lǜ lìng shàng
这句话大意是:○律令上。
shū yuē wáng yuē wū hū
这句话大意是:《书》曰:王曰:"呜呼!
fán wǒ yǒu guān jūn zǐ qīn nǎi yōu sī shèn nǎi chū lìng
现代白话:凡我有官有德行的人,钦乃攸司,慎乃出令。
lìng chū wéi xíng fú wéi fǎn
这句话大意是:令出惟行,弗惟反。
yǒu guān jūn zǐ dài fū jǐ shàng
现代白话:"(有官有德行的人,大夫己上。
tàn ér jiè zhī shǐ jìng rǔ suǒ sī shèn rǔ chū lìng
现代白话:叹而诫之,使敬你所司,慎你出令。
cóng zhèng zhī běn lìng chū bì wéi xíng zhī bù wéi fǎn gǎi
这句话大意是:从政之本,令出必惟行之,不惟反改。
ruò èr sān qí lìng luàn zhī dào yě
这句话大意是:若二三其令,乱之道也。
hán shī yuē gǔ zhàng bì yǒu mìng mín mín yǒu néng jìng zhǎng lián gū qǔ shě hǎo ràng zhě mìng wū qí jūn rán hòu de chéng shì chē pián mǎ
这句话大意是:《韩诗》曰:古丈必有命民,民有能敬长怜孤、取舍好让者,命于其君,然后得乘饰车骈马;。
wèi de mìng zhě bù dé chéng chē chéng chē jiē yǒu fá
这句话大意是:未得命者,不得乘车,乘车皆有罚。
gù qí mín suī yǒu yú cái chǐ wù ér wú lǐ yì gōng dé jí wú suǒ yòng qí yú cái chǐ wù
这句话大意是:故其民虽有馀财侈物,而无礼义功德,即无所用其馀财侈物。
gù qí mín jiē xīng rén yì ér jiàn bù zhēng guì qiáng bù lìng ruò zhòng bù bào guǎ
这句话大意是:故其民皆兴仁义,而贱不争贵,强不凌弱,众不暴寡。
shì táng yú zhī suǒ yǐ xiàng diǎn xíng ér mín mò gǎn fàn yě
这句话大意是:是唐虞之所以象典刑,而民莫敢犯也。
lún yǔ zǐ lù yuē zǐ yuē qí shēn zhèng bù lìng ér xíng
现代白话:《论语·子路》曰:孔子说:"其身正,不令而行;。
qí shēn bù zhèng suī lìng bù cóng
这句话大意是:其身不正,虽令不从。
lìng jiào lìng yě
这句话大意是:"(令,教令也。
guó yǔ yuē yuè wáng gōu jiàn lìng mín zhuàng zhě wú qǔ lǎo fù lǎo zhě wú qǔ zhuàng fù
这句话大意是:《国语》曰:越王勾践令民壮者无娶老妇,老者无娶壮妇。
nǚ zǐ shí qī bù jià zhàng fū èr shí bù qǔ qí fù mǔ yǒu zuì
这句话大意是:女子十七不嫁,丈夫二十不娶,其父母有罪。
jiāng miǎn zhě miǎn rǔ
这句话大意是:将勉者(勉乳。
yǐ gào gōng lìng yī shǒu zhī yī rǔ yī yě
这句话大意是:)以告公,令医守之,(医,乳医也。
shēng nán èr hú jiǔ yī quǎn
这句话大意是:)生男二壶酒、一犬;。
shēng nǚ èr hú jiǔ yī tún
这句话大意是:生女二壶酒,一豚;。
shēng sān rén yǔ zhī rǔ mǔ
这句话大意是:生三人与之乳母;。
shēng èr rén yǔ zhī xì
这句话大意是:生二人与之饩。
sān zi lì bù néng dú yǎng gù yǔ rǔ mǔ
这句话大意是:(三子力不能独养,故与乳母。
jiā yǔ yuē kǒng zǐ chū shì wèi zhōng dōu zǎi
这句话大意是:《家语》曰:孔子初仕,为中都宰。
zhì wèi yǎng shēng sòng sǐ zhī jié cháng yòu yì shí qiáng ruò gòng rèn nán nǚ bié tú lù bù shí yí qì bù diāo wěi shì bù èr jià
这句话大意是:制为养生送死之节,长幼异食,强弱共任,男女别涂,路不拾遗,器不雕伪,市不二价。
xíng zhī yī nián ér sì fāng zhū hóu jiē zé yān
现代白话:行之一年,而四方诸侯皆则呢。
dìng gōng wèi kǒng zǐ yuē xué zǐ zhī fǎ yǐ zhì lǔ guó hé rú
现代白话:定公谓孔孔子说:"学子之法,以治鲁国,怎么样?
kǒng zǐ duì yuē suī tiān xià kě yě hé dàn lǔ guó ér jǐ zāi
现代白话:"孔子对曰:"虽天下可也,何但鲁国而己啊?
