wū sūn
这句话大意是:○乌孙。
shǐ jì yuē wū sūn zài dà yuān dōng běi kě èr qiān lǐ xíng guó suí xù mù yǔ xiōng nú tóng sú
这句话大意是:《史记》曰:乌孙在大宛东北,可二千里行,国随畜牧,与匈奴同俗。
hàn shū yuē wū sūn guó duō mǎ fù rén zhì sì wǔ qiān pǐ
这句话大意是:《汉书》曰:乌孙国多马,富人至四、五千匹。
mín tān láng wú xìn duō kòu dào zuì wéi qiáng guó
这句话大意是:民贪狼无信,多寇盗,最为强国。
běi shǐ yuē wū sūn jū chì gǔ chéng zài qiū cí xī běi qù dài yī wàn bā bǎi lǐ
这句话大意是:《北史》曰:乌孙居赤谷城,在龟兹西北,去代一万八百里。
qí guó shù wèi rú rú suǒ qīn xi xǐ cōng lǐng shān zhōng
这句话大意是:其国数为蠕蠕所侵,西徙葱岭山中。
wú chéng guō suí xù mù shuǐ cǎo
这句话大意是:无城郭,随畜牧水草。
hòu wèi tài yán zhōng qiǎn shǐ zhě dǒng wǎn děng shǐ qí guó
这句话大意是:后魏太延中,遣使者董琬等使其国。
hòu měi lái cháo gòng
这句话大意是:后每来朝贡。
tōng diǎn yuē wū sūn hàn shí guó hào dà kūn mí lǐ chì gǔ chéng
这句话大意是:《通典》曰:乌孙,汉时国号大昆弥,理赤谷城。
wū sūn wū xī yù zhū róng qí xíng zuì yì qīng yǎn chì xū
这句话大意是:(乌孙,于西域诸戎其形最异,青眼赤须。
mí hóu zhě běn qí zhǒng yě
这句话大意是:猕猴者,本其种也。
qí guó wèi wáng yuē kūn mí yì yuē kūn mò
这句话大意是:其国谓王曰昆弥,亦曰昆莫。
qù cháng ān bā qiān jiǔ bǎi lǐ nèi dì wǔ qiān lǐ
这句话大意是:)去长安八千九百里,内地五千里。
mǎng píng duō yǔ hán shān duō sōng mán yīn wǔ fán qiè qí xīn shì sōng
这句话大意是:莽平,多雨寒,山多松、𣗊(音武凡切,其心似松。
bù tián zuò zhòng shù suí chù zhú shuǐ cǎo yǔ xiōng nú tóng sú
这句话大意是:)不田作种树,随畜逐水草,与匈奴同俗。
yòu yuē wū sūn kūn mò mí jiē wáng hào yě gù wū sūn guó yǒu sāi zhǒng dà yuè dǐ zhǒng
这句话大意是:又曰:乌孙昆莫、弥,皆王号也,故乌孙国有塞种、大月氐种。
shǐ zhāng qiān yán wū sūn běn yǔ dà ròu zhī gòng zài dūn huáng jiān jīn wū sūn qiáng dà kě hòu lù zhāo lìng dōng jū gù dì qī yǐ gōng zhǔ yǐ zhì xiōng nú
这句话大意是:始张骞言:"乌孙本与大月氏共在敦煌间,今乌孙强大,可厚赂,招令东居故地,妻以公主,以制匈奴。
wǔ dì jí wèi lìng qiān jī jīn bì wǎng cì kūn mò wū shì shǐ xiàn mǎ yuàn shàng gōng zhǔ
这句话大意是:"武帝即位,令骞赍金币往赐昆莫,于是使献马,愿尚公主。
yuán fēng zhōng qiǎn jiāng dū wáng jiàn nǚ xì jūn wèi gōng zhǔ yǐ qī yān
现代白话:元封中,遣江都王建女细君为公主以妻呢。
gōng zhǔ bié lǐ gōng shì jū suì shí yī zài yǔ kūn mò huì zhì jiǔ yǐn shí
这句话大意是:公主别理宫室居,岁时一再与昆莫会,置酒饮食。
kūn mò nián lǎo yǔ yán bù tōng gōng zhǔ bēi chóu zì zuò gē yuē wú jiā jià wǒ xī tiān yī fāng yuǎn tuō yì guó xī wū sūn wáng
