太平御览 · 李昉 · Chapter 62 of 1000

地部·卷二十七

PinyinModern Translation
Size

jīng

这句话大意是:○泾。

shū yǔ gòng yuē jīng shǔ wèi ruì

这句话大意是:《书禹贡》曰:泾属渭汭。

shǔ lì yě

这句话大意是:(属,隶也。

shuǐ běi yuē ruì yán zhì shuǐ zhù rù wèi

这句话大意是:水北曰汭,言治水注入渭。

shī yuē jīng yǐ wèi zhuó shí shí qí zhǐ

这句话大意是:《诗》曰:泾以渭浊,湜湜其沚。

chuán yuē zhū hóu zhī dài fū cóng jìn hóu fá qín yǐ bào lì zhī yì jì jīng ér cì qín rén dú jīng shàng liú shī rén duō sǐ

这句话大意是:《传》曰:诸侯之大夫从晋侯伐秦,以报栎之役,济泾而次,秦人毒泾上流,师人多死。

yǐ dú yào tóu jīng shuǐ zhī shàng liú jìn shī yǐn zhī duō sǐ

这句话大意是:(以毒药投泾水之上流,晋师饮之多死。

guó yǔ yuē gōng wáng yóu yú jīng shuǐ shàng mì kāng gōng cóng sān nǚ bēn zhī

这句话大意是:《国语》曰:恭王游于泾水上,密康公从,三女奔之。

qí mǔ yuē bì zhì zhī yú wáng

这句话大意是:其母曰:"必致之于王。

fu shòu sān wèi qún nǚ sān wèi càn càn měi zhī wù rǔ hé dé yǐ kān zhī

现代白话:夫兽三为群,女三为粲,粲美之物,你何德以堪之?

kāng gōng fú xǔ yī nián gōng wáng miè mì

这句话大意是:"康公弗许,一年,恭王灭密。

shǐ jì yuē hán wén qín zhī hǎo xīng shì nǎi shǐ shuǐ gōng zhèng guó jiān shuō qín lìng záo jīng shuǐ zì zhōng shān xi dǐ hù kǒu wèi qú yǐ gài tián

这句话大意是:《史记》曰:韩闻秦之好兴事,乃使水工郑国间说秦,令凿泾水,自中山西抵瓠口为渠以溉田。

yòu yuē qín èr shì mèng bái suī hǔ niè zuǒ cān shā zhī bo jīng wèi suì èr shì nǎi jì wàng yí gōng ér yù sì zhī

这句话大意是:又曰:秦二世梦白虽虎啮左骖杀之,卜泾为祟,二世乃剂望夷宫而欲祀之。

hàn shū yuē jīng shū bù zài dà chuān zhī sì yǐ jìn xián yáng de bǐ dà chuān zhī sì

这句话大意是:《汉书》曰:泾书不在大川之祀,以近咸阳,得比大川之祀。

yòu yuē tài shǐ èr nián zhào zhōng dài fū bái gōng zhèng dé yuē bái xìng gōng jué shí rén duō xiāng wèi wèi gōng

这句话大意是:又曰:太始二年,赵中大夫白公(郑德曰:白姓,公爵,时人多相谓为公。

fù zòu chuān qú yīn míng bái shì qú mín de qí ráo gē zhī yuē tián wū hé suǒ

这句话大意是:)复奏穿渠,因名白氏渠,民得其饶,歌之曰:"田于何所?

chí yáng gǔ kǒu

这句话大意是:池阳谷口。

zhèng guó zài qián bái gōng qǐ hòu

这句话大意是:郑国在前,白公起后。

jǔ chā wèi yún jué qú wèi yǔ

这句话大意是:举锸为云,决渠为雨。

jīng shuǐ yī shí qí ní shù dòu

这句话大意是:泾水一石,其泥数斗。

qiě gài qiě fèn rú chún yuē shuǐ tíng yū hé yǐ dāng fèn

这句话大意是:且溉且粪,(如淳曰:水停淤河以当粪。

zhǎng wǒ hé shǔ

这句话大意是:)长我禾黍。

yī shí jīng shī yì wàn zhī kǒu

这句话大意是:衣食京师,亿万之口。

yì bù qí jiù chuán yuē hàn wǔ sì gān quán zhì jīng qiáo yǒu nǚ zǐ yù yú jīng shuǐ rǔ zhǎng qī chǐ guài qiǎn wèn zhī

