太平御览 · 李昉 · Chapter 605 of 1000

文部·卷二十一

PinyinModern Translation
Size

这句话大意是:○笔。

shuō wén yuē chu wèi yù wú wèi zhī bù lǜ yàn wèi zhī fú qín wèi zhī bǐ

这句话大意是:《说文》曰:楚谓聿,吴谓之不律,燕谓之弗,秦谓之笔。

shì míng bǐ shù yě

这句话大意是:《释名》:笔,述也;。

shù ér shū zhī

这句话大意是:述而书之。

bó wù zhì yuē méng tián zào bǐ

这句话大意是:《博物志》曰:蒙恬造笔。

cuī bào gǔ jīn zhù yuē niú hēng wèn yuē gǔ yǒu shū qì yǐ lái biàn yīng yǒu bǐ yě shì chēng méng tián zào bǐ hé yě

这句话大意是:崔豹《古今注》曰:牛亨问曰:"古有书契已来便应有笔也,世称蒙恬造笔,何也?

dá yuē zì méng tián shǐ zuò qín bǐ ěr

这句话大意是:"答曰:"自蒙恬始作秦笔耳。

yǐ zhè mù wèi guǎn yǐ lù máo wèi zhù yáng máo wèi pí suǒ wèi lù háo zhú guǎn yě fēi wèi gǔ bǐ yě

这句话大意是:以柘木为管,以鹿毛为柱,羊毛为皮,所谓鹿毫竹管也,非谓古笔也。

yòu wèn yuē bǐ yǒu tóng guǎn hé yě

这句话大意是:"又问曰:"笔有彤管,何也?

dá yuē tóng chì qī ěr

这句话大意是:"答曰:"彤,赤漆耳。

shǐ shǐ guān zǎi bǐ gù shì chì guǎn yán yǐ chì xīn shì yě

这句话大意是:使史官载笔,故是赤管,言以赤心事也。

máo shī bǎi zhōu jìng nǚ yuē jìng nǚ qí luán yí wǒ tóng guǎn

这句话大意是:《毛诗·柏舟·静女》曰:静女其娈,贻我彤管。

gǔ zhě hòu fū rén yǒu nǚ shǐ tóng guǎn zhī fǎ

这句话大意是:(古者,后、夫人有女史彤管之法。

hòu fēi qún qiè yǐ lǐ yù yú jūn suǒ nǚ shǐ shū qí rì yuè shòu zhī huán yǐ jìn tuì yě

这句话大意是:后妃群妾以礼御于君所,女史书其日月,授之环以进退也。

jiān yún tóng guǎn chì bǐ yě

这句话大意是:笺云:彤管,赤笔也。

tóng guǎn yǒu wěi yuè yì nǚ měi

这句话大意是:)彤管有炜,悦怿女美。

qǔ lǐ yuē shǐ zǎi bǐ shì zǎi yán yě

这句话大意是:《曲礼》曰:史载笔、士载言也。

hàn shū yuē zhāng ān shì chí tuó zān bǐ tuó qiè tuó yě

这句话大意是:《汉书》曰:张安世持橐簪笔,(橐,挈橐也。

jìn chén fù tuó zān bǐ cóng bèi gù wèn huò yǒu suǒ jì

这句话大意是:近臣负橐簪笔,从备顾问,或有所记。

shì xiào wǔ dì shù shí nián jiàn wèi zhōng jǐn

这句话大意是:)事孝武帝数十年,见谓忠谨。

dōng guān hàn jì yuē bān chāo zì zhòng shēng jiā pín wèi guān yōng xiě shū

这句话大意是:《东观汉记》曰:班超字仲升,家贫,为官佣写书。

cháng chuò shū tóu bǐ tàn yuē dà zhàng fū dāng xiào fu jiè zǐ zhāng qiān lì gōng yì yù yǐ qǔ fēng hóu ān néng jiǔ shì bǐ yàn hu

这句话大意是:尝辍书投笔,叹曰:"大丈夫当效傅介子、张骞,立功异域,以取封侯,安能久事笔砚吗?

wú zhì yuē cáo gōng wén sūn quán yǐ jīng zhōu zī liú bèi dà jù fāng zuò shū bù jué luò bǐ wū de

这句话大意是:《吴志》曰:曹公闻孙权以荆州资刘备,大惧,方作书,不觉落笔于地。

qí shū yuē jiāng yān cháng sù wū yě tíng mèng yī zhàng fū zì chēng guō pú wèi yān yuē wú yǒu bǐ zài qīng chù duō nián kě yǐ jiàn hái

现代白话:《齐书》曰:江淹尝宿于冶亭,梦一丈夫自称郭璞,谓淹曰:"我有笔,在卿处多年,能够见还。

yān nǎi tàn huái zhōng de wǔ sè bǐ yī yǐ shòu zhī

这句话大意是:"淹乃探怀中,得五色笔一以授之。

ěr hòu wèi shī jué wú měi jù shí rén wèi zhī cái jìn

现代白话:你后为诗,绝无美句,时人谓之才尽。

liáng shū yuē jì shǎo yú cháng mèng lù chuí yǐ yī shù qīng lòu guǎn bǐ shòu zhī yún wǒ yǐ cǐ bǐ yóu kě yòng qīng zì zé qí shàn zhě qí wén yīn cǐ qiú jìn