现代白话:昆莫年老,语言不通,公主悲愁,自作歌曰:"我家嫁我兮天一方,远托异国兮乌孙王。
qióng lú wèi shì xī zhān wèi qiáng yǐ ròu wèi shí xī lào wèi jiāng
这句话大意是:穹庐为室兮毡为墙,以肉为食兮酪为浆。
tiān zǐ wén ér jīn lián zhī
这句话大意是:"天子闻而矜怜之。
yòu yuē xuān dì shí dū hù zhèng jí qǐng fēn wū sūn wèi dà kūn mí xiǎo kūn mí hòu duàn huì zōng wèi dū hù shí wéi wū sūn bīng wéi yì qí shàng shū yuàn fā chéng guō dūn huáng yǐ zì jiù
这句话大意是:又曰:宣帝时,都护郑吉请分乌孙为大昆弥、小昆弥,后段会宗为都护,时为乌孙兵围,驿骑上书,愿发城郭敦煌以自救。
chéng xiàng wáng shāng dà jiàng jūn wáng fèng jí bǎi liáo yì shù rì bù jué
这句话大意是:丞相王商、大将军王凤及百寮议数日不决。
shàng zhào chén tāng wèn duì yuē chén yǐ wéi cǐ bì wú kě yōu
这句话大意是:上召陈汤问,对曰:"臣以为此必无可忧!
fu hú bīng wǔ ér dāng hàn bīng yī rèn piáo dùn gōng nǔ bù lì
这句话大意是:夫胡兵五,而当汉兵一,刃朴钝,弓弩不利。
jīn wén pō de hàn gōng rán ér yóu sān dāng yī
这句话大意是:今闻颇得汉工,然而犹三当一。
yòu bīng fǎ yuē kè bèi ér zhǔ rén bàn rán hòu liào dí
这句话大意是:又兵法曰:客倍而主人半,然后料敌。
jīn wū sūn rén zhòng bù zú yǐ shèng huì zōng wéi bì xià wù yōu
这句话大意是:今乌孙人众,不足以胜会宗,惟陛下勿忧。
qiě bīng qīng xíng wǔ shí lǐ chóng xíng sān shí lǐ
这句话大意是:且兵轻行五十里,重行三十里。
jīn huì zōng fā chéng guō dūn huáng bīng lì shí ér zhì suǒ wèi bào chóu zhī bīng fēi jiù jí zhī yòng yě
这句话大意是:今会宗发城郭敦煌兵,历时而至,所谓报仇之兵,非救急之用也。
wū sūn wǎ hé bù néng jiǔ gōng bù guò wǔ rì dāng yǒu jí yǔ wén
这句话大意是:乌孙瓦合,不能久攻,不过五日,当有吉语闻。
jū sì rì jūn shū zhì yán yǐ jiě
这句话大意是:"居四日,军书至,言已解。
yuè bān
这句话大意是:○悦般。
běi shǐ yuē yuè bān guó zài wū sūn xī běi qù dài yī wàn jiǔ bǎi sān shí lǐ
这句话大意是:《北史》曰:悦般国,在乌孙西北,去代一万九百三十里。
qí xiān xiōng nú běi chán yú zhī bù luò yě
这句话大意是:其先匈奴北单于之部落也。
wèi hàn chē qí jiāng jūn dòu xiàn suǒ zhú běi chán yú dù jīn wēi shān xi zǒu kāng jū qí léi ruò bù néng qù zhě zhù qiū cí běi
这句话大意是:为汉车骑将军窦宪所逐,北单于度金微山,西走康居,其羸弱不能去者,住龟兹北。
dì fāng shù qiān lǐ zhòng kě èr shí yú wàn liáng zhōu rén yóu wèi zhī chán yú wáng
这句话大意是:地方数千里,众可二十馀万,凉州人犹谓之单于王。
qí fēng sú yán yǔ yǔ gāo chāng tóng ér qí rén qīng jié wū hú sú
这句话大意是:其风俗言语与高昌同,而其人清洁于胡俗。
