太平御览 · 李昉 · Chapter 328 of 1000

兵部·卷五十九

PinyinModern Translation
Size

cóng jūn

这句话大意是:○从军。

shī yuē bó yě zhí shū wèi wáng qián qū

这句话大意是:《诗》曰:伯也执殳,为王前驱。

zì bó zhī dōng shǒu rú fēi péng

这句话大意是:自伯之东,首如飞蓬。

qǐ wú gào mù shuí shì wéi róng

这句话大意是:岂无膏沐,谁适为容。

yòu yuē bǎo yǔ cì jūn zǐ xià cóng zhēng yì bù dé yǎng fù mǔ yě

现代白话:又曰:鸨羽,刺有德行的人下从征役,不得养父母也。

sù sù bǎo yǔ jí yú bāo xǔ

这句话大意是:肃肃鸨羽,集于苞栩。

wáng shì mí gǔ bù néng yì jì shǔ

这句话大意是:王事靡盬,不能艺稷黍。

hàn shū zhāng liáng chuán yuē liáng xìng duō bìng wèi cháng chí bīng jiāng cháng wèi huà cè chén shí cóng xíng

这句话大意是:《汉书·张良传》曰:良性多病,未尝持兵将,常为画策臣时从行。

hòu hàn shū yuē zhōu jiā zì huì wén shì jùn wéi zhǔ bù

这句话大意是:《后汉书》曰:周嘉字惠文,仕郡为主簿。

wáng mǎng mò qún dào rù rǔ yáng jiā cóng tài shǒu hé chang tǎo zéi wèi liú shǐ suǒ zhōng

现代白话:王莽末,群盗入你阳,嘉从太守何敞讨贼,为流矢所中。

zéi wéi shí zhòng bái rèn jiāo jí jiā yǐ shēn hàn zhī yuē jiā qǐng yǐ sǐ shú jūn mìng

这句话大意是:贼围十重,白刃交集,嘉以身捍之,曰:"嘉请以死赎君命。

hòu tài shǒu kòu xún jǔ wèi xiào lián bài shì láng

这句话大意是:"后太守寇恂举为孝廉,拜侍郎。

yǐn jiàn wèn zāo nàn zhī shì zhào jiā shàng gōng zhǔ jiā chēng jí bù kěn dāng

这句话大意是:引见,问遭难之事,诏嘉尚公主,嘉称疾不肯当。

liáng shū yuē cáo jǐng zōng wèi jìng líng tài shǒu jí dì qǐ bīng jǐng zōng jù zú bìng lǜ wǔ fú nèi zǐ dì sān bǎi rén cóng jūn

这句话大意是:《梁书》曰:曹景宗为竟陵太守,及帝起兵,景宗聚族并率五服内子弟三百人从军。

hòu wèi shū yuē zhāng gǔn zì hóng lóng shàng gǔ jū yáng rén yě

这句话大意是:《后魏书》曰:张衮字洪龙,上谷沮阳人也。

hào xué yǒu wén cái

这句话大意是:好学有文才。

tài zǔ wèi dài wáng xuǎn wèi zuǒ zhǎng shǐ jué cè wéi wò tài zǔ qì zhī lǐ yù yōu hòu

这句话大意是:太祖为代王选为左长史,决策帏幄,太祖器之,礼遇优厚。

yòu yuē hán mào cóng tǎo píng liáng dāng mào suǒ chōng mò bù yīng xián ér yì

这句话大意是:又曰:韩茂从讨平凉,当茂所冲,莫不应弦而殪。

yóu shì shì zǔ zhuàng zhī

这句话大意是:由是世祖壮之。

yòu yuē zhāng gǔn cóng tài zǔ pò hè nè dēng wù jū shān jù shí wèi fēng yǐ jì gōng dé mìng gǔn wéi wén

这句话大意是:又曰:张衮从太祖破贺讷,登勿居山,聚石为峰,以记功德,命衮为文。

yòu yuē dòu dài tián cóng tǎo píng liáng jī pò hè lián dìng de xī jīn děng

这句话大意是:又曰:窦代田从讨平凉,击破赫连定、得奚斤等。

shì zǔ yǐ dìng qī cì zhī zhào jīn xī xíng shòu jiǔ yú dài tián chì jīn yuē quán ěr mìng zhě dài tián gōng yě

现代白话:世祖以定妻赐之,诏斤膝行授酒于代田,敕斤曰:"全你命者代田功也。

jìn jué zhǎng guǎng gōng

这句话大意是:"进爵长广公。

suí shū yuē guō róng liáo dōng zhī yì yǐ gōng jìn wèi zuǒ guāng lù dài fu

这句话大意是:《隋书》曰:郭荣,辽东之役以功进位左光禄大夫。

míng nián dì fù shì liáo dōng róng yǐ wéi zhōng guó pí bì wàn shèng bù yí lǚ dòng

这句话大意是:明年,帝复事辽东,荣以为中国疲敝,万乘不宜屡动。

nǎi yán yú dì yuē róng dí shī lǐ chén xià zhī shì

这句话大意是:乃言于帝曰:"戎狄失礼,臣下之事。

chén wén qiān jūn zhī nǔ bù wéi xī shǔ fā jī qǐ yǒu qīn rǔ dà jià yǐ lín xiǎo kòu

这句话大意是:臣闻千钧之弩不为鼷鼠发机,岂有亲辱大驾以临小寇!

dì bù nà fù cóng jūn gōng liáo dōng chéng róng qīn méng shǐ shí zhòu yè bù shì jiǎ zhòu

