太平御览 · 李昉 · Chapter 640 of 1000

刑法部·卷六

PinyinModern Translation
Size

jué yù

这句话大意是:○决狱。

yì yuē zé shàng yǒu fēng zhōng fú jūn zǐ yǐ yì yù huǎn sǐ

现代白话:《易》曰:泽上有风,中孚,有德行的人以议狱缓死。

xìn fā yú zhōng suī guò kě liàng

这句话大意是:(信发于中,虽过可亮。

chuán yuē jìn xíng hóu yǔ yōng zi zhēng chù tián jiǔ ér wú chéng

这句话大意是:《传》曰:晋邢侯与雍子争鄐田,久而无成。

shì jǐng bó rú chu shì jǐng bó jìn lǐ guān

这句话大意是:士景伯如楚,(士景伯,晋理官。

shū yú shè lǐ shè dài jǐng bó

这句话大意是:)叔鱼摄理,(摄代景伯。

hán xuān zi mìng duàn jiù yù zuì zài yōng zi

这句话大意是:)韩宣子命断旧狱,罪在雍子。

yōng zi nà qí nǚ wū shū yú shū yú bì zuì xíng hóu

这句话大意是:雍子纳其女于叔鱼,叔鱼蔽罪邢侯。

bì duàn yě

这句话大意是:(蔽,断也。

xíng hóu nù shā shū yú yǔ yōng zi wū cháo

这句话大意是:)邢侯怒,煞叔鱼与雍子于朝。

xuān zi wèn qí zuì wū shū xiàng shū xiàng yuē sān rén tóng zuì shī shēng lù sǐ kě yě

这句话大意是:宣子问其罪于叔向,叔向曰:"三人同罪,施生戮死可也。

shī xíng zuì yě

这句话大意是:(施,行罪也。

yōng zi zì zhī qí zuì ér lù yǐ jiǎ zhí fù yě yù yù xíng hóu zhuān shā qí zuì yī yě

这句话大意是:)雍子自知其罪而赂以贾直,鲋也鬻狱,邢侯专煞,其罪一也。

jǐ è ér lüè měi wèi hūn lüè qǔ yě

这句话大意是:己恶而掠美为昬,(掠,取也。

hūn luàn yě

这句话大意是:昏,乱也。

tān yǐ bài guān wèi mò

这句话大意是:)贪以败官为墨。

mò bù jié zhī chēng

这句话大意是:(墨,不洁之称。

shā rén bù jì wèi zéi

这句话大意是:)煞人不忌为贼。

xià shū yuē hūn mò zéi shā gāo yáo zhī xíng yě

这句话大意是:《夏书》曰:昏、墨、贼、煞,皋陶之刑也。

qǐng cóng zhī

这句话大意是:请从之。

nǎi shī xíng hóu ér shī yōng zi yǔ shū yú wū shì

这句话大意是:"乃施邢侯而尸雍子与叔鱼于市。

hàn shū yuē gāo dì zhào yuē yù zhī yí zhě lì huò bù gǎn jué yǒu zuì zhě jiǔ ér bù lùn wú zuì zhě jiǔ xì bù jué

这句话大意是:《汉书》曰:高帝诏曰:"狱之疑者,吏或不敢决,有罪者久而不论,无罪者久系不决。

zì jīn jǐ hòu xiàn dào guān yù yí zhě gè yàn suǒ shǔ èr qiān dàn guān zhǎng èr qiān dàn guān zhǎng yǐ qí zuì míng dāng bào zhī dāng wèi chǔ duàn yě yàn píng yì yě

这句话大意是:自今己后,县道官狱疑者各谳所属二千石官长,二千石官长以其罪名当报之,(当谓处断也,谳,平议也。

suǒ bù néng jué zhě yí tíng wèi yì dāng bào zhī

这句话大意是:)所不能决者移廷尉,亦当报之。

tíng wèi suǒ bù néng jué jǐn jù wèi zòu fù suǒ dāng bǐ lǜ lìng yǐ wén

这句话大意是:廷尉所不能决,谨具为奏,附所当比律令以闻。

yòu yuē

这句话大意是:又曰;。

jīng zhào yuē yù zhòng shì yě

这句话大意是:茎诏曰:"狱,重事也。

rén yǒu zhì yú guān yǒu shàng xià yù yí zhě yàn yǒu sī

这句话大意是:人有智愚,官有上下,狱疑者谳有司。

yǒu sī suǒ bù néng jué yí tíng wèi

这句话大意是:有司所不能决,移廷尉。

yǒu lìng yàn ér hòu bù dàng yàn zhě bù wéi shī jiǎ lìng yàn qì qí lǐ bù dàng suǒ yàn zhī rén bù wéi zuì shī

这句话大意是:有令谳而后不当谳者不为失,(假令谳讫,其理不当,所谳之人不为罪失。

yù lìng lǐ yù zhě wu xiān kuān

这句话大意是:)欲令理狱者务先宽。

zì cǐ zhī hòu yù xíng yì xiáng jìn wū wǔ tīng sān yòu zhī yì

这句话大意是:"自此之后,狱刑益详,近于五听三宥之意。

yòu yuē zhāng shì zhī wèi tíng wèi

这句话大意是:又曰:张释之为廷尉。

qǐng zhī shàng xíng chū zhōng wèi qiáo yǒu yī rén cóng qiáo xià zǒu chéng yǔ mǎ jīng wū shì shǐ qí bǔ zhī shǔ tíng wèi

这句话大意是:顷之,上行,出中渭桥,有一人从桥下走,乘与马惊,于是使骑捕之,属廷尉。

shì zhī zhì wèn yuē xiàn rén lái wén bì nì qiáo xià

这句话大意是:释之治问,曰:"县人来,闻跸,匿桥下。

jiǔ yǐ wéi xíng guò

这句话大意是:久,以为行过。

jì chū jiàn chē qí jí zǒu ěr

这句话大意是:既出,见车骑,即走耳。

shì zhī zòu cǐ rén fàn bì dāng fá jīn

这句话大意是:"释之奏此人犯跸,当罚金。

shàng nù yuē cǐ rén qīn jīng wú mǎ

现代白话:上怒曰:"此人亲惊我马。

lài hé róu lìng tā mǎ gù bù bài shāng wǒ hu

这句话大意是:赖和柔,令他马,固不败伤我吗?