jiǎn fà qí méi yǐ tí hú tu zhī yù yù rán guāng zé
这句话大意是:剪发齐眉,以醍醐涂之,昱昱然光泽。
rì sān zǎo shù rán hòu yǐn shí
这句话大意是:日三澡漱,然后饮食。
qí guó nán jiè yǒu tài shān shān bàng shí jiē jiāo róng liú dì shù shí lǐ nǎi níng jiān rén qǔ yǐ wéi yào jí shí liú huáng yě
这句话大意是:其国南界有大山,山傍石皆焦熔,流地数十里乃凝坚,人取以为药,即石流黄也。
yǔ rú rú jié hǎo qí wáng cháng jiāng shù qiān rén rù rú rú guó yù yǔ dà tán xiāng jiàn rù jiè bǎi yú lǐ jiàn qí bù rén bù huàn yī bù bàn fā bù xǐ shǒu fù rén kǒu shì qì wù wáng wèi qí cóng chén yuē rǔ cáo kuáng wǒ jiāng wǒ rù cǐ gǒu guó zhōng
现代白话:与蠕蠕结好,其王尝将数千人入蠕蠕国,欲与大檀相见,入界百馀里,见其部人不浣衣,不绊发,不洗手,妇人口舐器物,王谓其从臣曰:"你曹诳我,将我入此狗国中!
nǎi chí hái
这句话大意是:"乃驰还。
dà tán qiǎn qí zhuī zhī bù jí
这句话大意是:大檀遣骑追之,不及。
zì shì xiāng chóu chóu shù xiāng zhēng tǎo
这句话大意是:自是相仇雠,数相征讨。
hòu wèi tài píng zhēn jūn jiǔ nián qiǎn shǐ cháo xiàn
这句话大意是:后魏太平真君九年,遣使朝献。
bìng sòng huàn rén chēng néng gē rén hóu mài lìng duàn jī rén tóu lìng gǔ xiàn jiē xuè chū shù shēng huò yíng dòu yǐ cǎo yào nèi qí kǒu zhōng lìng jué yàn zhī xū yú xuè zhǐ yǎng chuāng yī yuè fù cháng yòu wú hén bān
这句话大意是:并送幻人,称能割人喉脉令断,击人头令骨陷,皆血出数升,或盈斗,以草药内其口中,令嚼咽之,须臾血止,养疮一月复常,又无痕瘢。
shì yí qí xū nǎi qǔ sǐ zuì qiú shì zhī jiē yàn
这句话大意是:世疑其虚,乃取死罪囚试之,皆验。
yún zhōng guó zhū míng shān jiē yǒu cǐ cǎo nǎi shǐ rén shòu qí shù ér hòu yù zhī
这句话大意是:云中国诸名山皆有此草,乃使人受其术而厚遇之。
yòu yán qí guó yǒu dà shù zhě lái chāo lüě rén néng zuò lín yǔ máng fēng dà xuě jí xíng rú rú dòng sǐ piào wáng zhě shí èr sān
这句话大意是:又言其国有大术者,来抄掠人,能作霖雨盲风大雪,及行,蠕蠕冻死、漂亡者十二三。
shì suì zài qiǎn shǐ cháo gòng qiú yǔ guān jūn dōng xī qí qì tǎo rú rú
这句话大意是:是岁再遣使朝贡,求与官军东西齐契讨蠕蠕。
tài wǔ jiā qí yì mìng zhòng wài zhū jūn jiè yán yǐ huái nán wáng tā wèi qián fēng xí rú rú
这句话大意是:太武嘉其意,命中外诸军戒严,以淮南王他为前锋,袭蠕蠕。
réng zhào yǒu sī yǐ qí gǔ wǔ zhī jié shī wū yuè fǔ
这句话大意是:仍诏有司,以其鼓舞之节施于乐府。
zì hòu měi shǐ cháo gòng
这句话大意是:自后每使朝贡。
mí mì
这句话大意是:○迷蜜。
běi shǐ shǐ yuē mí mì guó dōu mí mì chéng zài zhě zhì bá xi qù dài wàn èr qiān yī bǎi lǐ
