lǜ lìng xià
这句话大意是:○律令下。
qí shū yuē chū jiāng zuǒ yòng jìn shì zhāng dù lǜ èr shí juǎn kǒng zhì guī shān zhù xiū gǎi yǔ jìng líng wáng yì wu cóng qīng yuē zhòng ní yǒu yán gǔ zhī tīng yù zhě qiú suǒ yǐ shēng zhī jīn zhī tīng yù zhě qiú suǒ yǐ shā zhī
这句话大意是:《齐书》曰:初,江左用晋世张杜律二十卷,孔稚珪删注修改,与竟陵王议务从轻,曰:"仲尼有言,古之听狱者求所以生之,今之听狱者求所以煞之。
yǔ shā bù gū níng shà yǒu zuì
这句话大意是:与煞不辜,宁煞有罪。
zé duàn yù zhī zhí gǔ suǒ nán yǐ
现代白话:则断狱之职,古所难了。
xiě lǜ shàng guó xué zhì lǜ zhù jiào yī wǔ jīng lì cè shì shàng gāo dì biàn zhuó yòng zhī
这句话大意是:写律上国学,置律助教,依五经例策试,上高弟,便擢用之。
běi qí shū yuē wǔ chéng dì hé qīng zhōng yǒu sī zòu shàng qí lǜ qí bù kě wèi dìng fǎ zhě bié zhì quán lìng èr juǎn yǔ zhī bìng xíng
这句话大意是:《北齐书》曰:武成帝河清中,有司奏上《齐律》,其不可为定法者,别制《权令》二卷,与之并行。
hòu píng qín wáng gāo guī yàn móu fǎn xū yǒu yuē zuì lǜ wú zhèng tiáo wū shì suì yǒu bié tiáo quán lìng yǔ lǜ bìng xíng
这句话大意是:后平秦王高归彦谋反,须有约罪,律无正条,于是遂有别条《权令》,与律并行。
dà lǐ míng fǎ shàng xià bǐ fù yù chū zé fù yī qīng yì yù rù zé fù cóng zhòng fǎ
这句话大意是:大理明法,上下比附,欲出则附依轻议,欲入则附从重法。
jiān lì yīn zhī wǔ wén chū mò
这句话大意是:奸吏因之,舞文出没。
zhì wū hòu zhǔ quán xìng yòng shì yǒu bù fù zhī zhě yīn zhōng yǐ fǎ gāng jì wěn luàn zú zhì wū wáng
这句话大意是:至于后主,权幸用事,有不附之者,阴中以法,纲纪紊乱,卒至于亡。
sān guó diǎn lüè yuē qí fēng shù bó hǎi xiū rén tíng wèi qīng guǐ zhī zǐ yě
这句话大意是:《三国典略》曰:齐封述,渤海修人,廷尉卿轨之子也。
jiǔ wéi fǎ guān míng jiě lǜ lìng yì duàn píng yǔn shí rén chēng zhī
这句话大意是:久为法官,明解律令,议断平允,时人称之。
suí shū yuē lǐ dé lín kāi huáng yuán nián chì lìng yǔ tài wèi rèn guó gōng yú yì gāo jiǒng děng tóng xiū lǜ lìng shì qì bié cì jiǔ huán jīn dài yī jùn mǎ yì pǐ shǎng sǔn yì zhī duō yě
这句话大意是:《隋书》曰:李德林,开皇元年敕令与太尉任国公于翼、高颎等同修律令,事讫,别赐九环金带一,骏马一匹,赏损益之多也。
yòu yuē liú xíng běn wèi shì yù shǐ yōng zhōu bié jià yuán zhào yán wū shàng yuē yǒu yī zhōu lì shòu rén kuì qián èr bǎi wén yī lǜ lìng hé zhàng yī bǎi
这句话大意是:又曰:刘行本为侍御史,雍州别驾元肇言于上曰:"有一州吏,授人馈钱二百文,依律令合杖一百。
rán chén xià chē zhī shǐ yǔ qí wèi yuē cǐ lì gù wéi qǐng jiā tú yī nián
这句话大意是:然臣下车之始,与其为约,此吏故违,请加徒一年。
xíng běn bó zhī yuē lǜ lìng zhī xíng bìng fā míng zhào yǔ mín yuē shù
这句话大意是:"行本驳之曰:"律令之行,并发明诏,与民约束。
jīn zhào nǎi gǎn zhòng qí jiào mìng qīng hū xiàn zhāng yù shēn qǐ yán zhī bì xíng jì cháo tíng zhī dà xìn kuī fǎ qǔ zuì fēi rén chén zhī lǐ
这句话大意是:今肇乃敢重其教命,轻忽宪章,欲申乞言之必行,忌朝廷之大信,亏法取罪,非人臣之礼。
shàng jiā zhī
这句话大意是:"上嘉之。
táng shū yuē gāo zǔ rù guān chú duò kē zhèng wèi yuē fǎ shí èr tiáo wéi zhì shā rén jié dào bèi jūn pàn nì yú bìng juān chú zhī
这句话大意是:《唐书》曰:高祖入关,除隋苛政,为约法十二条,惟制煞人、劫盗、背军、叛逆,馀并蠲除之。
jí shòu chán yòu yòng kāi huáng lǜ lìng chú qí kē xì wǔ shí sān tiáo gé wu cún kuān jiǎn qǔ biàn wū shí
这句话大意是:及授禅,又用开皇律令,除其苛细五十三条格,务存宽简,取便于时。
réng qiǎn fěi jì yīn kāi shān láng chu zhī chén shū ān cuī shàn wèi zhī tú zhuàn dìng lǜ lìng
这句话大意是:仍遣斐寂、殷开山、郎楚之、沈叔安、崔善为之徒撰定律令。
tài zōng jí wèi mìng zhǎng sūn wú jì fáng xuán líng yǔ dāng cháo tōng yì zhī shì gèng jiā lí gǎi
这句话大意是:太宗即位,命长孙无忌、房玄龄与当朝通议之士更加厘改。
dài zhòu wèi zhēng yòu yán jiù lǜ tài zhòng
这句话大意是:戴胄、魏征又言:"旧律太重。
wū shì yì jiǎo xíng zhī shǔ wǔ shí tiáo sǐ duàn qí yòu zhǐ yān yīng sǐ zhě duō méng quán huó dé zuì zhě xián chēng lài zhī
现代白话:"于是议绞刑之属五十条死断其右趾呢,应死者多蒙全活,得罪者咸称赖之。
yòu yuē tài zōng wèn dà lǐ qīng liú dé wēi yuē jìn lái xíng wǎng shāo mì hé yě
这句话大意是:又曰:太宗问大理卿刘德威曰:"近来刑网稍密,何也?