这句话大意是:《益部耆旧传》曰:汉武祀甘泉,至泾桥有女子浴于泾水,乳长七尺,怪遣问之。

nǚ yuē dì hòu dì qī chē zhī wǒ

这句话大意是:女曰:"帝后第七车知我。

shí shì zhōng zhāng kuān zài dì qī chē duì yuē tiān xīng zhǔ jì sì zhāi jiè bù jié zé nǚ rén jiàn

这句话大意是:"时侍中张宽在第七车,对曰:"天星主祭祀,斋戒不洁,则女人见。

shuǐ jīng zhù yuē jīng shuǐ dǎo yuán ān dìng cháo nà xiàn xi jī tóu shān qín shǐ huáng xún de xi chū jī tóu shān jí shì yě gài dà lǒng zhī yì míng

这句话大意是:《水经注》曰:泾水导源安定朝那县西笄头山,秦始皇巡地,西出笄头山即是也,盖大陇之异名。

wèi

这句话大意是:○渭。

shī yuē wǒ sòng jiù shì yú wèi zhī yáng

这句话大意是:《诗》曰:我送舅氏,于渭之阳。

shǐ jì yuē qín wǔ wáng sān nián wèi shuǐ chì sān rì zhāo wáng shí sì nián yòu chì sān rì

这句话大意是:《史记》曰:秦武王三年,渭水赤三日,昭王十四年,又赤三日。

hóng fàn wǔ xíng chuán yuē chì zhě huǒ sè gài yì yǐ huǒ lì shuǐ yě

这句话大意是:《洪范五行传》曰:赤者火色,盖亦以火沴水也。

wèi shuǐ qín dà chuān yě yīn yáng luàn qín yòng yán xíng bài luàn zhī xiàng

这句话大意是:渭水秦大川也,阴阳乱,秦用严刑,败乱之象。

shǐ jì yuē xī bó liè yù tài gōng wèi zhī yáng yǔ yǔ dà yuè

这句话大意是:《史记》曰:西伯猎,遇太公渭之阳,与语大悦。

hàn shū yuē wǔ dì yuán guāng liù nián chūn chuān cáo qú tōng wèi

这句话大意是:《汉书》曰:武帝元光六年春,穿漕渠通渭。

shān hǎi jīng yuē wèi shuǐ chū niǎo shǔ tóng xué shān dōng zhù hé rù huá yīn běi

这句话大意是:《山海经》曰:渭水出鸟鼠同穴山东,注河,入华阴北。

niǎo shǔ tóng xué shān jīn zài lǒng xī shǒu yáng xiàn

这句话大意是:(鸟鼠同穴山,今在陇西首阳县。

wèi shuǐ chū qí dōng jīng nán ān tiān shuǐ lüè yáng fú fēng shǐ píng jīng zhào zhì hóng nóng huá yáng xiàn rù hé yě

这句话大意是:渭水出其东,经南安、天水、略阳、扶风、始平、京兆,至弘农华阳县入河也。

sān fǔ huáng tú yuē shǐ huáng jiān tiān xià dōu xián yáng wèi shuǐ guàn dōu yǐ xiàng tiān hàn

这句话大意是:《三辅黄图》曰:始皇兼天下,都咸阳,渭水贯都,以象天汉。

shuǐ jīng zhù yuē wèi shuǐ zhōng jiù yǒu cǔn liú shén xiāng

这句话大意是:《水经注》曰:渭水中旧有忖留神相。

cǐ shén cháng yǔ lǔ bān yǔ bān lìng qí rén chū cǔn liú yuē wǒ mào chǒu qīng shàn tú wù róng wǒ bù néng chū

