太平御览 · 李昉 · Chapter 744 of 1000

工艺部·卷一

PinyinModern Translation
Size

xù yì

这句话大意是:○叙艺。

shū yuē yǐ dàn dài mǒu zhī shēn yǔ rén ruò kǎo néng duō cái duō yì

这句话大意是:《书》曰:以旦代某之身,予仁若考,能多材多艺。

lǐ yuē shì yuè yě mìng jiāng jiǎng wǔ xí shè yù jué lì zhí gōng xié shǐ yǐ liè

这句话大意是:《礼》曰:是月也,命将讲武,习射御,角力,执弓挟矢以猎。

yòu yuē dé chéng ér shàng yì chéng ér xià

这句话大意是:又曰:德成而上,艺成而下。

yòu yuē shàng jì ér jiàn chē zé rén xìng yì

这句话大意是:又曰:尚伎而贱车,则人兴艺。

zhōu lǐ yuē bǎo shì zhǎng jiàn wáng è ér yǎng guó zǐ yǐ dào mǎ róng yuē dào liù yì

这句话大意是:《周礼》曰:保氏掌谏王恶,而养国子以道,(马融曰:道,六艺。

nǎi jiào zhī liù yì lǐ lè shè yù shū shù

这句话大意是:)乃教之六艺:礼、乐、射、御、书、数。

lún yǔ yuē tài zǎi wèn wū zǐ gòng yuē fū zǐ shèng zhě yú

现代白话:《论语》曰:太宰问于子贡曰:"孔子圣者欤?

hé qí duō néng yě

这句话大意是:何其多能也?

zǐ gòng yuē gù tiān zòng zhī jiāng shèng yòu duō néng yě

这句话大意是:"子贡曰:"固天纵之将圣,又多能也。

yòu yuē zhì wū dào jù wū dé yī wū rén yóu wū yì

这句话大意是:又曰:志于道,据于德,依于仁,游于艺。

hàn shū yuē yuán dì duō jì yì

这句话大意是:《汉书》曰:元帝多伎艺。

huá jiào hòu hàn shū yuē dèng yǔ shí sān nán gè lìng xí yī yì

这句话大意是:华峤《后汉书》曰:邓禹十三男,各令习一艺。

liáng shū yuē liǔ yùn zì wén chàng zǎo yǒu lìng míng

这句话大意是:《梁书》曰:柳恽,字文畅,早有令名。

shǎo gōng piān shí tán qín wèi shì liú dì yī

这句话大意是:少工篇什弹琴,为士流第一。

dì wèi zhōu shě yuē wú wén jūn zǐ bù kě qiú bèi zhì wū liǔ yùn kě wèi jù měi

现代白话:帝谓周舍曰:"我闻有德行的人不可求备,至于柳恽,可谓具美。

fēn qí cái yì zú le shí rén

这句话大意是:分其才艺,足了十人。

yòu yuē zhū yì zì yàn hé tōng lǎn wǔ jīng shè liè zi shǐ bó yì shū suàn yóu shàn

这句话大意是:又曰:朱异,字彦和,通览五经,涉猎子史,博奕书算尤善。

shěn yuē miàn shì jiē miào nǎi xì zhī yuē jūn hé bù lián

这句话大意是:沈约面试,皆妙,乃戏之曰:"君何不廉!

tiān xià yǒu yì jūn yī shí chí qù kě wèi bù lián yě

这句话大意是:天下有艺,君一时持去,可谓不廉也。

hòu hàn shū yuē zǔ tǐng zì xiào zhēng

这句话大意是:《后汉书》曰:祖珽,字孝征。

péi ràng zhī zì shì lǐ

这句话大意是:裴让之,字士礼。

jù chóng wén xué xíng shào

这句话大意是:俱崇文学邢劭。

shěng zhōng wèi zhī yǔ yuē duō jì duō néng zǔ xiào zhēng néng fù néng shī péi ràng zhī

这句话大意是:省中为之语曰:"多伎多能祖孝征,能赋能诗裴让之。

jiē yī shí zhī měi yě

这句话大意是:"皆一时之美也。

hòu zhào lù yuē zhāng cái jì wū tán bù rén yě

这句话大意是:《后赵录》曰:张材伎,乌谭部人也。

shàn qí bó cù jū dòu jī zhū jì

这句话大意是:善棋博、蹴踘、斗鸡诸伎。

shēn cháng bā chǐ

这句话大意是:身长八尺。

yǐn jiǔ shí yú bù luàn

这句话大意是:饮酒石馀不乱。

shè shàng

这句话大意是:○射上。

zhōng lùn yì jì yuē shè yǐ píng zhì yù yǐ hé xīn shū yǐ zhui shì shù yǐ lǐ fán

这句话大意是:《中论·艺记》曰:射以平志,御以和心,书以缀事,数以理烦。

li yóng yóu yì zhēn yuē miǎo yǐ jī dàn wéi yì zhī yuān

现代白话:李颙《游艺箴》曰:邈了姬旦,惟艺之渊!

yì yuē xián mù wèi hú yǎn mù wèi shǐ hú shǐ zhī lì yǐ wēi tiān xià gài qǔ zhū kuí

这句话大意是:《易》曰:弦木为弧,剡木为矢,弧矢之利,以威天下,盖取诸暌。

kuì guāi yě

这句话大意是:(睽,乖也。

wù guāi zé zhēng xìng

这句话大意是:物乖则争兴。

hú shǐ zhī yòng suǒ yǐ wēi guāi zhēng yě

这句话大意是:弧矢之用,所以威乖争也。

yòu yuē gōng yòng shè sǔn wū gāo yōng zhī shàng huò zhī wú bù lì

这句话大意是:又曰:公用射隼于高墉之上,获之,无不利。

zǐ yuē sǔn zhě qín yě

现代白话:孔子说:"隼者,禽也。

gōng shǐ zhě qì yě

这句话大意是:弓矢者,器也。

shè zhī zhě rén yě

这句话大意是:射之者,人也。

jūn zǐ cáng qì wū shēn dài shí ér dòng hé bù lì zhī yǒu

现代白话:有德行的人藏器于身,待时而动,何不利之有?

dòng ér bù kuò shì yǐ chū ér yǒu huò yǔ chéng qì ér hòu dòng zhě yě

这句话大意是:动而不括,是以出而有获,语成器而后动者也。

kuò jié yě

这句话大意是:"(括,结也。

jūn zǐ dài shí ér dòng zé wú jié mǐn zhī huàn yě

现代白话:有德行的人待时而动,则无结闵之患也。

shī yuē jì zhāng wǒ gōng yòu xié wǒ shǐ

这句话大意是:《诗》曰:既张我弓,又挟我矢。

yòu yuē zhōng rì shè hòu bù chū zhèng xī

这句话大意是:又曰:终日射侯,不出正兮。

lǐ yuē gōng yǐn shāng yáng yǔ chén qì jí zhuī wú shī jí zhī chén qì jí wèi gōng yǐn shāng yáng yuē wáng shì yě zi shǒu gōng zi shè zhū

这句话大意是:《礼》曰:工尹商阳与陈弃疾追吴师,及之,陈弃疾谓工尹商阳曰:"王事也,子手弓,子射诸?

