太平御览 · 李昉 · Chapter 67 of 1000

地部·卷三十二

PinyinModern Translation
Size

chí xī hè

这句话大意是:○池溪壑。

chí

这句话大意是:池。

guǎng yǎ yuē zhǎo chí yě

这句话大意是:《广雅》曰:沼,池也。

shuō wén yuē huáng chéng chí yě yǒu shuǐ yuē chí wú shuǐ yuē huáng

这句话大意是:《说文》曰:隍,城池也,有水曰池,无水曰隍。

shī yuē dōng mén zhī chí kě yǐ òu má

现代白话:《诗》曰:东门之池,能够沤麻。

yòu yuē wáng zài líng zhǎo wū rèn yú yuè

这句话大意是:又曰:王在灵沼,于牣鱼跃。

zhǎo chí yě

这句话大意是:(沼,池也。

rèn mǎn yě

这句话大意是:牣,满也。

jiān yún líng zhǎo zhī shuǐ yú yíng mǎn qí zhōng jiē fēi yuè yán yì de qí suǒ yě

这句话大意是:《笺》云:灵沼之水,鱼盈满其中,皆飞跃,言亦得其所也。

hán shī wài zhuàn yuē qí jǐng gōng chū yì zhāo huá zhī chí

这句话大意是:《韩诗外传》曰:齐景公出弋昭华之池。

chuán yuē qí fá chu chu zǐ shǐ qū wán duì yuē chǔ guó fāng chéng yǐ wéi chéng hàn shuǐ yǐ wéi chí qí suī zhòng wú suǒ yòng zhī

这句话大意是:《传》曰:齐伐楚,楚子使屈完对曰:"楚国方城以为城,汉水以为池,齐虽众,无所用之。

shǐ jì fēng shàn shū yuē qín shǐ huáng yóu hǎi shàng cí míng shān dà chuān jí bā shén xiān rén xiàn mén zhī shǔ

这句话大意是:《史记封禅书》曰:秦始皇游海上,祠名山大川及八神仙人羡门之属。

bā shén yī yuē tiān zhǔ cí tiān qí tiān chí míng lín nán jiāo shān

这句话大意是:八神:一曰天主,祠天齐,天池名,临南郊山。

hàn shū yuē kūn míng chí hàn wǔ dì yuán shòu sān nián suǒ chuān yě

这句话大意是:《汉书》曰:昆明池,汉武帝元狩三年所穿也。

chū hàn yù qiú yuān dú guó wèi kūn míng chí yí suǒ bì kūn míng yǒu diān chí fāng sān bǎi lǐ míng yuē diān hé

这句话大意是:初,汉欲求身毒国,为昆明池夷所闭,昆明有滇池,方三百里,名曰滇河。

hàn jiāng fá kūn míng yǐ tōng shēn dú shǐ zhé zú fá jí shàng lín xiàng diān hé zuò kūn míng chí yǐ xí shuǐ zhàn chí zhōu huí sì shí lǐ

这句话大意是:汉将伐昆明以通身毒,使谪卒伐棘上林,象滇河作昆明池以习水战,池周回四十里。

hàn wǔ dì píng kūn míng yǐ qí de wèi yì zhōu jùn

这句话大意是:(汉武帝平昆明,以其地为益州郡。

qí diān shuǐ yuán shēn guǎng mò fǎn qiǎn xiá yǒu sì dào liú gù yuē diān hé

这句话大意是:其滇水原深广,末反浅狭有似倒流,故曰滇河。

pān yuè guān zhōng jì yuē kūn míng chí hàn wǔ dì xí shuǐ zhàn yě

这句话大意是:潘岳《关中记》曰:昆明池,汉武帝习水战也。

zhōng yǒu líng zhǎo shén chí yún yáo shí lǐ shuǐ qì tíng chuán cǐ chí gài yáo shí yǐ yǒu wū chí hàn dài yīn ér shēn guǎng ěr

这句话大意是:中有灵沼神池,云尧时理水讫,停船此池,盖尧时已有污池,汉代因而深广耳。

cáo pí zhì guài yún hàn wǔ záo kūn míng chí shēn jí xī

这句话大意是:曹毗《志怪》云:汉武凿昆明池深极悉。

shì huī mò wú fù tǔ jǔ cháo bù jiě yǐ wèn dōng fāng shuò shuò yuē chén yú bù zú yǐ zhī zhī kě shì wèn xī yù hú dì

这句话大意是:是灰墨,无复土,举朝不解,以问东方朔,朔曰:"臣愚不足以知之,可试问西域胡帝。

yǐ shuò bù zhī nán yǐ xiào wèn zhì hòu hàn míng dì shí wài guó dào rén rù lái luò yáng shí yǒu yì dōng fāng shuò yán zhě nǎi shì yǐ wǔ dì shí huī mò wèn zhī

这句话大意是:"以朔不知难以校问,至后汉明帝时,外国道人入来洛阳,时有忆东方朔言者,乃试以武帝时灰墨问之。

hú rén yún jīng yún tiān dì dà jié jiāng jǐn zé jié shāo cǐ jié shāo zhī yú

这句话大意是:胡人云:经云,天地大劫将尽则劫烧,此劫烧之馀。

nǎi zhī shuò yán zhě shì

这句话大意是:乃知朔言者是。

yòu yuē zhāo dì yuán shǐ yuán nián chūn sān yuè huáng hú xià jiàn chāng gōng tài yè chí

