太平御览 · 李昉 · Chapter 789 of 1000

四夷部·卷十·南蛮五

PinyinModern Translation
Size

nán zhào mán

这句话大意是:○南诏蛮。

táng shū yuē nán zhào mán běn wū mán zhī bié zhǒng yě xìng méng shì

这句话大意是:《唐书》曰:南诏蛮,本乌蛮之别种也,姓蒙氏。

mán wèi wáng wèi zhào zì yán āi láo zhī hòu dài jū méng shě zhōu wèi qú shuài zài hàn yǒng chāng gù jùn dōng yáo zhōu zhī xi

这句话大意是:蛮谓王为诏,自言哀牢之后,代居蒙舍州,为渠帅,在汉永昌故郡东姚州之西。

qí xiān qú shuài yǒu liù zì hào liù zhào bīng lì xiāng liè gè yǒu jūn zhǎng wú tǒng shuài

这句话大意是:其先,渠帅有六,自号六诏,兵力相埒,各有君长,无统帅。

shǔ shí wèi zhū gě liàng suǒ zhēng jiē chén fú zhī

这句话大意是:蜀时,为诸葛亮所征,皆臣服之。

yòu yuē nán zhào mán guó chū shí yǒu méng shě lóng shēng jiā dú jiā dú shēng xì nú luó gāo zōng shí lái cháo

这句话大意是:又曰:南诏蛮,国初时,有蒙舍龙生迦独,迦独生细奴逻,高宗时来朝。

xì nú luó shēng luó shèng wǔ hòu shí lái cháo

这句话大意是:细奴逻生逻盛,武后时来朝。

qí qī fāng shēn luó shèng cì yáo zhōu wén qī shēng zǐ yuē wú qiě yǒu zi sǐ wū táng de zú yǐ

现代白话:其妻方娠逻盛,次姚州,闻妻生子,曰:"我且有子,死于唐地足了!

zi míng shèng luó pí

这句话大意是:"子名盛逻皮。

luó shèng zhì jīng shī cì jǐn páo jīn dài hái guó

这句话大意是:逻盛至京师,赐锦袍金带还国。

kāi yuán chū luó shèng sǐ zi shèng luó pí lì

这句话大意是:开元初,逻盛死,子盛逻皮立。

shèng luó pí sǐ zǐ pí luó gē lì

这句话大意是:盛逻皮死,子皮逻合立。

yòu yuē nán zhào mán pí luó gē sì lì

这句话大意是:又曰:南诏蛮,皮逻合嗣立。

èr shí liù nián zhào shòu tè jìn fēng yuè guó gōng cì míng yuē guī yì

这句话大意是:二十六年,诏授特进封越国公,赐名曰归义。

qí hòu pò ěr ā mán ěr yīn ér zhì qiè

这句话大意是:其后破洱阿蛮,(洱,音而志切。

yǐ gōng cè shòu yún nán wáng

这句话大意是:)以功策授云南王。

guī yì jiàn qiáng shèng yú wǔ zhào jìn ruò

这句话大意是:归义渐强盛,馀五诏浸弱。

xiān shì jiàn nán jié dù wáng yù shòu guī yì lù zòu liù zhào hé wéi yī zhào

这句话大意是:先是,剑南节度王昱受归义赂,奏六诏合为一诏。

guī yì jì bìng wǔ zhào fú qún mán pò tǔ bō zhī zhòng bīng rì yǐ jiāo dà suì xǐ jū dà hé chéng

这句话大意是:归义既并五诏,服群蛮,破吐蕃之众,兵日以骄大,遂徙居大和城。

tiān bǎo sì zài guī yì qiǎn sūn fèng jiā yì lái cháo shòu hóng lú qīng guī guó ēn cì shén hòu

这句话大意是:天宝四载,归义遣孙凤迦异来朝,授鸿胪卿,归国,恩赐甚厚。

yòu yuē gē luō fèng xí fēng wáng wú hé xiān yú zhòng tōng wèi jiàn nán jié dù shǐ zhāng qián tuó wèi yún nán tài shǒu

这句话大意是:又曰:合罗凤袭封王,无何,鲜于仲通为剑南节度使,张虔陀为云南太守。

zhòng tōng biǎn jí guǎ móu qián tuó jiǎo zhà yù xià bù yǐ lǐ

这句话大意是:仲通褊急寡谋,虔陀矫诈,遇下不以礼。

jiù shì nán zhào cháng yǔ qí qī zǐ yè jiàn dū du qián tuó jiē sī zhī yòu yǒu suǒ zhēng qiú gē luō fèng duō bù yīng

这句话大意是:旧事:南诏尝与其妻子谒见都督虔陀,皆私之,又有所征求,合罗凤多不应。

qián zhì qiǎn rén mà rǔ zhī réng mì zòu qí zuì è gē luō fèng fèn yuàn yīn fā bīng fǎn wéi qián zhì shā zhī

这句话大意是:虔陁遣人骂辱之,仍密奏其罪恶,合罗凤忿怨,因发兵反,围虔陁,杀之。

hòu qiǎn shǐ xiè zuì réng yǔ yún nán lù shì cān jūn jiāng rú zhī jù lái qǐng hái qí suǒ lǔ lüě qiě yán tǔ fán dà bīng yā jìng ruò bù xǔ dāng guī mìng tǔ bō yún nán zhī de fēi táng yǒu yě