ér tíng wèi yún fá jīn

这句话大意是:"而廷尉云罚金!

shì zhī yuē fǎ zhě tiān zǐ suǒ yǔ tiān xià gōng gòng yě

这句话大意是:"释之曰:"法者,天子所与,天下公共也。

jīn fǎ rú shì gèng zhòng zhī shì fǎ bù xìn wū mín yě

这句话大意是:今法如是,更重之,是法不信于民也。

qiě fāng qí shí shàng shǐ zhū zhī zé jǐ

这句话大意是:且方其时,上使诛之则己。

jīn jǐ xià tíng wèi tíng wèi tiān xià píng yě

这句话大意是:今己下廷尉,廷尉,天下平也。

yī qīng tiān xià yòng fǎ jiē wèi zhī qīng zhòng mín ān suǒ cuò qí shǒu zú

这句话大意是:一倾,天下用法皆为之轻重,民安所措其手足?

wéi bì xià chá zhī

这句话大意是:惟陛下察之。

dì liáng jiǔ yuē tíng wèi shì yě

这句话大意是:"帝良久曰:"廷尉是也。

yòu yuē yú dìng guó fù yú gōng jì yù píng luó wén fǎ zhě yú gōng suǒ jué jiē bù hèn jùn zhōng lì shēng cí

这句话大意是:又曰:于定国父于公继狱平,罗文法者于公所决皆不恨,郡中立生祠。

dōng hǎi yǒu xiào fù shǎo guǎ wú zi yǎng gū shén jǐn

这句话大意是:东海有孝妇,少寡无子,养姑甚谨。

gū gào lín rén yuē xiào fù yǎng wǒ qín kǔ āi qí wú zi shǒu guǎ

这句话大意是:姑告邻人曰:"孝妇养我勤苦,哀其无子守寡。

wǒ lǎo jiǔ lèi dīng zhuàng nài hé

这句话大意是:我老,久累丁壮,奈何?

suì zì sǐ

这句话大意是:"遂自死。

gū nǚ gào lì fù shā wǒ mǔ

这句话大意是:姑女告吏:"妇煞我母。

lì bǔ xiào fù

这句话大意是:"吏捕孝妇。

xiào fù zì wū fú

这句话大意是:孝妇自诬服。

yú gōng yǐ wéi bù shà zhēng zhī fú néng nǎi bào qí yù jù kū yú fǔ shàng

这句话大意是:于公以为不煞,争之弗能,乃抱其狱具,哭于府上。

tài shǒu jìng shā fù

这句话大意是:太守竟煞妇。

jùn zhōng kū hàn sān nián

这句话大意是:"郡中枯旱三年。

hòu tài shǒu zhì bǔ shì qí gù yú gōng yuē jiù qí shā xiào fù tài shǒu shā niú jì xiào fù mù tiān nǎi dà yǔ

这句话大意是:后太守至,卜筮其故,于公曰:"咎其煞孝妇,"太守煞牛祭孝妇墓,天乃大雨。

hòu yú gōng lìng gāo dà mén lǘ róng sì mǎ gāo gài chē

这句话大意是:后于公令:"高大门闾,容驷马,高盖车。

wǒ zhì yù duō yīn dé zǐ sūn bì yǒu xīng zhě

这句话大意是:我治狱多阴德,子孙必有兴者。

zhì dìng guó wèi chéng xiàng

这句话大意是:"至定国,为丞相。

yú dìng guó wèi tíng wèi

这句话大意是:于定国为廷尉。

rén zì yǐ bù yuān

这句话大意是:人自以不冤。

zhāng shì zhī wèi tíng wèi

这句话大意是:张释之为廷尉。

tiān xià wú yuān rén

这句话大意是:天下无冤人。

yòu yuē bān gù yún jīn zhī tīng yù zhě qiú suǒ yǐ shā zhī

这句话大意是:又曰:班固云:"今之听狱者,求所以煞之;。

gǔ zhī tīng yù zhě qiú suǒ yǐ shēng zhī

这句话大意是:古之听狱者,求所以生之。

yǔ qí shā bù gū níng shī yǒu zuì

这句话大意是:与其煞不辜,宁失有罪。

jīn zhī yù lì shàng xià xiāng qū yǐ kè wèi míng

这句话大意是:今之狱吏,上下相驱,以刻为明。

shēn zhě huò gōng míng píng zhě duō hòu huàn

这句话大意是:深者获功名,平者多后患。

yàn yuē zhōu guān zhě yù suì zhī yì fēi zēng rén yù shā zhī lì zài wū rén sǐ yě

这句话大意是:谚曰:'鬻棺者欲岁之疫,非憎人欲煞之,利在于人死也。

jīn zhì yù lì yù xiàn hài rén yì yóu cǐ yǐ

现代白话:'今治狱吏欲陷害人,亦犹此了。

xù hàn shū yuē guō gōng zì zhòng sūn yǐng chuān rén

这句话大意是:《续汉书》曰:郭躬字仲孙,颍川人。

pì gōng fǔ yǐ míng fǎ lǜ tè yù cháo yì

这句话大意是:辟公府,以明法律,特预朝议。

shí yǒu xiōng dì gòng yǐ shéng jiǎo shā rén gè chí yī duān gū bù kě fēn

这句话大意是:时有兄弟共以绳绞煞人,各持一端,辜不可分。

zhōng cháng shì sūn zhāng chuán zhào mìng xiōng bù jiào dǎo dì bào xiōng zhòng dì jiǎn sǐ

这句话大意是:中常侍孙章传诏命,兄不教导弟,报兄重,弟减死。

zhāng wù yán liǎng jí zhòng yù jǐ duàn shàng shū zòu jiǎo zhì dāng zhǎn

这句话大意是:章误言两极重,狱己断,尚书奏矫制当斩。

shàng wèn gōng gōng yuē dāng fá jīn

这句话大意是:上问躬,躬曰:"当罚金。

shàng yuē jiáo shā rén rú hé fá jīn

这句话大意是:"上曰:"矫煞人,如何罚金?

