太平御览 · 李昉 · Chapter 564 of 1000

乐部·卷二

PinyinModern Translation
Size

yǎ yuè zhōng

这句话大意是:○雅乐中。

chuán yuē wú jì zhá lái pìn qǐng guān wū zhōu lè

这句话大意是:《传》曰:吴季札来聘,请观于周乐。

shǐ gōng wèi zhī gē zhōu nán zhào nán yuē měi zāi

现代白话:使工为之歌《周南》、《召南》,曰:"美啊!

shǐ jī zhī yě yóu wèi yě yóu yǒu shāng zhòu wèi jìn shàn yě

这句话大意是:始基之也,犹未也,(犹有商纣,未尽善也。

rán qín ér bù yuàn yǐ

现代白话:)然勤而不怨了。

wèi zhī gē bèi yōng wèi yuē měi zāi

现代白话:"为之歌《邶》、《鄘》、《卫》,曰:"美啊!

yuān zāi

现代白话:渊啊!

yōu ér bù kùn zhě yě

这句话大意是:忧而不困者也。

wú wén wèi kāng shū wǔ gōng zhī dé rú shì shì qí wèi fēng hu

现代白话:我闻卫康叔、武公之德如是,是其卫风乎!

wèi zhī gē wáng yuē měi zāi

现代白话:"为之歌《王》,曰:"美啊!

sī ér bù jù qí zhōu zhī dōng hu

这句话大意是:思而不惧,其周之东乎!

wèi zhī gē zhèng yuē měi zāi

现代白话:"为之歌《郑》,曰:"美啊!

qí xì yǐ shèn mín fú kān yě

这句话大意是:其细已甚,民弗堪也。

shì qí xiān wáng hu

这句话大意是:是其先亡乎!

wèi zhī gē qí yuē měi zāi

现代白话:"为之歌《齐》,曰:"美啊!

yāng yāng hu dà fēng yě

这句话大意是:泱泱乎大风也。

biǎo dōng hǎi zhě qí dà gōng hu

这句话大意是:表东海者,其大公乎!

wèi zhī gē bīn yuē měi zāi

现代白话:"为之歌《豳》,曰:"美啊!

dàng dàng hu

这句话大意是:荡荡乎!

lè ér bù yín qí zhōu gōng zhī dōng hu

这句话大意是:乐而不淫,其周公之东乎!

wèi zhī gē qín yuē měi zāi

现代白话:"为之歌《秦》,曰:"美啊!

cǐ zhī wèi xià shēng

这句话大意是:此之谓夏声。

fu néng xià zé dà dà zhī zhì yě

这句话大意是:夫能夏则大,大之至也。

qí zhōu zhī jiù hu

这句话大意是:其周之旧乎!

wèi zhī gē wèi yuē měi zāi

现代白话:"为之歌《魏》,曰:"美啊!

fēng hu

这句话大意是:沨々乎!

dà ér xiǎn jiǎn ér yì xíng yǐ dé fǔ cǐ zé míng zhǔ yě

这句话大意是:大而险,俭而易行,以德辅此,则明主也。

wèi zhī gē táng yuē sī shēn zāi

现代白话:"为之歌《唐》,曰:"思深啊!

qí yǒu táo táng shì zhī yí fēng hu

这句话大意是:其有陶唐氏之遗风乎!

bù rán qí hé yōu zhī yuǎn yě

这句话大意是:不然,其何忧之远也?

fēi lìng dé zhī hòu shuí néng ruò shì

这句话大意是:非令德之后,谁能若是?

wèi zhī gē chén yuē guó wú zhǔ qí néng jiǔ hu

这句话大意是:"为之歌《陈》,曰:"国无主,其能久乎!

zì kuài yǐ xià wú jī yān

现代白话:自郐以下无讥呢。

wèi zhī gē xiǎo yǎ yuē měi zāi

现代白话:"为之歌《小雅》,曰:"美啊!

sī ér bù èr yuàn ér bù yán qí zhōu dé zhī shuāi hu

这句话大意是:思而不贰,怨而不言,其周德之衰吗?

yóu yǒu xiān wáng zhī yí mín yān

现代白话:犹有先王之遗民呢。

wèi zhī gē dà yá yuē guǎng zāi

现代白话:"为之歌《大雅》,曰:"广啊!

xī xī hu

这句话大意是:熙熙乎!

xī xī hé lè shēng yě

这句话大意是:(熙熙,和乐声也。

qū ér yǒu zhí tǐ qí wén wáng zhī dé hu

这句话大意是:)曲而有直体,其文王之德乎!

wèi zhī gē sòng yuē zhì yǐ zāi

现代白话:"为之歌《颂》,曰:"至了啊!

shèng dé zhī suǒ tóng yě

这句话大意是:盛德之所同也。

jiàn wǔ xiàng xiāo nán yuè zhě yuē měi zāi

现代白话:"见舞《象箾》《南龠》者,曰:"美啊!

yóu yǒu suǒ hàn

这句话大意是:犹有所憾。

jiàn wǔ dà wǔ zhě yuē měi zāi

现代白话:"见舞《大武》者,曰:"美啊!

zhōu zhī shèng yě qí ruò cǐ hu

这句话大意是:周之盛也,其若此乎!

jiàn wǔ shī sháo hù zhě yīn tāng lè yě

这句话大意是:"见舞诗《韶护》者,(殷汤乐也。

yuē shèng rén zhī hóng yě ér yóu yǒu cán dé

这句话大意是:)曰:"圣人之弘也,而犹有惭德。

shèng rén zhī nán yě

这句话大意是:圣人之难也。

jiàn wǔ dà xià zhě yǔ zhī lè yě

这句话大意是:"见舞《大夏》者,(禹之乐也。

měi zāi

现代白话:)"美啊!

