太平御览 · 李昉 · Chapter 583 of 1000

乐部·卷二十一

PinyinModern Translation
Size

pí pá

这句话大意是:○琵琶。

shì míng yuē pí pá běn hú zhōng mǎ shàng suǒ gǔ

这句话大意是:《释名》曰:琵琶,本胡中马上所鼓。

tuī shǒu qián yuē pí yǐn shǒu què yuē pá yīn yǐ wéi míng

这句话大意是:推手前曰琵,引手却曰琶,因以为名。

jìn shū yuē shí jì lún shàn dàn pí pá

这句话大意是:《晋书》曰:石季伦善弹琵琶。

sòng shū yuē yǔ zhòng wén wèi lì bù shàng shū hǎo huò xiān yǔ liú dé yuàn shū è

这句话大意是:《宋书》曰:庾仲文为吏部尚书,好货,先与刘德愿殊恶。

dé yuàn zì chí pí pá shén jīng lì yí zhī biàn fù kuǎn rán

这句话大意是:德愿自持琵琶甚精丽,遗之,便复款然。

nán shǐ yuē sòng fàn yè shàn dàn pí pá néng wéi xīn shēng

这句话大意是:《南史》曰:宋范晔善弹琵琶,能为新声。

shàng yù wén zhī lǚ fěng yǐ wēi zhǐ yè wěi ruò bù kěn wèi

这句话大意是:上欲闻之,屡讽以微旨,晔伪若不肯为。

shàng cháng yàn yǐn huān shì wèi yè yuē wǒ yù gē qīng kě dàn

这句话大意是:上尝宴饮欢适,谓晔曰:"我欲歌,卿可弹。

yè nǎi fèng zhǐ shàng gē jì bì yè nǎi ba xián

这句话大意是:"晔乃奉旨,上歌既毕,晔乃罢弦。

xiāo zǐ xiǎn qí shū yuē tài zǔ jiāng yàn qún chén shù rén gè shǐ xiào jì yì

这句话大意是:萧子显《齐书》曰:太祖江宴群臣数人,各使效伎艺。

zhě yuān dàn pí pá wáng sēng qián tán qín chén wén jì gē zhāng jìng r wǔ wáng jìng zé pāi zhāng zhāng jiǎn yuē chén wú suǒ jiě wéi zhī sòng shū

这句话大意是:褚渊弹琵琶,王僧虔弹琴,沈文季歌,张敬儿舞,王敬则拍张,张俭,曰:"臣无所解,惟知诵书。

yīn guì shàng qián sòng xiàng rú fēng shàn shū

这句话大意是:"因跪上前,诵相如《封禅书》。

shàng xiào yuē cǐ shèng dé zhī shì wú hé yǐ kān zhī

现代白话:上笑曰:"此盛德之事,我凭什么堪之?

jù zhǐ

这句话大意是:"遽止。

hòu shàng shǐ lù chéng sòng xiào jīng zì zhòng ní jū ér qǐ

这句话大意是:后上使陆澄诵《孝经》,自"仲尼居"而起。

jiǎn yuē chéng suǒ wèi bó ér guǎ yào chén qǐng sòng zhī

这句话大意是:俭曰:"澄所谓博而寡要,臣请诵之。

nǎi sòng jūn zǐ zhī shì shàng zhāng

现代白话:"乃诵《有德行的人之事上》章。

shàng yuē shàn

这句话大意是:上曰:"善。

zhāng zi bù gèng jué fēi qí

这句话大意是:"张子布更觉非奇。

duò mì shū jiān niú hóng xiū huáng hòu fáng nèi zhī lè wén dì lóng qián shí pō hào yīn lè cháng yǐ pí pá zuò gē èr shǒu míng yuē de hòu tiān gāo tuō yán fū qī zhī yì

这句话大意是:隋秘书监牛弘修皇后房内之乐,文帝龙潜时颇好音乐,尝倚琵琶作歌二首,名曰《地厚》、《天高》,托言夫妻之义。

yīn jí qǔ zhī wèi fáng nèi qū mìng fù rén bìng dēng gē shàng shòu bìng yòng zhī

这句话大意是:因即取之为房内曲,命妇人并登歌,上寿并用之。

zhí zài gōng nèi zhī nǚ rén jiào xí zhī

这句话大意是:职在宫内之女,人教习之。

yuè fǔ zá lù yuē zhēn yuán zhōng yǒu wáng fēn cáo bǎo qí zi shàn cái qí sūn cáo gāng jí péi xìng nú shàn dàn pí pá

这句话大意是:《乐府杂录》曰:贞元中有王芬,曹保,其子善才、其孙曹纲及裴兴奴善弹琵琶。

qí cáo gāng shàn yùn bō shēng ruò fēng yǔ bù shì dàn xián

这句话大意是:(其曹纲善运拨,声若风雨,不事但弦。

qí péi xìng nú shàn wū lǒng niǎn bù bō shāo ruǎn

这句话大意是:其裴兴奴善于拢撚,不拨稍软。

shí rén yún cáo gāng yǒu yòu shǒu péi xìng nú yǒu zuǒ shǒu

这句话大意是:时人云:曹纲有右手,裴兴奴有左手。

wǔ zōng cháo zhū yá li tài wèi yǒu lè lì lián jiāo zhě shī wū cáo gāng jīng miào rù shén

这句话大意是:)武宗朝,朱崖李太尉有乐吏廉郊者,师于曹纲,精妙入神。

cháng wèi chái liú yuē jiào shòu rén yì duō yǐ wèi zēng yǒu cǐ xìng líng dì zǐ yě

现代白话:尝谓侪流曰:"教授人亦多了,未曾有此性灵弟子也。

cháng yīn qīng yè xié yuè qì wū píng quán bié shù lín chí dàn ruí bīn diào jì hé wén yǒu shēng yì qí yú yuè yě

这句话大意是:"尝因清夜,携乐器于平泉别墅,临池弹蕤宾调,芰荷闻有声,意其鱼跃也。

jí dàn bié diào jí jì rán

这句话大意是:及弹别调,即寂然。

yīn fù dàn ruí bīn jiǔ zhī chí zhōng zhì wù tiào shàng àn guān zhī nǎi yī piàn fāng xiǎng ruí bīn tiě

