太平御览 · 李昉 · Chapter 64 of 1000

地部·卷二十九

PinyinModern Translation
Size

hé běi zhū shuǐ

这句话大意是:○河北诸水。

qí shuǐ

这句话大意是:淇水。

shuō shuǐ yuē qí shuǐ chū hé nèi gòng běi shān dōng rù hǎi

这句话大意是:《说水》曰:淇水,出河内共北山,东入海。

shī yuē bì bǐ quán shuǐ yì liú yú qí

这句话大意是:《诗》曰:毖彼泉水,亦流于淇。

yòu yuē yào wǒ hu shàng gōng sòng wǒ hu qí zhī shàng yǐ

现代白话:又曰:要我乎上宫,送我乎淇之上了。

yòu yuē zhān bǐ qí yù lù zhú yī yī

这句话大意是:又曰:瞻彼淇澳,菉竹猗猗。

yòu yuē tì zhú gān yǐ diào yú qí

这句话大意是:又曰:籊々竹竿,以钓于淇。

qí shuǐ yōu yōu guì jí sōng zhōu

这句话大意是:淇水悠悠,桧楫松舟。

hán zǐ yuē xī zhòu wèi jiǎ zú bǎi wàn zuǒ yìn mǎ yú qí yòu yìn mǎ yú huán huán shuǐ jié qí shuǐ bù liú wǔ wáng jiǎ zú sān qiān pò zhī

这句话大意是:《韩子》曰:昔纣为甲卒百万,左饮马于淇,右饮马于洹,洹水竭,淇水不流,武王甲卒三千破之。

duò tú jīng yuē qīng qí xi zì wèi jùn cháo gē xiàn jiè rù fēn wéi èr pài yī zài jùn dōng yī zài jùn xi jù nán liú rù hé

这句话大意是:《隋图经》曰:清淇西自魏郡朝歌县界入,分为二派,一在郡东,一在郡西,俱南流入河。

lì dào yuán zhù shuǐ jīng yún qí shuǐ nán yǔ qīng shuǐ hé ér rù bái gōu

这句话大意是:郦道元注《水经》云:"淇水南与清水合而入白沟。

shí huì sù xū jiē dú zhī míng

这句话大意是:"石会、宿胥皆渎之名。

qí yòu yī míng wáng mǎng hé wáng mǎng shí suǒ chuān yě

这句话大意是:淇又一名王莽河,王莽时所穿也。

jì zhōu tú jīng yuē hé shuǐ xi cóng hé nèi jùn jiè rù zhì lí yáng ér dōng běi zhì lín hé xi zhì wáng mǎng hé chū yān

现代白话:《冀州图经》曰:河水西从河内郡界入,至黎阳而东,北至临河,西至王莽河出呢。

yòu dōng jīng chán yuān dōng rù wǔ yáng hé nán jí dōng jùn jiè shì

这句话大意是:又东经澶渊东入武阳,河南即东郡界是。

shuǐ jīng yuē qí shuǐ chū hé nèi lóng lǜ xiàn xi dà hào shān

这句话大意是:《水经》曰:淇水,出河内隆虑县西大号山。

zhù yuē shān hǎi jīng yuē qí shuǐ chū jū rú shān shuǐ chū qí cè tuí bō pēng zhù chōng jī héng shān shān shàng hé xià kāi kě jiǎn liù qī shí bù jù shí lěi luǒ jiāo jī huáng jiàn qīng lán mǎng dàng shì tóng léi zhuǎn jī shuǐ sàn qì nuǎn ruò wù hé

这句话大意是:注曰:《山海经》曰:淇水出沮如山,水出其侧,颓波漰注,冲激横山,山上合下开,可减六七十步,巨石磥砢,交积隍涧,倾澜莽荡,势同雷转,激水散气,暖若雾合。

yòu yuē shī yún zhān bǐ qí yù lù zhú yī yī

这句话大意是:又曰:诗云:"瞻彼淇澳,菉竹猗猗。

máo yún lù wáng chú yě

这句话大意是:"毛云:"菉,王刍也;。

zhú biān zhú yě

这句话大意是:竹,编竹也"。

hàn wǔ dì sāi jué hé zhǎn qí yuán zhī zhú mù yǐ wéi yòng kòu xún wèi hé nèi fá zhú qí chuān zhì shǐ bǎi yú wàn yǐ shū jūn zī jīn tōng wàng qí chuān wú fù cǐ wù wéi wáng chú biǎn cǎo bù yì

这句话大意是:汉武帝塞决河,斩淇园之竹木以为用,寇恂为河内,伐竹淇川,治矢百馀万以输军资,今通望淇川,无复此物,惟王刍褊草不异。

huáng huā shuǐ

这句话大意是:黄花水。

duò tú jīng yuē huáng huā shuǐ chū lóng lǜ xiàn xī běi yá shàng gāo shí qī lǐ qù de qī lǐ xuán shuǐ dōng nán zhù hè yán xià zhuàng ruò jī chì sú wèi zhī jī chì shuǐ gài tiān tái chì chéng zhī liú yě

