太平御览 · 李昉 · Chapter 603 of 1000

文部·卷十九

PinyinModern Translation
Size

shǐ chuán shàng

这句话大意是:○史传上。

wén xīn diāo lóng yuē shǐ zhě shǐ yě zhí bǐ zuǒ yòu shǐ zhī wèi yě

这句话大意是:《文心雕龙》曰:史者,使也,执笔左右,使之谓也。

gǔ zhě zuǒ shǐ jì yán yòu shǐ shū shì

这句话大意是:古者,左史记言,右史书事;。

yán jīng shàng shū shì jīng chūn qiū yě

这句话大意是:言经《尚书》,事经《春秋》也。

shuō wén yuē shǐ jì shì zhě yě

这句话大意是:《说文》曰:史,记事者也。

shì míng yuē chuán chuán yě

这句话大意是:《释名》曰:传,传也;。

yǐ chuán shì hòu rén yě

这句话大意是:以传示后人也。

bó wù zhì yuē xián zhě zhù shù yuē chuán

这句话大意是:《博物志》曰:贤者著述曰传。

lǐ jì yuē wǔ dì xiàn yǎng qì tǐ ér bù qǐ yán yǒu shàn zé jì zhī wèi dūn shǐ

这句话大意是:《礼记》曰:五帝宪养气体而不乞,言有善则记之,为惇史。

shī xù yuē guó shǐ míng hu dé shī zhī jī

这句话大意是:《诗·序》曰:国史,明乎得失之迹。

hán shī wài zhuàn yuē zhōu shě duì zhào jiǎn zǐ yuē chén cāo dú bǐng bǐ cóng jūn zhī hòu sī jūn guò ér shū zhī

现代白话:《韩诗外传》曰:周舍对赵简孔子说:"臣操牍秉笔从君之后,司君过而书之。

zhōu lǐ yuē wài shǐ zhǎng sì fāng zhī zhì

这句话大意是:《周礼》曰:外史掌四方之志。

zhèng xuán zhù yuē zhì jì yě

这句话大意是:郑玄注曰:志,记也。

wèi ruò lǔ zhī chūn qiū jìn zhī chéng chu zhī táo wù

这句话大意是:谓若鲁之《春秋》,晋之《乘》,楚之《梼杌》。

zuǒ zhuàn zhāo shí wǔ nián yuē xún lì rú zhōu jiè tán wèi jiè

这句话大意是:《左传·昭十五年》曰:荀跞如周,藉谈为介。

wáng wèi jiè tán yuē xī ér gāo zǔ sūn bó yǎn sī jìn zhī diǎn jí yǐ wéi dà zhèng yuē jí shì jí xīn yǒu zhī èr zi dǒng zhī jìn wū shì hu yǒu dǒng shǐ

这句话大意是:王谓藉谈曰:"昔而高祖孙伯黡司晋之典籍,以为大政,曰籍氏及辛有之二子董之晋,于是乎有董史。

rǔ sī diǎn zhī hòu yě hé gù wàng zhī

现代白话:你,司典之后也,为什么忘之?

jí tán bù néng duì

这句话大意是:"籍谈不能对。

yòu xuān èr nián chuán yuē jìn zhào chuān shì líng gōng xuān zi wèi chū jìng ér fù tài shǐ shū yuē zhào dùn shì qí jūn

这句话大意是:又《宣二年》传曰:晋赵穿弑灵公,宣子未出境而复,太史书曰:"赵盾弑其君。

yǐ shì yú cháo

这句话大意是:"以示于朝。

xuān zǐ yuē bù rán

现代白话:宣孔子说:"不然。

duì yuē zi wèi zhèng qīng wáng bù yuè jìng fǎn bù tǎo zéi fēi zǐ ér shuí

这句话大意是:"对曰:"子为正卿,亡不越境,反不讨贼,非子而谁?

xuān zǐ yuē wū hū wǒ zhī huái yǐ zì yí yī qī qí wǒ zhī wèi yǐ

现代白话:"宣孔子说:"呜呼,'我之怀了,自诒伊戚',其我之谓了。

kǒng zǐ yuē dǒng hú gǔ zhī liáng shǐ yě shū fǎ bù yǐn

现代白话:"孔孔子说:"董狐,古之良史也,书法不隐;。

zhào xuān zi gǔ zhī liáng dài fū yě wéi fǎ shòu è

这句话大意是:赵宣子,古之良大夫也,为法受恶。

xī yě yuè jìng nǎi miǎn

这句话大意是:惜也,越境乃免。

yòu xiāng èr shí wǔ nián chuán yuē qí cuī zhù shì zhuāng gōng

这句话大意是:又《襄二十五年》传曰:齐崔杼弑庄公。

tài shǐ shū yuē cuī zhù shì qí jūn

这句话大意是:太史书曰:"崔杼弑其君。

cuī zi shā zhī

这句话大意是:"崔子杀之。

qí dì sì shū ér sǐ zhě èr rén

这句话大意是:其弟嗣书,而死者二人。

qí dì yòu shū nǎi shě zhī

这句话大意是:其弟又书,乃舍之。

nán shǐ wén tài shǐ jìn sǐ zhí jiǎn yǐ wǎng

这句话大意是:南史闻太史尽死,执简以往。

wén jì shū yǐ nǎi hái

现代白话:闻既书了,乃还。

yòu zhāo shí èr nián chuán yuē chǔ wáng yǔ yòu yǐn zi gé yǔ zuǒ shǐ yǐ xiāng qū ér guò

