太平御览 · 李昉 · Chapter 60 of 1000

地部·卷二十五

PinyinModern Translation
Size

hǎi

这句话大意是:○海。

shì míng yuē hǎi huì yě

这句话大意是:《释名》曰:海,晦也。

zhù yǐn huì zhuó qí shuǐ hēi ér huì yě

这句话大意是:注引秽浊,其水黑而晦也。

guǎng yǎ tóng

这句话大意是:(《广雅》同。

shuō wén yuē hǎi tiān chí yě

这句话大意是:《说文》曰:海,天池也。

shū yuē jiāng hàn cháo zōng yú hǎi

这句话大意是:《书》曰:江汉朝宗于海。

lǐ jì yuē sān wáng zhī jì chuān yě jiē xiān hé ér hòu hǎi

这句话大意是:《礼记》曰:三王之祭川也,皆先河而后海。

yòu yuē xǐ zhī zài zuò qí shuǐ zài xǐ dōng zǔ tiān dì zhī zuǒ hǎi yě

这句话大意是:又曰:洗之在阼,其水在洗东,祖天地之左海也。

lǐ dòu wēi yí yuē jūn chéng tǔ ér wáng zé hǎi yí

这句话大意是:《礼斗威仪》曰:君乘土而王则海夷。

sòng jūn zhù yuē hǎi yí bù yáng bō

这句话大意是:(宋均注曰:海夷,不扬波。

lún yǔ yuē zǐ yuē dào bù xíng chéng fú fú wū hǎi

现代白话:《论语》曰:孔子说:"道不行,乘桴浮于海。

gōng yáng zhuàn yuē hé hǎi rùn qiān lǐ

这句话大意是:《公羊传》曰:河海润千里。

hé hǎi chū yún jí qiān lǐ

这句话大意是:(河海出云及千里。

chūn qiū gǎn jīng fú yuē hòu fēi zì zé zé wèi hǎi

这句话大意是:《春秋感精符》曰:后妃恣则泽为海。

chūn qiū kǎo yì yóu yuē huáng xīng chěng hǎi shuǐ yuè

这句话大意是:《春秋考异邮》曰:黄星骋,海水跃。

sòng jūn yuē huáng xīng tǔ jīng tǔ ān jìng yuè zé shī cháng

这句话大意是:宋均曰:黄星,土精,土安静,跃则失常。

shǐ jì yuē tiān bù zú xī běi xīng chén xī běi yí de bù zú dōng nán yǐ hǎi wèi chí

这句话大意是:《史记》曰:天不足西北,星辰西北移,地不足东南,以海为池。

hàn shū yuē huò qù bìng jī xiōng nú fēng láng jū xū shān dēng lín hàn hǎi

这句话大意是:《汉书》曰:霍去病击匈奴,封狼居胥山,登临瀚海。

rú chún zhù yuē běi hǎi yě

这句话大意是:(如淳注曰:北海也。

xiè chéng hòu hàn shū yuē rǔ nán chén mào cháng wèi jiāo zhǐ bié jià jiù cì shǐ xíng bù bù dù zhǎng hǎi cì shǐ zhōu chang shè hǎi yù fēng chuán yù fù mò mào bá jiàn hē mà shuǐ shén fēng jí zhǐ xī

现代白话:谢承《后汉书》曰:你南陈茂,尝为交阯别驾,旧刺史行部,不渡涨海,刺史周敞涉海遇风,船欲覆没,茂拔剑诃骂水神,风即止息。

jìn shū yuē bào jìng wèi nán hǎi shǒu cháng xíng bù rù hǎi yù fēng jī shén jù bái shí zhǔ shí zhī yǐ jì

这句话大意是:《晋书》曰:鲍靓为南海守,尝行部入海遇风,饥甚,聚白石煮食之以济。

yòu yuē li juān liáo dōng rén zǔ mǐn hàn hé nèi tài shǒu qù huán xiāng

这句话大意是:又曰:李涓,辽东人,祖敏,汉河内太守,去还乡。

liáo dōng tài shǒu gōng sūn dù yù qiáng yòng zhī mǐn chéng qīng zhōu fú hǎi mò zhī suǒ zhōng

这句话大意是:辽东太守公孙度欲强用之,敏乘轻舟浮海,莫知所终。

wáng yǐn jìn shū yuē mù róng huang shàng yán yuē chén gōng zhēng píng guō yuǎn jiǎ bì xià tiān dì zhī wēi jiàng shì jié mìng jīng chéng gǎn líng hǎi wèi jié bīng lìng xíng sān bǎi yú lǐ chén zì lì guó jí wèn zhū gù lǎo chū wú hǎi shuǐ bīng dòng zhī suì