这句话大意是:此神尝与鲁班语,班令其人出,忖留曰:"我貌丑,卿善图物容,我不能出。

bān wū shì gǒng shǒu yǔ yán yuē chū tóu jiàn wǒ

这句话大意是:"班于是拱手与言曰:"出头见我。

cǔn liú nǎi chū shǒu bān wū shì yǐ jiǎo huà dì cǔn liú jué zhī biàn hái méi shuǐ

这句话大意是:"忖留乃出首,班于是以脚画地,忖留觉之,便还没水。

gù zhì qí xiàng yú shuǐ zhōng wéi bèi yǐ shàng lì shuǐ shàng

这句话大意是:故置其象于水中,惟背以上立水上。

sān fǔ jué lù yuē xiàng zhōng shān yìn mǎ wèi shuǐ rì yǔ sān qián yǐ cháng zhī

这句话大意是:《三辅决录》曰:项中山饮马渭水,日与三钱以偿之。

liè zǐ yuē kuā fù zhú rì kě yǐn wèi shuǐ bù zú nǎi kě sǐ

这句话大意是:《列子》曰:夸父逐日,渴,饮渭水不足,乃渴死。

huái nán zǐ yuē wèi shuǐ duō lì yi shǔ

这句话大意是:《淮南子》曰:渭水多力,宜黍。

这句话大意是:○霸。

shuǐ jīng zhù yuē bà zhě shuǐ shàng dì míng yě

这句话大意是:《水经注》曰:霸者,水上地名也。

shuǐ dōng hé chǎn shuǐ guò bái lù yuán zhì qín hǔ quān běi rù wèi

这句话大意是:水东合浐水,过白鹿原,至秦虎圈北入渭。

hàn shū dì lǐ zhì yuē bà shuǐ chū lán tián gǔ gǔ yuē zī shuǐ qín mù gōng gēng míng bà shuǐ yǐ zhāng bà gōng

这句话大意是:《汉书地理志》曰:霸水出蓝田谷,古曰滋水,秦穆公更名霸水,以彰霸功。

hàn shū yuē hàn wáng yuán nián shí yuè zhì bà shàng qín wáng zǐ yīng jiàng

这句话大意是:《汉书》曰:汉王元年十月至霸上,秦王子婴降。

chǎn

这句话大意是:○浐。

shuǐ jīng zhù yuē chǎn shuǐ chū jīng zhào lán tián gǔ běi rù yú bà

这句话大意是:《水经注》曰:浐水出京兆蓝田谷,北入于霸。

dì lǐ zhì yuē chǎn shuǐ chū nán líng xiàn zhī lán tián gǔ xī běi liú yǔ yī shuǐ hé shuǐ chū xī nán mǎng gǔ dōng běi liú zhù chǎn shuǐ shuǐ yòu běi lì lán tián chuān běi liú zhù yú bà shuǐ yě

这句话大意是:《地理志》曰:浐水出南陵县之蓝田谷,西北流与一水合,水出西南莽谷,东北流注浐水,水又北历蓝田川,北流注于霸水也。

yòu yún chǎn shuǐ běi zhì bà líng rù bà shuǐ yě

这句话大意是:又云浐水北至霸陵,入霸水也。

xī jīng jì yuē xī jīng dōng shì píng zhǔn shǔ dōng yú yǒu fàng shēng chí fēn chǎn shuǐ qú zì dào zhèng fang dōng chéng xi liú zhù zhī sú hào hǎi dì

这句话大意是:《西京记》曰:西京东市平准署东隅有放生池分浐水,渠自道政坊东城西流注之,俗号海地。

yòu yuē chǎn shuǐ xī àn yǒu bǎn jiù míng chǎn bǎn

这句话大意是:又曰:浐水西岸有阪,旧名浐阪。

suí wén dì è bǎn zhī míng gǎi míng cháng lè pō

这句话大意是:隋文帝恶阪之名,改名长乐坡。

fēng

这句话大意是:○丰。

hàn shū dì lǐ zhì yuē qī jū jì cóng fēng shuǐ yōu tóng

这句话大意是:《汉书地理志》曰:漆沮既从,丰水攸同。

yán shī gǔ zhù yuē fēng shuǐ chū hù zhī nán shān yán jū shuǐ jì cóng rù wèi fēng shuǐ yì tóng lái yě

这句话大意是:颜师古注曰:丰水出鄠之南山,言沮水既从入渭,丰水亦同来也。

shuǐ jīng zhù yuē wèi shuǐ yòu dōng yǔ fēng shuǐ huì yú duǎn yīn shān shuǐ huì wú tā gāo shān yì luán wéi dōng yuán fù shí dūn ér yǐ

这句话大意是:《水经注》曰:渭水又东,与丰水会于短阴山,水会无他高山异峦,惟东原阜石墩而已。

shuǐ shàng jiù yǒu biàn mén qiáo

这句话大意是:水上旧有便门桥。

máo shī wén wáng yǒu shēng yuē fēng shuǐ yǒu qǐ wǔ wáng qǐ bù shì

这句话大意是:《毛诗·文王有声》曰:丰水有芑,武王岂不仕?

yí jué sūn móu yǐ yàn yì zi

这句话大意是:贻厥孙谋,以燕翼子。

wén zi yuē lǎo zi yún fēng shuǐ zhī shēn shí rèn ér bù shòu chén gòu jīn tiě zài zhōng xíng jiàn yú wài

这句话大意是:《文子》曰:老子云:"丰水之深十仞,而不受尘垢,金铁在中,形见于外。

gǎo

这句话大意是:○镐。

shuǐ jīng zhù yuē gǎo shuǐ shàng chéng hào chí wū kūn míng chí běi zhōu wǔ wáng zhī suǒ dōu yě