这句话大意是:又昭十二年传曰:楚王与右尹子革语,左史倚相趋而过。

wáng yuē cǐ liáng shǐ yě néng dú sān fén wǔ diǎn bā suǒ jiǔ qiū

这句话大意是:王曰:"此良史也,能读《三坟》《五典》《八索》《九丘》。

shǐ jì yuē qín zhào miǎn chí zhī huì qí jūn xiāng wèi gǔ sè kòu fǒu jiē mìng yù shǐ shū zhī

这句话大意是:《史记》曰:秦、赵渑池之会,其君相为鼓瑟扣缶,皆命御史书之。

hàn shū yuē sī mǎ xǐ shēng tán wèi tài shǐ gōng

这句话大意是:《汉书》曰:司马喜生谈,为太史公;。

tán shēng qiān qiān wèi tài shǐ lìng zhǎng shǐ jì

这句话大意是:谈生迁,迁为太史令,掌史记。

zhuì jí yě

这句话大意是:(,缀集也。

yòu yuē wǔ dì shǐ zhì tài shǐ tiān xià jì shū xiān shàng tài shǐ fù shàng chéng xiàng gù sī mǎ tán fù zǐ shì jū cǐ zhí de zhuàn shǐ jì

这句话大意是:又曰:武帝始置太史,天下计书先上太史,副上丞相,故司马谈父子世居此职,得撰《史记》。

yòu yuē liú xiàng yáng xióng jiē chēng qiān yǒu liáng shǐ zhī cái fú qí shàn xù shì lǐ biàn ér bù huá zhì ér bù lǐ qí wén zhí qí shì gāi bù xū měi bù yǐn è gù wèi zhī shí lù

这句话大意是:又曰:刘向、扬雄皆称迁有良史之才,服其善序事理,辨而不华,质而不俚,其文直,其事该,不虚美,不隐恶,故谓之"实录"。

hòu hàn shū yuē bān biāo xù sī mǎ qiān hòu chuán shù shí piān wèi chéng ér zú

这句话大意是:《后汉书》曰:班彪续司马迁,后传数十篇,未成而卒。

míng dì mìng qí zi gù xù zhī

这句话大意是:明帝命其子固续之。

gù yǐ shǐ qiān suǒ jì nǎi yǐ hàn shì jì bǎi wáng zhī mò fēi qí yì yě dà hàn dāng kě dú lì yī shǐ gù shàng zì gāo zǔ xià zhōng wáng mǎng wèi jì biǎo chuán zhì jiǔ shí jiǔ piān

这句话大意是:固以史迁所记,乃以汉氏继百王之末,非其义也,大汉当可独立一史,故上自高祖,下终王莽,为纪、表、传、志九十九篇。

yòu yuē míng dé mǎ hòu néng sòng yì hǎo dú chūn qiū chǔ cí yóu shàn zhōu guān dǒng zhòng shū shū

这句话大意是:又曰:明德马后能诵《易》,好读《春秋》、《楚辞》,尤善《周官》、董仲舒书。

zhōu guān zhōu lǐ yě

这句话大意是:(《周官》,《周礼》也。

zhòng shū yǒu wáng bēi fán lù qīng míng zhú lín zhī shǔ

这句话大意是:仲舒有《王杯》《繁露》《清明》《竹林》之属。

zì zhuàn xiǎn zōng qǐ jū zhù xuē qù xiōng fáng cān yī yào shì zhāng dì qǐng yuē huáng mén jiù dàn xī gōng yǎng qiě yī nián jì wú bāo yì yòu bù lù qín láo shì wú nǎi guò hu

这句话大意是:)自撰《显宗起居注》,削去兄防参医药事,章帝请曰:"黄门舅旦夕供养,且一年,既无褒异,又不录勤劳事,无乃过吗?

tài hòu yuē wú bù yù hòu dài wén xiān dì shù qīn hòu gōng zhī jiā gù bù lù yě

现代白话:"太后曰:"我不欲后代闻先帝数亲后宫之家,故不录也。

dōng guān hàn jì yuē shí rén yǒu shàng yán bān gù sī gǎi zuò shǐ jì zhào xià jīng zhào shōu xì gù

这句话大意是:《东观汉记》曰:时人有上言班固私改作史记,诏下京兆,收系固。

dì chāo yì quē shàng shū jù chén gù bù gǎn wàng zuò dàn xù fù suǒ jì shù hàn shì

这句话大意是:弟超诣阙上书,具陈固不敢妄作,但续父所记述汉事。

jìn shū yuē wáng chén shì wèi zhèng yuán zhōng qiān sàn qí cháng shì shì zhōng yǔ xún yǐ yuán jí gòng zhuàn wèi shū duō wéi shí huì wèi ruò chén shòu zhī shí lù yě

这句话大意是:《晋书》曰:王沉仕魏,正元中迁散骑常侍、侍中,与荀𫖮、阮籍共撰《魏书》,多为时讳,未若陈寿之实录也。

yòu yuē huá jiào cháng chén zuì suǒ zhuàn shū shí diǎn wèi chéng ér zhōng

这句话大意是:又曰:华峤常沉醉,所撰书《十典》,未成而终。

mì shū jiān hé shào zòu jiào zhōng zǐ chè wèi zuǒ zhù zuò láng shǐ zhǒng chéng zhī wèi jìng ér zú