这句话大意是:《隋图经》曰:黄花水,出隆虑县西北崖上,高十七里,去地七里,悬水东南注壑岩下,状若鸡翅,俗谓之鸡翅水,盖天台、赤城之流也。

zhì gǔ qián rù dì xià shí lǐ fù chū míng yuē liǔ shuǐ zhě shì huáng huā shuǐ zhòng fā yuán yě

这句话大意是:至谷潜入地下十里复出,名曰柳水者,是黄花水重发源也。

qí gǔ hào wèi huáng huā gǔ nèi yǒu xian mǔ zhǒng gǔ xi yǒu dòng xué wèi zhī shèng rén kū

这句话大意是:其谷号为黄花谷,内有仙母冢,谷西有洞穴,谓之圣人窟。

huán shuǐ

这句话大意是:洹水。

duò tú jīng yuē huán shuǐ chū lóng lǜ xiàn xī běi sú wèi ān yáng hé jí shēng bó mèng shè zhī suǒ yuán chū lín lǜ shān dōng píng dì

这句话大意是:《隋图经》曰:洹水,出隆虑县西北,俗谓安阳河,即声伯梦涉之所,源出林虑山东平地。

qīng shuǐ

这句话大意是:清水。

shuǐ jīng yuē qīng shuǐ chū hé nèi xiū wǔ xiàn zhī běi hēi shān

这句话大意是:《水经》曰:清水,出河内修武县之北黑山。

zhù yuē hēi shān zài xiàn běi bái lù shān dōng qīng shuǐ suǒ chū yě

这句话大意是:注曰:黑山在县北白鹿山东,清水所出也。

shàng chéng zhū bēi sàn quán yǐ chéng chuān nán liú xī nán qū qǔ pù bù chuí yán xuán hé zhù hè èr shí yú zhàng shēng zhèn shān gǔ

这句话大意是:上承诸陂散泉以成川,南流西南屈曲,瀑布垂岩悬河,注壑二十馀丈,声震山谷。

zuǒ yòu shí bì céng shēn shòu jì bù jiāo

这句话大意是:左右石壁层深,兽迹不交;。

huáng zhōng sàn shuǐ wù hé shì xià jiàn dǐ

这句话大意是:隍中散水雾合,视下见底。

qí shuǐ lì jiàn liú fēi qīng líng dòng guān wèi zhī qīng shuǐ yǐ

现代白话:其水历涧流飞,清泠洞观,谓之清水了。

fǔ shuǐ

这句话大意是:滏水。

shuǐ jīng zhù yuē fǔ shuǐ fā yuán chū shí gǔ shān nán yán xià quán fèn yǒng ruò fǔ shuǐ zhī tāng yǐ

现代白话:《水经注》曰:滏水,发源出石鼓山南,岩下泉奋涌,若釜水之汤了。

qí shuǐ dōng wēn xià lěng

这句话大意是:其水冬温夏冷。

yá shān yǒu wèi shì suǒ lì míng shuǐ shàng yǒu cí néng xìng yún yǔ

这句话大意是:崖山有魏世所立铭,水上有祠,能兴云雨。

fǔ shuǐ yòu dōng liú zhù yú zhāng yòu wèi zhī hé hé

这句话大意是:滏水又东流注于漳,又谓之合河。

fú tú chéng bié zhuàn yuē shí hǔ shí zì zhēng yuè bù yǔ chéng yì fǔ kǒu cí qǐ shǒu pù lù jí rì èr bái lóng jiàng yú cí xià wū shì yǔ biàn qiān lǐ yě

这句话大意是:《浮图澄别传》曰:石虎时,自正月不雨,澄诣滏口祠,稽首曝露,即日二白龙降于祠下,于是雨遍千里也。

shān hǎi jīng yuē shén guó zhī shān fǔ shuǐ chū yān dōng liú zhù yú ōu shuǐ

现代白话:《山海经》曰:神国之山,滏水出呢,东流注于欧水。

guō pú zhù yuē jīn fǔ shuǐ zài lín shuǐ xiàn xi fǔ shān jīng qiū xī běi zhì liè rén xiàn rù yú zhāng qí shuǐ rè

这句话大意是:郭璞注曰:金滏水,在临水县西釜山,经邺西北至列人县入于漳,其水热。

zhāng shuǐ

这句话大意是:漳水。

shuō wén yuē zhuó zhāng shuǐ chū shàng dǎng zhǎng zǐ lù gǔ shān dōng rù qīng zhāng