这句话大意是:因复弹蕤宾,久之,池中掷物跳上岸,观之,乃一片方响蕤宾铁。

gài yǐ shēng lǜ xié hé xiāng yìng gù yě

这句话大意是:盖以声律谐和相应故也。

qí miào rú cǐ

这句话大意是:其妙如此。

yòu yuē zhēn yuán zhōng yǒu kāng kūn lún dàn pí pá dì yī shǒu

这句话大意是:又曰:贞元中,有康昆仑,弹琵琶第一手。

yīn cháng ān dà hàn zhào yí liǎng shì yǐ qí yǔ

这句话大意是:因长安大旱,诏移两市以祈雨。

jí zhì tiān mén jiē shì rén guǎng jiào shèng fù jí dòu shēng yuè

这句话大意是:及至天门街,市人广较胜负及斗声乐。

qí jiē dōng yǒu kāng kūn lún pí pá zuì shàng bì wèi jiē xi wú yǐ dí yě suì qǐng kūn lún dēng cǎi lóu dàn yī qǔ xīn fān diào lù yào

这句话大意是:其街东有康昆仑,琵琶最上,必谓街西无以敌也,遂请昆仑登采楼弹一曲新翻调《录要》。

jí lǜ yāo shì yě

这句话大意是:(即绿腰是也。

běn yīn lè shàng jìn qū shàng lìng lù chū yào zhě yīn yǐ wéi míng

这句话大意是:本因乐上进曲,上令录出要者,因以为名。

zì hòu lái wù yán lǜ yāo yě

这句话大意是:自后来误言绿腰也。

qí jiē xi yì jiàn yī lóu dōng shì dà qiào zhī

这句话大意是:)其街西亦建一楼,东市大诮之。

jí kūn lún dù qǔ xī shì lóu shàng chū yī nǚ láng bào yuè qì xiān yún wǒ yì dàn cǐ qū

这句话大意是:及昆仑度曲,西市楼上出一女郎抱乐器,先云:"我亦弹此曲。

jiān yí zài fēng xiāng diào jí xià bō shēng rú léi qí miào jué rù shén

这句话大意是:"兼移在枫香调,及下拨声如雷,其妙绝入神。

kūn lún jí jīng hài nǎi bài qǐng wèi shī

这句话大意是:昆仑即惊骇,乃拜请为师。

nǚ láng nǎi gēng yī ér chū jí jiàn jí sēng yě

这句话大意是:女郎乃更衣而出,及见,即僧也。

gài xī shì nèi háo zú hòu lù zhuāng yán sì sēng shàn běn shàn běn míng sú xìng duàn yě

这句话大意是:盖西市内豪族厚赂庄严寺僧善本,(善本名,俗姓段也。

yǐ dìng dōng mò fù zhī shèng yě

这句话大意是:)以定东墨阝之胜也。

yì rì dé zōng zhào rù lìng chén běn yì yì cháng jiā jiǎng yīn lìng jiào shòu kūn lún

这句话大意是:翌日,德宗召入,令陈本艺,异常佳奖,因令教授昆仑。

zòu yuē qiě qǐng kūn lún dàn yī diào zi

这句话大意是:奏曰:"且请昆仑弹一调子。

nǎi dàn zhī shī yuē běn lǐng hé zá yě

这句话大意是:"乃弹之,师曰:"本领何杂也?

jiān dài yǎ shēng

这句话大意是:兼带雅声。

kūn lún jīng yuē duàn shī shén rén yě

这句话大意是:"昆仑惊曰:"段师神人也。

chén xiǎo nián chū xué pí pá piān wū lín shè nǚ wū chù shòu yī pǐn xián diào zi hòu nǎi yì shù shī

这句话大意是:臣小年初学琵琶,偏于邻舍女巫处授一品弦调子,后乃易数师。

duàn jīng jiàn xuán miào rú cǐ

这句话大意是:"段精鉴玄妙如此。

duàn shī zòu yuē qiǎn kūn lún bù jìn qì shí yú nián shǐ wàng qí běn lǐng rán hòu kě jiào

这句话大意是:段师奏曰:"遣昆仑不近器十余年,使忘其本领,然后可教。

zhào xǔ zhī

这句话大意是:"诏许之。

hòu jǐn duàn shī zhī yì yě

这句话大意是:后尽段师之艺也。

yòu yuē kāi yuán zhōng yǒu hè huái zhì shàn pí pá yǐ shí wèi cáo kūn jī lèi zuò xián yòng tiě bō dàn zhī

这句话大意是:又曰:开元中,有贺怀智善琵琶,以石为槽,鹍鸡肋作弦,用铁拨弹之。

yòu yuē pí pá shǐ zì wū sūn gōng zhǔ zào mǎ shàng dàn zhī

这句话大意是:又曰:琵琶始自乌孙公主造,马上弹之。

zhí xiàng qū xiàng zhě qū xiàng gài shǐ wū jí guān yě

这句话大意是:直项曲项者,曲项盖使于急关也。

gǔ qū yǒu mò shàng yè

这句话大意是:古曲有《陌上叶》。

fàn yè shí bāo xiè yì jiē shàn cǐ lè yě

这句话大意是:范晔、石苞、谢弈皆善此乐也。

fēng sú tōng yuē pí pá jìn dài lè jiā suǒ zuò bù zhī suǒ qǐ

这句话大意是:《风俗通》曰:琵琶,近代乐家所作,不知所起。

cháng sān chǐ wǔ cùn fǎ tiān de rén yǔ wǔ xíng yě

这句话大意是:长三尺五寸,法天、地、人与五行也。

sì xián xiàng sì shí yě

这句话大意是:四弦象四时也。

yǐ shǒu pí pá zhī yīn yǐ wéi míng

这句话大意是:以手琵琶之,因以为名。

yǔ lín yuē xiè zhèn xi zhe zǐ luó rú jù hú chuáng zài dà shì fó tú mén lóu shàng dàn pí pá zuò dà dào qǔ

这句话大意是:《语林》曰:谢镇西著紫罗襦,据胡床,在大市佛图门楼上弹琵琶,作《大道曲》。

yì yuàn yuē nán píng guó bīng zài gū shú yǒu guǐ fù zhī měi zhàn xiōng zhé xiān suǒ pí pá suí dàn ér yán shì shì yǒu yàn yún shì lǎo shǔ suǒ zuò míng yuē líng hóu

