shā chē
这句话大意是:○莎车。
hàn shū yuē shā chē wáng zhì shā chē chéng qù cháng ān jiǔ qiān jiǔ bǎi wǔ shí lǐ
这句话大意是:《汉书》曰:莎车王治莎车城,去长安九千九百五十里。
yǒu tiě shān chū qīng yù
这句话大意是:有铁山出青玉。
yòu yuē xuān dì shí wū sūn gōng zhǔ xiǎo zi wàn nián shā chē wáng ài zhī
这句话大意是:又曰:宣帝时,乌孙公主小子万年,莎车王爱之。
shā chē wáng wú zi sǐ shí wàn nián zài hàn
这句话大意是:莎车王无子,死时万年在汉。
shā chē guó rén jì yù zì tuō wū hàn yòu yù de wū sūn xīn jí shàng shū qǐng wàn nián wèi shā chē wáng
这句话大意是:莎车国人计欲自托于汉,又欲得乌孙心,即上书请万年为莎车王。
hàn xǔ zhī qiǎn shǐ zhě xī chōng guó sòng wàn nián
这句话大意是:汉许之,遣使者奚充国送万年。
wàn nián chū lì bào è guó rén bú yuè
这句话大意是:万年初立,暴恶,国人不悦。
shā chē wáng dì hū tú zhēng shā wàn nián bìng hàn shǐ zhě zì lì wèi wáng yuē zhū guó bèi hàn
这句话大意是:莎车王弟呼屠征杀万年并汉使者,自立为王,约诸国背汉。
huì wèi hóu féng fèng shì shǐ sòng dà yuān kè jí yǐ biàn yi fā zhū guó bīng jī shā zhī gēng lì tā kūn dì zi wèi shā chē wáng
这句话大意是:会卫侯冯奉世使送大宛客,即以便宜发诸国兵击杀之,更立他昆弟子为莎车王。
yòu yuē féng fèng shì zhì wǎn wǎn wén qí zhǎn shā chē wáng lǐ zhī yì wū tā shǐ de qí míng mǎ xiàng lóng ér hái
这句话大意是:又曰:冯奉世至宛,宛闻其斩莎车王,礼之异于他使,得其名马象龙而还。
mǎ xíng rú lóng
这句话大意是:(马形如龙。
dì shén yuè xià yì fēng fèng shì guān nèi hóu
这句话大意是:)帝甚悦,下议封奉世关内侯。
shào fǔ xiāo wàng zhī yǐ fèng shì jiǎo zhì fā zhū guó bīng suī yǒu gōng xiào bù kě yǐ wèi hòu dài fǎ
现代白话:少府萧望之以奉世矫制发诸国兵,虽有功效,不能够为后代法;。
ruò jí fēng fèng shì zé wèi shǐ zhě lì yǐ fèng shì wéi bǐ zhēng zhú fā bīng yāo gōng wàn lǐ zhī wài wèi guó jiā shēng shì wū yí dí jiàn bù kě zhǎng bù yí shòu fēng
这句话大意是:若即封奉世,则为使者利以奉世为比,争逐发兵,要功万里之外,为国家生事于夷狄,渐不可长,不宜授封。
dì shàn qí yì yǐ fèng shì wèi guāng lù dài fu
这句话大意是:帝善其议,以奉世为光禄大夫。
bō zhī
这句话大意是:○波知。
běi shǐ yuē bō zhī guó zài bō hé xī nán tǔ xiá rén pín yī tuō shān gǔ
这句话大意是:《北史》曰:波知国在钵和西南,土狭人贫,依托山谷。
qí wáng bù néng zǒng shè
这句话大意是:其王不能总摄。
yǒu dà chí chuán yuē dà chí yǒu lóng wáng cì zhě yǒu lóng fù xiǎo zhě yǒu lóng zǐ
这句话大意是:有大池,传曰大池有龙王,次者有龙妇,小者有龙子。
xíng rén jīng zhī shè jì nǎi dé guò
这句话大意是:行人经之,设祭乃得过;。
bù jì duō zhí fēng xuě zhī kùn
这句话大意是:不祭,多值风雪之困。
lì sù yì
这句话大意是:○栗粟弋。
tōng diǎn yuē sù yì hòu wèi tōng yān
现代白话:《通典》曰:粟弋,后魏通呢。
zài cōng lǐng xi dà guó yī míng sù tè yī míng jū mèng chū míng mǎ niú yáng zhēn guǒ pú táo qí tǔ dì shuǐ měi gù yě
这句话大意是:在葱岭西,大国,一名粟特,一名拘梦,出名马、牛、羊、珍果、葡萄,其土地水美故也。
yǒu dà hé gāo zhàng yú zi rú hú dòu
这句话大意是:有大禾,高丈馀,子如胡豆。
zài ān xī běi wǔ qiān lǐ fù yōng xiǎo guó sì bǎi yú chéng
这句话大意是:在安息北五千里,附庸小国四百馀城。
tài wǔ dì shí qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:太武帝时,遣使朝贡。
xī jū bàn
这句话大意是:○悉居半。
běi shǐ yuē xī jū bàn guó gù xī yè guó yě
这句话大意是:《北史》曰:悉居半国,故西夜国也。
yī míng zǐ hé qí wáng hào zi hé zhì hū qián
这句话大意是:一名子合,其王号子合,治呼揵。
zài yú tián xi qù dài wàn èr qiān jiǔ bǎi qī shí lǐ
这句话大意是:在于阗西,去代万二千九百七十里。