duì yuē chéng zài jūn shàng bù yóu chén xià
这句话大意是:"对曰:"诚在君上,不由臣下。
zhǔ hǎo kuān zé kuān hǎo jí zé jí
这句话大意是:主好宽则宽,好急则急。
lǜ wén shī rù jiǎn sān děng shī chū jiǎn wǔ děng
这句话大意是:律文失入减三等,失出减五等。
jīn zé fǎn shì shī rù zé wú gū shī chū zé huò dà zuì
这句话大意是:今则反是,失入则无辜,失出则获大罪。
suǒ yǐ lì gè zì ài jìng zhí shēn wén wèi zuì zhī suǒ zhì ěr
这句话大意是:所以吏各自爱,竞执深文,畏罪之所致耳。
tài zōng rán qí yán
这句话大意是:"太宗然其言。
yòu yuē shén lóng yuán nián zhào dōng xī shàng shū yuē chén wén fu jīn zhī lǜ zhě nǎi yǒu qiān yú tiáo
这句话大意是:又曰:神龙元年,赵冬曦上书曰:"臣闻夫今之律者,乃有千馀条。
jìn yǒu duò zhī jiān chén jiāng nòng qí fǎ gù zhe lǜ yuē fàn zuì ér lǜ wú zhèng tiáo zhě yīng chū zuì zé jǔ zhòng yǐ míng qīng yīng rù zuì jí jǔ qīng yǐ míng zhòng
这句话大意是:近有隋之奸臣,将弄其法,故着律曰:'犯罪而律无正条者,应出罪则举重以明轻,应入罪即举轻以明重。
lì fu yī yán ér fèi qí shù bǎi tiáo
这句话大意是:'立夫一言,而废其数百条。
zì shì qì jīn jìng wú kān gé suì shǐ sǐ shēng wǎng yóu hu fǎ lǜ qīng zhòng bì yīn hu ài zēng
这句话大意是:自是迄今,竟无刊革,遂使死生罔由乎法律,轻重必因乎爱憎。
shòu zuì zhě bù zhī qí rán jǔ shì zhě bù zhī qí fàn
这句话大意是:授罪者不知其然,举事者不知其犯。
chén kǒng jiǎ yì jiàn zhī bì wèi zhī tòng kǎn lù
这句话大意是:臣恐贾谊见之,必为之恸坎簵。
yòu yuē shí suǒ yòng jiù lǜ qí wén qǐ zì wèi wén hóu shī lǐ kuī
这句话大意是:又曰:时所用旧律,其文起自魏文侯师李悝。
kuī zhuàn gōng zhū guó fǎ zhe jīng yǐ wéi wáng zhě zhī zhèng mò jí wū dào zéi dào zéi xū kè bǔ gù zhe qiú bǔ èr piān
这句话大意是:悝撰攻诸国法着经,以为王者之政,莫急于盗贼,盗贼须刻捕,故着《囚》、《捕》二篇。
qí qīng jiǎo yuè chéng bó xì jiè jiǎ bù lián yín duō yú zhì yǐ wéi zá lǜ yī piān
这句话大意是:其轻狡、越城、博戏、借假不廉,淫多逾制,以为《杂律》一篇。
yòu yǐ jù qí jiā jiǎn shì gù suǒ zhe liù piān ér jǐ rán jiē zuì míng zhī zhì yě
这句话大意是:又以具其加减,是故所着六篇而己,然皆罪名之制也。
liù tāo yuē wén wáng wèn tài gōng yuē yuàn wén zhì guó zhī suǒ guì
这句话大意是:《六韬》曰:文王问太公曰:"愿闻治国之所贵。
tài gōng yuē guì fǎ lìng bì xíng
这句话大意是:"太公曰:"贵法令必行。
fǎ lìng bì xíng zé zhì dào tōng
这句话大意是:法令必行,则治道通;。
zhì dào tōng zé mín dà lì
这句话大意是:治道通,则民大利;。
mín dà lì zé jūn dé zhāng
这句话大意是:民大利,则君德彰。
wén wáng yuē fǎ lìng bì xíng dà lì què shǔ nài hé
这句话大意是:"文王曰:"法令必行,大利却蜀,奈何?