这句话大意是:《水经注》曰:镐水上承镐池于昆明池北,周武王之所都也。

gù shī yún kǎo bǔ wéi wáng zhái shì hào jīng

这句话大意是:故《诗》云:"考卜维王,宅是镐京。

wéi guī zhèng zhī wǔ wáng chéng zhī

这句话大意是:维龟正之,武王承之。

gǎo shuǐ yòu běi liú yǔ biāo chí hé yòu běi jīng qīng líng tái xī jīng cí shí mén zhù yú wèi

这句话大意是:"镐水又北流与滮池合,又北经清泠台,西经慈石门注于渭。

zhèng xuán yuē fēng hào zhī jiān shuǐ běi liú yě

这句话大意是:郑玄曰:"丰镐之间,水北流也。

lào

这句话大意是:○涝。

shuō wén yuē lào shuǐ chū fú fēng hù běi rù wèi

这句话大意是:《说文》曰:涝,水出扶风鄠,北入渭。

shān hǎi jīng yuē niú shǒu zhī shān lào shuǐ chū yān xi zhù yú jué shuǐ duō fēi yú

现代白话:《山海经》曰:牛首之山,涝水出呢,西注于潏,水多飞鱼。

jué

这句话大意是:○潏。

zì lín yuē jué shuǐ chū dù líng xiàn

这句话大意是:《字林》曰:潏,水出杜陵县。

shuǐ jīng zhù yuē jué shuǐ shàng chéng huáng zǐ bēi shuǐ jīng jiàn tái dōng rù wèi yì míng shěn shuǐ yòu míng gāo dōu shuǐ hàn wáng shì wǔ hòu dà zhì chí zhái yǐn gāo dōu shuǐ rù cháng ān chéng

这句话大意是:《水经注》曰:潏水上承皇子陂,水经渐台,东入渭,亦名沈水,又名高都水,汉王氏五侯大治池宅,引高都水入长安城。

gù bǎi xìng gē zhī yuē wǔ hòu chū qǐ qǔ yáng zuì nù jué huài gāo dōu jìng lián wǔ dù tǔ shān jiàn tái xiàng xi bái hǔ shì yě

这句话大意是:故百姓歌之曰:"五侯初起,曲阳最怒,决坏高都,竟连五杜,土山渐台,象西白虎"是也。

这句话大意是:○伊。

shuǐ jīng yuē yī shuǐ chū nán yáng xiàn xi xún qú shān

这句话大意是:《水经》曰:伊水,出南阳县西荀渠山。

zuǒ xī xī gōng èr shí èr nián yuē chū píng wáng dōng qiān yě xīn yǒu shì yī chuān jiàn bèi fā ér jì yú yě zhě yuē bù jí bǎi nián cǐ qí róng hu

这句话大意是:《左僖·僖公二十二年》曰:初,平王东迁也,辛有适伊川,见被发而祭于野者,曰:"不及百年,此其戎吗?

shān hǎi jīng yuē dú sū zhī shān yī shuǐ chū yān dōng liú zhù yú luò

现代白话:《山海经》曰:独苏之山,伊水出呢,东流注于洛。

dài yán zhī xī zhēng jì yuē yī shuǐ shàng yuán jīng xīn chéng lù hún èr xiàn nán nǚ wú shào zhǎng jiē bìng yǐng

这句话大意是:戴延之《西征记》曰:伊水,上源经新城、陆浑二县,男女无少长皆病瘿。

sú yún shuǐ tǔ suǒ zhì yī shuǐ bù kě yǐn yě

这句话大意是:俗云水土所致,伊水不可饮也。

lǚ shì chūn qiū yuē yǒu shēn shì nǚ zǐ cǎi sāng de yīng ér sāng zhōng qí mǔ jū yī shuǐ shàng gù mìng zhī yuē yī yǐn

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:有莘氏女子采桑,得婴儿桑中,其母居伊水上,故命之曰伊尹。

luò

这句话大意是:○洛。

shuǐ jīng zhù yuē luò shuǐ chū jīng zhào shàng luò xiàn hù jǔ shān

这句话大意是:《水经注》曰:洛水,出京兆上洛县护举山。

dì lǐ zhì yuē luò shuǐ chū zhǒng lǐng shān

这句话大意是:《地理志》曰:洛水,出冢岭山。

yì shàng xì cí yuē luò chū shū shèng rén zé zhī

这句话大意是:《易上·系辞》曰:洛出书,圣人则之。

yì qián záo dù yuē wáng zhě shèng dé zhī yīng luò shuǐ xiān wēn jiǔ rì nǎi hán wǔ rì biàn wéi wǔ sè