hòu wèi dà yán chū qiǎn shǐ lái xiàn zì hòu bù jué
这句话大意是:后魏大延初,遣使来献,自后不绝。
yuè dǐ yán
这句话大意是:○越底延。
tōng diǎn yuē yuè dǐ yán guó duò shí wén yān zhì xīn tóu hé běi xī běi qù shē mí guó qiān yú lǐ dōng běi zhì guā zhōu wǔ qiān sì bǎi lǐ
现代白话:《通典》曰:越底延国,隋时闻呢,治辛头河北,西北去赊弥国千馀里,东北至瓜州五千四百里。
qí pó luó mén zhǒng lèi hù shù wàn yú
这句话大意是:其婆罗门种类,户数万馀。
yǒu gōng shǐ dāo shuò pí jiǎ
这句话大意是:有弓矢刀槊皮甲。
guó fǎ bù shā rén zhòng zuì liú qīng zhě zhàng
这句话大意是:国法不杀人,重罪流,轻者杖。
guó wú kè shuì
这句话大意是:国无课税。
qí sú shì fú wáng jí shù rén jiǎn fà yì jǐn páo bù kāi fèng pín zhě bái dié
这句话大意是:其俗事佛,王及庶人剪发,衣锦袍,不开缝,贫者白叠。
fù rén wèi jì yī qún shān pèi zhǎng jīn
这句话大意是:妇人为髻,衣裙衫,帔长巾。
sú qīng jié qì hòu wēn duō dào yǒu yáng mǎ niú tōu shí hē lí lè shí mì lù pí xì dié děng
这句话大意是:俗清洁,气候温,多稻,有羊、马、牛、𨱎石,诃梨勒,石蜜、鹿皮、细叠等。
bō lù
这句话大意是:○波路。
běi shǐ yuē bō lù guó zài ā gōu qiāng xī běi qù dài yī wàn sān qiān jiǔ bǎi lǐ
这句话大意是:《北史》曰:波路国,在阿钩羌西北,去代一万三千九百里。
qí de shī rè yǒu shǔ mǎ tǔ píng wù chǎn guó sú yǔ ā gōu qiāng tóng
这句话大意是:其地湿热,有蜀马,土平,物产、国俗与阿钩羌同。
sān tóng
这句话大意是:○三童。
tōng diǎn yuē sān tóng guó zài xuān qú guó xī nán qiān lǐ
这句话大意是:《通典》曰:三童国,在轩渠国西南千里。
rén jiē yǎn yǒu sān jīng zhū huò yǒu sì shé zhě néng wéi yī zhǒng yì néng jù yǔ
这句话大意是:人皆眼有三精珠,或有四舌者,能为一种,亦能俱语。
cháng huò duō yòng xī xiàng zuò jīn bì lǜ xiào guó wáng zhī miàn yì xiào wáng hòu zhī miàn
这句话大意是:常货多用犀象作金币,率效国王之面,亦效王后之面;。
ruò zhàng fū jiāo yì zé yòng guó wáng zhī miàn zhě
这句话大意是:若丈夫交易,则用国王之面者。
wáng sǐ zé gèng zhù
这句话大意是:王死则更铸。
pú shān
这句话大意是:○蒲山。
běi shǐ yuē pú shān guó gù pí shān guó yě jū pí chéng
这句话大意是:《北史》曰:蒲山国,故皮山国也,居皮城。
zài yú tián nán qù dài yī wàn èr qiān lǐ
这句话大意是:在于阗南,去代一万二千里。
qí guó xī nán sān lǐ yǒu dòng líng shān hòu yì shǔ yú tián
这句话大意是:其国西南三里有冻凌山,后役属于阗。
jié guó
这句话大意是:○劫国。
tōng diǎn yuē jié guó duò shí wén yān zài cōng lǐng zhōng xi yǔ nán jù yǔ shē mí guó jiè jiē xī běi zhì yì dá guó qù cháng ān wàn èr qiān lǐ
现代白话:《通典》曰:劫国,隋时闻呢,在葱领中,西与南俱与赊弥国界接,西北至悒怛国,去长安万二千里。
yǒu hù shù wàn
这句话大意是:有户数万。
qì hòu rè yǒu dào mài sù dòu yáng mǎ chū luò shā qīng dài
这句话大意是:气候热,有稻、麦、粟、豆、羊、马,出洛沙、青黛。
hūn yīn tóng tū jué sǐ wáng qì wū shān gǔ
这句话大意是:婚姻同突厥,死亡弃于山谷。
yòu yuē dà táng wǔ dé èr nián qiǎn shǐ gòng bǎo dài jīn suǒ pō lí shuǐ jīng bēi gè yī pō lí sì bǎi jiǔ shí méi dà xiǎo yǒu chà
这句话大意是:又曰:大唐武德二年,遣使贡宝带,金锁,颇梨、水精杯各一,颇梨四百九十枚,大小有差。
liáo
这句话大意是:○獠。
wèi shū yuē liáo zhī chū yě chū zì liáng yì zhī jiān
这句话大意是:《魏书》曰:獠之初也,出自梁、益之间。
zhǒng lèi shén duō sǎn jū shān gǔ lüè wú shì zú zhī bié yī shù jī mù yǐ jū qí shàng míng yuē gàn lán
这句话大意是:种类甚多,散居山谷,略无氏族之别,依树积木以居其上,名曰干兰。
gàn lán dà xiǎo suí qí jiā kǒu zhī shù
这句话大意是:干兰大小,随其家口之数。
wǎng wǎng tuī yī cháng zhě wèi wáng fù sǐ zé zǐ jì ruò zhōng guó zhī dǎng zú yě
