太平御览 · 李昉 · Chapter 485 of 1000

人事部·卷一百二十六

PinyinModern Translation
Size

pín xià

这句话大意是:○贫下。

wèi zhì yuē cuī lín zì dé qīng hé dōng wǔ chéng rén yě

这句话大意是:《魏志》曰:崔林,字德,清河东武城人也。

yòu shí zōng zú mò zhī cóng xiōng yǎn yì zhī

这句话大意是:幼时宗族莫知,从兄琰异之。

tài zǔ dìng jì zhōu zhào chú yān zhǎng pín wú chē mǎ dān bù zhī guān

这句话大意是:太祖定冀州,召除鄢长,贫无车马,单步之官。

tài zǔ zhēng hú guān zhuó wèi jì zhōu zhǔ bù

这句话大意是:太祖征壶关,擢为冀州主簿。

yòu yuē huá xīn sù qīng pín lù yǐ zhèn qīn qī gù jiā wú dān dàn zhī chǔ

这句话大意是:又曰:华歆素清贫,禄以赈亲戚,故家无担石之储。

yòu yuē shān ài zì shì zài yì yáng rén

这句话大意是:又曰:邓艾,字士载,义阳人。

yǐ kǒu chī bù dé zuò qiān zuǒ

这句话大意是:以口吃,不得作千佐。

wèi dào tián shǒu cǎo lì

这句话大意是:为稻田守草吏。

tóng jùn lì lián qí pín zī gěi shén hòu ài chū bù shāo xiè

这句话大意是:同郡吏怜其贫,资给甚厚,艾初不稍谢。

měi jiàn gāo shān dà zé zhé guī dù zhǐ huà jūn yíng chù suǒ shí rén duō xiào yān

现代白话:每见高山大泽,辄规度指画军营处所,时人多笑呢。

wú zhì yuē lǚ fàn zì zi héng rǔ nán rén

现代白话:《吴志》曰:吕范,字子衡,你南人。

yǒu róng guān zī mào

这句话大意是:有容观姿貌。

yì rén liú shì jiā fù nǚ měi fàn qiú zhī

这句话大意是:邑人刘氏,家富女美,范求之。

mǔ xián yù wù yǔ

这句话大意是:母嫌,欲勿与。

liú shì yuē lǚ zi héng níng dāng jiǔ pín zhě

这句话大意是:刘氏曰:"吕子衡宁当久贫者?

suì yǔ zhī hūn

这句话大意是:"遂与之婚。

yòu yuē pān zhāng zì wén guī dōng jùn rén

这句话大意是:又曰:潘璋,字文珪,东郡人。

xìng shì jiǔ qí jiā shén pín hǎo shē dài zhé yán háo fù bì xiāng hái

这句话大意是:性嗜酒,其家甚贫,好賖贷,辄言豪富必相还。

sūn quán shén qí zhī

这句话大意是:孙权甚奇之。

wèi jiāng xià hóu shàng nán jùn zuò fú qiáo dù bǎi lǐ zhōu zhāng wū shàng liú fá wěi zuò diàn yù shùn fēng fàng huǒ

这句话大意是:魏将夏侯尚南郡作浮桥,渡百里洲,璋于上流伐苇作簟,欲顺风放火。

diàn chéng shàng shǐ yǐn tuì zhāng suì wèi píng běi jiāng jūn

这句话大意是:簟成,尚使引退,璋遂为平北将军。

jìn shū ruǎn xián zì zhòng róng chén liú rén

这句话大意是:《晋书》阮咸,字仲容,陈留人。

shí sú qī yuè qī rì shài yī shang huò zōng zú wū tíng luó liè yī fú xián pín wú wù nǎi tuō dú bí bù shì kūn yǐ zhú gān tóu guà zhī rén wèn gù dá yuē bù néng miǎn sú

这句话大意是:时俗七月七日晒衣裳,或宗族于庭罗列衣服,咸贫无物,乃脱犊鼻布礻昆以竹竿头挂之,人问故,答曰:"不能免俗。

sòng shū yuē wǔ dì liú yù shǎo shí qí jiā dà pín yú rén yōng lìn

这句话大意是:《宋书》曰:武帝刘裕少时,其家大贫,与人佣赁。

jí dēng dì wèi gēng jù yóu cún bìng nà bù ǎo bìng lìng shōu zhǎng yǐ shì zǐ sūn lìng wèi guī jiè

这句话大意是:及登帝位,耕具犹存,并衲布袄,并令收掌以示子孙,令为规戒。

yòu yuē jiāng chén jiā shén pín yuē bù yíng cái lì xiǎng kuì yíng mén yī wú suǒ shòu wú jiān yī yú shí

这句话大意是:又曰:江湛家甚贫约,不营财利,饷馈盈门,一无所受,无兼衣馀食。

cháng wéi shàng suǒ zhào zhí huàn yī chēng jí jīng rì yī chéng rán hòu fù

这句话大意是:尝为上所召,值澣衣,称疾经日,衣成然后赴。

niú è yù rén qiú cǎo chén liáng jiǔ yuē kě yǔ yǐn

这句话大意是:牛饿,驭人求草,湛良久曰:"可与饮。

yòu yuē táo qián xìng shì jiǔ ér jiā pín bù néng héng de

这句话大意是:又曰:陶潜性嗜酒,而家贫不能恒得。

qīn jiù zhī qí rú cǐ huò zhì jiǔ zhāo zhī zào yǐn zhé jǐn qī zài bì zuì jì zuì ér tuì céng bù lìn qíng qù liú