tài gōng yuē fǎ lìng bì xíng zé mín sú lì mín sú lì zé lì tiān xià
这句话大意是:"太公曰:"法令必行则民俗利,民俗利则利天下。
shì fǎ lìng bì xíng dà lì rén yě
这句话大意是:是法令必行,大利人也。
yòu yuē yuàn wén wèi guó zhī dà shī
这句话大意是:"又曰:愿闻为国之大失。
tài gōng yuē wèi guó zhī dà shī zhě wéi shàng zuò shì bù fǎ jūn bù jué wù shì dà shī yě
这句话大意是:太公曰:"为国之大失者,为上作事不法,君不觉悟,是大失也。
wén wáng yuē yuàn wén bù fǎ
这句话大意是:"文王曰:"愿闻不法。
gōng yuē bù fǎ zé lìng bù xíng zé zhǔ wēi shāng
这句话大意是:"公曰:"不法则令不行,则主威伤;。
bù fǎ fǎ zé yá bù zhèng yá bù zhèng zé huò luàn qǐ
这句话大意是:不法法则邪不正,邪不正则祸乱起;。
bù fǎ fǎ zé xíng wàng xíng xíng wàng xíng zé shǎng wú gōng
这句话大意是:不法法则刑妄行,刑妄行则赏无功;。
bù fǎ fǎ zé guó hūn luàn
这句话大意是:不法法则国昏乱;。
guó hūn luàn zé chén wèi biàn jūn bù wù zé bīng gé qǐ bīng gé qǐ zé shī tiān xià
这句话大意是:国昏乱则臣为变,君不悟则兵革起,兵革起则失天下。
wén wáng yuē jiè zāi
现代白话:"文王曰:"诫啊!
guǎn zǐ yuē fǎ zhě suǒ yǐ xīng gōng jù bào
这句话大意是:《管子》曰:法者,所以兴功惧暴;。
lǜ zhě suǒ yǐ dìng fēn zhǐ shì
这句话大意是:律者,所以定分止事。
yòu yuē fán guó wú fǎ zé zhòng bù zhī wèi wú dù zé shì wěi chí
这句话大意是:又曰:凡国无法则众不知为,无度则事尾趍。
yǒu fǎ bù zhèng yǒu dù bù zhí zé pì zhì zhì pǔ dǎ guó luàn
这句话大意是:有法不正,有度不直则僻治,治普打国乱。
gù yuē zhèng fǎ zhí dù zuì shā bù shè zhū lù bì xìn mín wèi ér jù
这句话大意是:故曰:正法直度,罪煞不赦,诛戮必信,民畏而惧。
wǔ wēi jì míng lìng bù zài xíng
这句话大意是:武威既明,令不再行。
yòu yuē fán jūn guó zhī zhòng qì mò zhòng hu lìng
这句话大意是:又曰:凡君国之重器,莫重乎令。
lìng zhòng jūn zūn jūn zūn guó ān
这句话大意是:令重君尊,君尊国安;。
lìng qīng jūn bēi jūn bēi guó wēi
这句话大意是:令轻君卑,君卑国危。
gù ān guó cún hu zūn jūn zūn jūn cún hu xíng lìng xíng lìng cún hu yán fá
这句话大意是:故安国存乎尊君,尊君存乎行令,行令存乎严罚。
yán fá lìng xíng zé bǎi lì jiē kǒng
这句话大意是:严罚令行,则百吏皆恐。
fá bù yán lìng bù xíng zé bǎi lì jiē xǐ
这句话大意是:罚不严,令不行,则百吏皆喜。
gù míng jūn chá wū zhì rén zhī běn běn mò yào hu lìng
这句话大意是:故明君察于治人之本,本莫要乎令。
gù yuē kuī lìng zhě sǐ yì lìng zhě sǐ zēng yì lìng zhě shā wú shè
这句话大意是:故曰:亏令者死,益令者死,(增益令者煞无赦。
bù xíng lìng zhě sǐ
这句话大意是:)不行令者死。
yòu yuē fán mù mín zhě yù mín zhī kě yù yě
这句话大意是:又曰:凡牧民者,欲民之可御也。
yù mín zhī kě yù zé fǎ bù kě zhòng yě
这句话大意是:欲民之可御,则法不可重也。
fǎ zhě jiāng lì cháo tíng
这句话大意是:法者,将立朝廷;。
jiāng lì cháo tíng zé jué fú bù kě bù guì yě jué fú bù kě bù guì yě
这句话大意是:将立朝廷,则爵服不可不贵也,爵服不可不贵也。
jué fú jiā wū bú yì zé rén jiàn qí jué fú mín jiàn qí jué fú zé rén zhǔ bù zūn rén zhǔ bù zūn zé lìng bù xíng yǐ
现代白话:爵服加于不义,则人贱其爵服,民贱其爵服,则人主不尊,人主不尊,则令不行了。
yòu yuē fǎ zhě fǎ tiān de zhī wèi xiàng sì shí zhī xíng suǒ yǐ zhì tiān xià
这句话大意是:又曰:法者,法天地之位,象四时之行,所以治天下。
sì shí zhī xíng yǒu hán yǒu shǔ shèng rén fǎ zhī gù yǒu wén yǒu wǔ