这句话大意是:王隐《晋书》曰:慕容晃上言曰:"臣躬征平郭远,假陛下天地之威,将士竭命,精诚感灵,海为结冰,凌行三百馀里,臣自立国,及问诸故老,初无海水冰冻之岁。

hán shī yuē chéng wáng shí yuè cháng shì zhòng sān yì ér cháo yuē tiān zhī bù nì fēng bù jí yǔ hǎi zhī bù bō yì sān nián yǐ zhōng guó bì yǒu shèng rén

现代白话:《韩诗》曰:成王时,越裳氏重三译而朝,曰:"天之不逆风不疾雨,海之不波溢三年了,中国必有圣人。

lǎo zi yuē jiāng hǎi suǒ yǐ néng wéi bǎi gǔ wáng zhě yǐ qí shàn xià yě

这句话大意是:《老子》曰:江海所以能为百谷王者,以其善下也。

liè zǐ yuē bó hǎi zhī dōng bù zhī jǐ wàn yì lǐ yǒu dà hè wú dǐ zhī gǔ míng yuē guī táng

这句话大意是:《列子》曰:渤海之东,不知几万亿里,有大壑无底之谷,名曰归塘。

zhāng kān zhù yuē zhuāng zi yún wěi lǘ yě

这句话大意是:(张堪注曰:《庄子》云尾闾也。

zhuāng zi yuē dōng hǎi zhī biē wèi kǎn jǐng zhī wā yuē fu hǎi qiān lǐ zhī yuǎn bù zú yǐ jǔ qí dà

这句话大意是:《庄子》曰:东海之鳖谓坎井之蛙曰:夫海千里之远,不足以举其大;。

qiān rèn zhī gāo bù zú yǐ jí qí shēn

这句话大意是:千仞之高,不足以极其深。

yǔ zhī shí shí nián jiǔ liáo ér shuǐ fú jiā yì

这句话大意是:禹之时,十年九潦而水弗加益;。

tāng zhī shí bā nián qī hàn ér yá bù jiā sǔn

这句话大意是:汤之时,八年七旱而涯不加损。

fū bù wèi qīng jiǔ tuī yí bù yǐ duō shǎo jìn tuì zhě cǐ yì dōng hǎi zhī lè yě

这句话大意是:夫不为倾久推移,不以多少进退者,此亦东海之乐也。

yòu yuē nán hǎi zhī dì wèi shū běi hǎi zhī dì wèi hū zhōng yāng zhī dì wèi hùn dùn shū yǔ hū shí xiāng yǔ yù yú hùn dùn zhī de hùn dùn dài zhī shén hòu shū yǔ hū móu bào hùn dùn zhī dé

这句话大意是:又曰:南海之帝为儵,北海之帝为忽,中央之帝为浑沌,儵与忽时相与遇于浑沌之地,浑沌待之甚厚,儵与忽谋报浑沌之德。

yuē rén jiē yǒu qī qiào yǐ shì tīng shí xī cǐ dú wú yǒu cháng shì záo zhī

这句话大意是:曰:"人皆有七窍以视听食息,此独无有,尝试凿之。

yī rì záo yī qiào qī rì ér hùn dùn sǐ

这句话大意是:"一日凿一窍,七日而浑沌死。

yòu yuē jiān wú yuē qí yú zhì tiān xià yě yóu shè hǎi záo hé shǐ jiāo fù shān yě

现代白话:又曰:肩我曰:其于治天下也,犹涉海凿河,使蛟负山也。

yòu yuē hǎi shuǐ sān suì yī zhōu liú bō xiāng báo gù dì dòng

这句话大意是:又曰:海水三岁一周流,波相薄,故地动。

yòu yuē zhōu gù shì chē zhé yǒu fù yú yān

现代白话:又曰:周顾视车辙有鲋鱼呢。

yuē wǒ dōng hǎi zhī bō chén yě jūn qǐ yǒu dǒu shēng zhī shuǐ huó wǒ zāi

现代白话:曰:"我东海之波臣也,君岂有斗升之水活我啊!

yòu yuē běi míng yǒu yú qí míng yuē kūn huà wèi niǎo qí míng yuē péng jiāng xǐ yú nán míng shuǐ jī sān qiān lǐ

这句话大意是:又曰:北溟有鱼,其名曰鲲,化为鸟,其名曰鹏,将徙于南溟,水击三千里。

yòu yuē qiū shuǐ shí zhì bǎi chuān guàn hé zhǔ yá zhī jiān bù biàn niú mǎ hé bó xīn rán zì xǐ yǐ tiān xià zhī měi wèi jǐn zài jǐ shùn liú dōng xíng zhì yú běi hǎi dōng miàn ér shì bú jiàn shuǐ duān xiàng ruò ér tàn