这句话大意是:亲旧知其如此,或置酒招之,造饮辄尽,期在必醉,既醉而退,曾不吝情去留。

huán dǔ xiāo rán bù bì fēng rì duǎn hè chuān jié dān piáo lǚ kōng yàn rú yě

这句话大意是:环堵萧然,不蔽风日,短褐穿结,箪瓢屡空,晏如也。

yòu yuē yán yán zhī bǐng jū lǐ xiàng bù yù rén jiān zhě qī zài

这句话大意是:又曰:颜延之屏居里巷,不预人间者七载。

zhōng shū lìng wáng qiú míng gōng zi yán zhī jū cháng qìng kuì qiú zhé fēn cái shàn zhī

这句话大意是:中书令王球名公子,延之居常罄匮,球辄分财赡之。

qí shū yuē wáng yán zhī qīng pín jū yǔ chuān lòu

这句话大意是:《齐书》曰:王延之,清贫,居宇穿漏。

zhě yuān wǎng hou zhī jiàn qí rú cǐ jù qǐ míng dì dì jí chì cái guān wèi qǐ sān jiān zhāi wū

这句话大意是:褚渊往候之,见其如此,具启明帝,帝即敕材官为起三间斋屋。

yòu yuē yú wán zhī

这句话大意是:又曰:虞玩之。

tài zǔ zhèn dōng fǔ cháo yě zhì jìng wán zhī yóu niè lǚ zào xí

这句话大意是:太祖镇东府,朝野致敬,玩之犹蹑履造席。

tài zǔ qǔ lǚ shì zhī yuē qīng cǐ lǚ yǐ jǐ zài

这句话大意是:太祖取履视之,曰:"卿此履已几载?

wán zhī yuē zhe cǐ lǚ yǐ èr shí nián pín jìng bù bàn yì

这句话大意是:"玩之曰:"着此履已二十年,贫竟不办易。

tài zǔ shàn zhī

这句话大意是:"太祖善之。

yòu yuē yǔ gǎo zhī zì jǐng xíng xīn yě rén

这句话大意是:又曰:庾杲之,字景行,新野人。

chū wèi jià bù láng

这句话大意是:初为驾部郎。

qīng pín zì yè shí cān wéi yǒu jiǔ zū shēng cài

这句话大意是:清贫自业,食餐惟有韭菹、生菜。

rèn yàn shēng cháng xì yuē shuí wèi yǔ láng pín shí guī cháng yǒu èr shí qī zhòng cài

这句话大意是:任彦升尝戏曰:"谁谓庾郎贫,食鲑常有二十七种菜。

wáng jiǎn yòng wèi zhǎng shǐ ān lù hóu xiāo miǎn yǔ jiǎn shū yuē shèng fǔ xuán liáo shí nán qí xuǎn yǔ jǐng xíng fàn lù shuǐ yī fú róng hé qí lì yě

这句话大意是:"王俭用为长史,安陆侯萧缅与俭书曰:"盛府玄僚实难其选,庾景行泛渌水,依芙蓉,何其丽也。

shí rén yǐ jiǎn fǔ wèi lián huā chí gù miǎn shū yán zhī

这句话大意是:"时人以俭府为莲花池,故缅书言之。

guān zhì yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:官至御史中丞。

liáng shū yuē yuán xiào xù jiā pín wú yǐ cuàn tóng qiè qiè lín rén qiáo yǐ jì huǒ

这句话大意是:《梁书》曰:阮孝绪家贫无以爨,僮妾窃邻人樵以继火。

xiào xù zhī zhī nǎi bù shí gèng lìng chè wū ér chuī suǒ jū shì wéi yǒu yī lín zhú shù huán rào

这句话大意是:孝绪知之乃不食,更令撤屋而炊,所居室惟有一林竹树环绕。

hòu wèi shū yuē hú sōu jū jiā péng shì cǎo hù wéi yǐ jiǔ zì shì

这句话大意是:《后魏书》曰:胡叟居家蓬室草户,惟以酒自适。

cháng wèi rén yuē wǒ cǐ shēng huó shì shèng jiāo xiān

这句话大意是:常谓人曰:"我此生活,似胜焦先。

guāng bù zhì chǎn yè jī pín bù yǐ wéi chǐ

这句话大意是:"光不治产业,饥贫不以为耻。

yǎng zǐ zì míng líng yǐ zì jǐ yǎng

这句话大意是:养子字螟蛉,以自给养。

měi zhì guì shèng zhī mén héng chéng yī zì niú

这句话大意是:每至贵胜之门,恒乘一牸牛。

zuò bù náng róng sān sì shēng yǐn dàn zuì bǎo biàn shèng yú ròu bǐng yǐ fù míng líng

这句话大意是:作布囊,容三四升,饮啖醉饱,便盛馀肉饼以付螟蛉。

jiàn chē mǎ róng huá shì zhī miè rú yě

这句话大意是:见车马荣华,视之蔑如也。

suí shū yuē zhāng rén xǔ zhōu xiàn yǐ qí pín sù jiāng jiā zhèn xù zhé cí bù shòu

这句话大意是:《隋书》曰:张仁诩,州县以其贫素,将加赈恤,辄辞不受。

měi xián jū cóng róng cháng tàn yuē lǎo rǎn rǎn ér jiāng zhì kǒng xiū míng zhī bù lì

这句话大意是:每闲居,从容长叹曰:"老冉冉而将至,恐修名之不立!

yǐ rú yì jī jǐ jiē yǒu chǔ suǒ shí rén fāng zhī mǐn zǐ qiān yuán xiàn

这句话大意是:"以如意击几,皆有处所,时人方之闵子骞、原宪。

yòu yuē yú shì jī chén miè guī guó wèi tōng zhí láng zhí nèi shǐ shěng

这句话大意是:又曰:虞世基,陈灭归国,为通直郎,直内史省。

pín wú chǎn yè měi yōng shū yǎng qīn yàng yàng bù píng

这句话大意是:贫无产业,每佣书养亲,怏怏不平。

cháng wèi wǔ yán yǐ jiàn yì qíng lǐ qī qiè shì yǐ wéi gōng zuò zhě mò bù yín yǒng