shè zhī bì yī rén

这句话大意是:"射之,毙一人。

chàng gōng chǒu liàng qiè

这句话大意是:韔弓,(丑亮切。

chàng gōng yī

这句话大意是:韔,弓衣。

zhǐ qí yù yuē cháo bù zuò yàn bù yǔ shā sān rén yì zú yǐ fǎn mìng yǐ

现代白话:)止其御曰:"朝不坐,燕不与,杀三人,亦足以反命了。

cháo yàn yú qǐn dài fū zuò yú shàng shì lì yú xià

这句话大意是:"(朝燕于寝,大夫坐于上,士立于下。

rán zé shāng yáng yǔ yù zhě jiē shì yě

这句话大意是:然则商阳与御者皆士也。

kǒng zǐ yuē shā rén zhī zhōng yòu yǒu lǐ yān shàn zhī

现代白话:)孔孔子说:"杀人之中,又有礼呢,善之。

yòu yuē kǒng zǐ yún shì shǐ zhī shè bù néng zé cí yǐ jí xuán hú zhī yì yě

这句话大意是:又曰:孔子云:"士使之射,不能,则辞以疾,悬弧之义也。

nán zǐ shēng ér shè hú yú mén zuǒ shì yǒu shè dào ér wèi néng yě

这句话大意是:"(男子生而设弧于门左,示有射道而未能也。

yòu yuē shè yǒu sì hu jūn zǐ shī zhū zhèng gǔ fǎn qiú zhū qí shēn

现代白话:又曰:射有似乎有德行的人,失诸正鹄,反求诸其身。

fǎn qiú yú qí shēn bù yǐ yuàn rén yě

这句话大意是:(反求于其身,不以怨人也。

huà yuē zhèng pí yuē gǔ yě

这句话大意是:画曰正,皮曰鹄也。

yòu yuē kǒng zǐ shè wū jué xiāng zhī pǔ gài guān zhě rú dǔ qiáng

这句话大意是:又曰:孔子射于矍相之圃,盖观者如堵墙。

jué xiāng dì míng yě

这句话大意是:(矍相,地名也。

shù cài shū yuē pǔ

这句话大意是:树菜蔬曰圃。

shè zhì wū sī mǎ shǐ zǐ lù zhí gōng shǐ chū yán shè yuē bēn fáng wěn qiè

这句话大意是:)射至于司马,使子路执弓矢出,延射,曰:"贲(房吻切。

jūn zhī jiāng wáng guó zhī dài fū yǔ wéi rén hòu zhě bù rù qí yú jiē rù

这句话大意是:)军之将、亡国之大夫与为人后者不入,其馀皆入。

gài qù zhě bàn rù zhě bàn

这句话大意是:"盖去者半,入者半。

xiān xíng yǐn jiǔ lǐ jiāng shè gōng yǐ sī mǎ zǐ lù zhí gōng shǐ yán shè zé wèi sī shè yě

这句话大意是:(先行饮酒礼,将射弓,以司马子路执弓矢延射,则为司射也。

bēn dú wéi fèn

这句话大意是:贲,读为偾。

fèn yóu fù bài yě

这句话大意是:偾犹覆败也。

yòu shǐ gōng wǎng zhī qiú xù diǎn yáng zhì ér yǔ yuē yòu zhuàng xiào dì qí dié hǎo lǐ bù cóng liú sú xiū shēn yǐ sì sǐ zhě bù zài cǐ wèi yě

这句话大意是:)又使公罔之裘,序点扬觯而语曰:"幼壮孝弟,耆耋好礼,不从流俗,修身以俟死者,不在此位也。

gài qù zhě bàn chù zhě bàn

这句话大意是:"盖去者半,处者半。

xù diǎn yáng zhì ér yǔ yuē hào xué bù juàn hǎo lǐ bù biàn mào qī yīn jī chēng dào bù luàn zhě bù zài cǐ wèi yě

这句话大意是:序点扬觯而语曰:"好学不倦,好礼不变,耄期(音基)称道不乱者,不在此位也。

gài jǐn yǒu cún yān

现代白话:"盖仅有存呢。

zhī fā shēng yě

这句话大意是:(之,发声也。

shè bì yòu shǐ cǐ èr rén jǔ zhì zhě

这句话大意是:射毕,又使此二人举觯者。

gǔ zhě yú lǚ yě yǔ

这句话大意是:古者于旅也语。

yǔ wèi shuō yì lǐ yě

这句话大意是:语谓说义理也。

sān shí yuē zhuàng

这句话大意是:三十曰壮。

qí dié jiē lǎo yě

这句话大意是:耆耋皆老也。

liú sú shī sú yě

这句话大意是:流俗,失俗也。

chù yóu liú yě

这句话大意是:处犹留也。

bù kě yǐ zài cǐ bīn wèi

现代白话:不能够在此宾位。

xù diǎn huò wèi xú diǎn zhuàng huò wèi jiāng mào qī huò wèi máo qín

这句话大意是:序点或为徐点,壮或为将,耄期或为旄勤。

yòu yuē shè zhī wéi yán yì yě huò yuē shě yě

这句话大意是:又曰:射之为言绎也,或曰舍也。

yì zhě gè yì yǐ zhī zhì yě

这句话大意是:绎者,各绎已之志也。

gù xīn píng tǐ zhèng chí gōng shǐ shěn gù

这句话大意是:故心平体正,持弓矢审固。

chí gōng shǐ shěn gù zé shè zhòng yǐ

现代白话:持弓矢审固,则射中了。

gù yuē wéi rén fù zhě yǐ wéi fù gǔ wéi rén zi zhě yǐ wéi zi gǔ wéi rén jūn zhě yǐ wéi jūn gǔ wéi rén chén zhě yǐ wéi chén gǔ

这句话大意是:故曰:"为人父者以为父鹄,为人子者以为子鹄,为人君者以为君鹄,为人臣者以为臣鹄。

gù shè zhě gè shè yǐ zhī gǔ

这句话大意是:故射者,各射已之鹄。

gù tiān zǐ dà shè wèi zhī shè hòu

这句话大意是:故天子大射,谓之射侯。

shè hòu zhě shè wèi zhū hóu yě

这句话大意是:射侯者,射为诸侯也。

shè zhòng zé de wèi zhū hóu shè bù zhōng bù dé wèi zhū hóu

这句话大意是:射中则得为诸侯,射不中不得为诸侯。

dà shè jiāng jì zé shì zhī shè yě

这句话大意是:(大射,将祭择士之射也。

yǐ wéi mǒu gǔ zhě jiāng shè hái shì hóu zhōng zhī zé chéng rén bù zhōng zhī zé bù chéng rén yě