这句话大意是:四时之行,有寒有暑,圣人法之,故有文有武。
tiān dì zhī wèi yǒu qián yǒu hòu yǒu zuǒ yǒu yòu shèng rén fǎ zhī yǐ jiàn jīng jì
这句话大意是:天地之位,有前有后,有左有右,圣人法之,以建经纪。
chūn shēng wū zuǒ qiū shā wū yòu xià zhǎng wū qián dōng cáng wū hòu
这句话大意是:春生于左,秋煞于右,夏长于前,冬藏于后。
shēng zhǎng zhī shì wén yě
这句话大意是:生长之事,文也;。
shōu cáng zhī shì wǔ yě
这句话大意是:收藏之事,武也。
shì gù wén shì zài zuǒ wǔ shì zài yòu
这句话大意是:是故文事在左,武事在右。
shèng rén fǎ zhī yǐ xíng fǎ lìng
这句话大意是:圣人法之,以行法令。
yòu yuē zhēng yuè zhī shuò bǎi lì zài cháo jūn nǎi chū lìng bù xiàn wū guó
这句话大意是:又曰:正月之朔,百吏在朝,君乃出令布宪于国。
wǔ xiāng zhī shī wǔ shǔ dài fū jiē shòu xiàn wū shàng dài fū
这句话大意是:五乡之师、五属大夫,皆授宪于上大夫。
ān zǐ yuē jūn zhī yǐ zūn zhě lìng
现代白话:安孔子说:君之以尊者令。
lìng bù xíng shì wú jūn yě
这句话大意是:令不行,是无君也。
gù míng jūn shèn lìng
这句话大意是:故明君慎令。
wén zi yuē wén zi wèn lǎo zi yuē fǎ ān suǒ shēng
现代白话:《文子》曰:文子问老孔子说:"法安所生?
yuē fǎ shēng wū yì yì shēng wū zhòng shì zhòng shì hé hū rén xīn cǐ zhì zhī yào yě
这句话大意是:"曰:"法生于义,义生于众适,众适合乎人心,此治之要也。
fǎ fēi cóng tiān shēng fēi cóng de chū fā wū rén jiān fǎn jǐ zì zhèng
这句话大意是:法非从天生,非从地出,发于人间,反己自正。
shāng jūn shū yuē fán rén zhǔ dé xíng fēi chū rén yě yǒng lì fēi guò rén yě
这句话大意是:《商君书》曰:凡人主,德行非出人也,勇力非过人也。
rán mín suī yǒu shèng zhì fú gǎn móu
这句话大意是:然民虽有圣智,弗敢谋;。
yǒu yǒng lì fú gǎn shā
这句话大意是:有勇力,弗敢煞;。
suī zhòng fú shèng
这句话大意是:虽众,弗胜。
qí zhì mín wěi suǎn wàn zhī shù suī xíng zhòng shǎng ér mín fú gǎn zhēng xíng zhòng fá ér mín fú gǎn yuàn zhě fǎ yě
这句话大意是:其制民尾篹万之数,虽行重赏而民弗敢争,行重罚而民弗敢怨者,法也。
yòu yuē fǎ lìng zhě mín zhī zé yě wèi zhì zhī běn yě suǒ yǐ bèi mín yě
这句话大意是:又曰:法令者,民之则也,为治之本也,所以备民也。
zhī zhě bù dé guò guò zhě bù dé bù jí
这句话大意是:知者不得过,过者不得不及。
míng fēn bù dìng ér yù tiān xià zhī zhì yě shì yóu yù wú jī ér qù shí yù wú hán ér qù yī yě yù zhì dōng ér xi xíng qí bù jǐ yì míng yǐ
现代白话:名分不定而欲天下之治也,是犹欲无饥而去食,欲无寒而去衣也,欲至东而西行,其不几亦明了。
yī tù zǒu ér bǎi rén zhú zhī fēi tù yī kě yǐ fēn bǎi yě yóu míng zhī wèi dìng yě
现代白话:一兔走而百人逐之,非兔一能够分百也,由名之未定也。
fu mài tù zài shì dào bù gǎn qǔ fēn zhī dìng yě
这句话大意是:夫卖兔在市,盗不敢取,分之定也。
jīn fǎ lìng bù míng qí míng bù dìng tiān xià zhī rén de yì zhī yě
这句话大意是:今法令不明,其名不定,天下之人得议之也。
shèn zi yuē fǎ zhī gōng mò dà shǐ sī bù xíng jūn zhī gōng mò dà shǐ mín bù zhēng
这句话大意是:《慎子》曰:法之功莫大使私不行,君之功莫大使民不争。
jīn lì fǎ ér xíng sī shì sī yǔ fǎ zhēng qí luàn shén wū wú fǎ
这句话大意是:今立法而行私,是私与法争,其乱甚于无法。
lì jūn ér zūn xián shì yǔ jūn zhēng qí luàn shén wū wú jūn
这句话大意是:立君而尊贤,是与君争,其乱甚于无君。
gù yǒu dào zhī guó fǎ lì zé sī yì bù xíng jūn lì zé xián zhě bù zūn