这句话大意是:"帝不纳,复从军攻辽东城,荣亲蒙矢石,昼夜不释甲胄。

wáng càn cóng jūn shī yuē xià chuán dēng gāo fáng cǎo lù zhān wǒ yī

这句话大意是:王粲《从军诗》曰:下船登高防,草露沾我衣。

huí shēn fù chuáng qǐn cǐ chóu dāng gào shuí

这句话大意是:回身赴床寝,此愁当告谁。

shēn fú gān gē shì qǐ de niàn suǒ sī

这句话大意是:身服干戈事,岂得念所私。

yòu yuē cóng jūn yǒu kǔ lè dàn wèn suǒ cóng shuí

这句话大意是:又曰:从军有苦乐,但问所从谁。

suǒ cóng shén qiě wǔ yān de jiǔ láo shī

现代白话:所从神且武,呢得久劳师。

bào míng yuǎn dài dōng wǔ yín yuē shǐ suí zhāng xiào wèi zhào mù dào hé yuán

这句话大意是:鲍明远《代东武吟》曰:始随张校尉,召募到河源;。

hòu zhú lǐ qīng chē pò lǔ jìn sāi yuán

这句话大意是:后逐李轻车,迫虏近塞垣。

cáo zi jiàn shī yuē cóng jūn dù hán gǔ chí mǎ guò xī jīng

这句话大意是:曹子建诗曰:从军度函谷,驰马过西京。

jī shū yè zèng yàn cái rù jūn shī yuē liáng mǎ jì xián lì fú yǒu huī

这句话大意是:嵇叔夜《赠彦才入军》诗曰:良马既闲,丽服有辉。

fēng chí ní shì niè yǐng zhuī fēi

这句话大意是:风驰霓逝,蹑景追飞。

líng lì zhōng yuán gù pàn shēng zī

这句话大意是:凌厉中原,顾盼生姿。

lù jī cóng jūn xíng yuē zhāo shí bù miǎn zhòu xī xi cháng fù gē

这句话大意是:陆机《从军行》曰:朝食不免胄,夕息常负戈。

kǔ zāi yuǎn zhēng rén fù xīn bēi rú hé

现代白话:苦啊远征人,附心悲如何?

xuē yíng dá huá yǒng xiān shī yuē fú gǔ cháng zài cè bǐ yán yǒng yù juān

这句话大意是:薛莹《答华永先诗》曰:桴鼓常在侧,笔研永欲捐。

juǎn gǔn bù fù kāi gān gē yǐ wéi quán

这句话大意是:卷衮不复开,干戈以为权。

liú yì gōng nǐ gǔ shī yuē shù jiǎ cí jīng luò fù gē shì wū sūn

这句话大意是:刘义恭《拟古》诗曰:束甲辞京洛,负戈事乌孙。

hòu jūn jì tài hé zhù lěi lí yáng zhūn

这句话大意是:后军济太河,筑垒黎阳屯。

dàn wén yǔ xí fēi xī jiàn biān yì bēn

这句话大意是:旦闻羽檄飞,夕见边驿奔。

yǔ shū

这句话大意是:○羽书。

shǐ jì yuē qí shǐ lǔ lián wéi shū yǐ jiàn shè chéng zhōng yí yàn jiāng yuē wú wén zhī zhī zhě bù bèi shí ér qì lì yǒng shì bù qiè sǐ ér miè míng zhōng chén bù xiān shēn ér hòu jūn

现代白话:《史记》曰:齐使鲁连为书,以箭射城中遗燕将曰:"我闻之,知者不背时而弃利,勇士不怯死而灭名,忠臣不先身而后君。

zhōng fèi míng miè hòu dài wú chēng fēi zhì yě

这句话大意是:忠废名灭,后代无称,非智也。

qiě wú wén xiào xiǎo jié zhě bù néng xíng dà wēi è xiǎo chǐ zhě bù néng lì róng míng

现代白话:且我闻效小节者不能行大威,恶小耻者不能立荣名。

xī guǎn zhòng cáo mò èr gōng zhě fēi bù néng xiào xiǎo jié bì sǐ xiǎo chǐ yě yǐ wéi shā shēn jué dài gōng míng bù lì fēi zhì yě

这句话大意是:昔管仲、曹沫二公者非不能效小节、弊死小耻也,以为杀身绝代,功名不立,非智也。

gù yè yǔ wáng bà zhēng liú míng yǔ tiān rǎng xiāng yáng gōng qí tú zhī

这句话大意是:故业与王霸争流,名与天壤相飏,公其图之。

yàn jiāng zì shā

这句话大意是:"燕将自杀。

hàn shū gāo dì jì yuē wǔ chén zì lì wèi zhào wáng pèi lìng yù yǐ pèi yīng zhī

这句话大意是:《汉书·高帝纪》曰:武臣自立为赵王,沛令欲以沛应之。

kǒng yǒu biàn yù zhū xiāo cáo

这句话大意是:恐有变,欲诛萧、曹。

xiāo cáo kǒng yú chéng bǎo gāo zǔ nǎi shū bó shè chéng zhōng yǔ pèi fù lǎo

这句话大意是:萧、曹恐,逾城保高祖,乃书帛射城中与沛父老。

fù lǎo nǎi shā pèi lìng kāi mén yíng gāo zǔ

这句话大意是:父老乃杀沛令,开门迎高祖。

hòu hàn shū yuē wěi áo xí gào zhōu jùn yán wáng mǎng zhī zuì yuè chu zhī zhú bù zú yǐ shū qí è

这句话大意是:《后汉书》曰:隗嚣檄告州郡,言王莽之罪,越楚之竹不足以书其恶。

wèi zhì yuē guān yǔ wéi xíng zhēng nán jiāng jūn cáo rén wū fán

这句话大意是:《魏志》曰:关羽围行征南将军曹仁于樊。

zhào yǎn yǐ yì láng cān rén jūn shì

这句话大意是:赵俨以议郎参仁军事。

yǎn wèi jūn jiāng yuē jīn zéi dú shèng wǒ tú zú dān shǎo ér rén gé jué bù dé tóng lì

这句话大意是:俨谓军将曰:"今贼独盛,我徒卒单少,而仁隔绝,不得同力。

qián jūn bī wéi qiǎn móu tōng rén shǐ zhī wài jiù yǐ lì jiàng shì rán hòu biǎo lǐ jù fā pò chu bì yǐ

现代白话:前军逼围,遣谋通仁,使知外救,以励将士,然后表里俱发,破楚必了。

zhū jiāng jiē xǐ biàn zuò dì dào jiàn shè fēi shū yǔ rén xiāo xī

这句话大意是:"诸将皆喜,便作地道,箭射飞书,与仁消息。

jìn shū yuē chū ān nán jiāng jūn gān zhuō yǔ zuǒ jiāng jūn duò wáng chéng shū quàn shǐ gù shǒu dāng yǐ bīng chū miǎn kǒu duàn wáng dūn guī lù zé xiāng wéi zì jiě