这句话大意是:以为某鹄者,将射,还视侯,中之则成人,不中之则不成人也。

de wèi zhū hóu wèi yǒu qìng yě

这句话大意是:得为诸侯,为有庆也;。

bù dé wèi zhū hóu wèi yǒu ràng yě

这句话大意是:不得为诸侯,谓有让也。

tiān zǐ jiāng jì bì xiān xí shè wū zé

这句话大意是:)天子将祭,必先习射于泽。

zé zhě suǒ yǐ zé shì yě

这句话大意是:泽者,所以择士也。

yǐ shè wū zé ér hòu shè wū shè gōng

这句话大意是:已射于泽,而后射于射宫。

shè zhòng zhě de yǔ wū jì

这句话大意是:射中者,得与于祭;。

bù zhōng zhě bù dé yǔ wū jì

这句话大意是:不中者,不得与于祭。

bù dé yǔ wū jì zhě yǒu ràng xuē yǐ de

这句话大意是:不得与于祭者,有让,削以地;。

de yǔ jì zhě yǒu qìng yì yǐ de

这句话大意是:得与祭者,有庆,益以地。

jìn jué chù de shì yě

这句话大意是:进爵绌地是也。

zé gōng míng yě

这句话大意是:(泽,宫名也。

shì wèi zhū hóu cháo zhě zhū chén jí suǒ gòng shì yě

这句话大意是:士,谓诸侯朝者诸臣及所贡士也。

jiē xiān lìng nǎi shè yú zé yǐ nǎi shè gōng kè zhōng fǒu yě

这句话大意是:皆先令乃射于泽,已乃射宫课中否也。

zhū hóu yǒu qìng zhě xiān jìn jué yǒu ràng zhě xiān xuē dì yě

这句话大意是:诸侯有庆者先进爵,有让者先削地也。

gù nán zǐ shēng sāng hú péng shǐ liù yǐ shè tiān de sì fāng

这句话大意是:)故男子生,桑弧蓬矢六,以射天地四方。

tiān dì sì fāng zhě nán zǐ zhī suǒ yǒu shì yě

这句话大意是:天地四方者,男子之所有事也。

gù bì xiān yǒu zhì wū qí suǒ yǒu shì rán hòu gǎn yòng gǔ yě

这句话大意是:故必先有志于其所有事,然后敢用谷也。

zuǒ zhuàn yuē jìn chu jiāng zhàn

这句话大意是:《左传》曰:晋楚将战。

pān wāng zhī zǐ dǎng yǔ yǎng yóu jī dūn jiǎ ér shè zhī chè qī zhá yān

现代白话:潘尫之子党与养由基蹲甲而射之,彻七札呢。

dūn jù

这句话大意是:(蹲,聚。

yǐ shì wáng yuē jūn yǒu èr chén rú cǐ hé yōu wū zhàn

这句话大意是:)以示王,曰:"君有二臣如此,何忧于战?

wáng nù yuē dà rǔ guó

这句话大意是:"王怒曰:"大辱国!

jí cháo ěr shè sǐ yì

现代白话:诘朝你射,死艺。

yán rǔ yǐ shè zì duō bì dāng yǐ yì sǐ yě

现代白话:"(言你以射自多,必当以艺死也。

lǚ qí mèng shè yuè zhōng zhī tuì rù yú ní

这句话大意是:)吕锜梦射月,中之,退入于泥。

lǚ qí wèi qí yě

这句话大意是:(吕锜,魏锜也。

zhàn zhī yuē jī xìng rì yě

这句话大意是:)占之,曰:"姬姓,日也;。

yì xìng yuè yě bì chǔ wáng yě

这句话大意是:异姓,月也,必楚王也。

shè ér zhōng zhī tuì rù wū ní yì bì sǐ yǐ

现代白话:射而中之,退入于泥,亦必死了。

jí zhàn shè gōng wáng zhōng mù

这句话大意是:"及战,射恭王,中目。

wáng zhào yǎng yóu jī yǔ zhī èr shǐ shǐ shè lǚ qí zhōng xiàng fú tāo

这句话大意是:王召养由基,与之二矢,使射吕锜,中项,伏弢。

tā dāo qiē

这句话大意是:(他刀切。

gōng yī yě

这句话大意是:弓衣也。

yǐ yī shǐ fù mìng

这句话大意是:)以一矢复命。

yán yī fà ér zhōng

这句话大意是:(言一发而中。

yòu yuē wèi xiàn gōng chū bēn

这句话大意是:又曰:卫献公出奔。

chū yǐn gōng tā xué shè wū yǔ gōng chāi yǔ gōng chāi xué shè wū gōng sūn dīng

这句话大意是:初,尹公他学射于庾公差,庾公差学射于公孙丁。

èr zi zhuī gōng èr zi tā yǔ chà yě wèi sūn shì zhú yě

这句话大意是:二子追公,(二子,他与差也,为孙氏逐也。

gōng sūn dīng yù gōng

这句话大意是:)公孙丁御公。

zǐ yú yuē shè wèi bèi shī bù shè wèi lù shè ér lǐ hu

这句话大意是:子鱼曰:"射为背师,不射为戮,射而礼吗?

zǐ yú yǔ gōng chāi yě

这句话大意是:"(子鱼,庾公差也。

lǐ shè bù qiú zhōng yě

这句话大意是:礼,射不求中也。

shè liǎng qú ér hái

这句话大意是:)射两軥而还。

qú chē è juǎn zhě jīn sú wèi zhī qú xīn mù

这句话大意是:(軥,车轭卷者,今俗谓之軥心木。

yǐn gōng tā yuē zi wèi shī wǒ zé yuǎn yǐ

现代白话:)尹公他曰:"子为师,我则远了。

nǎi fǎn zhī

这句话大意是:"乃反之。

tā bù cóng dīng xué gù yuē yuǎn

这句话大意是:(他不从丁学,故曰远。

shǐ yǔ chà jù tuì huǐ ér dú hái shè

这句话大意是:始与差具退,悔而独还射。

gōng sūn dīng shòu gōng pèi ér shè zhī guàn bì

这句话大意是:)公孙丁授公辔而射之,贯臂。

guàn gōng tā shǒu bì

这句话大意是:(贯公他手臂。

yòu yuē wú zǐ zhū fán fá chu yǐ bào zhōu shī zhī yì

这句话大意是:又曰:吴子诸樊伐楚,以报舟师之役。

mén yú cháo gōng cháo mén yě

这句话大意是:门于巢,(攻巢门也。

cháo niú chén yuē wú wáng yǒng ér qīng ruò qǐ zhī qīn mén qǐ kāi mén yě

这句话大意是:)巢牛臣曰:"吴王勇而轻,若启之,亲门,(启,开门也。

wǒ huò shè zhī bì yì

这句话大意是:)我获射之,必殪。

yì sǐ yě

这句话大意是:(殪,死也。

shì jūn yě sǐ jiāng qí shǎo ān

这句话大意是:)是君也死,疆其少安。

cóng zhī

这句话大意是:"从之。

wú zǐ mén yān niú chén yǐn wū duǎn qiáng yǐ shè zhī zú

现代白话:吴子门呢,牛臣隐于短墙以射之,卒。

yòu yuē xī gǔ dài fū è mào chǒu yě

这句话大意是:又曰:昔贾大夫恶,(貌丑也。

qǔ qī ér měi sān nián bù yán

这句话大意是:)娶妻而美,三年不言。

yù yǐ rú gāo shè zhì huò zhī qí qī shǐ xiào ér yán

这句话大意是:御以如皋,射雉,获之,其妻始笑而言。

zhōu lǐ yuē dà sī lè zhǎng chéng jūn zhī fǎ

这句话大意是:《周礼》曰:大司乐:掌成均之法。

zhèng sī nóng yún jūn diào yě

这句话大意是:(郑司农云:均,调也。

yuè shī zhǔ diào qí yīn

这句话大意是:乐师主调其音。

dà sī lè zhǔ shòu cǐ chéng shì yǐ diào zhī lè

这句话大意是:大司乐主受此成事已调之乐。

dà shè wáng chū rù lìng zòu wáng xià

这句话大意是:)大射,王出入,令奏《王夏》;。

jí shè lìng zòu zōu yú

这句话大意是:及射,令奏《驺虞》。

zōu yú yuè zhāng míng zài zhào nán zhī zú zhāng

这句话大意是:(《驺虞》,乐章名,在《召南》之卒章。

wáng shè yǐ zōu yú wèi jié yě

这句话大意是:王射,以《驺虞》为节也。

zhào zhū hóu yǐ gōng shǐ wǔ

这句话大意是:)诏诸侯以弓矢舞。

wǔ wèi zhí gōng xié shǐ yī ràng jìn tuì zhī yí

这句话大意是:(舞,谓执弓挟矢揖让进退之仪。

yòu yuē yuè shī zhǎng guó xué zhī zhèng yǐ jiào guó zǐ shǎo wǔ

这句话大意是:又曰:乐师:掌国学之政,以教国子少舞。

wèi yǐ nián yòu shǎo shí jiào zhī wǔ

这句话大意是:(谓以年幼少时教之舞。

fán shè wáng yǐ zōu yú wèi jié zhū hóu yǐ lí shǒu wèi jié dài fū yǐ cǎi píng wèi jié shì yǐ cǎi fán wèi jié