这句话大意是:后遣使谢罪,仍与云南录事参军姜如芝俱来,请还其所虏掠,且言吐蕃大兵压境,若不许,当归命吐蕃,云南之地非唐有也。

zhòng tōng bù xǔ yīn qí shǐ jìn jūn bī dà hé chéng wèi nán zhào suǒ bài

这句话大意是:仲通不许,因其使进军,逼大和城,为南诏所败。

zì shì gē luō fèng běi chén tǔ bō

这句话大意是:自是合罗凤北臣吐蕃。

yòu yuē gē luō fèng sǐ qí sūn yì móu xún wèi wáng

这句话大意是:又曰:合罗凤死,其孙异牟寻为王。

móu xún pō zhī shū yǒu cái zhì shàn fǔ qí zhòng

这句话大意是:牟寻颇知书,有才智,善抚其众。

tǔ bō yì fù nán mán chóng shù yòu duó zhū mán xiǎn dì chéng lì chéng bǎo suì zhēng bīng yǐ zhù zhèn fáng móu xún yì yàn kǔ zhī

这句话大意是:吐蕃役赋南蛮重数,又夺诸蛮险地城,立城堡,岁征兵,以助镇防,牟寻益厌苦之。

yǒu zhèng huí zhě běn xiàng zhōu rén tiān bǎo zhōng shòu guī zhōu xi lú xiàn lìng

这句话大意是:有郑回者,本相州人,天宝中授巂州西泸县令。

guī zhōu xiàn wèi suǒ lǔ

这句话大意是:巂州陷,为所虏。

gē luō fèng yǐ huí yǒu rú xué gēng míng yuē mán lì shén ài zhòng zhī mìng jiào fèng jiā yì

这句话大意是:合罗凤以回有儒学,更名曰蛮利,甚爱重之,命教凤迦异。

jí yì móu xún lì yǐ huí wèi qīng píng guān shì jiē zī zhī

这句话大意是:及异牟寻立,以回为清平官,事皆咨之。

huí cháng yán wū móu xún yuē zì xī nán zhào cháng kuǎn fù zhōng guó zhōng guó shàng lǐ yì yǐ huì yǎng wèi wu wú suǒ qiú qǔ

这句话大意是:回尝言于牟寻曰:"自昔南诏尝款附中国,中国尚礼义,以惠养为务,无所求取。

jīn qì fán guī táng wú yuǎn shù zhī láo lì mò dà yān

现代白话:今弃蕃归唐,无远戍之劳,利莫大呢。

móu xún shàn qí yán móu nèi fù zhě shí yú nián yǐ

现代白话:"牟寻善其言,谋内附者十馀年了。

huì jiàn nán xi chuān jié dù shǐ wéi gāo zhāo fǔ zhū mán jū wū xīng lǔ wàng děng guī huà wén móu xún zhī yì yīn zhū mán yù shū wū móu xún qiě zhāo huái zhī

这句话大意是:会剑南西川节度使韦皋招抚诸蛮,苴乌、星虏望等归化,闻牟寻之意,因诸蛮寓书于牟寻,且招怀之。

móu xún nǎi zhǎn tǔ bō shǐ qù qí suǒ lì dì hào yǐ guī wǒ réng qǐng fù nán zhào jiù míng

这句话大意是:牟寻乃斩吐蕃使,去其所立帝号,以归我,仍请复南诏旧名。

chū tǔ bō yīn zhēng běi tíng yǔ huí hú dà zhàn sǐ shāng pō zhòng nǎi zhēng bīng wū móu xún xū wàn rén

这句话大意是:初,吐蕃因争北庭,与回鹘大战,死伤颇众,乃征兵于牟寻,须万人。

móu xún yù yīn yǐ xí zhī nǎi shì guǎ ruò wèi tǔ bō yuē mán jūn sù shǎo jǐn kě fā sān qiān rén

这句话大意是:牟寻欲因以袭之,乃示寡弱,谓吐蕃曰:"蛮军素少,仅可发三千人。

tǔ bō shǎo zhī qǐng yì zhì wǔ qiān nǎi xǔ

这句话大意是:"吐蕃少之请益至五千,乃许。

móu xún jù qiǎn bīng wǔ qiān rén shù tǔ bō nǎi jiāng shù wàn zhǒng qí hòu zhòu yè jiān xíng chéng qí wú bèi dà pò tǔ bō wū shén chuān tiě qiáo

这句话大意是:牟寻遽遣兵五千人戍吐蕃,乃将数万踵其后,昼夜兼行,乘其无备,大破吐蕃于神川铁桥。

qiǎn shǐ gào jié dì nǎi mìng jiān yù shǐ zhōng chéng yuán zī chí jié cè nán zhào wáng réng cì jīn yìn yuē zhēn yuán cè nán zhào yìn

这句话大意是:遣使告捷,帝乃命兼御史中丞袁滋持节册南诏王,仍赐金印,曰:"贞元册南诏印"。

yòu yuē zhēn yuán shí nián nán zhào wáng qiǎn shǐ méng còu luō dòng lái xiàn duó shuò làng rén jiàn