这句话大意是:秘书监何劭奏峤中子彻为佐著作郎,使踵成之,未竟而卒。

hòu jiān miào huī yòu zòu jiào shǎo zǐ chàng wèi zuǒ zhù zuò láng kè chéng shí diǎn bìng cǎo wèi jìn jì chuán

这句话大意是:后监缪徽又奏峤少子畅为佐著作郎,克成《十典》,并草《魏晋纪传》。

yǔ zhù zuò láng zhāng zài děng jù zài shǐ guān

这句话大意是:与著作郎张载等俱在史官。

yòu yuē chén shòu zhuàn wèi wú shǔ sān guó zhì fán liù shí wǔ piān shí rén chēng qí shàn xù shì yǒu liáng shǐ zhī cái

这句话大意是:又曰:陈寿撰魏、吴、蜀《三国志》,凡六十五篇,时人称其善叙事,有良史之才。

xià hóu chén shí zhe wèi shū jiàn shòu suǒ zuò biàn huài jǐ shū ér ba

这句话大意是:夏侯湛时著《魏书》,见寿所作,便坏己书而罢。

zhāng huá shàn zhī wèi shòu yuē dāng yǐ jìn shū xiāng fù ěr

这句话大意是:张华善之,谓寿曰:"当以《晋书》相付耳。

qí wéi shí zhòng rú cǐ

这句话大意是:"其为时重如此。

sòng shū yuē wáng sháo zhī láng yá lín yí rén yě

这句话大意是:《宋书》曰:王韶之,琅琊临沂人也。

sī zhuàn jìn yáng qiū chéng shí rén wèi zhī yí jū shǐ zhí

这句话大意是:私撰《晋阳秋》,成,时人谓之宜居史职。

jí chú zhù zuò láng shǐ xù hòu shì qì yì xī jiǔ nián

这句话大意是:即除著作郎,使续后事,讫义熙九年。

shàn xù shì cí lùn kě guān wèi hòu shì jiā shǐ

这句话大意是:善叙事,辞论可观,为后世佳史。

yòu yuē péi sōng zhī zì shì qī zhù chén shòu sān guó zhì

这句话大意是:又曰:裴松之字世期,注陈寿《三国志》。

sōng zhī jiū jí zhuàn jì guǎng zēng yì wén jì chéng zòu zhī

这句话大意是:松之鸠集传记,广增异闻,既成,奏之。

shàng lǎn zhī yuē péi shì qī wèi bù xiǔ yǐ

现代白话:上览之曰:"裴世期为不朽了。

yòu yuē fàn yè yù zhōng yǔ zhū shēng zhí shū yuē jì zào hòu hàn zhuǎn de tǒng xù

这句话大意是:又曰:范晔《狱中与诸生侄书》曰:"既造后汉,转得统绪。

xiáng guān gǔ jīn zhù shù jí píng lùn dài shǎo kě yì zhě

这句话大意是:详观古今著述及评论,殆少可意者。

bān shì zuì yǒu gāo míng jì rèn qíng wú lì wéi zhì kě tuī ěr

这句话大意是:班氏最有高名,既任情无例,惟志可推耳。

bó shàn bù kě jí zhī zhěng lǐ wèi bì kuì yě

这句话大意是:博赡不可及之,整理未必愧也。

wú suī chuán lùn jiē yǒu jīng yì shēn zhǐ

现代白话:我虽传论,皆有精意深旨。

zhì wū xún lì yǐ xià jí liù yí zhū xù lùn bǐ shì zòng fàng shí tiān xià zhī qí zuò zhōng hé zhě wǎng wǎng bù jiǎn guò qín piān cháng gòng bǐ fāng bān shì suǒ zuò jù bù kuì zhī ér yǐ

这句话大意是:至于循吏以下及六夷诸序论,笔势纵放,实天下之奇作,中合者往往不减《过秦》篇,尝共比方班氏所作,俱不愧之而已。

yù biàn zuò zhū zhì qián hàn suǒ yǒu zhě xī lìng bèi

这句话大意是:欲遍作诸志,前汉所有者悉令备。

suī shì bù bì duō qiě shǐ jiàn wén de jǐn cǐ shū xíng gù yīng yǒu cháng yì zhě

这句话大意是:虽事不必多,且使见文得尽,此书行,故应有尝意者。

zì gǔ tǐ dà ér sī jīng wèi yǒu cǐ yě

这句话大意是:自古体大而思精,未有此也。

liáng shū yuē wú jūn yù zhuàn qí shū qiú jiè qí qǐ jū zhù jí qún chén xíng zhuàng wǔ dì bù xǔ

这句话大意是:《梁书》曰:吴均欲撰《齐书》,求借《齐起居注》及《群臣行状》,武帝不许。

suì sī zhuàn zòu zhī chēng dì wèi zī míng dì zuǒ mìng

这句话大意是:遂私撰,奏之,称帝为"齐明帝佐命"。

dì è qí shū bù shí lù yǐ qí shū bù shí shǐ zhōng shū shè rén liú zhī lìn jié wèn shù shí tiáo jìng zhī lí wú duì

这句话大意是:帝恶其书不实录,以其书不实,使中书舍人刘之遴诘问数十条,竟支离无对。

chì fù shěng fén zhī zuò miǎn zhí

这句话大意是:敕付省焚之,坐免职。

yòu yuē péi zǐ yě zēng zǔ sōng zhī sòng yuán jiā zhōng shòu zhào xù xiū hé chéng tiān sòng shǐ wèi jí chéng ér zú

