太平御览 · 李昉 · Chapter 350 of 1000

兵部·卷八十一

PinyinModern Translation
Size

jiàn xià

这句话大意是:○箭下。

wèi bǎi guān míng yuē sān gōng bài cì chún wěi gǔ wěi xiāo xǔ jiāo qiè

这句话大意是:《魏百官名》曰:三公拜赐鹑尾、鹘尾髇(许交切。

jiàn shí èr méi

这句话大意是:)箭十二枚。

sān qí lüè jì yuē fù píng chéng xiào míng dì shí gǎi wéi yàn cì

这句话大意是:《三齐略记》曰:富平城,孝明帝时改为厌次。

cǐ chéng dōng nán wǔ shí lǐ yǒu pú tái gāo zhàng bā

这句话大意是:此城东南五十里有蒲台,高丈八。

qín shǐ huáng suǒ dùn chǔ shí zài tái xià yíng pú xì mǎ jiā dào shù bǎi bù dào jīn pú shēng yóu yíng mǎ

这句话大意是:秦始皇所顿处时,在台下萦蒲系马夹道数百步,到今蒲生犹萦马。

pú shì shuǐ yáng ér jìn kān wèi jiàn

这句话大意是:蒲似水杨而劲堪为箭。

bó wù zhì yuē jiāo zhōu shān yí míng yuē lǐ zǐ gōng cháng shù chǐ jiàn zhǎng chǐ yú

这句话大意是:《博物志》曰:交州山夷名曰俚子,弓长数尺,箭长尺馀。

yǐ jiāo tóng wèi dī tú dú yào wū dí fēng zhōng rén jí sǐ

这句话大意是:以燋铜为镝,涂毒药于镝锋,中人即死。

bù shí liǎn cáng zé pián zhàng fèi làn xū yú jiāo jiān dōu jǐn wéi gǔ zài ěr

这句话大意是:不时敛藏,则胼胀沸烂,须臾燋煎都尽,惟骨在耳。

qí sú shì bù yǐ cǐ yào fǎ yǔ rén

这句话大意是:其俗誓不以此药法语人。

zhì zhī yǐn fù rén yuè shuǐ jí fèn zhī shí yǒu chà zhě

这句话大意是:治之,饮妇人月水及粪汁,时有差者。

wéi shè zhū quǎn zhě wú tā yǐ qí shí fèn gù yě

这句话大意是:惟射猪犬者无它,以其食粪故也。

jiāo tóng zhě yǒu shēng yǐ wù dǎ zhī xú tīng qí shēng

这句话大意是:燋铜者有声,以物打之,徐听其声。

de jiāo dú zhě piān záo qǔ yǐ wéi jiàn dī

这句话大意是:得燋毒者,偏凿取以为箭镝。

jiāo gòng yì lín yuē shuāng fú jù fēi yǐ guī dào chí

这句话大意是:焦贡《易林》曰:双凫俱飞,以归稻池。

jīng shè qí zé wèi shǐ suǒ shè shāng wǒ xiōng yì

这句话大意是:经涉其泽,为矢所射,伤我胸臆。

liú xiàng xīn xù yuē chu xióng qú zǐ yè xíng jiàn qǐn shí shì fú shòu shè zhī yǐn yǔ

这句话大意是:刘向《新序》曰:楚熊渠子夜行,见寝石似伏兽,射之饮羽。

yì yuàn yuē wū shāng huáng cài yì xī chū wū chá xī àn zhào shè jiàn shuǐ jì yǒu wù yǎn guāng chè qí jiān xiāng qù sān chǐ xǔ xíng dà rú dòu

这句话大意是:《异苑》曰:乌伤黄蔡,义熙初于查溪岸照射,见水际有物,眼光彻,其间相去三尺许,形大如斗。

yǐn nǔ shè zhī yīng xián ér zhōng biàn wén cóng liú bēn jīng bō làng pēng kē kǔ hé qiè

这句话大意是:引弩射之,应弦而中,便闻从流奔惊,波浪砰磕,(苦盍切。

bù zhī suǒ xiàng

这句话大意是:)不知所向。

jīng nián yǔ bàn gòng zhì yī chù

这句话大意是:经年,与伴共至一处。

míng wéi zhú luò gāng qù xiān suǒ èr shí xǔ lǐ yǒu gǔ kě cháng sān zhàng yú jiàn xī shè jiàn guàn zài qí zhōng

这句话大意是:名为竹落冈,去先所二十许里,有骨可长三丈馀,见昔射箭贯在其中。

yīn yǔ bàn yún cǐ shì wǒ wǎng nián suǒ shè wù nǎi sǐ wū sī

这句话大意是:因语伴云:"此是我往年所射,物乃死于斯。

bá shǐ ér guī

这句话大意是:"拔矢而归。

qí xī mèng jiàn yī cháng rén zé qiào zhī yuē wǒ zài zhōu zhǔ zhī jiān wú guān rén shì ér héng jiàn shā hài yuàn kǔ mò shēn lián shí mì rǔ jīn shǐ xiāng de

现代白话:其夕梦见一长人,责诮之曰:"我在洲渚之间,无关人事,而横见杀害,怨苦莫伸,连时觅你,今始相得。

mián wù nǎi huàn fù jí ér yǔn

这句话大意是:"眠寤乃患腹疾而殒。

yòu yuē yǒng yáng li zēng xíng jīng dà xī jiàn èr jiāo zài shuǐ yǐn gōng shè zhī zhōng yī jí sǐ