这句话大意是:《北史》史曰:迷密国,都迷密城,在者至拔西,去代万二千一百里。
hòu wèi zhèng píng yuán nián qiǎn shǐ xiàn yī fēng hēi tuó tuó
这句话大意是:后魏正平元年,遣使献一峰黑橐驼。
qí guó dōng yǒu shān míng dōu xī mǎn shān shān chū jīn yù duō tiě
这句话大意是:其国东有山,名都悉满山,山出金玉,多铁。
dǎng xiàng
这句话大意是:○党项。
suí shū yuē dǎng xiàng qiāng zhě sān miáo zhī hòu yě
这句话大意是:《隋书》曰:党项羌者,三苗之后也。
qí zhǒng yǒu dàng chāng bái láng jiē zì chēng xiǎn hóu zhǒng
这句话大意是:其种有宕昌、白狼,皆自称狝猴种。
dōng jiē lín táo xī píng xi jù yè hù nán běi shù qiān lǐ
这句话大意是:东接临洮、西平,西拒叶护,南北数千里。
chù shān gǔ jiān měi xìng bié wèi bù luò dà zhě wǔ qiān yú qí xiǎo zhě qiān yú qí
这句话大意是:处山谷间,每姓别为部落,大者五千馀骑,小者千馀骑。
zhī máo niú wěi jí zhàn lì yáng máo yǐ wéi wū fú qiú hè bèi zhān yǐ wéi shàng shì
这句话大意是:织牦牛尾及占历羊毛以为屋,服裘褐,被毡以为上饰。
sú shàng wǔ lì wú fǎ lìng gè wéi shēng yè yǒu zhàn zé xiāng tún jù
这句话大意是:俗尚武力,无法令,各为生业,有战则相屯聚。
wú yáo fù bù xiāng wǎng lái mù yǎng máo niú zhū yǐ wéi gōng shí bù zhī jià sè
这句话大意是:无徭赋,不相往来,牧养牦牛、猪以为供食,不知稼穑。
wú wén zì dàn tuī cǎo mù yǐ jì nián suì shí
这句话大意是:无文字,但推草木以记年岁时。
sān nián yī jù huì shā niú yáng yǐ jì tiān
这句话大意是:三年一聚会,杀牛羊以祭天。
rén nián bā shí yǐ shàng sǐ zhě yǐ wéi lìng zhōng qīn qī bù kū
这句话大意是:人年八十已上死者,以为令终,亲戚不哭;。
shǎo ér sǐ zhě zé yún yāo wǎng gòng bēi kū zhī
这句话大意是:少而死者,则云夭枉,共悲哭之。
yǒu pí pá héng chuī jī fǒu wèi jié
这句话大意是:有琵琶、横吹,击缶为节。
táng shū yuē dǎng xiàng qiāng zài gǔ xī zhī zhī de hàn xī qiāng zhī bié zhǒng yě
这句话大意是:《唐书》曰:党项羌,在古析支之地,汉西羌之别种也。
wèi jìn zhī hòu xī qiāng wēi ruò huò chén zhōng guó huò cuàn shān yě
这句话大意是:魏、晋之后,西羌微弱,或臣中国,或窜山野。
zì zhōu shì miè dàng chāng shān zhì zhī hòu dǎng xiàng shǐ qiáng
这句话大意是:自周氏灭宕昌、邓至之后,党项始强。
qí jiè dōng zhì sōng zhōu xi jiē yè hù nán zá chōng sāng mí sāng děng qiāng běi lián tǔ yù hún chù shān gǔ jiān yán gèn sān qiān lǐ
这句话大意是:其界东至松州,西接叶护,南杂舂桑、迷桑等羌,北连吐谷浑,处山谷间,延亘三千里。
qí zhǒng měi xìng bié wèi bù luò yī xìng zhī zhōng fù wèi xiǎo bù luò dà zhě wàn qí xiǎo zhě qiān jì bù xiāng tǒng yī
这句话大意是:其种每姓别为部落,一姓之中复为小部落,大者万骑,小者千骑,不相统一。