这句话大意是:《异苑》曰:南平国兵在姑熟,有鬼附之,每占凶,辄先索琵琶,随弹而言事,事有验,云是老鼠所作,名曰灵侯。

wáng bǎo yán qī jiàng mù cí yí yuē pí pá chū wū xián táo shēng huáng jī wū sī zhú

这句话大意是:王{保言}期《绛幕祠仪》曰:琵琶出于弦鞉,笙簧基于丝竹。

zhú lín qī xián chuán yuē ruǎn xián shàn pí pá xún xù yā jiě yīn lǜ zì yǐ yuǎn bù jí yě

这句话大意是:《竹林七贤传》曰:阮咸善琵琶,荀勖雅解音律,自以远不及也。

wén shì chuán yuē kǒng huī shàn dàn pí pá wú guī mìng héng shǐ wéi lè

这句话大意是:《文士传》曰:孔辉善弹琵琶,吴归命恒使为乐。

sūn fàng bié zhuàn yuē jūn xìng hào yīn néng cāo qín jí pí pá yǐ zì sàn

这句话大意是:《孙放别传》曰:君性好音,能操琴及琵琶以自散。

fu xuán pí pá xù yuē wén zhī gù lǎo yún hàn qiǎn wū sūn gōng zhǔ niàn qí háng dào sī mù shǐ gōng zhī yīn zhě zhàn qín zhēng zhù kōng hóu zhī shǔ zuò mǎ shàng zhī lè

这句话大意是:傅玄《琵琶序》曰:闻之故老云:汉遣乌孙公主,念其行道思慕,使工知音者,战琴筝筑箜篌之属,作马上之乐。

guān qí qì pán yuán bǐng zhí yīn yáng xù yě

这句话大意是:观其器,盘圆柄直,阴阳序也。

sì xián fǎ sì shí yě

这句话大意是:四弦,法四时也。

yǐ fāng yǔ mù zhī gù pí pá yě

这句话大意是:以方语目之,故枇杷也。

qǔ yì zhuàn wū wài guó yě

这句话大意是:取易传于外国也。

dù zhì yǐ wéi xìng qín zhī mò gài ruò cháng chéng zhī yì bǎi xìng xián táo ér gǔ zhī

这句话大意是:杜挚以为兴秦之末,盖若长城之役,百姓弦鼗而鼓之。

èr zhě gè yǒu suǒ jù yǐ yì duàn zhī wū sūn jìn yān

现代白话:二者各有所据,以意断之,乌孙近呢。

shí chóng pí pá yǐn yuē wáng míng jūn běn wèi zhāo jūn yǐ chù wén dì huì gǎi

这句话大意是:(石崇《琵琶引》曰:王明君本为昭君,以触文帝讳,改。

xiōng nú qǐng hūn yuán dì yǐ míng jūn pèi yān

现代白话:匈奴请婚,元帝以明君配呢。

xī gōng zhǔ jià wū sūn lìng pí pá mǎ shàng zuò yuè yǐ wèi qí sī

这句话大意是:昔公主嫁乌孙,令琵琶马上作乐,以慰其思。

qí sòng míng jūn yì gù rán xù zhī yún ěr

这句话大意是:其送明君亦故然,序之云耳。

fu zi yuē zhū shēng shàn dàn pí pá suī bó yá zhī miào wú jiā yě

这句话大意是:《傅子》曰:朱生善弹琵琶,虽伯牙之妙无加也。

wén shì chuán yuē kǒng wěi zì zhèng zhōng jiě yīn lǜ dàn pí pá

这句话大意是:《文士传》曰:孔炜字正忠,解音律,弹琵琶。

yì yuàn yuē yǒng jiā zhōng li qiān sù shàn pí pá

这句话大意是:《异苑》曰:永嘉中,李谦素善琵琶。

yuán jiā chū wǎng guǎng zhōu yè jí zuò juàn xī qǐn wéi qiān dú huī dàn wèi chuò biàn wén chuāng wài yǒu chàng jiā shēng měi zhì qì huì wú bù jī jié

这句话大意是:元嘉初,往广州,夜集坐倦,悉寝,惟谦独挥弹,未辍,便闻窗外有唱佳声,每至契会,无不击节。

qiān guài yǔ yuē hé bù jìn yé

这句话大意是:谦怪,语曰:"何不进耶?

duì yuē yí shēng yǐ jiǔ wú yi gàn tū

这句话大意是:"对曰:"遗生以久,无宜干突。

shǐ wù shì guǐ

这句话大意是:"始悟是鬼。

yōu míng lù yuē jìn sī kōng huán huō zài jīng zhōu yǒu cān jūn wǔ yuè wǔ rì jiǎn qú yù shé jiào lìng xué yǔ suì wú bù míng yú rén xiāng wèn gù

这句话大意是:《幽明录》曰:晋司空桓豁在荆州,有参军五月五日剪鸲鹆舌,教令学语,遂无不鸣,与人相问顾。

cān jūn shàn dàn pí pá qú yù měi lì tīng yí shí

这句话大意是:参军善弹琵琶,鸲鹆每立听移时。

lù yì chuán yuē wú chì wū sān nián jù zhāng shì yáng dù zhì yú yáo

这句话大意是:《录异传》曰:吴赤乌三年,句章氏杨度至馀姚。

yè xíng yǒu yī nián shào chí pí pá qiú jì zǎi dù xǔ zhī

这句话大意是:夜行,有一年少持琵琶求寄载,度许之。

gǔ pí pá zuò shù shí qū bì nǎi tǔ shé bò mù yǐ bù dù ér qù

这句话大意是:鼓琵琶作数十曲毕,乃吐舌擘目以怖度而去。

fù xíng èr shí lǐ xǔ yòu jiàn yī lǎo fù jì zǎi zì yún xìng wáng míng jiè yīn fù zài zhī wèi yuē guǐ gōng gǔ pí pá shén āi

这句话大意是:复行二十里许,又见一老父寄载,自云姓王名戒,因复载之,谓曰:"鬼工鼓琵琶,甚哀。

jiè yuē wǒ yì néng gǔ

这句话大意是:"戒曰:"我亦能鼓。

jí shì xiàng guǐ fù bò yǎn tǔ shé

这句话大意是:"即是向鬼,复擘眼吐舌。

dù bù jǐ sǐ

这句话大意是:度怖几死。

yǔ lín yuē huán xuān wǔ wài shēng héng zài zuò gǔ pí pá xuān wǔ zuì hòu zhǐ pí pá yuē míng shì gù yì cāo sī qì