这句话大意是:《晋书》曰:初,安南将军甘卓与左将军隋王承书,劝使固守,当以兵出沔口,断王敦归路,则湘围自解。

chéng dá qí shū lüè yuē zú xià ruò néng juǎn jiǎ diàn fù yóu huò yǒu jì ruò qí hú yí qiú wǒ kū yú zhī sì yǐ

现代白话:承答其书,略曰:"足下若能卷甲电赴,犹或有济,若其狐疑,求我枯鱼之肆了。

liáng hòu lüè yuē jǐ yǒu shàng zì cháng shā sì yí zhù tiān jū sì

这句话大意是:《梁后略》曰:己酉,上自长沙寺移住天居寺。

shì rì běi shè shū chéng nèi jīn zhě xíng bīng bù tān chéng huáng tǔ dì bù tān zǐ nǚ yù bó zhì cún jiù bì jì cǐ shēng mín guǎng fǎng mín rén zé shàn ér lì

这句话大意是:是日,北射书城内:"今者行兵,不贪城隍土地,不贪子女玉帛,志存救弊,济此生民,广访民人,择善而立。

liáng cháo shì shù shàng wèi xiāng lǐng jiě yǐ jù qióng chéng jì wú qiú wèn xún cǐ yì bo liáng yòng yí huò

这句话大意是:梁朝士庶尚未相领解,蚁聚穷城,寂无求问,寻此异卜,良用疑惑。

yòu yuē zhě luó lǜ qí xià wǔ bǎi rén chéng dà jiàn wū lù tóu hòu hú yǐ bèi shuǐ zhàn

这句话大意是:又曰:褚萝率其下五百人,乘大舰于鹿头后湖,以备水战。

běi jūn jù ér guān

这句话大意是:北军聚而观。

luó nǎi diào jiàn xiàng àn běi jūn yǐn qù luó yì huí guī

这句话大意是:萝乃掉舰向岸,北军引去,萝亦回归。

shàng nǎi shè shū běi jūn dà kāi shǎng mù yǒu néng zhǎn sòng zéi shī zhě fēng wǔ qiān hù hòu cì juàn wàn pǐ

这句话大意是:上乃射书北军,大开赏募,有能斩送贼师者封五千户侯,赐绢万匹。

zhàn hòu

这句话大意是:○占候。

sūn zi yuē tiān zhě yīn yáng hán shǔ jié zhì yě

这句话大意是:《孙子》曰:天者,阴阳、寒暑、节制也。

wèi shùn tiān xíng zhū yīn yīn yáng sì shí gāng róu zhī zhì

这句话大意是:(谓顺天行诛,因阴阳四时、刚柔之制。

gù sī mǎ fǎ yuē dōng xià bù xīng shī suǒ yǐ jiān shòu ài wú rén

现代白话:故《司马法》曰:"冬夏不兴师,所以兼受爱我人。

ruò xì yǔ mù jūn lín jī bì yǒu jié

这句话大意是:"若细雨沐军,临机必有捷;。

huí fēng xiāng chù dào yuǎn ér wú gōng

这句话大意是:回风相触,道远而无功。

yún lèi yáng qún bì zǒu zhī dào

这句话大意是:云类羊群,必走之道;。

qì rú jīng lù bì bài zhī shì

这句话大意是:气如惊鹿,必败之势。

hēi yún chū lěi chì qì lín jūn jiē bài zhī zhào

这句话大意是:黑云出垒,赤气临军,皆败之兆。

ruò yān fēi yān cǐ qìng yún yě bì shèng

这句话大意是:若烟非烟,此庆云也,必胜。

ruò wù fēi wù shì qì jūn yě bì bài

这句话大意是:若雾非雾,是泣军也,必败。

shì zhī fēng yún zhī zhàn qí lái jiǔ yǐ

现代白话:是知风云之占,其来久了。

sūn zi zhàn yuē sān jūn jiāng xíng qí jīng qí cóng róng yǐ xiàng qián shì wèi tiān sòng bì jí jī zhī de qí dà jiàng

这句话大意是:《孙子占》曰:三军将行,其旌旗从容以向前,是为天送,必亟击之,得其大将。

sān jūn jiāng xíng qí jīng qí diàn yīn diàn rán ruò yǔ shì wèi tiān zhān qí shī shī

这句话大意是:三军将行,其旌旗垫(音店)然若雨,是为天沾,其师失。

sān jūn jiāng xíng jīng qí luàn wū shàng dōng xī nán běi wú suǒ zhǔ fāng qí jūn bù hái

这句话大意是:三军将行,旍旗乱于上,东西南北无所主方,其军不还。

sān jūn jiāng zhèn yǔ shén shì wèi yù shī wù yòng zhèn zhàn

这句话大意是:三军将阵,雨甚,是为浴师,勿用阵战。

sān jūn jiāng zhàn yǒu yún qí shàng ér chì wù yòng zhèn xiān zhèn zhàn zhě mò fù qí jī

这句话大意是:三军将战,有云其上而赤,勿用阵,先阵战者莫复其迹。

sān jūn fāng xíng dà fēng piāo qǐ wū jūn qián yòu zhōu jué jūn qí jiāng wáng

这句话大意是:三军方行,大风飘起于军前,右周绝军,其将亡。

yòu zhōu zhōng qí shī de liáng

这句话大意是:右周中,其师得粮。

zuǒ zhuàn xī gōng wǔ nián yuē jìn hóu wéi shàng yáng wèn wū bo yǎn yuē hé shí kè zhī

这句话大意是:《左传·僖公五年》曰:晋侯围上阳,问于卜偃曰:"何时克之?

duì yuē tóng yáo yún bǐng zǐ zhī chén lóng wěi fú chén jūn fú zhèn zhèn qǔ guó zhī qí

