太平御览 · 李昉 · Chapter 565 of 1000

乐部·卷三

PinyinModern Translation
Size

yǎ yuè xià

这句话大意是:○雅乐下。

guó yǔ yuē fu qín sè shàng gōng zhōng shàng yǔ shí shàng jiǎo

这句话大意是:《国语》曰:夫琴瑟尚宫,锺尚羽,石尚角。

dà bù yú gōng xì bù guò yǔ gù yuè qì zhòng zhě cóng xì qīng zhě cóng dà

这句话大意是:大不逾宫,细不过羽,故乐器重者从细,轻者从大。

wěi sī shàng shāng páo zhú shàng zhēng gé mù yī shēng

这句话大意是:尾丝尚商,匏竹尚征,革木一声。

lǚ yǐ hé lè lǜ yǐ píng shēng

这句话大意是:吕以和乐,律以平声。

jīn shí yǐ dòng zhī sī zhú yǐ xíng zhī gē yǐ yǒng zhī páo yǐ xuān zhī tǔ yǐ zàn zhī gé mù yǐ jié zhī

这句话大意是:金石以动之,丝竹以行之,歌以咏之,匏以宣之,土以赞之,革木以节之。

wù de qí cháng yuē lè qīng zhuó xiāng yìng yuē shēng shēng xiāng bǎo yuē hé xì dà bù yú yuē píng

这句话大意是:物得其常曰乐,清浊相应曰声,声相保曰和,细大不逾曰平。

rú shì jīn mó zhī shí jī zhī sī mù yuè zhī páo zhú jié zhī yǐ jié bā fēng

这句话大意是:如是,金磨之,石击之,丝、木越之,匏、竹节之,以节八风。

chūn qiū gǎn jīng fú yuē dōng zhì rì rén zhǔ yǔ qún chén zuǒ yòu zòng lè wǔ rì tiān xià rén zhòng yì jiā zòng lè wǔ rì yǐ yíng rì dōng zhì

这句话大意是:《春秋感精符》曰:冬至日,人主与群臣左右纵乐五日,天下人众亦家纵乐五日,以迎日冬至。

rén zhǔ bèi bā néng zhī shì zhuàng huáng zhōng zhī zhōng jī huáng zhōng zhī gǔ

这句话大意是:人主备八能之士,撞黄锺之锺,击黄锺之鼓。

gōng qīng dài fū liè shì nǎi shǐ bā néng zhī shì jī huáng zhōng zhī gǔ yòng mǎ gé gǔ yuán jìng bā chǐ yī cùn

这句话大意是:公卿大夫列士乃使八能之士,击黄锺之鼓,用马革,鼓员径八尺一寸;。

gǔ huáng zhōng zhī sè sè yòng huái mù sè zhǎng bā chǐ yī cùn

这句话大意是:鼓黄锺之瑟,瑟用槐木,瑟长八尺一寸。

chuī huáng zhōng zhī lǜ jiān yīn yǐ yú bǔ yú zhǎng sì chǐ èr cùn

这句话大意是:吹黄锺之律,间音以竽补,竽长四尺二寸。

tiān dì yǐ hé yìng huáng zhōng zhī yīn

这句话大意是:天地以和应,黄锺之音。

de ruí bīn zhī lǜ yīng zé gōng qīng dài fū liè shì yǐ dé hè wū rén zhǔ yīn qǐng zhèng suǒ xíng qǐng wǔ guān zhī fú gè shòu qí shǎng

这句话大意是:得蕤宾之律应,则公卿大夫列士以德贺于人主,因请政所行,请五官之符,各受其赏。

shēng zhī diào zhě shí qì hé zé rén zhǔ yǐ lǐ cì gōng qīng liè shì

这句话大意是:声之调者时气和,则人主以礼赐公卿列士。

wǔ rì yí dìng tiān dì zhī qì hé rén zhǔ gōng qīng dài fū liè shì zhī dé zé yīn yáng zhī guǐ rú dù shù

这句话大意是:五日仪定,天地之气和人主公卿大夫列士之德,则阴阳之晷如度数。

xià rì zhì zhī lǐ rú dōng rì zhì zhī lǐ wǔ bā lè jiē yǐ sù jìng wèi jiè

这句话大意是:夏日至之礼,如冬日至之礼,舞八乐皆以肃敬为戒。

bā yīn zhě yún mén wǔ yīng dà shì dà juàn dà sháo dà xià dà hù dà wǔ yě

这句话大意是:(八音者,《云门》《五英》《大筮》《大卷》《大韶》《大夏》《大护》《大武》也。

huáng zhōng zhī yīn diào zhū qì hé

这句话大意是:)黄锺之音调,诸气和;。

rén zhǔ zhī yīn shùn zé ruí bīn zhī lǜ yīng qìng shēng hé

这句话大意是:人主之音顺,则蕤宾之律应,磬声和;。

gōng qīng dài fū liè shì chéng xìn lín zhōng zhī lǜ yīng

这句话大意是:公卿大夫列士诚信,林锺之律应。

cǐ wèi dōng rì zhì chéng tiān wén xià rì zhì chéng dì lǐ

这句话大意是:此谓冬日至成天文,夏日至成地理。

yǐng róng chūn qiū shì lì yuē zhōu yòng liù dài zhī lǐ yuè gù yǒu yún mén xián chí dà sháo dà xià dà hù dà wǔ yě

这句话大意是:颍容《春秋释例》曰:周用六代之礼乐,故有《云门》、《咸池》、《大韶》、《大夏》、《大护》、《大武》也。

lǔ shòu sì dài zhī lǐ yuè gù bù wǔ yún mén xián chí shì yǒu jiàng shā yě

这句话大意是:鲁受四代之礼乐,故不舞《云门》、《咸池》示有降杀也。

wǔ jīng tōng yì yuē shòu mìng ér wáng zhě liù lè yān

现代白话:《五经通义》曰:受命而王者,六乐呢。

yǐ tài yī lè tiān yǐ xián chí lè dì yǐ sì xià lè rén yǐ dà xià lè sì shí yǐ dà hù lè wǔ xíng shén míng yǐ dà wǔ lè liù lǜ gè xiàng qí xìng ér wèi zhī zhì yǐ lè qí xiān zǔ