这句话大意是:《梁书》曰:纪少瑜尝梦陆倕以一束青镂管笔授之,云:"我以此笔犹可用,卿自择其善者",其文因此遒进。

yòu yuē zhèng zhuó jiā pín hào xué chāo yì shū yǐ rì jì yè

这句话大意是:又曰:郑灼家贫,好学,抄义疏以日继夜。

bǐ háo jǐn měi xuē yòng zhī

这句话大意是:笔毫尽,每削用之。

suí shū yuē gāo zǔ fù zhèng yì guān jué lìng nèi shǐ lìng lǐ dé lín lì zuò zhào shū

这句话大意是:《隋书》曰:高祖复郑译官爵,令内史令李德林立作诏书。

gāo jiǒng xì wèi yuē bǐ qián

这句话大意是:高颎戏谓曰:"笔干。

yì dá yuē chū wèi fāng yuè zhàng cè yán guī bù dé yī qián hé yǐ rùn bǐ

现代白话:"译答曰:"出为方岳,杖策言归,不得一钱,凭什么润笔。

yòu yuē liú xíng běn lèi qiān zhǎng cháo xià dài fū

这句话大意是:又曰:刘行本累迁掌朝下大夫。

zhōu dài gù shì tiān zǐ lín xuān zhǎng cháo diǎn bǐ yàn chí zhì yù zuò zé chéng yù dài fū qǔ yǐ jìn zhī

这句话大意是:周代故事,天子临轩,掌朝典笔砚,持至御坐,则承御大夫取以进之。

jí xíng běn wèi zhǎng cháo jiāng jìn bǐ wū dì chéng yù fù yù qǔ zhī xíng běn kàng shēng wèi chéng yù yuē bǐ bù kě de

这句话大意是:及行本为掌朝,将进笔于帝,承御复欲取之,行本抗声谓承御曰:"笔不可得。

dì jīng shì wèn zhī xíng běn yán wū dì yuē chén wén shè guān fēn zhí gè yǒu sī cún

这句话大意是:"帝惊视问之,行本言于帝曰:"臣闻设官分职,各有司存。

chén jì bù dé pèi chéng yù dāo chéng yù yì yān de qǔ chén bǐ

现代白话:臣既不得佩承御刀,承御亦呢得取臣笔。

dì yuē rán

这句话大意是:"帝曰:"然。

yīn lìng èr sī gè xíng suǒ zhí

这句话大意是:"因令二司各行所职。

guó cháo zhuàn jì yuē yú jiān cǎo xíng běn shī wū shì zhì yǒng

这句话大意是:《国朝传记》曰:虞监草行本师于释智永。

zhì yǒng cháng lóu shàng xué yè chéng fāng xià qí qì bǐ tóu zhì yíng wèng

这句话大意是:智永常楼上学业,成方下,其弃笔头至盈瓮。

táng shū yuē liǔ gōng quán wèi sī fēng yuán wài láng mù zōng zhèng pì cháng wèn gōng quán bǐ hé jìn shàn

这句话大意是:《唐书》曰:柳公权为司封员外郎,穆宗政僻,尝问公权:"笔何尽善?

duì yuē yòng bǐ zài xīn xīn zhèng zé bǐ zhèng

这句话大意是:"对曰:"用笔在心,心正则笔正。

shàng gǎi róng zhī qí bǐ jiàn yě

这句话大意是:"上改容,知其笔谏也。

wǔ dài shǐ zhōu shǐ yuē hé níng nián shí qī jǔ míng jīng zhì jīng shī

这句话大意是:《五代史·周史》曰:和凝年十七,举明经,至京师。

hū mèng rén yǐ wǔ sè bǐ yī shù yǐ yǔ zhī wèi yuē zi cái kě yǐ jǔ jìn shì

现代白话:忽梦人以五色笔一束以与之,谓曰:"子才能够举进士。

zì shì cái sī mǐn shàn shí jiǔ dēng jìn shì dì

这句话大意是:"自是才思敏赡,十九登进士第。

yòu yuē mǎ yì sūn chū wèi hé zhōng cóng shì yīn shì fù quē sù yú luó diàn

这句话大意是:又曰:马裔孙初为河中从事,因事赴阙,宿于逻店。

qí de yǒu shàng luó shén cí yè mèng shén jiàn zhào dài yǐ yōu lǐ shǒu shòu yǐ bǐ yī dà yī xiǎo

这句话大意是:其地有上逻神祠,夜梦神见召,待以优礼,手授以笔,一大一小。

jué ér yì yān

现代白话:觉而异呢。

jí wèi hàn lín xué shì xuán zhī gòng jǔ

这句话大意是:及为翰林学士,旋知贡举。

sī zì wèi yuē cǐ èr bǐ zhī yīng yě

这句话大意是:私自谓曰:"此二笔之应也。

jì rù zhōng shū lì fèng èr bǐ shú shì dà xiǎo rú xī shí zhōng mèng suǒ shòu zhě

这句话大意是:"洎入中书,吏奉二笔,熟视大小,如昔时中梦所授者。

hàn guān yí yuē shàng shū lìng pú chéng láng yuè gěi chì guǎn dà bǐ yī shuāng zhuàn tí yuē běi gōng èr zuò