qín ér bù dé fēi yǔ qí shuí néng jí zhī

这句话大意是:勤而不德,非禹其谁能及之?

jiàn wǔ sháo xiāo zhě shùn zhī lè yě

这句话大意是:"见舞《韶箾》者,(舜之乐也。

yuē zhì yǐ zāi dà yǐ

现代白话:)曰:"至了啊,大了!

rú tiān zhī wú bù fù yě rú de zhī wú bù zài yě

这句话大意是:如天之无不覆也,如地之无不载也。

suī shén shèng dé qí miè yǐ jiā cǐ yǐ

现代白话:虽甚盛德,其蔑以加此了。

ruò yǒu tā lè wú bù gǎn qǐng yǐ

现代白话:若有他乐,我不敢请已。

yòu yuē sòng gōng xiǎng jìn hóu wū chu qiū qǐng yǐ sāng lín

这句话大意是:又曰:宋公享晋侯于楚丘,请以《桑林》。

sāng lín yīn tiān zǐ lè míng yě

这句话大意是:(《桑林》,殷天子乐名也。

xún yīng cí

这句话大意是:)荀䓨辞。

xún yǎn shì gài yuē zhū hóu sòng lǔ wū shì guān lǐ

这句话大意是:荀偃、士匄曰:"诸侯宋、鲁,于是观礼。

sòng wáng zhě hòu

这句话大意是:(宋,王者后;。

lǔ yǐ zhōu gōng gù jiē yòng tiān zǐ lǐ yuè gù kě guān yě

这句话大意是:鲁以周公故,皆用天子礼乐,故可观也。

lǔ yǒu dì lè bīn jì yòng zhī

这句话大意是:)鲁有禘乐,宾祭用之。

dì sān nián dà jì zé zuò sì dài zhī lè yě

这句话大意是:(禘,三年大祭,则作四代之乐也。

bié jì qún gōng zé yòng zhū lè yě

这句话大意是:别祭群公,则用诸乐也。

sòng yǐ sāng lín xiǎng jūn bù yì kě hu

现代白话:)宋以《桑林》享君,不是也很可吗?

yán jù tiān zǐ lè yě

这句话大意是:"(言俱天子乐也。

wǔ shī tí yǐ jīng xià jīng xià dà jīng yě

这句话大意是:)舞师题以旌夏,(旌夏,大旌也。

tí shi yě

这句话大意是:题,识也。

yǐ dà jīng biǎo shi qí háng liè yě

这句话大意是:以大旌表识其行列也。

jìn hóu jù ér tuì rù wū fáng

这句话大意是:)晋侯惧而退,入于房。

jīng xià fēi cháng zú jiàn zhī rén xīn ǒu yǒu suǒ wèi

这句话大意是:(旌夏非常,卒见之,人心偶有所畏。

bo sāng lín jiàn

这句话大意是:)卜,桑林见。

suì jiàn wū bo zhào yě

这句话大意是:(祟见于卜兆也。

xún yǎn shì gài yù bēn bēn zǒu hái sòng

这句话大意是:)荀偃、士匄欲奔(奔,走还宋。

dǎo xiè

这句话大意是:祷,谢。

qǐng dǎo yān xún yīng bù kě yuē wǒ cí lǐ yǐ bǐ zé yǐ zhī yóu yǒu guǐ shén wū bǐ jiā zhī

现代白话:)请祷呢,荀䓨不可,曰:"我辞礼了,彼则以之,犹有鬼神,于彼加之。

yán zì dāng jiā zuì wū sòng

这句话大意是:"(言自当加罪于宋。

jìn hóu yǒu jiàn

这句话大意是:)晋侯有间。

yòu yuē jìn yǔ zhū hóu fá zhèng zhèng rén lù jìn hóu yǐ shī kuī shī chù shī juān

这句话大意是:又曰:晋与诸侯伐郑,郑人赂晋侯以师悝、师触、师蠲;。

jiē yuè shī míng

这句话大意是:(皆乐师名。

gē zhōng èr sì sì liè yě

这句话大意是:)歌锺二肆,(肆,列也。

xuán shí liù wèi yī sì sān shí èr méi yě

这句话大意是:悬十六为一肆,三十二枚也。

jí qí bó zhōng

这句话大意是:)及其镈、锺;。

nǚ lè èr bā

这句话大意是:女乐二八。

jìn hóu yǐ lè zhī bàn cì wèi jiàng yuē zi jiào guǎ rén hé zhū róng dí yǐ zhèng zhū huá bā nián zhī zhōng jiǔ hé zhū hóu rú lè zhī hé wú suǒ bù xié qǐng yǔ zi lè zhī

这句话大意是:晋侯以乐之半赐魏绛,曰:"子教寡人和诸戎狄以正诸华,八年之中,九合诸侯,如乐之和,无所不谐,请与子乐之。

wèi jiàng wū shì hu shǐ yǒu jīn shí zhī lè lǐ yě

这句话大意是:"魏绛于是乎始有金石之乐,礼也。

dài fū yǒu gōng zé cì lè yě

这句话大意是:(大夫有功则赐乐也。

lún yǔ yuē shī zhì zhī shǐ guān jū zhī luàn yáng yáng hu yíng ěr zāi

现代白话:《论语》曰:师挚之始,《关雎》之乱,洋洋乎盈耳啊!

lǔ tài shī zhì shi guān jū zhī shēng ér shǒu lǐ qí luàn zhě yáng yáng hu yíng ěr

这句话大意是:(鲁太师挚识《关雎》之声而首理其乱者,洋洋乎盈耳。

dé ér měi zhī

这句话大意是:德而美之。

yòu yuē lè yún lè yún zhōng gǔ yún hū zāi

现代白话:又曰:乐云乐云,锺鼓云乎啊!