这句话大意是:"对曰:"童谣云:丙子之辰,龙尾伏辰,均服振振,取虢之旗。

chun zhī bēn bēn tiān cè tūn tūn huǒ zhōng chéng jūn guó gōng qí bēn

这句话大意是:鹑之贲贲,天策焞焞,火中成军,虢公其奔。

qí jiǔ yuè shí yuè zhī jiāo hu

这句话大意是:其九月、十月之交吗?

hán shī wài zhuàn yuē wǔ wáng fá zhòu dào yú xíng qiū è zhé wèi sān tiān yù sān rì bù xiū

这句话大意是:《韩诗外传》曰:武王伐纣,到于邢丘,轭折为三,天雨三日不休。

wǔ wáng jù zhào tài gōng ér wèn zhī yuē zhòu wèi kě fá hu

这句话大意是:武王惧,召太公而问之曰:"纣未可伐吗?

tài gōng yuē bù rán

这句话大意是:"太公曰:"不然。

è zhé wèi sān zhě jūn dāng fēn wéi sān yě

这句话大意是:轭折为三者,军当分为三也。

tiān yù sān rì zhě yù sǎ wú bīng yě

现代白话:天雨三日者,欲洒我兵也。

hòu hàn shū yuē hán suì zhūn měi yáng dǒng zhuó yǔ zhàn zhé bù lì

这句话大意是:《后汉书》曰:韩遂屯美阳,董卓与战,辄不利。

shí yī yuè yè yǒu liú xīng rú huǒ guāng zhǎng shí yú zhàng zhào suì yíng zhōng lǘ mǎ jǐn míng zéi yǐ wéi bù xiáng yù guī jīn chéng

这句话大意是:十一月夜,有流星如火光,长十馀丈,照遂营中,驴马尽鸣,贼以为不祥,欲归金城。

zhuō wén zhī xǐ

这句话大意是:卓闻之,喜。

míng rì nǎi yǔ yòu fú fēng bào hóng děng bìng bīng jù gōng dà pò zhī zhǎn shǒu shù qiān jí

这句话大意是:明日乃与右扶风鲍鸿等并兵俱攻,大破之,斩首数千级。

yòu yuē wáng xún wáng yì gōng nán yáng jī nǔ luàn fā shǐ xià rú yǔ chéng zhōng fù hù ér jí

这句话大意是:又曰:王寻、王邑攻南阳,积弩乱发,矢下如雨,城中负户而汲。

wáng fèng děng qǐ xiáng bù xǔ

这句话大意是:王凤等乞降,不许。

xún yì zì yǐ wéi gōng zài lòu kè yì qì shén yì

这句话大意是:寻、邑自以为功在漏刻,意气甚逸。

yè yǒu liú xīng zhuì yíng zhōng zhòu yǒu yún qì rú huài shān dāng yíng ér yǔn bù jí chǐ ér sàn lì shì jiē yàn fú

这句话大意是:夜有流星坠营中,昼有云气如坏山,当营而陨,不及尺而散,吏士皆厌伏。

xù hàn zhì yuē yún rú huài shān suǒ wèi yíng tóu zhī xīng yě

这句话大意是:(《续汉志》曰:云如坏山所谓营头之星也。

zhàn yuē yíng tóu zhī suǒ zhuì qí xià fù jūn shā jiāng xuè liú qiān lǐ

这句话大意是:占曰:营头之所坠,其下覆军杀将,血流千里。

yàn yīn yī yè fǎn

这句话大意是:厌音一叶反。

jìn shū zǎi jì yuē liú yào

这句话大意是:《晋书·载记》曰:刘曜。

xián hé sān nián yào mèng sān rén jīn miàn dān chún dōng xiàng qūn xún bù yán ér tuì yào bài ér lǚ qí jī

这句话大意是:咸和三年,曜梦三人金面丹唇东向逡巡,不言而退,曜拜而履其迹。

dàn zhào gōng qīng yǐ xià yì zhī

这句话大意是:旦,召公卿以下议之。

cháo chén xián hè yǐ wéi jí xiáng wéi tài shǐ lìng rèn yì jìn yuē sān zhě lì yùn tǒng zhī jí yě

这句话大意是:朝臣咸贺以为吉祥,唯太史令任义进曰:"三者,历运统之极也;。

rén wéi zhèn wèi wáng zhě zhī shǐ cì yě

这句话大意是:人为震位,王者之始,次也;。

jīn wèi duì wèi wù shuāi luò yě

这句话大意是:金为兑位,物衰落也;。

chún dān bù yán shì zhī bì yě

这句话大意是:唇丹不言,事之毕也;。

qūn xún yī ràng tuì shè zhī dào yě

这句话大意是:逡巡揖让,退舍之道也;。

ér bài zhě qū fú wū rén

这句话大意是:而拜者,屈伏于人;。

lǚ jì ér xíng shèn wù chū jiāng yě

这句话大意是:履迹而行,慎勿出疆也。

dōng jǐng qín fēn yě wǔ chē zhào fēn yě qín bīng bì bào qǐ wáng zhǔ zhòng shī liú bài zhào de

这句话大意是:东井,秦分也,五车,赵分也,秦兵必暴起亡主,众师留败赵地。

yuǎn zhì sān nián jìn zhì qī bā rì yīng bù yuǎn

这句话大意是:远至三年,近至七八日,应不远。

yuàn bì xià sī ér fáng zhī yào dà jù

这句话大意是:愿陛下思而防之,"曜大惧。

yòu yuē shí jì lóng gōng zhāng zhòng huá xiè ài jù zhī

这句话大意是:又曰:石季龙攻张重华,谢艾拒之。

ài jiàn yá qí méng jiàng shì yǒu xī běi fēng chuī jīng dōng nán zhǐ yuē fēng wèi lìng jīn qí zhǐ zhī tiān suǒ zàn yě pò zhī bì yǐ

现代白话:艾建牙旗盟将士,有西北风吹旌东南指,曰:"风为令,今旗指之,天所赞也,破之必了。

jūn cì shén niǎo wáng zhuó yǔ qián fēng zhàn bài dùn hái hé nán hái tǎo pàn lǔ sī gǔ zhēn wàn yú luò pò zhī