这句话大意是:《语林》曰:桓宣武外甥恒在坐鼓琵琶,宣武醉后,指琵琶曰:"名士固亦操斯器。

sān fǔ jué lù yuē yóu chu shàng biǎo qǐ sù wèi bài fù mǎ dū wèi

这句话大意是:《三辅决录》曰:游楚上表乞宿卫,拜驸马都尉。

chu wú xué wèn hǎo yóu áo yīn yuè nǎi chù gē pí pá zhēng dí měi xíng jiāng yǐ zì suí

这句话大意是:楚无学问,好游遨音乐,乃畜歌琵琶筝笛,每行将以自随。

yuè fǔ zá lù yuē táng wén zōng cháo nǚ dì zǐ zhèng zhōng chéng shàn wū hú qín

这句话大意是:《乐府杂录》曰:唐文宗朝女弟子郑中丞善于胡琴。

zhōng chéng jí gōng rén zhī guān yě

这句话大意是:(中丞即宫人之官也。

nèi kù yǒu liǎng miàn pí pá hào dà hū léi

这句话大意是:)内库有两面琵琶,号大忽雷。

zhèng cháng dàn xiǎo hū léi

这句话大意是:郑常弹小忽雷。

yīn shi tóu tuō sòng wū chóng rén fang nán zhào jiā xiū lǐ dà yuē zào yuè qì duō zài cǐ fang zhōng nán běi èr zhào jiā zuì miào

这句话大意是:因匙头脱,送于崇仁坊南赵家修理,大约造乐器多在此坊中,南北二赵家最妙。

dà hé zhōng yǒu quán xiāng jiù lì liáng hòu běn zhuāng zài wèi nán xiàn zhī xī běi lín wèi shuǐ

这句话大意是:大和中,有权相旧吏梁厚本,庄在渭南县之西北,临渭水。

yī rì yīn chuí diào hū jiàn yī wù liú guò zhǎng wǔ chǐ xǔ xī yǐ jǐn chán qí shàng

这句话大意是:一日,因垂钓忽见一物流过,长五尺许,悉以锦缠其上。

lìng jiā tóng jiē de jiù àn nǎi mì qì yě

这句话大意是:令家僮接得就岸,乃秘器也。

jí fā guān shì zhī nǎi yī nǚ láng yě zhuāng sè yǎn rán

这句话大意是:及发棺视之,乃一女郎也,妆色俨然。

jiǔ cì zhī kǒu bí jiān yú xi wèi jué suì yí wū qū shì zhōng jiāng yǎng jīng xún jiàn néng yán

这句话大意是:久伺之,口鼻间馀息未绝,遂移于曲室中,将养经旬,渐能言。

xún zhī yún shì zhèng zhōng chéng yě

这句话大意是:询之,云是郑中丞也。

zuó yǐ wù shèng zhǐ mìng nèi guān yì shā tóu wū wèi hé jǐn jí zhū zǐ dì xiāng zèng ěr

这句话大意是:昨以误圣旨,命内官缢杀,投于渭河,锦即诸子弟相赠耳。

jí rú gù yīn chuí tì gǎn xiè hòu běn jí nà wèi qī yán qí pí pá jīn shàng zài nán zhào jiā

这句话大意是:及如故,因垂涕感谢,厚本即纳为妻,言其琵琶今尚在南赵家。

zhí zhèng zhù zhī luàn mò yǒu zhī zhě

这句话大意是:值郑注之乱,莫有知者。

liáng nǎi qián lù lè jiang shú de zhī

这句话大意是:梁乃潜赂乐匠,赎得之。

měi zhì yè shēn fāng gǎn qīng dàn

这句话大意是:每至夜深,方敢轻弹。

hòu yù liáng chén měi jǐng yǐn wū huā xià jiǔ hān bù jué jí dàn shù qū

这句话大意是:后遇良辰美景,饮于花下,酒酣不觉,即弹数曲。

jì yǒu huáng mén fàng yào zǐ guò qí mén sī wū qiáng wài tīng zhī yuē cǐ shì zhèng zhōng chéng pí pá shēng yě

这句话大意是:洎有黄门放鹞子过其门,私于墙外听之,曰:"此是郑中丞琵琶声也。

bù rì zhào rù nèi nǎi shě hòu běn zhī zuì réng jiā xī cì yě

这句话大意是:"不日召入内,乃舍厚本之罪,仍加锡赐也。

míng huáng zá lù yuē tiān bǎo zhōng shàng mìng gōng nǚ zi shù bǎi rén wéi lí yuán dì zǐ jiē jū yí chūn běi yuàn

这句话大意是:《明皇杂录》曰:天宝中,上命宫女子数百人为梨园弟子,皆居宜春北院。

shàng sù xiǎo yīn lǜ shí yǒu mǎ xiān qī li guī nián hè huái zhì dòng zhī lǜ dù

这句话大意是:上素晓音律,时有马仙期、李龟年、贺怀智洞知律度。

ān lù shān zì fàn yáng rù jìn yì xiàn bái yù xiāo guǎn shù bǎi shì jiē chén wū lí yuán

这句话大意是:安禄山自范阳入觐,亦献白玉箫管数百事,皆陈于梨园。

zì shì yīn xiǎng dài bù lèi rén jiān

这句话大意是:自是音响殆不类人间。

yǒu zhōng guān bái xiù zhēn zì shǔ shǐ huí de pí pá yǐ xiàn

这句话大意是:有中官白秀贞自蜀使回,得琵琶以献。

qí cáo yǐ luó suò tán wèi zhī qīng rùn rú yù guāng huī kě jiàn

这句话大意是:其槽以逻逤檀为之,清润如玉,光辉可鉴。

yǒu jīn lǚ hóng wén cù chéng shuāng fèng

这句话大意是:有金缕红文,蹙成双凤。

guì fēi měi bào shì pí pá zòu wū lí yuán yīn yùn qī qīng piāo rú yún wài

这句话大意是:贵妃每抱是琵琶,奏于梨园,音韵凄清,飘如云外。

ér zhū wáng guì zhǔ jì guó guó yǐ xià jìng wèi guì fēi pí pá dì zǐ

这句话大意是:而诸王贵主洎虢国已下,竞为贵妃琵琶弟子。

měi shòu qū bì jiē guǎng yǒu jìn xiàn

这句话大意是:每授曲毕,皆广有进献。

qí hòu guī nián liú luò jiāng nán měi yù liáng chen shèng jǐng cháng wéi rén gē shù què