这句话大意是:《说文》曰:浊漳,水出上党长子鹿谷山,东入清漳。

qīng zhāng chū zhān shān dà yào gǔ běi rù hé

这句话大意是:清漳,出沾山大要谷,北入河。

lǚ shì chūn qiū yuē shǐ qǐ yǐn zhàng shuǐ guàn qiū tián mín chū dà yuàn hòu zhuǎn huò lì xiāng yǔ gē yuē qiū yǒu shèng lìng yuē shǐ gōng jué zhāng shuǐ guàn qiū páng zhōng gǔ chì lǔ shēng dào liáng

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:史起引障水灌邺田,民初大怨,后转获利,相与歌曰:"邺有圣令曰史公,决漳水灌邺旁,终古斥卤生稻粱。

fēng tǔ jì yuē nán yì shuǐ běn míng zhāng shuǐ yuán chū sān mén shān

这句话大意是:《风土记》曰:南易水,本名漳水,源出三门山。

àn zhào dì jì yún liù guó shí cǐ shuǐ míng yì shuǐ

这句话大意是:案《赵地记》云:六国时,此水名易水。

pí cāng jí shuǐ jīng yún míng shuǐ zhī mù bù zhī shuí gǎi sú wèi shān zhī xià dì míng míng shuǐ yīn jīng zhī gù yuē míng shuǐ

这句话大意是:《埤仓》及《水经》云:洺水之目,不知谁改,俗谓山之下地名洺,水因经之,故曰洺水。

àn yān zhào jì yún qí fēn yǒu sān yì zhāng wèi nán yì shuǐ

这句话大意是:按《燕赵记》云:其分有三易,漳为南易水。

qiū xiàn tú jīng yuē zhuó zhāng shuǐ zài xiàn xi shuǐ dōng běi jīn yǒu yǒng lè pǔ pǔ xi wǔ lǐ sú wèi zhī zǐ mò hé běi chù jí sú wū wèi hé bó qǔ fù chù yě

这句话大意是:《邺县图经》曰:浊漳水在县西,水东北津有永乐浦,浦西五里俗谓之紫陌,河北处即俗巫为河伯娶妇处也。

shuǐ jīng zhù yuē qīng zhāng shuǐ dōng jīng shā xiàn gù yǒu shā hé zhī chēng

这句话大意是:《水经注》曰:清漳水,东经沙县,故有沙河之称。

yòu yuē zhuó zhāng shuǐ chū shàng dǎng cháng zǐ xiàn xi fā jiū shān

这句话大意是:又曰:浊漳水,出上党长子县西发鸠山。

yòu yuē zhāng shuǐ chū lù gǔ shān yǔ fā jiū lián lù ér zài nán

这句话大意是:又曰:漳水出麓谷山,与发鸠连麓而在南。

huái nán zǐ wèi zhī fā bāo shān gù yì míng hù xiàn yě

这句话大意是:《淮南子》谓之发苞山,故异名互见也。

zuǒ zé yáng quán shuǐ zhù zhī yòu zé sàn gài shuǐ rù yān sān yuán tóng chū yī shān dàn yǐ nán běi wéi bié ěr

现代白话:左则阳泉水注之,右则散盖水入呢,三源同出一山,但以南北为别耳。

yòu yuē shàng shū suǒ wèi tán huái dǐ jì zhì yú héng zhāng yě

这句话大意是:又曰:《尚书》所谓覃怀底绩,至于衡漳也。

kǒng ān guó yuē héng héng yě yán zhāng shuǐ héng liú yě

这句话大意是:孔安国曰:衡,横也,言漳水横流也。

yì shuǐ

这句话大意是:易水。

shuǐ jīng yuē yì shuǐ chū zhuō jùn gù ān xiàn yán xiāng xī shān

这句话大意是:《水经》曰:易水,出涿郡故安县阎乡西山。

yàn dān zi yuē jīng kē rù qín bù zé rì fā tài zǐ sòng zhī yú yì shuǐ zhī shàng

这句话大意是:《燕丹子》曰:荆轲入秦,不择日发,太子送之于易水之上。

jīng kē qǐ wéi shòu gē yuē fēng xiāo xiāo xī yì shuǐ hán zhuàng shì yī qù xī bù fù fǎn

这句话大意是:荆轲起为寿,歌曰:"风萧萧兮易水寒,壮士一去兮不复返。

gù ān tú jīng yuē yì shuǐ yòu míng ān guó hé yì míng běi yì shuǐ

这句话大意是:《固安图经》曰:易水,又名安国河,亦名北易水。

fén shuǐ

这句话大意是:汾水。

shuō wén yún fén shuǐ chū tài yuán jìn yáng shān xī nán rù hé

这句话大意是:《说文》云:汾,水出太原晋阳山,西南入河。

shān hǎi jīng yuē guǎn cén zhī shān qí shān wú mù ér xià duō cǎo qí xià duō yù

这句话大意是:《山海经》曰:管涔之山,其山无木,而下多草,其下多玉。

fén shuǐ chū yān ér liú zhù yú hé

现代白话:汾水出呢,而流注于河。

shí sān zhōu zhì yuē chū wǔ zhōu zhī yān jīng shān yì guǎn cén zhī yì míng yě

这句话大意是:《十三州志》曰:出武周之燕京山,亦管涔之异名也。

qí shān zhòng fù xiū céng yǒu cǎo wú mù quán yuán dǎo wū nán lù zhī xià

这句话大意是:其山重阜修层,有草无木,泉源导于南麓之下。

zhuāng zi yuē yáo zhì tiān xià zhī mín píng hǎi nèi zhī zhèng wǎng jiàn sì zǐ wū gū shè zhī shān fén shuǐ zhī yáng yǎo rán sàng qí tiān xià yān