gōng yuē fǎ lìng yǒu gù yǒu wù

这句话大意是:"躬曰:"法令有故有误。

zhāng bù gù zhǐ chuán mìng wù jí bào zhòng shì gù wèi wú suǒ fàng yě

这句话大意是:章不故指,传命误,即报重,是故为无所放也。

zhōu dào rú dǐ qí zhí rú shǐ

这句话大意是:周道如砥,其直如矢。

jūn zǐ bù nì zhà wáng fǎ dà xíng bù kě wěi qū shēng yì

现代白话:有德行的人不逆诈,王法大刑不可委曲生意。

shàng yuē shàn

这句话大意是:"上曰:"善。

hòu wèi shū yuē wú liáng wèi yì láng

这句话大意是:《后魏书》曰:吴良为议郎。

yǒng píng zhōng chē jià jìn chū ér xìn yáng hóu yīn jiù gàn tū jìn wèi chē fǔ lìng xú kuāng gōu jiù chē shōu yù zhě sòng yù

这句话大意是:永平中,车驾近出,而信阳侯阴就干突禁卫,车府令徐匡钩就车,收御者送狱。

gōu liú yě

这句话大意是:(钩,留也。

zhào shū qiǎn kuāng

这句话大意是:)诏书遣匡。

nǎi zì xì

这句话大意是:乃自系。

liáng shàng yán yuē xìn yáng hóu jiù yǐ shì wài qī gān fàn chéng yǔ wú rén chén lǐ wèi dà bù jìng

这句话大意是:良上言曰:"信阳侯就,倚恃外戚,干犯乘与,无人臣礼,为大不敬。

kuāng zhí fǎ shǒu zhèng fǎn xià yú lǐ chén kǒng shèng huà yóu shì ér chí

这句话大意是:匡执法守正,反下于理,臣恐圣化由是而弛。

dì suī shè kuāng yóu zuǒ zhuǎn liáng wèi jí qiū zhǎng

这句话大意是:"帝虽赦匡,犹左转良为即丘长。

yòu yuē hán lǎng zì bó qí yǒng píng zhōng yǐ yè zhě shǒu shì yù shǐ yǔ sān fǔ yuàn gòng àn chu yù yán zhōng wáng píng cí jí suì xiāng hòu gěng jiàn qū chéng hóu liú jiàn

这句话大意是:又曰:寒朗字伯奇,永平中以谒者守侍御史,与三府掾共按楚狱颜忠、王平,辞及隧乡侯耿建、曲成侯刘建。

jiàn děng cí wèi cháng yǔ zhōng píng xiāng jiàn

这句话大意是:建等辞未尝与忠、平相见。

shì shí xiǎn zōng nù shén lì jiē huáng kǒng zhū suǒ lián jí lǜ yī qiè xiàn rù wú gǎn yǐ qíng shù zhě

这句话大意是:是时显宗怒甚,吏皆惶恐,诸所连及,率一切陷入,无敢以情恕者。

lǎng xīn shāng qí yuān shì yǐ jiàn děng wù sè dú wèn zhōng píng ér èr rén cuò è bù néng duì

这句话大意是:朗心伤其冤,试以建等物色独问忠、平,而二人错愕不能对。

lǎng zhī qí zhà nǎi shàng yán jiàn děng wú jiān zhuān wèi zhōng píng suǒ wū yí tiān xià wú gū lèi duō rú cǐ

这句话大意是:朗知其诈,乃上言建等无奸,专为忠、平所诬,疑天下无辜类多如此。

dì yuē jí rú shì sì hóu wú shì hé bù zǎo zòu jiǔ xì zhì jīn yé

这句话大意是:帝曰:"即如是,四侯无事,何不早奏,久系至今耶?

lǎng yuē chén kǒng hǎi nèi bié yǒu fā qí jiān zhě gù wèi gǎn shí shàng

这句话大意是:"朗曰:"臣恐海内别有发其奸者,故未敢时上。

dì nù mà yuē lì chí liǎng duān cù tí xià

这句话大意是:"帝怒骂曰:"吏持两端,促提下。

zuǒ yòu fāng yǐn qù lǎng yuē yuàn yī yán ér sǐ

这句话大意是:"左右方引去,朗曰:"愿一言而死。

xiǎo chén bù gǎn qī yù zhù guó ěr

这句话大意是:小臣不敢欺,欲助国耳。

chén jiàn kǎo qiú zhě xián gòng yán yāo è dà gù chén zǐ suǒ yí tóng jí

这句话大意是:臣见考囚者咸共言妖恶大故,臣子所宜同嫉。

jīn chū zhī bù rú rù zhī kě wú hòu zé

这句话大意是:今出之不如入之,可无后责。

shì yǐ kǎo yī lián shí kǎo shí lián bǎi

这句话大意是:是以考一连十,考十连百。

yòu gōng qīng cháo huì bì xià wèn yǐ dé shī jiē yán jiù zhì dà zuì huò jí jiǔ zú bì xià dà ēn cái zhǐ wū shēn tiān xià xìng shèn

这句话大意是:又公卿朝会,陛下问以得失,皆言旧制大罪,祸及九族,陛下大恩,才止于身,天下幸甚。

jí qí guī shě kǒu suī bù yán ér yǎng wū qiè tàn

这句话大意是:及其归舍,口虽不言,而仰屋窃叹。

chén jīn suǒ chén chéng sǐ wú huǐ

这句话大意是:臣今所陈,诚死无悔。

dì yì jiě zhào qiǎn lǎng chū

这句话大意是:"帝意解,诏遣朗出。

hòu èr rì chē jià xìng luò yáng yù lù qiú tú lǐ chū zhě qiān yú rén

这句话大意是:后二日,车驾幸洛阳狱录囚徒,理出者千馀人。

yòu yuē yú yì wèi sī lì xiào wèi lín zhōng wèi qí zǐ yuē wú wèi zhāo gē zhǎng shā zéi shù bǎi qí zhōng bì yǒu yuān zhě

现代白话:又曰:虞翊为司隶校尉,临终,谓其孔子说:"我为朝歌长,煞贼数百,其中必有冤者。

zì cǐ èr shí yú nián jiā mén bù zēng yī kǒu sī huò zuì wū tiān yě

这句话大意是:自此二十馀年,家门不增一口,斯获罪于天也。

yòu yuē fǎ xióng wèi qīng zhōu cì shǐ měi xíng bù lù qiú tú chá yán sè duō de qíng wěi