这句话大意是:《汉官仪》曰:尚书令仆丞郎月给赤管大笔一双,篆题曰:"北宫二作。

xī jīng zá jì yuē hàn zhì tiān zǐ bǐ yǐ cuò bǎo wèi fū máo jiē qiū tù zhī háo

这句话大意是:《西京杂记》曰:汉制,天子笔以错宝为跗,毛皆秋兔之毫。

guān shī lù hù wèi zhī yòu yǐ zá bǎo wèi xiá cè yǐ yù bì cuì yǔ jiē zhí bǎi jīn

这句话大意是:官师路扈为之,又以杂宝为匣,厕以玉璧翠羽,皆直百金。

yáng zi fǎ yán yuē zhuì tí rén yì jué miè lǐ xué wú wú qǔ yān

现代白话:扬子《法言》曰:槌提仁义,绝灭礼学,我无取呢。

wǔ dì zhě sān wáng zhī bǐ shé

这句话大意是:五帝者,三王之笔舌。

níng yǒu shū bù yòng bǐ yán bù yóu shé yé

这句话大意是:宁有书不用笔,言不由舌耶?

dāo bù lì bǐ bù xiān yi jiā dǐ xuē zhī

这句话大意是:刀不利,笔不铦,宜加砥削之。

lùn héng yuē zhī néng zhī rén xū sān cùn zhī shé yī chǐ zhī bǐ rán hòu néng zì tōng

这句话大意是:《论衡》曰:知能之人须三寸之舌,一尺之笔,然后能自通。

shén xiān chuán yuē li zhòng fu yǐng chuān rén

这句话大意是:《神仙传》曰:李仲甫,颍川人。

hàn huán dì shí mài bǐ liáo dōng shì yī bǐ sān qián

这句话大意是:汉桓帝时,卖笔辽东市,一笔三钱;。

rú wú qián yì yǔ bǐ

这句话大意是:如无钱,亦与笔。

wèi mò chuán yuē sī mǎ xuān wáng yù zhū cáo shuǎng hū hé yàn zuò zòu yuē yi shàng jūn míng

这句话大意是:《魏末传》曰:司马宣王欲诛曹爽,呼何晏作奏,曰:"宜上君名。

yàn shī bǐ yú de

这句话大意是:"晏失笔于地。

shì shuō yuē wáng dōng tíng cháng mèng yǒu rén yǔ dà bǐ qí guǎn rú chuán

这句话大意是:《世说》曰:王东亭尝梦有人与大笔,其管如椽。

jì jué shuō rén yún dāng yǒu dà shǒu bǐ shì

这句话大意是:既觉,说人云:"当有大手笔事。

bù rì liè zōng yàn jià āi cè shì yì bìng wáng suǒ zuò yě

这句话大意是:"不日,烈宗晏驾,哀策谥议并王所作也。

fu zi yuē hàn mò yī bǐ zhī xiá diāo yǐ huáng jīn shì yǐ hé bì zhui yǐ suí zhū wén yǐ fěi cuì

这句话大意是:《傅子》曰:汉末,一笔之匣,雕以黄金,饰以和璧,缀以隋珠,文以翡翠。

cǐ bǐ fēi wén xī zhī zhēn bì xiàng chǐ zhī guǎn fēng hú zhī zhù qiū tù zhī hàn

这句话大意是:此笔非文犀之桢,必象齿之管,丰狐之柱,秋兔之翰。

yòng zhī zhě bì bèi zhū xiù zhī yī jiàn diāo yù zhī lǚ yǐ

现代白话:用之者必被珠绣之衣,践雕玉之履了。

wáng xī zhī bǐ jīng yuē hàn shí zhū jùn xiàn tù háo chū hóng dōu wéi yǒu zhào guó háo zhōng yòng

这句话大意是:王羲之《笔经》曰:汉时诸郡献兔毫,出鸿都,惟有赵国毫中用。

shí rén xián yán tù háo wú yōu liè guǎn shǔ jiǎn qiǎo zhuō

这句话大意是:时人咸言:兔毫无优劣,管曙裥巧拙。

yòu yuē yǒu rén yǐ lǜ chén qī zhú guǎn jí lòu guǎn jiàn yí lù zhī duō nián

这句话大意是:又曰:有人以绿沉漆竹管及镂管见遗,录之多年。

sī yì kě ài wán

这句话大意是:斯亦可爱玩。

jù yǐ jīn bǎo diāo zhuó rán wèi guì yě

这句话大意是:讵以金宝雕琢然为贵也。

yòu yuē xī rén huò yǐ liú lí xiàng yá wèi bǐ guǎn lì shì zé yǒu zhī

这句话大意是:又曰:昔人或以琉璃象牙为笔管,丽饰则有之。

rán bǐ xū qīng biàn zhòng zé zhì yǐ

现代白话:然笔须轻便,重则踬了。

bǐ mò fǎ yuē zuò bǐ dāng yǐ tiě shū shū tù háo máo jí yáng qīng máo qù qí huì máo shǐ bù rán rú