这句话大意是:其后龟年流落江南,每遇良晨胜景,常为人歌数阕。

zuò kè wén zhī mò bù yǎn qì ba jiǔ

这句话大意是:坐客闻之,莫不掩泣罢酒。

jié gǔ

这句话大意是:○羯鼓。

jié gǔ lù yuē jié gǔ chū wài yí yǐ róng jié zhī gǔ gù yuē jié gǔ

这句话大意是:《羯鼓录》曰:羯鼓出外夷,以戎羯之鼓,故曰羯鼓。

qí yīn zhǔ tài cù yī jūn

这句话大意是:其音主太蔟一均。

qiū cí gāo chāng shū lè tiān zhú zhū bù jiē yòng zhī cì zài dōu yù dá liè gǔ zhī xià dōu yù shì yāo gǔ ér xiǎo

这句话大意是:龟兹、高昌、疏勒、天竺诸部皆用之,次在都昙答猎鼓之下,(都昙似腰鼓而小。

dá liè jí jiè gǔ yě

这句话大意是:答猎即楷鼓也。

jī gǔ zhī shàng

这句话大意是:)鸡鼓之上。

yī sāng rú qī tǒng shān sāng wèi zhī

这句话大意是:〈壹桑〉如漆桶,(山桑为之。

xià yǐ xiǎo yá chuáng chéng zhī jī yòng liǎng zhàng

这句话大意是:)下以小牙床承之,击用两杖。

qí yīn jiāo shā míng liè yóu yi jí qū cù pò zuò zhàn zhàng lián suì zhī shēng

这句话大意是:其音焦杀鸣烈,尤宜急曲促破,作战杖连碎之声。

yòu yi gāo lóu xiǎo yǐng míng yuè qīng fēng pò kōng tòu yuǎn tè yì zhòng lè

这句话大意是:又宜高楼晓影,明月清风,破空透远,特异众乐。

zhàng yòng huáng tán gǒu gǔ huā qiū děng mù

这句话大意是:杖用黄檀、狗骨、花楸等木。

xū zhì qián jǐn jué shī qì ér fù róu nì

这句话大意是:须至干紧,绝湿气而复柔腻。

qián qǔ fā yuè xiǎng liàng nì qǔ zhàn niǎo jiàn jǔ

这句话大意是:干取发越响亮,腻取战袅健举。

juǎn yòng gāng tiě tiě dāng jīng liàn juàn xū zhì yún

这句话大意是:卷用钢铁,铁当精炼,卷须至匀。

ruò bù yǐ gāng zé yīng tāo gāo xià niǔ liè bù tíng

这句话大意是:若不以钢,则应绦高下,纽捩不停。

bù yún zé gǔ miàn huǎn jí ruò qín huī zhī xiān pū bìng

这句话大意是:不匀,则鼓面缓急,若琴徽之〈先攴〉病。

xuán zōng dòng xiǎo yīn lǜ yóu zhī tiān zòng

这句话大意是:玄宗洞晓音律,由之天纵。

fán shì guǎn xián xī zào qí miào

这句话大意是:凡是管弦,悉造其妙;。

ruò zhì zuò qǔ diào suí yì jí chéng rú bù lì zhāng dù qǔ shì cháng duǎn yīng zhǐ fā shēng jiē zhōng diǎn pāi

这句话大意是:若制作曲调,随意即成,如不立章度,取适长短,应指发声,皆中点拍。

zhì wū qīng zhuó biàn zhuǎn lǜ lǚ hū zhào jūn chén shì wù xiāng zhì shǐ suī gǔ zhī kuí kuàng wú yǐ guò yě

这句话大意是:至于清浊变转,律吕呼召,君臣事物相制使,虽古之夔、旷,无以过也。

yóu ài jié gǔ héng dí yún bā yīn zhī lǐng xiù yě zhū lè bù kě wèi cǐ

这句话大意是:尤爱羯鼓、横笛,云:"八音之领袖也,诸乐不可为此。

cháng zhí èr yuè jié dàn jīn zhì fāng bì shí sù yǔ chū qíng jǐng sè míng lì xiǎo diàn tíng nèi liǔ xìng jiāng tǔ dǔ ér tàn yuē duì cǐ jǐng wù qǐ kě bù yǔ tā pàn duàn zhī

这句话大意是:"尝值二月诘旦,巾栉方毕,时宿雨初晴,景色明丽,小殿庭内,柳杏将吐,睹而叹曰:"对此景物,岂可不与他判断之?

zuǒ yòu xiāng mù jiàng lìng bèi jiǔ

这句话大意是:"左右相目,将令备酒。

wéi gāo lì shì qiǎn qǔ jié gǔ shàng xuán mìng lín xuān zòng jī yī qǔ míng chūn guāng hǎo shàng zì zhì

这句话大意是:惟高力士遣取羯鼓,上旋命临轩纵击一曲,名《春光好》,(上自制。

shén sī zì dé

这句话大意是:)神思自得。

jí gù liǔ xìng jiē yǐ fā chāi zhǐ ér xiào yuē cǐ shì bù huàn wǒ zuò tiān gōng kě hu

这句话大意是:及顾柳杏,皆已发拆,指而笑曰:"此事不唤我作天公可吗?

zuǒ yòu jiē chēng wàn suì

这句话大意是:"左右皆称万岁。

yòu zhì qiū fēng gāo měi zhì qiū kōng jiǒng chè xiān chén bù qǐ jí zòu zhī

这句话大意是:又制《秋风高》,每至秋空迥彻,纤尘不起,即奏之。

bì yuǎn fēng xú lái tíng yè zhuì luò qí miào jué rù shén yě rú cǐ

这句话大意是:必远风徐来,庭叶坠落,其妙绝入神也如此。

yòu yuē rǔ yáng wáng jīn níng wáng zhǎng zǐ yě

现代白话:又曰:你阳王琎,宁王长子也。

zī róng yán měi xiù chū fān dǐ

这句话大意是:姿容妍美,秀出藩邸。

shàng tè zhōng ài yān zì zhuàn shòu zhī

现代白话:上特锺爱呢,自传授之。

yòu yǐ qí cōng wù mǐn huì miào dá qí zhǐ měi suí yóu xìng qǐng kè bù shě

这句话大意是:又以其聪悟敏惠,妙达其旨,每随游幸,顷刻不舍。

jīn cháng dài yà xiāo mào dǎ qū shàng zì zhāi jǐn huā yī duo zhì wū mào shàng zhe chù èr wù jiē jí huá jiǔ zhī fāng ān