这句话大意是:"军次神鸟,王擢与前锋战,败遁,还河南,还讨叛虏斯骨贞万馀落破之。

yòu tiān wén zhì yuē shuǐ yǔ jīn hé wéi biàn móu wèi bīng

这句话大意是:又《天文志》曰:水与金合为变,谋为兵。

xià rù tài bái zhōng shàng chū pò jūn shā jiāng

这句话大意是:夏入太白中上出,破军杀将。

yòu yuē yuán xìng èr nián bā yuè gēng zǐ tài bái fàn suì xīng zài shàng jiāng

这句话大意是:又曰:元兴二年八月庚子,太白犯岁星在上将。

yòu yuē yǒng xīng èr nián sì yuè bǐng zǐ tài bái fàn láng xīng

这句话大意是:又曰:永兴二年四月丙子,太白犯狼星。

zhàn yuē dà bīng qǐ

这句话大意是:占曰:"大兵起。

jiǔ yuè suì xīng shǒu dōng jǐng

这句话大意是:"九月,岁星守东井。

zhàn yuē yǒu bīng

这句话大意是:占曰:"有兵。

jǐng yòu qín fēn yě shì nián gǒu shī pò gōng shī fán zhāng fāng pò yuàn yáng wáng xiāo guān xī zhū jiāng gōng hé jiān wáng yóng bēn zǒu dōng hǎi wáng yíng shā zhī

这句话大意是:"井又秦分野,是年,苟师破公师,蕃张方破苑阳,王虓关西诸将攻河间王,颙奔走,东海王迎杀之。

yǒng hé shí sì nián shí èr yuè mù róng jùn suì jù lín zhāng jǐn yǒu yōu bìng qīng jì zhī de yuán hé zhū jiāng bēn sàn hé jīn gé jué

这句话大意是:永和十四年十二月,慕容俊遂据临漳,尽有幽、并、青、冀之地,缘河诸将奔散,河津隔绝。

yòu yuē wù zǐ yuè fàn qiān niú dà xīng

这句话大意是:又曰:戊子,月犯牵牛大星。

zhàn yuē qiān niú tiān jiàng yě

这句话大意是:占曰:"牵牛,天将也。

yòu yuē yì xī shí sì nián shí yuè guǐ sì yíng huò rù tài wēi fàn xī fān shàng jiàng nǎi shùn xíng zhì zuǒ yè mén

这句话大意是:又曰:义熙十四年十月癸巳,荧惑入太微,犯西蕃上将,乃顺行至左掖门。

yòu yuē chén xīng dāng chū bù chū shì wèi jī zú bīng dà qǐ

这句话大意是:又曰:辰星当出不出,是谓击卒,兵大起。

zài wū fáng xīn jiān dì dòng

这句话大意是:在于房心间,地动。

yòu yuē fán yǒu shí wǔ xīng qí guó jiē zhǔ suì yǐ jī yíng huò yǐ luàn zhèn yǐ shì tài bái yǐ qiáng guó zhàn chén xīng yǐ nǚ luàn

这句话大意是:又曰:凡有蚀五星,其国皆主岁以饥,荧惑以乱,镇以弑太白以强国,战辰星以女乱。

yòu yuē chén xīng bù chū tài bái wèi kè qí chū tài bái wéi zhǔ

这句话大意是:又曰:辰星不出,太白为客,其出,太白为主。

chū ér yǔ tài bái bù xiāng cóng nǎi gè chū yī fāng wèi gé yě suī yǒu jūn bù zhàn

这句话大意是:出而与太白不相从,乃各出一方为格野,虽有军,不战。

suí shū yuē zhǎng sūn shèng yǐ biān gōng shòu shàng kāi fǔ yí tóng sān sī fù qiǎn hái dà lì ān fǔ xīn fù

这句话大意是:《隋书》曰:长孙晟以边功授上开府仪同三司,复遣还大利,安抚新附。

rén shòu yuán nián shèng biǎo zòu yuē chén yè dēng chéng lóu wàng jiàn qì běi yǒu chì qì zhǎng bǎi yú lǐ jiē rú yǔ zú xià chuí bèi de

这句话大意是:仁寿元年,晟表奏曰:"臣夜登城楼,望见碛北有赤气长百馀里,皆如雨足下垂被地。

jǐn yàn bīng shū cǐ míng sǎ xuè qí xià zhī guó bì qiě pò wáng

这句话大意是:谨验兵书,此名洒血,其下之国,必且破亡。

yù miè xiōng nú yi zài jīn rì

这句话大意是:欲灭匈奴,宜在今日。

zhào yáng sù wéi xíng jūn yuán shuài shèng wèi shòu xiáng shǐ zhě běi fá

这句话大意是:"诏杨素为行军元帅、晟为受降使者北伐。

èr nián jūn cì běi hé zhí zéi shuài sī lì hóu jīn děng lǐng bīng jù zhàn yǔ dà jiàng jūn liáng mò jī zǒu zhī

这句话大意是:二年,军次北河,值贼帅思力侯斤等领兵拒战,与大将军梁默击走之。

zhuǎn zhàn liù shí yú lǐ zéi zhòng duō jiàng

这句话大意是:转战六十馀里,贼众多降。

táng shū yuē wǔ dé zhōng huái nán dào héng tái pú shè fǔ gōng yòu jù dān yáng fǎn

这句话大意是:《唐书》曰:武德中,淮南道行台仆射辅公祐据丹阳反。

qiǎn zhào jùn wáng gōng wéi xíng jūn yuán shuài tǎo zhī

这句话大意是:遣赵郡王恭为行军元帅讨之。

jiāng fā yǔ zhū jiāng yàn jí mìng qǔ shuǐ hū biàn wéi xuè

这句话大意是:将发,与诸将宴集,命取水,忽变为血。

zài zuò zhōng jiē shī sè

这句话大意是:在坐中皆失色。

gōng jǔ zhǐ zì ruò yù zhī yuē huò fú wú mén wéi rén zì zhào zì gù wú fù yú wù zhū jūn hé yōu jù zhī shēn

这句话大意是:恭举止自若,谕之曰:"祸福无门,惟人自召,自顾无负于物,诸君何忧惧之深?

gōng yòu è jī huò yíng jīn chéng miào suàn yǐ zhì tǎo pén zhōng zhī xuè nǎi gōng yòu shòu shǒu zhī zhēng