这句话大意是:《笔墨法》曰:作笔当以铁梳梳兔豪毛及羊青毛,去其秽毛,使不髯茹。

yáng qīng wèi xīn míng yuē bǐ zhù huò yuē mò chí

这句话大意是:羊青为心,名曰"笔柱",或曰"墨池"。

dōng gōng jiù shì yuē huáng tài zǐ chū bài gěi qī bǐ sì méi tóng bó shān bǐ chuáng fù

这句话大意是:《东宫旧事》曰:皇太子初拜,给漆笔四枚,铜博山笔床副。

sōu shén jì yuē wáng yòu bìng yǒu guǐ zhì qí jiā liú chì bǐ shí yú zhī zài jiàn xià yuē kě shǐ rén zān zhī chū rù pì è

这句话大意是:《搜神记》曰:王祐病,有鬼至其家,留赤笔十馀枝在荐下,曰:"可使人簪之,出入辟恶。

fán jǔ shì zhě jiē wú yàng

这句话大意是:"凡举事者皆无恙。

jīng chǔ suì shí jì yuē lù shì héng yún wèi wǔ dì liú jié yú yǐ qī yuè qī rì qí lí liú bǐ

这句话大意是:《荆楚岁时记》曰:陆士衡云:"魏武帝刘婕妤以七月七日祈璃琉笔。

lǐng biǎo lù yì yuē pān yú de wú hú tù duō yòng lù máo yě li máo wèi bǐ

这句话大意是:《岭表录异》曰:番禺地无狐兔,多用鹿毛、野狸毛为笔。

yòu zhāo fù chūn lēi děng zhōu zé zé jī máo wèi bǐ qí yòng yě yì yǔ tù háo wú yì

这句话大意是:又昭富、春勒等州则择鸡毛为笔,其用也,亦与兔毫无异。

yòu yuē lǐng nán wú tù cháng yǒu jùn mù de qí pí shǐ gōng rén xiāo bǐ zhě zuì shī zhī dà jù yīn jiǎn bìn xū wèi bǐ bǐ shén shàn

这句话大意是:又曰:岭南无兔,尝有郡牧得其皮,使工人削笔者,醉失之,大惧,因剪鬓须为笔,笔甚善。

gèng shǐ wèi zhī gōng zhě cí yān

现代白话:更使为之,工者辞呢。

jí qí yóu yǐ shí duì

这句话大意是:诘其由,以实对。

suì xià lìng shǐ yī hù shū rén xū huò bù néng zhì zhé zé qí zhí

这句话大意是:遂下令,使一户输人须,或不能致,辄责其直。

这句话大意是:○墨。

shì míng yuē mò huì yě

这句话大意是:《释名》曰:墨,晦也。

yán yǐ wù huì hēi yě

这句话大意是:言以物晦黑也。

hàn shū wáng mǎng chuán yuē hàn bīng qǐ mǎng yǐ mò wū wèi líng yán líng zhōu yuán

这句话大意是:《汉书·王莽传》曰:汉兵起,莽以墨污渭陵、延陵周垣。

dōng guān hàn jì yuē hé xī shān hòu jí wèi wàn guó gòng xiàn xī jìn jué wéi suì gōng zhǐ mò ér yǐ

这句话大意是:《东观汉纪》曰:和熹邓后即位,万国贡献悉禁绝,惟岁供纸墨而已。

fàn zi jì rán yuē mò chū sān fǔ shàng jià shí bǎi liù shí zhōng sān shí xià shí

这句话大意是:范子《计然》曰:墨出三辅,上价石百六十,中三十,下十。

wéi zhòng jiāng bǐ mò fāng yuē hé mò fǎ hǎo chún yān dǎo qì yǐ juàn xì xǐ yú gāng zhōng xǐ qù cǎo jiè ruò xì shā yǐ xì juàn xǐ chén āi

这句话大意是:韦仲将《笔墨方》曰:合墨法:好醇烟捣讫,以绢细蓰于缸中,蓰去草芥,若细沙,以细绢蓰尘埃。

cǐ wù zhì qīng wēi bù yí lù xǐ lǜ shī fēi qù bù kě bù shèn

这句话大意是:此物至轻微,不宜露蓰,虑失飞去,不可不慎。

mò yī jīn yǐ hǎo jiāo wǔ liǎng jìn cén pí zhī zhōng

这句话大意是:墨一斤,以好胶五两浸梣皮汁中。

cén jiāng nán fán jī mù pí yě

这句话大意是:梣,江南樊鸡木皮也。

qí pí rù shuǐ lǜ sè jiě jiāo yòu yì mò sè kě xià jī zǐ bái qù huáng wǔ méi yì yǐ zhēn zhū yī liǎng shè xiāng yī liǎng jiē bié zhì xì xǐ dōu hé diào xià tiě jiù zhōng níng gāng bù yí zé dǎo sān wàn chǔ chǔ duō yì shàn

这句话大意是:其皮入水绿色,解胶,又益墨色,可下鸡子白去黄五枚,亦以真朱一两、麝香一两,皆别治细蓰,都合调下铁臼中,宁刚不宜泽,捣三万杵,杵多益善。

hé mò bù dé guò èr yuè jiǔ yuè wēn shí bài chòu hán zé nán qián dòng róng jiàn fēng rì suì pò