这句话大意是:又曰:秋水时至,百川灌河,渚涯之间,不辨牛马,河伯欣然自喜,以天下之美为尽在己,顺流东行,至于北海,东面而视不见水端,向若而叹。

běi hǎi ruò yuē jǐng wā bù kě yǐ yǔ yú hǎi zhě jū yú xū yě

现代白话:北海若曰:"井蛙不能够语于海者,拘于墟也;。

xià chóng bù kě yǐ yǔ yú bīng zhě dǔ yú shí yě

现代白话:夏虫不能够语于冰者,笃于时也;。

qū shì bù kě yǐ yǔ yú dào zhě shù yú jiào yě

现代白话:曲士不能够语于道者,束于教也。

tiān xià zhī shuǐ mò dà wū hǎi wàn chuān guī zhī bù zhī hé shí zhǐ ér bù yíng

这句话大意是:天下之水莫大于海,万川归之,不知何时止而不盈;。

wěi lǘ xiè zhī bù zhī hé shí yǐ ér bù xū

这句话大意是:尾闾泄之,不知何时已而不虚。

chūn qiū bù biàn shuǐ hàn bù zhī cǐ qí guò jiāng hé zhī liú bù kě wèi liàng shù

这句话大意是:春秋不变,水旱不知,此其过江河之流,不可为量数。

sī mǎ biāo yuē wěi lǘ shuǐ zhī cóng hǎi wài chū zhě yě

这句话大意是:(司马彪曰:尾闾,水之从海外出者也。

wén zi yuē gǔ zhī shàn wèi jūn zhě fǎ hǎi yǐ xiàng qí dà zhù xià yǐ chéng qí guǎng

这句话大意是:《文子》曰:古之善为君者,法海以象其大,注下以成其广。

huái nán zǐ yuē huì xīng zhuì ér bó hǎi jué

这句话大意是:《淮南子》曰:彗星坠而渤海决。

yòu yuē hǎi bù ràng shuǐ jī xiǎo yǐ chéng qí dà

这句话大意是:又曰:海不让水,积小以成其大。

yòu yuē shù nǚ gào tiān shù nǚ shǎo guǎ wú zǐ yǎng gū zhě yě

这句话大意是:又曰:庶女告天,(庶女,少寡无子养姑者也。

gū wú nán yǒu nǚ nǚ lì mǔ cái ér shā mǔ yǐ wū gào guǎ fù fù bù néng zì jiě gù gào tiān yě

这句话大意是:姑无男有女,女利母财而杀母,以诬告寡妇,妇不能自解,故告天也。

léi tíng xià jī jǐng gōng tái yǔn jǐng gōng qí jǐng gōng yě

这句话大意是:)雷霆下击景公台陨,(景公,齐景公也。

léi jī jǐng gōng tái yǔn huài zhī yě

这句话大意是:雷击景公台,陨坏之也。

xiào tǐ zhé shāng jǐng gōng wèi léi tíng suǒ shāng zhé

这句话大意是:)校体折伤,(景公为雷霆所伤折。

hǎi shuǐ dà chū

这句话大意是:)海水大出。

yòu yuē zhōu zài jiāng hǎi bù wéi mò chéng ér bù fú

这句话大意是:又曰:舟在江海,不为莫乘而不浮;。

jūn zǐ xíng yì bù wéi mò zhī ér zhǐ xiū

现代白话:有德行的人行义,不为莫知而止休。

mèng zǐ yuē guān yú hǎi zhě nán wéi shuǐ yóu yú shèng rén zhī mén zhě nán wéi yán

这句话大意是:《孟子》曰:观于海者难为水,游于圣人之门者难为言。

bào pǔ zǐ yuē dà shà jì fán ér yùn shuǐ yú cāng hǎi cǐ wú jí yě

这句话大意是:《抱朴子》曰:大厦既燔,而运水于沧海,此无及也。

shuō yuàn yuē qí jǐng gōng yóu yú hǎi shàng ér lè zhī liù yuè bù guī

这句话大意是:《说苑》曰:齐景公游于海上而乐之,六月不归。

gào zuǒ yòu yuē gǎn yǒu xiān yán guī zhě zhì sǐ bù shè

这句话大意是:告左右曰:"敢有先言归者,致死不赦。

yán zhú jìn jiàn yuē jūn lè zhì hǎi bù lè zhì guó bǐ ruò yǒu zhì guó zhě jūn ān dé lè cǐ hǎi hu

这句话大意是:"颜烛进谏曰:"君乐治海,不乐治国,彼若有治国者,君安得乐此海吗?