这句话大意是:又曰:永阳李增行经大溪,见二蛟在水,引弓射之,中一即死。

zēng guī yīn fù chū shì yǒu nǚ zǐ sù fú xián tì zhuō suǒ shè jiàn

这句话大意是:增归,因复出市,有女子素服衔涕,捉所射箭。

zēng guài ér wèn yān nǚ dá yuē hé yòng wèn wèi

现代白话:增怪而问呢,女答曰:"何用问为!

ruò shì jūn xǔ biàn yǐ xiāng hái

这句话大意是:若是君许,便以相还。

shòu shǐ ér miè

这句话大意是:"授矢而灭。

zēng è ér zhòu fǎn wèi dá jiā bào sǐ wū lù

这句话大意是:增恶而骤反,未达家,暴死于路。

mèng zǐ yuē shǐ rén qǐ bù rén wū hán rén zāi

现代白话:《孟子》曰:矢人岂不仁于函人啊?

shǐ rén wéi kǒng bù shāng rén hán rén wéi kǒng shāng rén

这句话大意是:矢人惟恐不伤人,函人惟恐伤人。

liè zǐ yuē féng méng zhī dì zǐ yuē hóng chāo nù qí qī ér bù zhī yǐn wū hào zhī gōng qí wèi zhī jiàn shè qí mù

现代白话:《列子》曰:逢蒙之弟孔子说:"鸿超怒其妻而怖之,引乌号之弓、綦卫之箭,射其目。

shǐ wèi zhù móu zǐ shùn bù jié shǐ zhuì dì ér chén bù yáng

这句话大意是:矢未注,眸子瞬不睫,矢坠地而尘不扬。

yòu yuē fēi wèi xué shè wū gān yíng zhū fǎ bìng shàn wéi niè fǎ bù jiào

这句话大意是:又曰:飞卫学射于甘蝇,诸法并善,惟啮法不教。

wèi mì jiāng shǐ yǐ shè ying ying niè de zú shǐ shè wèi wèi rào shù ér zǒu shǐ yì rào shù ér shè

这句话大意是:卫密将矢以射蝇,蝇啮得镞矢射卫,卫绕树而走,矢亦绕树而射。

lǔ lián zǐ yuē yàn fá qí qǔ qī shí yú chéng wéi jǔ yǔ jí mò bù xià

这句话大意是:《鲁连子》曰:燕伐齐,取七十馀城,惟莒与即墨不下。

qí tián dān yǐ jí mò pò yàn jūn shā yàn jiāng jūn qí jié fù qí chéng

这句话大意是:齐田单以即墨破燕军,杀燕将军骑劫,复齐城。

wéi liáo chéng bù xià

这句话大意是:惟聊城不下。

yàn jiāng chéng shǒu shù yuè lǔ zhòng lián nǎi wéi shū zhe zhī wū shǐ yǐ shè chéng zhōng yí yàn jiāng

这句话大意是:燕将城守数月,鲁仲连乃为书,着之于矢以射城中遗燕将。

yàn jiāng de shū qì sān rì nǎi zì shā

这句话大意是:燕将得书,泣三日,乃自杀。

wèi liáo zi yuē fu shā rén bǎi bù zhī wài zhě shuí yě

这句话大意是:《尉缭子》曰:夫杀人百步之外者,谁也?

yuē shǐ yě

这句话大意是:曰:"矢也。

hán zǐ yuē shǐ lái wú xiàng zé wèi tiě shì yǐ bèi zhī

这句话大意是:《韩子》曰:矢来无向,则为铁室以备之。

yòu yuē zhì bó jiāng fá zhào zhào xiāng zi zhào zhāng mèng tán wèn zhī yuē nài wú jiàn hé

这句话大意是:又曰:智伯将伐赵,赵襄子召张孟谈问之曰:"柰无箭何?

mèng tán yuē dǒng ān yú zhī zhì jìn yáng yě gōng gōng zhī yuán jiē yǐ dí hāo hù chu qiáng yīn gé

这句话大意是:"孟谈曰:"董安于之治晋阳也,公宫之垣皆以荻蒿、楛楚𪪞(音隔。

zhī qí gāo zhì yú zhàng

这句话大意是:)之,其高至于丈。

jūn fā ér yòng zhī yǒu yú jiàn yǐ

现代白话:君发而用之,有馀箭了。

wū shì fā ér shì zhī jiān zé jūn gàn zhī jìn bù néng guò yě

这句话大意是:"于是发而试之,坚,则菌干之劲不能过也。

jūn yuē wú jiàn yǐ zú yǐ nài wú jīn hé

现代白话:君曰:"我箭已足了,柰无金何?

mèng tán yuē dǒng zi zhī zhì jìn yáng gōng gōng lìng shě zhī táng jiē yǐ liàn tóng wèi zhù zhì jūn fā ér yòng zhī yǒu yú jīn yǐ

现代白话:"孟谈曰:"董子之治晋阳,宫宫令舍之堂,皆以炼铜为柱质,君发而用之,有馀金了。

zhàn guó cè yuē gōng gōng zhī yuán jiē yǐ dí gǎo qí jiān zé jūn lù zhī jìn bù néng guò qí yú

这句话大意是:"(《战国策》曰:公宫之垣皆以荻稿,其坚则菌簬之劲不能过其余。

hé yě

这句话大意是:何也?

lù yīn lù

这句话大意是:簬音路。

yòu yuē shuǐ jī zé hàn shǐ jī zé yuǎn

这句话大意是:又曰:"水激则悍,矢激则远。

yòu yuē chu rén yǒu bái yuán wáng zì shè zhī zé tuán shǐ ér xī

这句话大意是:又曰:楚人有白猿,王自射之,则抟矢而熙。

xī xì yě

这句话大意是:(熙,戏也。

shǐ yǎng yóu jī shè zhī shǐ diào gōng jiáo shǐ wèi fā ér yuán yōng shù hào yǐ

现代白话:)使养由基射之,始调弓矫矢,未发而猿拥树号了。

yóu jī chu gòng wáng zhī chén yǎng shū yě

这句话大意是:(由基,楚共王之臣养叔也。

diào diào zhāng yě

这句话大意是:调,调张也。

jiáo zhí yě

这句话大意是:矫,直也。

yōng bào yě

这句话大意是:拥,抱也。

zhū gě zi yuē ruò néng lì jiān sān rén shēn yǔ mǎ rú jiāo qī shǒu yǔ jiàn rú fēi méng chéng yi chǒng yì