这句话大意是:往往推一长者为王,父死则子继,若中国之党族也。
liáo wáng gè yǒu gǔ jiǎo yī shuāng shǐ qí zǐ dì zì chuī jī zhī
这句话大意是:僚王各有鼓角一双,使其子弟自吹击之。
hǎo xiāng shā hài duō chóu yuàn bù gǎn yuǎn xíng
这句话大意是:好相杀害,多仇怨,不敢远行。
xìng tóng qín shòu zhì wū fèn nù fù zǐ bù xiāng bì wéi shǒu yǒu bīng rèn zhě xiān shā zhī
这句话大意是:性同禽兽,至于忿怒,父子不相避,惟手有兵刃者先杀之。
ruò shā qí fù zǒu bì wū wài qiú dé yī gǒu yǐ xiè qí mǔ rán hòu gǎn guī
这句话大意是:若杀其父,走避于外,求得一狗以谢其母,然后敢归。
mǔ de gǒu xiè bù fù xián hèn
这句话大意是:母得狗谢,不复嫌恨。
ruò bào yuàn xiāng gōng jī bì shā ér shí zhī píng cháng jié lüè zé qǔ zhū gǒu ér yǐ
这句话大意是:若报怨相攻击,必杀而食之,平常劫掠责取猪、狗而已。
qīn qī bǐ lín zhǐ shòu xiāng mài
这句话大意是:亲戚比邻,指授相卖。
wáng ér nǚ kū zhǐ biàn bù fù zhuī sī
这句话大意是:亡儿女,哭止,便不复追思。
wéi zhí shǔn chí máo bù shí gōng shǐ
这句话大意是:惟执楯持矛,不识弓矢。
yòng zhú wèi huáng qún jù gǔ zhī yǐ wéi yīn jié
这句话大意是:用竹为簧,群聚鼓之,以为音节。
néng wéi xì bù sè xiān jìng
这句话大意是:能为细布,色鲜净。
dà gǒu yī tóu mǎi yī shēng kǒu
这句话大意是:大狗一头,买一生口。
qí sú wèi guǐ shén yóu shàng yín sì
这句话大意是:其俗畏鬼神,尤尚淫祀。
suǒ shā zhī rén měi xū rán zhě bō qí miàn pí lóng zhī wū zhú jí zào hào yuē guǐ gǔ wǔ sì zhī yǐ qiú fú yě
这句话大意是:所杀之人,美须髯者,剥其面皮,笼之于竹,及燥,号曰鬼,鼓舞祀之,以求福也。
běi shǐ yuē liáo zhě gài nán mán zhī bié zhǒng
这句话大意是:《北史》曰:獠者,盖南蛮之别种。
zì hàn zhōng dá yú qióng zé chuān dòng zhī jiān suǒ zài jiē yǒu zhǒng lèi shén duō
这句话大意是:自汉中达于邛笮川洞之间,所在皆有,种类甚多。
suǒ shēng nán nǚ wú míng zì wéi yǐ cháng yòu cì dì hū zhī
这句话大意是:所生男女无名字,惟以长幼次第呼之。
qí zhàng fū chēng ā mó ā duàn fù rén chēng ā yí ā děng zhī lèi jiē yǔ zhī cì dì chēng wèi yě
这句话大意是:其丈夫称阿谟、阿段,妇人称阿夷、阿等之类,皆语之次第称谓也。
zhù tóng wèi qì dà kǒu kuān fù míng yuē tóng cuàn jì báo qiě qīng yì wū shú shí
这句话大意是:铸铜为器,大口宽腹,名曰铜爨,既薄且轻,易于熟食。
jiàn guó zhōng li shì zài shǔ zhū liáo shǐ chū bā xī qú chuān guǎng hàn yáng ān zī zhōng gōng pò jùn xiàn wèi yì zhōu dà huàn
这句话大意是:建国中,李势在蜀,诸獠始出巴西、渠川、广汉、阳安、资中,攻破郡县,为益州大患。
zì huán wēn pò shǔ zhī hòu shǔ rén dōng liú shān xiǎn zhī de duō kōng liáo suì xié shān bàng gǔ yǔ xià rén shēn jū zhě pō shū zū fù zài shēn shān zhě bù wéi biān hù
这句话大意是:自桓温破蜀之后,蜀人东流,山险之地多空,獠遂挟山傍谷,与夏人参居者,颇输租赋,在深山者不为编户。
liáng yì èr zhōu suì fá liáo yǐ bì rùn gōng sī pō jiè wèi lì
这句话大意是:梁、益二州,岁伐獠,以裨润公私,颇藉为利。
zhèng shǐ zhōng xià hóu dào qiān jǔ hàn zhōng nèi fù xuān wǔ qiǎn shàng shū xíng luán wèi liáng yì èr zhōu cì shǐ yǐ zhèn zhī
这句话大意是:正始中,夏侯道迁举汉中内附,宣武遣尚书邢峦为梁、益二州刺史以镇之。
jìn xià rén zhě ān dǔ lè yè zài shān gǔ zhě bù gǎn wèi kòu
这句话大意是:近夏人者安堵乐业,在山谷者不敢为寇。
qí hòu cháo tíng yǐ liáng yì èr zhōu kòng shè xiǎn yuǎn nǎi lì bā zhōu yǐ tǒng zhū liáo
这句话大意是:其后朝廷以梁、益二州控摄险远,乃立巴州以统诸獠。
hòu yǐ bā qiú yán shǐ xīn wèi cì shǐ yòu lì lóng chéng zhèn suǒ wǎn liáo èr shí wàn hù
这句话大意是:后以巴酋严始欣为刺史,又立隆城镇,所绾獠二十万户。