suì guī

这句话大意是:"遂归。

zhōng dào wén guó rén móu bù nèi zhī

这句话大意是:中道,闻国人谋不内之。

fǎ yán yuē bǎi chuān xué hǎi ér zhì yú hǎi qiū líng xué shān ér bù zhì yú shān

这句话大意是:《法言》曰:百川学海而至于海,丘陵学山而不至于山。

shān hǎi jīng yuē dà huāng zhōng yǒu shān míng yuē tiān tāi hǎi shuǐ rù yān

现代白话:《山海经》曰:大荒中有山,名曰天台,海水入呢。

yòu yuē guì lín bā shù zài fèn hǎi dōng

这句话大意是:又曰:桂林八树,在贲海东。

bā shù ér chéng lín yán qí dà yě

这句话大意是:(八树而成林,言其大也。

bēn yú jīn fān yú yě

这句话大意是:贲隅,今番隅也。

yòu yuē fā jiū zhī shān yǒu niǎo míng yuē jīng wèi

这句话大意是:又曰:发鸠之山有鸟,名曰精卫。

yán dì zhī nǚ yóu yú dōng hǎi ruò ér bù fǎn shì gù jīng wèi cháng qǔ xī shān zhī mù shí yǐ tián dōng hǎi

这句话大意是:炎帝之女,游于东海,溺而不返,是故精卫常取西山之木石以填东海。

zhōu jǐng shì xiào zǐ chuán yuē guǎn níng bì dì liáo dōng yù fēng chuán rén wēi jù jiē kòu tóu huǐ guò níng sī wéi qiān jiù niàn cháng rú cè bù guān ér yǐ xiàng tiān kòu tóu fēng yì xún jìng

这句话大意是:周景式《孝子传》曰:管宁避地辽东,遇风船人危惧,皆叩头悔过,宁思惟愆咎,念常如厕不冠而已,向天叩头,风亦寻静。

shén xiān chuán yuē má gū wèi wáng fāng píng yuē zì jiē dài yǐ lái jiàn dōng hǎi sān wèi sāng tián xiàng dào péng lái shuǐ nǎi qiǎn yú wǎng zhě lüè bàn yě qǐ fù jiāng wèi líng lù hu

这句话大意是:《神仙传》曰:麻姑谓王方平曰:"自接待以来,见东海三为桑田,向到蓬莱,水乃浅于往者略半也,岂复将为陵陆吗?

huáng fǔ mì gāo shì chuán yuē jiāng gōng zì bó huái shí pì gōng fǔ jiǔ jǔ yǒu dào jiē bù jiù

这句话大意是:皇甫谧《高士传》曰:姜肱,字伯淮,十辟公府,九举有道,皆不就。

líng dì shí cáo jié bái dì tè zhēng gōng yǐn shēn dùn mìng fú fú yú hǎi míng gài tiān xià

这句话大意是:灵帝时,曹节白帝特征肱,隐身遁命,浮桴于海,名盖天下。

yōu míng lù yuē hǎi zhōng yǒu jīn tái shān gāo bǎi zhàng jié gòu qiǎo lì qióng jìn shén gōng héng guāng yán zhǔ sǒng yào xīng mén

这句话大意是:《幽明录》曰:海中有金台山,高百丈,结构巧丽,穷尽神工,横光岩渚,竦曜星门。

tái nèi yǒu jīn jī diāo wén bèi zhì

这句话大意是:台内有金机,雕文备制。

shí zhōu jì yuē fú sāng zài bì hǎi zhī zhōng běi miàn yī wàn lǐ yǒu dà dì gōng tài zhēn dōng wáng gōng suǒ zhì chù

这句话大意是:《十洲记》曰:扶桑在碧海之中,北面一万里有大帝宫,太真东王公所治处。

shān wài bié yǒu yuán hǎi rào shān yuán hǎi shuǐ sè zhèng hēi wèi zhī míng hǎi wú fēng ér hóng bō bǎi zhàng wéi fēi xiān néng dào qí chù

这句话大意是:山外别有员海绕山,员海水色正黑,谓之溟海,无风而洪波百丈,惟飞仙能到其处。

xuán zhōng jì yuē tiān xià zhī qiáng zhě dōng hǎi zhī wò jiāo yān shuǐ guàn ér bù yǐ