这句话大意是:《诸葛子》曰:若能力兼三人,身与马如胶漆,手与箭如飞虻,诚宜宠异。

gāng cāng zi yuē gōu yuè zhī gàn zú yǐ jīng jīn zhì sǔn wèi zhī yǔ yǐ zhī póu chuí zé qí yǔ gǎo pǔ yě wú zé

这句话大意是:《亢仓子》曰:勾粤之干,镞以精金,鸷隼为之羽,以之掊箠,则其与稿朴也无择。

gōu yuè dōng yuè

这句话大意是:(勾粤,东粤。

gàn shì gàn yě

这句话大意是:干,似干也。

zhì sǔn diāo è zhī lèi

这句话大意是:鸷隼,雕鹗之类。

póu chuí dǎ jī yě

这句话大意是:掊箠,打击也。

ěr yǎ yuē dōng nán zhī měi yǒu kuài jī zhī zhú jiàn yān

现代白话:《你雅》曰:东南之美,有会稽之竹箭呢。

fu gōu yuè zhī gàn yǐ jīng jīn wèi zú yǐ sǔn líng yǔ zhī

这句话大意是:夫勾越之干以精金为镞,以隼翎羽之。

dǎ jī zé tóng wū gǎo kē yě

这句话大意是:打击则同于槁科也。

wú zé yóu wú yì yě

这句话大意是:无择,犹无异也。

jí fū dàng kòu zhēng qián

这句话大意是:)及夫荡寇争虔。

yīn héng

这句话大意是:(音衡。

dí wǔ jué shèng jiā zhī qiáng nǔ zhī shàng zé sān bǎi bù zhī wài bù lì dí yǐ

现代白话:)觌武决胜,加之彊弩之上,则三百步之外不立敌了。

pái dàng kòu dí zhēng héng jué shèng rú cǐ gōu yuè zhī gàn yú qiáng nǔ zhī shàng zé bù lì dí yě