jí zhōu wén píng liáng yì lìng suǒ zài fǔ wèi
这句话大意是:及周文平梁、益,令所在抚慰。
rán tiān xìng bào luàn xuán zhì rǎo dòng
这句话大意是:然天性暴乱,旋致扰动。
měi suì mìng suí jìn zhōu zhèn chū bīng tǎo zhī huò qí shēng kǒu yǐ chōng jiàn lì wèi zhī wèi yā liáo yān
现代白话:每岁命随近州镇出兵讨之,获其生口,以充贱隶,谓之为压獠呢。
yǒng chāng jùn chuán yuē liáo mín xǐ shí rén yǐ wéi zhì zhēn měi bù zì shí qí zhǒng lèi yě
这句话大意是:《永昌郡传》曰:獠民喜食人,以为至珍美,不自食其种类也。
yuàn chóu nǎi xiāng hài shí ěr
这句话大意是:怨仇,乃相害食耳。
néng shuǐ zhōng qián xíng xíng shù shí lǐ
这句话大意是:能水中潜行,行数十里。
néng shuǐ dǐ chí dāo cì bǔ qǔ yú
这句话大意是:能水底持刀刺捕取鱼。
qí rén yǐ kǒu jué shí bìng yǐ bí yǐn shuǐ
这句话大意是:其人以口嚼食,并以鼻饮水。
sǐ rén yǒu guān qí zàng shù guān mái zhī
这句话大意是:死人有棺,其葬,竖棺埋之。
dīng líng dīng yīn diān lìng yīn lián
这句话大意是:○丁令(丁音颠,令音连)。
hòu wèi shū yuē dīng líng zài kāng jū běi shèng bīng liù wàn rén
这句话大意是:《后魏书》曰:丁令在康居北,胜兵六万人。
suí xù mù yī chù tǔ chū diāo shǔ pí tán zǐ pí
这句话大意是:随畜牧依处,土出貂鼠皮、貚子皮。
xī nán qù kāng jū jiè èr qiān lǐ
这句话大意是:西南去康居界二千里。
yòu yuē dīng líng běi yǒu mǎ nǎo guó
这句话大意是:又曰:丁令北有马脑国。
qí rén yīn shēng shì yàn wù
这句话大意是:其人音声似雁鹜。
cóng xī yǐ shàng zhì tóu rén yě
这句话大意是:从膝以上至头,人也;。
xī yǐ xià shēng máo mǎ nǎo mǎ tí zǒu jí wū mǎ yǒng jiàn gǎn zhàn
这句话大意是:膝已下生毛,马脑马蹄,走疾于马,勇健敢战。
qiě mí
这句话大意是:○且弥。
běi shǐ yuē qiě mí guó dōu tiān shān dōng lín wū dà gǔ zài chē shī běi qù dài yī wàn wǔ bǎi qī shí lǐ běn yì shǔ chē shī
这句话大意是:《北史》曰:且弥国,都天山东,临于大谷,在车师北,去代一万五百七十里,本役属车师。
tuó luó yī luō
这句话大意是:○陀罗伊罗。
tōng diǎn yuē tuó luó yī luō guó duò shí wén yān zài wū cài guó běi dà xuě shān pō shàng
现代白话:《通典》曰:陀罗伊罗国,隋时闻呢,在乌蔡国北,大雪山坡上。
yuán tī dēng shān jiē qī bǎi tī fāng dào qí guó
这句话大意是:缘梯登山,接七百梯,方到其国。
shē mí
这句话大意是:○赊弥。
běi shǐ yuē shē mí guó zài bō zhī zhī nán
这句话大意是:《北史》曰:赊弥国,在波知之南。
shān jū bù xìn fó fǎ zhuān shì zhū shén
这句话大意是:山居,不信佛法,专事诸神。
yì fù yè dá
这句话大意是:亦附嚈哒。
dōng yǒu bō lú lēi guó
这句话大意是:东有钵卢勒国。
lù xiǎn yuán tiě suǒ ér dù xià bú jiàn dǐ
这句话大意是:路险,缘铁锁而度,下不见底。
hòu wèi xī píng zhōng sòng yún děng shǐ zhōng bù néng dá
这句话大意是:后魏熙平中,宋云等使终不能达。
zé sàn
这句话大意是:○泽散。
tōng diǎn yuē zé sàn guó wèi shí wén yān shǔ dà qín
现代白话:《通典》曰:泽散国,魏时闻呢,属大秦。
qí zhì zài hǎi zhōng yāng zuì yǔ ān xī chéng gǔ xiāng jìn xī nán yì dà qín bù zhī lǐ shù
这句话大意是:其治在海中央,最与安息城谷相近,西南诣大秦,不知里数。
nǚ guó
这句话大意是:○女国。
běi shǐ yuē nǚ guó zài cōng lǐng nán
这句话大意是:《北史》曰:女国,在葱岭南。
qí guó shì yǐ nǚ wèi wáng xìng sū pí zì mò jié zài wèi èr shí nián
这句话大意是:其国世以女为王,姓苏毗,字末羯,在位二十年。
nǚ wáng fu hào yuē jīn jù bù zhī zhèng shì
这句话大意是:女王夫号曰:"金聚",不知政事。
guó nèi zhàng fū wéi yǐ zhēng fá wèi wu
这句话大意是:国内丈夫惟以征伐为务。
shān shàng wèi chéng fāng wǔ liù lǐ rén yǒu wàn jiā
这句话大意是:山上为城,方五六里,人有万家。
wáng jū jiǔ céng zhī lóu shì nǚ shù bǎi rén wǔ rì yī tīng cháo fù yǒu xiǎo nǚ wáng gòng zhī guó zhèng