这句话大意是:公祐恶积祸盈,今承庙算以致讨,盆中之血,乃公祐授首之征。

suì jìn huān ér ba

这句话大意是:"遂尽欢而罢。

shí rén fú qí shí dù ér néng ān zhòng jìng píng gōng yòu yān

现代白话:时人服其识度而能安众,竟平公祐呢。

yòu yuē li shèng zhī jiāng fù jīng shī yě shí yíng huò shǒu suì jiǔ zhī fāng tuì

这句话大意是:又曰:李晟之将复京师也,时荧惑守岁,久之方退。

bīn jiè huò quàn shèng yuē jīn yíng huò yǐ tuì huáng jiā zhī lì yě kě sù chū bīng

这句话大意是:宾介或劝晟曰:"今荧惑已退,皇家之利也,可速出兵。

shèng yuē tiān zǐ wài cì rén chén dāng sǐ jié chuí xiàng xuán yuǎn wú ān zhī tiān dào

现代白话:"晟曰:"天子外次,人臣当死节,垂象玄远,我安知天道"。

zhì shì wèi cān zuǒ yuē qián zhě gōng quàn shèng chū bīng fēi gǎn jù yě

这句话大意是:至是,谓参佐曰:"前者公劝晟出兵,非敢拒也。

qiě jūn shì kě yòng zhī bù kě shǐ zhī zhī

这句话大意是:且军士可用之,不可使知之。

cháng wén wǔ wěi yíng suō wú zhǔn jù fù lái shǒu suì zé wǒ jūn bù zhàn ér zì kuì yǐ

现代白话:尝闻五纬盈缩无准,惧复来守岁,则我军不战而自溃了。

cān zuǒ tàn fú jiē yuē fēi suǒ jí yě

这句话大意是:"参佐叹服,皆曰:"非所及也。

xún bài shèng wèi sī tú jiān zhōng shū lìng

这句话大意是:"寻拜晟为司徒兼中书令。

sān guó diǎn lüè yuē shí yī yuè guǐ wèi liáng zhǔ yuè róng wū jīn yáng mén wài lì èr chéng nán wéi wú dì běi wèi lǔ chéng

这句话大意是:《三国典略》曰:十一月癸未,梁主阅戎,于津阳门外立二城,南为吴地,北为虏城。

xī běi fēng shén jí pǔ tiān hūn àn fān qí nán mǐ nǎi yí lǔ jūn dù nán chéng wú jūn dù běi chéng yǐ shùn fēng yě

这句话大意是:西北风甚急,溥天昏暗,幡旗南靡,乃移虏军度南城,吴军度北城,以顺风也。

é ér zhòu yǔ bào jiàng liáng zhǔ qīng niǎn hái gōng zhì chéng ér jì guān zhě guài zhī

这句话大意是:俄而骤雨暴降,梁主轻辇还宫,至城而霁,观者怪之。

yòu yuē tài yuán jùn wáng gāo yáng dū bīng gōng wáng sī zhèng xiàn wū yǐng chuān suì rù dōng wèi

这句话大意是:又曰:太原郡王高洋督兵攻王思政,陷于颍川,遂入东魏。

xiān shì zhǎng shè yè shēng rú chē qí cóng xī běi xiàng yǒu chéng jū èr rì hēi fēng qǐ wū qián de chuī shuǐ rù chéng chéng huài fēng yáng jiǎo ér shàng

这句话大意是:先是,长社夜声如车骑从西北向有城,居二日,黑风起于干地,吹水入城,城坏,风羊角而上。

yòu yuē hóu tiàn bài wáng lín yú liáng shān lín jí xiāo zhuāng bìng bēn yú qí

这句话大意是:又曰:侯瑱败王琳于梁山,琳及萧庄并奔于齐。

chū dōng guān shuǐ zhōu jiàn de tōng lín yǐn hé féi zhī zhòng xiāng cì ér xià

这句话大意是:初东关水舟舰得通,琳引合肥之众相次而下。

tiàn yǔ lín hé zhàn lín jūn shǎo què tuì bǎo xi àn

这句话大意是:瑱与琳合战,琳军少却,退保西岸。

jí xī dōng běi fēng dà qǐ chuī qí zhōu jiàn méi yú shā zhōng

这句话大意是:及夕,东北风大起,吹其舟舰没于沙中。

yè yǒu liú xīng zhuì yú lín yíng

这句话大意是:夜有流星坠于琳营。

jí dàn fēng jìng lín rù pǔ xiū chuán yǐ lù jiǎo rào àn bù gǎn fù chū

这句话大意是:及旦风静,琳入浦修船,以鹿角绕岸,不敢复出。

liù tāo yuē zhōu wǔ wáng fá zhòu shī zhì ní shuǐ niú tóu shān fēng yǔ shén jí qí gǔ huǐ shé

这句话大意是:《六韬》曰:周武王伐纣,师至泥水牛头山,风雨甚疾,旗鼓毁折。

wáng zhī cān chéng huáng zhèn ér sǐ

这句话大意是:王之骖乘惶震而死。

tài gōng yuē yòng bīng zhě shùn tiān dào wèi bì jí nì zhī wèi bì xiōng

这句话大意是:太公曰:用兵者,顺天道未必吉,逆之未必凶。

ruò shī rén shì sān jūn bài wáng

这句话大意是:若失人事,三军败亡。

qiě tiān dào guǐ shén shì zhī bù jiàn tīng zhī bù wén

这句话大意是:且天道鬼神,视之不见,听之不闻。

zhì jiāng bù fèi ér yú jiāng jū zhī

这句话大意是:智将不废而愚将拘之。

ruò nǎi hǎo xián ér néng yòng jǔ shì ér de cǐ zé bù kàn shí rì ér shì lì bù jiǎ bǔ shì ér shì jí bù dǎo zhù ér fú cóng

这句话大意是:若乃好贤而能用,举事而得,此则不看时日而事利,不假卜筮而事吉,不祷祝而福从。

suì mìng qū zhī qián jìn

这句话大意是:"遂命驱之前进。

zhōu gōng yuē jīn shí nì tài suì guī zhuó xiōng bǔ shì bù jí xīng biàn wèi zāi qǐng hái shī