这句话大意是:尝为五言以见意,情理凄切,世以为工,作者莫不吟咏。

yòu yuē fáng yàn qiān jū guān suǒ de fèng lù jiē yǐ zhōu xù qīn yǒu jiā wú yú cái chē fú qì yòng wu cún sù jiǎn

这句话大意是:又曰:房彦谦居官所得俸禄,皆以周恤亲友,家无馀财,车服器用,务存素俭。

zì shǎo jí zhǎng yī yán yī xíng wèi cháng shè sī suī zhì lǚ kōng yí rán zì dé

这句话大意是:自少及长,一言一行,未尝涉私,虽致屡空,怡然自得。

cháng cóng róng dú xiào gù wèi qí zi xuán líng yuē rén jiē yīn lù fù wǒ dú yǐ guān pín

这句话大意是:尝从容独笑,顾谓其子玄龄曰:"人皆因禄富,我独以官贫。

suǒ yí zǐ sūn zài wū qīng bái

这句话大意是:所遗子孙,在于清白。

yòu yuē xǔ kāng zuǒ zhuó jìn shì dì yǐ jiā pín mǔ lǎo qiú wèi zhī yuàn guān rén huò qīng guài xiào ér bù dá

这句话大意是:又曰:许康佐擢进士第,以家贫母老,求为知院官,人或轻怪,笑而不答。

jí mǔ wáng fú chú bù jiù hóu fǔ zhī pì

这句话大意是:及母亡,服除不就侯府之辟。

jūn zǐ zhī qí bù zé lù yǎng qīn zhī zhì yě gù míng yì zhòng

现代白话:有德行的人知其不择禄养亲之志也,故名益重。

yòu yuē li jiàn zì biāo zhí

这句话大意是:又曰:李建,字杓直。

jiā sù qīng pín wú jiù yè yǔ xiōng zào xùn wū jīng nán gōng gēng zhì yǎng shì xué lì wén

这句话大意是:家素清贫,无旧业,与兄造逊于荆南,躬耕致养,嗜学力文。

liù tāo yuē wǔ wáng wèn tài gōng yuē pín fù qǐ yǒu mìng hu

这句话大意是:《六韬》曰:武王问太公曰:"贫富岂有命吗?

tài gōng yuē wèi zhī bù mì mì ér bù fù zhě dào zài qí shì

这句话大意是:"太公曰:"为之不密,密而不富者,盗在其室。

wǔ wáng yuē hé wèi dào yě

这句话大意是:"武王曰:"何谓盗也?

gōng yuē jì zhī bù shú yī dào yě

这句话大意是:"公曰:"计之不熟,一盗也;。

shōu zhǒng bù shí èr dào yě

这句话大意是:收种不时,二盗也;。

qǔ fù wú néng sān dào yě

这句话大意是:取妇无能,三盗也;。

yǎng nǚ tài duō sì dào yě

这句话大意是:养女太多,四盗也;。

qì shì jiù jiǔ wǔ dào yě

这句话大意是:弃事就酒,五盗也;。

yī fú guò dù liù dào yě

这句话大意是:衣服过度,六盗也;。

fēng cáng bù jǐn qī dào yě

这句话大意是:封藏不谨,七盗也;。

jǐng zào bù lì bā dào yě

这句话大意是:井灶不利,八盗也;。

jǔ xī jiù lǐ jiǔ dào yě

这句话大意是:举息就礼,九盗也;。

wú shì rán dēng shí dào yě

这句话大意是:无事燃灯,十盗也。

qǔ zhī ān dé fù zāi

现代白话:取之安得富啊!

wǔ wáng yuē shàn

这句话大意是:"武王曰:"善。

shuō yuàn tóng

这句话大意是:"(《说苑》同。

liè nǚ zhuàn yuē qián lóu qī zhě lǔ qián lóu xiān shēng zhī qī yě

这句话大意是:《列女传》曰:黔娄妻者,鲁黔娄先生之妻也。

xiān shēng sǐ zēng zǐ yǔ mén rén wǎng diào zhī jiàn xiān shēng shī zài yǒu xià fù yǐ bù bèi shǒu zú bù jìn liǎn fù tóu zé zú jiàn fù zú zé tóu jiàn

这句话大意是:先生死,曾子与门人往吊之,见先生尸在牖下,覆以布被,手足不尽敛,覆头则足见,覆足则头见。

zēng zǐ yuē xié qí bèi zé liǎn yǐ

现代白话:曾孔子说:"衺其被则敛了。

qī yuē xié zhī yǒu yú bù rú zhèng zhī bù zú

这句话大意是:"妻曰:"衺之有馀,不如正之不足;。

qiě xiān shēng yǐ bù xié gù zhì wū cǐ

这句话大意是:且先生以不衺,故至于此。

yòu yuē qí nǚ xú wú zhě hǎi shàng

现代白话:又曰:齐女徐我者,海上。

pín fù rén yě yǔ lín fù rén li wú zhī shǔ hé zhú xiāng cóng jī

现代白话:贫妇人也与邻妇人李我之属合烛相从绩。

xú wú zuì pín ér zhú shù bù shǔ li wú wèi yuē xú wú zhú shù bù shǔ qǐng wú yǔ yè

现代白话:徐我最贫而烛数不属,李我谓曰:"徐我烛数不属,请无与夜。

xú wú yuē shì hé yán yú

现代白话:"徐我曰:"是何言欤?

jīn yī shì zhī zhōng yì yī rén zhú bù wéi yì míng qù yī rén zhú bù wéi yì àn hé ài dōng bì yú guāng

这句话大意是:今一室之中,益一人烛不为益明,去一人烛不为益暗,何爱东壁馀光!