这句话大意是:王居九层之楼,侍女数百人,五日一听朝,复有小女王共知国政。
qí sú fù rén qīng zhàng fū ér xìng bù dù jì
这句话大意是:其俗:妇人轻丈夫,而性不妒忌;。
nán nǚ jiē yǐ cǎi sè tú miàn yī rì zhōng huò shù dù biàn gǎi zhī
这句话大意是:男女皆以彩色涂面,一日中或数度变改之;。
jiē pī fà yǐ pí wèi xié
这句话大意是:皆披发,以皮为鞋。
kè shuì wú cháng
这句话大意是:课税无常。
qì hòu duō hán yǐ shè liè wèi yè
这句话大意是:气候多寒,以射猎为业。
chū tōu shí zhū shā shè xiāng máo niú cōng mǎ shǔ mǎ
这句话大意是:出𨱎石、朱砂、麝香、牦牛、骢马、蜀马。
yóu duō yán héng jiāng yán xiàng tiān zhú xīng fàn qí lì shù bèi
这句话大意是:犹多盐,恒将盐向天竺兴贩,其利数倍。
yì shù yǔ tiān dǔ dǎng xiàng zhàn zhēng
这句话大意是:亦数与天竺、党项战争。
qí nǚ wáng sǐ guó zhōng hòu liǎn jīn qián qiú sǐ zhě zú zhī zhōng xián nǚ èr rén yī wèi nǚ wáng cì wèi xiǎo wáng
这句话大意是:其女王死,国中厚敛金钱,求死者族之中贤女二人,一为女王,次为小王。
guì rén sǐ bāo pí yǐ jīn xiè hé gǔ ròu zhì píng zhōng mái zhī
这句话大意是:贵人死,剥皮,以金屑和骨肉置瓶中埋之;。
jīng yī nián yòu yǐ qí pí nèi tiě qì mái zhī
这句话大意是:经一年,又以其皮内铁器埋之。
sú shì ā xiū luó shén
这句话大意是:俗事阿修罗神。
yòu yǒu shù shén
这句话大意是:又有树神。
suì chū yǐ rén jì huò yòng mí hóu jì
这句话大意是:岁初,以人祭,或用猕猴祭。
hū de
这句话大意是:○呼得。
tōng diǎn yuē hū de wèi shí wén yān zài cōng lǐng běi wū sūn xī běi kāng jū dōng běi shèng bīng wàn yú rén suí xù mù chū míng mǎ duō diāo shǔ
现代白话:《通典》曰:呼得,魏时闻呢,在葱岭北,乌孙西北,康居东北,胜兵万馀人,随畜牧,出名马,多貂鼠。
cáo guó
这句话大意是:○曹国。
běi shǐ yuē cáo guó dōu nà mì shuǐ nán shù lǐ jiù shì kāng jū zhī de yě
这句话大意是:《北史》曰:曹国,都那蜜水南数里,旧是康居之地也。
guó wú zhǔ kāng guó wáng lìng zǐ wū jiàn lǐng zhī
这句话大意是:国无主,康国王令子乌建领之。
dū chéng fāng sān lǐ shèng bīng qiān yú rén
这句话大意是:都城方三里,胜兵千馀人。
guó zhōng yǒu de xī shén zì xī hǎi yǐ dōng zhū guó bìng shì zhī
这句话大意是:国中有得悉神,自西海以东诸国并事之。
qí shén yǒu jīn rén mǎ jīn bō luō kuò zhàng yǒu wǔ chǐ gāo xià xiāng chèn
这句话大意是:其神有金人马、金波罗,阔丈有五尺,高下相称。
měi yuè yǐ tuo wǔ tóu mǎ shí pǐ yáng yī bǎi kǒu jì zhī
这句话大意是:每月以驼五头、马十匹、羊一百口祭之。
nán qù kāng guó bǎi lǐ
这句话大意是:南去康国百里。
dà yè zhōng qiǎn shǐ gòng fāng wù
这句话大意是:大业中,遣使贡方物。
cáo guó
这句话大意是:○漕国。
běi shǐ yuē cáo guó zài cōng lǐng zhī běi hàn shí jì bīn guó yě
这句话大意是:《北史》曰:漕国,在葱岭之北,汉时罽宾国也。
qí wáng xìng zhāo wǔ zì shùn dá kāng guó wáng zhī zōng zú yě
这句话大意是:其王姓昭武,字顺达,康国王之宗族也。
dū chéng fāng sì lǐ shèng bīng wàn yú rén
这句话大意是:都城方四里,胜兵万馀人。
guó fǎ yán jùn
这句话大意是:国法严峻。
sú zhòng yín cí
这句话大意是:俗重淫祠。
cōng lǐng shān shùn tiān shén zhě yí zhì jí huá yǐ jīn wèi wū yǐ yín wéi dì cí zhě rì yǒu qiān yú rén
这句话大意是:葱岭山顺天神者,仪制极华,以金为屋,以银为地,祠者日有千馀人。
cí qián yī yú gǔ qí kǒng zhōng tōng mǎ chū rù
这句话大意是:祠前一鱼骨,其孔中通马出入。
guó wáng dài jīn niú tóu guān zuò jīn mǎ zuò
这句话大意是:国王戴金牛头冠,坐金马座。
tǔ duō dào sù dòu mài ráo xiàng mǎ fēng niú jīn yín bīn tiě qú zhū shā qīng dài ān xī qīng mù děng xiāng hēi yán ā wèi
这句话大意是:土多稻、粟、豆、麦,饶象、马、封牛、金、银、镔铁、氍、朱砂、青黛、安息青木等香、黑盐、阿魏。
dōng qù jié guó qī bǎi
这句话大意是:东去劫国七百。
lǐ
这句话大意是:里。