这句话大意是:琎尝戴砑绡帽打曲,上自摘槿花一朵,置于帽上,著处二物皆极滑,久之方安。

suì zòu wǔ shān huā yī qǔ huā bù zhuì

这句话大意是:遂奏舞山花一曲,花不坠。

běn shǎi suǒ wèi dìng tóu xiàng nán zài bù dòng yáo

这句话大意是:(本色所谓定头项,难在不动摇。

shàng dà xǐ xiào cì jīn qì yī chú

这句话大意是:)上大喜笑,赐金器一厨。

yīn kuā huā nú jīn xiǎo míng yě

这句话大意是:因夸花奴(琎小名也。

zī zhì míng yíng jī fū guāng xì fēi rén jiān rén bì shén xiān zhé zhuì yě

这句话大意是:)姿质明莹,肌肤光细,非人间人,必神仙谪坠也。

níng wáng qiān ràng suí ér duǎn zhī

这句话大意是:宁王谦让,随而短之。

shàng xiào yuē dà gē bù zài guò lǜ ā mán zì shì xiāng shī

这句话大意是:上笑曰:"大哥不在过虑,阿瞒自是相师。

shàng wū zhū qīn zì chēng cǐ hào

这句话大意是:(上于诸亲自称此号。

fu dì wáng zhī xiāng qiě xū yīng tè yuè yì zhī qì bù rán zé yǒu shēn chén bāo yù zhī hou

这句话大意是:)夫帝王之相,且须英特越逸之气,不然则有深沉包育之候。

ruò huā nú dàn duān xiù guò rén xī wú cǐ quǎn gù wú cāi yě

这句话大意是:若花奴但端秀过人,悉无此犬,固无猜也。

ér yòu jǔ zhǐ yān yǎ gèng de gōng qīng jiān lìng yù ěr

这句话大意是:而又举止淹雅,更得公卿间令誉耳。

níng wáng yòu xiè zhī yuē rú cǐ zé chén nǎi shū zhī

这句话大意是:"宁王又谢之曰:"如此,则臣乃输之。

shàng yuē ruò cǐ zé ā mán yì shū dà gē yǐ

现代白话:"上曰:"若此,则阿瞒亦输大哥了。

níng wáng yòu qiān xiè shàng yuē ā mán yíng chù yì duō dà gē dà yòng wěi yī

这句话大意是:"宁王又谦谢,上曰:"阿瞒赢处亦多,大哥大用伪揖?

zhòng jiē huān xiào yě

这句话大意是:"众皆欢笑也。

shàng xìng jùn mài kù bù hǎo qín

这句话大意是:上性俊迈,酷不好琴。

cháng tīng dàn zhèng nòng wèi jí bì huà qín zhě yuē dài zhào chū qù

这句话大意是:尝听弹正弄,未及毕,叱琴者曰:"待诏出去。

wèi huàn zhě yuē sù zhào huā nú jiāng jié gǔ lái wèi wǒ jiě huì

这句话大意是:"谓宦者曰:"速召花奴将羯鼓来,为我解秽。

huáng fān chāo yì zhī yīn zhě shàng cháng shǐ rén zhào zhī bù shí zhì shàng nù luò yì shǐ xún bǔ zhī

这句话大意是:"黄幡绰亦知音者,上尝使人召之,不时至,上怒,络驿使寻捕之。

jì zhì jí diàn cè wén shàng lǐ gǔ gù zhǐ yè zhě bù lìng bào

这句话大意是:既至,及殿侧,闻上理鼓,固止谒者,不令报。

é qǐng shàng yòu wèn shì guān nú lái wèi qū ba gǎi zòu cái sān shù shí shēng chāo jí rù

这句话大意是:俄顷,上又问侍官奴来未,曲罢改奏,才三数十声,绰即入。

shàng wèi yuē lài shāo chí wǒ xiàng lái nù yì zhì bì wō yān

现代白话:上谓曰:"赖稍迟,我向来怒意至必挝呢。

shì fāng sī zhī cháng rù gòng fèng yǐ wǔ shí yú rì zàn yī rì chū wài bù kě bù xǔ tā dōng xī guò wǎng

这句话大意是:适方思之,长入供奉已五十馀日,暂一日出外,不可不许他东西过往。

chāo bài xiè bì nèi guān yǒu ǒu ér xiào zhě shàng jí zhī jù yán chāo xún zhì tīng gǔ ér hou qí shí rù

这句话大意是:"绰拜谢毕,内官有偶而笑者,上诘之,具言绰寻至听鼓而候其时入。

shàng wèn zhī chāo yǔ qí fāng jí jiě nù zhī jì jiē wú chà wù

这句话大意是:上问之,绰语其方及解怒之际,皆无差悟。

shàng qí zhī fù lì shēng wèi zhī yuē wǒ xīn gǔ xià shì ān yǒu shì guān nú wén gǔ shēng néng liào zhī yé

这句话大意是:上奇之,复厉声谓之曰:"我心骨下事,安有侍官奴闻鼓声能料之耶?

jīn qiě wèi wǒ hé rú

现代白话:今且谓我怎么样?

chāo suì zǒu xià jiē miàn běi jū gōng dà shēng yuē yǒu chì shù jīn jī

这句话大意是:"绰遂走下阶,面北鞠躬大声曰:"有敕竖金鸡。

shàng dà xiào ér zhǐ

这句话大意是:"上大笑而止。

yòu yuē sòng kāi fǔ suī gěng jiè bù lún yì shēn hǎo shēng lè yóu shàn jié gǔ

这句话大意是:又曰:宋开府虽耿介不伦,亦深好声乐,尤善羯鼓。

nán shān qǐ yún běi shān qǐ yǔ jí kāi fǔ suǒ wéi

这句话大意是:(南山起云,北山起雨,即开府所为。

shǐ chéng ēn gù yǔ shàng lùn gǔ shì yuē bú shì qīng zhōu shí jí shì lǔ shān huā

这句话大意是:)始承恩顾,与上论鼓事,曰:"不是青州石,即是鲁山花。

ōu rán shào nián bì zhǎng xià suī yǒu péng kěn shēng jù cǐ nǎi hàn zhèn dì èr gǔ yě