yán lè bù dàn chóng cǐ zhōng gǔ ér yǐ suǒ guì zhě guì qí yí fēng yì sú yě

这句话大意是:(言乐不但崇此锺鼓而已,所贵者,贵其移风易俗也。

yòu yuē zi yǔ lǔ tài shī lè yuē lè qí kě zhī yě

这句话大意是:又曰:子语鲁太师乐曰:"乐其可知也。

shǐ zuò xī rú yě

这句话大意是:始作,翕如也;。

shǐ zuò wèi jīn qín shí

这句话大意是:(始作谓金秦时。

wén jīn zuò rén jiē xī rú biàn dòng zhī mào

这句话大意是:闻金作,人皆翕如,变动之貌。

cóng zhī chún rú yě cóng dú yuē zòng zòng zhī wèi bā yīn jiē zuò

这句话大意是:)从之,纯如也,(从读曰纵纵之,谓八音皆作。

chún rú gǎn dòng zhī mào

这句话大意是:纯如,感动之貌。

jiǎo rú yě yì rú yě yǐ chéng

这句话大意是:)皦如也,绎如也,以成。

jiǎo rú shǐ qīng bié zhī mào yě

这句话大意是:"(皦如,使清别之貌也。

yì rú zhì yì tiáo dá

这句话大意是:绎如,志意条达。

yòu yuē zi wèi sháo jìn měi yǐ yòu jìn shàn yě

现代白话:又曰:子谓《韶》,"尽美了,又尽善也。

sháo shùn lè yě

这句话大意是:"(韶,舜乐也。

měi shùn zì yǐ dé chán yú yáo yòu jìn shàn měi wèi tài píng yě

这句话大意是:美舜自以德禅于尧,又尽善美,谓太平也。

wèi wǔ jìn měi yǐ wèi jìn shàn yě

现代白话:)谓《武》,"尽美了,未尽善也。

wèi zhōu wǔ wáng lè měi wǔ wáng yǐ cǐ gōng dìng tiān xià wèi jìn shàn zhì tài píng

这句话大意是:"(谓周武王乐美,武王以此功定天下,未尽善致太平。

xiào jīng yuē yí fēng yì sú mò shàn wū lè

这句话大意是:《孝经》曰:移风易俗,莫善于乐。

ěr yǎ yuē gōng wèi zhī zhòng shāng wèi zhī mǐn jiǎo wèi zhī jīng zhēng wèi zhī dié yǔ wèi zhī liǔ

现代白话:《你雅》曰:宫谓之重,商谓之敏,角谓之经,征谓之迭,羽谓之柳。

guō pú zhù jiē wǔ yīn zhī liè míng qí yì wèi xiáng

这句话大意是:(郭璞注:皆五音之列名,其义未详。

shǐ jì yuē zhào jiǎn zǐ jí wǔ rì bù zhī rén

这句话大意是:《史记》曰:赵简子疾,五日不知人。

biǎn què yuē xī qín mù gōng cháng rú cǐ wǔ rì bù zhī rén qī rì nǎi wù yǔ dài fū yuē wǒ zhī dì suǒ shén lè yǔ bǎi shén yóu wū jūn tiān guǎng yuè jiǔ zòu wàn wǔ bù lèi sān dài zhī lè qí shēng dòng rén xīn

这句话大意是:扁鹊曰:"昔秦缪公尝如此,五日不知人,七日乃寤,语大夫曰:"我之帝所,甚乐,与百神游于钧天,广乐九奏万舞,不类三代之乐,其声动人心。

yòu yuē lè suǒ yǐ shàng shì zōng miào xià yǐ biàn huà lí shù

这句话大意是:又曰:乐所以上事宗庙,下以变化黎庶。

yòu yuē fán lè zhě shǐ wàn mín gǎn dàng dí yǎ huì zhēn zhuó yǐ chì jué xìng

这句话大意是:又曰:凡乐者,使万民感荡涤雅秽,斟酌以饬厥性。

yòu yuē tài shǐ gōng yuē yīn yuè zhě suǒ yǐ dòng dàng xuè mài tōng liú jīng shén ér hé zhèng xīn yě

这句话大意是:又曰:太史公曰:"音乐者,所以动荡血脉,通流精神而和正心也。

yòu yuē fán yīn yóu wū rén xīn

这句话大意是:又曰:凡音,由于人心。

tiān zhī yú rén xiāng tōng rú yǐng zhī xiàng xíng xiǎng zhī yīng shēng yě

这句话大意是:天之与人相通,如影之象形,响之应声也。

gù wéi shàn zhě tiān bào zhī yǐ fú

这句话大意是:故为善者,天报之以福;。

wèi è zhě tiān bào zhī yǐ yāng qí zì rán zhě yě

这句话大意是:为恶者,天报之以殃,其自然者也。

gù shùn zuò wǔ xián zhī qín gē nán fēng zhī shī ér tiān xià zhì

这句话大意是:故舜作五弦之琴,歌南风之诗,而天下治。

zhòu wèi zhāo gē bēi bǐ zhī yīn shēn sǐ guó wáng

这句话大意是:纣为朝歌、北鄙之音,身死国亡。

shùn zhī dào hé hóng yě zhòu zhī xíng hé ài yě

这句话大意是:舜之道何弘也,纣之行何隘也。

fū nán fēng zhī shī shēng zhǎng zhī yīn yě shùn lè hǎo zhī tiān xià tóng yì de wàn guó zhī huān xīn gù dé tiān xià yě

这句话大意是:夫南风之诗,生长之音也,舜乐好之,天下同意,得万国之欢心,故得天下也。

fu zhāo gē zhě bù shí yě

这句话大意是:夫朝歌者,不时也。

běi zhě bài yě

这句话大意是:北者,败也;。

bǐ zhě lòu yě

这句话大意是:鄙者,陋也。

zhòu lè hǎo zhī wàn guó shū xīn zhū hóu bù fù bǎi xìng bù qīn tiān xià pàn zhī gù shēn sǐ guó wáng