dà yè zhōng qiǎn shǐ gòng fāng wù
这句话大意是:大业中,遣使贡方物。
hé guó
这句话大意是:○何国。
suí shū yuē hé guó dōu nà mì shuǐ nán shù lǐ jiù shì kāng jū de yě
这句话大意是:《隋书》曰:何国,都那密水南数里,旧是康居地也。
qí wáng xìng zhāo wǔ yì kāng guó wáng zhī zú lèi
这句话大意是:其王姓昭武,亦康国王之族类。
dū chéng fāng èr lǐ shèng bīng qiān rén
这句话大意是:都城方二里,胜兵千人。
qí wáng zuò jīn yáng chuáng chē qù cáo guó bǎi wǔ shí lǐ xi qù ān guó sān bǎi lǐ
这句话大意是:其王坐金羊床,车去曹国百五十里,西去安国三百里。
dà yè zhōng qiǎn shǐ gòng fāng wù
这句话大意是:大业中,遣使贡方物。
duǎn rén
这句话大意是:○短人。
tōng diǎn yuē duǎn rén wèi shí wén yān zài kāng jū xī běi
现代白话:《通典》曰:短人,魏时闻呢,在康居西北。
nán nǚ jiē cháng sān chǐ rén zhòng shén duō
这句话大意是:男女皆长三尺,人众甚多。
qù yǎn cài zhū guó shén yuǎn
这句话大意是:去奄蔡诸国甚远。
kāng jū zhǎng lǎo chuán wén cháng yǒu shāng lǚ xíng běi fāng mí huò shī dào ér dào cǐ guó
这句话大意是:康居长老传闻:尝有商旅行北方,迷惑失道,而到此国。
guó zhōng shén duō zhēn zhū yè guāng míng yuè zhū
这句话大意是:国中甚多真珠、夜光明月珠。
qí guó qù kāng jū kě wàn yú lǐ
这句话大意是:其国去康居可万馀里。
tū jué bì shuān jì yún zì tū jué běi xíng yī yuè yǒu duǎn rén guó zhǎng zhě bù yú sān chǐ yì yǒu èr chǐ zhě
这句话大意是:《突厥敝拴记》云:自突厥北行一月,有短人国,长者不逾三尺,亦有二尺者。
tóu shǎo máo fà ruò yáng bāo zhī zhuàng tū jué hū wèi yáng bāo tóu
这句话大意是:头少毛发,若羊胞之状,突厥呼为羊胞头。
qí bàng wú tā zhǒng lèi xiāng qīn sú wú kòu dào
这句话大意是:其傍无它种类相侵,俗无寇盗。
dàn yǒu dà niǎo gāo qī bā chǐ héng cì duǎn rén zhuó ér shí zhī
这句话大意是:但有大鸟,高七八尺,恒伺短人啄而食之。
duǎn rén jiē chí gōng shǐ yǐ wéi zhī bèi
这句话大意是:短人皆持弓矢,以为之备。
àn cǐ yì zài xī běi jí wèi lüè zhī duǎn zhī rén guó yě
这句话大意是:按,此亦在西北,即《魏略》之短之人国也。
xiǎo rén
现代白话:○品行较差的人。
tōng diǎn yuē xiǎo rén zài qín zhī nán qū cái sān chǐ
现代白话:《通典》曰:品行较差的人,在秦之南,躯才三尺。
qí gēng jià zhī shí jù gǔ suǒ shí
这句话大意是:其耕稼之时,惧鹄所食。
dà qín zhī nán měi wèi zhù zhī xiǎo rén jié qí zhēn huò yǐ chóu bào
现代白话:大秦之南,每卫助之,品行较差的人竭其珍货以酬报。
xuān qú
这句话大意是:○轩渠。
tōng diǎn yuē xuān qú guó duō jiǔ sè niǎo qīng kǒu lǜ jǐng zǐ yì hóng yīng gàn dǐng dān zú bì shēn xiāng bèi xuán wěi yì míng jiǔ wěi niǎo yì míng jǐn fèng qí qīng duō hóng shǎo wèi zhī xiù luán
这句话大意是:《通典》曰:轩渠国,多九色鸟,青口、绿颈、紫翼、红膺、绀顶、丹足、碧身、缃背、玄尾,亦名九尾鸟,亦名锦凤,其青多红少,谓之绣鸾。
héng cóng ruò shuǐ xi lái huò yún shì xī wáng mǔ zhī qín yě
这句话大意是:恒从弱水西来,或云是西王母之禽也。
qí guó bì huò tóng sān tóng guó
这句话大意是:其国币货,同三童国。
wēn sù
这句话大意是:○温宿。
běi shǐ yuē wēn sù guó jū wēn sù chéng zài gū mò xī běi qù dài yī wàn wǔ bǎi wǔ shí lǐ
这句话大意是:《北史》曰:温宿国,居温宿城,在姑默西北,去代一万五百五十里。
zhū jù bō
这句话大意是:○朱俱波。
tōng diǎn yuē zhū jù guó hòu wèi shí tōng yān yì míng zhū jū pán guó hàn zi hé guó yě
现代白话:《通典》曰:朱俱国,后魏时通呢,亦名朱居盘国,汉子合国也。
jīn bìng yǒu xi yè pú lí yī nài dé ruò sì guó zhī de
这句话大意是:今并有西夜、蒲犁、依耐、德若四国之地。
zài wū tián guó xi qiān yú lǐ qí xi zhì cōng lǐng èr bǎi lǐ dōng zhì niè pán guó nán zhì nǚ guó sān qiān lǐ běi zhì shū lè jiǔ bǎi lǐ