pín qiè bù méng jiàn ài zhī ēn zhǎng wèi qiè bù yì kě hu

现代白话:贫妾不蒙见爱之恩,长为妾,不是也很可吗?

mò zhī néng yīng suì fù yǔ yè

这句话大意是:"莫之能应,遂复与夜。

gāo shì chuán yuē lǎo lái zǐ chu rén gēng méng shān zhī yáng

这句话大意是:《高士传》曰:老莱子,楚人,耕蒙山之阳。

yǐ huò jiā wèi qiáng péng hāo wèi shì zhī mù wèi chuáng shī ài wèi xí

这句话大意是:以藿葭为墙,蓬蒿为室,枝木为床,蓍艾为席。

dōng fāng shuò bié zhuàn yuē shuò shū yǔ gōng sūn hóng jiè mǎ yuē shuò dāng cóng gān quán yuàn jiǎo wú jiù zhī hòu chéng

这句话大意是:《东方朔别传》曰:朔书与公孙弘借马,曰:"朔当从甘泉,愿侥吴厩之后乘。

mù jǐn xī sǐ ér cháo shēng zhě shì yì bù bì zhǎng pín yě

这句话大意是:木槿夕死而朝生者,士亦不必长贫也。

li hé bié zhuàn yuē gōng jū pín ér bù hǎo zhì chǎn yǒu dào tián sān shí mǔ dì zhái yī qū

这句话大意是:《李郃别传》曰:公居贫而不好治产,有稻田三十亩,第宅一区。

zhì jīng xué wèn cháng yǐ lìn shū zì jǐ wéi rén chén shēn hóng yǎ yǒu dà dù

这句话大意是:至京学问,常以赁书自给,为人沉深弘雅,有大度。

guō lín zōng bié zhuàn yuē lín zōng jiā pín chū yù yóu xué wú zī jiù zǐ fū dài wǔ qiān qián

这句话大意是:《郭林宗别传》曰:"林宗家贫,初欲游学,无资,就姊夫贷五千钱。

nǎi yuǎn zhì chéng gāo cóng shī shòu yè bìng rì ér shí yī bù bì xíng

这句话大意是:乃远至成皋从师受业,并日而食,衣不蔽形。

cháng yǐ gài fú zì zhàng chū rù rù zé hù qián chū zé yǎn hòu

这句话大意是:常以盖幅自障出入,入则护前,出则掩后。

bǐng yuán bié zhuàn yuē yuán zì gēn ju nián shí yī sàng fù jiā pín zǎo gū

这句话大意是:《邴原别传》曰:原字根矩,年十一丧父,家贫早孤。

lín yǒu shū shè yuán guò qí bàng ér qì

这句话大意是:邻有书舍,原过其傍而泣。

shī wèn yuē tóng zǐ hé bēi

这句话大意是:师问曰:"童子何悲?

yuán yuē gū zhě yì shāng pín zhě yì gǎn

这句话大意是:"原曰:"孤者易伤,贫者易感。

fu shū zhě bì yǒu qí fù xiōng yī zé yuàn qí bù gū èr zé xiàn qí de xué

这句话大意是:夫书者必有其父兄,一则愿其不孤,二则羡其得学。

xīn zhōng cè rán ér wèi tì líng yě

这句话大意是:心中恻然,而为涕零也。

shī yì āi yuán zhī yán ér wèi qì yuē yù shū kě shū ěr

这句话大意是:"师亦哀原之言,而为泣曰:"欲书可书耳!

huán jiē bié zhuàn yuē jiē pín jiǎn wén dì cháng xìng qí dì jiàn zhū zi wú kūn wén dì bó shǒu xiào yuē zhǎng zhě zi wú kūn

这句话大意是:《桓阶别传》曰:阶贫俭,文帝尝幸其第,见诸子无裈,文帝搏手笑曰:"长者子无裈!

nǎi bào yǔ tóng chéng

这句话大意是:"乃抱与同乘。

shì rì bài èr zi wèi láng shǐ huáng mén jī yī sān shí náng cì yuē qīng r néng qū kě yǐ kūn yǐ

现代白话:是日拜二子为郎,使黄门赍衣三十囊,赐曰:"卿儿能趋能够裈了。

wén shì chuán yuē liú liáng zì màn shān yī míng cén hàn zōng shì zǐ sūn

这句话大意是:《文士传》曰:刘梁,字曼山,一名岑,汉宗室子孙。

shǎo yǒu qīng cái yǐ wén xué jiàn guì

这句话大意是:少有清才,以文学见贵。

liáng pín héng mài shū yǐ gōng yī shí

这句话大意是:梁贫,恒卖书以供衣食。

rǔ nán xiān xián xíng zhuàng yuē hú dìng zì xuán ān yǐng chuān rén

现代白话:《你南先贤行状》曰:胡定,字玄安,颍川人。

zhì xíng jué rén zài sàng zhì tù yóu qí tíng xuě fù qí shì xiàn lìng qiǎn hù cáo shou tuàn pái xuě wèn dìng

这句话大意是:至行绝人,在丧,雉兔游其庭,雪覆其室,县令遣户曹扌彖排雪问定。

dìng yǐ jué gǔ qī zǐ jiē wò zài chuáng

这句话大意是:定已绝谷,妻子皆卧在床。

lìng qiǎn yǐ qián qiǔ jiù yí zhī dìng nǎi shòu bàn

这句话大意是:令遣以干糗就遗之,定乃受半。

sān fǔ jué lù yuē dì wǔ jié zì zǐ líng lún xiǎo zi

这句话大意是:《三辅决录》曰:第五颉,字子陵,伦小子。

yǐ qīng zhèng wèi jùn gōng cáo zhì zhōu cóng shì

这句话大意是:以清正为郡功曹,至州从事。

gōng fǔ bì jǔ gāo dì shì yù shǐ nán dùn lìng jiē chēng bìng miǎn

这句话大意是:公府辟举高第:侍御史、南顿令,皆称病免。

luò yáng wú zhǔ rén xiāng lǐ wú tián zhái jì zhǐ líng tái zhōng huò shí rì bù chuī