现代白话:《庄子》曰:尧治天下之民,平海内之政,往见四子于姑射之山,汾水之阳,窅然丧其天下呢。

shuō yuàn yuē zhì bó wéi zhào xiāng zi yú jìn yáng jué jìn shuǐ yǐ guàn zhī jìn yáng zhī chéng bù méi zhě sān bǎn

这句话大意是:《说苑》曰:智伯围赵襄子于晋阳,决晋水以灌之,晋阳之城不没者三版。

zhì bó yuē wú shǐ zhī shuǐ zhī kě yǐ wáng rén guó fén shuǐ kě yǐ guàn ān yì jiàng shuǐ kě yǐ guàn píng yáng

现代白话:智伯曰:"我始知水之能够亡人国,汾水能够灌安邑,绛水能够灌平阳。

huái nán zǐ yuē fén shuǐ méng zhuó ér yi má

这句话大意是:《淮南子》曰:汾水蒙浊而宜麻。

shuǐ jīng yuē fén shuǐ nán guò guān jué jīn

这句话大意是:《水经》曰:汾水,南过冠爵津。

zhù yuē jīn fén míng yě zài jiè xiū xiàn zhī xī nán sú wèi zhī què shǔ gǔ shù shí lǐ jiān dào ài shuǐ zuǒ yòu xī jié biān liáng gé dào lèi shí jiù lù yíng dài yán cè huò qù shuǐ yī zhàng huò gāo wǔ liù zhàng shàng dài shān fù xià lín jué jiàn sú wèi zhī lǔ bān qiáo

这句话大意是:注曰:津,汾名也,在介休县之西南,俗谓之雀鼠谷,数十里间道隘,水左右悉结编梁阁道,累石就路,萦带岩侧,或去水一丈,或高五六丈,上戴山阜,下临绝涧,俗谓之鲁般桥。

gài tōng gǔ zhī jīn ài yì zài jīn zhī dì xiǎn

这句话大意是:盖通古之津隘,亦在今之地险。

wén shuǐ

这句话大意是:文水。

shuǐ jīng yuē wén shuǐ chū dà líng xiàn xī shān wén gǔ dōng dōng rù yú fén

这句话大意是:《水经》曰:文水,出大陵县西山文谷东,东入于汾。

zhù yún xiàn xī nán shān xià wǔ shì chuān jǐng jǐ yǎng jǐng zhì yōu shēn hòu yī zhāo shuǐ yì píng liú dōng nán zhù wén shuǐ

这句话大意是:注云:县西南山下,武氏穿井给养,井至幽深,后一朝水溢平流,东南注文水。

yòu yuē wén shuǐ yòu nán jìng xiàn yòu huì yǐn quán shuǐ kǒu shuǐ chū jié quán shān zhī shàng dǐng sú yún yáng yǔ qiān shí shì yè shì dǎo gù shān de qí míng fēi suǒ xiáng yě

这句话大意是:又曰:文水又南迳县右,会隐泉水口,水出竭泉山之上顶,俗云旸雨愆时,是谒是祷,故山得其名,非所详也。

qí shān shí yá jué xiǎn bì lì yá bàn yǒu yī shí shì qù de kě wǔ shí yú zhàng yuán yǒu céng sōng shì yán liè bǎi qǐ wàng wéi xī cè yī chù de lì jí shēng zhì dǐng shàng píng dì yī shí xǔ qǐng shā mén shì sēng guāng biǎo jiàn èr shā

这句话大意是:其山石崖绝险,壁立崖半,有一石室,去地可五十馀丈,爰有层松饰岩,列柏绮望,惟西侧一处,得历级升陟,顶上平地一十许顷,沙门释僧光表建二刹。

quán fā yú liǎng sì zhī jiān dōng liú lì shí yán zhù shān xià yòu dōng jīn qú yǐn mò ér bù héng liú gù yǒu yǐn quán zhī míng yě

这句话大意是:泉发于两寺之间,东流,沥石沿注山下,又东津渠隐没而不恒流,故有隐泉之名也。

yǔ zé fēng shù zé tōng rù wén shuǐ yòu nán jīng cí shì xiàn gù chéng dōng wéi wén hú dōng xī yī shí wǔ lǐ nán běi sān shí lǐ shì wèi zhī xī hé zài xiàn zhí dōng yī shí lǐ hú zhī xī cè lín hú yòu yǒu yī chéng