这句话大意是:又曰:裴子野曾祖松之,宋元嘉中受诏续修何承天《宋史》,未及成而卒。

zǐ yě cháng yù jì chéng xiān yè

这句话大意是:子野常欲继成先业。

jí qí yǒng míng mò shěn yuē suǒ zhuàn sòng shū chēng sōng zhī yǐ hòu wú wén yān

现代白话:及齐永明末,沈约所撰《宋书》,称松之已后无闻呢。

zǐ yě gèng zhuàn wèi sòng lüè èr shí juǎn

这句话大意是:子野更撰为《宋略》二十卷。

qí xù shì píng lùn duō shàn ér yún lù huái nán tài shǒu chén pú yǐ qí bù cóng yì shī gù yě

这句话大意是:其叙事评论多善,而云戮淮南太守沈璞,以其不从义师故也。

yuē jù tú xiǎn xiè zhī qǐng liǎng shì yān

现代白话:约惧,徒跣谢之,请两释呢。

tàn qí shù zuò yuē wú fú dǎi yě

现代白话:叹其述作曰:"我弗逮也。

lán líng xiāo chēn yán qí píng lùn kě yǔ guò qín wáng mìng fēn lù yáng biāo

这句话大意是:"兰陵萧琛言其评论可与《过秦》、《王命》分路杨镳。

hòu wèi shū yuē máo xiū zhī wèi cì cuī hào zhī xià

这句话大意是:《后魏书》曰:毛修之位次崔浩之下。

hào yǐ qí zhōng guó jiù mén suī xué bù bó qià ér yóu shè liè shū chuán měi qī zhòng zhī

这句话大意是:浩以其中国旧门,虽学不博洽,而犹涉猎书传,每期重之。

yǔ lùn shuō yán cì suì jí chén shòu sān guó zhì yǒu gǔ liáng shǐ zhī fēng qí suǒ zhù shù wén yì diǎn zhèng jiē yáng yú wáng tíng zhī yán wēi ér xiǎn wǎn ér chéng zhāng bān shǐ yǐ lái wú jí shòu zhě

这句话大意是:与论说,言次遂及陈寿《三国志》,有古良史之风,其所著述,文义典正,皆扬于王庭之言,微而显,婉而成章,班史以来无及寿者。

xiū zhī yuē xī zài shǔ zhōng wén zhǎng lǎo yán shòu céng wèi zhū gě mén xià shū zuǒ de tà bǎi xià gù qí lùn wǔ hòu yuē yìng biàn jiàng lüè fēi qí suǒ zhǎng

这句话大意是:修之曰:"昔在蜀中闻长老言,寿曾为诸葛门下书佐,得挞百下,故其论武侯曰'应变将略,非其所长'。

hào nǎi yǔ lùn yuē fu liàng zhī xiāng liú bèi

这句话大意是:"浩乃与论曰:"夫亮之相刘备,。

dāng jiǔ zhōu dǐng fèi zhī huì

这句话大意是:当九州鼎沸之会,。

yīng xióng fèn fā zhī shí

这句话大意是:英雄奋发之时,。

jūn chén xiāng de

这句话大意是:君臣相得,。

yú shuǐ wèi yù

这句话大意是:鱼水为喻,。

ér bù néng yǔ cáo shì zhēng tiān xià

这句话大意是:而不能与曹氏争天下,。

wěi qì jīng zhōu

这句话大意是:委弃荆州,。

tuì rù bā shǔ

这句话大意是:退入巴蜀,。

yòu duó liú zhāng

这句话大意是:诱夺刘璋,。

wěi lián sūn shì

这句话大意是:伪连孙氏,。

shǒu qióng qí qū zhī de

这句话大意是:守穷崎岖之地,。

tiě hào biān yí zhī jiān

这句话大意是:僣号边夷之间,。

cǐ cè zhī xià zhě

这句话大意是:此策之下者。

kě yǔ zhào tā wèi ǒu ér yǐ wéi guǎn sù zhī yà pǐ bù yì guò hu

现代白话:可与赵它为偶,而以为管、肃之亚匹,不是也很过吗?

wèi shòu zhī biǎn liàng fēi wéi shī shí

这句话大意是:"谓寿之贬亮,非为失实。

sān guó diǎn lüè yuē qí wáng yǐ wèi shōu zhī zú yě mìng zhòng shū jiān yáng xiū zhī cái zhèng qí suǒ zhuàn wèi shū

这句话大意是:《三国典略》曰:齐王以魏收之卒也,命中书监阳休之裁正其所撰《魏书》。

xiū zhī yǐ shōu xù qí jiā shì shāo měi qiě guǎ cái xué yān yán suì shí jìng bù cuò shǒu wéi xuē qù dí shù yī bǎi yú zì

这句话大意是:休之以收叙其家事稍美,且寡才学,淹延岁时,竟不措手,惟削去"嫡庶"一百馀字。

yòu yuē zhōu xiāo dà huán wèi téng wáng yōu you yōu wèn yú dà huán yuē wú wén xiāng dōng wáng zuò liáng shǐ yǒu zhī hu

现代白话:又曰:周萧大圜为滕王逌友,逌问于大圜曰:"我闻湘东王作《梁史》,有之吗?

yú chuán nǎi kě yì yáng dì jì xī ruò

这句话大意是:馀传乃可抑扬,帝纪奚若?