这句话大意是:纣乐好之,万国殊心,诸侯不附,百姓不亲,天下叛之,故身死国亡。

hàn shū yuē shēng zhě dàng dí rén zhī xié yì quán qí zhèng xìng yě

这句话大意是:《汉书》曰:声者,荡涤人之邪意,全其正性也。

shāng zhāng yě wù chéng shú kě zhāng dù yě

这句话大意是:商,章也,物成熟可章度也。

jiǎo chù yě wù chù dì ér chū dài máng jiǎo yě

这句话大意是:角,触也,物触地而出戴芒角也。

gōng zhōng yě jū zhōng yāng chàng sì fāng chàng shǐ shī shēng wèi sì shēng nà yě

这句话大意是:宫,中也,居中央畅四方,唱始施生,为四声纳也。

zhēng zhǐ yě wù shèng dà ér fán zhǐ yě

这句话大意是:征,祉也,物盛大而蕃祉也。

yǔ yǔ yě wù jù cáng yǔ fù zhī yě

这句话大意是:羽,宇也,物聚藏,宇覆之也。

xié zhī wǔ xíng zé jiǎo wèi mù wǔ cháng wèi rén wǔ shì wèi mào

这句话大意是:协之五行,则角为木,五常为仁,五事为貌。

shāng wèi jīn wèi yì wéi yán zhēng wèi huǒ wèi lǐ wèi shì yǔ wèi shuǐ wèi zhì wèi tīng gōng wèi tǔ wèi xìn wèi sī

这句话大意是:商为金、为义、为言,征为火、为礼、为视,羽为水、为智、为听,宫为土、为信、为思。

yǐ jūn chén mín shì wù yán zhī zé gōng wèi jūn shāng wéi chén jiǎo wèi mín zhēng wéi shì yǔ wèi wù

这句话大意是:以君臣民事物言之,则宫为君,商为臣,角为民,征为事,羽为物。

yòu yuē lè zhě sì chàng jiāo yú zhōng ér fā zuò yú wài cǐ xiān wáng lì lè zhī fāng yě

这句话大意是:又曰:乐者,四畅交于中而发作于外,此先王立乐之方也。

yòu yuē lè zhě gē jiǔ dé sòng liù shī

这句话大意是:又曰:乐者,歌九德,诵六诗。

shì yǐ jiàn zhī jiāo miào zé guǐ shén xiǎng zhī yě

这句话大意是:是以荐之郊庙,则鬼神享之也。

yòu yuē fu lè tōng shén míng ān mín zhù gù tīng zhě wú bù xū jǐ sǒng shén yuè ér chéng liú

这句话大意是:又曰:夫乐,通神明,安民庶,故听者无不虚己竦神,悦而成流。

shì yǐ hǎi nèi biàn zhī shàng dé bèi fú qí fēng guāng huī rì xīn huà shàng ér qiān shàn ér bù zhī suǒ yǐ rán

这句话大意是:是以海内遍知上德,被服其风,光辉日新,化上而迁善,而不知所以然。

zhì wū wàn wù bù yāo tiān dì shùn ér jiā yìng jǔ gù shī yuē qìng guǎn qiāng qiāng jiàng fú rǎng rǎng

这句话大意是:至于万物不夭,天地顺而嘉应举,故诗曰:"磬管锵锵,降福穰穰。

wèi zhì yuē tài zǔ yǐ dù kuí wèi jūn móu jì jiǔ cān tài lè shì yīn lìng chuàng zhì yǎ yuè

这句话大意是:《魏志》曰:太祖以杜夔为军谋祭酒,参太乐事,因令创制雅乐。

kuí shàn zhōng lǜ cōng sī guò rén sī zhú bā yīn mǐ suǒ bù néng wéi gē wǔ fēi suǒ zhǎng

这句话大意是:夔善锺律,聪思过人,丝竹八音,靡所不能,惟歌舞非所长。

sàn qí shì láng shān jìng yǐn shāng shàn yǒng yǎ yuè gē shī yǐn hú néng gē zōng miào jiāo sì zhī qū wǔ shī féng sù shí zhī xiān dài zhū wǔ

这句话大意是:散骑侍郎邓静、尹商善咏雅乐,歌师尹胡能歌宗庙郊祀之曲,舞师冯肃时知先代诸舞。

zǒng jiū yán jīng yuǎn kǎo jīng gào jìn cǎi gù shì jiào xí jiǎng lǜ bèi zuò yuè qì fù xiān dài zhī lè jiē zì kuí shǐ yě

这句话大意是:总究研精,远考经诰,近采故事,教习讲律,备作乐器,复先代之乐,皆自夔始也。

wú lù yuē wú zhōng hū zhōu yú wèi zhōu láng

这句话大意是:《吴录》曰:吴中呼周瑜为"周郎"。

yú jīng yì yīn yuè sān jué zhī hòu qí yǒu quē wù yú bì zhī zhī ér gù

这句话大意是:瑜精意音乐,三爵之后,其有阙误,瑜必知之而顾。

shí wú rén yáo yuē qǔ fù wù zhōu láng gù

这句话大意是:时吴人谣曰:"曲复误,周郎顾。

sòng shū zāng xī chuán yuē wǔ dì rù jīng chéng jìn zhì jiàn yè huán xuán zǒu

这句话大意是:《宋书·臧熹传》曰:武帝入京城,进至建业,桓玄走。

wǔ dì shǐ xī rù gōng shōu tú shū qì wù fēng fǔ kù yǒu jīn shì yuè qì

这句话大意是:武帝使熹入宫,收图书器物,封府库,有金饰乐器。

wǔ dì wèn xī qīng yù cǐ hu

这句话大意是:武帝问熹:"卿欲此吗?