这句话大意是:故有道之国,法立则私义不行,君立则贤者不尊。
mín yī wū jūn shì duàn wū fǎ shì guó zhī dà dào yě
这句话大意是:民一于君,事断于法,是国之大道也。
yòu yuē fǎ suī bù shàn yóu yù wū wú
这句话大意是:又曰:法虽不善,犹愈于无。
tóu gōu fēn cái tóu cè fēn mǎ fēi yǐ gōu cè wèi jūn yě shǐ de róng zhě bù zhī suǒ yǐ dé de è zhě bù zhī suǒ yǐ yuàn nǎi yǐ sāi yuàn wàng yě
这句话大意是:投钩分财,投策分马,非以钩策为均也,使得荣者不知所以德,得恶者不知所以怨,乃以塞怨望也。
yòu yuē yáo wèi pǐ fū bù néng shǐ lín jiā zhì
这句话大意是:又曰:尧为匹夫,不能使邻家至;。
wéi zhǔ zé lìng xíng jìn zhǐ
这句话大意是:为主则令行禁止。
yóu cǐ guān zhī xián wèi zú yǐ fú bù xiào ér shì wèi zú yǐ qū xián
这句话大意是:由此观之,贤未足以服不肖,而势位足以屈贤。
shēn zi yuē jūn bì yǒu míng fǎ zhèng yì ruò xuán quán héng yǐ chēng qīng zhòng suǒ yǐ yī qún chén yě
这句话大意是:《申子》曰:君必有明法正义,若悬权衡以称轻重,所以一群臣也。
yòu yuē yáo zhī zhì yě gài míng fǎ chá lìng ér jǐ
这句话大意是:又曰:尧之治也,盖明法察令而己。
shèng jūn rèn fǎ ér bù rèn zhì rèn shù ér bù rèn shuō
这句话大意是:圣君任法而不任智,任数而不任说。
huáng dì zhī zhì tiān xià zhì fǎ ér bù biàn shǐ mín ān lè qí fǎ yě
这句话大意是:黄帝之治天下,置法而不变,使民安乐其法也。
yòu yuē xī qī shí jiǔ dài zhī jūn fǎ zhì bù yī hào lìng bù tóng
这句话大意是:又曰:昔七十九代之君,法制不一,号令不同。
rán ér jù wàng tiān xià hé yě
这句话大意是:然而俱王天下,何也?
bì guó fù ér sù duō yě
这句话大意是:必国富而粟多也。
hán zǐ yuē lǔ shāo jī zé tiān běi fēng huǒ nán xiàng kǒng shāo guó
这句话大意是:《韩子》曰:鲁烧积泽,天北风,火南向,恐烧国。
āi gōng zì jiāng zhòng qū jiù huǒ rén jǐn zhú shòu ér huǒ bù jiù
这句话大意是:哀公自将众趋救火,人尽逐兽,而火不救。
nǎi zhào zhòng ní
这句话大意是:乃召仲尼。
zhòng ní xià lìng yuē bù jiù huǒ ér zhú shòu zhě bǐ rù jìn zhī zuì
这句话大意是:仲尼下令曰:"不救火而逐兽者,比入禁之罪。
lìng xià wèi biàn huǒ suì jiù yǐ
现代白话:"令下未遍,火遂救了。
yòu yuē zhì dà guó ér shù biàn fǎ zé mín kǔ zhī
这句话大意是:又曰:治大国而数变法,则民苦之。
shì yǐ yǒu dào zhī jūn guì xū jìng zhòng biàn fǎ yě
这句话大意是:是以有道之君,贵虚静,重变法也。
yòu yuē shì fǎ shù ér wèi zhì yáo bù néng zhèng yī guó shǐ zhōng zhǔ shǒu fǎ shù zhuō jiang zhí guī ju chǐ cùn zé wàn bù shī yī yě
这句话大意是:又曰:释法术而为治,尧不能正一国,使中主守法术,拙匠执规矩尺寸,则万不失一也。
yòu yuē dǒng ān yú wèi zhào shàng dì zhī shǒu xíng shí fù shān zhōng jiàn shēn jiàn qiào rú qiáng shēn bǎi rèn
这句话大意是:又曰:董安于为赵上地之守,行石阜山中,见深涧峭如墙,深百仞。
yīn wèn qí xiāng zuǒ yòu yuē rén cháng yǒu zhī cǐ zhě hu
这句话大意是:因问其乡左右曰:"人尝有之此者吗?
duì yuē wú yǒu
这句话大意是:"对曰:"无有。
yuē yīng ér chī lóng kuáng luàn rén cháng yǒu rù cǐ zhě hu
这句话大意是:"曰:"婴儿痴聋狂乱人尝有入此者吗?
duì yuē wú yǒu
这句话大意是:"对曰:"无有。
mǎ yáng niú cháng yǒu rù cǐ hu
这句话大意是:""马羊牛尝有入此吗?
duì yuē wú yǒu
这句话大意是:"对曰:"无有。
ān yú kuì rán tàn yuē wú néng zhì yǐ
现代白话:"安于喟然叹曰:"我能治了。
shǐ wú fǎ zhī wú shè yóu rù jiàn zhī bì sǐ yě zé mín mò zhī fàn hé wéi bù zhì yě
现代白话:使我法之无赦,犹入涧之必死也,则民莫知犯,何为不治也?