这句话大意是:雨泽丰澍,则通入文水,又南经兹氏县故城东,为文湖,东西一十五里,南北三十里,世谓之西河,在县直东一十里,湖之西侧,临湖又有一城。

kuài shuǐ

这句话大意是:浍水。

shuǐ jīng yuē kuài shuǐ chū hé dōng jiàng xiàn dōng kuài jiāo dōng gāo shān

这句话大意是:《水经》曰:浍水,出河东绛县东浍交东高山。

zhù yún kuài shuǐ dōng chū xiáng gāo shān yì yuē hé nán shān xī nán jìng yì chéng běi hé zhū shuǐ wèi zhī kuài jiāo

这句话大意是:注云:浍水东出详高山,亦曰河南山,西南迳翼城北,合诸水,谓之浍交。

zuǒ zhuàn yuē jìn dào gōng móu qù gù jiàng yù jū huán xiá wèi xiàn zǐ yuē bù rú xīn tián yǒu fén kuài yǐ liú qí è

现代白话:《左传》曰,晋悼公谋去故绛,欲居郇瑕,魏献孔子说:"不如新田,有汾浍以流其恶。

suì jū xīn tián

这句话大意是:"遂居新田。

yòu wèi zhī jiàng gài zài jiàng kuài zhī yáng

这句话大意是:又谓之绛,盖在绛浍之阳。

yòu xī nán guò xī qí gōng nán rù yú fén

这句话大意是:又西南过虒祁宫南,入于汾。

jìn shuǐ

这句话大意是:晋水。

shuǐ jīng zhù yuē shān hǎi jīng yuē xuán wèng zhī shān jìn shuǐ chū yān

现代白话:《水经注》曰:《山海经》曰:"悬瓮之山,晋水出呢。

jīn zài xiàn zhī xī nán xī zhì bó zhī è jìn shuǐ yǐ guàn jìn yáng qí chuān shàng yuán hòu rén zhǒng qí yí jì chù yǐ wéi zhǎo

这句话大意是:"今在县之西南,昔智伯之遏晋水以灌晋阳,其川上源,后人踵其遗迹畜以为沼。

zhǎo xi jì shān zhěn shuǐ yǒu táng shū yú cí shuǐ cè yǒu liáng táng jié fēi liáng wū shuǐ shàng zuǒ yòu zá shù jiāo yīn xī jiàn xī jǐng jìn chuān zhī zhōng zuì wéi shèng chù

这句话大意是:沼西际山枕水,有唐叔虞祠,水侧有凉堂,结飞梁于水上,左右杂树交阴,希见曦景,晋川之中,最为胜处。

guī shuǐ

这句话大意是:妫水。

dì lǐ jì yuē hé dōng jùn shǒu shān zhī dōng běi shān zhōng yǒu èr quán shuǐ nán liú zhě yuē guī shuǐ běi liú yuē ruì shuǐ èr shuǐ xī jīng lì shān xià yì liú tóng guī hún liú ér zhù rù yú hé

这句话大意是:《地理记》曰:河东郡首山之东北山中,有二泉,水南流者曰妫水,北流曰汭水,二水西经历山下,异流同归浑流而注入于河。

shuǐ jīng zhù yuē shàng shū suǒ wèi lí jiàng èr nǚ yú guī ruì

这句话大意是:《水经注》曰:《尚书》所谓"厘降二女于妫汭"。

kǒng ān guó yuē shùn jū guī shuǐ zhī ruì

这句话大意是:孔安国曰:"舜居妫水之汭。

wáng sù yuē guī ruì yú dì míng

这句话大意是:"王肃曰:"妫汭虞地名。

huáng fǔ mì yuē nà èr nǚ yú guī shuǐ zhī ruì

这句话大意是:"皇甫谧曰:"纳二女于妫水之汭。

mǎ jì zhǎng yuē shuǐ suǒ rù yuē ruì

这句话大意是:"马季长曰:"水所入曰汭。

rán zé ruì shì fēi shuǐ míng jīn zé jiàn yǒu èr shuǐ yì yuán tóng guī hún liú xi zhù ér rù yú hé

这句话大意是:"然则汭似非水名,今则见有二水异源同归,浑流西注而入于河。

qìn shuǐ

这句话大意是:沁水。

shuǐ jīng yuē qìn shuǐ chū shàng dǎng niè xiàn yè lì shān

这句话大意是:《水经》曰:沁水,出上党涅县谒戾山。

zhù yún qìn jí jì shuǐ yě

这句话大意是:注云:沁即洎水也。

shuǐ jīng zhù yuē qìn shuǐ nán jìng shí mén

这句话大意是:《水经注》曰:沁水南迳石门。

shí mén shì jìn ān píng xiàn wáng sī mǎ fú zhī wèi wèi yě wáng diǎn nóng zhōng láng jiàng zhī suǒ zào yě