yǐn zé fēi shí jì zé rǎng yáng

这句话大意是:隐则非实,记则攘羊。

duì yuē yán zhī zhě wàng yě

这句话大意是:"对曰:"言之者妄也。

rú shǐ yǒu yì bù zú guài

这句话大意是:如使有,亦不足怪。

xī hàn míng wèi shì zǔ jì zhāng dì wèi xiǎn zōng jì yīn jiàn bù yuǎn zú wèi chéng lì

这句话大意是:昔汉明为《世祖纪》,章帝为《显宗纪》,殷鉴不远,足为成例。

qiě jūn zǐ zhī guò rú rì yuè zhī shí zhāng yú sì hǎi ān dé yǐn zhī

现代白话:且有德行的人之过,如日月之蚀,彰于四海,安得隐之?

rú yǒu yì ān dé ér bù yǐn

这句话大意是:如有,亦安得而不隐?

gài zi wèi fù yǐn zhí zài qí zhōng huì guó zhī è yì duō lǐ yě

这句话大意是:盖子为父隐,直在其中,讳国之恶,绎裰礼也。

yōu nǎi dà xiào

这句话大意是:"逌乃大笑。

yòu yuē qí zhǔ mìng wèi shōu zhuàn wèi shǐ zhì shì wèi chéng

这句话大意是:又曰:齐主命魏收撰《魏史》,至是未成。

cháng lìng qún chén gè yán qí zhì shōu yuē chén yuàn de zhí bǐ dōng guān zǎo chū wèi shū

这句话大意是:常令群臣各言其志,收曰:"臣愿得直笔东观,早出《魏书》。

qí zhǔ nǎi lìng wèi shōu zhuān zài shǐ gé bù zhī jùn shì wèi shōu yuē dāng zhí bǐ wǒ zhōng bù xué wèi dà wǔ zhū shǐ guān

这句话大意是:"齐主乃令魏收专在史阁,不知郡事,谓收曰:"当直笔,我终不学魏大武诛史官。

yú shì guǎng zhēng bǎi guān chuán zǒng zhēn zhuó zhī

这句话大意是:"于是广征百官传,总斟酌之。

jì chéng shàng zhī fán shí èr zhì yī bǎi sān shí juǎn

这句话大意是:既成,上之,凡十二袟,一百三十卷。

shàng shū lù cāo wèi yáng yīn yuē wèi shōu kě wèi bó wù hóng cái yǒu dà gōng yú wèi shì

这句话大意是:尚书陆操谓杨愔曰:"魏收可谓博物宏才,有大功于魏室。

yīn yuē cǐ bù kān zhī shū chuán zhī wàn gǔ

这句话大意是:"愔曰:"此不刊之书,传之万古。

dàn hèn lùn jí zhū jiā zhī yè guò wéi fán suì

这句话大意是:但恨论及诸家,枝叶过为繁碎。

shí lùn shōu wéi ěr zhū róng zuò chuán yǐ róng bǐ hán péng yǐn huò zhě gài yóu de qí zi wén lù huáng jīn gù yě

现代白话:"时论收为你朱荣作传,以荣比韩彭尹霍者,盖由得其子文赂黄金故也。

xíng shào fù xiōng shū shì jiē yōu shào wéi xiào yuē liè nǚ zhuàn xī shì shǐ guān zǔ mǔ

这句话大意是:邢邵父兄书事皆优,邵惟笑曰:"《列女传》悉是史官祖母。

shàng shū zuǒ chéng lú fěi lín zhāng lìng li zhù dù zhī láng zhōng wáng sōng nián zhōng shū shè rén lú qián děng yán yuē wèi shōu wū wǎng yī dài qí zuì hé zhū

这句话大意是:"尚书左丞卢斐、临漳令李庶、度支郎中王松年、中书舍人卢潜等言曰:"魏收诬罔一代,其罪合诛。

lú sī dào yuē dōng guān bǐ shū bù zhí

这句话大意是:"卢思道曰:"东观笔殊不直。

fěi zhù děng yǔ shōu miàn xiāng huǐ rǔ wú suǒ bù zhì

这句话大意是:"斐、庶等与收面相毁辱,无所不至。

qí zhǔ dà nù nǎi qīn zì jié wèn

这句话大意是:齐主大怒,乃亲自诘问。

fěi yuē chén fù wèi zhì yí tóng shōu fù wū zú zǔ zhōng shū láng xuán chuán zhī xià

这句话大意是:斐曰:"臣父位至仪同,收附于族祖中书郎玄传之下;。

shōu zhī wài qīn bó líng cuī chāo wèi zhǐ gōng cáo nǎi wèi chuán shǒu

这句话大意是:收之外亲博陵崔绰位止功曹,乃为传首。

qí zhǔ wèn shōu yuē cuī chāo yǒu hé shì jì qīng wèi zhī lì zhuàn

这句话大意是:"齐主问收曰:"崔绰有何事迹,卿为之立传?

shōu yuē suī wú jué wèi ér dào yì kě jiā

这句话大意是:"收曰:"虽无爵位,而道义可嘉。

wèi sī kōng gāo yǔn céng wèi qí zàn chēng yǒu dào dé

这句话大意是:魏司空高允曾为其赞,称有道德。

chén suǒ yǐ zhī zhī

这句话大意是:臣所以知之。

qí wáng yuē sī kōng cái shì wéi rén zuò zàn lǐ hé chēng yáng yì rú qīng wéi rén zuò wén zhāng dào qí hǎo zhě qǐ néng jiē shí

这句话大意是:"齐王曰:"司空才士,为人作赞,理合称扬,亦如卿为人作文章,道其好者,岂能皆实?