xī zhèng sè yuē zhǔ shàng yōu bī bō yuè fēi suǒ jiāng jūn shǒu jiàn dà yì qú láo wáng shì suī fù bù xiào shí wú qíng wū lè

这句话大意是:"熹正色曰:"主上幽逼,播越非所,将军首建大义,劬劳王室,虽复不肖,实无情于乐。

dì xiào yuē liáo yǐ xì ěr

这句话大意是:"帝笑曰:"聊以戏耳。

qí shū xiāo huì jī chuán yuē zì sòng dà míng yǐ lái shēng jì suǒ shàng duō zhèng wèi ér yǎ yuè zhèng shēng xiǎn yǒu hǎo zhě

这句话大意是:《齐书·萧惠基传》曰:自宋大明已来,声伎所尚多郑、卫,而雅乐正声鲜有好者。

huì jī jiě yīn lǜ yóu hǎo sān zǔ qū jí xiāng hè gē měi zòu zhé shǎng yuè

这句话大意是:惠基解音律,尤好三祖曲,及相和歌,每奏辄赏悦。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū yuē hòu qín lù yáo xìng chuán yuē jǐ nán gōng yōng zì zi hé xìng zhī dì yě

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋》曰:《后秦录·姚兴传》曰:济南公邕字子和,兴之弟也。

yóu xǐ yīn yuè jiē néng dù qí yíng xū zēng gǎi qǔ diào shì xián chuán zhī hào jǐ nán xīn diào

这句话大意是:尤喜音乐,皆能度其盈虚,增改曲调,世咸传之,号"济南新调"。

hòu wèi shū yuē yuán fú fēng wàn nián xiāng nán

这句话大意是:《后魏书》曰:元孚封万年乡男。

yǒng ān mò yuè qì cán quē zhuāng dì mìng fú xiū zhī

这句话大意是:永安末,乐器残缺,庄帝命孚修之。

shàng biǎo yuē xī tài hé zhōng gù zhōng shū jiān gāo lǘ tài lè lìng gōng sūn chóng xiū zào jīn shí shù shí nián jiān nǎi zòu chéng gōng

这句话大意是:上表曰:"昔太和中,故中书监高闾、太乐令公孙崇修造金石,数十年间,乃奏成功。

shí dà jí rú shēng kǎo qí dé shī

这句话大意是:时大集儒生,考其得失。

tài cháng qīng liú fāng qǐng bié yíng zào jiǔ ér fāng jiù

这句话大意是:太常卿刘芳请别营造,久而方就。

fù zhào gōng qīng liàng xiào hé fǒu

这句话大意是:复召公卿,量校合否。

lùn zhě fèi téng mò yǒu shì cóng

这句话大意是:论者沸腾,莫有适从。

dēng bèi zhǐ chì bìng jiàn shī yòng

这句话大意是:登被旨敕,并见施用。

wǎng suì dà jūn rù luò róng mǎ jiāo chí suǒ yǒu yuè qì wáng shī chuí jǐn

这句话大意是:往岁,大军入洛,戎马交驰,所有乐器,亡失垂尽。

chén zhì tài lè shǔ wèn tài lè lìng zhāng qián guī děng yún chéng qián yǐ lái

这句话大意是:臣至太乐署,问太乐令张干龟等,云:丞前已来。

zhì gōng xuán sì xiāng sǔn jù shí liù jià biān huáng zhōng zhī qìng shí sì

这句话大意是:置宫悬四箱,簨虡十六架,编黄锺之磬十四。

suī qì míng huáng zhōng ér shēng shí yí zé kǎo zhī yīn zhì bù shèn xié yùn

这句话大意是:虽器名黄锺,而声实夷则,考之音制,不甚谐韵。

gū xǐ xuán wū dōng běi tài cù biān wū xī běi ruí bīn liè wū xī nán bìng jiē qì xiàng

这句话大意是:姑洗悬于东北,太簇编于西北,蕤宾列于西南,并皆器象。

chà wèi diào lǜ bù hé yòu yǒu yí zhōng shí sì jù xuán jià shǒu chū bù kòu jī jīn biàn shān fèi yǐ cóng zhèng zé

这句话大意是:差位,调律不和,又有仪锺十四虡悬架首,初不叩击,今便删废以从正则。

chén jīn jù zhōu lǐ fú shì xiū guǎng zhī guī xīn shì jū jù zhī fǎ chuī lǜ qiú shēng kòu zhōng qiú xiǎng sǔn chú fán zhòng tǎo lùn shí lù

这句话大意是:臣今据《周礼凫氏》修广之规,《馨氏》居句之法,吹律求声,叩锺求响,损除繁重,讨论实录。

yī shí èr yuè wèi shí èr lǚ gè zhǔn chén cì dāng wèi xuán shè

这句话大意是:依十二月为十二吕,各准辰次,当位悬设。

yuè shēng jì bèi suí yòng jī zòu zé huì hái xiāng wèi gōng zhī yì yòu de lǜ lǚ xiāng shēng zhī tǐ

这句话大意是:月声既备,随用击奏,则会还相为宫之义,又得律吕相生之体。

lìng liàng zhōng qìng zhī shù gè yǐ shí èr jià wèi dìng

这句话大意是:令量锺磬之数,各以十二架为定。

zòu kě

这句话大意是:"奏可。

yú shí jìn shēn zhī shì xián wǎng guān tīng mǐ bù zī jiē tàn fú ér fǎn

这句话大意是:于时缙绅之士咸往观听,靡不咨嗟,叹服而反。

tài fù lù shàng shū zhǎng sūn chéng yè miào jiě shēng lǜ shí fù chēng shàn

这句话大意是:太傅录尚书长孙承业妙解声律,时复称善。

suí shū yuē wén dì xìng gōng jiǎn bù hǎo shēng jì

这句话大意是:《隋书》曰:文帝性恭俭,不好声妓。

cháng qiǎn niú hóng dìng lè dì yuē fēi zhèng shēng yǎ yuè qīng shāng jiǔ bù sì wǔ jiē lìng ba zhī