这句话大意是:又曰:法雄为青州刺史,每行部,录囚徒,察颜色,多得情伪。

zhǎng lì bù fèng fǎ zhě jiē jiě yìn shòu qù

这句话大意是:长吏不奉法者,皆解印绶去。

yòu yuē sān fǔ jǔ yuán ān néng lǐ jù bài chu jùn tài shǒu

这句话大意是:又曰:三府举袁安能理剧,拜楚郡太守。

shì shí chǔ wáng yīng fǎn cí suǒ lián jí xì zhě shù qiān rén

这句话大意是:是时楚王英反,辞所连及,系者数千人。

xiǎn zōng nù shén lì àn zhī jí pò tòng zì wū sǐ zhě shén zhòng

这句话大意是:显宗怒甚,吏案之急,迫痛自诬,死者甚众。

ān dào jùn bù rù fǔ xiān wǎng àn yù lǐ qí wú míng yàn zhě tiáo shàng chū zhī

这句话大意是:安到郡,不入府,先往案狱,理其无明验者,条上出之。

fǔ chéng yuàn lì jiē kòu tóu zhēng yǐ wéi ē fù fǎn lǔ fǎ yǔ tóng zuì bù kě

这句话大意是:府丞、掾吏皆叩头争,以为"阿附反虏,法与同罪,不可。

ān yuē rú yǒu bù hé tài shǒu zì dāng zuò zhī bù yǐ xiāng jí yě

这句话大意是:"安曰:"如有不合,太守自当坐之,不以相及也。

suì fēn bié jù zòu

这句话大意是:"遂分别具奏。

dì gǎn wù jí bào xǔ dé chū zhě sì bǎi yú rén

这句话大意是:帝感悟,即报许,得出者四百馀人。

yòu yuē guō gōng jiā dài yì guān

这句话大意是:又曰:郭躬家代衣冠。

fù hóng xí xiǎo dù lǜ qián shū dù zhōu wǔ dì shí wéi tíng wèi yù shǐ dài fū duàn yù shēn kè shǎo zǐ yán nián yì míng fǎ lǜ xuān dì shí yòu wèi yù shǐ dài fū

这句话大意是:父弘,习《小杜律》,(前书:杜周,武帝时为廷尉,御史大夫断狱深刻,少子延年亦明法律,宣帝时又为御史大夫。

duì fù gù yán xiǎo

这句话大意是:对父,故言小。

tài shǒu kòu xún yǐ hóng wèi jué cáo yuàn duàn yù zhì sān shí nián yòng fǎ píng

这句话大意是:)太守寇恂以弘为决曹掾,断狱至三十年,用法平。

zhū wèi hóng suǒ jué zhě tuì wú yuàn qíng jùn nèi bǐ zhī dōng hǎi yú gōng

这句话大意是:诸为弘所决者,退无怨情,郡内比之东海于公。

nián jiǔ shí wǔ zú

这句话大意是:年九十五卒。

jìn shū yuē zhōu chǔ wèi guǎng píng tài shǒu yǒu sān shí nián zhì yù yí dào xī zǒng jué qiǎn zhī lǐ wú bù dāng

这句话大意是:《晋书》曰:周处为广平太守,有三十年滞狱,一到,悉总决遣之,理无不当。

yòu yuē ān dì yì xī zhōng liú yì zhèn gū shú

这句话大意是:又曰:安帝义熙中,刘毅镇姑熟。

cháng chū xíng nán líng xiàn lì chén mǎn shè niǎo jiàn wù zhōng zhí shī suī bù shāng rén chǔ fǎ qì shì

这句话大意是:尝出行,南陵县吏陈满射鸟,箭误中直师,虽不伤人,处法弃市。

hé chéng tiān yì yuē yù guì qíng duàn yí zé cóng qīng

这句话大意是:何承天议曰:"狱贵情断,疑则从轻。

xī yǒu jīng hàn wén dì chéng yǔ mǎ zhě zhāng shì zhī duàn yǐ fàn bì zuì zhǐ fá jīn hé zhě

这句话大意是:昔有惊汉文帝乘与马者,张释之断以犯跸,罪止罚金,何者?

míng qí wú xīn wū jīng mǎ yě

这句话大意是:明其无心于惊马也。

gù bù yǐ chéng yǔ zhī zhòng ér jiā yì zhì

这句话大意是:故不以乘与之重,而加异制。

jīn mǎn yì zài shè niǎo fēi yǒu xīn wū zhōng rén

这句话大意是:今满意在射鸟,非有心于中人。

àn lǜ guò wù shāng rén sān suì xíng

这句话大意是:按律:过误伤人,三岁刑。

kuàng bù shāng hu

这句话大意是:况不伤吗?

hòu wèi shū yuē zhēn jūn zhōng yǐ yù sòng liú zhì shǐ lìng zhōng shū yǐ jīng zhōng yì duàn zhū yí shì

这句话大意是:《后魏书》曰:贞君中以狱讼留滞,始令中书以经中义断诸疑事。

gāo yǔn jù lǜ píng xíng sān shí yú zài nèi wài chēng píng

这句话大意是:高允据律评刑三十馀载,内外称平。

yǔn yǐ yù zhě mín zhī mìng yě cháng tàn yuē gāo yáo zhì dé yě

这句话大意是:允以狱者民之命也,常叹曰:"皋陶,至德也。

qí hòu yīng liǎo xiān wáng liú xiàng zhī jì yīng bù qíng ér wáng

这句话大意是:其后英蓼先亡,刘项之际,英布黥而王。

jīng shì suī jiǔ yóu yǒu xíng yú zhī xìn kuàng fán rén néng wú jiù hu

这句话大意是:经世虽久,犹有刑馀之衅,况凡人能无咎吗?

sòng shū yuē xiè zhuāng wèi dōu guān shàng shū zòu gǎi dìng xíng yù yuē jiù guān zhǎng jìng qiú bì jùn qiǎn dū yóu àn yàn réng jiù shī xíng