yǒu xì fēng shì fèi tīng shì pō chāo shì yě cí shì cǎi qín shì tuò bá shì zuì wéi qiáng zú
这句话大意是:有细封氏、费听氏、颇超氏、野辞氏、采擒氏,拓拔氏最为强族。
sú jiē tǔ zhù jū yǒu dòng yǔ qí wū zhī máo máo jí yáng máo fù zhī měi nián yī yì
这句话大意是:俗皆土著,居有栋宇,其屋织牦毛及羊毛覆之,每年一易。
sú shàng wǔ wú fǎ lìng fù yì
这句话大意是:俗尚武,无法令赋役。
qí rén duō shòu nián zhì bǎi wǔ liù shí suì
这句话大意是:其人多寿,年至百五、六十岁。
bù shì chǎn yè hǎo wèi dào hù xiāng líng jié
这句话大意是:不事产业,好为盗,互相凌劫。
yóu chóng fù chóu ruò chóu rén wèi de bì péng tóu gòu miàn xiǎn zú shū shí yào zhǎn chóu rén ér hòu fù cháng
这句话大意是:尤重复仇,若仇人未得,必蓬头、垢面、跣足、蔬食,要斩仇人,而后复常。
nán nǚ bìng yī qiú hè réng pī dà zhān
这句话大意是:男女并衣裘褐,仍披大毡。
yǎng lǘ yáng yǐ gōng qí shí bù zhī gēng jià tǔ wú wǔ gǔ
这句话大意是:养驴、羊以供其食,不知耕稼,土无五谷。
qì hòu duō fēng hán wǔ yuè cǎo shǐ shēng bā yuè shuāng xuě jiàng
这句话大意是:气候多风寒,五月草始生,八月霜雪降。
qiú dà mài wū tā jiè yùn yǐ wéi jiǔ
这句话大意是:求大麦于他界,酝以为酒。
qī qí shù mǔ jí bǎi shū mǔ sǎo zǐ dì zhī fù yín huì zhēng bào zhū yí zhōng zuì wéi shén
这句话大意是:妻其庶母及伯叔母、嫂、子弟之妇,淫秽蒸报,诸夷中最为甚。
zì zhōu jí duò huò pàn huò cháo cháng wèi biān huàn
这句话大意是:自周及隋,或叛或朝,常为边患。
zhēn guàn sān nián nán huì zhōu dū dū zhèng yuán shú qiǎn shǐ zhāo yù qí qiú zhǎng xì fēng bù lài jǔ bù nèi fù
这句话大意是:贞观三年,南会州都督郑元璹遣使招谕,其酋长细封步赖举部内附。
tài zōng jiàng xǐ shū wèi fǔ zhī bù lài yīn jí lái cháo yàn cì shén hòu
这句话大意是:太宗降玺书慰抚之,步赖因即来朝,宴赐甚厚。
liè qí de wèi guǐ zhōu bài bù lài wèi cì shǐ réng qǐng lǜ suǒ bù tǎo tǔ yù hún
这句话大意是:列其地为轨州,拜步赖为刺史,仍请率所部讨吐谷浑。
qí hòu zhū xìng qiú zhǎng xiāng cì lǜ bù luò jiē lái nèi shǔ qǐng tóng biān hù
这句话大意是:其后诸姓酋长相次率部落皆来内属,请同编户。
tài zōng hòu jiā fǔ wèi liè qí de wèi jū yīn jū fèng yán yuǎn sì zhōu gè bài qí shǒu lǐng wèi cì shǐ
这句话大意是:太宗厚加抚慰,列其地为崌、(音居)奉、岩、远四州,各拜其首领为刺史。
yòu yuē yǒu hēi dǎng xiàng zài wū chì shuǐ zhī xi
这句话大意是:又曰:有黑党项,在于赤水之西。
lǐ jìng zhī jī tǔ yù hún yě hún zhǔ fú yǔn bēn yú hēi dǎng xiàng jū yǐ kòng xián zhī de
这句话大意是:李靖之击吐谷浑也,浑主伏允奔于黑党项,居以空闲之地。
jí tǔ yù hún jǔ guó nèi shǔ hēi dǎng xiàng qiú zhǎng hào dūn shàn wáng yīn gòng fāng wù
