太平御览 · 李昉 · Chapter 327 of 1000

兵部·卷五十八

PinyinModern Translation
Size

xiàn fú

这句话大意是:○献俘。

shī yuē yī yuè sān jié

这句话大意是:《诗》曰:一月三捷。

zuǒ zhuàn yuē qiū qī yuè bǐng shēn zhèn lǚ kǎi yǐ rù yú jìn kǎi lè yě

这句话大意是:《左传》曰:秋七月丙申,振旅凯以入于晋,(凯,乐也。

xiàn fú shòu guó yǐn zhì dà shǎng shòu shù yě

这句话大意是:)献俘授馘,饮至大赏,(授,数也。

xiàn chǔ fú yú miào

这句话大意是:献楚俘于庙。

zhēng huì tǎo èr zhēng huì zhū hóu jiāng dōng huì yú wēn

这句话大意是:)征会讨贰,(征会诸侯,将冬会于温。

shā zhōu zhī qiáo yǐ xùn wū guó mín wū shì dà fú

这句话大意是:)杀舟之侨以徇于国,民于是大服。

yòu yuē jìn hóu shǐ zhào tóng xiàn dí fú yú zhōu bù jìng

这句话大意是:又曰:晋侯使赵同献狄俘于周,不敬。

liú kāng gōng yuē bù jí shí nián yuán shū bì yǒu dà jiù liú kāng gōng yuán xiào yuán shū zhào tóng yě

这句话大意是:刘康公曰:"不及十年,原叔必有大咎,(刘康公,元孝原叔赵同也。

tiān duó zhī pò yě

这句话大意是:)天夺之魄也。

yòu yuē chūn shì huì shuài shī miè chì dí jiǎ shì jí liú yù duó chén duó chén liú yù zhī shǔ yě

这句话大意是:又曰:春士会帅师灭赤狄甲氏及留吁铎辰,(铎辰,留吁之属也。

sān yuè xiàn dí fú yú miào

这句话大意是:)三月献狄俘于庙。

jìn shū zǎi jì yuē shí jì lóng gōng xiàn xú kān sòng zhī xiāng guó lēi náng shèng wū bǎi chǐ lóu zì shàng shā zhī

这句话大意是:《晋书·载记》曰:石季龙攻陷徐龛,送之襄国,勒囊盛于百尺楼,自上杀之。

lìng bù dōu děng qī zǐ kū ér shí zhī kēng kān jiàng zú sān qiān

这句话大意是:令步都等妻子刳而食之,坑龛降卒三千。

yòu yuē dù yù píng wú wáng jùn xiān dào shàng de sūn xīn tóu

这句话大意是:又曰:杜预平吴,王濬先到上得孙歆头。

yù hòu zhì sòng xīn luò zhōng yǐ wéi dà xiào

这句话大意是:预后至送歆,洛中以为大笑。

liáng shū yuē chén lín zi xiàn jié shū měi yǐ shí wén

这句话大意是:《梁书》曰:沈林子献捷书,每以实闻。

wǔ dì wèn qí gù lín zi yuē fu wáng zhě zhī shī běn yǒu zhēng wú zhàn qǐ kě fù zēng zhāng lǔ huò yǐ shì kuā dàn

现代白话:武帝问其故,林孔子说:"夫王者之师,本有征无战,岂可复增张虏获以示夸诞?

xī wèi shàng yǐ yíng jí zhì fá cǐ hòu chéng zhī liáng zhé yě

这句话大意是:昔魏尚以盈级致罚,此后乘之良辙也。

wǔ dì yuē nǎi suǒ wàng wū qīng yě

这句话大意是:"武帝曰:"乃所望于卿也。

hòu wèi shū yuē péi shū yè lǜ wáng mào xiān li dìng děng lái qīn chǔ wáng shù fu yǒng shì hái zhōu

这句话大意是:《后魏书》曰:裴叔业率王茂先、李定等来侵楚王戍,傅永适还州。

wáng sù fù lìng fu yǒng tǎo zhī

这句话大意是:王肃复令傅永讨之。

yǒng jiāng xīn fù yī rén chí yì chǔ wáng zhì jí lìng tián sāi wài qiàn yè fú fú shì yī qiān rén wū chéng wài xiǎo ér shū yè děng zhì dùn wū chéng dōng liè zhèn zhì cháng wéi

这句话大意是:永将心腹一人驰诣楚王,至即令填塞外堑,夜伏俘士一千人于城外,晓而叔业等至,顿于城东,列阵置长围。

yǒng suǒ fú bīng yú dào zuǒ jī qí hòu jūn pò zhī

这句话大意是:永所伏兵于道左击其后军,破之。

shū yè nǎi lìng jiàng zuǒ shǒu suǒ liè zhī zhèn zì lǜ jīng jiá shù qiān jiù zhī

这句话大意是:叔业乃令将佐守所列之阵,自率精甲数千救之。

yǒng shàng mén lóu guàn shū yè nán xíng wǔ liù lǐ xǔ biàn kāi mén fèn jī suì cuī pò zhī

这句话大意是:永上门楼观叔业南行五六里许,便开门奋击,遂摧破之。

shū yè jìn tuì shī tú wū shì bēn zǒu

这句话大意是:叔业进退失图,于是奔走。

zuǒ yòu yù zhuī zhī yǒng yuē ruò zú bù mǎn sān qiān bǐ jīng jiá yóu shèng fēi lì qū ér bài zhí duò wú jì zhōng ěr

现代白话:左右欲追之,永曰:"弱卒不满三千,彼精甲犹盛,非力屈而败,直堕我计中耳。

jì bù cè wǒ zhī xū shí zú sàng qí dǎn fú cǐ zú yǐ hé jiǎ zhú zhī

现代白话:既不测我之虚实,足丧其胆,俘此足了,何假逐之。

huò shū yè sǎn shàn gǔ mù jiǎ zhàng wàn yú

这句话大意是:"获叔业伞扇鼓幕甲仗万馀。

liǎng yuè zhī zhōng suì xiàn zài jié gāo zǔ jiā zhī

这句话大意是:两月之中,遂献再捷,高祖嘉之。

hòu zhōu shū yuē wǔ dì píng qí

这句话大意是:《后周书》曰:武帝平齐。

xià sì yuè

这句话大意是:夏四月;。

zhì zì dōng fá liè qí zhǔ wū qián qí wáng gōng děng bìng cóng chē yú qí zhì jí qì wù yǐ cì chén wū qí hòu

这句话大意是:至自东伐,列齐主于前,其王公等并从,车舆、旗帜及器物以次陈于其后。

dà jià bù liù jūn bèi kǎi lè xiàn fú wū tài miào jīng yì guān zhě jiē chēng wàn suì

这句话大意是:大驾布六军,备凯乐,献俘于太庙,京邑观者皆称万岁。

wù shēn fēng qí zhǔ wèi wēn guó gōng

这句话大意是:戊申,封齐主为温国公。

táng shū yuē wǔ dé zhōng xi tū jué yè hù kè hán qiǎn shǐ qǐng hūn yòu rù kòu biān shàng