这句话大意是:《宋书》曰:谢庄为都官尚书,奏改定刑狱曰:"旧官长竟囚毕,郡遣督邮案验,仍就施刑。

dū yóu jiàn lì fēi néng yì wū guān zhǎng

这句话大意是:督邮贱吏,非能异于官长。

suī yǒu àn yàn zhī míng ér wú yán jiū zhī shí

这句话大意是:虽有案验之名,而无研究之实。

yú wèi cǐ zhì yí gé

这句话大意是:愚谓此制宜革。

zì jīn rù zhòng zhī qiú xiàn kǎo zhèng bì yǐ shì yán jùn bìng sòng qiú shēn wěi èr qiān dàn qīn lín fù biàn bì shōu shēng tūn wěi rán hòu jiù lù

这句话大意是:自今入重之囚,县考正毕,以事言郡,并送囚身,委二千石亲临覆辩,必收声吞亹,然后就戮。

ruò èr qiān dàn bù néng jué nǎi dù tíng wèi

这句话大意是:若二千石不能决,乃度廷尉。

shén zhōu tǒng wài yí zhī cì shǐ yǒu yí yì guī tái yù bì lìng sǐ zhě bù yuàn shēng zhě wú hèn

这句话大意是:神州统外,移之刺史,有疑亦归台狱,必令死者不怨,生者无恨。

yòu yuē pèi jùn xiāng xiàn táng cì wǎng bǐ cūn péng jiā yǐn jiǔ hái yīn dé bìng tǔ gǔ chóng èr shí yú wù

这句话大意是:又曰:沛郡相县唐赐往比村彭家饮酒,还,因得病,吐蛊虫二十馀物。

cì qī zhāng cóng cì lín zhōng yán sǐ hòu qīn kū fù shì wǔ zàng xī mí suì

这句话大意是:赐妻张从赐临终言,死后亲刳腹,视五藏悉糜碎。

yǐ zhāng rěn xíng kū pōu cì zi fù yòu bù jīn zhǐ lùn qī shāng fu wǔ suì xíng

这句话大意是:以张忍行刳剖,赐子副又不禁止,论妻伤夫,五岁刑;。

zi bù xiào fù mǔ qì shì bìng fēi kē lì

这句话大意是:子不孝父母,弃市,并非科例。

sān gōng láng liú xié yì cì qī tòng wǎng zūn yán r shi xiè jí lǐ kǎo shì yuán xīn fēi cún rěn hài wèi yi āi jīn

这句话大意是:三公郎刘勰议:"赐妻痛往遵言,儿识谢及理,考事原心非存忍害,谓宜哀矜。

gù yǐ zhī yì yǐ wéi qī zǐ ér xíng rěn kù bù yí qū tōng xiǎo qíng

这句话大意是:"顾𫖮之议以为:"妻子而行忍酷,不宜曲通小情。

wèi fù wèi bù xiào zhāng tóng bù dào

这句话大意是:谓副为不孝,张同不道。

zhào rú yǐ zhī yì

这句话大意是:"诏如𫖮之议。

suí shū yuē fěi yùn shòu yù shǐ dài fū yǔ fěi ju yú shì jī cān zhǎng jī mì

这句话大意是:《隋书》曰:斐蕴授御史大夫,与斐矩、虞世基参掌机密。

yùn shàn hòu sì rén zhǔ wēi yì ruò yù zuì zhě zé qǔ fǎ shùn qíng duàn chéng qí zuì

这句话大意是:蕴善候伺人主微意,若欲罪者,则曲法顺情,锻成其罪;。

suǒ yù yòu zhě zé fù cóng qīng diǎn yīn ér shì zhī

这句话大意是:所欲宥者,则附从轻典,因而释之。

shì hòu dà xiǎo zhī yù jiē yǐ fù yùn xiàn bù dà lǐ mò gǎn yǔ duó bì bǐng jìn zhǐ rán hòu jué duàn

这句话大意是:是后大小之狱,皆以付蕴,宪部大理莫敢与夺,必禀进止,然后决断。

yùn yì jī biàn suǒ lùn fǎ lǐ yán ruò xuán hé huò zhòng huò qīng jiē yóu qí kǒu pōu xī míng mǐn shí rén bù néng zhì jié

这句话大意是:蕴亦机辩,所论法理,言若悬河,或重或轻,皆由其口,剖析明敏,时人不能致诘。

yòu yuē fěi zhèng wèi shǎo sī xiàn yòng fǎ kuān píng wú yǒu yuān làn

这句话大意是:又曰:斐政为少司宪,用法宽平,无有冤滥。

qiú tú fàn jí xíng zhě nǎi xǔ qí qī zǐ rù yù jiù zhī

这句话大意是:囚徒犯极刑者,乃许其妻子入狱就之。

zhì dōng jiāng xíng jué jiē yuē fěi dài fū zhì wǒ wū sǐ sǐ wú suǒ hèn

这句话大意是:至冬,将行决,皆曰:"斐大夫致我于死,死无所恨。

qí chǔ fǎ xiáng píng rú cǐ

这句话大意是:"其处法详平如此。

yòu yuē láng mào chú wèi guó lìng

这句话大意是:又曰:郎茂除卫国令。

shí yǒu xì qiú èr bǎi mào qīn zì jiū shěn shù rì shì miǎn bǎi yú rén

这句话大意是:时有系囚二百,茂亲自究审,数日释免百馀人。

lì nián cí sòng bù yì zhōu shěng

这句话大意是:历年辞讼,不诣州省。

wèi zhōu cì shǐ yuán huī wèi mào yuē zhǎng shǐ yán wèi guó mín bù gǎn shēn sù zhě wèi míng fǔ ěr

这句话大意是:魏州刺史元晖谓茂曰:"长史言卫国民不敢申诉者,畏明府耳。

mào jìn yuē mín yóu shuǐ yě fǎ lìng wèi dī fáng

这句话大意是:"茂进曰:"民犹水也,法令为堤防。

dī fáng bù gù bì zhì bēn tū xún wú jué yì shǐ jūn hé huàn zāi

现代白话:堤防不固,必致奔突,荀无决溢,使君何患啊?