这句话大意是:(排荡寇敌,争衡决胜,如此勾粤之干于强弩之上,则不立敌也。

chǔ cí yuē jǔ zhǎng shǐ xī shè tiān láng

这句话大意是:《楚辞》曰:举长矢兮射天狼。

chén lín wǔ jūn fù yuē shǐ zé shēn xi sù shèn yīn shèn

这句话大意是:陈琳《武军赋》曰:矢则申息肃昚,(音慎。

jùn lù kōng liú jiāo tóng dú tiě gǎn zú míng zú

这句话大意是:)箘簵空流,燋铜毒铁,簳镞鸣镞。

zǐ xū fù yuē yè míng yuè zhī zhū qí jiàn gàn jiàng zhī xióng jǐ

这句话大意是:《子虚赋》曰:曳明月之珠旗,建干将之雄戟。

zuǒ wū hào zhī diāo gōng yòu xià fú zhī jìn jiàn

这句话大意是:左乌号之雕弓,右夏服之劲箭。

shè zhì fù yuē xī gǔ shì zhī rú gāo shǐ jiě yán wū yī jiàn

这句话大意是:《射雉赋》曰:昔贾氏之如皋,始解颜于一箭。

chǒu fu wèi zhī gǎi mào hàn qī wèi zhī shì yuàn

这句话大意是:丑夫为之改貌,憾妻为之释怨。

wú dōu fù yuē qí zhú zé yún yú jūn qiè

这句话大意是:《吴都赋》曰:其竹则筼(于君切。

dāng dōu láng qiè

这句话大意是:)筜(都郎切。

xiū yū yīn yín wū

这句话大意是:){休}箊,(音吟于。

guì jiàn shè tǒng yóu wú yǒu huáng piǎo láo yīn piáo láo

这句话大意是:)桂箭射筩,由梧有篁,篻簩(音瓢劳。

yǒu cóng

这句话大意是:)有丛。

hòu hàn li yóu hú shǐ míng yuē xián mù wèi hú yǎn mù wèi shǐ

这句话大意是:后汉李尤《弧矢铭》曰:弦木为弧,剡木为矢。

sì dà xié bìng bā jí tóng jì

这句话大意是:四大协并,八极同纪。

jìn jiāng tǒng hú shǐ míng yuē yōu dōu jīn jiǎo kuài jī zhú shǐ

这句话大意是:晋江统《弧矢铭》曰:幽都筋角,会稽竹矢。

shuài tǔ míng zhēn dōng nán zhī měi

这句话大意是:率土名珍,东南之美。

yì yǐ huò sǔn shī yǐ yì sì fá pàn róu fú yòng wēi bù wěi

这句话大意是:易以获隼,诗以殪兕,伐叛柔服,用威不韪。

liáng zhāo míng tài zǐ gōng shǐ zàn yuē gōng yòng jīn jiǎo shǐ zhì liáng gōng

这句话大意是:梁昭明太子《弓矢赞》曰:弓用筋角,矢制良工。

yì yǐ guān dé fēi zhǐ lín róng

这句话大意是:亦以观德,非止临戎。

yáng yè mìng zhòng yuán duò zhāng kōng

这句话大意是:杨叶命中,猿堕张空。

jiàn tǒng

这句话大意是:○箭筒。

shì míng yuē jiàn jī shòu shǐ zhī qì yǐ pí yuē fú fú fú qiè

这句话大意是:《释名》曰:箭箕受矢之器,以皮曰箙,(扶福切。

róu fú yòng zhī yě

这句话大意是:)柔服用之也。

zhī zhú yuē zé yīn zé

这句话大意是:织竹曰笮,(音帻。

xiāng pò zé zhī míng yě

这句话大意是:)相迫笮之名也。

shuō wén yuē lán suǒ yǐ shèng nǔ shǐ rén suǒ fù yě

这句话大意是:《说文》曰:兰所以盛弩矢,人所负也。

shī yì wèn yuē zǒng suǒ yǐ fù shǐ yě wèi jiàn tǒng gài yě

这句话大意是:《诗义问》曰:总所以覆矢也,谓箭筒盖也。

zhōu lǐ xià guān xià sī gōng shǐ yuē zhòng qiū xiàn shǐ fú

这句话大意是:《周礼·夏官下·司弓矢》曰:仲秋献矢箙。

fú shèng shǐ qì yě

这句话大意是:(箙,盛矢器也。

shòu pí wèi zhī yě

这句话大意是:兽皮为之也。

zuǒ zhuàn yuē gōng tú zhí bīng ér jù

这句话大意是:《左传》曰:公徒执冰而踞。

dù yù zhù yuē bīng jiàn tǒng gài yě

这句话大意是:(杜预注曰:冰,箭筒盖也。

yòu yuē jìn chu zhàn chu xióng fù jī qiú zhì yīng

这句话大意是:又曰:晋楚战,楚熊负羁囚智䓨。

zhì zhuāng zi yǐ qí zú fǎn zhī fù jī chu dài fū yě

这句话大意是:智庄子以其族反之,(负羁,楚大夫也。

zhì yīng zhì zhuāng zi zhī zǐ yě

这句话大意是:智䓨,智庄子之子也。

chú wǔ zi yù wǔ zi wèi qí

这句话大意是:)厨武子御,(武子,魏锜。

xià jūn zhī shì duō cóng zhī

这句话大意是:)下军之士多从之。

zhì zhuāng zi xià jūn dài fū gù yě

这句话大意是:(智庄子,下军大夫故也。

měi shè chōu shǐ zōu chu yóu qiè nà zhū chú zǐ zhī fáng

这句话大意是:)每射,抽矢,菆,(楚尤切)纳诸厨子之房。

chōu zhuó yě

这句话大意是:(抽,擢也。

zōu hǎo jiàn yě

这句话大意是:菆,好箭也。

fáng jiàn shě yě

这句话大意是:房,箭舍也。

wǔ zi nù yuē fēi zǐ zhī qiú ér pú zhī ài pú yáng liǔ kě yǐ wèi jiàn yě

现代白话:)武子怒曰:"非子之求而蒲之爱,(蒲,杨柳,能够为箭也。

dǒng zé zhī pú kě shèng jì hu

这句话大意是:)董泽之蒲,可胜既吗?

dǒng zé dì míng zài dōng wén xǐ xiàn

这句话大意是:"(董泽,地名,在东闻喜县。

jí yì jì yuē dān yáng zhāng chéng xiān jiā yǒu yī guǐ wèi zhāng tōu dé yī jiàn tǒng yún shèn wù zhì xīn tíng shè cǐ sān jǐng táo jiā wù

这句话大意是:《集异记》曰:丹阳张承先家有一鬼,为张偷得一箭筒,云:"慎勿至新亭射,此三井陶家物。

zhāng yǐ jiè tā guǐ mà yù shāo wū zhāng chí qǔ hái nǎi zhǐ

这句话大意是:"张以借他,鬼骂欲烧屋,张驰取还乃止。

zá shī yuē xiàng hú diāo fú

这句话大意是:《杂诗》曰:象弧雕服。

zhú pǔ yuē shè tǒng zhú bù jī ér zhǎng zhōng zhe jiàn yīn yǐ wéi míng

这句话大意是:《竹谱》曰:射筒竹簿肌而长,中着箭,因以为名。

bù chā chā yīn chāi yī zuò chá yīn yǔ shàng tóng

这句话大意是:○步叉(叉音钗,一作靫,音与上同。

shì míng yuē bù chā rén suǒ dài yǐ jiàn chā qí zhōng

这句话大意是:《释名》曰:步叉,人所带,以箭叉其中。

mǎ shàng yuē jiān jiān jiàn yě

这句话大意是:马上曰鞬,鞬,建也。

gōng shǐ bìng jiàn lì qí zhōng yě

这句话大意是:弓矢并建立其中也。

tōng sú wén yuē jiàn fú wèi zhī bù chá

这句话大意是:《通俗文》曰:箭箙,谓之步靫。

zhào shū yuē shí hǔ děng pò liú yào yú shàng guī huò mǎ èr bǎi pǐ chì jì jīn yín bù chā gōng jiān sān shí jù