这句话大意是:在于阗国西千馀里,其西至葱岭二百里,东至涅盘国,南至女国三千里,北至疏勒九百里。
qí wáng běn shū lè guó rén
这句话大意是:其王本疏勒国人。
hòu wèi xuān wǔ yǒng píng zhōng zhū jū pán guó qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:后魏宣武永平中,朱居盘国遣使朝贡。
qí yán yīn yǔ yú tián xiāng sì qí jiān xiǎo yì
这句话大意是:其言音与于阗相似,其间小异。
rén mào duō tóng huá xià yì lèi shū lè
这句话大意是:人貌多同华夏,亦类疏勒。
dà táng wǔ dé yǐ hòu pín qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:大唐武德以后,频遣使朝贡。
wèi tóu
这句话大意是:○尉头。
běi shǐ yuē wèi tóu guó jū wèi tóu chéng zài wēn sù běi qù dài yī wàn liù bǎi wǔ shí lǐ
这句话大意是:《北史》曰:尉头国,居尉头城,在温宿北,去代一万六百五十里。
huá guó
这句话大意是:○滑国。
tōng diǎn yuē huá guó chē shī zhī bié zhǒng
这句话大意是:《通典》曰:滑国,车师之别种。
hòu hàn shùn dì yǒng jiàn chū bā huá cóng bān yǒng jī běi lǔ yǒu gōng hàn yǐ bā huá wèi hòu bù qīn hàn hóu
这句话大意是:后汉顺帝永建初,八滑从班勇击北虏有功,汉以八滑为后部亲汉侯。
zì wèi jìn yǐ lái bù tōng zhōng guó
这句话大意是:自魏、晋以来,不通中国。
zhì liáng wǔ dì pǔ tōng chū qí wáng yàn dài yí sù zhì shǐ qiǎn shǐ xiàn huáng shī zǐ bái diāo qiú bō sī jǐn wù děng
这句话大意是:至梁武帝普通初,其王厌带夷粟陁始遣使献黄师子、白貂裘、波斯锦物等。
hòu wèi zhī jū sāng qián yě huá yóu xiǎo guó shǔ rú rú
这句话大意是:后魏之居桑干也,滑犹小国,属蠕蠕。
hòu shāo qiáng dà zhēng qí bàng guó bō sī kě pán jì bīn qiū cí shū lè gū mò yú tián děng guó yān
现代白话:后稍强大,征其傍国波斯、渴盘、罽宾、龟兹、疏勒、姑墨、于阗等国呢。
qí shòu yǒu shī zǐ liǎng jiǎo tuo
这句话大意是:其兽有师子、两脚驼。
rén jiē shàn qí shè
这句话大意是:人皆善骑射。
zhe xiǎo xiù cháng shēn páo yòng jīn wáng wèi dài
这句话大意是:着小袖长身袍,用金王为带。
nǚ rén bèi qiú tóu shàng kè mù wèi jiǎo zhǎng zhǐ chǐ yǐ jīn yín shì zhī
这句话大意是:女人被裘,头上刻木为角,长咫尺,以金银饰之。
xiōng dì gòng qī
这句话大意是:兄弟共妻。
wú chéng yǐ zhān wū wèi jū dōng xiàng kāi hù
这句话大意是:无城,以毡屋为居,东向开户。
qí wáng jīn chuáng suí tài suì zhuǎn
这句话大意是:其王金床,随太岁转。
wú wén zì yǐ mù wèi qì yǔ páng guó tōng yòng hú shū yáng pí wèi zhǐ
这句话大意是:无文字,以木为契,与旁国通用胡书,羊皮为纸。
wú zhí guān
这句话大意是:无职官。
shì tiān shén huǒ shén měi rì chū sì shén ér hòu shí qí guì yī bài ér zhǐ
这句话大意是:事天神、火神,每日出,祀神而后食,其跪一拜而止。
sǐ yǐ mù wèi guǒ fù mǔ sǐ qí zi jié yī ěr zàng qì jí jí
这句话大意是:死以木为椁,父母死,其子截一耳,葬讫即吉。
qí yán yǔ dài yì rán hòu tōng
这句话大意是:其言语,待译然后通。
zhì hòu wèi shí wèi zhī yè dá guó
这句话大意是:至后魏时,谓之嚈哒国。
huò yún gāo chē zhī bié zhǒng huò yún dà ròu zhī zhī zhǒng qí yuán chū wū sài běi zì jīn shān
这句话大意是:或云高车之别种,或云大月氏之种,其源出于塞北自金山。
zhì hòu wèi wén dì shí yǐ bā jiǔ shí nián yǐ
现代白话:至后魏文帝时,已八九十年了。
zài yú tián zhī xi dōng qù cháng ān wàn yī qiān lǐ
这句话大意是:在于阗之西,东去长安万一千里。
yī fú lèi hú jiā yǐ yīng luò
这句话大意是:衣服类胡,加以缨络。
tóu jiē jiǎn fà
这句话大意是:头皆剪发。
qí yǔ yǔ rú rú gāo chē jí zhū hú bù tóng
这句话大意是:其语与蠕蠕、高车及诸胡不同。
bù zhòng kě shí wàn yī suí shuǐ cǎo
这句话大意是:部众可十万,依随水草。
qí guó wú chē yú duō tuó mǎ
这句话大意是:其国无车舆,多驼马。
yòng xíng yán jí dào wú duō shǎo jiē yāo zhǎn dào yī zé shí