这句话大意是:以太一乐天,以《咸池》乐地,以《肆夏》乐人,以《大夏》乐四时,以《大护》乐五行神明,以《大武》乐六律,各象其性而为之制,以乐其先祖。

yòu yuē gē wǔ tóng chǔ yé

这句话大意是:又曰:歌舞同处耶?

yì yé

这句话大意是:异耶?

gē zhě xiàng dé wǔ zhě xiàng gōng

这句话大意是:歌者象德,舞者象功。

jūn zǐ shàng dé xià gōng gù gē zài táng wǔ zài tíng

现代白话:有德行的人尚德下功,故歌在堂,舞在庭。

gē yǐ yǎng xíng gē zhě yǒu shēng wǔ zhě yǒu xíng

这句话大意是:歌以养形,歌者有声,舞者有形。

hé yán gē zài táng yě

这句话大意是:何言歌在堂也?

yǐ yàn lǐ yuē shēng gē lù míng yǐ shì zhī zhī

这句话大意是:以《燕礼》曰:"升歌《鹿鸣》",以是知之。

hé yǐ yán wǔ zài tíng yě

现代白话:凭什么言舞在庭也?

yuán shén qì yuē hé xīn zhī yuè wǔ wū táng xī yí zhī lè chén wū hù yǐ shì míng zhī

这句话大意是:《援神契》曰"合忻之乐舞于堂,西夷之乐陈于户",以是明之。

hán shī wài zhuàn yuē gǔ zhě tiān zǐ zuǒ yòu wǔ zhōng jiāng chū zé zhuàng huáng zhōng ér yòu wǔ zhōng yīng zhī

这句话大意是:《韩诗外传》曰:古者天子左右五锺,将出,则撞黄锺,而右五锺应之。

mǎ míng zhōng guī lǜ jià zhě yǒu wén

这句话大意是:马鸣中规,律,驾者有文。

yù zhě yǒu shù lì zé qìng shé gǒng zé bào gǔ chū rù zhōng guī shé xuán zhōng jǔ

这句话大意是:御者有数,立则磬折,拱则抱鼓,出入中规,折旋中矩。

rán hòu tài shī zòu shēng chē zhī lè gào chū yě

这句话大意是:然后太师奏升车之乐,告出也。

rù zé zhuàng ruí bīn yǐ zhì róng mào róng mào zhì zé de yán sè qí yán sè qí zé jī fū ān

这句话大意是:入则撞蕤宾以治容貌,容貌治则得颜色齐,颜色齐则肌肤安。

ruí bīn yǒu shēng gǔ zhèn mǎ míng jí luǒ jiè zhī chóng wú bù yán jǐng yǐ tīng

这句话大意是:蕤宾有声,鹄震马鸣,及倮介之虫,无不延颈以听。

ruí bīn zài nèi zhě jiē yù sè

这句话大意是:蕤宾在内者,皆玉色;。

zài wài zhě jiē jīn shēng

这句话大意是:在外者,皆金声。

rán hòu shǎo shī zòu shēng táng jí xí gào rù yě

这句话大意是:然后少师奏升堂即席,告入也。

cǐ yán wù lèi xiāng gǎn tóng shēng xiāng yìng zhī yì yě

这句话大意是:此言物类相感同声相应之义也。

yòu yuē tāng zuò hù wén qí gōng shēng shǐ rén wēn liáng ér kuān dà

这句话大意是:又曰:汤作《护》,闻其宫声,使人温良而宽大;。

wén qí shāng shēng shǐ rén fāng lián ér hǎo yì

这句话大意是:闻其商声,使人方廉而好义;。

wén qí jiǎo shēng shǐ rén cè yǐn ér rén ài

这句话大意是:闻其角声,使人恻隐而仁爱;。

wén qí zhēng shēng shǐ rén lè yǎng ér hào shī

这句话大意是:闻其征声,使人乐养而好施;。

wén qí yǔ shēng shǐ rén gōng jiǎn ér hǎo lǐ

这句话大意是:闻其羽声,使人恭俭而好礼。

bái hǔ tōng yuē lè yě jūn zǐ lè de qí dào xiǎo rén lè de qí yù

现代白话:《白虎通》曰:乐也,有德行的人乐得其道,品行较差的人乐得其欲。

shēng yīn hé

这句话大意是:声音何?

shēng míng yě wén qí shēng jí zhī suǒ shēng

这句话大意是:声,鸣也,闻其声即知所生。

shēng yīn zhě wèi gōng shāng jiǎo zhēng yǔ yě

这句话大意是:声音者,谓宫、商、角、征、羽也。

yīn yǐn yě gāng ruò qīng zhuó hé ér xiāng yǐn yě

这句话大意是:音,饮也,刚弱清浊和而相饮也。

yīn yǒu bā wèi jīn shí sī zhú tǔ mù páo gé

这句话大意是:音有八,谓金、石、丝、竹、土、木、匏、革。

tài píng nǎi zuò yuè lè suǒ yǐ fáng yín shē

这句话大意是:太平乃作乐,乐所以防淫奢。

mín jī hán hé lè zhī fáng

这句话大意是:民饥寒,何乐之防?

zi sī zi yuē fán yú lè zhě zhòng yú yōu hòu yú wèi zhě báo yú xíng

这句话大意是:《子思子》曰:繁于乐者重于忧,厚于味者薄于行。

jūn zǐ tóng zé yǒu lè yì zé yǒu lǐ

现代白话:有德行的人同则有乐,异则有礼。

mèng zǐ yuē zhuāng bào jiàn mèng zǐ yuē bào jiàn yú wáng wáng yǔ bào yǐ hǎo lè bào wèi yǒu yǐ duì yě

这句话大意是:《孟子》曰:庄暴见孟子,曰:"暴见于王,王语暴以好乐,暴未有以对也。

mèng zǐ yuē wáng zhī hǎo lè shén zé qí guó qí shù jī hū

现代白话:"孟孔子说:"王之好乐甚,则齐国其庶几乎!

tā rì jiàn yú wáng yuē wáng cháng yǔ zhuāng zi yǐ hǎo lè yǒu zhū

这句话大意是:"他日,见于王,曰:"王尝语庄子以好乐,有诸?

wáng biàn hu sè yuē guǎ rén fēi néng hǎo xiān wáng zhī yuè yě zhí hǎo mín sú zhī lè ěr