这句话大意是:又曰:贞元十年,南诏王遣使蒙凑罗栋来献铎槊、浪人剑。

piào guó

这句话大意是:○骠国。

táng shū yuē piào guó zài yǒng chāng gù jùn nán èr qiān yú lǐ

这句话大意是:《唐书》曰:骠国在永昌故郡南二千馀里。

qí guó jìng dōng lín zhēn là xi jiē dōng tiān zhú nán jǐn míng hǎi běi tōng nán zhào xiē lè chéng jiè dōng běi jù yáng jū miē chéng liù qiān bā bǎi lǐ

这句话大意是:其国境东邻真腊,西接东天竺,南尽溟海,北通南诏些乐城界,东北距阳苴咩城六千八百里。

wǎng lái tōng pìn jiā luó pó tí děng èr shí guó yì shǔ zhě dào lín wáng děng jiǔ chéng shí jìng tǔ zhě luō jūn qián děng èr bǎi jiǔ shí bā bù luò

这句话大意是:往来通聘迦罗婆提等二十国,役属者道林王等九城,食境土者罗君潜等二百九十八部落。

qí wáng xìng kùn méi cháng míng mó luó rě

这句话大意是:其王姓困没长,名摩罗惹。

qí guó xiāng míng mó hē sī nà

这句话大意是:其国相名摩诃思那。

qí wáng jìn shì zé yú yǐ jīn shéng chuáng yuǎn shì zé chéng xiàng

这句话大意是:其王近适则舆以金绳床,远适则乘象。

pín fēi shén zhòng cháng shù bǎi rén

这句话大意是:嫔妃甚众,常数百人。

qí luó chéng gòu yǐ zhuān zhòu zhōu yī bǎi liù shí lǐ háo àn yì gòu zhuān

这句话大意是:其罗城构以砖甃,周一百六十里,壕岸亦构砖。

xiāng chuán běn shì shè lì fú chéng chéng nèi yǒu jū rén shù wàn jiā fó sì bǎi yú qū

这句话大意是:相传本是舍利佛城,城内有居人数万家,佛寺百馀区。

qí táng yǔ jiē cuò yǐ jīn yín tu yǐ dān cǎi shī yǐ zǐ kuàng fù yǐ jǐn jì

这句话大意是:其堂宇皆错以金银,涂以丹彩,施以紫纩,覆以锦罽。

qí sú hǎo shēng wù shā

这句话大意是:其俗好生恶杀。

qí tǔ yí shū sù dào liáng wú má mài

这句话大意是:其土宜菽、粟、稻、梁,无麻、麦。

qí lǐ wú xíng míng zhì gù zhī jù fàn zuì zhě yǐ zhú wǔ shí běn cì zhī fù fàn zhě tà qí bèi shù zhǐ wǔ jīng zhě zhǐ sān shā rén zhě lù zhī

这句话大意是:其理无刑名桎梏之具,犯罪者以竹五十本朿之,复犯者挞其背,数止五,经者止三,杀人者戮之。

nán nǚ shí suì zé luò fà zhǐ sì shè yī sāng mén

这句话大意是:男女十岁则落发,止寺舍,依桑门。

zhì èr shí bù wù fó lǐ nǎi fù fā wèi jū rén

这句话大意是:至二十不悟佛理,乃复发为居人。

qí yī fú xī yǐ bái dié wèi zhāo xiá rào yāo ér yǐ bù yī zēng bó yún chū wū cán wèi qí shāng shēng gù yě

这句话大意是:其衣服悉以白氎为朝霞,绕腰而已,不衣缯帛,云出于蚕,为其伤生故也。

jūn chén fù zǐ zhǎng yòu yǒu xù

这句话大意是:君臣、父子、长幼有序。

huá yán wèi zhī biāo zì wèi tū luō chéng dū pó rén wèi zhī tú lǐ zhuō gǔ

这句话大意是:华言谓之骠,自谓突罗成,阇婆人谓之徒里拙古。

wèi cháng tōng zhōng guó

这句话大意是:未尝通中国。

zhēn yuán zhōng qí wáng wén nán zhào yì móu xún guī fù xīn mù zhī

这句话大意是:贞元中,其王闻南诏异牟寻归附,心慕之。

bā nián nǎi qiǎn qí dì xī lì yí yīn nán zhào chóng yì lái cháo yòu xiàn qí guó lè fán shí qū yǔ yuè gōng sān shí wǔ rén jù

这句话大意是:八年,乃遣其弟悉利移因南诏重译来朝,又献其国乐凡十曲,与乐工三十五人俱。

yuè qǔ jiē yǎn shì shì jīng lùn zhī cí yì

这句话大意是:乐曲皆演释氏经论之词意。

yǐ xī lì yí wèi shì dà pú qīng

这句话大意是:以悉利移为试大仆卿。

nán yí zhì yuē piào guó zài yǒng chāng nán qī shí wǔ rì chéng gē luō fèng suǒ tōng yě