这句话大意是:)凡射,王以《驺虞》为节,诸侯以《狸首》为节,大夫以《采苹》为节,士以《采繁》为节。

zōu yú cǎi píng cǎi fán jiē yuè zhāng míng zài guó fēng zhào nán

这句话大意是:(《驺虞》《采苹》《采繁》,皆乐章名,在国风《召南》。

wèi lí shǒu zài lè jì

这句话大意是:为《狸首》,在《乐记》。

yòu yuē wáng yǐ liù ǒu shè sān hòu sān huò sān róng lè yǐ zōu yú jiǔ jié wǔ zhèng

这句话大意是:又曰:王以六耦射三侯,三获三容,乐以《驺虞》,九节五正;。

zhū hóu yǐ sì ǒu shè èr hóu èr huò èr róng lè yǐ lí shǒu qī jié sān zhèng

这句话大意是:诸侯以四耦射二侯,二获二容,乐以《狸首》,七节三正;。

gū qīng dài fū yǐ sān ǒu shè yī hóu yī huò yī róng lè yǐ cǎi fán wǔ jié èr zhèng

这句话大意是:孤、卿、大夫以三耦射一侯,一获一容,乐以《采蘩》,五节二正;。

shì yǐ sān ǒu shè án hóu yī huò yī róng lè yǐ cǎi fán wǔ jié èr zhèng

这句话大意是:士以三耦射犴侯,一获一容,乐以《采蘩》,五节二正。

zhèng sī nóng yún sān hòu hǔ xióng bào yě

这句话大意是:(郑司农云:三侯,虎、熊、豹也。

róng zhě fá yě dài huò zhě suǒ bì yě

这句话大意是:容者乏也,待获者所蔽也。

jiǔ jié xī yǔ jiǔ zhòng shè yú zhǎng gāng zhèng suǒ shè yě

这句话大意是:九节,析羽九重,设于长杠,正所射也。

ruò wáng dà shè zé yǐ lí bù zhāng sān hóu

这句话大意是:)若王大射,则以狸步张三侯。

zhèng sī nóng yún lí bù wèi yī jǔ zú wèi yī bù yú jīn wèi bàn bù yě

这句话大意是:(郑司农云:狸步,谓一举足为一步,于今为半步也。

xuán wèi li shàn bó zhě yě xíng zé zhǐ ér nǐ dù yān qí fā bì huò shì yǐ liàng hòu dào fǎ zhī yě

现代白话:玄谓:狸,善博者也,行则止而拟度呢,其发必获,是以量侯道法之也。

wáng shè zé lìng qù hóu lì wū hòu

这句话大意是:)王射,则令去侯,立于后。

yǐ shǐ xíng gào zú lìng qǔ shǐ

这句话大意是:以矢行告,卒,令取矢。

zhèng sī nóng yún shè rén zhǔ lìng rén qù hóu suǒ ér lì yú hòu yě

这句话大意是:(郑司农云:射人,主令人去侯所而立于后也。

yǐ shǐ xíng gào shè rén yǐ shǐ xíng gāo xià zuǒ yòu gào yú wáng zhě yě

这句话大意是:以矢行告,射人,以矢行高下左右告于王者也。

yòu yuē shè niǎo shì zhǎng shè niǎo

这句话大意是:又曰:射鸟氏:掌射鸟。

niǎo wèi zhōng shàn xiū zhě fú yàn bǎo xiāo zhī shǔ yě

这句话大意是:(鸟谓中膳羞者,凫雁鸨鸮之属也。

jì sì yǐ gōng shǐ qū wū yuān

这句话大意是:)祭祀,以弓矢驱乌鸢。

fán bīn kè huì tóng jūn lǚ yì rú zhī

这句话大意是:凡宾客、会同、军旅,亦如之。

niǎo yuān shàn chāo dào biàn wū rén

这句话大意是:(鸟鸢,善钞盗,便污人。

shè zé qǔ shǐ

这句话大意是:)射则取矢。

shǐ zài hóu gāo zé yǐ bìng jiā qǔ zhī

这句话大意是:矢在侯高,则以并夹取之。

zhèng sī nóng yún wáng shè zé shè niǎo shì zhǔ qǔ qí shǐ

这句话大意是:(郑司农云:王射,则射鸟氏主取其矢。

zài hóu gāo zhě shǐ zhe hóu gāo rén shǒu bù néng jí zé yǐ bìng jiā qǔ zhī

这句话大意是:在侯高者,矢着侯高,人手不能及,则以并夹取之。

bìng jiā zhēn jiàn jù

这句话大意是:并夹,针箭具。

jiā dú wéi jiǎ gù sī gōng shǐ zhí yuē dà shè yàn shè gòng gōng shǐ bìng jiǎ

这句话大意是:夹,读为甲,故司弓矢职曰:大射、燕射,共弓矢并甲。

yòu yuē tíng shì zhǎng shè guó zhōng zhī yāo niǎo

这句话大意是:又曰:庭氏:掌射国中之夭鸟。

ruò bù jiàn niǎo shòu zé yǐ jiù rì zhī gōng yǔ jiù yuè zhī shǐ yè shè zhī

这句话大意是:若不见鸟兽,则以救日之弓与救月之矢夜射之。

bú jiàn niǎo shòu wèi yè lái míng hū wèi guài zhě

这句话大意是:(不见鸟兽,谓夜来鸣呼为怪者。

shòu hú láng zhī shǔ

这句话大意是:兽,狐狼之属。

zhèng sī nóng yún jiù rì zhī gōng jiù yuè zhī shǐ wèi rì yuè shí suǒ zuò gōng shǐ

这句话大意是:郑司农云:救日之弓、救月之矢,谓日月食所作弓矢。

xuán wèi rì yuè zhī shí yīn yáng xiāng shèng zhī biàn yě yú rì shí zé shè tài yīn yuè shí zé shè tài yáng

这句话大意是:玄谓:日月之食,阴阳相胜之变也,于日食则射太阴,月食则射太阳。

ruò shén yě zé yǐ tài yīn zhī gōng yǔ wǎng shǐ shè zhī

这句话大意是:)若神也,则以太阴之弓与枉矢射之。

shén wèi fēi niǎo shòu zhī shēng ruò huò jiào yú sòng dà miào xī xī chū chū zhě

这句话大意是:(神谓非鸟兽之声,若或叫于宋大庙𫍻𫍻出出者。

yòu yuē wáng dà shè zé gòng hǔ hòu xióng hòu bào hòu shè qí gǔ

这句话大意是:又曰:王大射,则共虎侯、熊侯、豹侯,设其鹄。

zhū hóu zé gòng xióng hòu bào hòu

这句话大意是:诸侯则共熊侯、豹侯;。

qīng dài fū zé gòng mí hòu jiē shè qí gǔ

这句话大意是:卿、大夫则共麋侯,皆设其鹄。

dà shè zhě wèi jì sì shè

这句话大意是:(大射者,为祭祀射。

wáng jiāng yǒu jiāo miào zhī shì yǐ shè zé zhū hóu jí qún chén yǔ bāng guó suǒ gòng zhī shì kě yǐ yǔ jì zhě