yòu yuē jīng zhuāng wáng yǒu dì mén zhě lì fǎ qún chén dài fū zhū hóu gōng zǐ rù cháo mǎ tí jiàn liù zhě tíng lǐ zhǎn qí zhōu lù qí yù
这句话大意是:又曰:荆庄王有弟门者立法,群臣大夫、诸侯、公子入朝,马蹄践霤者,廷理斩其辀,戮其御。
wū shì tài zǐ rù cháo mǎ tí jiàn liù tíng lǐ yī fǎ
这句话大意是:于是太子入朝,马蹄践霤,廷理依法。
tài zǐ nù rù wèi wáng qì yuē bì wèi zhū lù tíng lǐ
这句话大意是:太子怒,入为王泣曰:"必为诛戮廷理。
wáng yuē fǎ zhě suǒ yǐ jìng zōng miào zūn shè jì gù chén shòu mìng zūn jìng shè jì zhě shè jì zhī chén yān kě zhū yě
现代白话:"王曰:"法者,所以敬宗庙,尊社稷,故臣授命,尊敬社稷者,社稷之臣,呢可诛也?
tài zǐ nǎi hái zī bì shè lù sù sān rì běi miàn zài bài qǐng zuì
这句话大意是:"太子乃还咨避舍,露宿三日,北面再拜请罪。
yòu yuē fū rén chén zhī qīn qí zhǔ yě rú dì xíng yān jí jiàn yǐ wǎng shǐ rén zhǔ shī duān dōng xi yì miàn ér bù zì zhī
现代白话:又曰:夫人臣之侵其主也,如地形呢,即渐以往,使人主失端,东西易面而不自知。
gù xiān wáng lì jiào sī nán yǐ duān zhāo xī míng wáng shǐ qí qún chén bù yóu yì wū fǎ zhī wài bù wéi huì wū fǎ zhī nèi
这句话大意是:故先王立教,司南以端朝夕,明王使其群臣,不游意于法之外,不为惠于法之内。
hǔ suǒ yǐ néng fú gǒu zhě zhǎo yá yě
这句话大意是:虎所以能服狗者,爪牙也;。
shǐ hǔ shì qí zhǎo yá shǐ gǒu yòng zhī zé hǔ fǎn fú wū gǒu yǐ
现代白话:使虎释其爪牙,使狗用之,则虎反服于狗了。
rén zhǔ zhě yǐ xíng dé zhì chén yě jīn jūn shì qí xíng dé ér chén yòng zhī zé jūn fǎn zhì wū chén yǐ
现代白话:人主者,以形德制臣也,今君释其刑德而臣用之,则君反制于臣了。
yòu yuē bēn chē zhī shàng wú zhòng ní fù zhōu zhī xià wú bó yí
这句话大意是:又曰:奔车之上无仲尼,覆舟之下无伯夷。
gù hào lìng zhě guó zhī zhōu chē yě
这句话大意是:故号令者,国之舟车也。
ān zé zhì lián shēng wēi zé bǐ zhēng qǐ
这句话大意是:安则智廉生,危则鄙争起。
yòu yuē yuè wáng wèn wū dài fū zhǒng yuē wú yù fá wú kě hu
现代白话:又曰:越王问于大夫种曰:"我欲伐吴,可吗?
duì yuē kě
这句话大意是:"对曰:"可。
yǐ wú shǎng hòu ér xìn fá yán ér bì
现代白话:以我赏厚而信,罚严而必。
jūn bì yù zhī zhī hé bù shì fén
这句话大意是:君必欲知之,何不试焚?
wū shì suì fén gōng shì mín mò jiù huǒ
这句话大意是:"于是遂焚宫室,民莫救火。
nǎi xià lìng yuē mín zhī jiù huǒ ér sǐ zhě bǐ sǐ dí zhě zhī shǎng
这句话大意是:乃下令曰:"民之救火而死者,比死敌者之赏;。
shèng huǒ ér sǐ zhě bǐ shèng dí zhī shǎng
这句话大意是:胜火而死者,比胜敌之赏;。
bù jiù huǒ zhě bǐ jiàng běi zhī zuì
这句话大意是:不救火者,比降北之罪。
mín zhī tu qí tǐ bèi rú yī fù huǒ zhě zuǒ sān qiān rén yòu sān qiān rén tái zhī bì shèng zhī shì yě
这句话大意是:"民之涂其体、被濡衣赴火者左三千人,右三千人,抬知必胜之势也。
yòu yuē wú qǐ wèi wèi wǔ hòu xī hé zhī shǒu qín yǒu xiǎo tíng lín jìng qǐ yù gōng zhī
这句话大意是:又曰:吴起为魏武侯西河之守,秦有小亭临境,起欲攻之。