这句话大意是:又曰:昭帝元始元年春三月,黄鹄下建昌宫太液池。

yòu yuē xuān dì zhào yuē chí yù wèi yù xìng zhě sū lín yuē zhé zhú yǐ shéng mián lián ruò jìn yù shǐ rén bù dé wǎng lái yě

这句话大意是:又曰:宣帝诏曰:池篽未御幸者,(苏林曰:折竹以绳绵连若禁篽,使人不得往来也。

jiǎ yǔ pín mín jùn guó gōng guǎn wù fù xiū zhì

这句话大意是:)假与贫民,郡国宫馆勿复修治。

yòu yuē xuān dì shén jué yuán nián zhào yuē jīn zhī shēng yú hán dé diàn tóng chí zhōng

这句话大意是:又曰:宣帝神爵元年诏曰:"金芝生于涵德殿铜池中。

wèi zhì yuē tài zǔ hái qiū zuò xuán wǔ chí yǐ yì zhōu shī

这句话大意是:《魏志》曰:太祖还邺,作玄武池以肄舟师。

jìn shū yuē shān jiǎn yōu yóu zú suì wéi jiǔ shì dān zhū xí shì jīng tǔ háo zú yǒu jiā yuán chí jiǎn měi chū xī yóu duō zhī chí shàng zhì jiǔ zhé zuì míng zhī yuē gāo yáng chí

这句话大意是:《晋书》曰:山简优游卒岁,惟酒是耽,诸习氏荆土豪族有佳园池,简每出嬉游,多之池上,置酒辄醉,名之曰高阳池。

shí yǒu tóng ér gē yuē shān gōng chū hé xǔ

这句话大意是:时有童儿歌曰:"山公出何许?

wǎng zhì gāo yáng chí

这句话大意是:往至高阳池。

rì xī dǎo zài guī mǐng dǐng wú suǒ zhī

这句话大意是:日夕倒载归,酩酊无所知。

shí shí néng qí mǎ dào zhù bái jiē lí

这句话大意是:时时能骑马,倒著白接离。

jǔ biān xiàng gé jiāng hé rú bìng zhōu ér

现代白话:举鞭向葛疆,怎么样并州儿。

jiāng jiā zài bīng zhōu jiǎn ài jiàng yě

这句话大意是:"疆家在并州,简爱将也。

yòu yuē xún xù jiǔ zài zhōng shū zhuān guǎn jī shì shī zhī shén yàng yàng

这句话大意是:又曰:荀勖久在中书,专管机事,失之甚怏怏。

huò yǒu hè zhī zhě xù yuē duó wǒ fèng huáng chí zhū jūn hé hè wǒ yé

这句话大意是:或有贺之者,勖曰:"夺我凤凰池,诸君何贺我耶?

hòu wèi shū yuē wén míng huáng tài hòu féng shì yǔ gāo zǔ xìng líng quán chí yàn qún chén tài hòu xīn rán gē gāo zǔ yì hé gē gē zhě jiǔ shí rén

这句话大意是:《后魏书》曰:文明皇太后冯氏与高祖幸灵泉池,宴群臣,太后忻然歌,高祖亦和歌,歌者九十人。

táng shū yuē jiǎng zhèn wèi jiàn yì dài fū shí hù bù shì láng pàn dù zhī hán huàng shàng yán hé zhōng yán chí shēng ruì yán shí tǔ dé zhī shàng ruì

这句话大意是:《唐书》曰:蒋镇为谏议大夫,时户部侍郎判度支韩滉上言,河中盐池生瑞盐,实土德之上瑞。

shàng yǐ qiū lín shāo duō shuǐ lǎo wéi huàn bù yí shēng ruì mìng zhèn chí rì jiǎn xíng zhī

这句话大意是:上以秋霖稍多,水潦为患,不宜生瑞,命镇驰驲检行之。

zhèn zòu yǔ huàng tóng réng shàng biǎo hè qǐng xuān fù shǐ guǎn bìng qǐng zhì shén cí xī qí hào bǎo yìng líng qìng chí

这句话大意是:镇奏与滉同,仍上表贺,请宣付史馆,并请置神祠,锡其号宝应灵庆池。

yòu yuē wén zōng yòng zhèng zhù yán jí mìng zuǒ yòu shén cè jūn chāi rén táo qǔ jiāng kūn míng èr chí réng xǔ gōng qīng shì dà fū zhī jiā wū jiāng tóu lì tíng guǎn yǐ shí zhuī shǎng

这句话大意是:又曰:文宗用郑注言,即命左右神策军差人淘曲江、昆明二池,仍许公卿士大夫之家于江头立亭馆,以时追赏。

dùn jiǎ kāi shān tú róng shì jiě yuē jiàng běi yǒu yáng shí shān zhōng yǒu shén lóng chí huáng dì shí qiǎn yún yáng xiān shēng yǎng lóng wū cǐ dì wáng lì dài yǎng lóng zhī chù guó yǒu shuǐ hàn bù shí sì chí qǐng yǔ