这句话大意是:石门是晋安平献王司马孚之为魏野王典农中郎将之所造也。

àn qí biǎo yún fú yán chén bèi míng zhào xìng hé nèi shuǐ lì

这句话大意是:案其表云:"孚言,臣被明诏,兴河内水利。

chén jì dào jiǎn xíng qìn shuǐ yuán chū tóng dī shān qū qǔ zhōu huí shuǐ dào jiǔ bǎi lǐ zì tài xíng yǐ xī wáng wū yǐ dōng céng yán gāo jùn tiān shí lín yǔ zhòng gǔ zǒu shuǐ xiǎo shí piào bèng shuǐ mén xiǔ bài dào tián líng làn suì gōng bù chéng

这句话大意是:臣既到检行,沁水源出铜堤山,屈曲周回,水道九百里,自太行以西,王屋以东,层岩高峻,天时霖雨,众谷走水,小石漂迸,水门朽败,稻田泠滥,岁功不成。

chén zhé àn xíng qù yàn wǔ lǐ yǐ wài fāng shí kě de shù wàn yú méi chén yǐ wéi lèi fāng shí wèi mén ruò tiān hàn zēng yàn jìn shuǐ ruò tiān lín yǔ bēi zé chōng yì zé bì fáng duàn shuǐ kōng qú yǎn lào zú yǐ chéng hé

这句话大意是:臣辄按行去堰五里以外,方石可得数万馀枚,臣以为累方石为门,若天旱增堰进水,若天霖雨,陂泽充溢,则闭防断水,空渠衍涝,足以成河。

yún yǔ yóu rén jīng guó zhī móu zàn láo yǒng yì shèng wáng suǒ xǔ yuàn bì xià tè chū chén biǎo chì dà sī nóng fǔ gěi rén gōng wù shǐ jī yán

这句话大意是:云雨由人,经国之谋,暂劳永逸,圣王所许,愿陛下特出臣表,敕大司农府给人工,勿使稽延。

zhào shū tīng xǔ

这句话大意是:"诏书听许。

wū shì jiā àn lèi shí jié yǐ wéi mén yòng dài mù mén yǐ

现代白话:于是夹岸累石,结以为门,用代木门了。

yāng jiāng shuǐ

这句话大意是:鸯浆水。

shān hǎi jīng yuē jiě xiàn nán yǒu tán dào shān shān xià yǒu shuǐ qián chū tíng ér bù liú sú wèi yāng jiāng shuǐ

这句话大意是:《山海经》曰:解县南有坛道山,山下有水潜出,停而不流,俗为鸯浆水。

shuǐ fā yú shàng ér qián yú xià jué dǐng fāng píng yǒu liáng yào

这句话大意是:水发于上而潜于下,厥顶方平,有良药。

shí jiù hé

这句话大意是:石臼河。

shuǐ jīng zhù yuē hàn yǒng píng zhōng zhì hū tuó shí jiù hé

这句话大意是:《水经注》曰:汉永平中,治呼沱、石臼河。

àn sī mǎ biāo hòu hàn jùn guó zhì cháng shān nán xíng táng xiàn yǒu shí jiù gǔ gài zī chéng hū tuó zhī shuǐ zhuǎn shān dōng zhī fèi zì dōu lú zhì yáng cháng cāng jiāng píng fén shuǐ yǐ cáo tài yuán yòng shí

这句话大意是:案司马彪《后汉郡国志》,常山南行唐县有石臼谷,盖资承呼沱之水,转山东之费,自都卢至羊肠仓,将凭汾水以漕太原用实。

qín jìn kǔ yì lián nián zhuǎn yùn suǒ jīng fán sān bǎi bā shí jiǔ ài sǐ zhě wú suàn

这句话大意是:秦晋苦役连年,转运所经,凡三百八十九隘,死者无算。

bài shān xun wèi yè zhě jiān hù shuǐ gōng xun yǐn kuò zhī qí nán yán yú sù zōng cóng zhī quán huó shù qiān rén

这句话大意是:拜邓训为谒者,监护水功,训隐括知其难,言于肃宗,从之,全活数千人。

hé xī shān hòu zhī lì yě hòu shū fù yǐ wéi xun jī shàn suǒ zhì yě

这句话大意是:和熹邓后之立也,后叔父以为训积善所致也。

hū tuó

这句话大意是:滹沱。

lǐ yuē jìn rén jiāng yǒu shì yú hé bì xiān yǒu shì yú hū tuó

这句话大意是:《礼》曰:晋人将有事于河,必先有事于滹沱。

duò tú jīng yuē hū tuó zài shēn zé xiàn jiè

这句话大意是:《隋图经》曰:滹沱在深泽县界。

guāng wǔ wèi chì méi suǒ zhuī zhì hū tuó hé yù dù dǎo lì hái nǎi yán shuǐ shēn wú chuán zuǒ yòu jù