这句话大意是:《唐书》曰:武德中,西突厥叶护可汗遣使请婚,又入寇边上。

gāo zǔ wèi qún chén yuē tū jué rù kòu ér fù qǐng hé hé zhī yǔ zhàn qí cè ān zài

这句话大意是:高祖谓群臣曰:"突厥入寇而复请和,和之与战,其策安在?

tài cháng qīng zhèng yuán shú duì yuē ruò jī zhī zé yuàn shēn nán yǐ hé jī

这句话大意是:"太常卿郑元璹对曰:"若击之则怨深,难以和缉。

zhōng shū lìng fēng dé yí jìn yuē ruò bù zhàn ér hé qīn yí dí bì wèi zhōng guó wèi jù

这句话大意是:"中书令封德彝进曰:"若不战而和亲,夷狄必谓中国畏惧。

wèi ruò jī zhī kè jié ér hé qīn cǐ zé wèi wēi ēn jiān jǔ

这句话大意是:"未若击之,克捷而和亲,此则为威恩兼举。

gāo zǔ rán zhī

这句话大意是:"高祖然之。

wù chén xi tū jué qiǎn shǐ xiàn míng mǎ

这句话大意是:戊辰,西突厥遣使献名马。

jǐ sì bīng zhōu dà zǒng guǎn xiāng yì wáng shén fú jī tū jué wū fén dōng zhǎn shǒu wǔ bǎi jí lǔ qí mǎ èr qiān pǐ

这句话大意是:己巳,并州大总管襄邑王神符击突厥于汾东,斩首五百级,虏其马二千匹。

fén zhōu cì shǐ xiāo yǐ zhǎn tū jué wǔ qiān yú jí

这句话大意是:汾州刺史萧𫖮斩突厥五千馀级。

yòu yuē tài zōng píng dōng dōu kǎi xuán qīn bèi huáng jīn jiǎ chén tiě mǎ yī wàn qí jiá shì sān wàn rén qián hòu bù gǔ chuī fú èr wěi zhǔ jí suí shén qì niǎn lù xiàn jié yú tài miào

这句话大意是:又曰:太宗平东都凯旋,亲被黄金甲,陈铁马一万骑,甲士三万人,前后部鼓吹,俘二伪主及随神器辇辂献捷于太庙。

gāo zǔ dà yuè xíng yǐn zhì lǐ yǐ xiǎng yān

现代白话:高祖大悦,行饮至礼以享呢。

yòu yuē zhāng jǐn chū shì duò lì zhí xiǎn guì

这句话大意是:又曰:张瑾初仕隋,历职显贵。

yáng dì bèi wéi wū yàn mén yě jǐn yǐ xiāo guǒ chū chéng jī zhàn

这句话大意是:炀帝被围于雁门也,瑾以骁果出城击战;。

yī rì jiǔ jié

这句话大意是:一日九捷。

yáng dì dēng chéng wàng zhī dà yuè

这句话大意是:炀帝登城望之,大悦。

cì wù èr qiān duàn

这句话大意是:赐物二千段。

yòu yuē yuán hé zhōng zhōng wǔ jūn jié dù shǐ li guāng yán zòu pò wú yuán jì zhī zhòng shàng dà yuè cì qí gào jié shǐ nú bì yín jǐn

这句话大意是:又曰:元和中,忠武军节度使李光颜奏破吴元济之众,上大悦,赐其告捷使奴婢银锦。

yòu yuē yuán hé shí èr nián shí yuè táng shān duò jié dù shǐ li sù shuài shī rù cài zhōu zhí zéi shuài wú yuán jì yǐ wén huái xī píng

这句话大意是:又曰:元和十二年十月,唐、邓、隋节度使李愬帅师入蔡州,执贼帅吴元济以闻,淮西平。

xīn sì shàng yù xuān zhèng diàn shòu cháo hè jiǔ pǐn yǐ shàng jí zōng zǐ sì yí zhī shǐ jiē huì

这句话大意是:辛巳,上御宣政殿受朝贺,九品已上及宗子、四夷之使皆会。

yòu yuē yuán hé shí sì nián wèi bó jié dù shǐ tián hóng zhèng qiǎn shǐ xiàn nì chén li shī dào mìng zuǒ yòu jūn bīng wèi zhī

这句话大意是:又曰:元和十四年,魏博节度使田弘正遣使献逆臣李师道,命左右军兵卫之。

xiān xiàn wū tài miào jiāo shè shàng yù xīng ān mén bǎi liáo yú mén xià liè wèi chēng hè

这句话大意是:先献于太庙郊社,上御兴安门,百僚于门下列位称贺。

yòu yuē yuán hé zhōng zhāo yì jié dù xī shì měi yǐ zéi shǒu sān bǎi lái xiàn zhào xiāo wū tōng huà mén wài

这句话大意是:又曰:元和中,昭义节度郗士美以贼首三百来献,诏枭于通化门外。

bān shī

这句话大意是:○班师。

ěr yǎ yuē chū yuē zhì bīng shàng wǔ yě

现代白话:《你雅》曰:出曰治兵,尚武也;。

rù yuē zhèn lǚ fǎn zūn bēi yě

这句话大意是:入曰振旅,反尊卑也。

guō pú yuē yòu jiàn zài qián guì yǒng yě

这句话大意是:(郭璞曰:幼贱在前,贵勇也;。

zūn lǎo zài hòu shàng yí yě

这句话大意是:尊老在后,尚仪也。

shī yuē chū chē láo hái lǜ yě

这句话大意是:《诗》曰:出车,劳还率也。

hè hè nán zhòng báo fá xī róng

这句话大意是:"赫赫南仲,薄伐西戎。

xī wǒ wǎng yǐ shǔ jì fāng huá

现代白话:昔我往了,黍稷方华。

chūn rì chí chí huì mù qī qī

这句话大意是:""春日迟迟,卉木萋萋。

zhí xùn huò chǒu báo yán hái guī

这句话大意是:""执讯获丑,薄言还归。

yòu yuē dì dù láo hái yì yě yǒu dì zhī dù qí yè qī qī

这句话大意是:又曰:杕杜,劳还役也,"有杕之杜,其叶萋萋"。

zhōu lǐ yuē ruò shī yǒu gōng zuǒ zhí lǜ yòu bǐng yuè yǐ xiān kǎi lè xiàn yú shè

这句话大意是:《周礼》曰:若师有功,左执律,右秉钺,以先凯乐献于社。

zuǒ zhuàn yuē sān nián ér zhì bīng rù ér zhèn lǚ guī ér yǐn zhì yǐ shù jūn shí

这句话大意是:《左传》曰:三年而治兵,入而振旅,归而饮至,以数军实。

yǐn zhì yú miào yǐ shù chē tú suǒ huò yě

这句话大意是:(饮至于庙以数车徒所获也。

yòu yuē chu zi bài jìn shī wū bì pān dǎng yuē jūn hé zhù wǔ jūn ér shōu jìn shī yǐ wéi jīng guān

这句话大意是:又曰:楚子败晋师于邲,潘党曰:"君盍筑武军而收晋尸以为京观。

chu zǐ yuē fu wén zhǐ gē wéi wǔ wǔ yǒu qī dé jìn bào jí bīng bǎo dà dìng gōng ān rén hé zhòng fēng cái zhě yě