这句话大意是:《遁甲开山图》荣氏解曰:降北有阳石山,中有神龙池,黄帝时,遣云阳先生养龙于此,帝王历代养龙之处,国有水旱不时,祀池请雨。

jìn gōng gé míng yuē líng zhī chí guǎng cháng bǎi wǔ shí bù shēn èr zhàng yǒu lián lóu fēi guān sì chū gé dào diào tái zhōng yǒu míng hè zhōu zhǐ nán zhōu

这句话大意是:《晋宫阁名》曰:灵芝池,广长百五十步,深二丈,有连楼飞观,四出阁道、钓台,中有鸣鹤舟、指南舟。

yuán shān sōng yí dū jì yuē hěn shān xiàn dōng liù shí lǐ yǒu shān míng xià yú chéng sì miàn jué yá wéi liǎng dào kě shàng jiē jùn xiǎn shān shàng zhōu huí kě èr shí lǐ yǒu lín chí shuǐ mín tián zhǒng wū shān shàng

这句话大意是:袁山松《宜都记》曰:佷山县东六十里有山名下鱼城,四面绝崖,惟两道可上,皆峻崄,山上周回可二十里,有林池水,民田种于山上。

xī yǒng jiā luàn tǔ rén dēng cǐ bì zéi zéi shǒu zhī jīng nián shí jǐn qǔ chí yú zhì xià yǔ zhī shì bù qióng zéi suì tuì sàn yīn míng cǐ wéi xià yú chéng

这句话大意是:昔永嘉乱,土人登此避贼,贼守之,经年食尽,取池鱼掷下与之,示不穷,贼遂退散,因名此为下鱼城。

xīn shì sān qín jì yuē kūn míng chí tōng bái lù yuán rén diào yú lún jué ér qù mèng wū hàn wǔ qiú qù qí gōu

这句话大意是:《辛氏三秦记》曰:昆明池通白鹿源,人钓鱼,纶绝而去,梦于汉武,求去其钩。

míng rì xì wū chí jiàn dà yú xián gōu dì qù qí gōu ér fàng zhī

这句话大意是:明日戏于池,见大鱼衔钩,帝去其钩而放之。

jiān sān rì dì fù yóu chí bīn de míng zhū yī shuāng

这句话大意是:间三日,帝复游池滨,得明珠一双。

wǔ dì yuē qǐ xī yú zhī bào yě

这句话大意是:武帝曰:"岂昔鱼之报也?

xiāng zhōu jì yuē xiāng nán xiàn yǒu jià shān xià yǒu xiǎo chí cháng hé jié mín zhāi jiè wǎng qǐng zì rán ér mǎn shì qì hái qián

这句话大意是:《湘州记》曰:湘南县有架山,下有小池常涸竭,民斋戒往请,自然而满,事讫还干。

léi cì zōng yù zhāng jì yuē qù hóng jǐng liù qī lǐ yǒu fēng yǔ chí shān qiáo shuǐ chū jī zhe shù mù xīng sàn yuǎn sǎ rú fēng yǔ yān

现代白话:雷次宗《豫章记》曰:去洪井六七里有风雨池,山峤水出,激着树木,星散远洒,如风雨呢。

xiāng yáng jì yuē xiàn shān nán yǒu xí yù dà yú chí yī fàn lǐ yǎng yú fǎ dāng zhōng zhù yī diào tái

这句话大意是:《襄阳记》曰:岘山南有习郁大鱼池,依范蠡养鱼法,当中筑一钓台。

jiāng wáng chì qí r yuē bì zàng wǒ jìn yú chí

这句话大意是:将亡,敕其儿曰:"必葬我近鱼池。

shān jì lún měi lín cǐ zhé dà zuì ér guī

这句话大意是:"山季伦每临此,辄大醉而归。

lín chuān jì yuē chóng rén xiàn yǒu yán chí àn chén shū sī kōng huáng fǎ zì zhòng zhāo chóng rén xiàn bā shān rén yě

这句话大意是:《临川记》曰:崇仁县有盐池,按《陈书》,司空黄法,字仲昭,崇仁县巴山人也。

hóu jǐng luàn fǎ yú xiāng lǐ jù tú yǐ zhù gāo zǔ yǒu gōng hōng mù zài chóng rén xiàn bā shān xiāng

这句话大意是:侯景乱,法于乡里聚徒以助高祖有功,薨,墓在崇仁县巴山乡。

gù lǎo xiāng chuán fǎ yǒu jī shù cháng yù biàn zhì xián chí wū jiā shān zhī xià fú yuán liù shí yú mǔ zhì jīn shuǐ wèi dú xián wū tā shuǐ ér chén rán qīng jié qín chù bù gǎn chù zhī

这句话大意是:故老相传,法有奇术,常欲变置咸池于家山之下,幅员六十馀亩,至今水味独咸于他水,而湛然清洁,禽畜不敢触之。

xī jīng zá jì yuē liáng xiào wáng hǎo gōng shì yuàn yòu zhī lè zuò yào huá zhī gōng zhù tù yuán yuán zhōng yǒu líng shān shān ān fū cùn shí

这句话大意是:《西京杂记》曰:梁孝王好宫室苑囿之乐,作曜华之宫,筑兔园,园中有灵山,山安肤寸石。

yòu yǒu yàn chí chí zhōng hè zhōu fú zhǔ qí guǒ yì shù guī qín guài shòu bì bèi wáng rì yǔ gōng rén jí bīn kè yì diào qí zhōng