nǎi yǐ yī chē yuán wū běi mén zhī wài ér lìng yuē yǒu néng xǐ běi nán mén zhī wài cì zhī shàng tián shàng zhái
这句话大意是:乃倚一车辕于北门之外,而令曰:"有能徙北南门之外,赐之上田上宅。
mín mò zhī xǐ yě
这句话大意是:"民莫之徙也。
jí yǒu xǐ zhī zhě suì cì zhī rú lìng
这句话大意是:及有徙之者,遂赐之如令。
é yòu zhì yī shí chì shǔ dōng mén zhī wài ér lìng zhī yuē yǒu néng xǐ zhī wū xī mén zhī wài zhě cì zhī rú chū
这句话大意是:俄又置一石赤黍东门之外,而令之曰:"有能徙之于西门之外者,赐之如初。
mín zé zhēng xǐ zhī
这句话大意是:"民则争徙之。
nǎi xià lìng dài fū yuē gōng tíng yǒu néng xiān dēng zhě shì zhī guó dài fū cì zhī shàng tián zhái
这句话大意是:乃下令大夫曰:"攻亭有能先登者,仕之国大夫,赐之上田宅。
mín zhēng shàng
这句话大意是:"民争上。
wū shì gōng tíng yī zhāo ér bá zhī
这句话大意是:于是攻亭,一朝而拔之。
yuán zǐ yuē yú rén zhāng wǎng wū yuān yǐ zhì tūn zhōu zhī yú
现代白话:阮孔子说:渔人张网于渊,以制吞舟之鱼;。
míng zhǔ zhāng fǎ wū tiān yǐ zhì qiáng liáng zhī rén
这句话大意是:明主张法于天,以制强良之人。
lì fǎ yǐ dī mín bǎi xìng bù néng gàn
这句话大意是:立法以堤民,百姓不能干;。
lì fáng yǐ dī shuǐ jiāng hé bù néng fàn
这句话大意是:立防以堤水,江河不能犯。
fu zi yuē lǜ shì jiù yáo yí xùn hàn mìng xiāo hé guǎng zhī
这句话大意是:《傅子》曰:律是咎繇遗训,汉命萧何广之。
yòu yuē tiān wèi yǒu xíng zhī zhǔ jūn wèi yǒu guó zhī zhǔ
这句话大意是:又曰:天为有形之主,君为有国之主。
tiān yǐ chūn shēng yóu jūn zhī yǒu rén lìng yě
这句话大意是:天以春生,犹君之有仁令也;。
tiān yǐ qiū shā yóu jūn zhī yǒu wēi lìng yě
这句话大意是:天以秋煞,犹君之有威令也。
gù rén lìng zhī fā tiān xià lè zhī
这句话大意是:故仁令之发,天下乐之;。
wēi lìng zhī fā tiān xià wèi zhī
这句话大意是:威令之发,天下畏之。
lè zhī gù lè cóng qí lìng wèi zhī gù bù gǎn wéi qí lìng
这句话大意是:乐之故乐从其令,畏之故不敢违其令。
ruò kuān lìng fā ér rén bù lè wěi bó chēng rén yǐ
现代白话:若宽令发而人不乐,尾馛称仁了;。
wēi lìng fā ér xià bù wèi wěi bó yán wēi yǐ
现代白话:威令发而下不畏,尾馛言威了。
wú rén kě lè wú wēi kě wèi ér néng bǎo guó zhì zhì zhě wèi zhī yǒu yě
现代白话:无仁可乐,无威可畏,而能保国致治者,从来没有这种情况。
kuài jī diǎn lù yuē dǒng kūn zì wén tōng yú yáo rén yě
这句话大意是:《会稽典录》曰:董昆字文通,馀姚人也。
shǎo yóu xué shī shì yǐng chuān xún jì qīng shòu chūn qiū zhì lǜ lìng míng dá fǎ lǐ
这句话大意是:少游学,师事颍川荀季卿,授《春秋》,治律令,明达法理。
yòu cái néng bō fán xiàn zhǎng pān sōng shǔ gōng cáo shǐ
这句话大意是:又才能拨烦,县长潘松署功曹史。
cì shǐ lú mèng xíng bù chuí niàn yuān jié sōng yǐ mèng míng chá wū fǎ lìng zhuǎn shǔ kūn wèi yù shǐ
这句话大意是:刺史卢孟行部,垂念冤结,松以孟明察于法令,转署昆为狱史。
mèng dào kūn duàn zhèng xíng fǎ shén de qí píng
这句话大意是:孟到,昆断正刑法,甚得其平。
mèng wèn kūn běn xué lǜ lìng suǒ shī wèi shuí
这句话大意是:孟问昆:"本学律令,所师为谁?