这句话大意是:洛阳无主人,乡里无田宅,寄止灵台中,或十日不炊。

yòu yuē sūn chen zì yǔn gōng

这句话大意是:又曰:孙晨,字允公。

jiā pín bù shì jū dù chéng zhōng zhī jī wèi yè

这句话大意是:家贫不仕,居杜城中,织箕为业。

míng shī shū wèi jùn gōng cáo

这句话大意是:明诗书,为郡功曹。

dōng yuè wú bèi yǒu yī shù chú mù wò zhōng dàn shāo zhī

这句话大意是:冬月无被,有一束刍,暮卧中,旦烧之。

huá yáng guó zhì yuē zhū liáng zì yún qīng shén fǎng rén

这句话大意是:《华阳国志》曰:朱良,字云卿,什仿人。

shǎo shòu xué wū shǔ jùn zhāng níng shí dòu xiè yǐn shuǐ yǐ fěng sòng

这句话大意是:少受学于蜀郡张宁,食豆屑饮水以讽诵。

tóng yè lián qí pín gěi mǐ ròu bù shòu

这句话大意是:同业怜其贫,给米肉,不受。

jiā pín héng yǐ bù xíng wèi jùn gōng cáo

这句话大意是:家贫恒以步行,为郡功曹。

shì shuō yuē li hóng dù cháng tàn bù bèi yù

这句话大意是:《世说》曰:李弘度常叹不被遇。

yīn yáng zhōu zhī qí jiā pín wèn jūn néng qū zhì bǎi lǐ bù

这句话大意是:殷杨州知其家贫,问:"君能屈志百里不?

li dá yuē běi mén zhī tàn jiǔ yǐ shàng wén

这句话大意是:"李答曰:"《北门》之叹,久已上闻;。

qióng yuán bēn lín qǐ xiá zé mù

这句话大意是:穷猿奔林,岂暇择木?

suì zuò cuó xiàn

这句话大意是:"遂作酂县。

sú shuō yuē xiè pú yè tài cháng yì wú lǐng jūn zuò jiǔ wú liú cuó zuò shí rì yǐ zhōng fāng shǐ bì mài gǒu gōng kè

这句话大意是:《俗说》曰:谢仆射太常诣吴领军,坐久,吴留酂作食,日已中,方使婢卖狗供客。

bǐ de shí wú qì lì kě yǔ

这句话大意是:比得食,无气力可语。

yòu yuē liú zhēn zhǎng shǎo shí jū dān tú jiā zhì pín zhī máng lǚ yǐ yǎng mǔ

这句话大意是:又曰:刘真长,少时居丹徒,家至贫,织芒履以养母。

shuō yuàn yuē zi sī jū wū wèi yùn páo wú lǐ èr xún jiǔ shí

这句话大意是:《说苑》曰:子思居于卫,缊袍无里,二旬九食。

xī jīng zá jì yuē sī mǎ xiàng rú chū yǔ zhuó wén jūn zhì chéng dū wén jūn pín chóu bèi yǐ suǒ fú sù shuāng qiú jiù shì rén yáng chāng shì jiǔ suì xiāng yǔ móu hái wū chéng dū mài jiǔ

这句话大意是:《西京杂记》曰:司马相如初与卓文君至成都,文君贫,愁惫,以所服鹔鹴裘就市人杨昌贳酒,遂相与谋,还于成都卖酒。

xiàng rú qīn zhe dú bí kūn dí qì yǐ chǐ wáng sūn

这句话大意是:相如亲着犊鼻裈涤器,以耻王孙。

mò zǐ yuē tiān xià yǒu yì zé fù wú yì zé pín

这句话大意是:《墨子》曰:天下有义则富,无义则贫。

liè zǐ yuē guǎn zhòng zhī xiāng qí jūn yín yì yín jūn shē yì shē

这句话大意是:《列子》曰:管仲之相齐,君淫亦淫,君奢亦奢。

zhì hé yán cóng dào héng guó bà

这句话大意是:志合言从,道行国霸。

qí hòu tián shì xiāng qí jūn yíng zé jǐ jiàng jūn liǎn zé jǐ shī

这句话大意是:其后田氏相齐,君盈则己降,君敛则己施。

mín jiē guī zhī yīn yǒu qí guó

这句话大意是:民皆归之,因有齐国。

ruò shí míng pín wěi míng fù yě

这句话大意是:若实名贫,伪名富也。

yòu yuē qí yǒu pín zhě cháng qǐ wū chéng shì

这句话大意是:又曰:齐有贫者,常乞于城市。

chéng shì huàn qí jí yě zhòng mò zhī yǔ

这句话大意是:城市患其亟也,众莫之与。

suì shì tián shì zhī jiù cóng mǎ shù zuò yì ér jiǎ shí

这句话大意是:遂适田氏之厩,从马竖作役而假食。

guō zhōng rén xì zhī yuē cóng mǎ shù ér shí bù yǐ rǔ hu

这句话大意是:郭中人戏之曰:"从马竖而食,不以辱吗?

qǐ ér yuē tiān xià zhī rǔ mò guò wū qǐ

这句话大意是:"乞儿曰:"天下之辱莫过于乞。

qǐ yóu bù rǔ qǐ rǔ mǎ shù zāi

现代白话:乞犹不辱,岂辱马竖啊!