这句话大意是:尝遣牛弘定乐,帝曰:"非正声雅乐清商九部四舞,皆令罢之。

yòu yuē wàn bǎo cháng bù zhī hé xǔ rén yě

这句话大意是:又曰:万宝常,不知何许人也。

fù dà tōng cóng liáng jiāng wáng lín guī wū qí

这句话大意是:父大通从梁将王琳归于齐。

hòu fù móu hái jiāng nán shì xiè fú zhū

这句话大意是:后复谋还江南,事泄,伏诛。

yóu shì bǎo cháng bèi pèi wéi lè hù yīn ér miào dá zhōng lǜ biàn gōng bā yīn

这句话大意是:由是宝常被配为乐户,因而妙达锺律,遍工八音。

zào yù qìng yǐ xiàn wū qí

这句话大意是:造玉磬以献于齐。

yòu cháng yú rén fāng shí lùn jí shēng diào shí wú lè qì bǎo cháng yīn qǔ qián shí qì jí zá wù yǐ zhù kòu zhī pǐn qí gāo xià gōng shāng bì bèi xié wū sī zhú dà wéi shí rén suǒ shǎng

这句话大意是:又尝于人方食,论及声调,时无乐器,宝常因取前食器及杂物,以箸扣之,品其高下,宫商毕备,谐于丝竹,大为时人所赏。

rán lì zhōu pō duò jù bù dé diào

这句话大意是:然历周泊隋,俱不得调。

kāi huáng chū pèi guó gōng zhèng yì děng dìng lè chū wèi huáng zhōng diào

这句话大意是:开皇初,沛国公郑译等定乐,初为黄锺调。

bǎo cháng suī wèi líng rén yì děng měi zhào yǔ yì rán yán duō bù yòng

这句话大意是:宝常虽为伶人,译等每召与议,然言多不用。

hòu yì lè chéng zòu zhī shàng zhào bǎo cháng wèn qí kě fǒu

这句话大意是:后译乐成,奏之,上召宝常问其可否。

bǎo cháng yuē cǐ wáng guó zhī yīn qǐ bì xià zhī suǒ yí wén

这句话大意是:宝常曰:"此亡国之音,岂陛下之所宜闻。

shàng bú yuè

这句话大意是:"上不悦。

bǎo cháng yīn jí yán lè shēng āi yuàn yín fàng fēi yǎ zhèng zhī yīn qǐng yǐ shuǐ chǐ wèi lǜ yǐ diào qì

这句话大意是:宝常因极言乐声哀怨淫放,非雅正之音,请以水尺为律,以调器。

shàng cóng zhī

这句话大意是:上从之。

bǎo cháng fèng zhào suì zào zhū yuè qì qí shēng lǜ xià zhèng yì diào èr lǜ bìng zhuàn yuè pǔ liù shí sì jù lùn bā yīn xuán xiāng wéi gōng zhī fǎ gǎi xián yí zhù zhī guī

这句话大意是:宝常奉诏,遂造诸乐器,其声率下郑译调二律,并撰《乐谱》六十四,具论八音旋相为宫之法,改弦移柱之规。

wèi bā shí sì diào yī bǎi sì shí sì lǜ biàn huà zhōng wū yī qiān bā bǎi shēng

这句话大意是:为八十四,调,一百四十四律,变化终于一千八百声。

shí rén yǐ zhōu lǐ yǒu xuán gōng zhī yì zì hàn wèi yǐ lái zhī yīn zhě jiē bù néng tōng jiàn bǎo cháng tè chuàng qí shì jiē shěn zhī

这句话大意是:时人以《周礼》有旋宫之义,自汉魏以来,知音者皆不能通,见宝常特创其事,皆哂之。

zhì shì shì lìng wèi zhī yìng shǒu chéng qū wú suǒ yí zhì jiàn zhě mò bù jiē yì

这句话大意是:至是试令为之,应手成曲,无所疑滞,见者莫不嗟异。

wū shì sǔn yì yuè qì bù kě shèng jì qí shēng yǎ dàn bù wéi shí rén suǒ hǎo tài cháng shàn shēng zhě duō pái huǐ zhī

这句话大意是:于是损益乐器,不可胜纪,其声雅淡,不为时人所好,太常善声者多排毁之。

yòu tài zǐ xǐ mǎ sū kuí yǐ zhōng lǜ zì mìng yóu jì bǎo cháng

这句话大意是:又太子洗马苏夔以锺律自命,尤忌宝常。

kuí fù wēi fāng yòng shì fán yán lè zhě jiē fù zhī ér duǎn bǎo cháng

这句话大意是:夔父威,方用事,凡言乐者皆附之而短宝常。

shù yì gōng qīng yuàn wàng sū wēi yīn jí bǎo cháng suǒ wéi hé suǒ chuán shòu

这句话大意是:数诣公卿怨望,苏威因诘宝常,所为何所传受。

chū yǒu yī shā mén wèi bǎo cháng yuē shàng yǎ hǎo fú ruì yǒu yán zhēng xiáng zhě shàng jiē yuè

这句话大意是:初有一沙门谓宝常曰:"上雅好符瑞,有言征祥者,上皆悦。

xiān shēng dāng yán cóng hú sēng shòu xué yún shì fó xiàng pú sà suǒ chuán yīn lǜ rán zé shàng bì yuè xiān shēng suǒ wéi kě yǐ xíng yǐ