现代白话:"楚孔子说:"夫文止戈为武,武有七德:禁暴、戢兵、保大、定功,安人、和众、丰财者也。

wǒ wú yī yān

现代白话:我无一呢;。

hé yǐ shì zǐ sūn

现代白话:凭什么示子孙。

sì yú hé zuò xiān jūn gōng gào chéng shì ér hái

这句话大意是:"祀于河,作先君宫,告成事而还。

hòu hàn shū yuē cáo cāo tǎo liú bèi chū jiào yuē jī lèi

这句话大意是:《后汉书》曰:曹操讨刘备,出教曰:"鸡肋"。

wài cáo mò xiǎo yáng dé zǔ yuē fu jī lèi shí zhī zé wú suǒ de qì zé wǒ xī

这句话大意是:外曹莫晓,杨德祖曰:"夫鸡肋,食之则无所得,弃则我惜。

gōng guī jì jué yǐ

现代白话:公归计决了。

cāo nǎi hái jūn

这句话大意是:"操乃还军。

yòu yuē mǎ yuán zì nán fāng zhèn lǚ hái jīng shī jūn lì jīng zhàng yì sǐ zhě shí sì wǔ cì yuán bīng chē yī chéng

这句话大意是:又曰:马援自南方振旅还京师,军吏经瘴疫死者十四五,赐援兵车一乘。

jìn shū yuē wáng jùn píng wú shàng biǎo yún jiān zài mò líng zhū jūn fán èr shí wàn zhòng chén jūn xiān zhì wèi tǔ dì zhī zhǔ

这句话大意是:《晋书》曰:王濬平吴,上表云:"间在秣陵,诸军凡二十万众,臣军先至,为土地之主。

bǎi xìng zhī xīn jiē guī yǎng chén chén qiē chì suǒ lǐng qiū háo bù fàn

这句话大意是:百姓之心皆归仰臣,臣切敕所领,秋毫不犯。

zhū yǒu shì yì jiē míng pò quàn qì yǒu wéi fàn zhě fán zhǎn shí sān rén jiē shì rén suǒ zhī yě

这句话大意是:诸有市易皆明破券契,有违犯者凡斩十三人,皆是人所知也。

yú jūn zòng héng zhà chēng chén jūn ér jūn lèi jiē shǔ rén xìng yǐ cǐ zì bié ěr

这句话大意是:馀军纵横,诈称臣军,而军类皆蜀人,幸以此自别耳。

yòu yuē gǔ chōng wèi fá wú dà dū dū

这句话大意是:又曰:贾充为伐吴大都督。

sūn hào jiàng wū wáng jùn chōng wèi zhī zhī fāng yǐ wú wèi kě píng kàng biǎo qǐng bān shī

这句话大意是:孙皓降于王濬,充未之知,方以吴未可平,抗表请班师。

chōng biǎo yǔ gào jié biǎo tóng zhì

这句话大意是:充表与告捷表同至。

cháo yě yǐ chōng wèi jū rén shàng zhì chū rén xià

这句话大意是:朝野以充位居人上,智出人下。

sòng shū yuē shí èr yuè bǐng shēn dà jūn cì zuǒ lǐ jiāng zhàn

这句话大意是:《宋书》曰:十二月丙申,大军次左里,将战。

dì huī zhī huī gān zhé fān chén wū shuǐ zhòng xián jù

这句话大意是:帝麾之,麾竿折,幡沉于水,众咸惧。

dì xiào yuē xī fù zhōu zhī yì yì rú cǐ jīn shèng bì yǐ

现代白话:帝笑曰:"昔覆舟之役亦如此,今胜必了。

suì gōng qí zhà

这句话大意是:"遂攻其栅。

lú xún dān gě zǒu zhòng jūn jiē chí

这句话大意是:卢循单舸走,众军皆弛。

jìn dì qiǎn shì zhōng huáng mén láo shī yú xíng suǒ

这句话大意是:晋帝遣侍中黄门,劳师于行所。

sān guó diǎn lüè yuē qí gōng xiàn yè shōu jūn yù dài míng gèng zhàn

这句话大意是:《三国典略》曰:齐公宪夜收军,欲待明更战。

dá xī wǔ wèi zhī yuē luò yáng jūn sàn rén qíng hài dòng ruò bù yīn yè sù hái míng rì yù guī bù dé

这句话大意是:达奚武谓之曰:"洛阳军散,人情骇动,若不因夜速还,明日欲归不得。

wǔ zài jūn lǚ jiǔ yǐ bèi jiàn xíng zhuàng qǐ kě jiāng shù yíng dà zhòng yī zhāo ér qì zhī

现代白话:武在军旅久了,备见形状,岂可将数营大众一朝而弃之。

xiàn cóng qí jiàn suì quán jūn ér fǎn

这句话大意是:"宪从其谏,遂全军而反。

hòu wèi shū yuē xiāo yǎn kòu xú yǎn zhōu xíng luán dà pò zhī xuán shī

这句话大意是:《后魏书》曰:萧衍寇徐、兖州,邢峦大破之,旋师。

shì zōng lín dōng táng láo zhī yuē qīng yì bù yú shí kè qīng yāo chǒu hóng xūn shuò měi kě wèi bù kuì gǔ rén

这句话大意是:世宗临东堂劳之曰:"卿役不逾时克清妖丑,鸿勋硕美,可谓不愧古人。

luán yuē cǐ shì bì xià wēi lüè shèng líng jiā yǐ jiàng shì zhī lì chén hé gōng zhī yǒu

这句话大意是:"峦曰:"此是陛下威略圣灵,加以将士之力,臣何功之有?

bái hǔ tōng yuē gǔ zhě shī chū bù yú shí zhě wèi yuàn sī yě

这句话大意是:《白虎通》曰:古者师出不逾时者为怨思也。

tiān dào yī shí shēng wù yǎng rén zhě tiān zhī guì wù yě

这句话大意是:天道一时生物养人者,天之贵物也。

yú shí jí nèi yǒu yuàn nǚ wài yǒu kuàng fū

这句话大意是:逾时即内有怨女,外有旷夫。

shī yuē xī wǒ wǎng yǐ yáng liǔ yī yī

现代白话:《诗》曰:"昔我往了,杨柳依依。

jīn wǒ lái sī yǔ xuě fēi fēi

这句话大意是:今我来思,雨雪霏霏。

chūn qiū yuē sòng rén qǔ cháng gě

这句话大意是:《春秋》曰:宋人取长葛。

chuán yuē wài qǔ yì jiē bù shū cǐ hé wèi yǐ shū

这句话大意是:传曰:"外取邑皆不书,此何谓以书?

jiǔ yě

这句话大意是:久也。

liù tāo yuē wǔ wáng píng yīn hái wèn tài gōng yuē jīn mín lì wèi ān xián zhě wèi dìng hé yǐ ān zhī

现代白话:《六韬》曰:武王平殷还,问太公曰:"今民吏未安,贤者未定,凭什么安之?

tài gōng yuē wú gù rú tiān rú de

这句话大意是:"太公曰:"无故,如天如地。

shuō yuàn yuē wèi wén hóu gōng zhōng shān lè yáng jiāng yǐ dé zhōng shān

这句话大意是:《说苑》曰:魏文侯攻中山,乐羊将,已得中山。

hái fǎn bào wén hóu wén hóu mìng zhǔ shū yuē qún chén bīn kè suǒ xiàn shū cāo yǐ jìn