这句话大意是:又有雁池,池中鹤洲凫渚,奇果异树,瑰禽怪兽毕备,王日与宫人及宾客弋钓其中。

yòu yuē jī cǎo chí zhōng yǒu shān hú shù gāo yī zhàng èr chǐ yī yún sān kē shàng sì bǎi liù shí èr tiáo shì nán yuè guó wáng zhào tā suǒ jìn hào wèi fēng huǒ shù zhì yè guāng jǐng zhào yān

现代白话:又曰:积草池中有珊瑚树,高一丈二尺,一云三柯上四百六十二条,是南越国王赵他所进,号为烽火树,至夜光景照呢。

shù zhēng jì yuē guǎng yáng mén běi yǒu wèi míng dì liú bēi chí

这句话大意是:《述征记》曰:广阳门北有魏明帝流杯池。

mù tiān zǐ chuán yuē tiān zǐ xī zhēng wū xuán chí tiān zǐ sān rì xiū wū xuán chí zhī shàng tiān zǐ nǎi shù zhī zhú zhǒng zhú chí biān

这句话大意是:《穆天子传》曰:天子西征于玄池,天子三日休于玄池之上,天子乃树之竹,(种竹池边。

shì yuē zhú lín

这句话大意是:)是曰竹林。

yòu yuē tiān zǐ shāng xī wáng mǔ yú yáo chí shàng xī wáng mǔ wèi tiān zǐ yáo

这句话大意是:又曰:天子觞西王母于瑶池上,西王母为天子谣。

sān fǔ gù shì yuē hàn wǔ dì zuò kūn míng chí wǔ dì bēng hòu wū chí zhōng yǎng yú yǐ gěi zhū líng cí yú fù cháng ān shì

这句话大意是:《三辅故事》曰:汉武帝作昆明池,武帝崩后,于池中养鱼以给诸陵祠,馀付长安市。

chí yǒu èr shí rén rú qiān niú zhī nǚ xiàng

这句话大意是:池有二石人,如牵牛织女像。

yòu yuē wèi yāng gōng xi yǒu shí chí chí zhōng yǒu tái wáng mǎng sǐ wū shì yě

这句话大意是:又曰:未央宫西有食池,池中有台,王莽死于是也。

guǎng zhōu xiān xián chuán yuē dīng mì zì jìng gōng cāng wú rén zāo fù jiān kū qì sān nián fēi fú yī shuāng yóu mì lú páng xiǎo chí

这句话大意是:《广州先贤传》曰:丁密,字靖公,苍梧人,遭父艰,哭泣三年,飞凫一双游密庐旁小池。

jùn guó zhì yuē jìn zhōu lín fén xiàn chòu shuǐ chí xià chù bù yǐn yī míng fān huò chí jí zhǔ méi jiān chì tóu chù huò fān yīn chéng chí

这句话大意是:《郡国志》曰:晋州临汾县臭水池,下畜不饮,一名翻镬池,即煮眉间赤头处,镬翻因成池。

jīn shuǐ shàng yóu yǒu zhī rùn

这句话大意是:今水上犹有脂润。

yòu yuē chéng dū jùn qín huì wáng èr shí qī nián shǐ zhāng yí zhù chéng yǐ xiàng xián yáng wò yě qiān lǐ hào yuē lù hǎi yǒu wàn suì chí shì zhù chéng qǔ tǔ chǔ

这句话大意是:又曰:成都郡,秦惠王二十七年,使张仪筑城以象咸阳,沃野千里,号曰陆海,有万岁池,是筑城取土处。

yòu yuē hé pǔ hǎi qǔ chū zhū hào yuē zhū chí yòu yǒu yí rén hào yuè tā yì duō cǎi jiǎ xiāng wèi yè

这句话大意是:又曰:合浦海曲出珠,号曰珠池,又有夷人号越它邑,多采甲香为业。

lǚ shì chūn qiū yuē wèi líng gōng tiān hán záo chí wǎn chūn jiàn yuē tiān hán

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:卫灵公天寒凿池,宛春谏曰:"天寒。

gōng yuē tiān hán hū

这句话大意是:"公曰:"天寒吗?

wǎn chūn yuē gōng yī hú qiú zuò xióng xí zōu yú yǒu zào shì yǐ bù hán

这句话大意是:"宛春曰:"公衣狐裘,坐熊席,陬隅有灶,是以不寒。

huái nán zǐ yuē yīn qì jí zé xià zhì huáng quán gù bù kě záo chí chuān jǐng

这句话大意是:《淮南子》曰:阴气极则下至黄泉,故不可凿池穿井。

shì shuō yuē jìn míng dì yù zuò chí tái yuán dì bù xǔ zhī

这句话大意是:《世说》曰:晋明帝欲作池台,元帝不许之。

shí míng dì wèi tài zǐ yǎng wǔ shì yī xī zhōng zuò chí bǐ xiǎo biàn chéng jí jīn wèi tài zǐ chí shì yě

这句话大意是:时明帝为太子,养武士,一夕中作池,比晓便成,即今谓太子池是也。

yòu yuē tài yuán wáng guó bǎo zhì zhái yīn jùn chí hū jiàn yī wù rú jiǔ biāo xíng zhǎng sì chǐ xǔ fēi qù