这句话大意是:"王变乎色,曰:"寡人非能好先王之乐也,直好民俗之乐耳。

yuē jīn zhī lǐ kèn gǔ zhī lè yě

这句话大意是:"曰:"今之里裉古之乐也。

chén qǐng wèi wáng yán zhī

这句话大意是:臣请为王言之。

jīn wáng gǔ yuè wū cǐ bǎi xìng wén wáng zhōng gǔ zhī shēng guǎn yuè zhī yīn jǔ jí shǒu cù é ér xiāng gào yuē wú wáng zhī hǎo gǔ yuè fu hé shǐ wǒ zhì wū cǐ jí yě

现代白话:今王鼓乐于此,百姓闻王锺鼓之声,管龠之音,举疾首蹙额而相告曰:'我王之好鼓乐,夫何使我至于此极也?

fù zǐ bù xiāng jiàn xiōng dì qī zǐ lí sàn

这句话大意是:父子不相见,兄弟妻子离散。

cǐ wú tā bù yǔ mín tóng lè yě

这句话大意是:'此无他,不与民同乐也。

jīn wáng gǔ yuè wū cǐ bǎi xìng wén wáng zhōng gǔ zhī shēng guǎn yuè zhī yīn jǔ xīn xīn rán yǒu xǐ sè ér xiāng gào yuē wú wáng shù jī wú jí bìng yǔ hé yǐ néng gǔ yuè yě

现代白话:今王鼓乐于此,百姓闻王锺鼓之声,管龠之音,举欣欣然有喜色而相告曰:'我王庶几无疾病与,凭什么能鼓乐也?

cǐ wú tā yǔ bǎi xìng tóng lè yě

这句话大意是:'此无他,与百姓同乐也。

jīn wáng yǔ bǎi xìng tóng lè zé wáng yǐ

现代白话:今王与百姓同乐,则王了。

mò zǐ yuē chéng fán wèn wū zǐ mò zǐ yuē shèng wáng bù wéi lè

现代白话:《墨子》曰:程繁问于子墨孔子说:"圣王不为乐。

xī zhū hóu juàn wū tīng zhì xi wū zhōng gǔ zhī lè

这句话大意是:昔诸侯倦于听治,息于锺鼓之乐;。

shì dà fū juàn wū tīng zhì xi wū yú sè zhī lè

这句话大意是:士大夫倦于听治,息于竽瑟之乐;。

nóng fū chūn gēng xià yún qiū liǎn dōng cáng xi wū yín fǒu zhī lè

这句话大意是:农夫春耕夏耘秋敛冬藏,息于吟缶之乐。

jīn fú zǐ yuē shèng wáng bù wéi lè cǐ pì zhī yóu mǎ jià ér bù tuō gōng zhāng ér bù chí

现代白话:今夫孔子说'圣王不为乐',此譬之犹马驾而不脱,弓张而不弛。

mò zǐ yuē xī zhě yáo shùn yǒu máo cí zhě qiě yǐ wéi lǐ qiě yǐ wéi lè

现代白话:"墨孔子说:"昔者尧舜有茅茨者,且以为礼,且以为乐。

tāng fàng jié huán tiān xià lì yīn xiān wáng zhī yuè yòu zì zuò yuè mìng yuē huò yòu xún jiǔ sháo

这句话大意是:汤放桀,环天下立,因先王之乐,又自作乐,命曰《濩》,又循九韶。

wǔ wáng shèng yīn shā zhòu huán tiān xià ér zì lì yīn xiān wáng zhī yuè yòu zì zuò yuè mìng yuē xiàng

这句话大意是:武王胜殷杀纣,环天下而自立,因先王之乐,又自作乐,命曰《象》。

zhōu chéng wáng yīn xiān wáng zhī yuè mìng yuē zōu

这句话大意是:周成王因先王之乐,命曰《驺》。

wú wén zhōu chéng wáng zhī zhì tiān xià yě bù ruò wǔ wáng

现代白话:我闻周成王之治天下也,不若武王;。

wǔ wáng zhī zhì tiān xià yě bù ruò chéng tāng

这句话大意是:武王之治天下也,不若成汤;。

chéng tāng zhī zhì tiān xià yě bù ruò yáo shùn

这句话大意是:成汤之治天下也,不若尧舜。

gù lǐ shū fán zhě zhì yú guǎ

这句话大意是:故里疋繁者,治逾寡。

zì cǐ guān zhī fēi suǒ yǐ zhì tiān xià yě

这句话大意是:自此观之,非所以治天下也。

yòu yuē qí kāng gōng yǒu lè wàn rén shí bì liáng ròu yī bì wén xiù

这句话大意是:又曰:齐康公有乐万人,食必梁肉,衣必文绣。

zhuāng zi yuē běi mén chéng wén huáng dì zhāng xián chí zhī lè wū dòng tíng zhī yě shǐ wén zhī jù hòu wén zhī dài zú wén zhī ér huò dàng dàng mò mò nǎi bù zì dé

这句话大意是:《庄子》曰:北门成闻黄帝张《咸池》之乐于洞庭之野,始闻之惧,后闻之怠,卒闻之而惑,荡荡默默乃不自得。

dì yuē rǔ dài qí rán zāi

现代白话:帝曰:"你殆其然啊!

wú zòu zhī yǐ rén zhēng zhī yǐ tiān xíng zhī yǐ lǐ yì jiàn zhī tài qīng zòu zhī yǐ yīn yáng zhī hé zhú zhī yǐ rì yuè zhī míng huò wèi zhī sǐ huò wèi zhī shēng xíng liú sàn tú bù zhǔ cháng shēng cǐ zhī wèi tiān lè yě

现代白话:我奏之以人,征之以天,行之以礼义,建之太清,奏之以阴阳之和,烛之以日月之明,或谓之死,或谓之生,行流散徒,不主常声,此之谓天乐也。

huái nán zǐ yuē zòu yǎ yuè zhě rú wū yáng ā cǎi líng

这句话大意是:《淮南子》曰:奏雅乐者如于阳阿采菱。

xǔ shèn zhù yuē chu lè zhī míng yě

这句话大意是:(许慎注曰:楚乐之名也。

hán dān yǒu zhōu qū zhě tuō zhī li qí zhū rén jiē zhēng xué zhī hòu zhī qí fēi jiē qì qí qū