这句话大意是:合墨不得过二月、九月,温时败臭,寒则难干,湩溶见风日,碎破。

zhòng bù dé guò èr liǎng

这句话大意是:重不得过二两。

cài zhì hàn guān yuē shàng shū lìng pú chéng láng yuè cì yū mí dà mò yī méi xiǎo mò yī méi

这句话大意是:蔡质《汉官》曰:尚书令仆丞郎月赐渝糜大墨一枚,小墨一枚。

dōng gōng jiù shì yuē huáng tài zǐ chū bài gěi xiāng mò sì wán

这句话大意是:《东宫旧事》曰:皇太子初拜,给香墨四丸。

xiū fù shān líng gù shì yuē xuán gōng wù yǒu mò wǔ wán

这句话大意是:《修复山陵故事》曰:玄宫物有墨五丸。

shén xiān chuán yuē hàn huán dì zhēng xiān rén wáng yuǎn yuǎn nǎi tí gōng mén sì bǎi yú zì jiē shuō fāng lái

这句话大意是:《神仙传》曰:汉桓帝征仙人王远,远乃题宫门四百馀字,皆说方来。

dì è zhī xuē zhī wài zì qù nèi zì fù jiàn mò rù cái lǐ

这句话大意是:帝恶之,削之,外字去内字复见,墨入材里。

gé gōng yǔ liáng xiāng shū yuē fù huì shàn mò xià shì suǒ wú cuī hái tǐ gǔ suì gān dǎn bù zú míng bào

这句话大意是:葛龚《与梁相书》曰:复惠善墨,下士所无,摧骸体骨,碎肝胆,不足明报。

cáo zhí yuè fǔ shī yuē mò chū qīng sōng yān bǐ chū jiǎo tù hàn gǔ rén gǎn niǎo jì wén zuì jiǎn gǎi kān

这句话大意是:曹植《乐府诗》曰:墨出青松烟,笔出狡兔翰,古人感鸟迹,文罪裥改刊。

gě hóng shén xiān chuán yuē bān mèng bù zhī hé xǔ rén yě

这句话大意是:葛洪《神仙传》曰:班孟,不知何许人也。

shū zhǐ yú qián jué mò yī pēn jiē chéng zì jìng zhǐ gè yǒu yì yì

这句话大意是:舒纸于前,嚼墨一喷,皆成字,竟纸,各有意义。

zhào yī fēi cǎo shū yuē hòu shì mù cuī dù zhāng zi zhuān yù cǎo shū wèi wu shí rì yī bǐ yuè shù wán mò lǐng xiù rú zào chún chǐ cháng mò qū zhǐ huà dì zhǎo zhé jiǎo sī chū yì xiào pín zhī zēng chǒu yě

这句话大意是:赵壹《非草书》曰:后世慕崔杜张子,专欲草书为务,十日一笔,月数丸墨,领袖如皂,唇齿常墨,屈指画地,爪折〈角思〉出,亦效颦之增丑也。

lù yún yǔ xiōng jī shū yuē yī rì shàng sān tái cáo gōng cáng shí mò shù shí wàn jīn yún shāo cǐ xiāo fù kě yòng rán bù zhī xiōng pō jiàn zhī bù

这句话大意是:陆云《与兄机书》曰:一日上三台,曹公藏石墨数十万斤,云烧此消复可用,然不知兄颇见之不?

jīn sòng èr luó

这句话大意是:今送二螺。

zhèng shì hūn lǐ yè wén zàn yuē jiǔ zǐ zhī mò cáng yú sōng yān

这句话大意是:郑氏《婚礼谒文赞》曰:九子之墨,藏于松烟。

shèng hóng zhī jīng zhōu jì yuē zhù yáng xiàn yǒu mò shān shān shí xī rú mò

这句话大意是:盛弘之《荆州记》曰:筑阳县有墨山,山石悉如墨。

gù wēi guǎng zhōu jì yuē huái huà jùn jué qiàn de shí mò shén duō jīng hǎo kě xiě shū

这句话大意是:顾微《广州记》曰:怀化郡掘堑,得石墨甚多,精好可写书。

dài yán zhī xī zhēng jì yuē shí mò shān běi wǔ shí lǐ shān duō mò kě yǐ shū

现代白话:戴延之《西征记》曰:石墨山北五十里,山多墨,能够书。

xún yáng jì yuē lú shān yǒu shí mò kě shū

这句话大意是:《寻阳记》曰:庐山有石墨可书。

zāi xiáng jí yuē tiān yù mò jūn chén wú dào chán rén jìn

这句话大意是:《灾祥集》曰:天雨墨,君臣无道,谗人进。

li yóu yán mò míng yuē shū qì jì zào yán mò nǎi chén yān shí xiāng fù bǐ shū yǐ shēn

这句话大意是:李尤《研墨铭》曰:书契既造,研墨乃陈,烟石相附,笔疏以申。

gù yě wáng yú dì zhì yuē hàn shí wáng lǎng wèi kuài jī tài shǒu zi sù suí zài jùn