这句话大意是:又曰:太原王国宝治宅,因浚池,忽见一物如酒杓形,长四尺许,飞去。

shuǐ jīng zhù yuē lǒng xī shén mǎ shān yǒu yuān chí lóng mǎ suǒ shēng jí shì shuǐ xī liú wèi zhī mǎ chí

这句话大意是:《水经注》曰:陇西神马山有渊池,龙马所生即是,水西流谓之马池。

yòu yuē cài zhōu xi jí cài lún gù zhái bàng yǒu cài zi chí

这句话大意是:又曰:蔡州西,即蔡伦故宅傍有蔡子池。

lún hàn huáng mén láng shùn dì zhī shì shǐ dǎo gù yú wǎng wèi zhǐ yòng dài jiǎn sù zì qí shǐ yě

这句话大意是:伦汉黄门郎,顺帝之世,始捣故鱼网为纸,用代简素,自其始也。

yòu yuē diān chí zhōng yǒu shén mǎ jiā mǎ jiāo zhī zé shēng jùn jū rì xíng wǔ bǎi lǐ

这句话大意是:又曰:滇池中有神马,家马交之,则生骏驹,日行五百里。

gù zi yuē yǔ zi huá yóu wū dōng chí zi huá yuē shuǐ yǒu sì dé chí wèi yī yān shù yù qún shēng liú zé wàn shì rén yě

现代白话:《顾子》曰:与子华游于东池,子华曰:"水有四德,池为一呢:沭浴群生,流泽万世,仁也;。

yáng qīng jī zhuó dàng dí chén huì yì yě

这句话大意是:扬清激浊,荡涤尘秽,义也;。

ruò ér nán shèng yǒng yě

这句话大意是:弱而难胜,勇也;。

dǎo jiāng shū hé biàn yíng liú qiān zhì yě

这句话大意是:导江疏河,变盈流谦,智也。

gù zǐ yuē wǒ de rǔ wū chí shàng yǐ

现代白话:"顾孔子说:"我得你于池上了。

fāng yú jì yuē xìng yuán fǔ nán zhèng xiàn tiān chí shān shàng yǒu chí fāng èr shí lǐ dōng xià bù jié jiǔ yǐn zhī kě yù gù jí gù hào tiān chí

这句话大意是:《方舆记》曰:兴元府南郑县天池山上,有池方二十里,冬夏不竭,久饮之可愈痼疾,故号天池。

yòu yuē méi fú chí yī míng fēng yǔ chí méi fú zhǒng lián chí

这句话大意是:又曰:梅福池,一名风雨池,梅福种莲池。

fú tàn yuē shēng wèi wǒ kù shēn wéi zhì gù xíng wèi wǒ rǔ zhì wèi wǒ dú

这句话大意是:福叹曰:"生为我酷,身为桎梏,形为我辱,智为我毒。

wū shì qì nán chāng xiàn wèi qù qī zǐ rù hóng yá shān dé dào wèi shén xiān dài dài yǒu rén jiàn huò zài yù sì shān féng zhī

这句话大意是:"于是弃南昌县尉,去妻子,入洪崖山得道为神仙,代代有人见,或在玉笥山逢之。

jīn xī shān yǒu méi jūn tán nán chāng kāi yuán guān yǒu méi jūn táng yān

现代白话:今西山有梅君坛,南昌开元观有梅君堂呢。

yòu yuē míng yuè chí zài xīng dào xiàn xī běi zhōng yǒu yī tái yún shì hàn gāo suǒ yíng shuǐ jīng zhù yún xíng rú yǎn yuè gù hào míng yuè chí

这句话大意是:又曰:明月池在兴道县西北,中有一台,云是汉高所营,《水经注》云:"形如偃月,故号明月池。

yòu yuē qī nǚ chí xī yǒu rén wú nán ér yǎng qī nǚ fù wáng qī nǚ fù tǔ zàng fù qǔ tǔ zhī chù jīn chéng yī chí hào yuē qī nǚ chí

这句话大意是:又曰:七女池,昔有人无男而养七女,父亡,七女负土葬父,取土之处,今成一池,号曰七女池。

jīn chí biān yòu yǒu qī nǚ zhǒng

这句话大意是:今池边又有七女冢。

这句话大意是:○溪。

shàng shū dà chuán yuē lǚ shàng diào wū pán xī de yú fù zhōng yǒu yù huáng

这句话大意是:《尚书大传》曰:吕尚钓于磻溪,得鱼,腹中有玉璜。

chūn qiū shuō tí cí yuē xī zhě yǐn yě shēn xū rào shān lìng de bó yě

这句话大意是:《春秋说题辞》曰:溪者,隐也,深虚绕山令得博也。

sòng jūn zhù yuē wú shuǐ yuē gǔ yǒu shuǐ yuē xī

这句话大意是:(宋均注曰:无水曰谷,有水曰溪。

ěr yǎ yuē shuǐ zhù chuān yuē xī

现代白话:《你雅》曰:水注川曰溪。

huán yí bié zhuàn yuē yí zì mào lún

这句话大意是:《桓彝别传》曰:彝字茂伦。

míng dì shì yí yǔ dāng shí yīng yàn míng dé yǔ liàng wēn jiào yáng màn děng gòng jí qīng xī chí shàng guō pú yù yān nǎi yuán bǐ shǔ shī yǐ bái sì xián bìng zì xù