yòu yuē qí zhī guó shì dà fù sòng zhī xiàng shì dà pín zì sòng zhī qí móu qí shù

这句话大意是:又曰:齐之国氏大富,宋之向氏大贫,自宋之齐,谋其术。

guó shì gào zhī yuē wú shàn wèi dào

现代白话:国氏告之曰:"我善为盗。

shǐ wú wèi dào yě yī nián ér gěi èr nián ér zú sān nián dà ráng

现代白话:始我为盗也,一年而给,二年而足,三年大穰。

zì cǐ wǎng shī jí zhōu lǘ

这句话大意是:自此往,施及州闾。

xiàng shì dà xǐ

这句话大意是:"向氏大喜。

yù qí wèi dào zhī yán ér bù yù qí wèi dào zhī dào suì yú yuán záo shì shǒu mù suǒ jí wáng bù tàn yě

这句话大意是:喻其为盗之言,而不喻其为盗之道,遂逾垣凿室,手目所及,亡不探也。

wèi jí shí yǐ zāng zuì méi qí xiān jūn zhī cái

这句话大意是:未及时,以赃罪,没其先君之财。

wèn shì yǐ guó shì zhī miù jǐ yě wǎng ér yuàn zhī

这句话大意是:问氏以国氏之谬己也,往而怨之。

guó shì yuē xī

这句话大意是:国氏曰:"嘻!

ruò fú wèi dào zhī dào tiān yǒu shí de yǒu lì wú dào tiān de zhī lì

现代白话:若夫为盗之道,天有时,地有利,我盗天地之利。

yún yǔ zhī rùn

这句话大意是:云雨之润。

wú lù dào qín shòu shuǐ dào guī biē wáng fēi dào yě

现代白话:我陆盗禽兽,水盗龟鳖,亡非盗也。

fu jīn yù zhēn bǎo gǔ bó cái huò rén zhī suǒ jù qǐ tiān zhī suǒ yǔ

这句话大意是:夫金玉珍宝,谷帛财货,人之所聚,岂天之所与?

ruò dào zhī ér huò zuì shú yuàn zāi

现代白话:若盗之而获罪,孰怨啊?

yòu yuē fán wèi míng zhě bì lián lián sī pín

这句话大意是:又曰:凡为名者必廉,廉斯贫;。

wèi míng zhě bì ràng ràng sī jiàn

这句话大意是:为名者必让,让斯贱。

zhuāng zi yuē yuán xiàn chù lǔ jū huán dǔ zhī shì péng hù bù wán sāng mù wèi shū ér wèng yǒu shàng lòu xià shī kuāng zuò ér xián gē

这句话大意是:《庄子》曰:原宪处鲁,居环堵之室,蓬户不完,桑木为枢,而瓮牖,上漏下湿,匡坐而弦歌。

zǐ gòng chéng dà mǎ zhōng gàn ér biǎo sù xuān chē bù róng xiàng wǎng jiàn yuán xiàn

这句话大意是:子贡乘大马,中绀而表素,轩车不容巷,往见原宪。

yuán xiàn zhàng lí ér yìng mén

这句话大意是:原宪杖藜而应门。

zǐ gòng yuē xiān shēng hé bìng yě

这句话大意是:子贡曰:"先生何病也?

yuán xiàn yīng zhī yuē xiàn wén wú cái zhī wèi pín xué dào bù néng xíng zhī wèi bìng

这句话大意是:"原宪应之曰:"宪闻,无财之谓贫,学道不能行之谓病。

jīn xiàn pín yě fēi bìng yě

这句话大意是:今宪贫也,非病也。

zǐ gòng qūn xún ér tuì yǒu kuì sè

这句话大意是:"子贡逡巡而退,有愧色。

yòu yuē kǒng zǐ wèi yán yuān yuē jiā pín jū bēi hú bù shì hu

这句话大意是:又曰:孔子谓颜渊曰:"家贫居卑,胡不仕吗?

duì yuē bù yuàn shì

这句话大意是:"对曰:"不愿仕。

huí yǒu guō wài zhī tián wǔ shí mǔ zú yǐ gěi zhān zhōu

这句话大意是:回有郭外之田五十亩,足以给𫗴粥;。

guō nèi zhī tián wǔ shí mǔ zú yǐ wèi sī má

这句话大意是:郭内之田五十亩,足以为丝麻;。

gǔ qín zú yǐ zì yú

这句话大意是:鼓琴,足以自娱;。

suǒ xué wū fū zǐ zhě zú yǐ zì lè yě

现代白话:所学于孔子者,足以自乐也。

huí bù yuàn shì

这句话大意是:回不愿仕。

kǒng zǐ qiǎo rán biàn sè yuē měi zāi

现代白话:"孔子愀然变色曰:"美啊!

yòu yuē zhuāng zhōu jiā pín gù wǎng dài sù wū jiān hé hóu yuē wǒ jiāng de yì dài zǐ sān bǎi jīn

这句话大意是:又曰:庄周家贫,故往贷粟于监何侯,曰:"我将得邑,贷子三百金。

zhōu fèn rán zuò sè yuē zhōu zuó lái yǒu zhōng dào ér hū zhě gù shì chē zhé yǒu fù yú yān

现代白话:"周忿然作色曰:"周昨来,有中道而呼者,顾视车辙有鲋鱼呢。

wèn zhī yuē zi hé wéi zhě yé

这句话大意是:问之曰:子何为者耶?

duì yuē yuē wǒ dōng hǎi zhī bō chén yě

这句话大意是:对曰:曰:我,东海之波臣也。

jūn qǐ yǒu dǒu shēng zhī shuǐ ér huó wǒ zāi

现代白话:君岂有斗升之水而活我啊?

zhōu yuē nuò wǒ jiāng nán yóu wú yuè zhī wáng jī xī jiāng zhī shuǐ ér yíng zi kě hu