现代白话:《玄中记》曰:天下之强者,东海之沃焦呢,水灌而不已。

wò jiāo zhě shān míng yě zài hǎi dōng sān wàn lǐ

这句话大意是:沃焦者,山名也,在海东三万里。

bó wù zhì yuē jiù shuō tiān hé yǔ hǎi tōng

这句话大意是:《博物志》曰:旧说天河与海通,。

jìn shì yǒu jū hǎi zhǔ

这句话大意是:近世有居海渚,。

nián nián bā yuè yǒu fú zhā qù lái

这句话大意是:年年八月有浮查去来,。

wǎng fǎn bù shī qī

这句话大意是:往反不失期,。

cǐ rén nǎi lì wū yú chá shàng

这句话大意是:此人乃立屋于查上,。

jī liáng chéng zhā qù

这句话大意是:赍粮乘查去,。

hū bù jué jǐn zhòu yè

这句话大意是:忽不觉尽昼夜,。

yǎn zhì yī chù

这句话大意是:奄至一处,。

yǒu chéng guō wū shè

这句话大意是:有城郭屋舍,。

wàng jiàn shì zhōng duō zhī fù

这句话大意是:望见室中多织妇,。

jiàn yī zhàng fū qiān niú zhǔ cì yǐn zhī

这句话大意是:见一丈夫牵牛渚次饮之,。

jīng wèn cǐ rén hé yóu zhì cǐ

这句话大意是:惊问此人何由至此。

cǐ rén jí wèn cǐ wèi hé chù dá yuē jūn kě yì shǔ wèn yán jūn píng

这句话大意是:此人即问此为何处,答曰:"君可诣蜀问严君平。

cǐ rén hái wèn jūn píng yuē mǒu yuè yǒu kè xīng fàn dòu niú

这句话大意是:"此人还问君平,曰:"某月有客星犯斗牛。

jí cǐ rén dào tiān hé yě

这句话大意是:"即此人到天河也。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū qián yān lù yuē mù róng huang jiāng chéng hǎi tǎo qí dì rén xí qí bù yì qún chén yǐ lìng dào wēi zǔ yi cóng lù dì

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋前燕录》曰:慕容晃将乘海讨其弟仁,袭其不意,群臣以凌道危阻,宜从陆地。

huang yuē jiù hǎi bù lìng zì rén fǎn yǐ lái sān dòng jiē chéng xī guāng wǔ hé hū tuó zhī bīng yǐ jì dà yè tiān qí huò zhě yù chéng cǐ ér kè zhī hu

这句话大意是:晃曰:"旧海不凌,自仁反已来,三冻皆成,昔光武合滹沱之冰以济大业,天其或者欲乘此而克之乎!

wú jì jué yǐ jū móu zhě zhǎn

现代白话:我计决了,沮谋者斩。

èr yuè huang qīn lǜ sān jūn qín rén cì sǐ

这句话大意是:"二月晃亲率三军擒仁赐死。

dōng fāng shuò shí zhōu jì yuē shén zhōu dōng hǎi zhōng dì fāng wǔ bǎi lǐ shàng yǒu bù sǐ cǎo shēng qióng tián zhōng cǎo shì gū miáo rén yǐ sǐ zhě yǐ cǎo fù zhī jiē huó

这句话大意是:东方朔《十洲记》曰:神洲,东海中,地方五百里,上有不死草生琼田中,草似菰苗,人已死者,以草覆之皆活。

yòu yuē fú sāng zài bì hǎi zhōng shù zhǎng shù qiān chǐ yī qiān yú wéi liǎng liǎng tóng gēn gēng xiāng yī yǐ shì yǐ míng fú sāng

这句话大意是:又曰:扶桑在碧海中,树长数千尺,一千馀围,两两同根,更相依倚,是以名扶桑。

guān lìng nèi zhuàn yuē tiān yǒu wǔ yì wǔ wàn wǔ qiān wǔ bǎi wǔ shí lǐ de yì rú zhī gè yǐ sì hǎi wèi mài

这句话大意是:《关令内传》曰:天有五亿五万五千五百五十里,地亦如之,各以四海为脉。

jiāng

这句话大意是:○江。

shì míng yuē jiāng gōng yě xiǎo shuǐ liú rù qí zhōng suǒ gōng gòng yě

这句话大意是:《释名》曰:江,公也,小水流入其中,所公共也。

shuō wén yuē jiāng shuǐ chū shǔ jiān dǐ jiǎo wài mín shān

这句话大意是:《说文》曰:江,水出蜀湔氐徼外岷山。

yòu yuē jiāng zhì huì jī jùn wèi zhè jiāng

这句话大意是:又曰:江至会稽郡为浙江。

shàng shū yuē mín shān dǎo jiāng dōng bié wèi tuó

这句话大意是:《尚书》曰:岷山导江,东别为沱。

máo shī yuē jiāng yǒu tuó

这句话大意是:《毛诗》曰:江有沱。

jiāng yǒu sì

这句话大意是:江有汜。

yòu yuē tāo tāo jiāng hàn nán guó zhī jì

这句话大意是:又曰:滔滔江汉,南国之纪。

chūn qiū yuán mìng bāo yuē niú nǚ wèi jiāng hú jiāng hú zhě suǒ yǐ kāi shén rùn huà gù qí qì tuān jí