现代白话:明帝世,彝与当时英彦名德庾亮、温峤、羊曼等共集清溪池上,郭璞预呢,乃援笔属诗以白四贤并自序。

wǔ chāng jì yuē fán shān dōng yǒu shān xī xià shí lǐn lǐn héng yǒu hán qì gù wèi zhī hán xī

这句话大意是:《武昌记》曰:樊山东有山溪,夏时凛凛,恒有寒气,故谓之寒溪。

wáng sháo zhī shǐ xīng jì yuē lián shuǐ xià liú yǒu zhēn xī yī rì shí yì shí jié

这句话大意是:王韶之《始兴记》曰:连水下流有斟溪,一日十溢十竭。

shèng hóng zhī jīng zhōu jì yuē lì xiàn běi wǔ shí lǐ yǒu jú xī yuán chū shí jiàn shān yǒu gān jú cūn rén shí cǐ shuǐ duō shòu

这句话大意是:盛弘之《荆州记》曰:郦县北五十里有菊溪,源出石涧,山有甘菊,村人食此水多寿。

yòu yuē líng líng jùn xi yǒu jiǔ dù xī shān shòu cóng shù shí lǐ wǎng yǐn zhī jīng yuè tā shuǐ jiē bù yǐn bàng yǒu bàn shí kēng shàng shí xíng jí fāng qiào míng wéi xiān rén lóu

这句话大意是:又曰:零陵郡西有九渡溪,山兽从数十里往饮之,经越他水皆不饮,傍有半石坑,上石形极方峭,名为仙人楼。

yòu yuē guì yáng jùn héng xī xī shuǐ shén shēn dōng xià bù qián sú wèi zhī tān quán yě

这句话大意是:又曰:桂阳郡横溪,溪水甚深,冬夏不干,俗谓之贪泉也。

jùn xī nán wǔ shí lǐ yǒu wàn suì shān yǒu shí kū chū zhōng rǔ shān shàng xī shēng líng shòu mù xià yǒu yī xī míng wéi qiān qiū shuǐ qí bàng yǒu jū mín jí hào wàn suì cūn

这句话大意是:郡西南五十里有万岁山,有石窟出锺乳,山上悉生灵寿木,下有一溪,名为千秋水,其傍有居民,即号万岁村。

guǎn zǐ yuē huán gōng běi zhēng běi gū zhú huí wèi zhì bēi ěr zhī xī yuán gōng ér shè wèi gǎn fā wèi zuǒ yòu yuē jiàn qián rén hu

这句话大意是:《管子》曰:桓公北征北孤竹回,未至卑耳之溪,援弓而射,未敢发,谓左右曰:"见前人吗?

duì yuē bú jiàn

这句话大意是:"对曰:"不见"。

gōng yuē guǎ rén jiàn rén zhǎng chǐ ér rén wù jù yān

现代白话:公曰:"寡人见人长尺而人物具呢。

guǎn zhòng yuē chén wén bà wáng zhī jūn xìng zé dēng shān shén jiàn

这句话大意是:"管仲曰:"臣闻霸王之君兴,则登山神见。

gōng bài yuē zhòng fù zhī shèng ruò cǐ

这句话大意是:"公拜曰:"仲父之圣若此。

sú shuō yuē xī sēng shī qīng xī zhōng líng zhōu yī qǔ chù zhé zuò yī piān shī

这句话大意是:《俗说》曰:郗僧施青溪中泠舟,一曲处辄作一篇诗。

xiè yì shòu jiàn shī tàn yuē qīng xī zhōng qǔ fù hé kě qióng

这句话大意是:谢益寿见诗叹曰:"青溪中曲,复何可穷?

shuǐ jīng zhù yuē pán xī jí tài gōng diào suǒ yě shí bì shēn gāo yōu quán suì mì lín zhàng xiù zǔ yì rén hǎn jiāo

这句话大意是:《水经注》曰:磻溪,即太公钓所也,石壁深高,幽泉邃密,林障秀阻,亦人罕交。

dōng nán yú yǒu shí shì gài tài gōng suǒ jū yě

这句话大意是:东南隅有石室,盖太公所居也;。

shuǐ cì shí píng jí tài gōng chuí diào zhī chù yě

这句话大意是:水次石平,即太公垂钓之处也。

qí shuǐ qīng lěng shén yì běi liú zhù wū wèi

这句话大意是:其水清冷神异,北流注于渭。

yòu yuē zhǎng yáng xī yuán yòu xué zhōng yǒu shén yú dà zhě èr chǐ xiǎo zhě yī chǐ jū mín diào yú xiān chén suǒ xū duō shǎo bài ér qǐng zhī bài qì tóu diào de yú guò shù zhě shuǐ zhé bō yǒng bào fēng zú qǐ shù mù cuī shé