这句话大意是:周曰:诺,我将南游吴越之王,激西江之水而迎子,可吗?

fù yú fèn rán zuò sè yuē wú de dǒu shēng zhī shuǐ rán huó ěr

现代白话:鲋鱼忿然作色曰:我得斗升之水然活耳。

jūn nǎi yán cǐ céng bù rú zǎo suǒ wǒ wū kū yú zhī sì

这句话大意是:君乃言此,曾不如早索我于枯鱼之肆。

yòu yuē zēng zǐ jū wèi zhuō jīn ér zhǒu xiàn nà lǚ ér zhǒng jué

这句话大意是:又曰:曾子居卫,捉衿而肘见,纳履而踵决。

yòu yuē hé shàng yǒu jiā pín shì wěi xiāo ér shí zhě qí zi méi yuān de qiān jīn zhū

这句话大意是:又曰:河上有家贫恃纬萧而食者,其子没渊得千金珠。

wèi qí zi qǔ shí lái duàn zhī

这句话大意是:谓其子:"取石来锻之!

fu qiān jīn zhī zhū bì zài jiǔ zhòng zhī yuān ér lí lóng zhī lǐng xià

这句话大意是:夫千金之珠,必在九重之渊而骊龙之领下。

rǔ de zhī bì zāo qí shuì ruò lóng wù zi shàng xī zhū zhī yǒu zāi

现代白话:你得之必遭其睡,若龙寤,子尚奚珠之有啊?

lǚ shì chūn qiū yuē shì jiē yǐ zhū yù wèi bǎo bǎo yù duō ér mín yù pín shī qí suǒ bǎo yě

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:世皆以珠玉为宝,宝愈多而民愈贫,失其所宝也。

xún qīng zi yuē rén yì lǐ shàn wū rén pì ruò huò cái sù mǐ zhī wū jiā yě duō yǒu zhī zhě fù shǎo yǒu zhī zhě pín zhì wú yǒu zhě qióng yě

这句话大意是:《荀卿子》曰:仁义礼善于人,譬若货财粟米之于家也,多有之者富,少有之者贫,至无有者穷也。

yòu yuē zi xià pín yī ruò xuán sī rén yuē zi hé bù shì

这句话大意是:又曰:子夏贫,衣若悬丝,人曰:"子何不仕?

yuē zhū hóu jiāo wǒ zhě wú bù wéi chén

现代白话:"曰:"诸侯骄我者,我不为臣;。

zhàng fū zhī jiāo wǒ zhě wú bù fù jiàn yě

现代白话:丈夫之骄我者,我不复见也。

bào pǔ zǐ yuē hóng bǐng tǐ wāng léi jiān zhī duō jí

这句话大意是:《抱朴子》曰:洪禀,体尫羸,兼之多疾。

pín wú chē mǎ bù kān tú xíng jīng jí cóng wū tíng yǔ hāo yǒu sāi hu jiē liù pī zhēn chū mén pái cǎo rù shì

这句话大意是:贫无车马,不堪徒行,荆棘丛于庭宇,蒿莠塞乎阶霤,披榛出门,排草入室。

huái nán zǐ yuē pín rén xià zé pī hè dài suǒ hán shū yǐn shuǐ yǐ zhī shǔ rè

这句话大意是:《淮南子》曰:贫人夏则披褐带索,含菽饮水,以支暑热;。

dōng zé yáng qiú jiě zhá duǎn hè bù yǎn xíng ér yáng zào kǒu yān

现代白话:冬则羊裘解札,短褐不掩形,而炀灶口呢。

wéi qiú rú kǎi jiǎ zhī zhá yán qí pò huài yě

这句话大意是:(为裘如铠甲之札,言其破坏也。

yáng zhì yě xiàng zào kǒu zhī zì wēn

这句话大意是:炀,炙也,向灶口之自温。

yáng dú gāo shàng zhī shàng yě

这句话大意是:炀读高尚之尚也。

gù qí wèi biān hù qí mín wú yǐ yì

这句话大意是:)故其为编户齐民无以异;。

rán pín fù zhī xiāng qù yě yóu rén jūn zhī yǔ pú lǔ bù zú yǐ yù zhī

这句话大意是:然贫富之相去也,犹人君之与仆虏,不足以喻之。

yù yóu fāng yě

这句话大意是:(喻,犹方也。

yòu yuē rén yǒu dào ér fù zhě wèi bì fù dào yǒu lián ér pín zhě wèi bì lián yě

这句话大意是:又曰:人有盗而富者未必富,盗有廉而贫者未必廉也。

fú zi yuē chu zhī jiāo zǐ lǔ zhī zhōu zi qí zhī kuáng zǐ sān zi hé yǔ jū hu tài shān zhī yáng chù hu huán dǔ zhī shì bì mén bù shàn gài cí bù yì ér xián gē bù chuò

这句话大意是:《苻子》曰:楚之交子,鲁之周子,齐之狂子,三子和与居乎太山之阳,处乎环堵之室,荜门不扇,盖茨不翳而弦歌不辍。

hé guān zi yuē jiā fù shū zú jù jū pín xiōng dì lí

这句话大意是:《鹖冠子》曰:家富疏族聚,居贫兄弟离。

hàn yáng xióng zhú pín fù yuē yáng zi dùn jū lí sú dú chǔ

这句话大意是:汉·扬雄《逐贫赋》曰:扬子遁居,离俗独处。

zuǒ lín chóng shān yòu jiē kuàng yě

这句话大意是:左邻崇山,右接旷野。

lín yuán qǐ ér zhōng pín qiě jù

这句话大意是:邻垣乞儿,终贫且窭。

lǐ báo yì bì xiāng yǔ qún jù

这句话大意是:礼薄义弊,相与群聚。

chóu chàng shī zhì hū pín yǔ yǔ rǔ zài liù jí tóu qì huāng xiá

现代白话:惆怅失志,呼贫与语:你在六极,投弃荒遐。

hǎo wèi yōng zú xíng lù rú shì fěi wéi yòu zhì xī xì tǔ shā

这句话大意是:好为庸卒,刑戮如是,匪惟幼稚,嬉戏土沙。

jū fēi jìn lín jiē wū lián jiā

这句话大意是:居非近邻,接屋连家。

ēn qīng máo yǔ yì báo qīng luó jìn bù yóu rén tuì bù shòu ā

这句话大意是:恩轻毛羽,义薄轻罗,进不由人,退不受呵。

jiǔ wèi zhì kè qí yì wèi hé

这句话大意是:久为滞客,其意谓何?