这句话大意是:还反报文侯,文侯命主书曰:"群臣宾客所献书,操以进。

zhǔ shū zhě jǔ liǎng qiè yǐ jìn lìng jiāng jūn shì zhī jǐn nán gōng zhōng shān zhī shì yě

这句话大意是:"主书者举两箧以进,令将军视之,尽难攻中山之事也。

jiāng jūn hái běi miàn ér zài bài yuē zhōng shān zhī jǔ yě fēi chén zhī lì jūn zhī gōng yě

这句话大意是:将军还,北面而再拜曰:"中山之举也,非臣之力,君之功也。

hán zǐ yuē jìn wén gōng jiāng yǔ chu zhàn zhào jiù fàn wèn yuē wú jiāng yǔ chu zhàn bǐ zhòng wǒ guǎ wèi zhī nài hé

现代白话:《韩子》曰:晋文公将与楚战,召舅犯问曰:"我将与楚战,彼众我寡,为之奈何?

duì yuē chén wén zhī jūn zǐ bù yàn zhōng xìn zhàn zhèn bù yàn zhà wěi jūn qí zhà zhī ér yǐ

现代白话:"对曰:"臣闻之,有德行的人不厌忠信,战阵不厌诈伪,君其诈之而已。

yòu wèn yōng jì duì yuē fén lín ér tián hòu bì wú shòu

这句话大意是:"又问雍季,对曰:"焚林而田,后必无兽。

yǐ zhà yù mín hòu bì wú mín

这句话大意是:以诈遇民,后必无民。

gōng yuē shàn

这句话大意是:"公曰:"善!

yǐ jiù fàn móu yǔ chu zhàn dà bài zhī

这句话大意是:"以舅犯谋与楚战,大败之。

guī xíng jué xiān yōng jì ér hòu jiù fàn

这句话大意是:归行爵,先雍季而后舅犯。

qún chén yuē chéng pú zhī shì jiù fàn zhī móu fu yòng qí yán ér hòu qí shēn kě hu

这句话大意是:群臣曰:"城濮之事舅犯之谋,夫用其言而后其身,可吗?

gōng yuē cǐ fēi ruò suǒ zhī

这句话大意是:"公曰:"此非若所知。

fu jiù fàn zhī yán quán yě

这句话大意是:夫舅犯之言,权也;。

yōng jì zhī yán wàn shì zhī lì yě

这句话大意是:雍季之言,万世之利也。

bà bīng

这句话大意是:○罢兵。

shǐ jì yuē hàn wǔ dì huàn gài nú lǚ wèi biān huàn yàn mén mǎ yì háo niè yī yīn dà jiàng jūn wáng huī yán xiōng nú chū hé qīn qīn xìn biān kě yòu yǐ lì zhì zhī fú bīng xí jī bì pò zhī dào yě

这句话大意是:《史记》曰:汉武帝患匄奴屡为边患,雁门马邑豪聂壹因大将军王恢言"匈奴初和亲亲信,边可诱以利致之,伏兵袭击,必破之道也。

dì zhào wèn gōng qīng yuē jīn yù jǔ bīng gōng zhī hé rú

现代白话:"帝召问公卿曰:"今欲举兵攻之,怎么样?

hán ān guó yuē chén wén gāo huáng dì wéi yú píng chéng xiōng nú zhì zhě tóu ān gāo rú chéng zhě shù suǒ

这句话大意是:"韩安国曰:"臣闻高皇帝围于平城,匈奴至者投鞍,高如城者数所。

píng chéng zhī jī qī rì bù shí tiān xià gē zhī

这句话大意是:平城之饥,七日不食,天下歌之。

jí jiě wéi fǎn wèi ér wú fèn nù zhī xīn

这句话大意是:及解围反位而无忿怒之心。

fu shèng rén yǐ tiān xià wèi dù zhě bù yǐ jǐ sī nù shāng tiān xià zhī zhèng

这句话大意是:夫圣人以天下为度者,不以己私怒伤天下之政。

gù nǎi qiǎn liú jìng fèng jīn qiān jīn yǐ jié hé qīn zhì jīn wèi wǔ dài lì

这句话大意是:故乃遣刘敬奉金千斤以结和亲,至今为五代利。

xiào wén huáng dì yòu cháng yī yōng tiān xià zhī jīng bīng jù zhī guǎng wǔ cháng xī zhōng wú chǐ cù zhī gōng ér tiān xià qián shǒu wú bù yōu xiào wén wù wū bīng zhī bù kě sù gù fù hé hé qīn zhī yuē

这句话大意是:孝文皇帝又尝一拥天下之精兵聚之广武常谿,终无尺寸之功,而天下黔首无不忧,孝文悟于兵之不可宿,故复合和亲之约。

cǐ èr shèng zhī jī zú yǐ wèi xiào yǐ

现代白话:此二圣之迹足以为效了。

qiè yǐ wéi wù jī biàn

这句话大意是:窃以为勿击便。

hàn shū yuē yuán dì shí zhū yá dān ěr èr jùn yí shù fǎn gǔ juān zhī shàng shū qǐng bù jī

这句话大意是:《汉书》曰:元帝时,朱崖、儋耳二郡夷数反,贾捐之上书请不击。

qí lüè yuē chén wén yáo shùn yǔ sān shèng zhī dé dì fāng bù guò qiān lǐ xi bèi liú shā dōng jiān yú hǎi

这句话大意是:其略曰:"臣闻尧、舜、禹三圣之德,地方不过千里,西被流沙,东渐于海。

shuò nán jì shēng jiào yù yǔ shēng jiào zé lǐ zhī bù yù yǔ zhě bù qiáng lǐ yě

这句话大意是:朔南暨声教,欲与声教则理之,不欲与者不强理也。

shì yǐ sòng shēng bìng zuò shì tīng zhī lèi xián lè qí shēng

这句话大意是:是以颂声并作,视听之类,咸乐其生。

qín shì xīng bīng yuǎn gōng tān wài xū nèi wu yù guǎng de ér tiān xià kuì pàn

这句话大意是:秦氏兴兵远攻,贪外虚内,务欲广地,而天下溃叛。

lài shèng hàn wèi bǎi xìng qǐng mìng píng dìng tiān xià

这句话大意是:赖圣汉为百姓请命,平定天下。

zhì xiào wǔ huáng dì yǐ guó fù rén yì ràng què xiōng nú xi lián zhū guó zhì wū ān xī dōng guò jié shí

这句话大意是:至孝武皇帝以国富人逸,攘却匈奴,西连诸国,至于安息,东过碣石。

zào yán tiě jiǔ què zhī lì yǐ zuǒ yòng dù yóu bù néng zú

这句话大意是:造盐铁酒榷之利,以佐用度,犹不能足。

dāng cǐ zhī shí kòu zéi bìng qǐ zhēng fá bù xiū zhī gù yě

这句话大意是:当此之时,寇贼并起,征伐不休之故也。

jīn bì xià bù rěn yuān yuān zhī fèn yù qū shì zhòng jǐ zhī dà hǎi zhī zhōng yuān jū yuán qiè