现代白话:先生当言从胡僧授学,云是佛像菩萨所传音律,然则上必悦,先生所为能够行了。

bǎo cháng rán zhī suì rú qí yán yǐ dá

这句话大意是:"宝常然之,遂如其言以答。

wēi nù yuē hú sēng suǒ chuán

这句话大意是:威怒曰:"胡僧所传。

réng shì sì yí zhī lè fēi zhōng guó suǒ yí xíng yě

这句话大意是:仍是四夷之乐,非中国所宜行也。

qí shì jìng qǐn

这句话大意是:"其事竟寝。

bǎo cháng tīng tài cháng suǒ zòu yuè xuàn rán ér qì

这句话大意是:宝常听太常所奏乐,泫然而泣。

rén wèn qí gù bǎo cháng yuē lè shēng yín lì ér āi tiān xià bù jiǔ xiāng shā jǐn

这句话大意是:人问其故,宝常曰:"乐声淫厉而哀,天下不久相杀尽。

shí sì hǎi quán shèng wén qí yán zhě jiē wèi wéi bù rán

这句话大意是:"时四海全盛,闻其言者皆谓为不然。

dà yè zhī mò qí yán zú yàn

这句话大意是:大业之末,其言卒验。

bǎo cháng pín wú zi qí qī yīn qí wò jí suì qiè qí zī wù táo

这句话大意是:宝常贫,无子,其妻因其卧疾,遂窃其资物逃。

bǎo cháng jī něi wú rén shàn jìng è ér sǐ

这句话大意是:宝常饥𫗪,无人赡,竟饿而死。

jí jiāng sǐ yě qǔ qí suǒ zhù shū fén zhī yuē hé yòng cǐ wèi

这句话大意是:及将死也,取其所著书焚之,曰:"何用此为?

jiàn zhě wū huǒ zhōng cǎi de shù juǎn jiàn xíng wū shì

这句话大意是:"见者于火中采得数卷,见行于世。

shí lùn āi zhī

这句话大意是:时论哀之。

kāi huáng zhī shì yǒu zhèng yì hé tuǒ lú jī sū kuí xiāo jí bìng tǎo lùn wén jí zhuàn zhe lè shū jiē dāng shì suǒ yòng

这句话大意是:开皇之世有郑译、何妥、卢赍、苏夔、萧吉,并讨论文籍,撰著乐书,皆当世所用。

zhì wū tiān rán shi lè bù jí bǎo cháng yuǎn yǐ

现代白话:至于天然识乐,不及宝常远了。

ān mǎ jū cáo miào dá wáng cháng tōng guō jīn lè děng néng zào qū wèi yī shí zhī miào yòu xí zhèng shēng ér bǎo cháng suǒ wèi jiē guī wū yā

这句话大意是:安马驹、曹妙达、王长通、郭金乐等能造曲,为一时之妙,又习郑声,而宝常所为,皆归于雅。

cǐ bèi suī gōng yì bù fù bǎo cháng rán jiē xīn fú wèi yǐ wéi shén

这句话大意是:此辈虽公议不附宝常,然皆心服,谓以为神。

yòu yuē wén dì kāi huáng liù nián shàng yīn zhōu lè mìng gōng rén qí shù tí jiǎn jiào yuè fǔ gǎi huàn shēng lǜ yì bù néng tōng

这句话大意是:又曰:文帝开皇六年,尚因周乐,命工人齐树提检校乐府,改换声律,益不能通。

é ér pèi gōng zhèng yì zòu shàng qǐng gèng xiū zhèng

这句话大意是:俄而沛公郑译奏上,请更修正。

wū shì zhào tài cháng qīng niú hóng guó zǐ jì jiǔ xīn yàn zhī guó zǐ bó shì hé tuǒ děng yì zhèng lè

这句话大意是:于是诏太常卿牛弘、国子祭酒辛彦之、国子博士何妥等议正乐。

rán lún miào jì jiǔ jī nián yì bù dìng

这句话大意是:然沦缪既久,积年议不定。

dì nù yuē wǒ shòu tiān mìng qī nián yuè fǔ yóu gē qián dài gōng dé

这句话大意是:帝怒曰:"我受天命七年,乐府犹歌前代功德!

mìng zhì shū shì yù shǐ lǐ è yǐn hóng děng xià jiāng zuì zhī

这句话大意是:"命治书侍御史李谔,引弘等下,将罪之。

è zòu yuē wǔ wáng kè yīn zhì zhōu gōng xiāng chéng wáng shǐ zhì lǐ yuè

这句话大意是:谔奏曰:"武王克殷,至周公相成王,始制礼乐。

suǒ shì tǐ dà bù kě sù chéng

这句话大意是:所事体大,不可速成。

dì yì nǎi jiě

这句话大意是:"帝意乃解。

yòu yuē kāi huáng zhōng wáng qí jì cáo miào dá ān mǎ jū děng yǐ yì yóu sān gōng zhī jiā xīn shēng biàn qū qīng dòng dāng shì tiān zǐ bù néng jìn yě

这句话大意是:又曰:开皇中,亡齐伎曹妙达、安马驹等以艺游三公之家,新声变曲,倾动当世,天子不能禁也。

dì lìng miào dá lǐ jiāo miào lè xián xiě qīng bēi xíng tiān zhī shēng

这句话大意是:帝令妙达理郊庙乐,咸写《倾杯》、《行天》之声。

wàn bǎo cháng guān wū lè shǔ bù jì lè zhōng wéi bǎi jì yuè qīng yǒu gē rén jiān ōu yáo zhī qū wèi ěr mù zhī yú zhě bù kě shèng zài

这句话大意是:万宝常观于乐署部伎乐中,惟百济乐清,有歌人间讴谣之曲,为耳目之娱者,不可胜载。

táng shū yuē zhèng cóng dǎng zài biàn shí yǐ xiōng chù huì cháng wèi zhèn shuài mò wū shì jùn qì yī zhèng shòu dài bù wū gōng shǔ jǔ lè