这句话大意是:《南夷志》曰:骠国在永昌南七十五日程,合罗凤所通也。

qí guó yòng yín qián

这句话大意是:其国用银钱。

yǐ qīng zhuān wèi yuán chéng zhōu xíng yī rì chéng

这句话大意是:以青砖为圆城,周行一日程。

bǎi xìng jǐn zài chéng nèi yǒu shí èr suǒ táng

这句话大意是:百姓尽在城内,有十二所堂。

dāng guó wáng suǒ jū mén qián yǒu dà xiàng lù zuò gāo bǎi yú chǐ bái rú shuāng xuě

这句话大意是:当国王所居,门前有大象露坐,高百馀尺,白如霜雪。

sú shàng lián chǐ rén zhuàng hé shàn shǎo yán zhòng fó fǎ

这句话大意是:俗尚廉耻,人壮和善,少言,重佛法。

chéng zhōng bìng wú zǎi shā yòu duō tuī bù tiān wén

这句话大意是:城中并无宰杀,又多推步天文。

ruò yǒu sù sòng zhě wáng jí lìng fén xiāng xiàng dà xiàng sī wéi shì fēi biàn gè yǐn tuì

这句话大意是:若有诉讼者,王即令焚香,向大象思惟是非,便各引退。

huò yǒu zāi yì wáng yì fén xiāng duì xiàng huǐ guò zì zè

这句话大意是:或有灾役,王亦焚香对象,悔过自责。

nán zǐ duō yī bái dié fù rén dāng dǐng wèi gāo jì yǐ jīn yín bèi zhū wèi shì yú zhe qīng pó qún yòu pī luō duàn

这句话大意是:男子多衣白叠,妇人当顶为高髻,以金银贝珠为饰,馀着青婆裙,又披罗段。

xíng bì chí shàn guì jiā fù nǚ jiē sān rén wǔ rén zài bàng gòng shàn

这句话大意是:行必持扇,贵家妇女皆三人、五人在傍共扇。

yǔ bō sī jí pó luó mén jiē jiè xi qù shè lì chéng liù shí rì chéng yí cǐ shì dōng tiān zhú yě

这句话大意是:与波斯及婆罗门接界,西去舍利城六十日程,疑此是东天竺也。

bào mán děng bù luò

这句话大意是:○暴蛮等部落。

nán yí zhì yuē zhú zi lǐng dōng yǒu bào mán bù luò lǐng xi yǒu lú lù mán bù luò yòu yǒu shēng mán mó mí diàn bù luò

这句话大意是:《南夷志》曰:竹子岭东有暴蛮部落,岭西有卢鹿蛮部落,又有生蛮磨弥殿部落。

cǐ děng bù luò jiē dōng cuàn wū mán yě

这句话大意是:此等部落,皆东爨乌蛮也。

nán zé jì nǚ zé sàn fà jiàn rén wú lǐ jié bài guì

这句话大意是:男则髻,女则散发,见人无礼节拜跪。

sān yì nǎi yǔ huá tōng

这句话大意是:三译,乃与华通。

dà bù luò zé yǒu dà guǐ zhǔ bǎi xìng èr bǎi jiā xiǎo bù luò yì yǒu xiǎo guǐ zhǔ

这句话大意是:大部落则有大鬼主,百姓二百家,小部落亦有小鬼主。

yī qiè xìn shǐ guǐ wū yòng xiāng fú zhì

这句话大意是:一切信使鬼巫,用相服制。

tǔ duō niú mǎ wú bù bó nán nǚ xī bèi niú yáng pí

这句话大意是:土多牛马,无布帛,男女悉被牛羊皮。

wù shān

这句话大意是:○勿邓。

nán yí zhì yuē wù shān bù luò dà guǐ zhǔ mèng chōng dì fāng qiān lǐ gōng bù yī xìng bái mán wǔ xìng wū mán

这句话大意是:《南夷志》曰:勿邓部落,大鬼主梦冲,地方千里,功部一姓白蛮,五姓乌蛮。

wū mán fù rén yǐ bái hēi zēng wèi yī bái mán fù rén bái zēng wèi yī xià bù guò xī

这句话大意是:乌蛮妇人以白黑缯为衣,白蛮妇人白缯为衣,下不过膝。

dà dǎn

这句话大意是:○大赕。

nán yí zhì yuē dà dǎn zhōu huí bǎi yú lǐ xī shì yě mán wú jūn zhǎng

这句话大意是:《南夷志》曰:大赕,周回百馀里,悉是野蛮,无君长。

de yǒu zhàng dú hé dǎn rén zhì zhōng zhàng zhě shí sǐ bā jiǔ

这句话大意是:地有瘴毒河,赕人至中瘴者,十死八九。

gē luō fèng cháng qiǎn shǐ zhù chéng wū bǐ guǎn zhì yě mán bù yú suì sǐ zhě guò bàn suì suì bà qì

这句话大意是:合罗凤尝遣使筑城于彼,管制野蛮,不逾岁,死者过半,岁遂罢弃。

qí tǔ féi wò zhǒng hù zhǎng zhàng yú

这句话大意是:其土肥沃,种瓠长丈馀。

dōng guā yì rán jiē sān chǐ wéi

这句话大意是:冬瓜亦然,皆三尺围。

yòu duō yì yǐ wú nóng sāng shōu cǐ chōng liáng

这句话大意是:又多薏苡,无农桑,收此充粮。

sān miàn jiē shì xuě shān qí gāo zào tiān

这句话大意是:三面皆是雪山,其高造天。

nán lú

这句话大意是:○南泸。

nán yí zhì yuē lú shuǐ shǔ zhū gě liàng fá nán mán wǔ yuè dù lú chù

这句话大意是:《南夷志》曰:泸水,蜀诸葛亮伐南蛮,五月渡泸处。

dà rú bì chuān zhōng qì hou cháng rè suī fāng dōng xíng guò zhě jiē tǎn yī liú hàn