这句话大意是:周公曰:"今时逆太岁,龟灼凶,卜筮不吉,星变为灾,请还师。

tài gōng nù yuē jīn zhòu kū bǐ gàn qiú jī zǐ yǐ fēi lián wéi zhèng fá zhī yǒu hé bù kě

这句话大意是:"太公怒曰:"今纣刳比干、囚箕子,以飞廉为政,伐之有何不可?

kū cǎo xiǔ gǔ ān kě zhī hū

这句话大意是:枯草朽骨,安可知吗?

nǎi fén guī shé shī yuán bāo ér gǔ lǜ zhòng xiān shè hé

这句话大意是:"乃焚龟折蓍,援枹而鼓,率众先涉河。

wǔ wáng cóng zhī suì miè zhòu

这句话大意是:武王从之,遂灭纣。

yòu yuē cóng gū jī xū gāo rén wú xú yī nǚ zǐ dāng bǎi fu

这句话大意是:又曰:从孤击虚,高人无徐,一女子当百夫。

fēng míng qì zhě zéi cún zài shí lǐ míng tiáo bǎi lǐ yáo zhī sì bǎi lǐ

这句话大意是:风鸣气者贼存在十里,鸣条百里,摇枝四百里。

yǔ zhān yī shang zhě wèi rùn bīng bù zhān zhě wèi qì bīng

这句话大意是:雨沾衣裳者谓润兵,不沾者谓泣兵。

jīn qì zì míng jí jiāo qì zhě jūn pí yě

这句话大意是:金气自鸣及焦气者,军疲也。

yòu yuē wǔ wáng shǐ sàn yi shēng bo fá yīn zuàn guī guī bù zhào

这句话大意是:又曰:武王使散宜生卜伐殷,钻龟,龟不兆。

xià zhàn wū de shù shī shī jiāo ér zhé

这句话大意是:下占于地,数蓍,蓍交而折。

zǔ xíng zhī rì yǔ zī chē zhì zhěn

这句话大意是:祖行之日,雨辎车至轸。

xíng zhì zhī rì zhì zhé wèi sān

这句话大意是:行至之日,帜折为三。

yi shēng yuē sì xiōng bù xiáng bù kě jǔ shì

这句话大意是:宜生曰:"四凶不祥,不可举事。

tài gōng jìn yuē tuì fēi zǐ zhī suǒ jí yě

这句话大意是:"太公进曰:"退,非子之所及也。

shèng rén shēng tiān de zhī jiān chéng shuāi luàn ér qǐ guī zhě kū gǔ shī zhě zhé cǎo hé zú yǐ biàn jí xiōng

这句话大意是:圣人生天地之间,承衰乱而起,龟者枯骨,蓍者折草,何足以辨吉凶。

zǔ xíng zhī rì yǔ zī chē zhì zhěn shì xǐ zhuó jiá bīng yě

这句话大意是:祖行之日雨辎车至轸,是洗濯甲兵也。

xíng zhī rì zhì zhé wèi sān shì jūn fēn wèi sān rú cǐ zhǎn zhòu zhī shǒu jí yě

这句话大意是:行之日帜折为三,是军分为三,如此斩纣之首,吉也。

bào pǔ zǐ yuē jìn tài kāng èr nián jīng yì shǐ luàn sān guó jǔ bīng gōng cháng shā wáng rén xiǎo mín zhāng chāng fǎn wū jīng zhōu fèng liú ní wèi hàn zhǔ

这句话大意是:《抱朴子》曰:晋太康二年,京邑始乱,三国举兵攻长沙,王人小民张昌反于荆州,奉刘尼为汉主。

nǎi qiǎn shí bīng jī dìng yáng zhōu zhūn wū jiàn yè

这句话大意是:乃遣石冰击定扬州,屯于建业。

sòng dào chōng shuō bīng qiú wèi dān yáng tài shǒu dào jùn fā bīng yǐ gōng bīng zhào yú wèi zhù bīng dū wèi

这句话大意是:宋道冲说冰求为丹阳太守,到郡发兵以攻冰召余为贮兵都尉。

yú nián èr shí yī jiàn jūn lǚ bù dé yǐ ér jiù zhī

这句话大意是:余年二十一,见军旅不得已而就之。

sòng hòu bù yòng wú jì shù bài

现代白话:宋侯不用我计,数败。

wú lìng sòng hóu cóng yuè jiàn zhù huá gài xià suì shōu hé yú jìn cóng wú jì pò shí bīng yān

现代白话:我令宋侯从月建住华盖下,遂收合馀烬,从我计,破石冰呢。

yòu yuē fán zhàn guān yún rú zǒu lù xíng zhě bài jūn zhī qì yě

这句话大意是:又曰:凡战,观云如走鹿形者,败军之气也。

bīng fǎ mì jué yuē zhèn xīng suǒ zài zhī sù qí guó bù kě fá

这句话大意是:《兵法秘诀》曰:镇星所在之宿,其国不可伐。

yòu huì xīng jiàn dà míng chén xià zòng héng mín liú wáng wú suǒ shí fù zǐ zuò lí fū fù bù xiāng de

这句话大意是:又彗星见大明,臣下纵横,民流亡无所食,父子坐离,夫妇不相得。

sì wéi yǒu liú xīng qián rú wèng hòu rú huǒ guāng jìng tiān rú léi shēng míng yuē tiān gǒu

这句话大意是:四维有流星,前如瓮,后如火光,竟天如雷声,名曰"天狗"。

qí xià jī huāng mín jí yì qún chén sǐ

这句话大意是:其下饥荒,民疾疫,群臣死。

liú xīng dōng běi xíng míng tiān gāng tiān hǎi zhī kǒu bì yǒu dà shuǐ tǔ gōng

这句话大意是:流星东北行,名天冈,天海之口,必有大水土功。

yòu sì wéi yǒu liú xīng rù yǐ hòu yǒu bái qì rú yún zhuàng shì chē lún shì wèi niè shí qí xià dà bīng zhōng guó duō dào zéi