ěr yǎ yuē kē xiàn xíng fàn pì lǜ ju zé fǎ yě
现代白话:《你雅》曰:柯、宪、刑、范、辟、律、矩、则,法也。
shī yuē fá kē fá kē qí zé bù yuǎn
这句话大意是:(诗曰:伐柯伐柯,其则不远。
lún yǔ yuē bù yú jǔ yě
这句话大意是:论语曰:不逾矩也。
shì yán yuē kǎn lǜ quán yě
这句话大意是:《释言》曰:坎、律,铨也。
yì kǎn guà zhǔ fǎ
这句话大意是:(易坎卦主法。
fǎ lǜ jiē suǒ yǐ quán liàng qīng zhòng
这句话大意是:法律皆所以铨量轻重。
shì míng yuē fǎ bī yě
这句话大意是:《释名》曰:法,逼也。
rén mò bù yù cóng qí zhì bī zhèng shǐ yǒu suǒ xǐ yì
这句话大意是:人莫不欲从其志,逼正使有所喜蘙。
lìng lǐng lǐ shǐ bù xiāng fàn yě
这句话大意是:令,领理使不相犯也。
lǜ lèi yīn lèi
这句话大意是:律,{累}(音累。
yě
这句话大意是:)也。
qiú rén xīn shǐ bù dé fàng sì yě
这句话大意是:囚人心使不得放肆也。
shǐ jì yuē shāng yāng dìng fǎ qín rén chū yán lìng bù biàn zhě yǐ qiān shù wū shì tài zǐ fàn fǎ
这句话大意是:《史记》曰:商鞅定法,秦人初言令不便者以千数,于是太子犯法。
wèi yāng yuē fǎ zhī bù xíng zì shàng fàn zhī
这句话大意是:卫鞅曰:"法之不行,自上犯之。
jiāng fǎ tài zǐ
这句话大意是:"将法太子。
tài zǐ jūn cí yě bù kě shī xíng xíng qí fu gōng zǐ qián qíng qí shī gōng sūn gǔ
这句话大意是:太子,君词也,不可施刑,刑其傅公子虔,黥其师公孙贾。
míng rì qín rén jiē qū lìng xíng zhī
这句话大意是:明日,秦人皆趋令行之。
lìng chū xià yǒu yán lìng bù biàn zhě yǒu lái yán lìng biàn zhě
这句话大意是:令初下,有言令不便者,有来言令便者。
wèi yāng yuē cǐ jiē luàn huà zhī rén yě
这句话大意是:卫鞅曰:"此皆乱化之人也。
jǐn qiān wū biān chéng
这句话大意是:"尽迁于边城。
qí hòu rén mò gǎn yì lìng
这句话大意是:其后人莫敢议令。
hàn shū yuē gāo zǔ chū rù guān yuè fǎ sān zhāng yuē shā rén zhě sǐ shāng rén jī xiù dǐ zuì
这句话大意是:《汉书》曰:高祖初入关,约法三章曰:"煞人者死,伤人讥褎抵罪。
juān xuē fán kē zhào mín dà yuè
这句话大意是:"蠲削烦苛,兆民大悦。
qí hòu sì yí wèi fù bīng gé wèi xi sān zhāng zhī fǎ bù zú yǐ yù jiān wū shì xiàng guó xiāo hé jùn zhí qín fǎ qǔ qí yi wū shí zhě zuò lǜ
这句话大意是:其后四夷未附,兵革未息,三章之法,不足以御奸,于是相国萧何捃摭秦法,取其宜于时者,作律。
yòu yuē huì dì sì nián chú jiā shū lǜ
这句话大意是:又曰:惠帝四年,除挟书律。
rú chún yuē qín shǐ huáng lìng gǎn yǒu xié shī shū ǒu yǔ zhě jù wèi chéng dàn yě
这句话大意是:(如淳曰:秦始皇令敢有挟诗书偶语者俱为城旦也。
yòu yuē hàn wáng xià lìng jūn shì bù xìng sǐ zhě lì wèi yī qīn guān liǎn zhuǎn sòng qí jiā
这句话大意是:又曰:汉王下令:军士不幸死者,吏为衣衾棺敛,转送其家。
sì fāng guī xīn yān
现代白话:四方归心呢。
yòu yuē yuán dì wèi tài zǐ zhuàng hǎo jīng shū kuān bó jǐn shèn
这句话大意是:又曰:元帝为太子,壮好经书,宽博谨慎。
chū jū guì gōng shàng cháng jí zhào tài zǐ chū lóng lóu mén zhāng yàn yuē mén lóu shàng yǒu tóng lóng ruò bái hè fēi lián zhě yě
这句话大意是:初居桂宫,上尝急召,太子出龙楼门,(张晏曰:门楼上有铜龙,若白鹤飞廉者也。
bù gǎn jué chí dào
这句话大意是:)不敢绝驰道。
yīng shào yuē chí dào tiān zǐ dào ruò zhōng dào rán gǔ zhì shén zhòng
这句话大意是:(应劭曰:驰道,天子道,若中道然,古挚甚重。
xi zhì zhí chéng mén jìn zhuó yuē huáng tú xi chū nán tóu dì èr mén
这句话大意是:)西至直城门,(晋灼曰:黄图西出南头弟二门。
de jué nǎi dù zhī hái rù zuò shì mén
这句话大意是:)得绝,乃度之,还入作室门。
shàng chí zhī wèn qí gù yǐ zhuàng duì
这句话大意是:上迟之,问其故,以状对。
shàng dà yuè nǎi zhe lìng lìng tài zǐ de jué chí dào
这句话大意是:上大悦,乃着令,令太子得绝驰道。
yòu yuē yuán dì rén róu hǎo rú jiàn xuān dì duō yòng wén fǎ lì yǐ xíng míng shéng xià dà chén yáng yùn gài kuān ráo děng zuò cì jī yǔ ér zhū
这句话大意是:又曰:元帝仁柔好儒,见宣帝多用文法吏以刑名绳下,大臣杨恽、盖宽饶等坐刺讥语而诛。
cháng shì yàn cóng róng yán bì xià chí xíng tài shēn yi yòng rú shēng
这句话大意是:尝侍燕,从容言:"陛下持刑太深,宜用儒生。
xuān dì zuò sè yuē hàn jiā zì yǒu zhì dù
这句话大意是:"宣帝作色曰:"汉家自有制度。
běn yǐ bà wáng dào zá zhī nài hé chún rèn dé jiào yòng zhōu zhèng hu
这句话大意是:本以霸王道杂之,奈何纯任德教,用周政吗?
jī zhōu zhī zhèng
这句话大意是:(姬周之政。
qiě sú rú bù dá shí yí hǎo shì gǔ fēi jīn shǐ rén xuàn wū míng shí xuàn luàn shì yě
这句话大意是:)且俗儒不达时宜,好是古非今,使人眩于名实,(眩,乱视也。
yīn hú luàn fǎn qiè
这句话大意是:音胡乱反切。
bù zhī suǒ shǒu hé zú wěi rèn
这句话大意是:)不知所守,何足委任?