这句话大意是:大如臂,川中气候常热,虽方冬,行过者皆袒衣流汗。

liàng shuǐ chuān

这句话大意是:○量水川。

nán yí zhì yuē liàng shuǐ chuān zài diān chí nán liǎng rì xíng hàn jiù lí zhōu de

这句话大意是:《南夷志》曰:量水川,在滇池南两日行,汉旧黎州地。

chuān zhōng yǒu tiān chí qí shuǐ dōng nán liú chū yī shí dòu zhōng shuǐ liú shén guǎng shí dòu shén xiá

这句话大意是:川中有天池,其水东南流,出一石窦中,水流甚广,石窦甚狭。

mán yún cǐ dòu hū shì kōng zé bǎi xìng yōu ruò

这句话大意是:蛮云:此窦忽室空,则百姓忧溺。

mí nuò guó mí chén guó

这句话大意是:○弥诺国、弥臣国。

nán yí zhì yuē mí nuò guó mí chén guó jiē biān hǎi guó yě

这句话大意是:《南夷志》曰:弥诺国、弥臣国,皆边海国也。

hū qí jūn zhǎng wéi shòu

这句话大意是:呼其君长为寿。

mí nuò miàn chì ér zhǎng

这句话大意是:弥诺,面赤而长;。

mí chén miàn hēi ér duǎn

这句话大意是:弥臣,面黑而短。

xìng gōng jǐn měi yú rén yǔ xiàng qián yī bù yī bài

这句话大意是:性恭谨,每与人语,向前一步一拜。

guó wú chéng guō mí nuò wáng suǒ jū wū zhī zhōng yǒu yī dà zhù diāo kè wéi wén shì yǐ jīn yín

这句话大意是:国无城郭,弥诺王所居屋之中,有一大柱,雕刻为文,饰以金银;。

mí chén wáng yǐ mù shān wèi jū hǎi jì shuǐ zhōng yǐ shí shī zi wèi wū sì zú réng yǐ bǎn gài xī yòng xiāng mù

这句话大意是:弥臣王以木栅为居海际水中,以石师子为屋,四足仍以板盖,悉用香木。

zhǔ chū jí chéng xiàng

这句话大意是:主出即乘象。

bǎi xìng jiē lóu jū pī pó luō lóng nán shào nǚ duō

这句话大意是:百姓皆楼居,披婆罗笼,男少女多。

sú hǎo yīn yuè lóu liǎng tóu zhì gǔ yǐn jiǔ jí jī gǔ nán nǚ xié shǒu lóu zhōng tà wǔ wéi lè zài yǒng chāng chéng xī nán liù shí rì chéng

这句话大意是:俗好音乐,楼两头置鼓,饮酒即击鼓,男女携手楼中,踏舞为乐,在永昌城西南六十日程。

kūn lún guó

这句话大意是:○昆仑国。

nán yí zhì yuē kūn lún guó wáng běi qù xī ěr hé bā shí yī chéng chū xiàng jí qīng mù xiāng zhān tán bīng láng liú lí shuǐ jīng xī jiǎo děng wù

这句话大意是:《南夷志》曰:昆仑国王北去西洱河八十一程,出象及青木、香旃檀、槟榔、琉璃、水精、犀角等物。

mán kòu cháng gōng zhī wèi qí jué shuǐ yān jìn jìn tuì wú jì è sǐ wàn yú bù sǐ zhě qù qí yòu wàn hòu fàng huí

这句话大意是:蛮寇尝攻之,为其决水淹浸,进退无计,饿死万馀,不死者去其右腕后放回。

xiǎo pó luō mén guó

这句话大意是:○小婆罗门国。

nán yí zhì yuē xiǎo pó luō mén guó zài yǒng chāng běi qī shí sì rì chéng

这句话大意是:《南夷志》曰:小婆罗门国,在永昌北七十四日程。

sú bù shí niú ròu yù zhī shēn hòu shì

这句话大意是:俗不食牛肉,预知身后事。

chū bèi chǐ bái là yuè nuò

这句话大意是:出贝齿、白蜡、越诺。

gòng dà ěr guó lái wǎng mán yí shàn zhī xìn tōng qí guó

这句话大意是:共大耳国来往,蛮夷善之,信通其国。

yè bàn guó

这句话大意是:○夜半国。

nán yí zhì yuē yè bàn guó zài cāng wàng chéng dōng běi gé lí shuǐ chéng chuān yuán

这句话大意是:《南夷志》曰:夜半国,在苍望城东北,隔丽水城川原。

qí fù rén wéi yǔ guǐ tōng néng zhī jí xiōng huò fú

这句话大意是:其妇人惟与鬼通,能知吉凶祸福。

běn tǔ jūn zhǎng chóng xìn zhī mán yí wǎng wǎng yǐ jīn gòu zhī yào zhī shàn è

这句话大意是:本土君长崇信之,蛮夷往往以金购之,要知善恶。

nǚ wáng guó

这句话大意是:○女王国。

nán yí zhì yuē ān wáng guó qù huān zhōu shí yuè chéng wǎng wǎng yǔ huān zhōu rén jiāo yì