现代白话:王将有郊庙之事,以射择诸侯及群臣与邦国所贡之士能够与祭者。

shè zhě kě yǐ guān dé xíng qí róng tǐ bǐ yú lǐ qí jié bǐ yú lè ér zhōng duō zhě de yǔ yú jì

现代白话:射者能够观德行,其容体比于礼,其节比于乐,而中多者得与于祭。

fán dà shè gè yú qí shè gōng

这句话大意是:凡大射,各于其射宫。

hòu zhě qí suǒ shè yě yǐ hǔ bào xióng mí zhī pí chì qí cè suǒ wèi pí hòu

这句话大意是:侯者,其所射也,以虎豹熊麋之皮饬其侧,所谓皮侯。

wáng zhī dà shè hǔ hòu wáng suǒ zì shè yě

这句话大意是:王之大射,虎侯,王所自射也;。

xióng hòu zhū hóu suǒ shè

这句话大意是:熊侯,诸侯所射;。

bào hòu qīng dài fū yǐ xià suǒ shè

这句话大意是:豹侯,卿、大夫以下所射。

zhū hóu zhī dà shè xióng hòu zhū hóu suǒ zì shè

这句话大意是:诸侯之大射,熊侯,诸侯所自射;。

bào hòu qún chén suǒ shè

这句话大意是:豹侯,群臣所射。

qīng dài fū zhī dà shè mí hòu qún chén gòng shè yān

现代白话:卿、大夫之大射,麋侯,群臣共射呢。

yòu yuē bǎo shì zhǎng yǎng guó zǐ yǐ dào jiào zhī wǔ shè

这句话大意是:又曰:保氏:掌养国子以道,教之五射。

wǔ shè yī yuē bái shǐ èr yuē cān lián sān yuē yǎn zhù sì yuē xiāng chǐ wǔ yuē jǐng yí yě

这句话大意是:(五射:一曰白矢,二曰参连,三曰剡注,四曰襄尺,五曰井仪也。

lún yǔ yuē jūn zǐ wú suǒ zhēng

现代白话:《论语》曰:有德行的人无所争;。

bì yě shè hu

这句话大意是:必也,射吗?

yán yú shè ér hòu yǒu zhēng yě

这句话大意是:(言于射而后有争也。

yī ràng ér shēng xià ér yǐn shè yú táng shēng jí xià jiē yī ràng ér xiāng yǐn yě

这句话大意是:)揖让而升,下而饮,(射于堂,升及下皆揖让而相饮也。

qí zhēng yě jūn zǐ

现代白话:)其争也有德行的人。

duō suàn yǐn shǎo suàn jūn zǐ zhī suǒ zhēng yě

现代白话:(多算饮少算,有德行的人之所争也。

yòu yuē shè bù zhǔ pí shè yǒu wǔ shàn yān yī yuē hé zhì tǐ hé yě

现代白话:又曰:射不主皮,(射有五善呢:一曰和志,体和也;。

èr yuē hé róng yǒu róng yí

这句话大意是:二曰和容,有容仪;。

sān yuē zhǔ pí néng zhōng zhì

这句话大意是:三曰主皮,能中质;。

sì yuē hé shùn hé yā sòng

这句话大意是:四曰和顺,合《雅》、《颂》;。

wǔ yuē yǔ wǔ tóng

这句话大意是:五曰与舞同。

shè zhě bù dàn yǐ zhōng pí wéi shàn yì jiān qǔ qí hé róng yě

这句话大意是:射者不但以中皮为善,亦兼取其和容也。

wéi lì bù tóng kē gǔ zhī dào yě

这句话大意是:)为力不同科,古之道也。

wéi lì lì yì zhī shì yì zài shàng zhōng xià shè sān kē yān gù yuē bù tóng kē yě

现代白话:(为力,力役之事,亦在上中下,设三科呢,故曰不同科也。

hán shī wài zhuàn yuē chu xióng qú zǐ yè xíng jiàn qǐn shí yǐ wéi fú hǔ wān gōng ér shè zhī