nǎi tàn yuē luàn wǒ jiā zhě tài zǐ yě
这句话大意是:"乃叹曰:"乱我家者,太子也。
jí jí wèi xià zhào yuē fǎ lìng zhě yù qí nán fàn ér yì bì yě
这句话大意是:"及即位,下诏曰:"法令者,欲其难犯而易避也。
jīn lǜ lìng fán duō diǎn wén zhě bù néng fēn míng shì yù zuì yuán yuán zhī bù dǎi qǐ zhōng xíng zhī yì zāi
现代白话:今律令烦多,典文者不能分明,是欲罪元元之不逮,岂中刑之意啊?
zhōng cháng yě
这句话大意是:(中,常也。
qí yì lǜ lìng kě juān chú qīng jiǎn
这句话大意是:)其议律令可蠲除轻减。
yòu yuē chéng dì hé píng zhōng zhào yuē fǔ xíng yún wǔ xíng zhī shǔ sān qiān dà bì zhī fá qí shǔ èr bǎi
这句话大意是:又曰:成帝河平中诏曰:"《甫刑》云:五刑之属三千,大辟之罚其属二百。
jīn dà bì zuì qiān yǒu yú tiáo lǜ lìng fán duō bǎi yǒu yú wàn yán
这句话大意是:今大辟罪千有馀条,律令烦多,百有馀万言。
qí qǐng tā bǐ rì yǐ yì zī
这句话大意是:奇请他比,日以益滋。
qí qǐng wèi cháng wén wài zhǔ zhàng bié yǒu suǒ qǐng yǐ dìng zuì yě
这句话大意是:(奇请,谓常文外主丈别有所请,以定罪也。
tā bǐ wèi yǐn tā lèi yǐ fù zhī shāo zēng lǜ tiáo yě
这句话大意是:它比,谓引它类以附之,稍增律条也。
qí yīn jū yi fǎn
这句话大意是:奇音居宜反。
qí yǔ zhōng èr qiān dàn bó shì jí míng xí lǜ lìng zhě yì jiǎn sǐ xíng jí kě juān chú zhě lìng jiào rán yì zhī
这句话大意是:)其与中二千石、博士及明习律令者议减死刑及可蠲除者,令较然易知。
yòu yuē dù zhōu nán yáng dù yǎn rén yě
这句话大意是:又曰:杜周,南阳杜衍人也。
yì zòng wèi nán yáng tài shǒu yǐ zhōu wèi zhǎo yá jiàn zhī zhāng tāng wèi tíng wèi shǐ shǐ àn biān shī wáng suǒ lùn shā shén duō
这句话大意是:义纵为南阳太守,以周为爪牙,荐之张汤,为廷尉史,使按边失亡,所论煞甚多。
zòu shì zhòng yì rèn yòng yǔ jiǎn xuān gèng wéi zhōng chéng zhě shí yú suì
这句话大意是:奏事中意,任用,与减宣更为中丞者十馀岁。
zhōu shǎo yán zhòng chí nèi shēn cì gǔ
这句话大意是:周少言重迟,内深次骨。
xuān wèi zuǒ nèi shǐ zhōu wèi tíng wèi qí zhì dà dǐ fàng zhāng tāng ér shàn hòu sì shàng suǒ yù jǐ yīn ruò qí qiè
这句话大意是:宣为左内史,周为廷尉,其治大抵放张汤,而善候伺上所欲挤(音若齐切。
zhě yīn ér xiàn zhī
这句话大意是:)者,因而陷之;。
shàng suǒ yù shì jiǔ xì dài wèn ér wēi jiàn qí yuān zhuàng
这句话大意是:上所欲释,久系待问而微见其冤状。
kè yǒu wèi zhōu yuē jūn wèi tiān xià jué píng bù xún sān chǐ fǎ
这句话大意是:客有谓周曰:"君为天下决平,不循三尺法。
zhōu yuē sān chǐ fǎ ān chū zāi
现代白话:"周曰:"三尺法安出啊?
qián zhǔ suǒ shì zhe wèi lǜ hòu zhǔ suǒ shì shū wèi lìng
这句话大意是:前主所是着为律,后主所是疏为令。
dāng shí wéi shì hé gǔ zhī fǎ hu
这句话大意是:当时为是,何古之法吗?
yòu yuē zhǔ fù yǎn yǐ zhū hóu mò zú yóu zhě nǎi rù guān jiàn wèi jiāng jūn
这句话大意是:又曰:主父偃以诸侯莫足游者,乃入关见卫将军。
wèi jiāng jūn shǒu mò shàng shàng bù xǐng zī yòng fá liú jiǔ zhū hóu bīn kè duō yàn zhī
这句话大意是:卫将军首茉上,上不省,资用乏,留久,诸侯宾客多厌之。
nǎi shàng shū què xià
这句话大意是:乃上书阙下。
cháo zòu mù zhào rù jiàn
这句话大意是:朝奏,暮召入见。
suǒ yán jiǔ shì qí bā zhě wèi lǜ lìng yě
这句话大意是:所言九事,其八者为律令也。
yòu yuē zhū bó qiān láng yá tài shǒu
这句话大意是:又曰:朱博迁琅琊太守。
wén xué rú lì shí yǒu zòu chēng shuō yún yún bó jiàn wèi yuē rú tài shǒu hàn lì fèng sān chǐ lǜ lìng yǐ cóng shì ěr wáng nài shēng suǒ yán shèng rén dào hé yě
这句话大意是:文学儒吏时有奏称说云云,博见,谓曰:"如太守汉吏,奉三尺律令以从事耳,亡奈生所言圣人道何也?
yán bù néng yòng yě
这句话大意是:(言不能用也。
qiě chí cǐ dào guī yáo shùn jūn chū wèi chén shuō zhī
这句话大意是:)且持此道归尧舜君,出为陈说之。
qiān tíng wèi zhī chuáng jué yí dāng yàn píng tiān xià yù
这句话大意是:"迁廷尉,芝噇决疑当谳平天下狱。
bó kǒng wèi guān shǔ suǒ wū shì shì zhào jiàn zhèng jiān diǎn fǎ yuàn shǐ wèi yuē tíng wèi běn qǐ wū wǔ lì bù tōng fǎ lǜ xìng yǒu zhòng xián yì hé yōu
这句话大意是:博恐为官属所诬,视事,召见正监典法掾史,谓曰:"廷尉本起于武吏,不通法律,幸有众贤,亦何忧!