这句话大意是:《南夷志》曰:安王国,去驩州十月程,往往与驩州人交易。

mán cháng fá zhī zhōng qí yào jiàn bǎi bù cún yī

这句话大意是:蛮尝伐之,中其药箭,百不存一。

dú jǐn mán

这句话大意是:○独锦蛮。

nán yí zhì yuē dú jǐn mán zhě wū mán zhī miáo yì yě

这句话大意是:《南夷志》曰:独锦蛮者,乌蛮之苗裔也。

zài qín zāng chuān qù ān níng liǎng rì chéng

这句话大意是:在秦臧川,去安宁两日程。

qí zú duō xìng li

这句话大意是:其族多姓李。

yì móu xún mǔ jí dú jǐn mán nǚ yě

这句话大意是:异牟寻母,即独锦蛮女也。

yǒu jì fù lán zhēn yuán zhōng wèi dà jiàng jūn zài bó nòng jiǎn chuān wèi chéng shǐ děng

这句话大意是:有季负蓝,贞元中为大将军,在勃弄拣川为城使等。

nòng jiǎn mán

这句话大意是:○弄拣蛮。

nán yí zhì yuē nòng jiǎn mán zé bái mán miáo yì yě běn yáo zhōu nòng jiǎn xiàn bù luò qí de jiù wèi bāo zhōu

这句话大意是:《南夷志》曰:弄拣蛮,则白蛮苗裔也,本姚州弄拣县部落,其地旧为褒州。

cháng yǒu shǒu lǐng wù shā sī hù jù zuì lǜ zhòng běi bēn zài mó mó xiē jiāng cè

这句话大意是:尝有首领误杀司户,惧罪,率众北奔,在摩磨些江侧。

zhēn yuán zhōng yì móu xún pò tǔ bō chéng yì huò nòng jiǎn chéng qiān wū yǒng chāng zhī de

这句话大意是:贞元中,异牟寻破吐蕃城邑,获弄拣城,迁于永昌之地。

qīng líng mán

这句话大意是:○清蛉蛮。

nán yí zhì yuē qīng líng mán yì bái mán miáo yì yě běn qīng líng xiàn bù luò

这句话大意是:《南夷志》曰:清蛉蛮,亦白蛮苗裔也,本清蛉县部落。

tiān bǎo zhōng guī zhōu chū xiàn yǒu shǒu lǐng yǐn shì fù zǐ xiāng shuài nán bēn hé dǎn gé luō fèng hòu dài zhī

这句话大意是:天宝中,巂州初陷,有首领尹氏父子,相率南奔河赕,阁罗凤厚待之。

zhēn yuán zhōng nán zhào qīng píng guān yǐn fǔ qiú jiē qí rén yě

这句话大意是:贞元中,南诏清平官尹辅酋,皆其人也。

yī fú yán yǔ yǔ méng shě lüè tóng

这句话大意是:衣服、言语与蒙舍略同。

zhǎng kūn mán

这句话大意是:○长裈蛮。

nán yí zhì yuē zhǎng kūn mán běn wū mán zhī hòu

这句话大意是:《南夷志》曰:长裈蛮,本乌蛮之后。

bù luò zài jiàn chuān shǔ làng zhào

这句话大意是:部落在剑川,属浪诏。

qí sú jiē yī zhǎng kūn yè dì gèng wú yī fú wéi pī niú yáng pí

这句话大意是:其俗皆衣长裈曳地,更无衣服,惟披牛羊皮。

shī mán

这句话大意是:○施蛮。

nán yí zhì yuē shī mán běn wū mán zhǒng zú yě

这句话大意是:《南夷志》曰:施蛮,本乌蛮种族也。

tiě qiáo xī běi dà shī dǎn xiǎo shī dǎn jiàn xún dǎn jiē qí suǒ jū zhī de nán yǐ zēng bù wèi màn dāng kūn

这句话大意是:铁桥西北大施赕、小施赕、剑寻赕,皆其所居之地,男以缯布为缦裆裈。

fù rén cóng dǐng héng fēn qí fā dāng é jí dǐng hòu gè wèi jì

这句话大意是:妇人从顶横分其发,当额及顶后各为髻。

nán nǚ zhōng shēn xiǎn zú pī niú yáng pí

这句话大意是:男女终身跣足,披牛、羊皮。

mó xiē mán

这句话大意是:○磨些蛮。

nán yí zhì yuē mó xiē mán wū zhǒng yě

这句话大意是:《南夷志》曰:磨些蛮,乌种也。

tiě qiáo shàng xià jí dà pó xiǎo pó sān pó cǎi lǎn kūn chí děng chuān jiē qí suǒ jū zhī de