这句话大意是:《春秋元命苞》曰:牛女为江湖,江湖者,所以开神润化,故其气湍急。

jiā yǔ yuē chu zhāo wáng dù jiāng jiāng yǒu wù dà rú dòu yuán ér chì zhí chù wáng zhōu zhōu rén qǔ zhī wáng dà guài shǐ zhī lǔ wèn kǒng zǐ kǒng zǐ yuē cǐ píng shí yě kě pōu ér shí zhī jí xiáng wéi bà zhě néng huò zhī

现代白话:《家语》曰:楚昭王渡江,江有物大如斗,圆而赤,直触王舟,舟人取之,王大怪,使之鲁问孔子,孔孔子说:"此萍实也,可剖而食之,吉祥,唯霸者能获之。

shǐ fǎn wáng jù shí zhī shén měi

这句话大意是:"使返,王遽食之,甚美。

xiè chéng hòu hàn shū yuē wú jùn chén fēng wèi jùn zhǔ bù tài shǒu dì wǔ lún mǔ lǎo bù néng zhī guān lún měi zhì xī jié cháng gǎn liàn chuí qì qiǎn fēng yíng mǔ guǎng líng mǔ jiàn dà jiāng wèi shuǐ bù gǎn dù fēng jì shén lìng zǐ sūn duì mǔ yǐn jiǔ yīn zuì wò biàn dù

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:吴郡沈丰为郡主簿,太守第五伦,母老不能之官,伦每至腊节,常感恋垂泣,遣丰迎母广陵,母见大江,畏水不敢渡,丰祭神,令子孙对母饮酒,因醉卧便渡。

yòu yuē wú jùn wáng hóng dù qián táng jiāng zāo fēng chuán yù fù hóng bá jiàn zhuó shuǐ mà wǔ zǐ xū fēng xī dé jì

这句话大意是:又曰:吴郡王闳渡钱塘江遭风,船欲覆,闳拔剑斫水,骂伍子胥,风息得济。

xù hàn shū yuē zhāng yǔ bài yáng zhōu cì shǐ dāng guò jiāng xíng bù zhōng tǔ rén jiē yǐ jiāng yǒu zǐ xū zhī shén nán yú jì shè yǔ lì shēng yán yuē zǐ xū rú qí yǒu líng zhī wú zhì zài lǐ chá wǎng sòng qǐ wēi wǒ zāi

现代白话:《续汉书》曰:张禹拜扬州刺史,当过江行部中,土人皆以江有子胥之神,难于济涉,禹厉声言曰:"子胥如其有灵,知我志在理察枉讼,岂危我啊?

suì gǔ ér guò

这句话大意是:"遂鼓而过。

wèi zhì yuē wén dì fá wú zhì cháng jiāng ér tàn yuē tiān gù yǐ xiàn nán běi yě

这句话大意是:《魏志》曰:文帝伐吴,至长江而叹曰:"天固以限南北也。

jìn shū yuē zǔ tì dù jiāng zhōng liú shì yuē tì bù jìng zhōng yuán ér fù jì zhě yǒu rú dà jiāng

这句话大意是:《晋书》曰:祖逖渡江,中流誓曰:"逖不静中原而复济者,有如大江。

yòu yuē wú měng nián sì shí yì rén dīng yì shǐ shòu shén fāng yīn hái yù zhāng jiāng bō shén jí měng bù jiǎ zhōu jí yǐ bái yǔ shàn huà shuǐ ér dù

这句话大意是:又曰:吴猛年四十,邑人丁义始授神方,因还豫章,江波甚急,猛不假舟楫,以白羽扇画水而渡。

yòu yuē wáng jùn yǒu jī lüè wǔ dì móu fá wú zhào jùn zào chuán yú shǔ qí mù shì bì jiāng ér xià

这句话大意是:又曰:王濬有奇略,武帝谋伐吴,诏濬造船于蜀,其木柿蔽江而下。

yòu yuē táo kǎn yǔ rén yuē dà yǔ shèng rén nǎi xī cùn yīn zhì yú zhòng rén dāng xī fēn yīn

这句话大意是:又曰:陶侃语人曰:"大禹圣人,乃惜寸阴,至于众人,当惜分阴。

cān zuǒ yǐ xì fèi shì zhě nǎi qǔ qí pú bó zhī jù xī tóu yú jiāng

这句话大意是:"参佐以戏废事者,乃取其蒲博之具,悉投于江。

zhuāng zi yuē yú xiāng wàng yú jiāng hú

这句话大意是:《庄子》曰:鱼相忘于江湖。

sūn qīng zǐ yuē zǐ lù shèng fú jiàn kǒng zǐ

这句话大意是:《孙卿子》曰:子路盛服见孔子。

kǒng zǐ yuē yóu shì chān chān zhě hé yě

现代白话:孔孔子说:"由,是襜襜者何也?