这句话大意是:光武为赤眉所追,至滹沱河欲渡,导吏还,乃言水深无船,左右惧。

shàng shǐ wáng bà xiàn bà kǒng jīng zhòng nǎi yán bīng jiān kě dù

这句话大意是:上使王霸陷,霸恐惊众,乃言冰坚可渡。

bǐ zhì bīng hé náng shā bù bīng shàng nǎi dù wèi bì shù chē bīng xiàn

这句话大意是:比至,冰合,囊沙布冰上乃渡,未毕数车,冰陷。

jīn míng qí chù wèi wēi dù kǒu shì yě

这句话大意是:今名其处为危渡口是也。

wèi gǎi yuē qīng níng hé

这句话大意是:魏改曰清宁河。

cǐ shuǐ cháng yǒu jiāo rù wǔ yuè héng bào biàn wéi rén wū àn shàng yú rén bìng xíng zhì xuán àn chù tuī zhī yú rén jù xià

这句话大意是:此水常有蛟,入五月恒暴变为人,于岸上与人并行,至悬岸处推之与人俱下。

héng shuǐ

这句话大意是:衡水。

xìn dōu jì yuē héng shuǐ yì yuē zhǎng lú shuǐ jí zhuó zhāng zhī xià liú yě

这句话大意是:《信都记》曰:衡水,亦曰长芦水,即浊漳之下流也。

shuǐ yǒu yuán tán dù lì xià bó chéng běi ér wēi yí dōng běi zhù wèi zhī jiǔ zhēng qǔ shuǐ wèi xián kǔ sú chēng kǔ hé yì wèi zhī huáng zhāng hé shì yě

这句话大意是:水有袁潭渡,历下博城北而逶迤东北注,谓之九争曲水,味咸苦,俗称苦河,亦谓之黄漳河是也。

bái gōu shuǐ

这句话大意是:白沟水。

xìn dōu jì yuē bái gōu shuǐ dì jiē guǎn táo jiè suí yáng dì dǎo wèi yǒng jì qú yì míng yù hé

这句话大意是:《信都记》曰:白沟水,地接馆陶界,隋炀帝导为永济渠,亦名御河。

nán zì xiāng zhōu huán shuǐ xiàn jiè liú rù yòu běi nán hé chū yān

现代白话:南自相州洹水县界流入,又北难河出呢。

gài wèi shí hé nán suǒ yǐ dǎo yǐ lì xíng gù dú gù cǐ dú yǒu nán zhī chēng yǐ

现代白话:盖魏时河难所以导,以利行故渎,故此渎有难之称了。

zhūn shì hé

这句话大意是:屯氏河。

zhù shuǐ jīng yuē dà hé gù dú běi wèi zhūn shì hé

这句话大意是:注《水经》曰:大河故渎北为屯氏河。

hàn shū gōu xù zhì yuē zì sāi xuān fáng hé fù běi jué yú guǎn táo fēn wéi zhūn shì hé guǎng shēn yǔ dà hé děng

这句话大意是:《汉书沟洫志》曰:自塞宣防,河复北决于馆陶,分为屯氏河,广深与大河等。

míng dú hé

这句话大意是:鸣犊河。

hàn shū dì lǐ zhì yuē hé shuǐ zì líng xiàn bié chū wèi míng dú hé

这句话大意是:《汉书地理志》曰:河水自灵县别出为鸣犊河。

gōu xù zhì yuē yuán dì yǒng guāng wǔ nián hé jué qīng hé míng dú kǒu ér zhūn shì hé jué miè

这句话大意是:《沟洫志》曰:元帝永光五年,河决清河鸣犊口,而屯氏河绝灭。

bì fā shuǐ

这句话大意是:滭发水。

duò tú jīng yuē bì fā shuǐ jīn sú yì míng dù nǚ quán dà rú chē lún shuǐ sè qīng bì bǎi xìng sì zhī fù rén bù dé yàn zhuāng yī xīn cǎi lín zhī bì xīng yǔ báo gù yún dù nǚ jiè zǐ tuī mèi yě

这句话大意是:《隋图经》曰:滭发水,今俗亦名妒女泉,大如车轮,水色青碧,百姓祀之,妇人不得艳妆衣新彩临之,必兴雨雹,故云妒女,介子推妹也。

qióng yú shuǐ

这句话大意是:穷鱼水。

zhú shū jì nián yuē jìn xún yáo fá zhōng shān qǔ qióng yú zhī qiū

这句话大意是:《竹书记年》曰:晋荀瑶伐中山,取穷鱼之丘。

shuǐ jīng yún shuǐ chū yú shān shān shí ruò jù yú shuǐ fā qí xià

这句话大意是:《水经》云:水出鱼山,山石若巨鱼,水发其下。

lòu shuǐ

这句话大意是:漏水。

shuǐ jīng yuē lòu shuǐ yī míng lǐ shuǐ yī míng yuān yāng shuǐ sú wèi zhī bǎi quán yuán chū lóng gāng xiàn dōng nán píng dì yǐ dào qí yuán nà zǒng zhòng quán hé chéng yī chuān gù yě