这句话大意是:铁桥上下及大婆、小婆、三婆采览、昆池等川,皆其所居之地。

tǔ duō niú yáng yī jiā jí yǒu yáng qún

这句话大意是:土多牛羊,一家即有羊群。

zhōng shēn bù xǐ shǒu miàn

这句话大意是:终身不洗手面。

nán nǚ jiē pī yáng pí

这句话大意是:男女皆披羊皮。

sú hǎo yǐn jiǔ gē wǔ

这句话大意是:俗好饮酒、歌舞。

pū zi mán

这句话大意是:○扑子蛮。

nán yí zhì yuē pū zi mán yǒng hàn jiǎo jié

这句话大意是:《南夷志》曰:扑子蛮,勇悍矫捷。

yǐ qīng pó luō duàn wèi tōng shēn kūn

这句话大意是:以青婆罗段为通身裈。

shàn yòng pō jī zhú gōng shēn lín jiān shè fēi shǔ fā wú bù zhōng

这句话大意是:善用泊箕、竹弓,深林间射飞鼠,发无不中。

bù luò shǒu lǐng wèi zhī qiú

这句话大意是:部落首领谓之酋。

qí tǔ wú shí qì yǐ bā jiāo yè jiè zhī

这句话大意是:其土无食器,以芭蕉叶藉之。

xún chuán mán

这句话大意是:○寻传蛮。

nán yí zhì yuē xún chuán mán sú wú sī mián bù bó pī pó luō lóng xiǎn zú kě yǐ jiàn lǚ nà jí

现代白话:《南夷志》曰:寻传蛮,俗无丝绵布帛,披婆罗笼,跣足,能够践履捺棘。

chí gōng xié shǐ shè háo zhū shēng shí qí ròu qǔ qí liǎng yá shuāng chā dǐng bàng wèi shì yòu tiáo qí pí yǐ jì yāo

这句话大意是:持弓挟矢,射豪猪,生食其肉,取其两牙双插顶傍为饰,又条其皮以系腰。

měi zhàn dòu jí yǐ lóng zi lóng tóu rú dōu móu zhuàng

这句话大意是:每战斗,即以笼子笼头,如兜鍪状。

luǒ xíng mán

这句话大意是:○裸形蛮。

nán yí zhì yuē luǒ xíng mán zài xún chuán chéng xi sān bǎi lǐ wèi cháo xué wèi zhī yě mán

这句话大意是:《南夷志》曰:裸形蛮,在寻传城西三百里,为巢穴,谓之野蛮。

gē luō fèng jì dìng xún chuán ér yě mán sǎn jū shān gǔ jí zhàn jí zhào zhī

这句话大意是:合罗凤既定寻传,而野蛮散居山谷,集战即召之。

yì wú jūn zhǎng nǚ duō nán shǎo

这句话大意是:亦无君长,女多男少。

wú tián nóng yī fú wéi yǒu mù pí yǐ bì xíng

这句话大意是:无田农,衣服惟有木皮以蔽形。

huò shí qī wǔ qī gòng yǎng yī zhàng fū

这句话大意是:或十妻、五妻共养一丈夫。

jìn rì chí gōng xià jié lán yǒu wài lái qīn hài zhě zé shè zhī

这句话大意是:尽日持弓,下楬栏,有外来侵害者,则射之。

cǎo dàn wàng zǐ mán

这句话大意是:○{艹旦}望子蛮。

nán yí zhì yuē cǎo dàn wàng zǐ mán zài lán cāng jiāng yǐ xī

这句话大意是:《南夷志》曰:{艹旦}望子蛮,在兰苍江以西。

qí rén yǒng jié shàn wū mǎ shàng yòng qiāng suǒ chéng mǎ bù yòng ān

这句话大意是:其人勇捷,善于马上用枪,所乘马不用鞍。

xiǎn zú yī duǎn jiǎ cái bì xiōng fù ér yǐ

这句话大意是:跣足,衣短甲,才蔽胸腹而已。

wàng mán

这句话大意是:○望蛮。

nán yí zhì yuē wàng mán wài yù bù luò zài yǒng chāng běi

这句话大意是:《南夷志》曰:望蛮外喻部落,在永昌北。

qí rén zhǎng dà fù pái chí shuò qián wú qiáng dí

这句话大意是:其人长大,负排持槊,前无强敌。

yòu néng yòng mù gōng duǎn jiàn fu dú yào zhōng rén lì bì

这句话大意是:又能用木弓短箭,傅毒药,中人立毙。

fù rén xiǎn zú yǐ qīng bù wèi yī lián kē bèi ba chǐ zhēn zhū xié luò qí shēn

这句话大意是:妇人跣足,以青布为衣,联珂贝、巴齿、真珠,斜络其身。

yǒu fu shù fēn fā wèi liǎng jì

这句话大意是:有夫,竖分发,为两髻;。

wú fu zhě dǐng hòu wèi yī jì chuí zhī

这句话大意是:无夫者,顶后为一髻垂之。

dì yí shā niú jiǎo zhǎng sì chǐ yǐ lái

这句话大意是:地宜沙牛,角长四尺以来。

fù rén shì rǔ lào

这句话大意是:妇人嗜乳酪。

hēi chǐ zhū mán jīn chǐ yín chǐ xiù jiǎo fù

这句话大意是:○黑齿诸蛮(金齿、银齿、绣脚附)。

nán yí zhì yuē hēi chǐ jīn chǐ yín chǐ xiù jiǎo sì mán bìng zài yǒng chāng guān nán zá zhǒng lèi yě