rán tíng wèi zhì jùn duàn yù yǐ lái qiě èr shí nián sān chǐ lǜ lìng rén shì chū qí zhōng
这句话大意是:然廷尉治郡断狱以来且二十年,三尺律令,人事出其中。
yán kě yǐ rén qíng zhī rén
现代白话:(言能够人情知人。
yuàn shǐ shì yǔ zhèng jiān gòng zhuàn qián shì jué shì lì yì nán zhī zhě shù shí shì chí yǐ wèn tíng wèi de wèi zhū fù yì zhī
这句话大意是:)掾史试与正监共撰前世决事吏议难知者数十事,持以问廷尉,得为诸覆意之。
rú chún yuē dàn yù yòng yì fù zhī yě
这句话大意是:"(如淳曰:但欲用意覆之也。
zhèng jiān yǐ wéi bó xún qiáng yì wèi bì néng rán jí gòng tiáo bái yān
现代白话:)正监以为搏荀强,意未必能然,即共条白呢。
bó jiē zhào yuàn shǐ bìng zuò ér wèn wèi píng chú qí qīng zhòng shí zhōng bā jiǔ
这句话大意是:博皆召掾史,并坐而问,为平处其轻重,十中八九。
guān shǔ xián fú bó zhī shū lüè cái guò rén yě
这句话大意是:官属咸服博之疏略,才过人也。
hòu hàn shū yuē guāng wǔ xiāo wáng shí zài hé běi jì zūn wèi jūn shì lìng
这句话大意是:《后汉书》曰:光武萧王时在河北,祭遵为军市令。
dì shè zhōng r fàn fǎ zūn gé shā zhī
这句话大意是:帝舍中儿犯法,遵格煞之。
dì nù shōu zūn
这句话大意是:帝怒收遵。
zhǔ bù chén fù jiàn yuē míng gōng cháng yù zhěng qí jīn zūn fèng fǎ bù bì shì gù lìng xíng yě
这句话大意是:主簿陈副谏曰:"明公常欲整齐,今遵奉法不避,是故令行也。
dì nǎi shǎng zhī yǐ wéi cì jiān jiāng jūn
这句话大意是:"帝乃赏之,以为刺奸将军。
wèi zhū jiāng yuē dāng bì jì zūn
这句话大意是:谓诸将曰:"当避祭遵!
wú shè zhōng r fàn fǎ shàng shā zhī bì bù sī gōng děng
现代白话:我舍中儿犯法,尚煞之,必不私公等。
yòu yuē huán tán shàng shū yán fǎ lìng jué shì qīng zhòng bù qí
这句话大意是:又曰:桓谭上书言:"法令决事,轻重不齐。
huò yī shì shū fǎ tóng zuì yì lùn jiān lì de yīn yuán wéi shì yù huó zé chū shēng yì suǒ yù xiàn zé yǔ sǐ bǐ shì wèi xíng kāi èr mén yě
这句话大意是:或一事殊法,同罪异论,奸吏得因缘为市,欲活则出生议,所欲陷则与死比,是为刑开二门也。
mìng kě lìng tōng yì lǐ míng xí fǎ lǜ zhě xiào dìng kē bǐ kē wèi shì tiáo bǐ wèi shì lì
这句话大意是:命可令通义理、明习法律者,校定科比,(科谓事条,比谓事例。
yī qí fǎ dù bān xià jùn guó juān chú gù tiáo
这句话大意是:)一其法度,班下郡国,蠲除故条。
rú cǐ tiān xià zhī fāng ér yù wú yuàn làn yǐ
现代白话:如此,天下知方,而狱无怨滥了。
yòu yuē mǎ yuán zài nán tiáo zòu yuè lǜ yǔ hàn lǜ bó zhě shí yú shì bó guāi shì yě
这句话大意是:又曰:马援在南,条奏越律与汉律驳者十余事,(驳乖事也。
yǔ yuè rén shēn míng jiù zhì yǐ yuē shù zhī
这句话大意是:)与越人申明旧制,以约束之。
zì hòu nán yuè zòu xíng mǎ jiāng jūn gù shì
这句话大意是:自后,南越奏行马将军故事。
yòu yuē wáng fú lùn míng dì shí gōng chē fǎn zhī rì bù shòu zhāng zòu fán fǎn zhī rì yòng yuè shuò wèi zhèng
这句话大意是:又曰:王符论明帝时公车反支日不授章奏,(凡反支日用月朔为正。
xū hài shuò yī rì fǎn zhī shēn yǒu shuò èr rì fǎn zhī wǔ wèi shuò sān rì fǎn zhī chén jǐ shuò sì rì fǎn zhī yín mǎo shuò wǔ rì fǎn zhī zǐ chǒu shuò liù rì fǎn zhī jiàn yīn yáng shū yě
这句话大意是:戌亥朔一日反支,申酉朔二日反支,午未朔三日反支,辰己朔四日反支,寅卯朔五日反支,子丑朔六日反支,见阴阳书也。
dì wén ér guài yuē rén fèi nóng sāng yuǎn lái yì què ér fù jū yǐ jìn jì qǐ wéi zhèng zhī yì hu
这句话大意是:)帝闻而怪曰:"人废农桑,远来诣阙,而复拘以禁忌,岂为政之意吗?