这句话大意是:《赵书》曰:石虎等破刘曜于上邽,获马二百匹,赤罽金银、步叉、弓鞬三十具。

gāo jiān

这句话大意是:○櫜鞬。

zuǒ zhuàn yuē jìn chu zhì bīng yù wū zhōng yuán

这句话大意是:《左传》曰:晋楚治兵,遇于中原。

zuǒ zhí biān mǐ yòu zhí gāo jiān yǐ yǔ jūn zhōu xuán

这句话大意是:左执鞭弭,右执櫜鞬,以与君周旋。

gāo shòu jiàn yě

这句话大意是:(櫜,受箭也。

hòu hàn shū yuē dǒng zhuó lǚ lì guò rén shuāng dài liǎng jiān zuǒ yòu chí shè

这句话大意是:《后汉书》曰:董卓膂力过人,双带两鞬,左右驰射。

fāng yán yuē suǒ yǐ cáng jiàn wèi zhī fú cáng gōng wèi zhī jiān

这句话大意是:(《方言》曰:所以藏箭谓之服,藏弓,谓之鞬。

zuǒ shì chuán yún yòu shǔ gāo jiān

这句话大意是:《左氏传》云:右属櫜鞬。

wèi bǎi guān míng yuē sān gōng bài cì yú pí bù chā yī huān pí jiān yī zuó zōu jīn xiào bù chā yī jīn xiào bào pí jiān yī

这句话大意是:《魏百官名》曰:三公拜赐鱼皮步叉一,獾皮鞬一,琢菆金校步叉一,金校豹皮鞬一。

shè hàn yīn hàn

这句话大意是:○射捍(音汗。

zì yǔ hàn pí tóng

这句话大意是:字与〈旱皮〉同。

shè hàn pí yǐ pí bì yě

这句话大意是:射〈旱皮〉以皮臂也。

shuō wén yuē gōu shè bì yě

这句话大意是:《说文》曰:鞲射臂也。

sān lǐ gōng shǐ tú yuē shou suì zhě bì hàn yǐ zhū wéi wèi zhī

这句话大意是:《三礼弓矢图》曰:扌遂者臂捍,以朱韦为之。

wèi zhī shou suì zhě suǒ yǐ suì xián yě

这句话大意是:谓之扌遂者,所以遂弦也。

kuò dì tú yuē yì nián wǔ suì fù mǔ yǔ rù shān

这句话大意是:《括地图》曰:羿年五岁,父母与入山。

qí mǔ chù zhī dà shù xià dài chán míng hái yù qǔ zhī

这句话大意是:其母处之大树下,待蝉鸣,还,欲取之。

qún chán jù míng suì juān qù

这句话大意是:群蝉俱鸣,遂捐去。

yì wéi shān jiān suǒ yǎng nián èr shí néng xí gōng shǐ

这句话大意是:羿为山间所养,年二十,能习弓矢。

yǎng tàn yuē wǒ jiāng shè yuǎn fāng shǐ zhì wú mén zhǐ

现代白话:仰叹曰:"我将射远方,矢至我门止。

yīn hàn jí shè shǐ mó de jié cǎo jīng zhì yì mén suí shǐ qù

这句话大意是:"因捍即射,矢摩地截草,经至羿门,随矢去。

guǎn zǐ yuē huán gōng yì guǎn zhòng xí péng cháo gōng wàng èr zi chí gōng tuō hàn ér yíng zhī

这句话大意是:《管子》曰:桓公弋,管仲、隰朋朝,公望二子弛弓脱捍而迎之。

lǔ lián zǐ yuē xián hàn xiāng dì ér zēng shǐ de gāo yān

现代白话:《鲁连子》曰:弦銲相第而增矢得高呢。

zhuān zhū cì wáng liáo hé lú nǎi míng chéng yān

现代白话:专诸刺王僚,阖庐乃名成呢。

dàn

这句话大意是:○弹。

guǎng yǎ shì qì yuē gōng shì wèi zhī dàn

这句话大意是:《广雅·释器》曰:〈弓是〉谓之弹。

gōng shì yīn zhì

这句话大意是:(〈弓是〉音置。

sòng lín yuē dàn xíng wán zhě yòu bēn yě

这句话大意是:《宋林》曰:弹,行丸者,又栟也。

bēn shǐ zhàn dòng zhào yī zuò zhào

这句话大意是:栟使战动棹(一作棹。

dàn yě

这句话大意是:)弹也。

pīn pǔ gēng qiè yǔ píng tóng

这句话大意是:(拼,普耕切,与枰同。

guì yuàn yuē dàn xíng wán gōng yě yòu zuò gōng

这句话大意是:《桂苑》曰:弹,行丸弓也,又作弓。

yīn dàn

这句话大意是:(音弹)。

kāi yuán wén zì yuē yǐn dàn zhī wèi xíng wán zhě yě

这句话大意是:《开元文字》曰:引弹之谓行丸者也。

yòu dàn bēn yě

这句话大意是:又弹栟也。

shuō wén yuē dàn xíng wán yě

这句话大意是:《说文》曰:弹,行丸也。

wú yuè chūn qiū yuē chén yīn duì yuè wáng yún nǔ shēng wū gōng gōng shēng wū dàn dàn shēng wū gǔ zhī xiào zǐ

这句话大意是:《吴越春秋》曰:陈音对越王云:"弩生于弓,弓生于弹,弹生于古之孝子。

gǔ zhě rén mín zhì piáo sǐ zé guǒ yǐ bái máo tóu zhī zhōng yě xiào zǐ bù rěn fù mǔ wèi qín shòu suǒ shí zé zuò dàn yǐ shǒu zhī