这句话大意是:今陛下不忍悁悁之忿,欲驱士众挤之大海之中,(悁,居缘切。

jǐ zǔ xī qiè

这句话大意是:挤,祖奚切。

kuài xīn yōu míng zhī de fēi suǒ yǐ bǎo quán yuán yuán yě

这句话大意是:)快心幽冥之地,非所以保全元元也。

shī yún chǔn ěr mán jīng dà bāng wèi chóu

现代白话:诗云:"蠢你蛮荆,大邦为仇。

zì gǔ huàn zhī jiǔ yǐ hé kuàng wàn lǐ zhī mán hu

现代白话:"自古患之久了,何况万里之蛮吗?

chén qiè yǐ wǎng zhě qiāng jūn yán zhī bào shī céng wèi yī nián bīng chū bù yú qiān lǐ fèi sì shí yú wàn

这句话大意是:臣窃以往者羌军言之,暴师曾未一年,兵出不逾千里,费四十馀万。

dà sī nóng qián jǐn nǎi yǐ shào fǔ jìn qián xù zhī

这句话大意是:大司农钱尽,乃以少府禁钱续之。

fu yī yú wèi bù shàn fèi shàng rú cǐ kuàng wū láo shī yuǎn gōng wáng shì wú gōng hu

这句话大意是:夫一隅为不善,费尚如此,况于劳师远攻,亡士无功乎!

chén yú yǐ wéi fēi guàn dài zhī guó yǔ gòng suǒ bù jí jiē kě wú yǐ wéi yě wū shì

这句话大意是:臣愚以为非冠带之国,禹贡所不及,皆可无以为也于是。

suì ba qí jùn

这句话大意是:"遂罢其郡。

hòu hàn shū yuē guāng wǔ jiàn wǔ zhōng běi xiōng nú shuāi ruò

这句话大意是:《后汉书》曰:光武建武中,北匈奴衰弱。

zāng gōng mǎ wǔ shàng shū qǐng lín sāi hòu xuán gòu shǎng yù gào gāo gōu lí wū huán xiān bēi gōng qí zuǒ fā hé xī sì jùn jí tiān shuǐ lǒng xī qiāng hú jī qí yòu rú cǐ běi lǔ zhī miè bù guò shù nián yǐ

现代白话:臧宫、马武上书请临塞厚悬购赏,喻告高勾骊、乌桓、鲜卑攻其左,发河西四郡及天水、陇西羌胡击其右,如此北虏之灭,不过数年了。

dì yuē shě jìn móu yuǎn zhě láo ér wú gōng

这句话大意是:帝曰:"舍近谋远者,劳而无功;。

shě yuǎn móu jìn zhě yì ér yǒu zhōng

这句话大意是:舍远谋近者,逸而有终。

gù yuē wu guǎng de zhě huāng wu guǎng dé zhě qiáng

这句话大意是:故曰:务广地者荒,务广德者强。

yǒu qí yǒu zhě ān tān rén yǒu zhě cán

这句话大意是:有其有者安,贪人有者残。

cán miè zhī zhèng suī chéng bì bài

这句话大意是:残灭之政,虽成必败。

jīn guó wú shàn zhèng zāi biàn bù xī bǎi xìng jīng huáng rén bù zì bǎo ér fù yuǎn shì biān wài hu

这句话大意是:今国无善政,灾变不息,百姓惊惶,人不自保,而复远事边外吗?

kǒng zǐ yuē wú kǒng jì sūn zhī yōu bù zài zhuān yú

现代白话:孔孔子说:我恐季孙之忧,不在颛臾。

zì shì zhū jiāng mò gǎn fù yán bīng shì

这句话大意是:"自是诸将莫敢复言兵事。

wèi zhì yuē zhū gě dàn jù shòu chūn fǎn wèi jiāng wáng jī tǎo zhī

这句话大意是:《魏志》曰:诸葛诞据寿春反,魏将王基讨之。

sī mǎ wén wáng yù qiǎn zhū jiāng qīng bīng shēn rù zhāo yíng wú jiāng táng zī děng zǐ dì yīn xìn yǒu dàng fù wú zhī shì

这句话大意是:司马文王欲遣诸将轻兵深入,招迎吴将唐咨等子弟因衅有荡覆吴之势。

jī jiàn yuē xī wú jiāng zhū gě kè chéng dōng guān zhī shèng jié jiāng biǎo bīng yǐ wéi xīn chéng chéng jì bù bá ér zhòng sǐ zhě tài bàn

这句话大意是:基谏曰:"昔吴将诸葛恪乘东关之胜,竭江表兵以围新城,城既不拔,而众死者太半。

shǔ jiāng jiāng wéi yīn táo shàng zhī lì qīng jūn shēn rù liáng xiǎng bù jì jūn fù shàng guī

这句话大意是:蜀将姜维因洮上之利,轻军深入,粮饷不继,军复上珪。

yīn guī fu jì shèng zhī hòu bì qīng dí zé lǜ nán bù shēn

这句话大意是:(音圭)夫既胜之后必轻敌,则虑难不深。

jīn zéi xīn bài wū wài yòu nèi huàn wèi mǐ shì qí xiū zhèng shè lǜ zhī shí yě

这句话大意是:今贼新败于外,又内患未弭,是其修政设虑之时也。

qiě bīng chū yú nián rén yǒu guī zhì fú guó shí wàn zuì rén sī de

这句话大意是:且兵出逾年,人有归志,俘馘十万,罪人斯得。

zì lì dài zhēng fá wèi yǒu quán bīng dú kè rú jīn zhī shèng zhě yě

这句话大意是:自历代征伐未有全兵独克如今之盛者也。

wǔ huáng dì pò yuán shào wū guān dù zì yǐ suǒ huò yǐ duō bù fù zhuī bēn jù cuò wēi yě

这句话大意是:武皇帝破袁绍于官渡,自以所获已多,不复追奔,惧挫威也。

cóng zhī

这句话大意是:"从之。

shī zi yuē gōng shū bān wèi méng tiān zhī jiē

这句话大意是:《尸子》曰:公输般为蒙天之阶。

jiē chéng jiāng yǐ gōng sòng

这句话大意是:阶成,将以攻宋。

mò zǐ wén zhī fù wū sòng zhì wū yǐng jiàn bān yuē wén zi wèi jiē jiāng yǐ gōng sòng sòng hé zuì zhī yǒu

这句话大意是:墨子闻之,赴于宋,至于郢,见般曰:"闻子为阶将以攻宋,宋何罪之有?

wú zuì ér gōng zhī bù kě wèi rén

这句话大意是:无罪而攻之,不可谓仁。

hú bù yǐ yě

这句话大意是:胡不已也?

gōng shū bān yuē bù kě

这句话大意是:公输般曰:"不可。

wú jì yǐ yán zhī wáng yǐ

现代白话:我既以言之王了。

mò zǐ yuē hú bù jiàn wǒ wū wáng

现代白话:"墨孔子说:"胡不见我于王?

gōng shū bān yuē nuò

这句话大意是:"公输般曰:"诺。

mò zǐ jiàn chǔ wáng yuē jīn yǒu rén wū cǐ shě qí wén xuān lín yǒu bì yú ér yù qiè zhī