这句话大意是:《韩诗外传》曰:楚熊渠子夜行,见寝石,以为伏虎,弯弓而射之。

méi jīn yǐn yǔ

这句话大意是:没金,饮羽。

xià shì zhī qí shí yě

这句话大意是:下视,知其石也。

yīn fù shè zhī shǐ cuī wú jì yě

这句话大意是:因复射之,矢摧,无迹也。

sān lǐ shè hòu tú yuē tiān zǐ dà shè zhī shí tiān zǐ hǔ hòu jiǔ shí bù

这句话大意是:《三礼射侯图》曰:天子大射之时,天子虎侯,九十步;。

zhū hóu xióng hòu qī shí bù

这句话大意是:诸侯熊侯,七十步;。

qīng dài fū bào hòu wǔ shí bù

这句话大意是:卿、大夫豹侯,五十步。

jī nèi zhū hóu dà shè jūn xióng hòu jiǔ shí bù

这句话大意是:畿内诸侯大射,君熊侯,九十步;。

qīng dài fū cān hóu qī shí bù

这句话大意是:卿、大夫参侯,七十步;。

shì án wǔ dàn qiè

这句话大意是:士犴(五旦切。

hóu wǔ shí bù

这句话大意是:)侯,五十步。

tiān zǐ qīng dài fū shè jūn chén gòng shè yī mí hòu wǔ shí bù

这句话大意是:天子、卿、大夫射,君臣共射一麋侯,五十步。

zhū hóu qīng dài fū yì rú zhī

这句话大意是:诸侯、卿、大夫亦如之。

tiān zǐ jí zhū hóu zhī shì jiē wú dà shè

这句话大意是:天子及诸侯之士,皆无大射。

cān hòu zhě yǐ bào pí wèi gǔ yǐ mí pí wèi shì

这句话大意是:参侯者,以豹皮为鹄,以麋皮为饰。

cān zhī wéi yán zá yě

这句话大意是:参之为言杂也。

án hòu zhě yǐ hú dà pí wèi zhī gǔ yì yǐ wéi shì

这句话大意是:犴侯者,以胡大皮为知鹄,亦以为饰。

yòu yuē tiān zǐ bīn shè yì sān hòu

这句话大意是:又曰:天子宾射亦三侯。

tiān zǐ shè wǔ zhèng hóu

这句话大意是:天子射,五正侯;。

zhū hóu shè sān zhèng hóu

这句话大意是:诸侯射,三正侯;。

qīng dài fū shè èr zhèng hóu

这句话大意是:卿、大夫射,二正侯。

zhū hóu bīn shè èr hóu jūn sān zhèng

这句话大意是:诸侯宾射二侯,君三正。

qīng dài fū bīn shè jūn chén gòng shè yī hóu èr zhèng

这句话大意是:卿、大夫宾射,君臣共射一侯,二正。

shì yǔ shì bīn shè án hóu èr zhèng

这句话大意是:士与士宾射,犴侯,二正。

shì bù dé huà yún qì gù yǐ án pí shì qí cè yě

这句话大意是:士不得画云气,故以犴皮饰其侧也。

jī nèi zhū hóu yǔ wài guó tóng qí hòu dào yì rú zhī

这句话大意是:畿内诸侯与外国同,其侯道亦如之。

yòu yuē tiān zǐ yàn shè tiān zǐ xióng hòu zhū hóu qīng dài fū shì hǔ bào hòu

这句话大意是:又曰:天子燕射,天子熊侯,诸侯、卿、大夫、士,虎、豹侯。

zhū hóu yàn shè jūn yì xióng hòu qīng dài fū yì yi cān hóu shì lù shǐ

这句话大意是:诸侯燕射,君亦熊侯,卿、大夫亦宜参侯,士鹿、豕。

qīng dài fū yǔ qí chén yàn shè jūn chén gòng shè hǔ bào hóu

这句话大意是:卿大夫与其臣燕射,君臣共射,虎豹侯。

shì yàn shè yì yi bào hòu huà lù shǐ yān

现代白话:士燕射,亦宜豹侯,画鹿豕呢。

jī nèi zhū hóu yǔ wài guó yòng qí hòu dào yì rú bīn shè

这句话大意是:畿内诸侯与外国用其侯道,亦如宾射。

zhàn guó cè yuē chu yǒu yǎng yóu jī zhě shàn shè

这句话大意是:《战国策》曰:楚有养由基者,善射。

qù yáng yè bǎi bù ér shè zhī bǎi fā bǎi zhòng

这句话大意是:去杨叶百步而射之,百发百中。

yǒu yī dài fū guò zhī yuē shàn shè kě jiào yǐ

现代白话:有一大夫过之,曰:"善射可教了。

yóu jī zǐ yuē shì dài wǒ shè zhī

现代白话:"由基孔子说:"试代我射之。

kè yuē wǒ fēi néng jiào zǐ chū zuǒ qū yòu yě

这句话大意是:"客曰:"我非能教子出左屈右也。

fu shè zhě bǎi fā bǎi zhòng ér bù yǐ shàn xi shǎo yān qì shuāi lì juàn gōng bō shǐ jū yī shǐ fā ér bù zhōng qián gōng jìn qì yǐ

现代白话:夫射者,百发百中,而不以善息,少呢,气衰力倦,弓拨矢拘,一矢发而不中,前功尽弃了!

yòu yuē gēng léi yǔ wèi wáng chù wǔ xià yǒu yàn cóng dōng fāng lái gēng léi xū fā ér yàn xià

这句话大意是:又曰:更羸与魏王处庑下,有雁从东方来,更羸虚发而雁下。

wèi wáng yuē shè kě zhì cǐ hu

这句话大意是:魏王曰:"射可至此吗?

gēng léi yuē qí fēi xú qí míng bēi

这句话大意是:"更羸曰:"其飞徐,其鸣悲。

fēi xú zhě gù chuāng tòng yě

这句话大意是:飞徐者,故疮痛也;。

míng bēi zhě shī qún yě

这句话大意是:鸣悲者,失群也。

gù tòng wèi xi jīng xīn wèi qù gù wén xián yīn ér xià

这句话大意是:故痛未息,惊心未去,故闻弦音而下。

shǐ jì yuē hàn yǒu shàn qí shè zhě lóu fán chu tiǎo zhàn sān hé lóu fán zhé shè shā zhī

这句话大意是:《史记》曰:汉有善骑射者楼烦,楚挑战三合,楼烦辄射杀之。

yòu yuē lǐ guǎng wèi yòu běi píng tài shǒu chū liè jiàn cǎo zhōng shí yǐ wéi hǔ shè zhī zhōng shí méi zú shì zhī shí yě

这句话大意是:又曰:李广为右北平太守,出猎,见草中石以为虎,射之,中石没镞,视之石也。

yīn fù gèng shè zhī zhōng bù fù rù

这句话大意是:因复更射之,终不复入。

guǎng suǒ jū jùn wén yǒu hǔ cháng zì shè zhī

这句话大意是:广所居郡闻有虎,常自射之。

jí jū yòu běi píng shè hǔ hǔ téng shāng guǎng guǎng yì jìng shè zhī

这句话大意是:及居右北平,射虎,虎腾伤广,广亦竟射之。

guǎng wéi rén yuán bì qí shàn shè yì tiān xìng yě

这句话大意是:广为人猿臂,其善射亦天性也。

suī qí zǐ sūn tā rén xué zhě mò néng jí

这句话大意是:虽其子孙他人学者,莫能及。

guǎng jī xiōng nú zhōng guì rén cóng

这句话大意是:广击匈奴,中贵人从。

xiōng nú sān rén shè zhī zhōng guì rén shā qí qí qiě jǐn

这句话大意是:匈奴三人射之,中贵人,杀其骑且尽。

zhōng guì rén zǒu guǎng guǎng yuē shì bì shè diāo zhě

这句话大意是:中贵人走广,广曰:"是必射雕者。

diāo niǎo shàn shè zhě shè zhī yě

这句话大意是:"(雕,鸟,善射者射之也。

zhú zhī guǒ rán

这句话大意是:)逐之,果然。

guǎng wéi jiāng qí shè jiàn dí fēi shí bù zhī nèi dù bù zhōng bù fā fā jí yìng xián ér dǎo

这句话大意是:广为将,其射,见敌非十步之内,度不中不发,发即应弦而倒。

yòng cǐ wèi jiāng bīng shù kùn rǔ

这句话大意是:用此为将,兵数困辱。

hàn shū yuē xiōng nú wèi zhì dōu zhī wēi kè mù xiàng dōu zhī zhuàng jiāo gōng shè zhī mò néng yī zhōng

这句话大意是:《汉书》曰:匈奴畏郅都之威,刻木像都之状,交弓射之,莫能一中。

yòu yuē táng yì fù hú rén yě shàn shè

这句话大意是:又曰:堂邑父,胡人也,善射。

yǔ zhāng qiān jù shǐ xī yù měi chù kùn zhī shí shè niǎo shòu gōng shí

这句话大意是:与张骞俱使西域,每处困之时,射鸟兽供食。

hòu hàn shū yuē wáng chǒng shàn shè shí fā shí zhōng jiē tóng chǔ yān

现代白话:《后汉书》曰:王宠善射,十发十中,皆同处呢。

yòu yuē dǒng zhuó lǚ lì guò rén shuāng dài liǎng jiān zuǒ yòu chí shè wèi qiāng hú suǒ wèi

这句话大意是:又曰:董卓膂力过人,双带两鞬,左右驰射,为羌胡所畏。

wèi zhì yuē yì lóu guó gǔ sù shèn shì zhī guó yě

这句话大意是:《魏志》曰:挹娄国,古肃慎氏之国也。

shàn shè rù rén mù

这句话大意是:善射,入人目。

yòu yuē wén dì gòng shàng cháng liè wèi hǔ suǒ zhú gù shè yīng shēng ér dào

这句话大意是:又曰:文帝共上常猎,为虎所逐,顾射,应声而倒。

tài zǔ zhuàng qí zhì yǒng shǐ jiāng wǔ qí

这句话大意是:太祖壮其挚勇,使将武骑。

wèi lüè yuē chéng gōng yīng cóng tài zǔ chū liè yǒu sān lù zǒu guò tài zǔ mìng yīng shè zhī sān fā sān lù jiē yìng xián ér dǎo