这句话大意是:又曰:长阳溪源右穴中有神鱼,大者二尺,小者一尺,居民钓鱼,先陈所须多少,拜而请之,拜讫投钓,得鱼过数者,水辄波涌,暴风卒起,树木摧折。

shuǐ cè shēng yì huā lù rén yù zhāi shì zhě jiē dāng xiān qǐng bù dé zhé qǔ

这句话大意是:水侧生异花,路人欲摘是者皆当先请,不得辄取。

yòu yuē bái mǎ xī shuǐ chū yí yáng shān yǒu dà shí jué zhuàng shì mǎ gù xī jiàn yǐ wù sè shòu míng yě

这句话大意是:又曰:白马溪水出宜阳山,有大石,厥状似马,故溪涧以物色受名也。

yòu yuē xiàng chéng yǒu shuǐ èr yuán jù běi liú hé wéi yī chuān míng tiān jiāng xī

这句话大意是:又曰:向城有水二源,俱北流合为一川,名天浆溪。

yòu yuē mǐn zhōng yǒu xú dēng zhě nǚ zǐ huà wèi zhàng fū yǔ dōng yáng zhào bǐng bìng shàn yuè fāng shí zāo bīng luàn xiāng yù wū xī gè qín qí suǒ néng dēng xiān jìn xī shuǐ wèi bù liú bǐng cì jìn kū liǔ wéi shēng tí èr rén xiāng shì ér xiào

这句话大意是:又曰:闽中有徐登者,女子化为丈夫,与东阳赵昞并善,越方时遭兵乱,相遇于溪,各矜其所能,登先禁溪水为不流,昞次禁枯柳为生荑,二人相视而笑。

dēng nián zhǎng bǐng shī shì zhī

这句话大意是:登年长,昞师事之。

hòu dēng shēn gù bǐng dōng rù zhāng ān bǎi xìng wèi zhī bǐng shēng máo wū zhī dǐng ér cuàn zhǔ rén jīng guài bǐng xiào ér bù yīng wū yì bù sǔn

这句话大意是:后登身故,昞东入章安,百姓未知,昞升茅屋,搘鼎而爨,主人惊怪,昞笑而不应,屋亦不损。

yòu cháng lín shuǐ qiú dù chuán rén bù xǔ bǐng nǎi zhāng gài zuò zhōng cháng xiào hū fēng luàn liú ér jì

这句话大意是:又尝临水求渡,船人不许,昞乃张盖坐中,长啸呼风,乱流而济。

wū shì bǎi xìng shén fú cóng zhě rú guī

这句话大意是:于是,百姓神服,从者如归。

yòu yuē shān yīn xiàn xī nán sì shí lǐ yǒu èr xī dōng xī guǎng yī zhàng jiǔ chǐ dōng nuǎn xià lěng

这句话大意是:又曰:山阴县西南四十里有二溪,东溪广一丈九尺,冬暖夏冷;。

xi xī guǎng sān zhàng wǔ chǐ dōng lěng xià nuǎn èr xī běi chū xíng sān lǐ zhì xú cūn hé chéng yī xī guǎng wǔ zhàng yú ér wēn liáng bù zá gài shān jīng suǒ wèi tiáo shuǐ yě

这句话大意是:西溪广三丈五尺,冬冷夏暖,二溪北出行三里,至徐村合成一溪,广五丈馀,而温凉不杂,盖《山经》所谓苕水也。

yòu yuē qú yuè rěn xiàn yǒu guī xī chū líng guī xián xī yuán nián xiàn guī wū xiāng fǔ yán chū cǐ xī yě

这句话大意是:又曰:朐〈月忍〉县有龟溪,出灵龟,咸熙元年,献龟于相府,言出此溪也。

jùn guó zhì yuē yù zhōu wú fáng xiàn wú wáng hé lǘ zhī dì fu gài wáng cháo chu chu fēng zhī wū táng xī

这句话大意是:《郡国志》曰:豫州吴房县,吴王阖闾之弟夫概王朝楚,楚封之于堂溪。

yòu yuē wáng zhāo jūn zǐ guī rén yě yǒu xiāng xī jí zhāo jūn yóu chù

这句话大意是:又曰:王昭君,秭归人也,有香溪,即昭君游处。

yòu yuē zī yáng xiàn yǒu huán xī bǎi zhàng chí suǒ wèi xī liú rú huán chí shēn bǎi zhàng yě

这句话大意是:又曰:资阳县有环溪百丈池,所谓溪流如环,池深百丈也。

yòu yuē líng yáng shān zài shí shí lì xiàn běi sān lǐ

这句话大意是:又曰:陵阳山在石〈石隶〉县北三里,。

àn yú dì zhì

这句话大意是:按《舆地志》,。

líng yáng lìng dòu zǐ míng wū xī cè diào yú

这句话大意是:陵阳令窦子明于溪侧钓鱼,。

yī rì diào de bái lóng

这句话大意是:一日钓得白龙,。

zǐ míng lián ér fàng zhī

这句话大意是:子明怜而放之,。

hòu shù nián yòu diào dé yī bái yú

这句话大意是:后数年又钓得一白鱼,。

gē qí fù

这句话大意是:割其腹,。

zhōng nǎi yǒu shū

这句话大意是:中乃有书,。

jiào zǐ míng shāo liàn shí ěr zhī shù

这句话大意是:教子明烧炼食饵之术,。

sān nián hòu bái lóng lái yíng zǐ míng

这句话大意是:三年后白龙来迎子明,。

suì de shàng shēng

这句话大意是:遂得上升。

qí xī huán rào shān zú jīn yǒu xiān tán jiào jì bù jué

这句话大意是:其溪环绕山足,今有仙坛,醮祭不绝。

xìn zhōu tú jīng yuē shī xī shuǐ yuán chū huáng niè shān běi miàn zài yì yáng xiàn dōng nán yī bǎi shí lǐ xī yǒu yǐn shì hú chāo jū cǐ zhòng rén shī zhī gù míng shī xī