huī wěi bó yīng zhī

这句话大意是:"晖尾馛应之。

yòu yuē yú zhòng wén zì cì wǔ wèi ān gù tài shǒu

这句话大意是:又曰:于仲文字次武,为安固太守。

shǐ zhōu cì shǐ qū tū shàng yǔ wén hù zhī dǎng yě xiān zuò shì xià yù wú gǎn shéng zhě

这句话大意是:始州刺史屈突尚,宇文护之党也,先坐事下狱,无敢绳者。

zhòng wén zhì jùn qióng zhì suì jìng qí yù

这句话大意是:仲文至郡,穷治,遂竟其狱。

shǔ zhōng wèi zhī yǔ yuē míng duàn wú shuāng yǒu yú gōng bù bì qiáng yù yǒu cì wǔ

这句话大意是:蜀中为之语曰:"明断无双有于公,不避强御有次武。

wèi jǐ zhēng wèi yù zhèng xià dài fū

这句话大意是:"未几,征为御正下大夫。

yòu yuē liáng jìng zhēn dà yè zhī shì wèi dà lǐ sī zhí

这句话大意是:又曰:梁敬贞,大业之世为大理司直。

shí dì yù chéng guāng lù dài fū yú jù luō zhī zuì lìng jìng zhēn zhì qí yù suì xī zhǐ xiàn zhī jí xíng

这句话大意是:时帝欲成光禄大夫鱼俱罗之罪,令敬贞治其狱,遂希旨陷之极刑。

wèi jǐ jìng zhēn yǒu jí jiàn jù luō wèi zhī lì shù rì ér sǐ

这句话大意是:未几,敬贞有疾,见俱罗为之厉,数日而死。

táng shū yuē zhēn guàn chū tài zōng wèi shì chén yuē sǐ zhě bù kě zài shēng yòng fǎ wu cóng kuān shù

这句话大意是:《唐书》曰:贞观初,太宗谓侍臣曰:"死者不可再生,用法务从宽恕。

gǔ rén yún mài guān zhě yuàn suì zhī bìng fēi zēng yú rén lì guān zhī shòu ěr

这句话大意是:古人云:'卖棺者愿岁之病,非憎于人,利棺之售耳。

jīn sī fù yī yù bì qiú shēn kè yù chéng qí kǎo kè zuò hé dào lǐ

这句话大意是:'今司覆一狱,必求深刻,欲成其考课,作何道理?

lìng de píng yǔn

这句话大意是:令得平允。

shì zhōng wáng guī yuē jù rèn gōng zhèng shàn rén wéi fǎ guān ruò duàn yù yǔn dàng zé zēng zhì cì jīn rú cǐ zé jiān wěi xi yǐ

现代白话:"侍中王珪曰:"俱任公正善人为法官,若断狱允当,则增秩赐金,如此则奸伪息了。

tài zōng yuē gǔ zhě duàn yù bì xùn wū sān huái jiǔ jí zhī guān jīn sān gōng jiǔ qīng shì yě

这句话大意是:"太宗曰:"古者断狱,必讯于三槐九棘之官,今三公九卿是也。

jīn hòu dà bì zuì jié zhèng gèng qǔ gōng qīng yì zhī

这句话大意是:今后大辟罪结正,更取公卿议之。

rú shì sì nián duàn sǐ xíng èr shí jiǔ rén tiān xià jǐ zhì xíng cuò yǐ

现代白话:"如是四年,断死刑二十九人,天下几致刑措了。

yòu yuē lì bù shàng shū zhǎng sūn wú jì cháng bèi zhào bù jiě pèi dāo rù dōng shàng gē mén dài zuì

这句话大意是:又曰:吏部尚书长孙无忌尝被召,不解珮刀入东上合门,待罪。

pú yè fēng dé yí yì yún jiān mén xiào wèi bù zhī jué zuì dāng sǐ

这句话大意是:仆射封德彝议云:"监门校尉不之觉,罪当死;。

wú jì wù dài dāo rù fá tóng èr shí jīn

这句话大意是:无忌误带刀入,罚铜二十斤。

cóng zhī

这句话大意是:"从之。

dà lǐ qīng dài zhòu zhí zòu yuē xiào wèi bù jué yǔ wú jì dài rù tóng wèi wù ěr

这句话大意是:大理卿带胄执奏曰:"校尉不觉与无忌带入同为误耳。

chén zǐ zhī wū zūn jí bù dé chēng wù

这句话大意是:臣子之于尊极不得称误。

zhǔn lǜ yún gòng yù tāng yào yǐn zhōu chuán wù bù zhī lǜ zhě jiē sǐ

这句话大意是:准律云:'供御汤药饮、舟船误不知律者皆死。

bì xià ruò lù qí gōng fēi xiàn sī suǒ jué

这句话大意是:'陛下若录其功,非宪司所决;。

ruò dāng jù fǎ fá tóng wèi wèi de lǐ

这句话大意是:若当据法罚铜,未为得理。

tài zōng jiā zhī miǎn xiào wèi sǐ

这句话大意是:"太宗嘉之,免校尉死。

yòu yuē li rì zhī tiān shòu zhōng qiān sī xíng chéng

这句话大意是:又曰:李日知,天授中迁司刑丞。

shí yòng fǎ yán jí rì zhī dú kuān píng wú yuān làn

这句话大意是:时用法严急,日知独宽平,无冤滥。

cháng miǎn yī sǐ qiú shǎo qīng hú yuán lǐ duàn qǐng shā zhī yǔ rì zhī wǎng fù zhì wū shù sì