wū shì suì juān qí zhì lìng
这句话大意是:"于是遂蠲其制令。
yòu yuē jiàn chū zhōng yǒu rén wǔ rǔ rén fù zhě ér qí zi shā zhī
这句话大意是:又曰:建初中,有人侮辱人父者,而其子煞之。
sù zōng shì qí sǐ xíng ér jiàng yòu zhī zì hòu yīn yǐ wéi bǐ
这句话大意是:肃宗贳其死刑而降宥之,自后因以为比。
shì shí suì dìng qí yì yǐ wéi qīng wǔ fǎ
这句话大意是:是时遂定其议,以为轻侮法。
zhāng mǐn bó yì yuē fu qīng wǔ zhī fǎ xiān dì yī qiè zhī ēn bù yǒu chéng kē bān zhī lǜ lìng yě
这句话大意是:张敏驳议曰:"夫轻侮之法,先帝一切之恩,不有成科班之律令也。
fu sǐ shēng zhī jué yi cóng shàng xià yóu tiān zhī sì shí yǒu shēng yǒu shā
这句话大意是:夫死生之决,宜从上下,犹天之四时,有生有煞。
ruò kāi xiāng róng shù zhe wèi dìng fǎ zhě zé shì gù shè jiān méng shēng zhǎng zuì xì
这句话大意是:若开相容恕,着为定法者,则是故设奸萌,生长罪隙。
yòu qīng wǔ zhī bǐ jìn yǐ fán zī zhì yǒu sì wǔ bǎi kē zhuǎn xiāng gù wàng mí fù zēng shén nán yǐ chuí zhī wàn zài
这句话大意是:又轻侮之比,浸以繁滋,至有四五百科,转相顾望,弥复增甚,难以垂之万载。
chén wén shī yán jiù wén mò rú zhì
这句话大意是:臣闻师言:'救文莫如质。
gù gāo dì qù fán kē zhī fǎ wèi sān zhāng zhī yuē
这句话大意是:'故高帝去烦苛之法,为三章之约。
jiàn chū zhào shū yǒu gǎi wū gǔ zhě kě xià sān gōng tíng wèi juān chú qí bì
这句话大意是:建初诏书有改于古者,可下三公廷尉蠲除其弊。
yòu yuē yǒu xiōng dì gòng shǐ rén zhě míng dì yǐ xiōng bù xun dì gù bào xiōng zhòng
这句话大意是:又曰:有兄弟共史人者,明帝以兄不训弟,故报兄重。
bào lùn yě
这句话大意是:(报,论也。
zhòng sǐ zhì
这句话大意是:重,死制。
ér jiǎn dì sǐ
这句话大意是:)而减弟死。
zhōng cháng shì sūn zhāng xuān zhào yán liǎng bào zhòng shàng shū zòu zhāng jiǎo zhì zuì dāng yāo zhǎn dì wèn guō gōng
这句话大意是:中常侍孙章宣诏言两报重,尚书奏章矫制,罪当腰斩,帝问郭躬。
gōng yuē fǎ jīn yǒu gù wù zhāng chuán mìng zhī miù wū shì wéi wù
这句话大意是:躬曰:"法今有故误,章传命之谬,于事为误。
wù zhě qí wén zé qīng dāng fá jīn
这句话大意是:误者其文则轻,当罚金。
dì yuē zhāng yǔ qiú tóng xiàn yí qí gù
这句话大意是:"帝曰:"章与囚同县,疑其故。
gōng yuē zhōu dào rú dǐ qí zhí rú shǐ
这句话大意是:"躬曰:"周道如砥,其直如矢。
shī xiǎo yǎ
这句话大意是:(《诗·小雅》。
rú dǐ gòng fù píng
这句话大意是:如砥,贡赋平;。
rú shǐ shǎng fá zhōng
这句话大意是:如矢,赏罚中。
jūn zǐ bù nì zhà jūn wáng fǎ tiān xíng bù kě yǐ wěi qū shēng yì
现代白话:)有德行的人不逆诈,君王法天刑,不能够委曲生意。
dì shàn zhī qiān gōng tíng wèi
这句话大意是:"帝善之,迁躬廷尉。
gōng jiā dài zhǎng fǎ wu zài kuān píng
这句话大意是:躬家代掌法,务在宽平。
jī chuáng lǐ guān jué yù duàn xíng duō yī jīn shù
这句话大意是:讥噇礼官,决狱断刑,多依矜恕。
nǎi tiáo zhū zhòng wén kě cóng qīng zhě sì shí yī shì zòu zhī shì jiē shī xíng zhe yú lìng
这句话大意是:乃条诸重文可从轻者四十一事奏之,事皆施行,着于令。
yòu yuē chén chǒng gōu xiào lǜ lìng tiáo fǎ yì yú fǔ xíng zhě zòu chú zhī gōu yóu kān yě
这句话大意是:又曰:陈宠钩校律令,条法溢于《甫刑》者奏除之,(钩犹勘也。
qián shū yuē gōu xiào de qí jiān zéi gōu yīn gōng hóu qiè
这句话大意是:前书曰:钩校得其奸贼,钩音工侯切。
yì chū yě
这句话大意是:溢,出也。
kǒng ān guó zhù shàng shū yuē lǚ hóu hòu wèi fu hóu gù huò chēng fǔ xíng yě
这句话大意是:孔安国注尚书曰:吕侯后为甫侯,故或称甫刑也。
yuē chén wén lǐ jīng sān bǎi wēi yí sān qiān
这句话大意是:)曰:"臣闻礼经三百,威仪三千。
gù fǔ xíng dà bì èr bǎi wǔ xíng zhī shǔ sān qiān
这句话大意是:故《甫刑》大辟二百,五刑之属三千。
lǐ zhī suǒ qù xíng zhī suǒ qǔ
这句话大意是:礼之所去,刑之所取。
qù lǐ zhī rén xíng yǐ jiā zhī gù yuē qǔ yě
这句话大意是:(去礼之人,刑以加之,故曰取也。
shī lǐ zé rù xíng xiāng wéi biǎo lǐ zhě yě
这句话大意是:)失礼则入刑,相为表里者也。
jīn lǜ lìng sǐ xíng liù bǎi yī shí nài zuì qiān liù bǎi jiǔ shí bā nài zhě qīng xíng zhī míng yě
这句话大意是:今律令死刑六百一十,耐罪千六百九十八,(耐者,轻刑之名也。
shú zuì yǐ xià èr qiān liù bǎi bā shí yī yì wū fǔ xíng zhě qiān jiǔ bǎi bā shí jiǔ qí sì bǎi yī shí dà bì qiān wǔ bǎi nài zuì qī shí jiǔ shú zuì
这句话大意是:)赎罪以下二千六百八十一,溢于《甫刑》者千九百八十九,其四百一十大辟,千五百耐罪,七十九赎罪。
chūn qiū bǎo qián tú yuē wáng zhě sān bǎi nián yī juān fǎ
这句话大意是:《春秋保干图》曰:'王者三百年一蠲法。
hàn xìng yǐ lái sān bǎi èr nián xiàn lìng shāo zēng kē tiáo wú xiàn yòu lǜ yǒu sān jiā qí shuō gè yì
这句话大意是:'汉兴以来,三百二年,宪令稍增,科条无限,又律有三家,其说各异。
yi lìng sān gōng tíng wèi píng dìng lǜ lìng yīng jīng hé yì zhě kě shǐ dà bì èr bǎi ér nài zuì shú zuì èr qiān bā bǎi bìng wèi sān qiān xī shān chú qí yú lìng yǔ lǐ xiāng yīng
这句话大意是:宜令三公、廷尉,平定律令,应经合义者,可使大辟二百而耐罪赎罪二千八百,并为三千,悉删除,其馀令与礼相应。
yòu yuē zhuō mào wèi mì lìng rén cháng yǒu yán bù tíng cháng shòu qí mǐ ròu yí zhě
这句话大意是:又曰:卓茂为密令,人常有言部亭长授其米肉遗者。
bù wèi suǒ bù yě
这句话大意是:(部谓所部也。
mào pì zuǒ yòu wèn zhī yuē tíng cháng wéi cóng rǔ qiú hu
现代白话:)茂辟左右问之曰:"亭长为从你求吗?