这句话大意是:欧然少年碧掌下,虽有朋肯声,据此乃汉震第二鼓也。

qiě yī sāng yòng shí huā cí gù shì yāo gǔ

这句话大意是:且〈壹桑〉用石花瓷,固是腰鼓。

zhǎng xià péng kěn shēng shì yǐ shǒu pāi fēi jié gǔ míng yǐ

现代白话:掌下朋肯声,是以手拍,非羯鼓鸣了。

yòu wèi shàng yuē tóu rú qīng shān fēng shǒu shì bái yǔ diǎn

这句话大意是:"又谓上曰:"头如青山峰,手似白雨点。

àn cǐ jí jié gǔ zhī néng shì

这句话大意是:按此即羯鼓之能事"。

shān fēng yù bù dòng yǔ diǎn qǔ jí suì

这句话大意是:(山峰欲不动,雨点取急碎。

jí shàng yǔ kāi fǔ jiān shàn liǎng gǔ yě ér jié gǔ piān hǎo yǐ qí bǐ hàn zhèn shāo yā xì yān

现代白话:)即上与开府兼善两鼓也,而羯鼓偏好,以其比汉震稍雅细呢。

kāi fǔ zhī jiā xī chuán zhī

这句话大意是:开府之家悉传之。

dōng dōu liú shǒu zhèng shū zǔ mǔ jí kāi fǔ zhī nǚ jīn zūn xián lǐ zhèng shì dì xiǎo lóu jí shì fū rén xí gǔ zhī suǒ yě

这句话大意是:东都留守郑叔祖母即开府之女,今尊贤里郑氏第小楼,即是夫人习鼓之所也。

yòu yuē sì cáo wáng gāo yǒu qiǎo sī jīng wū qì yòng

这句话大意是:又曰:嗣曹王皋有巧思,精于器用。

wèi jīng nán jié dù shǐ yǒu jī kè huái èr juǎn yù qiú tōng yè xiān qǐ wū bǎo fǔ

这句话大意是:为荆南节度使,有羁客怀二卷欲求通谒,先启于宝府。

fǔ zhōng guān zhě yà zhī yuē qǐ zú shàng yá

这句话大意是:府中观者讶之,曰:"岂足尚邪?

kè yuē dàn qǐ wū shàng shū dāng jiě ěr

这句话大意是:"客曰:"但启于尚书当解耳。

jí jiàn gāo pěng ér tàn yuē bù yì jīn rì huò féng zhì bǎo

这句话大意是:"及见皋,捧而叹曰:"不意今日获逢至宝。

yīn zhǐ qí gāng yún zhī zhuàng bīn dàn wéi wéi huò fù fēi zhī gāo yuē zhū gōng huò shì wèi xìn hu

这句话大意是:"因指其钢匀之状,宾但惟惟,或复非之,皋曰:"诸公或似未信吗。

mìng qǔ shí pán zì xuǎn qí jí píng zhě suì zhòng èr juǎn wū pán xīn yǐ yóu zhù zhī pán zhōng juǎn mǎn ér yóu bù jìn lòu gài xiāng qì wú jì yě

这句话大意是:"命取食柈,自选其极平者,遂重二卷于柈心,以油注之盘中,卷满而油不浸漏,盖相契无际也。

gāo yuē cǐ bì kāi yuán zhōng gòng yù juǎn yě bù rán wú yǐ zhì cǐ

这句话大意是:皋曰:"此必开元中供御卷也,不然无以至此。

wèn qí kè yuē mǒu xiān rén zài qián zhōng de wū gāo lì shì

这句话大意是:"问其客,曰:"某先人在黔中得于高力士。

zhòng fāng shēn fú zuǒ

这句话大意是:"众方深伏佐。

qián wèn qí jià yi cháng jǐ hé kè yuē bù guò sān bǎi mín

这句话大意是:潜问其价宜偿几何,客曰:"不过三百缗。

jí gāo yí zhī cái bó qì mǐn qí zhí guǒ chēng yān

现代白话:"及皋遗之财帛器皿,其直果称呢。

yòu yuē guǎng dé zhōng shǔ kè shuāng liú xiàn chéng li wǎn zhě yì néng zhī

这句话大意是:又曰:广德中,蜀客双流县丞李琬者,亦能之。

diào jí zhì cháng ān shuì jū wù běn lǐ

这句话大意是:调集至长安,税居务本里。

yè wén jié gǔ shēng qǔ pō miào wū yuè xià bù xún zhì yī xiǎo zhái mén hù jí bēi ài kòu mén qǐng yè gǔ gōng yuē jūn suǒ jī zhě qǐ fēi yé pó sè jī hu

这句话大意是:夜闻羯鼓声曲颇妙,于月下步寻,至一小宅,门户极卑隘,叩门请谒鼓工,曰:"君所击者,岂非《耶婆色鸡》吗?

yī běn zuò yé pó suō jī yě

这句话大意是:(一本作耶婆娑鸡也。

suī zhì jīng néng rán ér wú wěi hé yě

这句话大意是:)虽至精能,然而无尾,何也?

gōng dà yì zhī yuē jūn gù zhī yīn zhě cǐ shì wú rén zhī

这句话大意是:"工大异之,曰:"君固知音者,此事无人知。

mǒu tài cháng gōng rén yě

这句话大意是:某,太常工人也。

zǔ fù chuán cǐ yì yóu néng cǐ qū jìn

这句话大意是:祖父传此艺,尤能此曲进。

yīn zhāng tōng rú ér rù cháng ān mǒu jiā liú sàn fù méi xī hé cǐ qǔ suì jué

这句话大意是:因张通儒而入长安,某家流散,父没西河,此曲遂绝。

jīn dàn àn jiù pǔ shù běn xún zhī jìng wú jié wěi shēng gù yè yè qiú zhī

这句话大意是:今但按旧谱数本寻之,竟无结尾声,故夜夜求之。

wǎn yuē qū bù yì jǐn hu

这句话大意是:"琬曰:"曲不意尽吗?