这句话大意是:及吐谷浑举国内属,黑党项酋长号敦善王,因贡方物。
yòu yǒu xuě shān zhī xià jí bái gǒu chōng sāng bái lán děng zhū qiāng
这句话大意是:又有雪山之下,及白狗、舂桑、白兰等诸羌。
yān qí
现代白话:○呢耆。
běi shǐ yuē yān qí guó zài chē shī nán dōu yuán qú chéng bái shān nán qī shí lǐ hàn shí jiù guó yě
现代白话:《北史》曰:呢耆国在车师南,都员渠城白山南七十里,汉时旧国也。
qù dài yī wàn èr bǎi lǐ
这句话大意是:去代一万二百里。
qí wáng xìng lóng míng jiū shī bì nà jí qián liáng zhāng guǐ suǒ tǎo lóng xī zhī sì
这句话大意是:其王姓龙,名鸠尸毕那,即前凉张轨所讨龙熙之嗣。
suǒ dū chéng fāng èr lǐ guó nèi fán yǒu jiǔ chéng
这句话大意是:所都城方二里,国内凡有九城。
guó xiǎo rén pín wú gāng jì fǎ lìng
现代白话:国品行较差的人贫,无纲纪法令。
yòu yuē qí zhàng fū jiǎn fà yǐ wéi shǒu shì
这句话大意是:又曰:其丈夫剪发,以为首饰。
wén zì yǔ pó luó mén tóng
这句话大意是:文字与婆罗门同。
sú shì tiān shén bìng chóng xìn fó fǎ
这句话大意是:俗事天神,并崇信佛法。
yóu zhòng èr yuè bā rì sì yuè bā rì
这句话大意是:尤重二月八日、四月八日。
shì rì yě qí guó xián yī shì jiào zhāi jiè háng dào yān
现代白话:是日也,其国咸依释教斋戒行道呢。
yòu yuē qí guó yǎng cán bù yǐ wèi sī wéi chōng mián kuàng
这句话大意是:又曰:其国养蚕,不以为丝,惟充绵纩。
sú shàng pú táo jiǔ jiān ài yīn yuè
这句话大意是:俗尚葡萄酒,兼爱音乐。
nán qù hǎi shí yú lǐ yǒu yú yán pú wěi zhī ráo
这句话大意是:南去海十馀里,有鱼、盐、蒲苇之饶。
yòu yuē hòu wèi tài wǔ nù zhī zhào chéng zhōu gōng wàn dù guī tǎo zhī
这句话大意是:又曰:后魏太武怒之,诏成周公万度归讨之。
jiū shī bì nà yǐ sì wǔ wàn rén chū chéng shǒu xiǎn yǐ jù
这句话大意是:鸠尸毕那以四、五万人出城,守险以拒。
dù guī mù zhuàng yǒng duǎn bīng zhí wǎng chōng jiū shī bì nà zhòng dà kuì jìn tú qí chéng xī bǐ zhū róng jiē lái xiáng fú huò qí zhēn qí yì wán shū fāng jué guǐ nán shi zhī wù jù wàn
这句话大意是:度归募壮勇短兵直往冲,鸠尸毕那众大溃,进屠其城,西鄙诸戎皆来降服,获其珍奇异玩殊方谲诡难识之物巨万。
shí tài wǔ xìng yīn shān běi gōng dù guī pò yān qí lù bǎn zhì dì shěng qì cì sī tú cuī hào shū yuē wàn dù guī yǐ wǔ qiān jì jīng wǔ qiān lǐ bá yān qí sān chéng huò qí zhēn qí yì wù jí zhū wěi jī bù kě shèng shǔ
现代白话:时太武幸阴山北宫,度归破呢耆露板至,帝省讫,赐司徒崔浩书曰:"万度归以五千骑,经五千里,拔呢耆三城,获其珍奇异物及诸委积不可胜数。
zì gǔ dì wáng suī yún xī róng jí xù yǒu rú zhǐ zhù bù néng kòng yǐn yě
这句话大意是:自古帝王虽云'西戎即序',有如指注,不能控引也。
zhèn jīn shǒu bà ér yǒu zhī rú hé
这句话大意是:朕今手把而有之,如何?