这句话大意是:古者人民质朴,死则裹以白茅,投之中野,孝子不忍父母为禽兽所食,则作弹以守之。

gù gǔ rén gē zhī yuē duàn zhú shǔ mù fēi tǔ zhú ròu

这句话大意是:故古人歌之曰:'断竹属木,飞土逐肉。

suì lìng sǐ zhě bù fàn niǎo hú zhī cán yě

这句话大意是:'遂令死者不犯鸟狐之残也。

zhōu lǐ yuē fán jù bīng yù wú dàn cì bīng yù wú yuān

这句话大意是:《周礼》曰:凡句兵欲无弹,刺兵欲无蜎。

zhù yún jù bīng gē jǐ shǔ dàn wèi diào yě

这句话大意是:(注云:句兵,戈戟属,弹为掉也。

yuān kuáng

这句话大意是:蜎,狂。

zuǒ zhuàn yuē jìn líng gōng bù jūn cóng tái shàng dàn rén guān qí bì wán zhě

这句话大意是:《左传》曰:晋灵公不君,从台上弹人,观其避丸者。

gǔ liáng yuē líng gōng cháo dài fū ér bào dàn zhī yě guān qí bì wán yě

这句话大意是:《谷梁》曰:灵公朝大夫而暴弹之也,观其避丸也。

bào xì bào zhī yě

这句话大意是:(暴,戏暴之也。

hàn shū yuē cháng ān zhōng jiān huá jìn duō

这句话大意是:《汉书》曰:长安中奸猾浸多。

lǘ lǐ duō shǎo nián qún bèi shā lì shòu cái bào chóu xiāng yǔ tàn wán wèi dàn de chì wán zhě pò wǔ lì hēi zhě suǒ wén lì bái zhě zhǔ zhì sàng

这句话大意是:闾里多少年群辈杀吏受财报仇,相与探丸为弹,得赤丸者破武吏,黑者所文吏,白者主治丧。

chéng zhōng bó mù chén qǐ piāo jié xíng zhě

这句话大意是:城中薄暮尘起,剽劫行者。

sǐ shāng héng dào

这句话大意是:死伤横道。

zhāng fán hàn jì yuē bān chāo shǐ yú tián yuàn jiāng sān shí liù rén yǐ wéi hāo shǐ dàn wán zhī yòng

这句话大意是:张璠《汉记》曰:班超使于阗,愿将三十六人以为蒿矢、弹丸之用。

wèi shū yuē qí wáng fāng wèi dì cháng xǐ yǐ dàn dàn rén

这句话大意是:《魏书》曰:齐王芳为帝,常喜以弹弹人。

wèi shū chuán yuē cáo shuǎng xiōng dì guī jiā

这句话大意是:《魏书传》曰:曹爽兄弟归家。

chì luò yáng xiàn fā mín bā bǎi rén shǐ wèi bù wéi shuǎng dì sì jiǎo zuò gāo lóu lìng rén zài shàng wàng shì

这句话大意是:敕洛阳县发民八百人,使尉部围爽第,四角作高楼,令人在上望视。

shuǎng jì qióng chóu mèn chí dàn dào hòu yuán zhōng lóu shàng rén biàn chàng yán gù dà jiàng jūn dōng xíng nán xíng

这句话大意是:爽计穷愁闷,持弹到后园中,楼上人便唱言:"故大将军东行、南行。

shuǎng hái tīng shì shàng yǐ

现代白话:"爽还厅事上了。

jìn ān dì jì yuē láng yá nèi shǐ sūn wú zhōng tān héng rěn nüè jì qiè yǒu wǔ yì zhě zhé dàn qí miàn

这句话大意是:《晋安帝纪》曰:琅邪内史孙无终,贪横忍虐,妓妾有忤意者,辄弹其面。

xiāo zi xiǎn qí shū huán róng zǔ zì huá xiān xià pī rén

这句话大意是:箫子显《齐书》桓荣祖字华先,下邳人。

róng zǔ shàn dàn dàn niǎo máo jǐn ér niǎo bù sǐ

这句话大意是:荣祖善弹,弹鸟毛尽而鸟不死。

hǎi gǔ qún xiáng róng zǔ dēng chéng xi lóu dàn zhī wú bù shé chì ér xià

这句话大意是:海鹄群翔,荣祖登城西楼弹之,无不折翅而下。

cuī hóng xī qín lù yuē xīn jìn zì guó dū lǒng xī rén

这句话大意是:崔鸿《西秦录》曰:辛进字国都,陇西人。

jiàn hóng chū wèi sàn qí cháng shì cóng qǐ fú chì pán yóu yú hòu yuán

这句话大意是:建弘初,为散骑常侍,从乞伏炽盘游于后园。

xiāo guān dàn niǎo wán shāng mù mò mǔ zhī miàn

这句话大意是:宵观弹鸟,丸伤暮末母之面。

zhì shì mò wèn mǔ miàn shāng zhī yóu

这句话大意是:至是末问母面伤之由。

mǔ yuē xīn jìn dàn niǎo suǒ shāng

这句话大意是:母曰:"辛进弹鸟所伤。

mò nù gù zhū zhī

这句话大意是:"末怒,故诛之。

suí shū yuē zhǎng sūn shèng shàn dàn

这句话大意是:《隋书》曰:长孙晟善弹。

yǒu yuān qún fēi shàng yuē gōng wèi wǒ qǔ zhī

这句话大意是:有鸢群飞,上曰:"公为我取之。

shèng shí fā jù zhōng bìng yīng rèn ér luò

这句话大意是:"晟十发俱中,并应刃而落。

cì lài jí duō

这句话大意是:赐赉极多。

hán shī wài zhuàn chǔ zhuāng wáng jiāng xīng shī fá jìn gào dài fū yuē yǒu gǎn jiàn zhě zuì zhì sǐ wú shè

这句话大意是:《韩诗外传》楚庄王将兴师伐晋,告大夫曰:"有敢谏者,罪至死无赦。

sūn shū áo jìn jiàn yuē chén zhī yuán zhōng yǒu yú qí shàng yǒu chán chán fāng fèn yì bēi míng yù yǐn qīng lù bù zhī táng láng zài hòu qū qí jǐng yù zhuó ér shí zhī yě