这句话大意是:)邯郸有鬻曲者,托之李奇,诸人皆争学之,后知其非,皆弃其曲。

cǐ wèi shǐ zhī yīn yě

这句话大意是:此未始知音也。

li qí zhào zhī shàn lè zhě yě

这句话大意是:(李奇,赵之善乐者也。

mù tiān zǐ chuán yuē tiān zǐ xī zhēng zhì yú xuán chí zhī shàng nǎi zòu guǎng sān rì ér zhōng shì yuē yuè chí

这句话大意是:《穆天子传》曰:天子西征,至于玄池之上,乃奏广三日而终,是曰《乐池》。

shān hǎi jīng yuē zhù róng shēng zǐ zhǎng qín shì chù yáo shān shǐ zuò yuè

这句话大意是:《山海经》曰:祝融生子长琴,是处摇山,始作乐。

shì shuō yuē xún gōng céng shàn jiě yīn shēng shí lùn wèi zhī ān jiě

这句话大意是:《世说》曰:荀公曾善解音声,时论谓之暗解。

suì diào lǜ lǚ zhèng yǎ lè

这句话大意是:遂调律吕,正雅乐。

měi zhì zhèng huì diàn tíng zuò sì zhǐ zì wèi gōng shāng wú bù xié yùn

这句话大意是:每至正会殿庭作四指,自谓宫商无不谐韵。

ruǎn xián miào shǎng shí lùn wèi zhī shén jiě

这句话大意是:阮咸妙赏,时论谓之神解。

měi zhì gōng huì zuò yuè xún xīn shí yuán yì bì wèi zhī bù tiáo ér yuán kǒu chū wú yán zhí yì jì zhī suì chū yuán wèi shǐ píng tài shǒu

这句话大意是:每至公会作乐,荀心识阮意必谓之不调,而阮口初无言,直意忌之,遂出阮为始平太守。

hòu yǒu tián fǔ gēng wū yě dì zhōng de zhōu shí yù chǐ biàn shì tiān xià zhèng chǐ

这句话大意是:后有田父耕于野地中,得周时玉尺,便是天下正尺。

xún shì yǐ xiào yǐ suǒ zhì zhōng gǔ jīn shí sī zhú jiē duǎn xiào yī mǐ wū cǐ fú yuán zhī miào jiě zhēng yuán nán hái

这句话大意是:荀试以校已所治锺鼓金石丝竹,皆短校一米,于此伏阮之妙解,征阮南还。

shuō yuàn yuē kǒng zǐ zhì qí guō mén zhī wài yù yī yīng ér jī yī hú xiāng yǔ jù xíng qí shì jīng qí xīn duān

这句话大意是:《说苑》曰:孔子至齐郭门之外,遇一婴儿击一壶,相与俱行,其视精,其心端。

kǒng zǐ wèi yù yuē qù qū zhī sháo lè fāng zuò

这句话大意是:孔子谓御曰:"趣驱之,韶乐方作。

gù lè bù dú zì lè yě yòu yǐ lè rén

这句话大意是:"故乐不独自乐也,又以乐人;。

fēi dú yǐ zì zhèng yě yòu yǐ zhèng rén

这句话大意是:非独以自正也,又以正人。

lè shuō yuē shèng rén zuò yuè bù yǐ wèi yú lè yǐ guān dé shī zhī jié gù bù qǔ bèi wū yī rén bì xū bā néng zhī shì

这句话大意是:《乐说》曰:圣人作乐,不以为娱乐,以观得失之节,故不取备于一人,必须八能之士。

gù bā shì huò diào yīn yáng huò diào wǔ xíng huò diào shèng rén huò diào lǜ lì huò diào wǔ yīn

这句话大意是:故八士或调阴阳,或调五行,或调盛人,或调律历,或调五音。

yǔ tiān dì shén míng hé dé zhě zé qī shǐ bā zhōng gè dé qí yí yě

这句话大意是:与天地神明合德者,则七始八终,各得其宜也。

qī shǐ wèi sì fāng tiān dì rén yě

这句话大意是:(七始谓四方天地人也。

yòu yuē shàng yuán zhě tiān qì yě jū zhōng diào lǐ yuè jiào huà liú xíng zǒng wǔ xíng qì wèi yī

这句话大意是:又曰:上元者,天气也,居中,调礼乐教化流行,总五行气为一。

xià yuán zhě dì qì yě wèi wàn wù shǐ zhì yě wèi wàn wù zhī róng fàn

这句话大意是:下元者,地气也,为万物始质也,为万物之容范。

zhōng yuán zhě rén qì yě qí qì yǐ dìng wàn wù tōng wū sì shí chéng tiān xīn lǐ lǐ yuè tōng shàng xià sì shí zhī qì hé hé rén zhī qíng yǐ shèn tiān dì zhě yě

这句话大意是:中元者,人气也,其气以定万物,通于四时,承天心,理礼乐,通上下四时之气,和合人之情,以慎天地者也。

shí yuán zhě shòu qì wū tiān bù zhī wū de yǐ shí chū rù wàn wù zhě yě

这句话大意是:时元者,受气于天,布之于地,以时出入万物者也。

fēng yuán zhě lǐ yuè zhī běn wàn wù zhī shǒu wù mò bù yǐ fēng chéng shú yě

这句话大意是:风元者,礼乐之本,万物之首,物莫不以风成熟也。

shèng wáng zhī wù jí shèng zé shuāi shǔ jí zé hán lè jí zé āi shì yǐ rì zhōng zé zè yuè yíng zé shí tiān dì yíng xū yǔ shí xiāo xi

这句话大意是:圣王知物极盛则衰,暑极则寒,乐极则哀,是以日中则昃,月盈则蚀,天地盈虚,与时消息。

zhì lǐ zuò yuè zhě suǒ yǐ gǎi shì sú zhì xiáng fēng hé yǔ lù wèi wàn xìng huò fú wū huáng tiān zhě yě

这句话大意是:制礼作乐者,所以改世俗,致祥风,和雨露,为万姓获福于皇天者也。

shèng rén zuò yuè shéng yǐ wǔ yuán dù yǐ wǔ xīng lù zhēn yǐ dào dé dàn xíng yǐ shéng mò xián zhě jìn nìng rén fú