wèi rǔ yǒu shì zhǔ zhī ér shòu hu
现代白话:为你有事嘱之而授吗?
jiāng píng jū zì yǐ ēn yì yí zhī hu
这句话大意是:将平居自以恩意遗之吗?
rén yuē wǎng yí zhī ěr
这句话大意是:"人曰:"往遗之耳。
mào yuē yí zhī ér shòu hé gù yán yá
现代白话:"茂曰:"遗之而授,为什么言邪?
rén yuē qiè wén xián míng zhī jūn shǐ rén bù wèi lì lì bù qǔ rén
这句话大意是:"人曰:"窃闻贤明之君使人不畏吏,吏不取人。
jīn wǒ wèi lì shì yǐ yí zhī
这句话大意是:今我畏吏,是以遗之。
lì jì zú shòu gù lái yán ěr
这句话大意是:吏既卒授,故来言耳。
mào yuē rǔ wèi bì rén yǐ
现代白话:"茂曰:"你为弊人了。
fán rén suǒ yǐ guì wū qín shòu zhě yǐ yǒu rén ài zhī xiāng jìng shì yě
这句话大意是:凡人所以贵于禽兽者,以有仁爱,知相敬事也。
jīn lín lǐ zhǎng lǎo shàng zhì kuì yí cǐ nǎi rén dào suǒ yǐ xiāng qīn kuàng lì yǔ mín hu
这句话大意是:今邻里长老,尚致馈遗,此乃人道所以相亲,况吏与民吗?
lì gù bù dàng chéng wēi lì qiáng qǐng qiú ěr
这句话大意是:吏顾不当乘威力强请求耳。
fán rén zhī shēng qún jū zá chǔ gù yǒu jīng jì lǐ yì yǐ xiāng jiāo jiē rǔ dú bù yù xiū zhī níng néng gāo fēi yuǎn zǒu bù zài rén jiān yá
现代白话:凡人之生,群居杂处,故有经纪礼义以相交接,你独不欲修之,宁能高飞远走,不在人间邪?
tíng cháng sù shàn lì suì shí yí zhī lǐ yě
这句话大意是:亭长素善吏,岁时遗之,礼也。
rén yuē xún rú cǐ lǜ hé gù jìn zhī
现代白话:"人曰:"荀如此,律为什么禁之?
mào xiào yuē lǜ shè dà fǎ lǐ shùn rén qíng
这句话大意是:"茂笑曰:"律设大法,礼顺人情。
jīn wǒ yǐ lǐ jiào rǔ rǔ bì wú zǎn qū
现代白话:今我以礼教你,你必无攒黢;。
yǐ lǜ zhì rǔ hé suǒ cuò qí shǒu zú hu
现代白话:以律治你,何所措其手足吗?
yī mén zhī nèi xiǎo zhě kě lùn dà zhě kě shà yě
这句话大意是:一门之内,小者可论,大者可煞也。
qiě guī niàn zhī
这句话大意是:且归念之。
wū shì rén nà qí xun lì huái qí ēn
这句话大意是:"于是人纳其训,吏怀其恩。
yòu yuē xiàn dì chū yīng shào yòu shān dìng lǜ lìng zhuàn jù lǜ fáng zhāng jù shàng shū jiù shì tíng wèi bǎn lìng jué shì bǐ lì sī tú dōu mù wǔ cáo zhào shū jí chūn qiū duàn yù fán èr bǎi wǔ shí piān
这句话大意是:又曰:献帝初,应劭又删定律令,撰具《律肪章句》、《尚书旧事》、《廷尉板令》、《决事比例》、《司徒都目》、《五曹诏书》、及《春秋断狱》凡二百五十篇。
yòu jí yì bó sān qiān piān yǐ lèi xiāng cóng fán bā shí èr shì
这句话大意是:又集《议驳》三千篇,以类相从,凡八十二事。
wū shì jiù shì zǎi shàn
这句话大意是:于是旧事宰缮。
yòu yuē zhèng hóng jiàn chū zhōng wèi shàng shū lìng
这句话大意是:又曰:郑弘建初中为尚书令。
jiù zhì shàng shū láng xiàn mǎn bǔ xiàn zhǎng lìng shǐ bǔ chéng wèi
这句话大意是:旧制,尚书郎限满补县长,令史补承尉。
hóng zòu yǐ wéi tái zhí suī zūn ér chóu shǎng shén báo qǐng shǐ láng cáo zhā qiān dàn lìng shǐ wèi zhǎng
这句话大意是:弘奏以为"台职虽尊,而酬赏甚薄,请使郎曹齄千石,令史为长。
dì cóng qí yì
这句话大意是:"帝从其议。
hóng qián hòu suǒ chén yǒu bǔ yì wáng zhèng zhě jiē zhe zhī nán gōng yǐ wéi gù shì
这句话大意是:弘前后所陈有补益王政者,皆着之南宫,以为故事。
dōng guān hàn jì yuē chén chǒng zēng zǔ fù xián chéng āi jiān yǐ míng lǜ lìng wèi shì yù shǐ
这句话大意是:《东观汉记》曰:陈宠曾祖父咸,成哀间以明律令为侍御史。
wáng mǎng cuàn wèi fù zǐ xiāng jiāng guī xiāng lǐ bì mén bù chū rù
这句话大意是:王莽篡位,父子相将归乡里,闭门不出入。
nǎi shōu jiā zhōng lǜ lìng wén shū bì cáng zhī yǐ sì shèng zhǔ