这句话大意是:《易干凿度》曰:王者盛德之应,洛水先温,九日乃寒,五日变为五色。

yòu yuē dì wáng jiāng qǐ hé luò lóng xiàn chá jiàn shǒu hēi zhě rén zhèng bái zhě de zhèng chì zhě tiān

这句话大意是:又曰:帝王将起,河洛龙见,察见首黑者人,正白者地,正赤者天。

shàng shū yǔ gòng yuē dǎo luò zì xióng ěr

这句话大意是:《尚书禹贡》曰:导洛自熊耳。

zài yí yáng zhī xi yě

这句话大意是:(在宜阳之西也。

dōng běi huì yú jiàn chán huì yú hé nán chéng nán

这句话大意是:)东北会于涧瀍,(会于河南城南。

yòu dōng huì yú yī hé yú luò yáng zhī nán

这句话大意是:)又东会于伊,(合于洛阳之南。

yòu dōng běi rù yú hé

这句话大意是:)又东北入于河。

hé yú gǒng zhī dōng yě

这句话大意是:(合于巩之东也。

shàng shū zhōng hou yuē wǔ wáng chén bì yú hé lǐ bì tuì zhì rì gàn róng guāng mù hé qīng yún fú luò

这句话大意是:《尚书中候》曰:武王沉璧于河,礼毕退,至日旰,荣光幕河,青云浮洛。

máo shī yuē zhān bǐ luò yǐ wéi shuǐ yāng yāng

现代白话:《毛诗》曰:瞻彼洛了,维水泱泱。

chūn qiū shuō tí cí yuē luò chū xióng ěr shān

这句话大意是:《春秋说题辞》曰:洛出熊耳山。

luò zhī wéi yán yì yě yì qí yào yě

这句话大意是:雒之为言绎也,绎其燿也。

sòng jūn zhù yuē shuǐ guāng yào yě

这句话大意是:(宋均注曰:水光耀也。

guó yǔ yuē líng wáng èr shí èr nián gǔ luò dòu jiāng huǐ gōng shì wáng yù yōng zhī

这句话大意是:《国语》曰:灵王二十二年,谷洛斗,将毁宫室,王欲壅之。

tài zǐ jìn yuē fu shān tǔ zhī jù yě

这句话大意是:太子晋曰:"夫山,土之聚也;。

sǒu wù zhī guī yě

这句话大意是:薮,物之归也;。

chuān qì zhī dǎo yě

这句话大意是:川,气之导也;。

zé shuǐ zhī zhōng yě

这句话大意是:泽,水之锺也。

fu shuǐ jù yú gāo guī yú xià jīn wú zhí zhèng wú nǎi shí yǒu suǒ pì ér huá fu èr chuān zhī shén

现代白话:夫水聚于高,归于下,今我执政无乃实有所僻而滑夫二川之神。

wáng zú yōng zhī wáng shì dà luàn

这句话大意是:"王卒壅之,王室大乱。

yòu yuē yī luò jié ér xià wáng hé jié ér shāng wáng

这句话大意是:又曰:伊洛竭而夏亡,河竭而商亡。

hàn shū yuē wǔ dì chuān qú yǐn luò shuǐ àn suì bēng nǎi záo jǐng shēn sì shí yú zhàng wǎng wǎng wèi jǐng jǐng xià xiāng tōng xíng shuǐ

这句话大意是:《汉书》曰:武帝穿渠引洛水,岸遂崩,乃凿井深四十馀丈,往往为井,井下相通行水。

xiè chéng hòu hàn shū yuē pèi guó chén xuān jiàn wǔ shí nián luò shuǐ chū zào jīn chéng mén huò yù zhù sāi zhī xuān jiàn yuē xī wáng zūn zhèng shēn jīn dī shuǐ tuì kuàng shèng zhǔ yé

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:沛国陈宣,建武十年,雒水出造津城门,或欲筑塞之,宣谏曰:"昔王尊正身金堤,水退,况圣主耶?

yán wèi jué ér shuǐ qù

这句话大意是:"言未绝而水去。

shuǐ jīng zhù yuē xī huáng dì zhī shí tiān dà wù sān rì dì yóu luò shuǐ zhī shàng jiàn dà yú shā wǔ shēng yǐ jiào zhī tiān nǎi shèn yǔ qī rì qī yè yú liú shǐ de tú shū