xī zhě jiāng chū yú wèn shān qí shǐ yóu yuán kě yǐ làn shāng jí zhì jiāng zhī jīn yě bù fāng zhōu bù bì fēng bù kě shè fēi wéi xià liú dà yé

现代白话:昔者,江出于汶山,其始由源,能够滥觞,及至江之津也,不方舟不避风,不可涉,非惟下流大耶?

jīn rǔ yī fú jì shèng yán sè chōng yíng tiān xià qiě shú kěn jiàn rǔ hu

现代白话:今你衣服既盛,颜色充盈,天下且孰肯谏你吗?

sān shí guó chūn qiū yuē liú yù cì shān yáng wén hé wú jì bài jì juǎn jiǎ jiān xíng jiāng jì jiāng ér fēng jí zhòng xián nán zhī yù yuē ruò yǒu tiān mìng fēng dāng zì xi

这句话大意是:《三十国春秋》曰:刘裕次山阳,闻何无忌败绩,卷甲兼行,将济江而风急,众咸难之,裕曰:"若有天命,风当自息;。

rú qí tiān bù zhù zhōu fù nì hé zú guài

这句话大意是:如其天不助,舟覆溺何足怪。

jí mìng dēng zhōu zhōu yí ér fēng zhǐ

这句话大意是:"即命登舟,舟移而风止。

dǒng lǎn wú dì jì yuē fū chāi lì zǐ xū yǐ zhōng jiàn jiàn wáng suì cì sǐ fú shī yú jiāng fū chāi huǐ yān yǔ qún chén yú jiāng shè jì

现代白话:董览《吴地记》曰:夫差立,子胥以忠谏见亡,遂赐死,浮尸于江,夫差悔呢,与群臣于江设祭。

liè xiān chuán yuē jiāng fēi èr nǚ yóu yú jiāng bīn féng zhèng jiāo fǔ suì jiě pèi yǔ zhī jiāo fǔ shòu pèi ér qù shù shí bù huái zhōng wú pèi nǚ yì bú jiàn

这句话大意是:《列仙传》曰:江妃二女,游于江滨,逢郑交甫,遂解珮与之,交甫受佩而去,数十步,怀中无佩,女亦不见。

liè nǚ zhuàn yuē chu zhāo wáng zhēn jiāng zhě zhāo wáng fū rén qí nǚ yě

这句话大意是:《列女传》曰:楚昭王贞姜者,昭王夫人,齐女也。

zhāo wáng chū yóu liú fū rén jiàn tái jiāng shuǐ dà zhì qiǎn shǐ zhě yíng fū rén wàng chí fú

这句话大意是:昭王出游,留夫人渐台,江水大至,遣使者迎夫人,忘持符。

fū rén yuē wáng yǔ gōng rén yuē zhào bì yǐ fú jīn shǐ zhě bù chí fú qiè bù gǎn xíng

这句话大意是:夫人曰:王与宫人约,召必以符,今使者不持符,妾不敢行。

yú shì shǐ zhě fǎn qǔ fú wèi hái tái yǐ huài chén shuǐ ér sǐ

这句话大意是:于是使者返取符,未还,台已坏,沉水而死。

yòu yuē guǎng hàn jiāng shī qī shì gū zhì xiào

这句话大意是:又曰:广汉姜诗妻,事姑至孝。

gū hǎo yǐn jiāng shuǐ shuǐ qù jiā qī lǐ qī cháng jī míng sù liú ér jí zhí fēng xuě bù shí de shuǐ shī zé qiǎn zhī qī jì shí lín jiā fǎng jì yǐ shì zhēn wèi shǐ lín mǔ yí gū shī wén zhuī huán shě cè hū yǒu yǒng quán chū wèi rú jiāng shuǐ

这句话大意是:姑好饮江水,水去家七里,妻常鸡鸣溯流而汲,值风雪,不时得水,诗责遣之,妻寄食邻家,纺绩以市珍味,使邻母遗姑,诗闻追还,舍侧忽有涌泉出,味如江水。

huá yáng guó zhì yòu zài

这句话大意是:(《华阳国志》又载。

lùn héng yuē rú shū yán wǔ zǐ xū hèn wú wáng qū shuǐ wèi tāo ér ruò shā

这句话大意是:《论衡》曰:儒书言伍子胥恨吴王,驱水为涛而溺杀。

jīn kuài jī qián táng dān tú jiāng jiē lì zǐ xū cí yù zhǐ qí tāo yě

这句话大意是:今会稽、钱塘、丹徒江皆立子胥祠,欲止其涛也。

yuán shān sōng yí dū jì yuē duì xī líng nán àn yǒu shān qí fēng gū xiù rén zì shān nán shàng zhì dǐng fǔ lín dà jiāng rú yíng dài shì zhōu chuán rú fú yàn