这句话大意是:圣人作乐,绳以五元,度以五星,碌贞以道德,弹形以绳墨,贤者进,佞人伏。

shéng zhèng yě

这句话大意是:(绳,正也。

lù mǐ yě

这句话大意是:碌,靡也。

zhēn zhèng yě

这句话大意是:贞,正也。

dàn gē yě

这句话大意是:弹,割也。

yào lǎn yuē huán jūn shān yuē yú xiōng dì pō hào yīn cháng zhì luò tīng yīn zhōng rì ér xīn zú

这句话大意是:《要览》曰:桓君山曰:"余兄弟颇好音,尝至洛听音,终日而心足。

yóu shì chá zhī fu shēn qí zhǐ zé yù bà bù néng bù rù qí yì gù guò yǐ

这句话大意是:"由是察之,夫深其旨,则欲罢不能,不入其意,故过已。

fēng sú tōng yuē àn liú xīn zhōng lǜ shū yuē chūn gōng qiū lǜ bǎi huì bì diāo

这句话大意是:《风俗通》曰:案刘歆《锺律书》曰:"春宫秋律,百卉必凋;。

qiū gōng chūn lǜ wàn wù bì róng

这句话大意是:秋宫春律,万物必荣;。

xià gōng dōng lǜ yǔ báo bì jiàng

这句话大意是:夏宫冬律,雨雹必降;。

dōng gōng xià lǜ léi bì fā shēng

这句话大意是:冬宫夏律,雷必发声。

fu yīn yuè zhì zhòng suǒ gǎn zhě dà

这句话大意是:夫音乐至重,所感者大。

gù yuē zhī lǐ lè zhī qíng zhě néng zuò zhī lǐ lè zhī wén zhě néng shù

这句话大意是:故曰:"知礼乐之情者能作,知礼乐之文者能述。

huá tán lùn yuē fu wú shēng zhě wǔ yīn zhī zǔ

这句话大意是:华谭论曰:夫无声者五音之祖;。

wú xíng zhě wàn wù zhī jūn

这句话大意是:无形者,万物之君。

běn qí zǔ rán hòu qíng shāng zhēng zhī miào

这句话大意是:本其祖,然后情商征之妙;。

lǐ qí jūn rán hòu zhèng yán pǔ zhī róng

这句话大意是:理其君,然后正研朴之容;。

tuī jīng pǔ yǐ jiǎn dé shī jī qīng zhuó yǐ jiē zài wáng

这句话大意是:推精朴以捡得失,稽清浊以接在亡。

fu sù liú mó mǔ jīng rì ér rén bù shì zhě hé

这句话大意是:夫宿瘤、嫫母经日,而人不视者何?

yī chǐ zhī miàn chǒu yě

这句话大意是:一尺之面丑也。

xī shī máo qiáng mí fú ér rén zuǒ gù zhě hé

这句话大意是:西施、毛嫱靡服,而人左顾者何?

yī chǐ zhī miàn hǎo yě

这句话大意是:一尺之面好也。

xià jī yǐ róng měi ér chén wáng pú shuǐ yǐ shēng hǎo ér guó miè fu hé yín wā zhī yǒu hu

这句话大意是:夏姬以容美而陈亡,濮水以声好而国灭,夫何淫哇之有吗?

shì yǐ shèng wáng zhī wù zhī gǎn rén wú qióng ér qíng zhī hào wù wú jié

这句话大意是:是以圣王知物之感人无穷,而情之好恶无节;。

wú qióng zé rén bù néng fáng qí xíng wú jié zé zhōng cái bù néng zhì qí yù

这句话大意是:无穷则人不能防其行,无节则中材不能制其欲。

shì yǐ wèi zhì kě xíng zhī lǐ lì zhōng yōng zhī fǎ shǐ xián zhě fǔ jiù bù xiào zhě qǐ jí míng lè zhī miào yǐ wéi jiào yě

这句话大意是:是以为制可行之礼,立中庸之法,使贤者俯就,不肖者企及,明乐之妙以为教也。

yuán jí lè lùn yuē shèng rén zhī zuò yuè jiāng yǐ shùn tiān de zhī tǐ chéng wàn wù zhī xìng yě

这句话大意是:阮籍《乐论》曰:圣人之作乐,将以顺天地之体,成万物之性也。

gù dìng tiān dì sì fāng zhī yīn yǐ yíng yīn yáng bā fēng zhī shēng jūn huáng zhōng zhōng hé zhī lǜ kāi qún shēng wàn wù zhī qì

这句话大意是:故定天地四方之音,以迎阴阳八风之声,均黄锺中和之律,开群生万物之气。

zòu zhī yuán qiū ér tiān shén xià zòu zhī fāng qiū ér de zhī shàng

这句话大意是:奏之圆丘而天神下,奏之方丘而地祗上。

wú chǔ zhī fēng hǎo yǒng gù qí sú qīng sǐ

这句话大意是:吴楚之风好勇,故其俗轻死;。

zhèng wèi zhī fēng hǎo yín gù qí sú qīng dàng

这句话大意是:郑卫之风好淫,故其俗轻荡。

qīng sǐ gù yǒu dǎo shuǐ fù huǒ zhī gē

这句话大意是:轻死,故有蹈水赴火之歌;。

qīng dàng gù yǒu sāng jiān pú shàng zhī qū

这句话大意是:轻荡,故有桑间、濮上之曲。

huái yǒng rì zhī yú bào cháng yè zhī xīn yún zhōng shēn zhī lè yín zòng zhī sú gù jiāng huái yǐ nán qí mín hǎo shā zhāng rǔ zhī jiān qí mín hǎo bēn

现代白话:怀永日之娱,抱长夜之忻,云终身之乐淫纵之俗,故江淮以南其民好杀,漳你之间其民好奔。

wú yǒu shuāng jiàn zhī jié zhào yǒu xié qín zhī kè qì fā wū zhōng shēng rù wū ěr shǒu zú fēi yáng bù jué qí hài yě