shōu bù néng duì

这句话大意是:"收不能对。

yǐ qí cái míng bù yù jiā zuì

这句话大意是:以其才名,不欲加罪。

gāo dé zhèng qí jiā chuán shén měi nǎi yán wū qí zhǔ yuē guó shǐ yí dìng dāng liú tiān xià rén qíng hé yóu xī chēng

这句话大意是:高德正其家传甚美,乃言于齐主曰:"国史一定,当流天下,人情何由悉称?

bàng zhě dāng jiā zhòng zuì bù rán bù zhǐ

这句话大意是:谤者当加重罪,不然不止。

qí wáng wū shì jìn zhǐ zhū rén gè zhàng èr bǎi

这句话大意是:"齐王于是禁止诸人,各杖二百。

fěi zhù sǐ wū lín zhāng yù zhōng

这句话大意是:斐、庶死于临漳狱中。

yòu běi shǐ shōu suǒ yǐn shǐ guān kǒng qí líng bī wéi qǔ xué liú xiān xiāng yī fù zhě

这句话大意是:又《北史》:收所引史官,恐其陵逼,惟取学流先相依附者。

fáng yán yòu xīn yuán zhí huī zhòng ràng suī sù shè cháo wèi bìng fēi shǐ cái

这句话大意是:房延祐、辛元植、眭仲让虽夙涉朝位,并非史才;。

diāo róu péi áng zhī yǐ rú yè jiàn zhī quán bù kān biān jī

这句话大意是:刁柔、裴昂之以儒业见知,全不堪编缉;。

gāo xiào gàn yǐ zuǒ dào qiú jìn

这句话大意是:高孝干以左道求进;。

xiū shǐ zhū rén fù zǔ yīn qī duō bèi shū lù shì yǐ měi yán

这句话大意是:修史诸人父祖姻戚多被书录,饰以美言。

shōu xìng pō jí bù shèn néng píng sù yǒu yuàn zhě duō méi qí shàn měi yán hé wù xiǎo zi gǎn gòng wèi shōu zuò sè

这句话大意是:收性颇急,不甚能平,夙有怨者,多没其善,每言"何物小子,敢共魏收作色?

jǔ zhī zé shǐ shàng tiān àn zhī dāng shǐ rù dì

这句话大意是:举之则使上天,按之当使入地!

shōu zài shén wǔ shí wéi tài cháng shǎo qīng xiū guó shǐ de yáng xiū zhī zhù yīn wèi xiū zhī yuē wú yǐ xiè dé dāng wèi qīng zuò jiā chuán

这句话大意是:"收在神武时为太常少卿,修国史,得阳休之助,因谓休之曰:"无以谢德,当为卿作佳传。

xiū zhī fù gù wèi shì wèi běi píng tài shǒu yǐ tān nüè wèi zhōng wèi li píng suǒ dàn huò zuì

这句话大意是:"休之父固,魏世为北平太守,以贪虐为中尉李平所弹,获罪。

shōu shū yún gù wèi běi píng shén yǒu huì zhèng zuò gōng shì miǎn guān

这句话大意是:收书云:"固为北平,甚有惠政,坐公事免官。

yòu yún li píng shēn xiāng jìng zhòng

这句话大意是:"又云:"李平深相敬重。

qún kǒu fèi téng chì wèi shǐ qiě wù shī xíng hào wèi huì shǐ

这句话大意是:"群口沸腾,敕《魏史》且勿施行,号为"秽史"。

táng shū yuē dù zhèng lún zhī qǐ jū zhù tài zōng cháng wèi shì chén yuē zhèn měi rì zuò cháo yù chū yī yán jí sī cǐ yán wū bǎi xìng yǒu suǒ yì bù suǒ yǐ bù gǎn duō yán

这句话大意是:《唐书》曰:杜正伦知起居注,太宗尝谓侍臣曰:"朕每日坐朝,欲出一言,即思此言于百姓有所益不,所以不敢多言。

zhèng lún jìn yuē jūn jǔ bì shū yán cún zài shǐ

这句话大意是:"正伦进曰:"君举必书,言存在史。

chén zhí dāng xiū qǐ jū zhù bù gǎn bù jìn yú zhí

这句话大意是:臣职当修《起居注》,不敢不尽愚直。

bì xià ruò yī yán guāi wū dào lǐ zé qiān zǎi lèi wū shèng dé

这句话大意是:陛下若一言乖于道理,则千载累于圣德。

fēi zhí dāng jīn yǒu sǔn wū bǎi xìng yuàn bì xià shèn zhī

这句话大意是:非直当今有损于百姓,愿陛下慎之。

tài zōng dà yuè

这句话大意是:"太宗大悦。

yòu yuē xǔ jìng zōng

这句话大意是:又曰:许敬宗。

chū yú shì jī yǔ jìng zōng fù tóng wèi yǔ wén huà jí suǒ hài fēng dé yí shí wéi nèi shǐ shè rén bèi jiàn qí shì yīn wèi rén yuē shì jī bèi lù shì nán pú fú ér qǐng dài

这句话大意是:初,虞世基与敬宗父同为宇文化及所害,封德彝时为内史舍人,备见其事,因谓人曰:"世基被戮,世南匍匐而请代;。

shàn xīn zhī sǐ jìng zōng wǔ dǎo yǐ qiú shēng

这句话大意是:善心之死,敬宗舞蹈以求生。

jìng zōng wén ér xián zhī

这句话大意是:"敬宗闻而衔之。

jí wèi dé yí lì zhuàn shèng jiā qí zuì è zuǒ jiān mén dà jiàng jūn qián jiǔ lǒng huáng jiā zhī lì yě