rén jiē wén xiù yú hè bù wán

这句话大意是:人皆文绣,余褐不完;。

rén jiē dào liáng wǒ dú lí cān

这句话大意是:人皆稻粱,我独藜餐。

pín wú bǎo wán hé yǐ jiē huan

现代白话:贫无宝玩,凭什么接欢;。

zōng shì zhī yàn wéi lè bù pán

这句话大意是:宗室之宴,为乐不槃。

tú xíng fù lìn chū chù yì yī

这句话大意是:徒行负赁,出处易衣。

shēn fú bǎi yì shǒu zú pián zhī

这句话大意是:身服百役,手足胼胝。

huò yún huò zǐ zhān tǐ lù jī

这句话大意是:或耘或耔,沾体露肌;。

péng yǒu dào jué jìn huàn líng chí

这句话大意是:朋友道绝,进宦凌迟。

jué jiù ān zài

这句话大意是:厥咎安在?

zhí rǔ wèi zhī

现代白话:职你为之。

shě ěr yuǎn cuàn kūn lún zhī diān ěr fù wǒ suí hàn fēi lì tiān

现代白话:舍你远窜,昆仑之颠,你复我随,翰飞戾天。

shě ěr dēng shān yán xué yǐn cáng

现代白话:舍你登山,岩穴隐藏;。

ěr fù wǒ suí zhì bǐ gāo gǎng

现代白话:你复我随,陟彼高岗。

shě ěr rù hǎi fàn bǐ bǎi zhōu

现代白话:舍你入海,泛彼柏舟;。

ěr fù wǒ suí zài chén zài fú

现代白话:你复我随,载沉载浮。

wǒ xíng ěr dòng wǒ jìng ěr xiū

现代白话:我行你动,我静你休。

qǐ wú tā rén cóng wǒ hé qiú

这句话大意是:岂无他人,从我何求?

jīn rǔ qù yǐ wù fù jiǔ liú

现代白话:今你去了,勿复久留。

pín yuē wéi wéi zhǔ rén jiàn zhú

这句话大意是:贫曰惟惟,主人见逐。

duō yán yì chī xīn yǒu suǒ huái

这句话大意是:多言益蚩,心有所怀。

yuàn de jìn cí

这句话大意是:愿得尽辞;。

xī wǒ nǎi zǔ xuān qí míng dé

这句话大意是:昔我乃祖,宣其明德。

kè zuǒ dì yáo shì wèi diǎn zé

这句话大意是:克佐帝尧,誓为典则。

tǔ jiē máo cí fěi diāo fěi shì

这句话大意是:土阶茅茨,匪雕匪饰。

yuán jí jì shì zòng qí hūn shì

这句话大意是:爰及季世,纵其昏式。

tāo tiè shí qún tān fù gǒu de

这句话大意是:饕餮食群,贪富苟得。

bǐ wǒ xiān rén nǎi ào nǎi jiāo

这句话大意是:鄙我先人,乃傲乃骄。

yáo tái qióng shì huá wū sōng gāo

这句话大意是:瑶台琼室,华屋嵩高。

liú jiǔ wèi chí jī ròu wèi xiáo

这句话大意是:流酒为池,积肉为崤。

shì yòng gǔ shì bù jiàn qí cháo

这句话大意是:是用鹄逝,不践其朝。

sān xǐng wú shēn wèi yǔ wú qiān

现代白话:三省我身,谓予无愆。

chù jūn zhī jiā fú lù rú shān

这句话大意是:处君之家,福禄如山。

wàng wǒ dà dé sī wǒ xiǎo yuàn

这句话大意是:忘我大德,思我小怨。

kān hán néng shǔ shǎo ér xí yān

现代白话:堪寒能暑,少而习呢。

hán shǔ bù tè děng shòu shén xiān

这句话大意是:寒暑不忒,等寿神仙。

jié zhí bù gù tān lèi bù gàn

这句话大意是:桀跖不顾,贪类不干。

rén jiē zhòng bì zi dú lù jū

这句话大意是:人皆重蔽,子独露居。

rén jiē chù tì zi dú wú yú

这句话大意是:人皆怵惕,子独无虞。

yán cí jì qìng sè lì mù zhāng

这句话大意是:言辞既罄,色厉目张。

shè qí ér xìng jiàng jiē xià táng

这句话大意是:摄齐而兴,降阶下堂。

shì jiāng qù nǚ shì bǐ shǒu yáng

这句话大意是:誓将去女,适彼首阳。

gū zhú zhī zǐ yǔ wǒ lián xíng

这句话大意是:孤竹之子,与我连行。

yú nǎi bì xí cí xiè bù zhí

这句话大意是:余乃避席,辞谢不直。

qǐng bù èr guò wén yì zé fú

这句话大意是:请不贰过,闻义则服。

zhǎng yǔ ěr jū zhōng wú yàn jí

现代白话:长与你居,终无厌极。

pín suì bù qù yǔ wǒ yóu xi

这句话大意是:贫遂不去,与我游息。

✦ You read 人事部·卷一百二十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.