这句话大意是:吴有双剑之节,赵有挟琴之客,气发于中,声入于耳,手足飞扬,不觉其骇也。

huán tán xīn lùn yuē yáng zi yún dà cái ér bù xiǎo yīn

这句话大意是:桓谭《新论》曰:扬子云大才而不晓音。

yú pō lí yǎ cāo ér gèng wéi xīn nòng

这句话大意是:余颇离雅操而更为新弄。

zi yún yuē shì qiǎn yì xǐ shēn zhě nán shi

这句话大意是:子云曰:"事浅易喜,深者难识。

qīng bù hǎo yǎ sòng ér yuè zhèng shēng yi yě

这句话大意是:卿不好雅颂而悦郑声,宜也。

lǜ lǚ

这句话大意是:○律吕。

zhōu lǐ yuē dà shī zhǎng liù lǜ liù tóng yǐ hé yīn yáng zhī shēng

这句话大意是:《周礼》曰:大师掌六律、六同,以合阴阳之声。

yáng shēng huáng zhōng dà cù gū xǐ ruí bīn yí zé wú yì

这句话大意是:阳声:黄锺、大簇、姑洗、蕤宾、夷则、无射。

yīn shēng dà lǚ yīng zhōng nán lǚ hán zhōng xiǎo lǚ jiā zhōng

这句话大意是:阴声:大吕、应锺、南吕、函锺、小吕、夹锺。

jiē wén zhī yǐ wǔ shēng gōng shāng jiǎo zhēng yǔ

这句话大意是:皆文之以五声:宫、商、角、征、羽。

jiē bō zhī yǐ bā yīn jīn shí tǔ gé sī mù páo zhú

这句话大意是:皆播之以八音:金、石、土、革、丝、木、匏、竹。

zhù yún yǐ hé yīn yáng zhī shēng zhě shēng zhī yīn yáng gè yǒu hé yě

这句话大意是:注云:以合阴阳之声者,声之阴阳各有合也。

huáng zhōng zi zhī qì yě shí yī yuè jiàn yān ér chén zài xīng jì

现代白话:黄锺,子之气也,十一月建呢,而辰在星纪。

tài lǚ chǒu zhī qì yě shí èr yuè jiàn yān ér chén zài xuán xiāo

现代白话:太吕,丑之气也,十二月建呢,而辰在玄枵。

tài cù yín zhī qì yě zhēng yuè jiàn yān chén zài jū zī

现代白话:太簇,寅之气也,正月建呢,辰在娵訾。

yīng zhōng hài zhī qì yě shí yuè jiàn yān chén zài xī mù zhī jīn

现代白话:应锺,亥之气也,十月建呢,辰在析木之津。

gū xǐ chén zhī qì yě sān yuè jiàn yān ér chén zài dà liáng

现代白话:姑洗,辰之气也,三月建呢,而辰在大梁。

nán lǚ yǒu zhī qì yě bā yuè jiàn yān ér chén zài shòu xīng

现代白话:南吕,酉之气也,八月建呢,而辰在寿星。

ruí bīn wǔ zhī qì yě wǔ yuè jiàn yān ér chén zài chún shǒu

现代白话:蕤宾,午之气也,五月建呢,而辰在鹑首。

lín zhōng wèi zhī qì yě liù yuè jiàn yān ér chén zài chún huǒ

现代白话:林锺,未之气也,六月建呢,而辰在鹑火。

yí zé shēn zhī qì yě qī yuè jiàn yān ér chén zài chún wěi

现代白话:夷则,申之气也,七月建呢,而辰在鹑尾。

zhōng lǚ sì zhī qì yě sì yuè jiàn yān ér chén zài shí shěn

现代白话:中吕,巳之气也,四月建呢,而辰在实沈。

wú yì xū zhī qì yě jiǔ yuè jiàn yān ér chén zài dà huǒ

现代白话:无射,戌之气也,九月建呢,而辰在大火。

jiā zhōng mǎo zhī qì yě èr yuè jiàn yān ér chén zài jiàng lóu

现代白话:夹锺,卯之气也,二月建呢,而辰在降娄。

chén yǔ jiàn jiāo cuò hù chù rú biǎo lǐ rán shì qí hé yě

这句话大意是:辰与建交错互处如表里然,是其合也。

qí xiāng shēng zé yǐ yīn yáng liù tǐ wèi zhī

这句话大意是:其相生,则以阴阳六体为之。

huáng zhōng chū jiǔ xià shēng lín zhōng zhī chū liù yě

这句话大意是:黄锺初九下生林锺之初六也,。

lín zhōng yòu shàng shēng tài cù zhī jiǔ èr

这句话大意是:林锺又上生太簇之九二,。

tài cù yòu xià shēng nán lǚ zhī liù èr

这句话大意是:太簇又下生南吕之六二,。

nán lǚ yòu shàng shēng gū xǐ zhī jiǔ sān

这句话大意是:南吕又上生姑洗之九三,。

gū xǐ yòu xià shēng yīng zhōng zhī liù sān

这句话大意是:姑洗又下生应锺之六三,。

yīng zhōng yòu shàng shēng ruí bīn zhī jiǔ sì

这句话大意是:应锺又上生蕤宾之九四,。

ruí bīn yòu xià shēng dà lǚ zhī liù sì

这句话大意是:蕤宾又下生大吕之六四,。

dà lǚ yòu shàng shēng yí zé zhī jiǔ wǔ

这句话大意是:大吕又上生夷则之九五,。

yí zé yòu shàng shēng jiā zhōng zhī liù wǔ

这句话大意是:夷则又上生夹锺之六五,。

jiā zhōng yòu xià shēng wú yì zhī shàng jiǔ

这句话大意是:夹锺又下生无射之上九,。

wú yì yòu shàng shēng zhōng lǚ zhī shàng liù

这句话大意是:无射又上生中吕之上六。

tóng wèi zhě xiàng fū fù yì wèi zhě xiàng mǔ zǐ suǒ wèi lǜ qǔ qī ér lǚ shēng zǐ zhě yě

这句话大意是:同位者象夫妇,异位者象母子,所谓律娶妻而吕生子者也。

yòu yuē diǎn tóng zhǎng liù lǜ liù tóng zhī hé yǐ biàn tiān dì sì fāng yīn yáng zhī shēng yǐ wéi yuè qì