这句话大意是:《水经》曰:漏水,一名澧水,一名鸳鸯水,俗谓之百泉,源出龙冈县东南平地,以道其源,纳总众泉合成一川故也。

yì wèi zhī yuān yāng shuǐ wèi dū fù suǒ yún yuān yāng jiāo gǔ shì yě

这句话大意是:亦谓之鸳鸯水,《魏都赋》所云鸳鸯交谷是也。

sāng qián hé

这句话大意是:桑干河。

shuǐ jīng yuē sāng qián hé shuǐ qián chéng tài yuán fén yáng xiàn běi yàn jīng shān tiān chí yě tiān chí yī míng dà chí sú wèi zhī yī lián ruì zài jìng lè xiàn běi bǎi sì shí lǐ

这句话大意是:《水经》曰:桑干河水潜承太原汾阳县北燕京山天池也,天池一名大池,俗谓之衣连汭,在静乐县北百四十里。

zhù shuǐ jīng yún sāng qián hé shuǐ qián chéng yān jīng zhī chí

这句话大意是:注《水经》云:桑干河水潜承燕京之池,。

chí zài shān dōng zhī shàng

这句话大意是:池在山东之上,。

zhōu huí lǐ yú

这句话大意是:周回里馀,。

qí shuǐ chéng tíng jìng jìng

这句话大意是:其水澄停镜净,。

tán ér bù liú

这句话大意是:潭而不流,。

ruò ān dìng cháo nà zhī jiǎo chí yě

这句话大意是:若安定朝那之湫池也,。

chí nèi céng wú piàn cǎo

这句话大意是:池内曾无片草,。

jí qí fēng tuò yǒu lún

这句话大意是:及其风箨有沦,。

zhé yǒu xiǎo niǎo cuì sè

这句话大意是:辄有小鸟翠色,。

tóu chí xián shuǐ chū

这句话大意是:投池衔水出,。

ruò kuài jī zhī yún niǎo yǐ

现代白话:若会稽之耘鸟了。

jù mǎ hé

这句话大意是:巨马河。

zhù shuǐ jīng yuē jù mǎ hé jí lái shuǐ yě dōng běi jīng láng shān xi wàng zhòng yá jìng jǔ ruò niǎo yì lì shí chán yán shì jiàn jǐ zhī zhuàng

这句话大意是:注《水经》曰:拒马河即涞水也,东北经郎山,西望众崖竞举若鸟翼,立石巉岩似剑戟之状。

yòu nán liú jīng dāo shān céng yán zhí shàng yú xiāo wàng yá cè ruò jī dāo huán

这句话大意是:又南流经刀山,层岩直上于霄,望崖侧若积刀环。

wǔ qú shuǐ

这句话大意是:五渠水。

xíng zi lì jì yuē hòu wèi yán xìng chū wén ān xiàn rén sūn yuàn bǔ yú yú wǔ qú shuǐ zhōng yǒu qún yú cóng xi lái gòng yǐ zhài sāi zhī

这句话大意是:邢子励记曰:后魏延兴初,文安县人孙愿捕鱼于五渠水中,有群鱼从西来,共以柴塞之。

hū yǒu rén wèi yuàn yuē xū yú dāng dà de yú ruò yuàn duō qiú yi wù shā yě

这句话大意是:忽有人谓愿曰,须臾当大得鱼,若愿多求,宜勿杀也。

hòu yuàn xià wǎng guǒ de dà yú qí zhuàng rú lǐ ér dà yuàn yǐ wéi yì wù suì shā shí zhī é rán fēng yǔ zhòu hūn wéi wén niǎo fēi shēng

这句话大意是:后愿下网,果得大鱼,其状如鲤而大,愿以为异物,遂杀食之,俄然风雨昼昏,惟闻鸟飞声。

bǐ fēng xī yǔ jì yǒu rén chéng chuán zhì zhě yún qián jiàn qún yú wú shù fēi rù yú hǎi yuàn suì bù fù yú yǐ

现代白话:比风息雨霁,有人乘船至者,云前见群鱼无数飞入于海,愿遂不复渔了。

yīn hū rù hǎi zhī chù wèi fēi yú kǒu yě

这句话大意是:因呼入海之处为飞鱼口也。

jīn hé

这句话大意是:金河。

jùn guó zhì yuē yún zhōng jùn yǒu zǐ hé zhèn jiè nèi yǒu jīn hé shuǐ qí ní sè zǐ gù yuē jīn hé

这句话大意是:《郡国志》曰:云中郡有紫河镇,界内有金河水,其泥色紫,故曰金河。

✦ You read 地部·卷二十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.