这句话大意是:顾野王《舆地志》曰:汉时,王朗为会稽太守,子肃随在郡。

zhù dōng zhāi zhōng yè yǒu nǚ cóng de chū chēng yuè wáng nǚ yǔ sù yǔ

这句话大意是:住东斋中,夜有女从地出,称越王女,与肃语。

xiǎo bié zèng yī wán mò sù fāng zhù zhōu yì yīn cǐ biàn jué cái sī kāi wù

这句话大意是:晓别,赠一丸墨,肃方注《周易》,因此便觉,才思开悟。

yàn

这句话大意是:○砚。

shì míng yuē yàn yán yě yán mò shǐ hé rú yě

这句话大意是:《释名》曰:砚,研也,研墨使和濡也。

jìn shū huái dì xiàn yú píng yáng

这句话大意是:《晋书》怀帝陷于平阳。

liú cōng yǐn dì rù yàn wèi dì yuē qīng wèi yù zhāng wáng shí zhèn yǔ wáng wǔ zi jù zào qīng

这句话大意是:刘聪引帝入宴,谓帝曰:"卿为豫章王时,朕与王武子俱造卿。

wǔ zi chēng zhèn yú qīng qīng yán wén míng jiǔ yǐ

现代白话:武子称朕于卿,卿言闻名久了。

qīng yǐ suǒ zuò yuè fǔ wén shì zhèn yuē wén jūn shàn cí fù shì wèi kàn yě

这句话大意是:卿以所作乐府文示朕,曰:'闻君善词赋,试为看也。

zhèn yǔ wǔ zi jù wèi shèng dé sòng qīng chēng shàn zhě jiǔ zhī

这句话大意是:'朕与武子俱为《盛德颂》,卿称善者久之。

yòu yǐn zhèn shè yú huáng táng zhèn de shí èr chóu qīng yǔ wǔ zi jù de jiǔ chóu

这句话大意是:又引朕射于皇堂,朕得十二筹,卿与武子俱得九筹。

qīng yòu zèng zhèn zhè gōng yín yàn qīng pō yì fǒu

这句话大意是:卿又赠朕柘弓、银砚,卿颇忆否?

dì yuē ān gǎn wàng zhī

这句话大意是:"帝曰:"安敢忘之?

hèn ěr rì bù dé zǎo shi lóng yán

现代白话:恨你日不得早识龙颜。

táng shū yuē liǔ gōng quán cháng bǎo xī mò yàn tú huà zì jiōng jué zhī cháng píng yàn yǐ qīng zhōu shí mò wèi dì yī yán mò yì lěng jiàng zhōu hēi yàn cì zhī

这句话大意是:《唐书》曰:柳公权常宝惜墨砚图画,自扃𫔎之,常评砚:以青州石末为第一,言墨易冷,绛州黑砚次之。

tài gōng jīn guì yuē yán zhī shū yuē shí mò xiāng zhe xié xīn chán yán wú de wū bái

这句话大意是:《太公金匮》曰:研之书曰:石墨相著,邪心谗言,无得污白。

wu jī zhī cóng zhēng jì yuē fū zǐ chuáng qián yǒu shí yàn yī méi zuò shèn gǔ piáo gài kǒng zǐ píng shēng shí wù yě

现代白话:伍缉之《从征记》曰:孔子床前有石砚一枚,作甚古朴,盖孔子平生时物也。

xī jīng zá jì yuē tiān zǐ yǐ yù wèi yàn qǔ qí bù dòng

这句话大意是:《西京杂记》曰:天子以玉为砚,取其不冻。

shí yí jì yuē zhāng huá zhuàn bó wù zhì zòu wǔ dì dì cì qīng tiě yàn

这句话大意是:《拾遗记》曰:张华撰《博物志》奏武帝,帝赐青铁砚。

tiě shì yú tián guó suǒ xiàn zhù yǐ wéi yàn

这句话大意是:铁是于阗国所献,铸以为砚。

wèi wǔ dì shàng zá wù shū yuē yù wù yǒu chún yín cān dài tái yàn yī méi dùn yín cān dài yuán yàn dà xiǎo gè yī méi

这句话大意是:魏武帝《上杂物疏》曰:御物有纯银参带台砚一枚,钝银参带员砚大小各一枚。

chén liú zhì yuē fàn qiáo nián èr suì zǔ fù xīn zú lín zhōng fǔ qí shǒu yuē hèn bú jiàn rǔ chéng rén yǐ wú suǒ yòng yàn yǔ zhī

现代白话:《陈留志》曰:范乔年二岁,祖父馨卒,临终抚其首曰:"恨不见你成人,以我所用砚与之。

zhì wǔ suì zǔ mǔ yǐ cǐ yán gào qiáo biàn zhí yàn tí kū

这句话大意是:"至五岁,祖母以此言告乔,便执砚啼哭。

dōng gōng jiù shì yuē huáng tài zǐ chū bài gěi qī shí yàn yī méi

这句话大意是:《东宫旧事》曰:皇太子初拜,给漆石砚一枚。

cuī shí sì mín yuè lìng yuē zhēng yuè yàn dòng shì lìng tóng yòu rù xiǎo xué xué piān zhāng