这句话大意是:"孙叔敖进谏曰:"臣之园中有榆,其上有蝉,蝉方奋翼悲鸣,欲饮清露,不知螳螂在后,曲其颈欲擢而食之也。

táng láng fāng yù shí chán bù zhī huáng què zài hòu jǔ tóu ér yù zhuó shí zhī

这句话大意是:螳螂方欲食蝉,不知黄雀在后,举头而欲啄食之。

huáng què fāng yù shí táng láng bù zhī tóng zǐ xié dàn wán zài yú xià yǎng ér yù dàn zhī

这句话大意是:黄雀方欲食螳螂,不知童子挟弹丸在榆下,仰而欲弹之。

tóng zǐ fāng yù dàn huáng què bù zhī qián yǒu shēn kēng hòu yǒu jué zhū yě

这句话大意是:童子方欲弹黄雀,不知前有深坑,后有掘株也。

cǐ jiē tān qián zhī lì bù gù hòu hài zhě yě

这句话大意是:此皆贪前之利,不顾后害者也。

fēi dú kūn chóng zhòng shù ruò cǐ rén zhǔ yì rán

这句话大意是:非独昆虫众庶若此,人主亦然。

chǔ guó bù dài ér jìn guó yǐ níng sūn shū áo zhī lì yě

这句话大意是:"楚国不殆而晋国以宁,孙叔敖之力也。

xī jīng zá jì yuē hán yān yú qiān wǔ dì nìng xìng rén yě

这句话大意是:《西京杂记》曰:韩嫣于骞武帝佞幸人也。

zuò jīn wán rén jiē zhú zhī

这句话大意是:作金丸,人皆逐之。

cháng ān wèi zhī yǔ yuē kǔ jī hán zhú jīn wán

这句话大意是:长安为之语曰:"苦饥寒,逐金丸。

yì yuàn yuē qīng xī xiǎo gū miào yún shì jiǎng hóu dì sān mèi

这句话大意是:《异苑》曰:青溪小姑庙,云是蒋侯第三妹。

miào zhōng yǒu dà gǔ shù fú shū yīn dú wū cháng chǎn huāng qí shàng

这句话大意是:庙中有大谷树,扶疏荫渎,乌常产肓其上。

tài yuán zhōng chén jùn xiè qìng zhí dàn chéng mǎ jī shā shù tóu

这句话大意是:太元中,陈郡谢庆执弹乘马激杀数头。

zhì yè mèng yī nǚ zǐ

这句话大意是:至夜,梦一女子。

yī shang chǔ chǔ nù yún cǐ niǎo shì wǒ yǎng hé gù jiàn qīn

现代白话:衣裳楚楚,怒云:"此鸟是我养,为什么见侵?

jīng nián ér xiè zú

这句话大意是:"经年而谢卒。

qìng míng huàn líng yùn fù yě

这句话大意是:庆名涣,灵运父也。

yōu míng lù yuē yuán jiā chū sàn qí liú juàn jiā zài dān yáng jùn hòu cháng xián jū

这句话大意是:《幽明录》曰:元嘉初,散骑刘隽家在丹阳郡,后尝闲居。

ér tiān dà zhòu yǔ jiàn mén qián yǒu sān xiǎo r jiē kě liù qī suì xiāng qiān jiǎo kuài yīn kuài

这句话大意是:而天大骤雨,见门前有三小儿,皆可六七岁,相牵狡狯,(音侩。

ér bìng bù zhān rú juàn yí fēi rén

这句话大意是:)而并不沾濡,隽疑非人。

é jiàn gòng zhēng yī hù hú zi

这句话大意是:俄见共争一瓠壶子。

juàn yǐn dàn dàn zhī zhèng zhōng hú

这句话大意是:隽引弹弹之正中壶。

huò rán bú jiàn

这句话大意是:霍然不见。

juàn chū rén wèn qián dé yī hú ér qì yuē cǐ shì xiǎo ér wù bù zhī hé yóu zài cǐ

这句话大意是:隽出,人问前得一壶,而泣曰:"此是小儿物,不知何由在此?

juàn jù shuō zhī

这句话大意是:"隽具说之。

dōng fāng shuò jì yuē dōng fāng shuò duì piào qí nán yuē yǐ zhū dàn bù rú ní wán gè yǒu suǒ yòng yě

这句话大意是:《东方朔记》曰:东方朔对骠骑难曰:"以珠弹不如泥丸,各有所用也。

zhuāng zi yuē zhuāng zhōu yóu hu diāo líng zhī fán dǔ yī yì que zì nán fāng lái yì guǎng qī chǐ mù dà yùn cùn ér jìn jí yú lì lín

这句话大意是:《庄子》曰:庄周游乎雕陵之樊,睹一异鹊自南方来,翼广七尺,目大运寸,而进集于栗林。

zhōu yuē hé niǎo zāi

现代白话:周曰:"何鸟啊?

zhí dàn ér liú zhī

这句话大意是:"执弹而留之。

dǔ yī chán fāng de měi yīn ér wàng qí shēn táng láng zhí yì ér bó zhī jiàn de ér wàng qí xíng yì que cóng ér lì zhī jiàn lì ér wàng qí zhēn

这句话大意是:睹一蝉方得美荫而忘其身,螳螂执翳而搏之,见得而忘其形,异鹊从而利之,见利而忘其真。

zhuāng zhōu chù rán yuē wù gù xiāng lèi

这句话大意是:庄周怵然曰:"物固相累。

èr lèi xiāng zhāo yě

这句话大意是:二类相招也。

zhǐ dàn ér shè zhī yú rén zhú ér xùn zhī

这句话大意是:"指弹而射之,虞人逐而讯之。

yǐ zhōu wèi dào lì

这句话大意是:(以周为盗栗。

yòu yuē huà yǔ zhī zuǒ bì yǐ wéi jī yǔ yīn yǐ qiú shí yè

这句话大意是:又曰:化予之左臂以为鸡,予因以求时夜;。

jìn jiǎ ér huà yòu bì yǐ wéi dàn yú yīn yǐ qiú xiāo zhì

这句话大意是:浸假而化右臂以为弹,余因以求鸮炙。

yòu yuē yǐ suí hóu zhī zhū dàn qiān rèn zhī què yǐ suǒ yòng zhě zhòng suǒ yào zhě qīng