这句话大意是:《信州图经》曰:师溪水,源出黄孽山北面,在弋阳县东南一百十里,昔有隐士胡超居此,众人师之,故名师溪。

yuè jué shū yuē xuē zhú duì yuè wáng yuē ruò yē zhī xī ér chū tóng yě gǔ ōu yě zi zhù jiàn zhī suǒ

这句话大意是:《越绝书》曰:薛烛对越王曰:"若耶之溪而出铜也,古欧冶子铸剑之所。

gù zhàn guó cè yún hé ruò yē yǐ qǔ tóng pò qín shān ér chū xī

这句话大意是:"故《战国策》云:"涸若耶以取铜,破堇山而出锡。

yòu jùn guó zhì yuē ōu yě zi zhù jiàn chù xià yǒu gū tán shēn ér qīng yǒu gū shí sǒng chū tán shàng yǒu dà lì shù xiè kè r yǔ dì huì lián zuò shī jù lǚ lǚ kè wū shù shàng

这句话大意是:又《郡国志》曰:欧冶子铸剑处,下有孤潭,深而清,有孤石耸出,潭上有大栎树,谢客儿与弟惠连作诗句,屡屡刻于树上。

wú xīng jì yuē qián xī zài xiàn nán dōng liú rù tài hú wèi zhī fēng zhǔ jiā xī xī shēng jiàn ruò hòu xī zài shì běi dōng chū yú bù tíng jìn chē qí jiāng jūn chén chōng zuò qián xī gē qǔ chuán zhě yǐ wéi zhǐ cǐ xī yě

这句话大意是:《吴兴记》曰:前溪在县南,东流入太湖,谓之风渚,夹溪悉生箭箬,后溪在市北,东出馀不亭,晋车骑将军沈充作前溪歌曲,传者以为指此溪也。

péi shì guǎng zhōu jì yuē bǎi guǎn xī zhōu huí zhàng yú shuǐ jí fèi yǒng rú měng huǒ jiān yóu shēng

这句话大意是:裴氏《广州记》曰:百管溪,周回丈馀,水极沸涌,如猛火煎油声。

lín hǎi tú jīng yuē tóng xī zài xiàn xī běi wǔ shí lǐ qí shuǐ huáng sè zhuàng shì tóng gù hào tóng xī yě

这句话大意是:《临海图经》曰:铜溪,在县西北五十里,其水黄色,状似铜,故号铜溪也。

sūn xìng gōng tiān tāi shān fù yún guò líng xī ér yī zhuó shì yě

这句话大意是:孙兴公《天台山赋》云:过灵溪而一濯是也。

shàn gē lù yuē wǔ xī shuǐ yuán chū wǔ shān dōng nán liú zhù yú yuán gù wèi gē yuē wǔ xī shēn fù shēn fēi niǎo bù néng dù yóu shòu bù néng lín

这句话大意是:《善歌录》曰:武溪水,源出武山,东南流注于沅,故为歌曰:"武溪深复深,飞鸟不能渡,游兽不能临。

yòu yuē xià lǎo shàng wù kàn fēi niǎo duò shuǐ zhōng jí cǐ yě

这句话大意是:又曰:下潦上雾,看飞鸟堕水中,即此也。

这句话大意是:壑。

zhōu yì lüè lì yuē lóng chí yǒng tàn yuǎn hè bì yíng

这句话大意是:《周易略例》曰:隆墀永叹,远壑必盈。

lǐ jì yuē dà là zhī jì cí yuē tǔ fǎn qí zhái shuǐ guī qí hè

这句话大意是:《礼记》曰:大蜡之祭,辞曰:"土反其宅,水归其壑。

shān hǎi jīng yuē dōng hǎi zhī shuǐ yǒu dà hè

这句话大意是:《山海经》曰:东海之水有大壑。

liè zǐ yuē bó hǎi zhī dōng bù zhī jǐ yì wàn lǐ yǒu dà hè shí wéi wú dǐ zhī gǔ yuē guī táng

这句话大意是:《列子》曰:渤海之东,不知几亿万里,有大壑,实惟无底之谷,曰归塘。

zhuāng zi yuē fu hè zhī wèi wù zhù yān ér bù mǎn qǔ yān ér bù jié

现代白话:《庄子》曰:夫壑之为物,注呢而不满,取呢而不竭。

yòu yuē cáng zhōu wū hè cáng shān wū zé wèi zhī gù yǐ

现代白话:又曰:藏舟于壑,藏山于泽,谓之固了。

rán ér yè bàn yǒu lì zhě fù zhī ér zǒu mèi zhě bù zhī

这句话大意是:然而夜半有力者负之而走,昧者不知。

mèng zǐ yuē zhì shì bù wàng zài gōu hè

这句话大意是:《孟子》曰:志士不忘在沟壑。

✦ You read 地部·卷三十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.