这句话大意是:尝免一死囚,少卿胡元礼断请煞之,与日知往复至于数四。

yuán lǐ nù yuē yuán lǐ bù lí xíng cáo cǐ qiú zhōng wú shēng lǐ

这句话大意是:元礼怒曰:"元礼不离刑曹,此囚终无生理。

dá yuē rì zhī bù lí xíng cáo cǐ qiú zhōng wú sǐ fǎ

这句话大意是:"答曰:"日知不离刑曹,此囚终无死法。

jìng yǐ liǎng zhuàng liè shàng rì zhī guǒ zhí

这句话大意是:"竟以两状列上,日知果直。

yòu yuē rùn zhōu cì shǐ dòu xiào chén qī páng shì wèi nú wū gào yún yè jiě qí fú

这句话大意是:又曰:润州刺史窦孝谌妻庞氏为奴诬告,云夜解祈福。

zé tiān lìng jǐ shì zhōng xuē jì chǎng jū zhī

这句话大意是:则天令给事中薛季昶鞠之。

jì chǎng duàn liàn chéng qí zuì páng shì zuò zhǎn

这句话大意是:季昶断链成其罪,庞氏坐斩。

shì yù shǐ xú yǒu gōng zhí lùn páng shì zuì bù zhì sǐ

这句话大意是:侍御史徐有功执论:"庞氏罪不至死。

jì chǎng yòu hé yǒu gōng dǎng è nì

这句话大意是:"季昶又劾有功党恶逆。

fǎ sī jié xíng yǒu gōng dāng qì shì

这句话大意是:法司结刑,有功当弃市。

fāng shì shì lìng shǐ chuí qì yǐ gào

这句话大意是:方视事,令史垂泣以告。

yǒu gōng yuē qǐ wú dú sǐ zhū rén zhǎng bù sǐ yé

现代白话:有功曰:"岂我独死,诸人长不死耶?

nǎi xú qǐ ér guī

这句话大意是:"乃徐起而归。

zé tiān lǎn fǎ sī suǒ hé zhào yǒu gōng jí zhī yuē qīng cǐ duàn yù shī chū hé duō yé

这句话大意是:则天览法司所劾,召有功诘之曰:"卿此断狱,失出何多耶?

duì yuē shī chū chén xià zhī xiǎo guò

这句话大意是:"对曰:"失出,臣下之小过;。

hǎo shēng shèng rén zhī dà dé

这句话大意是:好生,圣人之大德。

yuàn bì xià shě xiǎo guò hóng dà dé zé tiān xià xìng shèn

这句话大意是:愿陛下舍小过,弘大德,则天下幸甚。

zé tiān mò rán

这句话大意是:"则天默然。

páng shì jìng jiǎn zuì liú yú lǐng biǎo

这句话大意是:庞氏竟减罪,流于岭表。

yòu yuē dù jǐng quán wèi sī xíng chéng tiān shòu nián yǔ xú yǒu gōng lái jùn chén hóu sī zhèng zhuān lǐ zhì yù

这句话大意是:又曰:杜景佺为司刑丞,天授年,与徐有功、来俊臣、侯思正专理制狱。

shí rén chēng yún yù xú dù zhàng bì shēng yù lái hóu zhàng bì sǐ

这句话大意是:时人称云:"遇徐、杜丈必生,遇来、侯丈必死。

yòu yuē li miǎn wèi shàn bù yuán wài shí guān dōng xiàn fú bǎi rén zhào bìng chǔ zhǎn

这句话大意是:又曰:李勉为膳部员外,时关东献俘百人,诏并处斩。

qiú yǒu yǎng tiān tàn zhě miǎn ǒu guò wèn zhī duì yuē mǒu bèi xié zhì shǒu guān fēi nì zhě

这句话大意是:囚有仰天叹者,勉偶过,问之,对曰:"某被胁制守官,非逆者。

miǎn āi ér shàng yán yuē wú è wèi tiǎn zāo diǎn wū zhě bàn tiān xià jiē yù zǎo xīn guī huà

这句话大意是:"勉哀而上言曰:"无恶未殄,遭点污者半天下,皆欲澡心归化。

ruò jǐn shā zhī shì qū tiān xià yǐ zī xiōng nì yě

这句话大意是:若尽煞之,是驱天下以资凶逆也。

sù zōng jù lìng bēn qí yòu shì yóu shì guī huà rì zhì

这句话大意是:"肃宗遽令奔骑宥释,由是归化日至。

yòu yuē yán zhēn qīng wèi jiān chá yù shǐ

这句话大意是:又曰:颜贞卿为监察御史。

wǔ yuán yǒu yuān yù jiǔ bù jué zhēn qīng zhì biàn zhī

这句话大意是:五原有冤狱,久不决,贞卿至辩之。

tiān fāng hàn yù jué nǎi yǔ

这句话大意是:天方旱,狱决,乃雨。

jùn rén hū zhī wèi yù shǐ yǔ

这句话大意是:郡人呼之为御史雨。

yòu yuē bǎo lì zhōng jīng zhào rén yǒu gū yǐ xiǎo guò biān fù zhì sǐ zhě fǔ shàng qí yù

这句话大意是:又曰:宝历中,京兆人有姑以小过鞭妇至死者,府上其狱。

xíng bù láng zhōng dòu cān duàn hé cháng sǐ

这句话大意是:刑部郎中窦参断合偿死。

xíng bù shàng shū liǔ gōng chāo yì yuē zūn ōu bēi fēi dòu qiě qí zi zài yǐ qī ér lù qí mǔ fēi jiào yě

这句话大意是:刑部尚书柳公绰议曰:"尊殴卑非斗,且其子在,以妻而戮其母,非教也。

jìng yǐ gōng chāo zhī yì de jiǎn sǐ

这句话大意是:"竟以公绰之议,得减死。

yòu yuē dòu cān wèi fèng xiān wèi xiàn rén cáo fēn lì běi jūn sù xiōng bào yǔ dì ōu qí nǚ dì fēn fù jiù zhī bù dé suì tóu jǐng sǐ

这句话大意是:又曰:窦参为奉先尉,县人曹芬隶北军,素凶暴,与弟殴其女弟,芬父救之不得,遂投井死。

cān bǔ lǐ fēn xiōng dì dāng sǐ

这句话大意是:参捕理芬兄弟,当死。

zhòng guān jiē qǐng sì miǎn sàng

这句话大意是:众官皆请俟免丧。

cān yuē zi yīn fù shēng fù yóu zǐ sǐ

这句话大意是:参曰:"子因父生,父由子死。

ruò yǐ sàng yán zuì shì shā fù bù zuò yě

这句话大意是:若以丧延罪,是煞父不坐也。

jiē zhèng qí zuì ér shā zhī

这句话大意是:"皆正其罪而煞之。

yī xiàn jiē fú

这句话大意是:一县皆伏。

yòu yuē dé zōng wū cháo táng bié zhì sān sī yǐ jué shù yù biàn zhēng zhě zhé jī dēng wén gǔ