这句话大意是:乃收家中律令文书壁藏之,以俟圣主。
xián cháng chì jiè zǐ sūn wéi rén yì fǎ dāng yī qīng zhě suī yǒu bǎi jīn zhī lì wú yǔ rén zhòng
这句话大意是:咸常敕戒子孙,为人议法当依轻者,虽有百金之利,无与人重。
gù shì wèi chén shì chí fǎ kuān
这句话大意是:故世谓陈氏持法宽。
wèi shū yuē sī mǎ jǐng wáng fǔ zhèng shí fàn dà nì zhě qí fǎ zhū jí jǐ chū zhī nǚ
这句话大意是:《魏书》曰:司马景王辅政,时犯大逆者其法诛及己出之女。
guàn qiū jiǎn zhī zhū qí zi diān qī xún shì yīng zuò sǐ qí zú xiōng yǐ tōng biǎo wèi dì yǐ qǐ qí mìng zhào tīng lí hūn
这句话大意是:毌丘俭之诛,其子甸、妻荀氏应坐死,其族兄𫖮通表魏帝以乞其命,诏听离婚。
xún shì suǒ shēng nǚ zhī wèi yǐng chuān dà shǒu liú zi yuán qī yì zuò sǐ yǐ huái rèn xì yù
这句话大意是:荀氏所生女芝为颍川大守刘子元妻,亦坐死,以怀妊系狱。
xún shì cí yì sī lì xiào wèi hé zēng qǐ ēn qiú méi wèi guān bì yǐ shú zhī mìng
这句话大意是:荀氏辞诣司隶校尉何曾乞恩,求没为官婢以赎之命。
céng āi zhī shǐ zhǔ bù chéng shèng shàng yì yuē chén yǐ wéi nǚ rén yǒu sān cóng zhī yì wú zì zhuān zhī dào
这句话大意是:曾哀之,使主簿程盛上议曰:"臣以为女人有三从之义,无自专之道。
chū shì tā zú jiàng fù mǔ zhī fú suǒ yǐ míng wài chéng zhī jié yě
这句话大意是:出适他族,降父母之服,所以明外成之节也。
ér fù mǔ yǒu zuì zé zhuī xíng fū dǎng jiàn zhū yòu suí lù
这句话大意是:而父母有罪则追刑,夫党见诛又随戮。
yī rén zhī shēn nèi wài shòu pì
这句话大意是:一人之身,内外授辟。
nǚ jí chǎn yù zé tā zú zhī mǔ wú gū shòu lù shāng xiào zǐ zhī xīn
这句话大意是:女即产育,则它族之母,无辜授戮,伤孝子之心。
qiě nán jì bù dé zuì wū tā zú ér nǚ dú yīng lù yú èr mén
这句话大意是:且男既不得罪于他族,而女独婴戮于二门。
chén yǐ wéi zài shì yi cóng fù zhī zhū jì jiào kě suí fu zhī fá
这句话大意是:臣以为在室宜从父之诛,既醮可随夫之罚。
wū shì yǒu zhào gǎi dìng lǜ lìng
这句话大意是:"于是有诏改定律令。
wèi zhì yuē gōng jūn jìn lìng yuē wú qǐ yì bīng wèi tiān xià chú bào luàn
现代白话:《魏志》曰:公军进,令曰:"我起义兵,为天下除暴乱。
jiù tǔ què shǔ sǐ sàng lüè jìn
这句话大意是:旧土却蜀,死丧略尽。
guó zhōng zhōng rì xíng bú jiàn suǒ shí shǐ wú qī chuàng shāng huái
现代白话:国中终日行,不见所识,使我凄怆伤怀。
qí jǔ yì bīng jǐ lái jiàng shì jué wú hòu zhě qiú qīn qi yǐ hòu zhī shòu shàng tián guān gěi gēng niú zhì xué shī jiào zhī wèi lì miào shǐ jì qí xiān rén
这句话大意是:其举义兵己来,将士绝无后者,求亲戚以后之,授上田,官给耕牛,置学师教之,为立庙,使记其先人。
hún ér yǒu líng wú bǎi nián zhī hòu hé hèn zāi
现代白话:魂而有灵,我百年之后何恨啊?
wú zhì yuē sūn quán xià lìng zhū jiāng yuē fu cún bù wàng wáng ān bì lǜ wēi gǔ zhī shàn jiào
这句话大意是:《吴志》曰:孙权下令诸将曰:"夫存不忘亡,安必虑危,古之善教。
xī juàn bù yí hàn zhī míng chén wū ān píng zhī shì ér dāo jiàn bù lí wū shēn
这句话大意是:昔隽不疑,汉之名臣,于安平之世,而刀剑不离于身。
gài jūn zǐ zhī wū wǔ bèi bù kě yǐ jǐ
现代白话:盖有德行的人之于武备,不能够己。
jīn chǔ shēn jiāng pàn dí lǔ jiāo jiē ér qīng hū bù yù sī biàn nán zāi
现代白话:今处身疆畔,狄虏交接,而轻忽不豫思变,难啊!
qǐng wén zhū jiāng chū rù gè shàng jǐn duō bù cóng rén shén fēi bèi lǔ ài shēn zhī wèi
这句话大意是:顷闻诸将出入各尚谨,多不从人,甚非备虏爱身之谓。
fu bǎo jǐ yí míng yǐ ān jūn qīn shú yǔ wēi rǔ
这句话大意是:夫保己遗名,以安君亲,孰与危辱?