这句话大意是:《水经注》曰:昔黄帝之时,天大雾三日,帝游洛水之上,见大鱼,杀五牲以醮之,天乃甚雨七日七夜,鱼流始得图书。

wèi lüè yuē hàn huǒ xíng jì shuǐ gù luò qù shuǐ ér jiā zhuī yān

现代白话:《魏略》曰:汉火行忌水,故"洛"去水而加隹呢。

shān hǎi jīng yún qín mào zhī shān luò shuǐ chū yān dōng zhù yú hé qí zhōng yǒu zǎo yù

现代白话:《山海经》云:秦冒之山,洛水出呢,东注于河,其中有藻玉。

shù zhēng jì yuē luò shuǐ dǐ yǒu yù shí gù shàng wú shuǐ

这句话大意是:《述征记》曰:洛水底有礜石,故上无水。

chán

这句话大意是:○瀍。

shuǐ jīng yuē chán shuǐ chū hé nán gǔ chéng xiàn běi shān dōng yǔ qiān jīn qú hé yòu dōng guò yǎn shī rù yú luò

这句话大意是:《水经》曰:瀍水,出河南谷城县北山东,与千金渠合,又东过偃师,入于洛。

jiàn

这句话大意是:○涧。

shuǐ jīng yuē jiàn shuǐ chū xīn ān xiàn nán bái shí shān

这句话大意是:《水经》曰:涧水,出新安县南白石山。

dōng nán rù yú luò

这句话大意是:东南入于洛。

yòu yuē sān fǔ jué lù zhù yún mǎ shì xiōng dì wǔ rén gòng jū jiàn gǔ èr shuǐ zhī jiāo zuò wǔ mén kè shè yīn shě yǐ wéi míng

这句话大意是:又曰:《三辅决录》注云:"马氏兄弟五人共居涧谷二水之交,作五门客舍,因舍以为名。

jīn zài hé nán xi sì shí lǐ yǐ shān hǎi jīng tuī xiào lǐ shù bù shū zhòng zhì suǒ jì shuǐ huì shàng yǒu gù jū zhī chù sī zé jiàn shuǐ yě

这句话大意是:今在河南西四十里,以《山海经》推校,里数不殊仲治所记,水会尚有故居之处,斯则涧水也。

jí zhōu shū suǒ wèi wǒ nǎi bo jiàn shuǐ dōng yán shì shuǐ yě

这句话大意是:即《周书》所谓我乃卜涧水东,言是水也。

这句话大意是:○谷。

shuǐ jīng yuē gǔ shuǐ chū hóng nóng miǎn chí xiàn nán bō zhǒng lín gǔ yáng gǔ yě

这句话大意是:《水经》曰:谷水,出弘农渑池县南嶓冢林谷阳谷也。

shān hǎi jīng yuē fu shān zhī xi yǒu lín yān yuē bō zhǒng gǔ shuǐ chū yān dōng liú zhù yú luò qí zhōng duō mín yù

现代白话:《山海经》曰:"傅山之西有林呢,曰嶓冢,谷水出呢,东流注于洛,其中多珉玉。

jīn gǔ shuǐ chū yú xiáo dōng mǎ tóu shān gǔ yáng gǔ dōng běi liú lì miǎn chí chuān

这句话大意是:"今谷水出于崤东马头山谷阳谷,东北流历渑池川。

wéi zhāo guó yǔ zhù yuē luò shuǐ zài chéng nán gǔ shuǐ zài wáng chéng běi dōng rù yú chán

这句话大意是:韦昭《国语》注曰:洛水在城南,谷水在王城北,东入于瀍。

líng wáng shí gǔ shuǐ shèng chū yú wáng chéng xi ér nán liú hé yú luò liǎng shuǐ xiàng gé yǒu sì yú dòu ér huǐ wáng chéng xī nán yě

这句话大意是:灵王时,谷水盛出于王城西,而南流合于洛,两水相格,有似于斗,而毁王城西南也。

hàn miǎn

这句话大意是:○汉沔。

shàng shū yǔ gòng yuē jiāng hàn cháo zōng yú hǎi yě

这句话大意是:《尚书禹贡》曰:江汉朝宗于海也。

shī yuē hàn guǎng dé guǎng suǒ jí yě wén wáng zhī huà bèi yú nán guó měi huà xíng hu jiāng hàn zhī yù