这句话大意是:"墨子见楚王曰:"今有人于此,舍其文轩,邻有弊舆而欲窃之;。

shě qí jǐn xiù lín yǒu duǎn hè ér yù qiè zhī

这句话大意是:舍其锦绣,邻有短褐而欲窃之;。

shě qí liáng ròu lín yǒu kāng zāo ér yù qiè zhī

这句话大意是:舍其粱肉,邻有糠糟而欲窃之;。

cǐ wèi hé ruò rén

这句话大意是:此为何若人?

wáng yuē cǐ wèi qiè jí ěr

这句话大意是:"王曰:"此为窃疾耳。

mò zǐ yuē jīng zhī dì fāng wǔ qiān lǐ sòng zhī dì fāng wǔ bǎi lǐ cǐ yóu wén xuān zhī yǔ yáng yú yě jīng yǒu yún mèng xī sì mí lù yíng zhī yǐ jiāng hàn yú biē yuán tuó wèi tiān xià ráo sòng wú zhì tù fù yú zhě yě yóu liáng ròu zhī yǔ kāng zāo yě

现代白话:"墨孔子说:"荆之地方五千里,宋之地方五百里,此犹文轩之与飏舆也,荆有云梦,犀、兕、麋、鹿盈之,以江汉鱼、鳖、鼋、鼍为天下饶,宋无雉兔鲋鱼者也,犹粱肉之与糠糟也;。

jīng yǒu cháng sōng wén zǐ pián nán yù zhāng sòng wú zhǎng mù cǐ yóu jǐn xiù zhī yǔ duǎn hè yě

这句话大意是:荆有长松、文梓、楩楠、豫章,宋无长木,此犹锦绣之与短褐也。

chén yǐ wáng zhī gōng sòng yě wèi yǔ cǐ tóng lèi

这句话大意是:臣以王之攻宋也,为与此同类。

wáng yuē shàn

这句话大意是:"王曰:"善!

qǐng wú gōng sòng

这句话大意是:请无攻宋。

lǚ shì chūn qiū yuē qín xīng bīng yù gōng wèi

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:秦兴兵欲攻魏。

sī mǎ táng jiàn qín jūn yuē duàn gàn mù xián zhě yě ér wèi lǐ zhī tiān xià mò bù wén wú nǎi bù kě jiā bīng hu

这句话大意是:司马唐谏秦君曰:"段干木贤者也,而魏礼之,天下莫不闻,无乃不可加兵吗?

qín jūn nǎi àn bīng ér chuò bù gōng wèi

这句话大意是:"秦君乃按兵而辍,不攻魏。

wén hóu kě wèi shàn yòng bīng yǐ

现代白话:文侯可谓善用兵了。

wén jūn zǐ zhī yòng bīng yě mò jiàn qí xíng qí gōng yǐ chéng

现代白话:闻有德行的人之用兵也,莫见其形,其功已成。

cǐ zhī wèi yě

这句话大意是:此之谓也。

yǎn wǔ

这句话大意是:○偃武。

yì yuē zé shàng wū de cuì

这句话大意是:《易》曰:"泽上于地,萃。

jūn zǐ yǐ chú róng qì jiè bù yú

现代白话:有德行的人以除戎器,戒不虞。

shū yuē wǔ wáng fá yīn nǎi yǎn wǔ xiū wén

这句话大意是:《书》曰:武王伐殷,乃偃武修文。

dào zài gān gē bāo yǐ hǔ pí shì bù yòng yě

这句话大意是:(倒载干戈,包以虎皮,示不用也。

xíng lǐ shè shè xiáng xù xiū wén jiào yě

这句话大意是:行礼射,设庠序,修文教也。

guī mǎ wū huà shān zhī yáng fàng niú wū táo lín zhī yě shì tiān xià fú fú

这句话大意是:)归马于华山之阳,放牛于桃林之野,示天下弗服。

shān nán yuē yáng

这句话大意是:(山南曰阳。

táo lín zài huá shān dōng běi jiē fēi cháng yǎng niú mǎ zhī de yù shǐ zì shēng sǐ shì tiān xià bù fù chéng yòng yě xiū wén jiào yě

这句话大意是:桃林在华山东北,皆非长养牛马之地,欲使自生死,示天下不复乘用也,修文教也。

lǐ jì yuē wǔ wáng kè shāng hòu sàn jūn ér jiāo zuǒ shè lí shǒu yòu shè zōu yú ér guàn gé zhī shè xi yǐ

现代白话:《礼记》曰:"武王克商后,散军而郊,左射狸首,右射驺虞,而贯革之射息了。

guī mǎ wū huà shān zhī yáng fàng niú wū táo lín zhī yě

这句话大意是:归马于华山之阳,放牛于桃林之野。

gān gē gōng shǐ bāo zhī yǐ hǔ pí shì tiān xià bù fù yòng bīng yě

这句话大意是:干戈弓矢包之以虎皮,示天下不复用兵也。

zuǒ zhuàn yuē sòng xiàng shù yù mǐ zhū hóu zhī bīng yǐ wéi míng

这句话大意是:《左传》曰:宋向戍欲弭诸侯之兵以为名。

zi hǎn yuē tiān shēng wǔ cái mín bìng yòng zhī fèi yī bù kě shuí néng qù bīng

这句话大意是:子罕曰:"天生五材,民并用之,废一不可,谁能去兵?

bīng zhī shè jiǔ yǐ

现代白话:兵之设久了。

suǒ yǐ wēi bù guǐ ér zhāo wén dé yě

这句话大意是:所以威不轨而昭文德也。

shèng rén yǐ xìng luàn rén yǐ fèi xīng fèi cún wáng hūn míng zhī shù jiē yóu bīng yě

这句话大意是:圣人以兴,乱人以废,兴废存亡,昏明之术皆由兵也。

ér zi qiú qù zhī bù yì wū hu

现代白话:而子求去之,不是也很诬吗!

yòu yuē wǔ wáng kè shāng zuò sòng yuē zài jí gān gē zài gāo gōng shǐ

这句话大意是:又曰:"武王克商,作颂曰:"载戢干戈,载櫜弓矢。

yòu yuē fu wén zhǐ gē wéi wǔ

这句话大意是:又曰:夫文止戈为武。

jiā yǔ yuē kǒng zǐ běi yóu dēng yú nóng shān yuē èr sān zǐ gè yán qí zhì wú jiāng zé yān

现代白话:《家语》曰:孔子北游,登于农山,曰:"二三子各言其志,我将择呢。

zǐ lù jìn yuē yóu yuàn bái yǔ ruò yuè chì yǔ ruò rì ràng de qiān lǐ qiān qí shé guó wéi yóu néng zhī

这句话大意是:"子路进曰:"由愿白羽若月,赤羽若日,攘地千里,搴旗折馘,惟由能之。

zǐ gòng jìn yuē cì yuàn qí gǔ xiāng wàng gǎo yī bái guān chén shuō qí jiān èr guó shì yuàn wéi cì néng zhī

这句话大意是:"子贡进曰:"赐愿旗鼓相望,缟衣白冠陈说其间,二国释怨,惟赐能之。

yán huí yuē huí wén xūn yóu bù tóng qì ér zhì huí yuàn de míng wáng shèng zhǔ ér xiāng zhī zhù jiàn jǐ wèi nóng qì fàng niú mǎ wū yuán sǒu zé yóu wú suǒ shī qí yǒng cì wú suǒ yòng qí biàn yǐ