yi shēn jǐng jiè fù gū yì yān
现代白话:宜深警戒,副孤意呢。
jìn shū yuē gǔ chōng suǒ dìng xīn lǜ jì bān tiān xià bǎi xìng ān zhī
这句话大意是:《晋书》曰:贾充所定新律既班天下,百姓安之。
zhào yuē hàn shì yǐ lái fǎ lìng yán jùn
这句话大意是:诏曰:"汉氏以来,法令严峻。
gù zì yuán chéng zhī shì jí jiàn píng jiā píng zhī jiān xián yù biàn zhāng jiù diǎn shān gé xíng shū
这句话大意是:故自元、成之世,及建平、嘉平之间,咸欲辩章旧典,删革刑书。
shù zuò tǐ dà lì nián wú chéng
这句话大意是:述作体大,历年无成。
xiān dì mǐn yuán yuán zhī mìng xiàn wū mì wǎng qīn fā dé yīn lí zhèng míng shí
这句话大意是:先帝愍元元之命陷于密网,亲发德音,厘正名实。
chē qí jiāng jūn gǔ chōng jiāng dà yòng shèng yì
这句话大意是:车骑将军贾充将大用圣意,。
zī xún shàn dào
这句话大意是:咨询善道,。
tài fù zhèng chōng yòu yǔ sī kōng xún yǐ zhōng shū jiān xún xù zhōng jūn jiāng jūn yáng hù zhōng hù jūn wáng yè jí tíng wèi dù you hé nán yǐn dù yù sàn qí dū wèi chéng gōng suí shàng shū láng liǔ guǐ děng diǎn zhèng qí shì
这句话大意是:太傅郑冲又与司空荀𫖮、中书监荀勖、中军将军羊祜、中护军王业及廷尉杜友、河南尹杜预、散骑都尉成公绥、尚书郎柳轨等典正其事,。
zhèn měi jiān qí yòng xīn
这句话大意是:朕每监其用心,。
cháng kǎi rán jiā zhī
这句话大意是:常慨然嘉之。
jīn fǎ lǜ jì chéng shǐ bān tiān xià xíng kuān jìn jiǎn zú yǐ kè dāng xiān zhǐ
这句话大意是:今法律既成,始班天下,刑宽禁简,足以克当先旨。
xī xiāo hé yǐ dìng lǜ shòu fēng
现代白话:昔萧凭什么定律授封;。
shū sūn tōng yǐ zhì yí wèi fèng cháng cì jīn wǔ bǎi jīn zǐ dì jiē wèi láng
这句话大意是:叔孙通以制仪为奉常,赐金五百斤,子弟皆为郎。
fu lì gōng lì shì gǔ zhī suǒ zhòng
这句话大意是:夫立功立事,古之所重。
zì tài fù chē qí yǐ xià jiē jiā lù shǎng qí xiáng yī gǔ diǎn
这句话大意是:自太傅、车骑以下,皆加禄赏,其详依古典。
yòu yuē dù yù yǔ chē qí jiāng jūn gǔ chōng děng dìng lǜ lìng jì chéng yù wèi zhī zhù jiě nǎi zòu zhī
这句话大意是:又曰:杜预与车骑将军贾充等定律令,既成,预为之注解,乃奏之。
yuē fǎ zhě gài shéng mò zhī duàn lì fēi qióng lǐ jìn xìng zhī shū
这句话大意是:曰:"法者,盖绳墨之断例,非穷理尽性之书。
gù wén yuē ér lì zhí tīng shěng ér jìn jiǎn
这句话大意是:故文约而例直,听省而禁简。
lì zhí zé yì jiàn jìn jiǎn zé nán fàn
这句话大意是:例直则易见,禁简则难犯。
yì jiàn zé mín zhī suǒ bì nán fàn zé jǐ wū xíng cuò
这句话大意是:易见则民知所避,难犯则几于刑措。
gǔ zhī xíng shū míng zhī zhōng dǐng zhù zhī jīn shí yǐ sāi yì duān jué yì lǐ yě
这句话大意是:古之刑书,铭之钟鼎,铸之金石,以塞异端、绝异理也。
rán hòu rén zhī héng jìn lì wěi nǎi qiǎo yě
这句话大意是:然后人知恒禁,吏尾迺巧也。
jīn suǒ zhù jiē wǎng luó fǎ yì gé zhī yǐ míng fēn shǐ yòng zhī zhě zhí míng lì yǐ shěn qù shè shēn shéng mò zhī zhí qù xī xīn zhī lǐ yě
这句话大意是:今所注皆网罗法意,格之以名分,使用之者执名例以审趣舍,伸绳墨之直,去析薪之理也。
jìn cháo zá shì yuē tài shǐ sì nián suì zài wù zǐ zhēng yuè èr shí rì jìn lǜ chéng
这句话大意是:《晋朝杂事》曰:泰始四年,岁在戊子,正月二十日,晋律成。
sòng shū yuē liú xiù zhī wèi shàng shū yòu pú yè qǐng gǎi dìng zhì lìng yí bù rén shā zhǎng lì kē yì zhě wèi zhí shè yi jiā xǐ
这句话大意是:《宋书》曰:刘秀之为尚书右仆射,请改定制令,疑部人煞长吏,科议者谓值赦宜加徙。
xiù zhī yǐ wéi lǜ wén suī bù míng bù rén shā guān zhǎng zhī zhǐ ruò zhí shè dàn zhǐ tú dào shǐ yǔ yōu yōu shā rén céng wěi tíng yì
这句话大意是:秀之以为:"律文虽不明部人煞官长之旨,若值赦但止徒,道使与悠悠煞人曾尾筳异。
rén jìng guān zhǎng bǐ zhī fù mǔ xíng hài zhī shēn suī yù shè wèi yi fù shàng fāng qióng qí tiān mìng jiā kǒu lìng bǔ bīng
这句话大意是:人敬官长,比之父母,行害之身,虽遇赦,谓宜付尚方,穷其天命,家口令补兵。
cóng zhī
这句话大意是:"从之。