kūn duì shì xún jì qīng
这句话大意是:"昆对:"事荀季卿。
mèng yuē shǐ yǔ cì shǐ tóng shī
这句话大意是:"孟曰:"史与刺史同师。
mèng yòu wèn kūn cóng hé zhí wèi yù lì sōng jù yǐ shí duì
这句话大意是:"孟又问昆从何职为狱吏,松具以实对。
mèng tàn yuē cì shǐ xué lǜ yóu bù jí kūn
这句话大意是:孟叹曰:"刺史学律,犹不及昆。
zhào zhī shǔ wén xué
这句话大意是:"召之,署文学。
dù yù lǜ xù yuē lǜ yǐ zhèng zuì míng lìng yǐ cún shì zhì
这句话大意是:杜预《律序》曰:律以正罪名,令以存事制。
zhāng fěi lǜ xù yuē zhāng tāng zhì yuè guān lǜ zhào yǔ zuò cháo huì zhèng jiàn lǜ
这句话大意是:张斐《律序》曰:张汤制《越官律》,赵禹作《朝会正见律》。
yán tiě lùn yuē fu shàn yán tiān zhě hé zhī wū rén shàn yán gǔ zhě kǎo zhī wū jīn
这句话大意是:《盐铁论》曰:夫善言天者合之于人,善言古者考之于今。
èr chǐ sì cùn zhī lǜ gǔ jīn yī yě
这句话大意是:二尺四寸之律,古今一也。
yòu yuē xī qín fǎ fán wū qiū tú ér wǎng mì wū níng zhī rán ér shàng xià xiāng qū jiān wěi méng shēng
这句话大意是:又曰:昔秦法繁于秋荼,而网密于凝脂,然而上下相趋,奸伪萌生。
cuī shí zhèng lùn yuē jūn yǐ shěn lìng wèi míng chén yǐ fèng lìng wèi zhōng
这句话大意是:崔实《政论》曰:君以审令为明,臣以奉令为忠。
gù bèi zhì ér xíng shǎng wèi zhī zuò fú bèi lìng ér xíng zuì wèi zhī zuò wēi
这句话大意是:故背制而行赏谓之作福,背令而行罪谓之作威。
zuò wēi zé rén wèi zhī zuò fú zé rén guī zhī
这句话大意是:作威则人畏之,作福则人归之。
fu wēi fú zhě rén zhǔ zhī shén qì yě pì zhī cāo mò yē yǐ zhí qí bǐng zé rén mò gǎn kàng shī qí bǐng zé hái jiàn hài yě
现代白话:夫威福者,人主之神器也,譬之操莫耶了,执其柄则人莫敢抗,失其柄则还见害也。
fēng sú tōng yuē gāo yáo mó yú shǐ zào lǜ xiāo hé chéng yǐ jiǔ zhāng cǐ guān zhū bǎi wáng bù yì zhī dào yě
这句话大意是:《风俗通》曰:《皋陶谟》,虞始造律,萧何成以《九章》,此关诸百王不易之道也。
fu lì zhě zhì yě
这句话大意是:夫吏者,治也。
dāng xiān zì zhèng rán hòu zhèng rén
这句话大意是:当先自正,然后正人。
gù chéng xiàn lǚ shéng dòng bù shī lǜ lìng yě
这句话大意是:故承宪履绳,动不失律令也。
kē fù
这句话大意是:○科(附)。
hòu hàn shū yuē zhāng dì shí chén chǒng dài guō gōng wèi tíng wèi dì nà chǒng yán zhì chú zuān qín yán qiē
这句话大意是:《后汉书》曰:章帝时,陈宠代郭躬为廷尉,帝纳宠言,制除钻,(琴严切。
zuān zhū cǎn kù zhī kē
这句话大意是:)钻诸惨酷之科。
yòu yuē míng dì yǒng píng shí èr nián zhào yuē chē fú zhì dù zì jí ěr mù
这句话大意是:又曰:明帝永平十二年诏曰:"车服制度,恣极耳目;。
tián huāng bù gēng yóu shí zhě zhòng
这句话大意是:田荒不耕,游食者众。
yǒu sī qí zhōng míng kē jìn yi wū jīn zhě xuān xià jùn guó
这句话大意是:有司其中明科禁,宜于今者宣下郡国。
wèi zhì yuē cáo rén shǎo shí bù xiū xíng jiǎn
这句话大意是:《魏志》曰:曹仁少时,不修行检。
jí zhǎng wèi jiāng yán xié zhèng fèng fǎ lìng cháng zhì kē wū zuǒ yòu àn yǐ cóng shì
这句话大意是:及长为将,严邪正,奉法令,常置科于左右,案以从事。
sòng shū yuē gù shēn zhī zǐ bǎo xiān dà míng zhōng wèi shàng shū shuǐ bù láng
这句话大意是:《宋书》曰:顾深之子宝先,大明中为尚书水部郎。
xiān shēn zhī wèi zuǒ chéng xún wàn qiū suǒ hé jí bǎo xiān wèi láng wàn qiū yóu zài zhí zì chén bù bài
这句话大意是:先,深之为左丞荀万秋所劾,及宝先为郎,万秋犹在职,自陈不拜。
shì zǔ zhào yuē xiàn sī zhī zhí lǐ yǒu lí zhèng ér qǐng kè wú qīng zhòng zhé zhì sī jué cǐ fēng nán zhǎng zhǔ zhě kě yán wèi qí kē
这句话大意是:世祖诏曰:"宪司之职,理有厘正,而顷刻无轻重,辄致私绝,此风难长,主者可严为其科。
liú shào lǜ lüè yuē shān jiù kē cǎi hàn lǜ wèi wèi lǜ xuán zhī xiàng wèi
这句话大意是:刘劭《律略》曰:删旧科,彩汉律为魏律,悬之象魏。
yáng xióng jù qín měi xīn yuē jīn kē yù tiáo
这句话大意是:扬雄剧秦美新曰:金科玉条。
kē tiáo wèi suǒ shī fǎ lǜ
这句话大意是:(科条谓所施法律。
jīn yù zhēn zhī yě
这句话大意是:金玉,珍之也。
shuō wén yuē kē chéng yě
这句话大意是:《说文》曰:科,程也;。
chéng pǐn yě
这句话大意是:程,品也。
shí fā wèi chéng shí chéng wèi cùn
这句话大意是:十发为程,十程为寸。