这句话大意是:崔寔《四民月令》曰:正月砚冻释,令童幼入小学学篇章;。

shí yī yuè yàn dòng mìng tóng yòu dú xiào jīng lún yǔ

这句话大意是:十一月砚冻,命童幼读《孝经》、《论语》。

shì yǔ yuē cáo shuǎng yǔ míng dì shǎo tóng yàn shū

这句话大意是:《世语》曰:曹爽与明帝少同砚书。

jìn fu xuán yàn fù cǎi yīn shān zhī qián pú jiǎn zhòng cái zhī xiū yi jié fāng yuán yǐ dìng xíng duàn jīn tiě ér wèi chí shè shàng xià zhī pōu pàn pèi fǎ xiàng hu èr yí mù guì qí néng ruǎn shí měi qí rùn jiān jiā cǎi qī zhī jiāo gù hán chōng dé zhī qīng xuán

这句话大意是:晋傅玄《砚赋》采阴山之潜璞,简众材之修宜,节方员以定形,锻金铁而为池,设上下之剖判,配法象乎二仪,木贵其能软,石美其润坚,加采漆之胶固,含冲德之清玄。

yǒng jiā zhōng jì yuē yàn xī yī yuán zhōng duō shí yàn

这句话大意是:《永嘉中记》曰:砚溪一源中多石砚。

liú chéng zhī sòng yǒng chū shān chuān gǔ jīn jì yuē xīng píng shí xué shēn èr bǎi xǔ dà shí qīng sè kān wèi yàn

这句话大意是:刘澄之《宋永初山川古今记》曰:兴平石穴深二百许,大石青色,堪为砚。

zhǐ

这句话大意是:○纸。

shì míng yuē zhǐ dǐ yě píng huá rú dǐ shí yě

这句话大意是:《释名》曰:纸,砥也,平滑如砥石也。

fú qián tōng sú wén yuē fāng xù yuē zhǐ

这句话大意是:服虔《通俗文》曰:方絮曰纸。

dōng guān hàn jì yuē huáng mén cài lún diǎn zuò shàng fāng zuò zhǐ suǒ wèi cài hóu zhǐ yě

这句话大意是:《东观汉记》曰:黄门蔡伦,典作尚方,作纸,所谓蔡侯纸也。

dǒng ba jì yuē dōng jīng yǒu cài hóu zhǐ jí lún yě

这句话大意是:《董巴记》曰:东京有蔡侯纸,即伦也。

yòng gù má míng má zhǐ mù pí míng gǔ zhǐ yòng gù yú wǎng zuò zhǐ míng wǎng zhǐ yě

这句话大意是:用故麻名麻纸,木皮名谷纸,用故鱼网作纸名网纸也。

wáng yǐn jìn shū yuē wèi tài hé liù nián bó shì hé jiān zhāng yī shàng gǔ jīn zì gǔ qí jīn bù zhǐ jīn yě qí zì cóng jīn

这句话大意是:王隐《晋书》曰:魏太和六年,博士河间张揖上《古今字诂》,其巾部:"纸,今也,其字从巾。

gǔ zhī sù bó yī jiù cháng duǎn suí shì jié juàn méi shù chóng tà jí míng fān

这句话大意是:古之素帛依旧,长短随事,截绢枚数重沓,即名幡。

zhǐ zì cóng xì cǐ xíng shēng yě

这句话大意是:纸字从系,此形声也。

hòu hé dì yuán xìng zhōng zhōng cháng shì cài lún yǐ gù bù dǎo cuò zuò zhǐ gù zì cóng jīn

这句话大意是:后和帝元兴中,中常侍蔡伦以故布捣剉作纸,故字从巾。

shì qí shēng suī tóng xì jīn wèi shū bù dé yán gǔ zhǐ wèi jīn zhǐ

这句话大意是:是其声虽同,系、巾为殊,不得言古纸为今纸。

cuī hóng qián yān lù yuē mù róng jùn sān nián guǎng yì jiāng jūn mín shān gōng huáng zhǐ shàng biǎo jùn yuē wú míng hào wèi yì yú qián hé yí biàn

现代白话:崔鸿《前燕录》曰:慕容俊三年,广义将军岷山公黄纸上表,俊曰:"我名号未异于前,何宜便?

ěr zì jīn dàn kě bái zhǐ chēng shū

现代白话:你自今但可白纸称疏。

shěn yuē sòng shū yuē zhāng yǒng shàn lì shū yǔ jiǎn qiǎo sī zhǐ jí mò jiē zì yíng zào

这句话大意是:沈约《宋书》曰:张永善隶书,语裥巧思,纸及墨皆自营造。

shàng měi de yǒng biǎo qǐ zhé zhí wán zī jiē zì tàn gòng yù zhě bù zhī jí yě

这句话大意是:上每得永表启,辄执玩咨嗟,自叹供御者不之及也。

táng shū yuē dù xiān wèi wù zhōu cān jūn zhì mǎn jiāng guī zhōu lì yǐ zhǐ wàn yú zhāng zèng zhī xiān wéi shòu yī bǎi

这句话大意是:《唐书》曰:杜暹为婺州参军,秩满将归,州吏以纸万馀张赠之,暹惟受一百。

shí rén tàn yuē xī qīng lì shòu yī dà qián fù hé yì yě

这句话大意是:时人叹曰:"昔清吏受一大钱,复何异也!

yǔ lín yuē wáng yòu jūn wèi kuài jī xiè gōng qǐ jiān zhǐ kù zhōng wéi yǒu jiǔ wàn méi xī yǔ zhī