这句话大意是:袁山松《宜都记》曰:对西陵南岸有山,其峰孤秀,人自山南上至顶,俯临大江如萦带,视舟船如凫雁。

yòu yuē dà jiāng qīng zhuó fēn liú qí shuǐ shí zhàng jiàn dǐ shì yú yóu rú chéng kōng qiǎn chù duō wǔ sè shí

这句话大意是:又曰:大江清浊分流,其水十丈见底,视鱼游如乘空,浅处多五色石。

xīn xù yuē yǔ nán jì yú jiāng huáng lóng fù zhōu zhōu zhōng rén shī sè yǔ yǎng shì tiān ér tàn yuē wú shòu mìng yú tiān sǐ shēng mìng yě

现代白话:《新序》曰:禹南济于江,黄龙负舟,舟中人失色,禹仰视天而叹曰:"我受命于天,死生命也!

lóng mǐ ěr ér táo

这句话大意是:"龙弭耳而逃。

wú lù yuē bù zhì biǎo yán běi xiáng rén shuō běi duō zuò bù náng yù yǐ shèng shā sāi dà jiāng

这句话大意是:《吴录》曰:步骘表言,北降人说北多作布囊,欲以盛沙塞大江。

wú zhǔ yuē cǐ cáo bì bù gǎn lái ruò bù rú gū yán dāng yǐ niú qiān tóu wèi jūn zuò zhǔ rén

这句话大意是:吴主曰:"此曹必不敢来,若不如孤言,当以牛千头为君作主人。

hòu jiàn lǚ dài shuō zhì yán běi yù yǐ náng sāi jiāng zhé shī xiào yuē cǐ jiāng zì kāi pì yǐ lái nìng kě yǐ náng sāi hu

现代白话:"后见吕岱,说骘言北欲以囊塞江,辄失笑曰:"此江自开辟以来,宁能够囊塞吗?

shuǐ jīng zhù yuē xī wú jùn tài shǒu zhāng gōng zhí zì jiǔ jiāng shǒu zhēng hái dào yóu lú shān zǐ nǚ guān cí nǚ xì miào xiàng qí qī yè mèng shén rén zhì pìn jué yán yú fu zhì míng kǒng bù jù fā chuán yǐn zhōng liú ér bù xíng

这句话大意是:《水经注》曰:昔吴郡太守张公直,自九江守征还,道由庐山,子女观祠女戏庙像,其妻夜梦神人致聘,觉言于夫,至明恐怖,遽发船引中流而不行。

qī yuē ài yī nǚ ér hé mén shòu huò yě

这句话大意是:妻曰:"爱一女而合门受祸也。

gōng zhí bù rěn suì lìng qī xià nǚ yú jiāng

这句话大意是:"公直不忍,遂令妻下女于江。

qí qī bù xí shuǐ shàng yǐ qí wáng xiōng nǚ dài zhī ér chuán de jìn

这句话大意是:其妻布席水上,以其亡兄女代之,而船得进。

xún gōng zhí zhī xiōng nǚ nù qī yuē wú hé miàn yú dāng shì yě

现代白话:寻公直知兄女,怒妻曰:"我何面于当世也!

fù xià jǐ nǚ wū shuǐ zhōng jiāng dù yáo jiàn èr nǚ yú àn cè bàng yǒu yī lì lì yuē wú lú jūn zhǔ bù jìng jūn zhī yì xī hái èr nǚ

现代白话:"复下己女于水中,将渡,遥见二女于岸侧,傍有一吏立曰:"我庐君主簿,敬君之义,悉还二女。

fēng sú tōng yuē jiāng gòng yě

这句话大意是:《风俗通》曰:江,贡也。

suǒ chū zhēn wù kě gòng xiàn yě

这句话大意是:所出珍物,可贡献也。

jīng zhōu jì yún jiāng chū mín shān qí yuán ruò wèng kǒu kě yǐ làn shāng zài yì zhōu jiàn níng lòu jiāng xiàn qián xíng dì dǐ shù lǐ zhì chu dōu suì guǎng shí lǐ

现代白话:《荆州记》云:江出岷山,其源若瓮口,能够滥觞,在益州建宁漏江县,潜行地底数里至楚都,遂广十里。

fu zi yuē jiāng hǎi suǒ yǐ néng bǎi gǔ wáng zhě yǐ qí bù nì zhī

这句话大意是:《傅子》曰:江海所以能百谷王者,以其不逆之;。

gǒu yǒu suǒ nì zhòng liú bù zhì duō yǐ

现代白话:苟有所逆,众流不至多了。

✦ You read 地部·卷二十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.