这句话大意是:又曰:以隋侯之珠,弹千仞之雀,以所用者重,所要者轻。

tài xuán jīng yuē míng zhū dàn wū fēi hài qí dé bù shāng

这句话大意是:《太玄经》曰:明珠弹于飞,害其得不伤。

qián fu lùn yuē dīng fū bù fu lí chú huái wán xié dàn huò qǔ hǎo tǔ zuò wán dàn mài zhī

这句话大意是:《潜夫论》曰:丁夫不傅犁锄,怀丸挟弹,或取好土作丸弹卖之。

qí dàn wài bù kě yù dào nèi bù zú jìn xī shǔ wàng dàn niǎo què bǎi fā bù dé yī fǎn zhōng rén miàn mù cǐ wú yòng ér yǒu hài yě

这句话大意是:其弹外不可御盗,内不足禁鼷鼠,妄弹鸟雀,百发不得一,反中人面目,此无用而有害也。

shì shuō yuē qián bèi rén jì rì wéi bù yǐn jiǔ zuò lè

这句话大意是:《世说》曰:前辈人忌日惟不饮酒作乐。

wáng shì jiāng yǐ jì rì sòng kè zhì xīn tíng bié zhǔ rén yù zuò yīn shēng wáng biàn qǐ qù chí dàn wǎng wèi xiǎn mǎ mù xià dàn niǎo

这句话大意是:王世将以忌日送客至新亭,别主人欲作音声,王便起去,持弹往卫洗马墓下弹鸟。

mèng shū yuē mèng chí dàn zhě de péng you

这句话大意是:《梦书》曰:梦持弹者,得朋友。

zhào yī qióng niǎo fù yuē yǒu yī qióng niǎo jí yì yuán yě

这句话大意是:赵壹《穷鸟赋》曰:有一穷鸟,戢翼原野。

bì yīn bì

这句话大意是:罼(音必。

wǎng jiā shàng jī jǐng zài xià

这句话大意是:)网加上,机阱在下。

qián jiàn cāng sǔn hòu jiàn qū zhě

这句话大意是:前见苍隼,后见驱者。

zēng jiǎo zhāng yòu yì gōng gòu zuǒ fēi wán jiǎo shǐ jiāo jí wū wǒ

这句话大意是:矰缴张右,羿弓彀左,飞丸缴矢,交集于我。

sī fēi bù dé yù míng bù kě

这句话大意是:思飞不得,欲鸣不可。

jǔ tóu wèi chù yáo zú kǒng duò

这句话大意是:举头畏触,摇足恐堕。

nèi dú bù jí zhà shuǐ zhà huǒ

这句话大意是:内独怖急,乍水乍火。

xià hóu xiào ruò jiǎo dàn fù yuē zhāng ruò gōng lǐ fán jiǎo wàng dà qún yǐ sòng wán shěn qiǎn fàng ér bì huò

这句话大意是:夏侯孝若《缴弹赋》曰:张弱弓,理繁缴,望大群以送丸,审遣放而必获。

gǔ yuè fǔ gē yuē niǎo shēng bā jiǔ zi qín shì guì shù jiān

这句话大意是:《古乐府歌》曰:鸟生八九子,秦氏桂树间。

qín shì jiā yǒu yóu dàng zi lì yòng suī yáng dàn dàn wán

这句话大意是:秦氏家有游荡子,立用睢阳弹弹丸。

wèi míng dì měng hǔ xíng yuē shuāng tóng shēng kōng jǐng zhī yè zì xiāng jiā

这句话大意是:魏明帝《猛虎行》曰:双桐生空井,枝叶自相加。

tōng quán jìn qí gēn xuán yún rùn qí kē

这句话大意是:通泉浸其根,玄云润其柯。

shàng yǒu shuāng qī niǎo jiāo jǐng míng xiāng hè

这句话大意是:上有双栖鸟,交颈鸣相和。

hé yì xíng lù zhě bǐng wán dàn shì kē

这句话大意是:何意行路者,秉丸弹是窠。

huán xuán nán lín dàn shī yuē sàn dài niè bēn sì huī tán chū cháng lín

这句话大意是:桓玄《南林弹诗》曰:散带蹑奔驷,挥弹出长林。

guī hé fù jiù qī mù mò zhuǎn xiáng qín

这句话大意是:归翮赴旧栖,木末转翔禽。

luò yǔ xún jué xiǎng lǚ zhōng zhé yìng xīn

这句话大意是:落羽寻绝响,屡中辄应心。

hòu hàn li yóu dàn míng yuē xī zhī zào dàn qǐ yì xián mù

这句话大意是:后汉李尤《弹铭》曰:昔之造弹,起意弦木。

yǐ wán wèi shǐ hé zhú wèi pǔ

这句话大意是:以丸为矢,合竹为朴。

qī shì jiāo zhì fú yòng jīn zú

这句话大意是:漆饰胶治,弗用筋镞。

wán dàn zhī lì yǐ yì fú wù

这句话大意是:丸弹之利,以弋凫鹜。

jìn líng jiāo bèi qún chén shì dàn

这句话大意是:晋灵骄悖,群臣是弹。

lè qí rú yuè qū rú bì wán

这句话大意是:乐其如跃,趋如避丸。

✦ You read 兵部·卷八十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.