这句话大意是:又曰:典同掌六律、六同之和,以辨天地四方阴阳之声,以为乐器。

zhù yún yáng shēng shǔ tiān yīn shēng shǔ dì

这句话大意是:注云:阳声属天,阴声属地。

tiān dì zhī shēng bù wū sì fāng

这句话大意是:天地之声,布于四方。

gù shū tóng huò zuò tóng

这句话大意是:故书"同"或作"铜"。

zhèng sī nóng yún yáng lǜ yǐ zhú wèi guǎn yīn lǜ yǐ tóng wèi guǎn

这句话大意是:郑司农云:阳律以竹为管,阴律以铜为管。

zhú yáng yě

这句话大意是:竹,阳也;。

tóng yīn yě gè shùn qí xìng

这句话大意是:铜,阴也,各顺其性。

lǚ shì chūn qiū yuē huáng dì zhào líng lún zuò wéi yīn lǜ líng lún zì dà xià zhī xi nǎi zhī kūn lún zhī yīn qǔ zhú wū xiè gǔ yǐ shēng qiào hòu bó jūn zhě duàn liǎng jié jiān qí zhǎng jiǔ cùn ér chuī zhī yǐ wéi huáng zhōng zhī gōng rì hán shǎo cì zhì shí èr guǎn

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:黄帝诏伶伦作为音律,伶伦自大夏之西,乃之昆仑之阴,取竹于嶰谷,以生窍厚薄均者,断两节间,其长九寸,而吹之,以为黄锺之宫,日含少,次制十二管。

yǐ kūn lún zhī xià tīng fèng zhī míng yǐ bié shí èr lǜ

这句话大意是:以昆仑之下,听凤之鸣,以别十二律。

qí xióng míng wèi liù cí míng yì liù bǐ huáng zhōng zhī gōng shì hé jiē kě shēng zhī ér lǜ zhī běn yě

这句话大意是:其雄鸣为六,雌鸣亦六,比黄锺之宫,适合,皆可生之,而律之本也。

gù yuē huáng zhōng zhēng ér jūn xiān quán ér bù shāng qí wèi gōng dú zūn xiàng dà shèng zhī dé kě yǐ míng zhì xián zhī gōng

现代白话:故曰黄锺征而均鲜,全而不伤,其为宫独尊,象大圣之德,能够明至贤之功。

gù fèng ér jiàn zhī wū zōng miào yǐ xīn yíng gōng dé shì shì bù wàng

这句话大意是:故奉而荐之于宗庙,以歆迎功德,世世不忘。

shì gù huáng zhōng shēng lín zhōng lín zhōng shēng dà lǚ dà lǚ shēng yí zé yí zé shēng tài cù tài cù shēng nán lǚ nán lǚ shēng jiā zhōng jiā zhōng shēng wú yì wú yì shēng gū xǐ gū xǐ shēng yīng zhōng yīng zhōng shēng ruí bīn sān fēn suǒ shēng yì zhī yī fēn yǐ shàng shēng

这句话大意是:是故黄锺生林锺,林锺生大吕,大吕生夷则,夷则生太簇,太簇生南吕,南吕生夹锺,夹锺生无射,无射生姑洗,姑洗生应锺,应锺生蕤宾三分所生,益之一分以上生;。

sān fēn suǒ shēng qù qí yī fēn yǐ xià shēng

这句话大意是:三分所生,去其一分以下生。

huáng zhōng tài lǚ tài cù jiā zhōng gū xǐ zhōng lǚ ruí bīn wéi shàng shēng lín zhōng yí zé nán lǚ wú yì yīng zhōng wéi xià shēng

这句话大意是:黄锺、太吕、太簇、夹锺、姑洗、中吕、蕤宾为上生,林锺、夷则、南吕、无射、应锺为下生。

dà shèng zhì lǐ zhī shì tiān dì zhī qì hé yǐ shēng fēng rì zhì zé yuē xíng qí fēng yǐ shēng shí èr lǜ

这句话大意是:大圣至理之世,天地之气,合以生风,日至则曰行其风,以生十二律。

gù zhòng dōng rì duǎn zhì zé shēng huáng zhōng jì dōng shēng dà lǚ mèng chūn shēng tài cù zhòng chūn shēng jiā zhōng jì chūn shēng gū xǐ mèng xià shēng zhòng lǚ zhòng xià shēng ruí bīn jì xià shēng lín zhōng mèng qiū shēng yí zé zhòng qiū shēng nán lǚ jì qiū shēng wú yì mèng dōng shēng yīng zhōng

这句话大意是:故仲冬日短至,则生黄锺,季冬生大吕,孟春生太簇,仲春生夹锺,季春生姑洗,孟夏生仲吕,仲夏生蕤宾,季夏生林锺,孟秋生夷则,仲秋生南吕,季秋生无射,孟冬生应锺。

tiān dì zhī fēng zhèng shí èr lǜ yě

这句话大意是:天地之风正十二律也。

lè shū yuē yǎ yuè bù qì suí lǜ dìng shēng hé dé qí suǒ yě

这句话大意是:《乐书》曰:雅乐部器,随律定声,合德其所也。

huáng zhōng zhī jūn zé yòng huáng zhōng zhī qì hé tài cù zhī jūn zé yòng tài cù zhī qì shì gù xuán gōng fǎ běi

这句话大意是:黄锺之均则用黄锺之器合,太簇之均则用太簇之器,是故旋宫法北。

shēng lǜ kè xié zé wú jiè qì

这句话大意是:声律克谐,则无借器。

dù yīn xián qǔ zhōng shēng xié lǜ shì yǐ sān bèi huáng zhōng ér dà zhì wū léi tíng wèi huáng zhōng zhī lǜ dù sān fēn

这句话大意是:度音咸取中声协律,是以三倍黄锺而大至于雷霆,谓黄锺之律度三分。

jiǔ cùn ér bèi chéng yī chǐ bā cùn zé hé léi tíng zhī zhuó shēng yě

这句话大意是:九寸而倍,成一尺八寸,则合雷霆之浊声也;。

jiǔ cùn ér jiǎn yú sì cùn wǔ fēn zé yīng zhōng gōng zhī qīng shēng yě

这句话大意是:九寸而减,馀四寸五分,则应中宫之清声也。

wéi dāng jiǔ cùn shì wèi zhèng shēng ér kě xié hé shén rén gǎn tōng tiān dì liú ér bù xī hé tóng ér huà

这句话大意是:惟当九寸是谓正声,而可协和神人,感通天地,流而不息,合同而化。

shì gù dì qì shàng jī tiān qì xià jiàng yīn yáng xiāng mó tiān dì xiāng dàng gǔ zhī yǐ léi tíng fèn zhī yǐ fēng yǔ dòng zhī yǐ sì shí nuǎn zhī yǐ rì yuè ér bǎi huà xìng yān rú cǐ zé lè zhě tiān dì zhī hé yě