这句话大意是:《语林》曰:王右军为会稽谢公乞笺纸,库中惟有九万枚,悉与之。

huán dì yún yì shǎo bù jié

这句话大意是:桓帝云:"逸少不节。

shí yí jì yuē zhāng huá xiàn bó wù zhì cì cè lǐ zhǐ wàn fān nán yuè suǒ xiàn yě

这句话大意是:《拾遗记》曰:张华献《博物志》,赐侧理纸万番,南越所献也。

hàn rén yán zhì lí yǔ cè lǐ xiāng luàn nán rén yǐ hǎi tái wèi zhǐ qí lǐ zòng héng bāo cè yīn yǐ wéi míng

这句话大意是:汉人言陟貍与侧理相乱,南人以海苔为纸,其理纵横褒侧,因以为名。

shì shuō yuē dài ān dào jiù fàn xuān xué suǒ wéi

这句话大意是:《世说》曰:戴安道就范宣学所为。

fàn xuān dú shū yì dú shū

这句话大意是:范宣读书,亦读书;。

fàn xuān chāo zhǐ yì chāo zhǐ

这句话大意是:范宣抄纸,亦抄纸。

huán xuán wěi shì yuē gǔ wú zhǐ gù yòng jiǎn fēi zhǔ yú jìng yě

这句话大意是:《桓玄伪事》曰:古无纸,故用简,非主于敬也。

jīn zhū yòng jiǎn zhě jiē yǐ huáng zhǐ dài zhī

这句话大意是:今诸用简者,皆以黄纸代之。

yòu yuē xuán lìng píng zhǔn zuò qīng chì piāo lǜ táo huā zhǐ shǐ zǒng jīng lìng sù zuò zhī

这句话大意是:又曰:玄令平准作青赤缥绿桃花纸,使总精令速作之。

shí hǔ yè zhōng jì yuē shí hǔ zhào shū yǐ wǔ sè zhǐ zhe fèng chú kǒu zhōng

这句话大意是:石虎《邺中记》曰:石虎诏书以五色纸着凤雏口中。

fàn níng jiào yuē tǔ zhǐ bù kě yǐ zuò wén shū jiē lìng yòng téng jiǎo zhǐ

现代白话:范宁教曰:土纸不能够作文书,皆令用藤角纸。

shèng hóng zhī jīng zhōu jì yuē zǎo yáng xiàn yī bǎi xǔ bù cài lún zhái qí zhōng jù cún

这句话大意是:盛弘之《荆州记》曰:枣阳县一百许步蔡伦宅,其中具存。

qí bàng yǒu chí jí míng cài zi chí

这句话大意是:其傍有池,即名蔡子池。

lún hàn shùn dì shí rén shǐ yǐ yú wǎng zào zhǐ

这句话大意是:伦,汉顺帝时人,始以鱼网造纸。

xiàn rén jīn yóu duō néng zuò zhǐ gài lún zhī yí yè yě

这句话大意是:县人今犹多能作纸,盖伦之遗业也。

yì yuàn yuē zhāng zhòng shū zài guǎng líng chén xī zhé jiàn mén cè yǒu chì qì

这句话大意是:《异苑》曰:张仲舒在广陵,晨夕辄见门侧有赤气。

hòu kōng zhōng hū yǔ jiàng luó yú qí tíng zhōu guǎng qī bā fēn zhǎng wǔ liù cùn jiē jiān zhǐ jì zhī guǎng cháng yì yǔ luō děng fēn fēn shén kuài

这句话大意是:后空中忽雨绛罗于其庭,周广七八分,长五六寸,皆笺纸继之,广长亦与罗等,纷纷甚快。

jīng sù zhòng shū bào jí sǐ

这句话大意是:经宿,仲舒暴疾死。

sūn fàng xi sì míng yuē cháng shā xi sì céng gòu qīng tuí móu yù jiàn lì

这句话大意是:孙放《西寺铭》曰:长沙西寺,层构倾颓,谋欲建立。

qí rì yǒu tóng zǐ chí zhǐ huā chā de gù sì dōng xī xiāng qù shí yú zhàng yú shì jiàn shā zhèng dāng huā chù

这句话大意是:其日有童子持纸花插地,故寺东西相去十馀丈,于是建刹正当花处。

fu xián zhǐ fù yuē jì zuò qì yǐ dài shéng yòu zào zhǐ yǐ dāng cè

这句话大意是:傅咸《纸赋》曰:既作契以代绳,又造纸以当策。

liú xiào wēi xiè guān zhǐ qǐ yuē suī fù qiū diàn fèng xián hàn cháo yú wǎng

这句话大意是:刘孝威《谢官纸启》曰:虽复邺殿,凤衔汉朝鱼网。

píng zhǔn táo huā zhōng gōng gǔ shù gù yǐ cán cí mǐ huá xiè cǐ xiān huá

这句话大意是:平准桃花,中宫谷树,固以惭兹靡滑,谢此鲜华。

dōng gōng jiù shì yuē huáng tài zǐ chū bài gěi chì zhǐ piǎo hóng má zhǐ chì zhǐ fǎ gè yī bǎi

这句话大意是:《东宫旧事》曰:皇太子初拜,给赤纸、缥红麻纸、敕纸,法各一百。

✦ You read 文部·卷二十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.