现代白话:"颜回曰:"回闻薰莸不同器而治,回愿得明王圣主而相之,铸剑戟为农器,放牛马于原薮,则由无所施其勇,赐无所用其辩了。

kǒng zǐ yuē měi zāi dé yě

现代白话:"孔孔子说:"美啊,德也。

shǐ jì yuē shǐ huáng yuē guǎ rén lài zōng miào zhī líng liù wáng xián fú qí gū tiān xià dà dìng shōu tiān xià bīng qì xiāo yǐ wéi zhōng jù jīn rén shí èr zhòng gè qiān jīn zhì xián yáng zhī gōng zhōng

这句话大意是:《史记》曰:始皇曰:"寡人赖宗庙之灵,六王咸服其辜,天下大定,收天下兵器销以为钟鐻金人十二,重各千斤,置咸阳之宫中。

hàn shū wén dì zhào yuē zhèn néng rèn yì guān niàn bú dào zhēng tǎo gù jī míng gǒu fèi yān huǒ wàn lǐ yě

这句话大意是:《汉书》文帝诏曰:"朕能任衣冠,念不到征讨,故鸡鸣狗吠,烟火万里也。

yòu shí huò zhì yuē wǔ dì mò nián huǐ zhēng fá zhī shì nǎi fēng chéng xiàng wèi fù mín hòu

这句话大意是:又《食货志》曰:武帝末年,悔征伐之事,乃封丞相为富民侯。

yán shī gǔ yuē yù bǎi xìng zhī yīn shí gù qǔ qí jiā míng yě

这句话大意是:颜师古曰:"欲百姓之殷实,故取其嘉名也。

zhuāng zi yuē kǒng zǐ wèi dào zhí yuē jiāng jūn yǒu yì tīng chén

这句话大意是:《庄子》曰:孔子谓盗跖曰:"将军有意听臣,。

chén qǐng nán shǐ wú yuè

这句话大意是:臣请南使吴越,。

běi shǐ qí lǔ

这句话大意是:北使齐鲁,。

dōng shǐ sòng wèi

这句话大意是:东使宋卫,。

xi shǐ jìn chu

这句话大意是:西使晋楚,。

shǐ wèi jiāng jūn zào dà chéng shù bǎi lǐ

这句话大意是:使为将军造大城数百里,。

lì shù shí wàn hù zhī yì

这句话大意是:立数十万户之邑,。

shǐ zūn jiāng jūn wèi zhū hóu

这句话大意是:使尊将军为诸侯,。

yǔ tiān xià gēng shǐ bà bīng xiū zú

这句话大意是:与天下更始罢兵休卒,。

shōu yǎng kūn dì

这句话大意是:收养昆弟,。

gòng jì xiān zǔ

这句话大意是:共祭先祖,。

cǐ shèng rén cái shì zhī xíng ér tiān xià zhī yuàn

这句话大意是:此圣人才士之行而天下之愿。

yòu yuē jiàn wǔ bù rǔ jiù mín zhī dòu

这句话大意是:又曰:见侮不辱,救民之斗;。

jìn gōng qǐn bīng jiù shì zhī zhàn

这句话大意是:禁攻寝兵,救世之战。

gǔ sī mǎ fǎ yuē gǔ zhě wǔ jūn sān nián bù yǔ mín dǔ zhī láo yě shàng xià xiāng bào hé zhī zhì yě

这句话大意是:《古司马法》曰:古者,武军三年不与民,睹之劳也,上下相报,和之至也。

hái shī bà bīng fù róng zú sān nián bù yáo yì yǐ dá rén láo

这句话大意是:(还师罢兵,复戎卒,三年不徭役以答人劳。

dé yì zé kǎi lè gē shì xǐ yě

这句话大意是:)得意则凯乐,歌示喜也。

shèng zhǔ zhū bú yì bǎi xìng jiē de qí suǒ xǐ lè gè ān qí jū lè qí cháng

这句话大意是:(圣主诛不义,百姓皆得其所喜乐,各安其居,乐其常。

yǎn bó líng tái dá mín zhī láo gào bù xīng yě

这句话大意是:)偃伯灵台,答民之劳,告不兴也。

yǎn xiū xī yě

这句话大意是:(偃,休息也。

bó zhǔ bīng yě

这句话大意是:伯,主兵也。

líng tái sòng dé měi zhī xǐ yǐ jì tiān shì bù fù yòng bīng yě

这句话大意是:灵台颂德美之,喜以祭天,示不复用兵也。

lǚ shì chūn qiū yuē wǔ wáng yǐ wǔ de zhī yǐ wén chí zhī

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:武王以武得之,以文持之。

dǎo gē chí shǐ shì tiān xià bù yòng bīng

这句话大意是:倒戈弛矢,示天下不用兵。

shī zi yuē wǔ wáng yǐ zhàn zhī hòu sān gé bù lèi wǔ rèn bù shí xuán niú mǎ fàng zhī lì shān zhōng shēn fú chéng yě

这句话大意是:《尸子》曰:武王已战之后,三革不累,五刃不〈石玄〉,牛马放之历山,终身弗乘也。

huái nán zǐ yuē qín zhī shí gāo wèi tái xiè dà wéi yuàn yòu yuǎn wèi chí dào

这句话大意是:《淮南子》曰:秦之时,高为台榭,大为苑囿,远为驰道。

zhù jīn rén qín shǐ huáng èr shí liù nián chū jiān tiān xià yǒu cháng rén jiàn wū lín táo qí gāo wǔ zhàng zú jì liù chǐ yīn xiě qí xíng zhù jīn rén yǐ xiàng zhī

这句话大意是:铸金人,(秦始皇二十六年,初兼天下,有长人见于临洮,其高五丈,足迹六尺,因写其形,铸金人以像之。

wēng zhòng jūn hé shì yě

这句话大意是:翁仲君何是也。

fā zhé shù rù chú gǎo shù shǒu cháng chéng yě rù chú gǎo zhī shuì yǐ gōng guó yòng yě

这句话大意是:)发谪戍入刍槁,(戍守长城也,入刍槁之税以供国用也。

tóu kuài jī fù wū shào fǔ

这句话大意是:)头会箕赋于少府。

tóu kuài suí mín kǒu shù rén zé qí shuì jī fù shì jī liǎn mín cái duō qǔ yì yě

这句话大意是:(头会,随民口数人责其税,箕赋,似箕敛民财,多取意也。

shào fǔ guān míng rú jīn sī nóng

这句话大意是:少府,官名,如今司农。

dīng zhuàng rén fū xi zhì lín táo dí dào

这句话大意是:)丁壮人夫西至临洮狄道。

lín táo lǒng xī zhī xiàn táo shuǐ běi

这句话大意是:(临洮,陇西之县,洮水北。

dí dào hàn yáng zhī xiàn shì yě

这句话大意是:狄道,汉阳之县是也。

dōng zhì kuài jī fú shí kuài jī shān míng

这句话大意是:)东至会稽浮石,(会稽,山名。

fú shí suí shuǐ gāo xià yán bù méi jiē zài liáo xī jiè

这句话大意是:浮石,随水高下,言不没,皆在辽西界。

yī shuō kuài jī shān zài tài shān xià fēng yú tài shān chán yú kuài jī shì yě

这句话大意是:一说会稽山在泰山下,封于泰山,禅于会稽是也。

nán zhì yù zhāng guì lín yù zhāng jùn guì lín yù lín yě

这句话大意是:)南至豫章桂林,(豫章郡,桂林郁林也。

běi zhì fēi dí yáng yuán

这句话大意是:)北至飞狄阳原。

fēi dí zài dài jùn nán fēi dí shān yě

这句话大意是:(飞狄在代郡南飞狄山也。

yáng yuán zài tài yuán

这句话大意是:阳原在太原。

dào lù sǐ rén yǐ gōu liàng

这句话大意是:)道路死人以沟量。

yán mǎn gōu yě

这句话大意是:(言满沟也。

dāng cǐ zhī shí zhōng jiàn zhě wèi zhī bù xiáng ér dào rén yì zhě wèi zhī kuáng dǎi