这句话大意是:《唐书》曰:郑从谠在汴时,以兄处诲尝为镇帅,殁于是郡,讫一政受代,不于公署举乐。

yòu yuē wáng yá wèi tài cháng qīng wén zōng yǐ yuè fǔ zhī yīn zhèng wèi tài shèn yù wén gǔ lè mìng yá xún wū jiù gōng qǔ kāi yuán shí yǎ yuè xuǎn lè tóng àn zhī míng yuē yún sháo lè

这句话大意是:又曰:王涯为太常卿,文宗以乐府之音郑、卫太甚,欲闻古乐,命涯询于旧工,取开元时雅乐,选乐童按之,名曰云韶乐。

yuè qǔ chéng yá yǔ tài cháng chéng li kuò shào fǔ jiān yǔ chéng lǜ yā yuè gōng xiàn wū lí yuán tíng dì àn zhī wū huì chāng diàn shàng yuè cì yá děng jǐn cǎi

这句话大意是:乐曲成,涯与太常丞李廓、少府监庾丞虑押乐工献于梨园亭,帝按之于会昌殿,上悦,赐涯等锦采。

yòu yuē qián yuán chū shàng wèi yú xiū liè yuē gǔ shèng rén zuò yuè yǐ yìng tiān de zhī hé yǐ hé yīn yáng zhī xù zé rén bù yāo zhá wù bù cī lì

这句话大意是:又曰:乾元初,上谓于休烈曰:"古圣人作乐,以应天地之和,以合阴阳之序,则人不夭札,物不疵疠。

qiě jīn shí sī zhú zhī qì yě bǐ qīn xiǎng jiāo miào měi tīng xuán lè gōng shāng bù lún huò zhōng shēng shī dù

这句话大意是:且金石丝竹之器也,比亲享郊庙,每听悬乐,宫商不伦,或锺声失度。

jí yuè gōng kǎo qìng lái zhèn dāng wū nèi zì dìng

这句话大意是:集乐工考磬来,朕当于内自定。

tài cháng jí yuè gōng kǎo shì shù rì shěn zhī chā cuò rán hòu lìng bié zhù zào mó kè

这句话大意是:"太常集乐工考试数日,审知差错,然后令别铸造磨刻。

jí shì bì shàng lín sān diàn qīn shì kǎo jī jiē hé wǔ yīn qún chén chēng qìng

这句话大意是:及事毕,上临三殿,亲试考击,皆合五音,群臣称庆。

yòu yuē zǔ xiào xì suí máo shuǎng shòu lǜ jiē de shuǎng zhī fǎ

这句话大意是:又曰:祖孝系随毛爽授律,皆得爽之法。

yī lǜ ér shēng wǔ yīn shí èr lǜ ér wèi liù shí yīn yīn ér liù zhī gù yǒu sān bǎi liù shí yīn yǐ dāng yī suì zhī rì

这句话大意是:一律而生五音,十二律而为六十音,因而六之,故有三百六十音,以当一岁之日。

yòu zǔ shù chén zhòng

这句话大意是:又祖述沈重,。

yī huái nán běn shù

这句话大意是:依《淮南》本数,。

yòng jīng fáng jiù shù qiú zhī

这句话大意是:用京房旧术求之,。

de sān bǎi liù shí lǜ

这句话大意是:得三百六十律,。

gè yīn qí yuè lǜ ér wèi yī bù

这句话大意是:各因其月律而为一部,。

yǐ lǜ shù wèi mǔ

这句话大意是:以律数为母,。

yǐ qì hòu wèi zi

这句话大意是:以气候为子,。

yǐ yī zhōng qì suǒ yǒu

这句话大意是:以一中气所有,。

rì wèi zi

这句话大意是:日为子,。

yǐ mǔ mìng zi

这句话大意是:以母命子,。

suí suǒ duō shǎo

这句话大意是:随所多少,。

fēn zhí yī suì

这句话大意是:分直一岁,。

yǐ pèi qī yīn

这句话大意是:以配七音。

qǐ wū dōng zhì yǐ huáng zhōng wèi gōng tài cù wèi shāng lín zhōng wèi zhēng nán lǚ wèi yǔ gū xǐ wèi jiǎo qí yú yuè jiàn jiē yī yùn xíng měi yuè gè yǐ běn lǜ wèi gōng xuán gōng zhī yì yóu sī zhe yǐ

现代白话:起于冬至,以黄锺为宫,太簇为商,林锺为征,南吕为羽,姑洗为角,其余月建皆依运行,每月各以本律为宫旋,宫之义由斯著了。

wǔ dé zhī lè hàn kè bào qín zhī cóng suǒ zuò yě yán yǐ wǔ dé chú luàn shǐ tiān xià lè xíng yě

这句话大意是:武德之乐,汉克暴秦之从所作也,言以武德除乱,使天下乐行也。

sì shí zhī lè wén dì zhī zuò yě yán yǐ yǐ jié jiǎn zé shī yú sì hǎi tiān xià hé píng yě

这句话大意是:四时之乐,文帝之作也,言以已节俭泽施于四海,天下和平也。

yòu yuē zhēng yuè xiǎng xī jīng tài miào dà lè lìng péi zhī gǔ wèi wàn nián lìng yuán xíng chōng yuē jīn shí xié hé dāng yǒu jí qìng zhī shì qí zài táng shì zǐ sūn hu

这句话大意是:又曰:正月,享西京太庙,大乐令裴知古谓万年令元行冲曰:"金石谐和,当有吉庆之事,其在唐室子孙吗?

qí yuè zhōng zōng jí wèi fù guó wèi táng

这句话大意是:"其月,中宗即位,复国为唐。

guó shǐ bǔ yuē sòng chén shàn yīn lǜ tài cháng jiǔ wáng zhēng diào chén kǎo zhōng lǜ de zhī

这句话大意是:《国史补》曰:宋沉善音律,太常久亡征调,沉考锺律得之。

✦ You read 乐部·卷二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.