这句话大意是:《魏略》曰:成公英从太祖出猎,有三鹿走过,太祖命英射之,三发,三鹿皆应弦而倒。

wú zhì yuē tài shǐ cí zì zi yì

这句话大意是:《吴志》曰:太史慈,字子义。

chū běi hǎi xiāng kǒng róng yǐ huáng jīn kòu bào chū zhūn dū chāng wèi zéi guǎn hài suǒ wéi

这句话大意是:初,北海相孔融以黄巾寇暴,出屯都昌,为贼管亥所围。

cí nǎi dài jiān shè gōng shàng mǎ jiāng liǎng qí zì suí gè zuò yī de chí zhī

这句话大意是:慈乃带鞬摄弓上马,将两骑自随,各作一的持之。

kāi mén zhí chū wài jūn wéi xià zuǒ yòu rén bìng jīng hài bīng mǎ hù chū

这句话大意是:开门直出外军围下,左右人并惊骇,兵马互出。

cí yǐn mǎ zhì chéng xià qiàn nèi zhí suǒ chí de gè yī chū shè zhī

这句话大意是:慈引马至城下堑内,植所持的各一,出射之。

shè bì jìng rù mén

这句话大意是:射毕,径入门。

chen fù rú cǐ wéi xià rén huò qǐ huò wò gù cí fù zhí de shè zhī bì fù rù mén

这句话大意是:晨复如此,围下人或起或卧,故慈复植的射之,毕,复入门。

míng chén fù chū rú cǐ wú fù qǐ zhě wū shì biān mǎ zhí tū wéi zhōng chí qù

这句话大意是:明晨复出如此,无复起者,于是鞭马直突围中驰去。

bǐ zéi jué zhī cí xíng yǐ guò

这句话大意是:比贼觉知,慈行已过。

yòu shè shù rén jiē yìng xián ér dǎo gù wú gǎn zhuī zhě

这句话大意是:又射,数人皆应弦而倒,故无敢追者。

cí yuán bì shàn shè xián bù xū fā

这句话大意是:慈猿臂善射,弦不虚发。

cháng cóng sūn cè tǎo má bǎo zéi zéi wū zhūn lǐ yuán lóu shàng xíng mà yǐ shǒu chí lóu fén

这句话大意是:尝从孙策讨麻保贼,贼于屯里缘楼上行骂,以手持楼棼。

cí yǐn gōng shè zhī shǐ guàn shǒu zhe fén

这句话大意是:慈引弓射之,矢贯手,着棼。

wéi wài wàn yú rén mò bù chēng shàn

这句话大意是:围外万馀人,莫不称善。

qí miào rú cǐ

这句话大意是:其妙如此。

jìn shū yuē liú yào zì yǒng míng

这句话大意是:《晋书》曰:刘曜,字永明。

shēn cháng jiǔ chǐ liù cùn chuí shǒu guò xī

这句话大意是:身长九尺六寸,垂手过膝。

xióng wǔ yǒu lǚ lì shè tiě rù yī cùn yān shí hào shén shè yě

现代白话:雄武有膂力,射铁,入一寸呢,时号神射也。

yòu yuē yǔ yì shí yǒu zhòng sì wàn zhào jiā dū du zhēng tǎo zhū jūn shì

这句话大意是:又曰:庾翼时有众四万,诏加都督征讨诸军事。

shī cì xiāng yáng dà huì liáo zuǒ chén jīng jiǎ qīn shòu hú shǐ yuē wǒ zhī xíng yě ruò cǐ shè yǐ

现代白话:师次襄阳,大会僚佐,陈旌甲,亲授弧矢曰:"我之行也,若此射了。

suì sān qǐ sān dié tú zhòng zhǔ mù qí qì shí bèi

这句话大意是:"遂三起三叠,徒众属目,其气十倍。

yòu yuē yǔ yì zhèn wǔ chāng xiè shàng shù yì yì zī móu jūn shì

这句话大意是:又曰:庾翼镇武昌,谢尚数诣翼谘谋军事。

cháng yǔ yì gòng shè yì yuē qīng ruò pò dì dāng yǐ gǔ chuī xiāng shǎng

这句话大意是:尝与翼共射,翼曰:"卿若破的,当以鼓吹相赏。

shàng yīng shēng zhōng zhī yì jí yǐ qí fù gǔ chuī gěi zhī

这句话大意是:"尚应声中之,翼即以其副鼓吹给之。

yòu yuē yáng jì qiān tài zǐ tài fù

这句话大意是:又曰:杨济迁太子太傅。

jì yǒu cái yì cháng cóng dì xiào liè běi máng shān xià yǔ shì zhōng wáng jì jù zhe bù kù dié qí mǎ zhí jiǎo gōng zài niǎn qián

这句话大意是:济有才艺,常从帝校猎北邙山下,与侍中王济俱着布裤褶,骑马,执角弓,在辇前。

měng shòu tū chū dì lìng jì shè zhī yìng xián ér dǎo

这句话大意是:猛兽突出,帝令济射之,应弦而倒。

xū yú fù yī chū jì shòu zhào yòu shè shā zhī

这句话大意是:须臾复一出,济受诏,又射杀之。

liù jūn dà jiào chēng kuài

这句话大意是:六军大叫称快。

yòu yuē wèi shū lèi qiān hòu jiāng jūn zhōng yù zhǎng shǐ měi yǔ cān zuǒ shè shū cháng wèi huà chóu ér yǐ

这句话大意是:又曰:魏舒累迁后将军锺毓长史,每与参佐射,舒常为画筹而已。

hòu yù péng rén bù zú yǐ shū mǎn shù

这句话大意是:后遇朋人不足,以舒满数。

yù chū bù zhī qí shàn shè shū róng mào xián yǎ fā wú bù zhōng jǔ zuò è rán mò yǒu dí zhě

这句话大意是:毓初不知其善射,舒容貌闲雅,发无不中,举坐愕然,莫有敌者。

yù tàn ér xiè yuē wú zhī bù zú yǐ jǐn qīng cái yǒu rú cǐ shè yǐ

现代白话:毓叹而谢曰:"我之不足以尽卿才,有如此射了。

yòu yuē jiāng zhōu cì shǐ yǔ yuè lóng ān zhōng wèi sī tú zhǎng shǐ

这句话大意是:又曰:江州刺史庾悦,隆安中为司徒长史。

céng zhì jīng kǒu liú yì shí shén jù xiān jiù fǔ jiè dōng táng yǔ qīn gù chū shè ér yuè yǔ liáo zuǒ jìng lái yì

这句话大意是:曾至京口,刘毅时甚窭,先就府借东堂与亲故出射,而悦与僚佐径来诣。

yì gào zhī yuē yì bèi zhūn fǒu zhī rén hé yī shè shén nán

这句话大意是:毅告之曰:"毅辈迍否之人,合一射甚难。

suī wū zhū táng bìng kě wàng yǐ jīn rì jiàn ràng

这句话大意是:虽于诸堂并可,望以今日见让。

yuè bù xǔ

这句话大意是:"悦不许。

shè zhě jiē sàn wéi yì liú shè rú gù

这句话大意是:射者皆散,惟毅留射如故。

yòu yuē wáng kǎi yǐ dì jiù shē háo

这句话大意是:又曰:王恺以帝舅奢豪。

yǒu niú míng bā bǎi lǐ bó cháng yíng qí tí jiǎo

这句话大意是:有牛名八百里驳,常莹其蹄角。

wáng jì qǐng yǐ qián qiān wàn yǔ niú duì shè ér dǔ zhī kǎi yì zì shì qí néng lìng jì xiān shè yī fā pò dì