这句话大意是:及为德彝立传,盛加其罪恶左监门大将军钱九陇,皇家之隶也。

jìng zōng yǔ zhī jié hūn nǎi wèi jiǔ lǒng qū xù mén fá wàng jiā gōng jì

这句话大意是:敬宗与之结婚,乃为九陇曲叙门阀,妄加功绩。

yòu mán shǒu páng xiào tài lǜ bīng cóng zhēng gāo lí zéi zhī qí qiè nuò xiān jī pò zhī

这句话大意是:又蛮首庞孝泰率兵从征高丽,贼知其怯懦,先击破之。

jìng zōng nà qí jiā bǎo huò wàng chēng qí pín pò zéi tú zhǎn huò shù wàn

这句话大意是:敬宗纳其家宝货,妄称其频破贼徒,斩获数万。

hàn jiāng xiāo jiàn zhě wéi sū dìng fāng páng xiào tài ěr cáo jì shū liú bó yīng jiē chū qí xià

这句话大意是:汉将骁健者惟苏定方、庞孝泰耳,曹继叔、刘伯英皆出其下。

xū měi rú cǐ

这句话大意是:虚美如此。

yòu yuē tài zōng wèi jiàn yì dài fū chǔ suì liáng yuē qīng yóu zhī qǐ jū jiē shū hé děng shì

这句话大意是:又曰:太宗谓谏议大夫褚遂良曰:"卿犹知起居皆书何等事?

dà dǐ rén jūn de jiàn fǒu

这句话大意是:大抵人君得见否?

suì liáng yuē jīn zhī qǐ jū gǔ zhī zuǒ yòu shǐ shū rén jūn yán shì qiě jì shàn è yǐ wéi jiàn jiè shù jī rén zhǔ bù wéi fēi fǎ

这句话大意是:"遂良曰:"今之起居,古之左右史,书人君言事,且记善恶以为鉴诫,庶几人主不为非法。

bù wén dì wáng gōng zì guān shǐ

这句话大意是:不闻帝王躬自观史。

tài zōng yuē zhèn yǒu bù shàn qīng bì jì zhī yé

这句话大意是:"太宗曰:"朕有不善,卿必记之耶?

suì liáng yuē shǒu dào bù rú shǒu guān chén zhí dāng zǎi bǐ jūn jǔ bì jì

这句话大意是:"遂良曰:"守道不如守官,臣职当载笔,君举必记。

huáng mén shì láng liú jì yuē shè lìng suì liáng bù jì tiān xià zhī rén jiē jì zhī yǐ

现代白话:"黄门侍郎刘洎曰:"设令遂良不记,天下之人皆记之了。

dì yuē rán

这句话大意是:"帝曰:"然"。

yòu yuē zhēn guàn shí nián

这句话大意是:又曰:贞观十年,。

shàng shū zuǒ pú yè fáng xuán líng

这句话大意是:尚书左仆射房玄龄,。

shì zhōng wèi zhēng

这句话大意是:侍中魏征,。

sàn qí cháng shì yáo sī lián

这句话大意是:散骑常侍姚思廉,。

tài zǐ yòu shù zǐ lǐ bǎi yào kǒng yǐng dá

这句话大意是:太子右庶子李百药、孔颖达,。

shǒu lǐ bù shì láng líng hú dé fēn

这句话大意是:守礼部侍郎令狐德棻,。

shǒu zhōng shū shì láng cén wén běn

这句话大意是:守中书侍郎岑文本,。

zhōng shū shè rén xǔ jìng zōng děng zhuàn chéng zhōu duò liáng chén qí děng wǔ dài shǐ

这句话大意是:中书舍人许敬宗等撰成周、隋、梁、陈、齐等五代史,。

yì què shàng zhī

这句话大意是:诣阙上之。

tài zōng láo zhī yuē zhèn dǔ qián dài shǐ shū zhāng shàn dàn è zú wèi jiāng lái zhī jiè

这句话大意是:太宗劳之曰:"朕睹前代史书,彰善瘅恶,足为将来之诫。

qín shǐ huáng shē yín wú dù fén shū kēng rú yòng jiān tán zhě zhī kǒu

这句话大意是:秦始皇奢淫无度,焚书坑儒,用缄谈者之口。

suí yáng dì suī hǎo wén rú yóu jí xué zhě qián shì shǐ jí jìng wú suǒ chéng

这句话大意是:隋炀帝虽好文儒,尤疾学者,前世史籍竟无所成。

shù dài zhī shì dài jiāng mǐn jué

这句话大意是:数代之事,殆将泯绝。

zhèn yì zé bù rán jiāng yù lǎn qián wáng zhī dé shī wèi zài shēn zhī guī jìng

这句话大意是:朕意则不然,将欲览前王之得失,为在身之龟镜。

gōng bèi yǐ shù nián zhī jiān lēi chéng wǔ dài zhī shǐ fù zhèn shēn huái jí kě jiā shàng

这句话大意是:公辈以数年之间,勒成五代之史,副朕深怀,极可嘉尚。

yòu zhào sī kōng fáng xuán líng děng xiū jìn shū yǐ zāng róng xù shū wèi běn cǎi zhí zhū jiā zhuàn jì ér yì fù zhī yuán jí jìn dài wén jí wǎng bù bì jǔ wèi shí běn jì èr shí zhì qī shí liè zhuàn shí sān zǎi jì