这句话大意是:《诗》曰:《汉广》,德广所及也,文王之化被于南国,美化行乎江汉之域。

yòu yuē tāo tāo jiāng hàn nán guó zhī jì

这句话大意是:又曰:滔滔江汉,南国之纪。

yòu yuē nán yǒu qiáo mù bù kě xiū sī hàn yǒu yóu nǚ bù kě qiú sī

这句话大意是:又曰:南有乔木,不可休思,汉有游女,不可求思。

zuǒ zhuàn yuē cài zhāo hóu wèi liǎng pèi yǔ liǎng qiú yǐ rú chu xiàn yī pèi yī qiú yú zhāo wáng

这句话大意是:《左传》曰:蔡昭侯为两佩与两裘以如楚,献一佩一裘于昭王。

zi cháng yù zhī bù yǔ

这句话大意是:子常欲之,不与。

sān nián zhǐ zhī

这句话大意是:三年止之。

cài hóu guī jí hàn zhí yù ér chén yuē yú suǒ jì hàn ér nán zhě yǒu ruò dà chuān

这句话大意是:蔡侯归及汉,执玉而沉曰:"余所济汉而南者,有若大川。

yòu yuē chǔ guó fāng chéng yǐ wéi chéng hàn shuǐ yǐ wéi chí

这句话大意是:又曰:楚国方城以为城,汉水以为池。

yòu yuē wú shī fá yǐng chu zi cháng jì hàn ér zhèn zì xiǎo bié zhì yú dà bié

这句话大意是:又曰:吴师伐郢,楚子常济汉而阵,自小别至于大别。

shǔ zhì yuē shào fǔ wáng móu děng shàng yán qián xiāng yáng nán zǐ zhāng jiā wáng xiū xiàn yù xǐ xǐ qián hàn shuǐ wū shēn yuān huī jǐng zhú yào xǐ guāng chè tiān

这句话大意是:《蜀志》曰:少府王谋等上言,前襄阳男子张嘉、王休献玉玺,玺潜汉水,于深渊晖景烛曜,玺光彻天。

sūn yán sòng shū yuē hàn zhōng chéng gù xiàn hàn shuǐ àn jì yǒu yì shēng rú léi é qǐng àn bēng yǒu tóng zhōng shí èr chū zì qián rǎng tǐ zhì jì jīng kòu zhī qīng xiǎng

这句话大意是:孙岩《宋书》曰:汉中成固县汉水岸际,有异声如雷,俄顷岸崩,有铜钟十二出自潜壤,体制既精,扣之清响。

hán shī yuē zhèng jiāo fǔ guò hàn gāo yù èr nǚ yāo fú pèi liǎng zhū jiāo fǔ yǔ zhī yán yuē yuàn qǐng zi zhī pèi

这句话大意是:《韩诗》曰:郑交甫过汉皋,遇二女妖服,佩两珠,交甫与之言,曰:"愿请子之佩。

èr nǚ jiě pèi yǔ jiāo fǔ ér huái zhī qù shí bù tàn zhī zé wáng yǐ huí gù èr nǚ yì jí wáng yǐ

现代白话:"二女解佩与交甫而怀之,去十步探之则亡了,回顾二女,亦即亡了。

shuǐ jīng zhù jí shān hǎi jīng zhù yún hàn shuǐ chū lǒng dǐ dào xiàn bō zhǒng shān chū míng yàng shuǐ dōng liú zhì wǔ dū jū xiàn shǐ wèi hàn shuǐ dōng nán zhì jiā méng yǔ qiāng shuǐ hé zhì jiāng xià ān lù xiàn míng miǎn shuǐ gù yǒu hàn miǎn shuǐ zhī míng

这句话大意是:《水经注》及《山海经》注云:汉水出陇坻道县嶓冢山,初名漾水,东流至武都沮县,始为汉水,东南至葭萌,与羌水合,至江夏安陆县名沔水,故有汉沔水之名。

jí zhōu zhāo wáng ruò yú cǐ chù

这句话大意是:(即周昭王溺于此处。

yòu dōng zhì jìng líng hé cāng láng zhī shuǐ jí qū yuán yù yú fǔ chù

这句话大意是:)又东至竟陵,合沧浪之水,(即屈原遇渔父处。

yòu dōng guò sān shì shuǐ chù dà bié shān nán ér rù jiāng yě

这句话大意是:)又东过三澨,水触大别山南,而入江也。

yǔ zhòng yōng hàn shuǐ jì yuē hàn shuǐ chū guǎng hàn yàng shuǐ chū lǒng xī dōng liú zhì wǔ dū ér yǔ hàn shuǐ hé