这句话大意是:用刑严急,盗无多少皆腰斩,盗一责十。
sǐ zhě fù jiā lèi shí wèi cáng pín qióng zhě jué de ér mái suí shēn zhū wù jiē zhì zhǒng nèi
这句话大意是:死者富家累石为藏,贫穷者掘地而埋,随身诸物皆置冢内。
yòu xiōng dì gòng jù yī qī
这句话大意是:又兄弟共聚一妻。
wú xiōng dì zhě qí qī dài yī jiǎo mào ruò yǒu xiōng dì zhě yī qí duō shǎo zhī shù gèng jiā mào jiǎo yān
现代白话:无兄弟者其妻戴一角帽,若有兄弟者,依其多少之数更加帽角呢。
xī yù kāng jū yú tián shā lēi ān xī jí zhū xiǎo guó sān shí xǔ jiē yì shǔ zhī hào wèi dà guó
这句话大意是:西域康居、于阗、沙勒、安息及诸小国三十许皆役属之,号为大国。
měi qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:每遣使朝贡。
xiào míng dì xī míng zhōng qiǎn shǐ fú zi tǒng sòng yún shǐ xī yù suǒ jīng zhū guó bù néng zhī qí bì shuān jí shān chuān lǐ shù jīn jǔ qí lüè yún
这句话大意是:孝明帝熙明中,遣使伏子统宋云使西域,所经诸国,不能知其敝拴及山川里数,今举其略云。
zhì duò shí yòu wèi yì dá guó dōu wū hǔ shuǐ nán èr bǎi yú lǐ dà ròu zhī zhī zhǒng lèi yě
这句话大意是:至隋时,又谓挹怛国,都乌浒水南二百馀里,大月氏之种类也。
shèng bīng wǔ liù wàn rén sú shàn zhàn
这句话大意是:胜兵五六万人,俗善战。
xiān shí guó luàn tū jué qiǎn tōng shè zì gào qiáng lǐng qí guó
这句话大意是:先时国乱,突厥遣通设字诰强领其国。
sú tóng tǔ huǒ luó
这句话大意是:俗同吐火罗。
nán qù cáo guó qiān wǔ bǎi lǐ dōng qù guā zhōu liù qiān wǔ bǎi lǐ
这句话大意是:南去漕国千五百里,东去瓜州六千五百里。
dà yè zhōng qiǎn shǐ lái gòng
这句话大意是:大业中,遣使来贡。
àn liú fán liáng diǎn huá guó xìng yè dá hòu yì yǐ xìng wèi guó hào zhuǎn é yòu wèi zhī yì dá yān
现代白话:按刘璠《梁典》,滑国姓嚈达,后裔以姓为国号转讹,又谓之悒怛呢。
gū mò
这句话大意是:○姑默。
běi shǐ yuē gū mò guó jū nán chéng zài qiū cí xi qù dài yī wàn wǔ bǎi lǐ
这句话大意是:《北史》曰:姑默国,居南城,在龟兹西,去代一万五百里。
dié fú luō
这句话大意是:○叠伏罗。
tōng diǎn yuē dié fú luō hòu wèi shí tōng yān qù dài sān wàn yī qiān lǐ
现代白话:《通典》曰:叠伏罗,后魏时通呢,去代三万一千里。
guó zhōng yǒu wù xī chéng chéng běi yǒu jiāng qí shuǐ xi liú
这句话大意是:国中有勿悉城,城北有壃奇水西流。
yǒu bái xiàng
这句话大意是:有白象。
tǔ yí wǔ gǔ
这句话大意是:土宜五谷。
xuān wǔ shí qiǎn shǐ xiàn fāng wù
这句话大意是:宣武时,遣使献方物。
ā gōu qiāng
这句话大意是:○阿钩羌。
tōng diǎn yuē ā gōu qiāng hòu wèi shí tōng yān zài shā chē xī nán
现代白话:《通典》曰:阿钩羌,后魏时通呢,在莎车西南。
guó xi yǒu xiàn dù shān qí jiān sì bǎi lǐ zhōng wǎng wǎng yǒu zhàn dào xià lín bù cè zhī shēn rén xíng yǐ shéng suǒ xiāng chí ér dù shān
这句话大意是:国西有县度山,其间四百里中,往往有栈道,下临不测之深,人行以绳索相持而度山。
yǒu wǔ gǔ zhū guǒ shì yòng qián wèi huò jū zhǐ lì gōng shì yǒu bīng qì
这句话大意是:有五谷、诸果,市用钱为货,居止立宫室,有兵器。
cōng zǐ qiāng zǐ yīn zǐ
这句话大意是:○葱茈羌(茈音紫)。
tōng diǎn yuē dūn huáng xi xī yù zhī nán shān zhōng cóng ruò qiāng xi zhì cōng lǐng shù qiān lǐ yǒu yuè dǐ yú zhǒng yuē cōng zǐ qiāng bái mǎ qiāng huáng niú qiāng gè yǒu qiú háo běi yǔ zhū guó jiē bù zhī qí dào lǐ guǎng xiá
这句话大意是:《通典》曰:敦煌西、西域之南山中,从婼羌西至葱岭数千里,有月氐馀种,曰葱茈羌、白马羌、黄牛羌,各有酋豪,北与诸国接,不知其道里广狭。
chuán wén huáng niú qiāng zhǒng lèi yùn shēn liù yuè shēng
这句话大意是:传闻黄牛羌种类,孕身六月生。
nán yǔ bái mǎ qiāng lín
这句话大意是:南与白马羌邻。
bìng wèi shí wén yān
现代白话:并魏时闻呢。