这句话大意是:)当此之时,忠谏者谓之不祥,而道仁义者谓之狂逮。

zhì gāo huáng dì cún wáng jì jué hàn gāo zǔ yě

这句话大意是:至高皇帝存亡继绝,(汉高祖也。

jǔ tiān xià zhī dà yì gōng zì fèn mèi zhí ruì yǐ wéi bǎi xìng qǐng mìng yú huáng tiān

这句话大意是:)举天下之大义,躬自奋袂执锐以为百姓请命于皇天。

zhí lì bīng fá wú dào yǐ qiú bǎi xìng zhī mìng qí zhī huáng tiān yě

这句话大意是:(执利兵,伐无道,以求百姓之命,祈之皇天也。

dāng cǐ zhī shí tiān xià xióng jùn háo yīng bào lù wū yě zé

这句话大意是:)当此之时,天下雄俊豪英暴露于野泽。

cái guò qiān rén wéi jùn bǎi rén wèi háo wàn rén wèi yīng

这句话大意是:(才过千人为俊,百人为豪,万人为英。

qián méng shǐ shí ér hòu duò gōu hè chū bǎi sǐ ér shào yī shēng yǐ zhēng tiān xià zhī quán duò rù yě

这句话大意是:)前蒙矢石而后堕沟壑,出百死而绍一生,以争天下之权,(堕,入也。

shào zhì yě

这句话大意是:绍,至也。

fèn wǔ lì wēi yǐ jué yī dàn zhī mìng

这句话大意是:)奋武励威,以决一旦之命。

dāng cǐ zhī shí fēng yī bó dài ér dào rú mò zhě yǐ wéi bù xiào

这句话大意是:当此之时,丰衣博带而道儒墨者以为不肖。

yán shàng wǔ yě

这句话大意是:(言尚武也。

dǎi zhì lèi luàn yǐ shèng shèng bào luàn yě

这句话大意是:)逮至累乱以胜,(胜暴乱也。

hǎi nèi dà dìng jì wén zhī yè lì wǔ zhī gōng

这句话大意是:)海内大定,继文之业,立武之功。

jì wén wáng shòu mìng zhī yè wǔ wáng zhū wú dào zhī gōng

这句话大意是:(继文王受命之业、武王诛无道之功。

lǚ tiān zǐ zhī tú jí zào liú shì zhī mào guān

这句话大意是:)履天子之图籍,造刘氏之貌冠。

gāo zǔ yú xīn nóng suǒ zuò zhú guān yī yuē jì mào guān yě

这句话大意是:(高祖于新农所作竹冠,一曰季貌冠也。

zǒng zōu lǔ zhī rú mò tōng xiān shèng zhī yí jiào zài tiān zǐ zhī qí chéng tài lù jiàn jiǔ liú zhuàng dà zhōng jī míng gǔ zòu xián chí chí gàn qī

这句话大意是:)总邹鲁之儒墨,通先圣之遗教,载天子之旗,乘泰辂,建九旒,撞大钟,击鸣鼓,奏咸池,持干戚。

zhōu lǐ tiān zǐ wǔ lù tài lù shàng lù yě

这句话大意是:(《周礼》:天子五辂,泰辂,上辂也。

wáng zhě gōng chéng zuò yuè gù zhuàng zhōng jī gǔ

这句话大意是:王者功成作乐,故撞钟击鼓。

xián chí huáng dì lè yě

这句话大意是:《咸池》,黄帝乐也。

gàn shǔn yě

这句话大意是:干,楯也。

qi fǔ yě

这句话大意是:戚,斧也。

chūn xià wǔ zhě suǒ zhí

这句话大意是:春夏舞者所执。

dāng cǐ zhī shí yǒu lì wǔ zhě jiàn yí yī shì zhī jiān ér wén wǔ dài wéi cí xióng yǒu shí ér yòng yě

这句话大意是:)当此之时,有立武者见疑一世之间,而文武代为,雌雄有时而用也。

jīn shì zhī wèi wǔ yě

这句话大意是:今世之为武也。

zé fēi wén wèi

这句话大意是:则非文为;。

wéi wén zhě zé fēi wǔ

这句话大意是:为文者,则非武。

gēng xiāng fēi ér bù zhī shí shì zhī yòng yě

这句话大意是:更相非,而不知时世之用也。

shuō yuàn yuē wèi wén hóu yǔ tián zǐ fāng yǔ yǒu liǎng tóng zǐ yī qīng bái yī ér shì wū jūn qián

这句话大意是:《说苑》曰:魏文侯与田子方语,有两童子衣青白衣而侍于君前。

zi fāng yuē cǐ jūn zi zhī chǒng zǐ hu

现代白话:子方曰:"此有德行的人之宠子吗?

wén hóu yuē fēi yě

这句话大意是:"文侯曰:"非也。

qí fù sǐ zhī yú zhàn cǐ qí yòu yě

这句话大意是:其父死之于战,此其幼也。

guǎ rén shōu zhī

这句话大意是:寡人收之。

zi fāng yuē chén yǐ jūn zhī zéi xīn wèi zú jīn zī shén

这句话大意是:"子方曰:"臣以君之贼心为足,今滋甚。

jūn zhī chǒng cǐ zi yě yòu qiě yǐ shuí zhī fù shā zhī hu

这句话大意是:君之宠此子也,又且以谁之父杀之吗?

wén hóu mǐn rán yuē guǎ rén shòu mìng yǐ

现代白话:"文侯愍然曰:"寡人受命了。

zì shì yǐ hòu bīng gé bù yòng

这句话大意是:"自是以后,兵革不用。

zuǒ tài chòng wèi dū fù yuē sāng luàn jì mǐ ér néng yàn wǔ rén guī shòu ér qù zhàn xiāo fǔ jí kē yǐ yā rèn hóng jīng shè huī yǐ jiù juǎn

这句话大意是:左太冲《魏都赋》曰:丧乱既弭而能宴武,人归兽而去战,萧斧戢柯以押刃,虹旌摄麾以就卷。

chén xiū wén shī yuē dān pǔ fēi lè zhàn fù zhòng qiè jūn lín

这句话大意是:沈休文诗曰:丹浦非乐战,负重切君临。

✦ You read 兵部·卷五十八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.