这句话大意是:《南夷志》曰:黑齿、金齿、银齿、绣脚四蛮,并在永昌关南,杂种类也。

hēi chǐ yǐ qī qī qí chǐ

这句话大意是:黑齿,以漆漆其齿。

jīn chǐ yǐ jīn lòu piàn guǒ qí chǐ

这句话大意是:金齿,以金镂片裹其齿。

yín chǐ yǐ yín

这句话大意是:银齿,以银。

yǒu shì jiàn rén zé yǐ cǐ wéi shì qǐn shí zé qù zhī

这句话大意是:有事见人,则以此为饰,寝食则去之。

jiē dāng dǐng shàng wèi yī jì yǐ qīng bù wèi tōng shēn kù yòu xié pī qīng bù tiáo

这句话大意是:皆当顶上为一髻,以青布为通身裤,又斜披青布条。

xiù jiǎo mán zé wū huái shàng féi xià zhōu zā kè wéi wén cǎi yī yǐ fēi bù

这句话大意是:绣脚蛮,则于踝上、腓下周匝刻为文彩,衣以绯布。

xiù miàn mán

这句话大意是:○绣面蛮。

nán yí zhì yuē xiù miàn mán shēng yī yuè zé yǐ zhēn cì miàn qīng dài tu zhī rú xiù zhuàng

这句话大意是:《南夷志》曰:绣面蛮,生一月,则以针刺面,青黛涂之,如绣状。

chuān bí mán

这句话大意是:○穿鼻蛮。

nán yí zhì yuē chuān bí mán zài zhè dōng

这句话大意是:《南夷志》曰:穿鼻蛮,在柘东。

yǐ jìng chǐ jīn huán chuān bí zhōng gé xià chuí guò yí

这句话大意是:以径尺金环穿鼻中隔,下垂过颐。

jūn zhǎng jí yǐ sī shéng xì shǐ rén qiān qǐ nǎi xíng

这句话大意是:君长即以丝绳系,使人牵起乃行。

qí cì zhě huā tóu jīn dīng liǎng méi cóng bí liǎng biān chuān lìng tòu xià

这句话大意是:其次者,花头金钉两枚,从鼻两边穿,令透下。

zhǎng zōng jiǎn fēng

这句话大意是:○长鬃、拣锋。

nán yí zhì yuē zhǎng zōng jiǎn fēng èr mán bù luò zōng hēi ér zhǎng dāng é qián wèi yī cháng zōng jì xià guò qí měi xíng jí yǐ wù chēng qǐ

这句话大意是:《南夷志》曰:长鬃、拣锋二蛮部落,鬃黑而长,当额前为一长鬃髻,下过脐,每行即以物撑起。

jūn zhǎng shǐ liǎng nǚ zài qián gè chí yī wù chēng zhī

这句话大意是:君长使两女在前,各持一物撑之。

jīn wèi nán zhào suǒ zǒng

这句话大意是:今为南诏所总。

máng mán

这句话大意是:○茫蛮。

nán yí zhì yuē máng mán bù luò bìng kāi nán zá zhǒng yě

这句话大意是:《南夷志》曰:茫蛮部落,并开南杂种也。

máng shì qí jūn zhī hào yì hū fàn zhào

这句话大意是:茫是其君之号,亦呼范诏。

cóng yǒng chāng chéng nán xiān guò táng fēng cì fèng lán jū cì máng tiān lián cì máng tǔ hāo

这句话大意是:从永昌城南,先过唐封,次凤蓝苴,次茫天连,次茫吐薅。

yòu yǒu huǒ dǎn máng chāng shèng kǒng tā máng zhǎ máng shī jiē qí lèi yě

这句话大意是:又有火赕茫昌盛,恐他茫、鲊茫施,皆其类也。

lóu jū wú chéng guō

这句话大意是:楼居,无城郭。

huò qī chǐ yī qīng bù shān téng miè chán yāo hóng zēng bù chán jì chū qí yú chuí hòu wèi shì

这句话大意是:或漆齿,衣青布衫,藤篾缠腰,红缯布缠髻,出其馀,垂后为饰。

fù rén pī wǔ sè suō luó lóng

这句话大意是:妇人披五色娑罗笼。

kǒng què cháo rén jiā shù shàng xiàng rú shuǐ niú sú yǎng yǐ gēng tián

这句话大意是:孔雀巢人家树上,像如水牛,俗养以耕田。

táng mó mán

这句话大意是:○棠魔蛮。

nán yí zhì yuē táng mó mán qù ān nán lín xī yuán shí èr chéng

这句话大意是:《南夷志》曰:棠魔蛮,去安南林西原十二程。

sú yǎng niú mǎ zhǎng yǔ hàn rén bó yì

这句话大意是:俗养牛、马,长与汉人博易。

dà zhōng bā nián jīng lüè shǐ kē bào rén jiāng yán yī dòu bó niú huò mǎ yì pǐ yīn cí gé jué bù lái

这句话大意是:大中八年,经略使苛暴,人将盐一斗,博牛或马一匹,因兹隔绝不来。

✦ You read 四夷部·卷十·南蛮五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.