这句话大意是:又四维有流星,入以后有白气如云状,似车轮,是谓啮食,其下大兵,中国多盗贼。

yòu yǒu xīng rú dòu jiàn běi dǒu míng wéi xún shǐ tiān xià dà luàn zhū hóu zhēng xióng

这句话大意是:又有星如斗,见北斗,名为旬始,天下大乱,诸侯争雄。

xuán nǚ bīng fǎ yuē fán xíng bīng zhī dào tiān dì dà bǎo de zhě quán shèng shī zhě bì fù

这句话大意是:《玄女兵法》曰:凡行兵之道,天地大宝得者全胜,失者必负。

běi dǒu zhī zhōng qín yǒu xún shǐ zhuàng xiàng xióng jī zhì bǎi bīng zhī mǔ

这句话大意是:北斗之中,禽有旬始,状像雄鸡,制百兵之母。

néng de qí shù hé shén bù shǐ

这句话大意是:能得其术,何神不使。

jiǔ dì jiǔ tiān gè yǒu biǎo lǐ sān qí liù hé zhǔ wēi jūn shì

这句话大意是:九地九天,各有表里,三奇六合主威军事。

yòu yuē huáng dì gōng chī yóu sān nián chéng bù xià

这句话大意是:又曰:黄帝攻蚩尤,三年城不下。

mù qiú shù shì nǎi de wǔ xū

这句话大意是:募求术士,乃得伍胥。

yǔ zhī yán yuē jīn rì yú gōng chī yóu sān nián chéng bù xià qí jiù ān zài

这句话大意是:与之言曰:"今日余攻蚩尤,三年城不下,其咎安在?

wu gǔ yuē cǐ chéng zhōng zhī jiāng wéi rén bì bái sè shāng yīn dì shǐ gōng shí dé wú yǐ qiū zhī dōng fāng xíng hu

这句话大意是:"伍骨曰:"此城中之将,为人必白色、商音,帝始攻时,得无以秋之东方行吗?

jīn huáng dì wéi rén cāng sè jiǎo yīn cǐ xióng jūn yě

这句话大意是:今黄帝为人苍色、角音,此雄军也。

yǐ zhàn wèi zhī

这句话大意是:以战为之。

huáng dì yuē shàn

这句话大意是:"黄帝曰:"善!

wèi zhī ruò hé

这句话大意是:为之若何?

wu gǔ yuē chén qǐng gōng chī yóu sān rì chéng bì xià

这句话大意是:"伍骨曰:"臣请攻蚩尤,三日城必下。

huáng dì dà xǐ

这句话大意是:"黄帝大喜。

qí zhōng huáng zhí yuē dì jī sān nián gōng chī yóu ér chéng bù xià jīn zi yù yǐ sān rì xià zhī hé yǐ wèi míng

现代白话:其中黄直曰:"帝积三年攻蚩尤而城不下,今子欲以三日下之,凭什么为明?

wu gǔ yuē bù rú chén yán qǐng yǐ jūn fǎ lùn

这句话大意是:"伍骨曰:"不如臣言,请以军法论。

huáng dì yuē zi yù yǐ hé shí

这句话大意是:"黄帝曰:"子欲以何时?

chén qǐng zhū què zhī rì rì zhèng zhōng shí lì chì sè zhēng yīn jiàng yī zhī jūn yú nán fāng yǐ fǔ jiǎo jūn

这句话大意是:""臣请朱雀之日日正中时,立赤色徵音绛衣之军于南方,以辅角军;。

chén qǐng yǐ qīng lóng zhī rì píng dàn shí lì qīng sè jiǎo yīn qīng yī zhī jūn yú dōng fāng yǐ fǔ yǔ jūn

这句话大意是:臣请以青龙之日平旦时,立青色角音青衣之军于东方,以辅羽军;。

chén qǐng yǐ xuán wǔ zhī rì rén dìng shí lì hēi sè yǔ yīn hēi yī zhī jiāng yú běi fāng yǐ fǔ shāng jūn

这句话大意是:臣请以玄武之日人定时,立黑色羽音黑衣之将于北方,以辅商军;。

chén qǐng yǐ bái hǔ zhī rì rì rù shí lì bái sè shāng yīn bái yī zhī jiāng yú xī fāng yǐ fǔ gōng jūn

这句话大意是:臣请以白虎之日日入时,立白色商音白衣之将于西方,以辅宫军。

sì jiāng yǐ lì chén qǐng wèi dì yǐ huáng lóng zhī rì rì zhōng jiàn huáng qí yú zhōng yāng yǐ zhì sì fāng

这句话大意是:四将以立,臣请为帝以黄龙之日日中,建黄旗于中央,以制四方。

wǔ jūn yǐ jù sì miàn gōng chī yóu sān rì qí chéng guǒ xià huáng dì jí fēng gǔ shì shì bù jué

这句话大意是:"五军已具,四面攻蚩尤,三日其城果下,黄帝即封骨世世不绝。

yòu yuē zhàn dòu bù fǎ dāng cóng jiǔ tiān zhī shàng jī jiǔ dì zhī xià zhòng shì mò mò rén wú jiàn zhě

这句话大意是:又曰:战斗不法,当从九天之上击九地之下,众士默默,人无见者。

jiǔ tiān zhě chūn zài qīng lóng xià zài zhū què qiū zài bái hǔ dōng zài xuán wǔ

这句话大意是:九天者,春在青龙,夏在朱雀,秋在白虎,冬在玄武。

sì shén wèi jiǔ tiān qí chōng wèi jiǔ dì

这句话大意是:四神为九天,其冲为九地。

xīng zhān yuē tài bái chū gāo yòng bīng shēn rù gǎn zhàn zhě jí

这句话大意是:《星占》曰:太白出高,用兵深入敢战者,吉。

xīng chū dōng fāng zhōng guó dà lì mán yí dà bài

这句话大意是:星出东方,中国大利,蛮夷大败。

bīng shū yuē qì jù rú lóng rú gǔ wěi zhě qí xià bīng jūn pò bài yě

这句话大意是:《兵书》曰:气聚如龙、如鹄尾者,其下兵军破败也。

✦ You read 兵部·卷五十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.