这句话大意是:王济请以钱千万,与牛对射而赌之,恺亦自恃其能,令济先射,一发破的。

yīn jù hú chuáng huà zuǒ yòu sù tàn niú xīn lái

这句话大意是:因据胡床叱左右:"速探牛心来!

xū yú ér zhì yī gē biàn yǐ

这句话大意是:"须臾而至,一割便已。

qí chūn qiū yuē yí dū wáng jiàn zì xuān chè tài zǔ dì shí liù zi

这句话大意是:《齐春秋》曰:宜都王鉴,字宣彻,太祖第十六子。

shàn shè cháng qǔ gān zhè chā de bǎi bù shè zhī shí fā shí zhōng

这句话大意是:善射,常取甘蔗插地,百步射之,十发十中。

gǔ zhī yáng yè dài bù néng jiā

这句话大意是:古之杨叶,殆不能加。

chén shū yuē zhě jiè gāng yì yǒu dǎn jué zhǎng qí shè

这句话大意是:《陈书》曰:褚玠,刚毅有胆决,长骑射。

cháng cóng sī kōng hóu ān dōu wū xú zhōu chū liè yù měng shòu jiè shè zhī zài fā zhōng kǒu rù fù é ér shòu bì

这句话大意是:常从司空侯安都于徐州出猎,遇猛兽,玠射之,再发,中口入腹,俄而兽毙。

yàn shū yuē gǔ jiān zì shì gù wān gōng sān shí yú

这句话大意是:《燕书》曰:贾坚,字世固,弯弓三石馀。

liè zǔ yǐ jiān shàn shè gù qīn shì zhī nǎi qǔ yī niú zhì bǎi bù shàng zhào jiān shǐ shè yuē néng zhōng zhī hu

这句话大意是:烈祖以坚善射,故亲试之,乃取一牛置百步上,召坚使射,曰:"能中之吗?

jiān yuē shào zhuàng zhī shí néng lìng bù zhōng

这句话大意是:"坚曰:"少壮之时,能令不中;。

jīn yǐ lǎo nián zhèng kě zhōng zhī

这句话大意是:今已老年,正可中之。

kè dà xiào

这句话大意是:"恪大笑。

shè fā yī shǐ fú jí zài yī shǐ mó fù jiē fù fū luò máo shàng xià rú yī

这句话大意是:射,发一矢拂脊,再一矢,磨腹,皆附肤落毛,上下如一。

kè yuē fù néng zhōng hu

这句话大意是:恪曰:"复能中吗?

jiān yuē suǒ guì zhě yǐ bù zhōng wèi qí zhōng zhī hé nán

这句话大意是:"坚曰:"所贵者以不中为奇,中之何难?

yī fà zhōng zhī

这句话大意是:"一发中之。

jiān shí nián liù shí yú yǐ guān zhě xián fú qí miào

现代白话:坚时年六十馀了,观者咸服其妙。

yòu yuē mù róng gēn shàn shè

这句话大意是:又曰:慕容根善射。

cháng cóng xíng liè yǒu yī yě yáng lì wū xuán yá

这句话大意是:尝从行猎,有一野羊立于悬崖。

tài zǔ mìng zuǒ yòu shè zhī mò yǒu zhōng zhě

这句话大意是:太祖命左右射之,莫有中者。

gēn zì mù qiú shè zhī yī fà ér zhōng

这句话大意是:根自募求射之,一发而中。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū yàn lù yuē jiàn wēi hàn bēn huán běn guó yǒu jìn qí bǎi yú zhuī zhī

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋·燕录》曰:建威翰奔还本国,有劲骑百馀追之。

hàn yáo wèi zhī yuē wú jì sī liàn ér guī bì wú fǎn miàn

现代白话:翰遥谓之曰:"我既思恋而归,必无返面!

wú zhī hú shǐ rǔ cáo zhī fǒu

现代白话:我之弧矢,你曹知否?

wú wéi xiāng bī zì qǔ sǐ yě

这句话大意是:无为相逼,自取死也!

wú chù rǔ guó jiǔ yǐ shì bù shā rǔ

现代白话:我处你国久了,誓不杀你。

kě bǎi bù shù dāo wú shè zhòng zhě rǔ pián yí fǎn

现代白话:可百步竖刀,我射中者,你便宜返;。

bù zhōng zhě kě qián yě

这句话大意是:不中者,可前也。

zhū qí jiě dāo shù zhī hàn fā ér zhōng huán zhuī qí nǎi sàn

这句话大意是:"诸骑解刀竖之,翰发而中环,追骑乃散。

yòu hòu yàn lù yuē mù róng shèng xíng yù zéi shèng yuē rǔ yù dāng fēng hu

现代白话:又《后燕录》曰:慕容盛行遇贼,盛曰:"你欲当锋吗?

shì shù rǔ shǒu zhōng jiàn bǎi bù wǒ shàn zhōng zhī yi shèn rǔ mìng

现代白话:试竖你手中箭,百步,我善中之,宜慎你命;。

rú bù zhōng dāng shù shēn xiāng shòu

这句话大意是:如不中,当束身相授。

dào nǎi shù jiàn shèng yī fà zhōng zhī

这句话大意是:"盗乃竖箭,盛一发中之。

dào yuē xiāng shì ěr

这句话大意是:盗曰:"相试耳。

zī ér qiǎn zhī

这句话大意是:"资而遣之。

yòu qián qín lù yuē fú lín zì yǒng yáo jiān zhī dì wǔ zi yě yǒu wén wǔ cái yì yǐn gōng wǔ bǎi jīn shè dòng lí ěr

这句话大意是:又《前秦录》曰:苻琳,字永瑶,坚之第五子也,有文武才艺,引弓五百斤,射洞犁耳。

zhì wū shān shuǐ wén yǒng jiē qǐ xiù qīng lì

这句话大意是:至于山水文咏,皆绮秀清丽。

yòu qián liáng lù yuē suǒ fú zì guó míng dūn huáng rén

这句话大意是:又《前凉录》曰:索孚,字国明,敦煌人。

shàn shè shí zhōng bā jiǔ

这句话大意是:善射,十中八九。

huò wèi zhī yuē shè yǒu fǎ hu

这句话大意是:或谓之曰:"射有法吗?

fú yuē shè zhī wéi fǎ yóu rén zhǔ zhī zhì tiān xià yě

这句话大意是:"孚曰:"射之为法,犹人主之治天下也;。

shè zhě gōng yǒu qiáng ruò shǐ yǒu zhū liǎng gōng bù hé dù shǐ bù duān zhí zhǔ suī féng méng bù néng yǐ zhōng cái bù chēng guān wàn wu huāng dài suī yǒu yáo shùn zhī jūn yì wú yǐ zhì yě

这句话大意是:射者弓有强弱,矢有铢两,弓不合度,矢不端直,主虽逢蒙,不能以中:才不称官,万务荒殆,虽有尧、舜之君,亦无以治也。

yòu zhào lù yuē liú yào qīn wéi chén ān wū lǒng chéng ān tū wéi ér chū

这句话大意是:又《赵录》曰:刘曜亲围陈安于陇城,安突围而出。

jìn zé dāo máo jù fā zhé hài liù qī

这句话大意是:近则刀矛俱发,辄害六七;。

yuǎn zé shuāng dài liǎng jiān zuǒ yòu chí shè

这句话大意是:远则双带两鞬,左右驰射。

✦ You read 工艺部·卷一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.