gōng yuē jǐn

这句话大意是:"工曰:"尽。

wǎn yuē yì jǐn zé qǔ jìn yòu hé suǒ hu

这句话大意是:"琬曰:"意尽则曲尽,又何索吗?

gōng yuē nài hé shēng bù jìn yě

这句话大意是:"工曰:"奈何声不尽也?

wǎn yuē kě yán yǐ

现代白话:"琬曰:"可言了。

fu qū yǒu rú cǐ dāng yǐ tā qū jiě zhī fāng kě jǐn qí shēng yǐ

现代白话:夫曲有如此,当以他曲解之,方可尽其声了。

fu yé pó sè jī dāng yòng jué zhí jí piān jiě zhī

这句话大意是:夫《耶婆色鸡》当用《掘拓急偏》解之。

gōng rú qí suǒ jiào guǒ de xié yè shēng yì jiē jǐn

这句话大意是:"工如其所教,果得谐叶,声意皆尽。

rú zhè zhī yòng hún tuō jiě gān zhōu yòng jué le tóu jiě zhī lèi shì yě

这句话大意是:(如柘枝用浑脱解,甘州用绝了头解之类是也。

gōng qì yán ér xiè zhī

这句话大意是:)工泣言而谢之。

jí yán wū sì qīng zòu wéi zhǔ bù lèi guān zhì tài cháng shǎo qīng wèi zōng zhèng qīng

这句话大意是:即言于寺卿,奏为主簿,累官至太常少卿,为宗正卿。

yòu yuē yǒng tài zhōng dù hóng jiàn wèi sān chuān fù yuán shuài jiān xi chuān jié dù shǐ yì néng zhī

这句话大意是:又曰:永泰中,杜鸿渐为三川副元帅,兼西川节度使,亦能之。

chéng dū yǒu xuē zhàng zhě yǐ èr méi xiàn wū hóng jiàn

这句话大意是:成都有削杖者,以二枚献于鸿渐。

hóng jiàn de zhī shì wū zhòng yuē cǐ yóu wù yě

这句话大意是:鸿渐得之,示于众曰:"此尤物也。

cháng yī jīn xià shōu zhù jī shí yǐ

现代白话:常衣襟下收贮积时了。

jiang yuē mǒu wū jí gōu zhōng yǎng zhī èr shí nián

这句话大意是:"匠曰:"某于脊沟中养之二十年。

jí hóng jiàn chū shǔ zhì lì zhōu xi jiè wàng jiā yì rù hàn chuān yǐ

现代白话:"及鸿渐出蜀,至利州西界望嘉驿,入汉川了。

zì xī nán lái shǐ zhì jiā líng jiāng pō yǒu shān jǐng zhì

这句话大意是:自西南来始至嘉陵江,颇有山景致。

zhì yè yuè sè yòu jiā nǎi yǔ cóng shì yáng yá zhōu dù yà bèi dēng yì lóu wàng yuè xíng shāng yàn huà yuē jīn rì chū jiān wēi tuō cāi bī wài zé bù rǔ mìng wū cháo tíng nèi zé bù zhōng huò wū wēi zhì jiē zhū xián zhī lì yě

这句话大意是:至夜,月色又佳,乃与从事杨崖州、杜亚辈登驿楼,望月行觞,宴话曰:"今日出艰危,脱猜逼,外则不辱命于朝廷,内则不中祸于微质,皆诸贤之力也。

jì bǎo cǐ ān bù yòu kàn wū cǐ shū jìng ān dé bù zì hè hu

这句话大意是:既保此安步,又瞰于此殊境,安得不自贺吗?

suì mìng jiā tóng qǔ jié gǔ dí yǐ suǒ de zhàng hān zòu shù qū

这句话大意是:"遂命家童取羯鼓、笛,以所得杖酣奏数曲。

sì shān yuán niǎo xī jiē fēi míng

这句话大意是:四山猿鸟,悉皆飞鸣。

cóng shì pō yì zhī yuē xī kuí zhī jī fǔ bǎi shòu wǔ tíng cǐ qǐ yuǎn yé

这句话大意是:从事颇异之,曰:"昔夔之击拊,百兽舞庭,此岂远耶?

jiàn yuē ruò jiàn wū cǐ shāo dāng zhì gōng yóu wèi zhēn miào shàng néng jí shì kuàng shèng zhǔ yù tiān xián chén kǎo lè fēi zǒu zhī lèi yòu hé bù gǎn

这句话大意是:"渐曰:"若渐于此,稍当致功,犹未臻妙,尚能及是,况圣主御天,贤臣考乐,飞走之类,又何不感?

yīn yán mǒu yǒu bié shù jìn huā yán gé měi zhí fēng qīng yuè lǎng shí huò dēng gé zòu cǐ chū jiàn qún yáng wū chuān xià shù jǔ tóu zhí zhú bù jǐ

这句话大意是:"因言:"某有别墅近花严阁,每值风清月朗,时或登阁奏此,初见群羊于川下,数举头踯躅不己。

mǒu wèi yǐ gǔ rán yě jí gǔ zhǐ yì zhǐ

这句话大意是:某谓以鼓然也,及鼓止亦止。

mǒu fù gǔ zhī yì fù rán

这句话大意是:某复鼓之,亦复然。

suì yǐ jí xú gāo xià ér jié zhī wú bù xiāng yìng

这句话大意是:遂以疾徐高下而节之,无不相应。

xuán yǒu èr quǎn zì qí jiā zǒu ér fèi zhī jí yáng cè suì jiàn zhǐ shēng yǎng shǒu ruò yǒu suǒ tīng shǎo xuǎn jí fù wǎn jǐng yáo wěi yì cóng ér biàn tài

这句话大意是:旋有二犬自其家走而吠之,及羊侧,遂渐止声,仰首若有所听,少选即复宛颈摇尾,亦从而变态。

shì zhī shuài wǔ gù wú nán yǐ

现代白话:是知率舞固无难了。

mǒu hòu bù gǎn wèi zhī

这句话大意是:某后不敢为之。

jìn zhě shì lín xián wú xí zhī zhě wéi pú yè hán gāo shàn bù shèn lù yān è zhōu jié dù shǐ shí wén huáng hè yī liǎng jí ér yǐ

现代白话:近者士林闲无习之者,惟仆射韩皋善,不甚露呢,鄂州节度使时闻黄鹤一两集而已。

✦ You read 乐部·卷二十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.