现代白话:是故地气上跻,天气下降,阴阳相摩,天地相荡,鼓之以雷霆,奋之以风雨,动之以四时,暖之以日月,而百化兴呢,如此则乐者天地之和也。

gù shū yuē shēng yī yǒng lǜ hé shēng zé wǔ yīn bù shī qí cháng liù lǜ bù chà qí dù

这句话大意是:故《书》曰:声依永,律和声,则五音不失其常,六律不差其度。

wèi gū zhú zhī guǎn lǜ yīng jiā zhōng shēng yǔ qì xié gù gǎn tiān shén ér jiàng

这句话大意是:谓孤竹之管,律应夹锺,声与气谐,故感天神而降。

gū zhú zhī guǎn lǜ yīng lín zhōng shēng yǔ qì xié gù gǎn dì qí ér chū

这句话大意是:孤竹之管,律应林锺,声与器谐,故感地祇而出。

yīn zhú zhī guǎn lǜ yīng huáng zhōng shēng yǔ qì xié gù gǎn rén guǐ ér zhì

这句话大意是:阴竹之管,律应黄锺,声与器谐,故感人鬼而至。

lè zuǎn yún xī jìn rén yǒu tóng zǎo pán wú gù zì míng

这句话大意是:《乐纂》云:昔晋人有铜藻盘,无故自鸣。

wèn zhī wū zhāng mào xiān dá yuē cǐ qì yǔ luò yáng gōng zhōng shēng xiāng xié gōng zhōng zhuàng zhōng gù míng yě

这句话大意是:问之于张茂先,答曰:"此器与洛阳宫锺声相谐,宫中撞锺,故鸣也。

ruò yǐ lǜ zhī yīn shū qí míng kě zhǐ

这句话大意是:若以鑢之,音殊,其鸣可止。

hòu guǒ rú qí yán yě

这句话大意是:"后果如其言也。

shì gù lè zhī zhì qì fǎ dù jūn shēng de zhī háo lí shī zhī qiān lǐ

这句话大意是:是故乐之制器,法度均声,得之毫厘,失之千里。

gù dà lè zhī dào yǔ zhèng tōng yǐ

现代白话:故大乐之道与政通了。

gǔ jīn lè lù yuē běi qí shén wǔ bà fǔ tián cáo cān jūn xìn dōu fāng dài hào zhī yīn néng yǐ guǎn hòu qì guān yún sè

这句话大意是:《古今乐录》曰:北齐神武霸府田曹参军信都芳代号知音,能以管候气,观云色。

cháng yú rén duì yǔ jí zhǐ tiān yuē mèng chūn zhī qì zhì yǐ

现代白话:尝与人对语,即指天曰:"孟春之气至了。

rén wǎng yàn guǎn ér fēi huī yǐ yīng

这句话大意是:"人往验管,而飞灰已应。

měi yuè suǒ hou yán jiē wú shuǎng

这句话大意是:每月所候,言皆无爽。

yòu wèi lún shàn èr shí sì

这句话大意是:又为轮扇二十四。

mái dì zhōng yǐ cè èr shí sì qì

这句话大意是:埋地中,以测二十四气。

měi yī qì gǎn zé yī shàn zì dòng tā shàn bìng zhù bìng yǔ guǎn huī xiāng yìng ruò hé fú qì yān

现代白话:每一气感则一扇自动,他扇并住,并与管灰相应,若合符契呢。

yòu yuē suí wén dì qiǎn máo shuǎng jí cài zi yuán yú pǔ míng děng yǐ hou jié qì

这句话大意是:又曰:隋文帝遣毛爽及蔡子元、于普明等以候节气。

yī gǔ wū sān chóng mì wū zhī nèi yǐ mù wèi àn shí yǒu èr jù

这句话大意是:依古,于三重密屋之内,以木为案,十有二具。

měi qǔ lǜ lǚ zhī

这句话大意是:每取律吕之。

guǎn suí shí èr chén wèi zhì wū àn shàng ér yǐ tǔ mái zhī shàng píng wū de zhōng shí jiā fú zhī huī yǐ qīng tí sù fù lǜ lǚ

这句话大意是:管随十二辰位,置于案上,而以土埋之,上平于地,中实葭莩之灰,以轻缇素覆律吕。

měi dì qì zhì yǔ lǜ míng fú zé huī fēi chōng sù sàn chū wū wài

这句话大意是:每地气至,与律冥符,则灰飞冲素,散出于外。

ér qì yìng yǒu zǎo wǎn huī fēi yǒu duō shǎo huò chū rù yuè qí qì jí yīng huò zhì zhōng xià xún jiān qì shǐ yīng zhě

这句话大意是:而气应有早晚,灰飞有多少,或初入月其气即应,或至中下旬间,气始应者;。

huò huī fēi chū sān wǔ yè ér jǐn huò zhōng yī yuè cái fēi shǎo xǔ zhě

这句话大意是:或灰飞出,三五夜而尽,或终一月,才飞少许者。

dì yì zhī wèn niú hóng duì yuē huī fēi bàn chū wèi hé qì huī quán chū wèi měng qì chuī huī bù

这句话大意是:帝异之,问牛弘,对曰:"灰飞半出为和气,灰全出为猛气,吹灰不。

néng chū wèi shuāi qì

这句话大意是:能出为衰气。

hé qì yīng zhě qí zhèng píng

这句话大意是:和气应者,其政平;。

měng qì yīng zhě qí chén zòng

这句话大意是:猛气应者,其臣纵;。

shuāi qì yīng zhě qí jūn bào

这句话大意是:衰气应者,其君暴。

dì bó zhī yuē chén zòng jūn bào qí zhèng bù hé fēi yuè bié bào yě

这句话大意是:"帝驳之曰:"臣纵君暴,其政不和,非月别暴也。

jīn shí èr yuè lǜ wū yī suì nèi yīng bìng bù tóng

这句话大意是:今十二月律于一岁内,应并不同。

ān dé bào jūn zòng chén ruò sī zhī shén yě

这句话大意是:安得暴君纵臣,若斯之甚也?

hóng bù dé duì

这句话大意是:"弘不得对。

✦ You read 乐部·卷三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.