这句话大意是:"又诏司空房玄龄等修《晋书》,以臧荣绪书为本,采摭诸家传记而益附之,爰及晋代文集,罔不毕举,为十本纪、二十志、七十列传、十三载记。

qí tài zōng suǒ zhe xuān wǔ èr dì jí lù jī wáng xī zhī sì lùn jiē chēng zhì yān fáng xuán líng yǐ xià wèi lùn jiē chēng shǐ chén

现代白话:其太宗所著宣、武二帝及陆机、王羲之四论皆称制呢,房玄龄以下为论皆称史臣。

hòu shù zài ér shū jiù cáng zhī mì fǔ bān cì jiā jí gè yǒu chà

这句话大意是:后数载而书就,藏之秘府,颁赐加级各有差。

yǐ qí shū cì huáng tài zǐ jí xīn luó shǐ zhě gè yī bù yān

现代白话:以其书赐皇太子及新罗使者各一部呢。

yòu yuē xiǎn qìng zhōng gāo zōng yǐ xǔ jìng zōng suǒ zhuàn tài zōng shí lù suǒ jì duō fēi shí nǎi wèi liú rén guǐ yuē zhèn zuó guān guó shǐ suǒ shū duō bù zhōu xī

这句话大意是:又曰:显庆中,高宗以许敬宗所撰《太宗实录》所记多非实,乃谓刘仁轨曰:"朕昨观国史所书,多不周悉。

qīng děng bì xū qióng wēi suǒ yǐn yuán shǐ yào zhōng shèng yè hóng xūn xián shǐ xiáng bèi

这句话大意是:卿等必须穷微索隐,原始要终,盛业鸿勋,咸使详备。

zhì rú xiān shèng zuò wēi fèng fù yì shǔ ā jiù jí shì lián jìng zōng nǎi yí xiàng yù chí jìng dé chuán nèi

这句话大意是:至如先圣作《威凤赋》,意属阿舅及士廉,敬宗乃移向尉迟敬德传内。

yòu cháng wēn tāng jiào xí cháng wéi sì hé wàn duì jù qián hū rán yún wù zhòu hūn bù wǔ luàn cuò xiān shèng jì dǔ sī shì kǒng qí guà fǎ zhě duō suì qián yǐn bù chū

这句话大意是:又尝温汤教习,长围四合,万队俱前,忽然云雾昼昏,部伍乱错,先圣既睹斯事,恐其挂法者多,遂潜隐不出;。

dài qí zhěng lǐ rán hòu lín guān

这句话大意是:待其整理,然后临观。

gù wèi zhèn yuē zhèn lǚ xùn bīng guó zhī dà diǎn cǐ zhī cuò shī wū fǎ bù qīng

这句话大意是:顾谓朕曰:'振旅训兵,国之大典,此之错失,于法不轻。

wǒ ruò jiàn zhī bì xū xíng fǎ

这句话大意是:我若见之,必须行法。

jīn wǒ bù chū liáng wèi wū cǐ

这句话大意是:今我不出,良为于此。

jīn nǎi yí xiàng wèi zhēng chuán yuē chēng shì zhēng zhī jiàn yǔ

这句话大意是:'今乃移向《魏征传》曰,称是征之谏语。

cǐ jì guāi wū shí hé yǐ chuí zhī hòu kūn

现代白话:此既乖于实,凭什么垂之后昆?

zhèn cháng cóng xìng mù yāng gōng pì zhàng yǐ guò hū wū cǎo zhōng jiàn yī rén shēn dài héng dāo qí rén yún wén pì fú zhì pà bù gǎn chū

这句话大意是:朕尝从幸木央宫,辟仗已过,忽于草中见一人身带横刀,其人云闻辟,伏,至怕不敢出。

zhàng jiā sōu suǒ bù jué suì fú bù gǎn dòng

这句话大意是:仗家搜索不觉,遂伏不敢动。

xiān shèng liǎn pèi jí hái gù wèi zhèn yuē cǐ shì ruò fā shù rén hé sǐ rǔ kě hòu cì kàn zǎo fàng chū zhī

现代白话:先圣敛辔即还,顾谓朕曰:'此事若发,数人合死,你可后伺看,早放出之。

shǐ jiā wéi cǐ yī shì chà shì bù shī qí zhēn

这句话大意是:'史家惟此一事差似不失其真。

hǎo chù jùn yuē xiān shèng rén ēn chù lèi jiē shì

这句话大意是:"郝处俊曰:"先圣仁恩,触类皆是。

chén dì rén jié wǎng nián sù wèi zhī rì bèi qiāng yāo yù gòng fèng jiàn yǒu sān wèi wù fú yù yī cǐ rén pà jù wǔ qíng wú zhǔ

这句话大意是:臣弟亻桀往年宿卫之日,被羌腰轝供奉,见有三卫误拂御衣,此人怕惧,五情无主。

xiān shèng wèi zhī yuē cǐ jiān wú yù shǐ wǒ bù wéi rǔ zuò zuì guò bù xū pà jù

现代白话:先圣谓之曰:'此间无御史,我不为你作罪过,不须怕惧。

shàng wèi chù jùn yuē cǐ yì xū rù shǐ

这句话大意是:'上谓处俊曰:'此亦须入史。

yú shì chù jùn děng yǐn zuǒ shǐ li rén shí zhuān zhǎng qí shì

这句话大意是:'于是处俊等引左史李仁实专掌其事。

✦ You read 文部·卷十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.