这句话大意是:又曰:德宗于朝堂别置三司,以决庶狱,辩争者辄击登闻鼓。

fěi xū shàng shū yuē fu jiàn gǔ bàng mù zhī shè suǒ yǐ dá yōu wang yán zhí yán

这句话大意是:斐谞上疏曰:"夫谏鼓谤木之设,所以达幽枉,延直言。

jīn qīng huá zhī tú yuán fú míng gǔ shǐ dòng tiān tīng jìng yīn xiān wēi

这句话大意是:今轻猾之徒,援桴鸣鼓,始动天听,竟因纤微。

ruò rán zhě ān yòng lì lǐ hu

这句话大意是:若然者,安用吏理吗?

shàng rán zhī xī guī yǒu sī

这句话大意是:"上然之,悉归有司。

fēng sú tōng yuē nán jùn yàn nǚ zǐ hé shì wéi xǔ yuǎn qī shì fù hé yáng sù xù jiǔ cóng yuǎn jiǎ qiú bù xī rú yì yáng shù mà lì

这句话大意是:《风俗通》曰:南郡谳女子何侍为许远妻,侍父何阳素酗酒,从远假求,不悉如意,阳数骂詈。

yuǎn wèi shì rǔ wēng fù mà zhě wú bì wō zhī

现代白话:远谓侍:"你翁复骂者,我必挝之。

shì yuē gòng zuò fū qī nài hé xiāng rǔ

这句话大意是:"侍曰:"共作夫妻,奈何相辱?

chuāi wǒ wēng zhě bó ruò mǔ yǐ

现代白话:揣我翁者搏若母了。

qí hòu yáng fù mà yuǎn suì chuāi zhī

这句话大意是:"其后阳复骂,远遂揣之。

shì yīn shàng táng bó gū ěr zài sān

这句话大意是:侍因上堂搏姑耳再三。

xià sī tú bào xuān jué shì yuē fū qī suǒ yǐ yǎng gū zhě yě

这句话大意是:下司徒鲍宣,决事曰:"夫妻,所以养姑者也。

jīn xù zì rǔ qí fù fēi gū suǒ shǐ

这句话大意是:今婿自辱其父,非姑所使。

jūn zǐ zhī wū fán yōng bù qiān nù kuàng suǒ zūn zhòng hu dāng jiǎn sǐ lùn

现代白话:有德行的人之于凡庸,不迁怒,况所尊重乎,当减死论。

yòu yuē zhào xiāng rǔ nán li tǒng wèi jì mù yuán kuàng zòu tǒng ěr mù bù cōng yè shū zhí rèn

现代白话:又曰:赵相你南李统,为冀牧阮况奏统耳目不聪,掖殊职任。

wú jǐ jì zhōu yǒu yí yù zhāng dì wèn tǒng tǒng chǔ dāng kè yā shàng xīn

这句话大意是:无几,冀州有疑狱,章帝问统,统处当克厌上心。

dì yuē jūn dà cōng míng cì shǐ bù qīn láng jūn ěr

这句话大意是:帝曰:"君大聪明,刺史不亲郎君耳。

jí rì miǎn kuàng bài tǒng shì zhōng

这句话大意是:"即日免况,拜统侍中。

dǒng zhòng shū jué yù yuē jiǎ fù yǐ yǔ bǐng zhēng yán xiāng dòu bǐng yǐ pèi dāo cì yǐ jiǎ jí yǐ zhàng jī bǐng wù shāng yǐ

这句话大意是:董仲舒《决狱》曰:甲父乙与丙争言相斗,丙以珮刀刺乙,甲即以杖击丙,误伤乙。

jiǎ dāng hé lùn

这句话大意是:甲当何论?

huò yuē ōu fù yě dāng xiāo shǒu

这句话大意是:或曰:"殴父也,当枭首。

yì yuē chén yìng bó fù zǐ zhì qīn yě wén qí dòu mò bù yǒu chù chàng zhī xīn

这句话大意是:"议曰:"臣硬馛父子,至亲也,闻其斗,莫不有怵怅之心。

fú fú ér jiù zhī fēi suǒ yǐ yù gòu fù yě

这句话大意是:扶伏而救之,非所以欲诟父也。

chūn qiū zhī yì xǔ zhǐ fù bìng jìn yào wū qí fù ér zú

这句话大意是:《春秋》之义,许止父病,进药于其父而卒。

jūn zǐ yuán xīn shè ér bù zhū

现代白话:有德行的人原心,赦而不诛。

jiǎ fēi lǜ suǒ wèi ōu fù yě

这句话大意是:甲非律所谓殴父也。

bù dàng zuò

这句话大意是:不当坐。

yòu yuē jiǎ fu yǐ jiāng chuán huì hǎi shèng fēng chuán méi ruò liú sǐ wáng bù dé zàng sì yuè

这句话大意是:又曰:甲夫乙将船,会海盛风,船没,溺流死亡,不得葬四月。

jiǎ mǔ bǐng jí jià jiǎ

这句话大意是:甲母丙即嫁甲。

yù dāng hé lùn

这句话大意是:欲当何论?

huò yuē jiǎ fu sǐ wèi zàng fǎ wú xǔ jià

这句话大意是:或曰:"甲夫死未葬,法无许嫁。

yǐ sī wéi rén qī dāng qì shì

这句话大意是:以私为人妻,当弃市。

yì yuē chén yìng bó wèi chūn qiū zhī yì yán fū rén guī wū qí yán fu sǐ wú nán yǒu gēng jià zhī dào yě

这句话大意是:"议曰:"臣硬馛为《春秋》之义,言夫人归于齐,言夫死无男,有更嫁之道也。

fù rén wú zhuān cì zì shàn zhī xíng tīng cóng wèi shùn

这句话大意是:妇人无专刺恣擅之行,听从为顺。

jià zhī zhě guī yě

这句话大意是:嫁之者归也。

jiǎ yòu zūn zhě suǒ jià wěi nǎi yǎn zhī xīn fēi sī wéi rén piē yì

这句话大意是:甲又尊者所嫁,尾迺衍之心,非私为人撇蘙。

míng wū jué shì jiē wú zuì míng

这句话大意是:明于决事,皆无罪名。

bù dàng zuò

这句话大意是:不当坐。

✦ You read 刑法部·卷六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.