这句话大意是:(庾仲雍《汉水记》曰:汉水出广汉,漾水出陇西,东流至武都而与汉水合。

miǎn shuǐ chū wǔ dū jū xiàn yì yǔ hàn shuǐ xiāng hé

这句话大意是:沔水出武都沮县,亦与汉水相合。

yòu dōng wèi cāng láng zhī shuǐ guò sān shì zhì yú dà bié nán rù yú jiāng dōng huì zé wèi péng lǐ dōng wèi běi jiāng rù yú hǎi shì yě

这句话大意是:)又东为沧浪之水,过三澨,至于大别,南入于江,东汇泽为彭蠡,东为北江,入于海是也。

huì huí yě

这句话大意是:(汇,回也。

yīn hú huì fǎn

这句话大意是:音胡贿反。

yán hàn shuǐ hé dà jiāng huí liú rù péng lǐ zé dōng běi zhì nán xú zhōu míng wéi běi jiāng ér rù hǎi

这句话大意是:言汉水合大江,回流入彭蠡泽,东北至南徐州,名为北江而入海。

yòu yuē miǎn shuǐ dōng jīng wàn shān běi shān xià yǒu tán zhōng yǒu dù yuán kǎi bēi

这句话大意是:又曰:沔水东经万山北,山下有潭,中有杜元凯碑。

yuán kǎi hào shàng hòu míng zuò liǎng bēi bìng shù jǐ gōng yī bēi lì xiàn shān yī bēi chén cǐ tán zhōng

这句话大意是:元凯好尚后名,作两碑并述己功,一碑立岘山,一碑沈此潭中。

yuē qiān zǎi zhī hòu hé zhī bù shēn gǔ wéi líng yě

这句话大意是:曰:"千载之后,何知不深谷为陵也。

yòu yuē hàn dōng jīng xi chéng xiàn gù chéng wèi zhān tuān hóng bō mǎng dàng pēng làng yún tuí gǔ qí jiù yán yǒu zhān fèn qí wàng tāo zhí shàng zhì cǐ pù sāi yīn yǐ míng zhān tuān yān

现代白话:又曰:汉东经西城县故城,为鳣湍,洪波漭荡,漰浪云颓,古耆旧言,有鳣奋鬐望涛直上至此曝鳃,因以名鳣湍呢。

yòu yuē hàn shuǐ jīng xi chéng xiàn gù chéng nán yòu dōng wèi lóng quán quán shàng yǒu hú bí shān shí lèi hú rén bí gù yě

这句话大意是:又曰:汉水经西城县故城南,又东为龙泉,泉上有胡鼻山,石类胡人鼻故也。

xià lín lóng jǐng zhǔ quán shēn shù zhàng

这句话大意是:下临龙井渚,泉深数丈。

shèng hóng zhī jīng zhōu jì yuē miǎn shuǐ wēi tán jí shēn xiān yǒu jiāo wéi hài shān xiá wèi xiāng yáng tài shǒu bá jiàn rù shuǐ jiāo rào qí zú xiá zì huī jiàn jié jiāo shù duàn liú xiě dān shuǐ yǒng guān dāng shí

这句话大意是:盛弘之《荆州记》曰:沔水隈潭极深,先有蛟为害,邓遐为襄阳太守,拔剑入水,蛟绕其足,遐自挥剑截蛟数段,流血丹水,勇冠当时。

yú hòu suì wú jiāo huàn

这句话大意是:于后遂无蛟患。

yòu yuē jīng yùn yù yǐ rùn qí qū hàn hán zhū ér qīng qí yù

这句话大意是:又曰:荆蕴玉以润其区,汉含珠而清其域。

liáng zhōu jì yuē hàn shuǐ fā yuán lǒng xī dǐ dào xiàn zhī bō zhǒng shān dōng zhì yú xià kǒu hé jiāng mián dài sì zhōu zhī yù jīng tú wǔ qiān yú lǐ wèi zhī miǎn shuǐ

这句话大意是:《梁州记》曰:汉水发源陇西氐道县之嶓冢山,东至于夏口合江,绵带四州之域,经途五千馀里,谓之沔水。

shuǐ jīng yuē miǎn shuǐ chū wǔ dū jū xiàn dōng làng gǔ zhōng

这句话大意是:《水经》曰:沔水出武都沮县东浪谷中。

zhù yuē yī míng jū shuǐ yǐ qí chū chū jù rù rán yě

这句话大意是:注曰,一名沮水,以其初出沮洳然也。

huái nán zǐ yuē hàn shuǐ zhòng ān ér yi zhú jiàn

这句话大意是:《淮南子》曰:汉水重安而宜竹箭。

✦ You read 地部·卷二十七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.