hào shū shàng chēng měi
这句话大意是:"浩书上,称美。
suí shū yuē yān qí guó sú fèng fó shū lèi pó luó mén
现代白话:《隋书》曰:呢耆国,俗奉佛书,类婆罗门。
hūn yīn zhī lǐ yǒu tóng huá xià
这句话大意是:婚姻之礼,有同华夏。
nán zǐ jiǎn fà
这句话大意是:男子剪发。
yǒu yú yán pú wěi zhī lì
这句话大意是:有鱼盐蒲苇之利。
táng shū yuē yān qí zài jīng shī sì qī qiān sān bǎi lǐ qí de liáng wò
现代白话:《唐书》曰:呢耆在京师四七千三百里,其地良沃。
zhēn guàn liù nián qí wáng tū qí zhī qiǎn shǐ gòng fāng wù fù qǐng kāi dà qì lù yǐ biàn xíng lǐ tài zōng xǔ zhī
这句话大意是:贞观六年,其王突骑支遣使贡方物,复请开大碛路,以便行李,太宗许之。
zì suí mò lí luàn qì lù suì bì xī yù cháo gòng zhě jiē yóu gāo chāng
这句话大意是:自隋末离乱,碛路遂闭,西域朝贡者皆由高昌。
jí shì gāo chāng dà nù suì yǔ yān qí jié yuàn qiǎn bīng xí yān qí dà lüè ér qù
现代白话:及是高昌大怒,遂与呢耆结怨,遣兵袭呢耆,大掠而去。
yòu yuē zhēn guàn shí sì nián hóu jūn jí tǎo gāo chāng qiǎn shǐ yǔ zhī xiāng jié yān qí wáng dà xǐ qǐng wèi shēng yuán nǎi pò gāo chāng
现代白话:又曰:贞观十四年,侯君集讨高昌,遣使与之相结,呢耆王大喜,请为声援,乃破高昌。
qí wáng yì jūn mén chēng yè yān qí rén xiān wèi gāo chāng suǒ lǔ zhě xī guī zhī
现代白话:其王诣军门,称谒呢耆人先为高昌所虏者悉归之。
yóu shì qiǎn shǐ xiè ēn bìng gòng fāng wù
这句话大意是:由是遣使谢恩,并贡方物。
xiǎo ròu zhī
这句话大意是:○小月氏。
běi shǐ yuē xiǎo ròu zhī guó dōu fù lóu shā chéng
这句话大意是:《北史》曰:小月氏国,都富楼沙城。
qí wáng běn dà ròu zhī wáng jì duō luó zi yě
这句话大意是:其王本大月氏王寄多罗子也。
jì duō luó wèi xiōng nú suǒ zhú xi xǐ hòu lìng qí zi shǒu cǐ chéng yīn hào xiǎo ròu zhī
这句话大意是:寄多罗为匈奴所逐西徙后,令其子守此城,因号小月氏。
bèi fú pō yǔ qiāng tóng
这句话大意是:被服颇与羌同。
qí sú yǐ jīn qián wèi huò
这句话大意是:其俗以金钱为货。
yòu yuē qí chéng dōng shí lǐ yǒu fó tǎ zhōu sān bǎi wǔ shí bù gāo bā shí zhàng
这句话大意是:又曰:其城东十里有佛塔,周三百五十步,高八十丈。
zì fó tǎ chū jiàn jì zhì hòu wèi wǔ dìng bā nián bā bǎi sì shí èr nián suǒ wèi bǎi zhàng fó tú yě
这句话大意是:自佛塔初建,计至后魏武定八年,八百四十二年,所谓百丈佛图也。
fú lǐn
这句话大意是:○佛菻。
táng shū yuē fú lǐn guó yī míng dà qín zài xī hǎi zhī shàng dōng nán yǔ bō sī jiē dì fāng wàn yú lǐ
这句话大意是:《唐书》曰:佛菻国,一名大秦,在西海之上,东南与波斯接,地方万馀里。
liè chéng sì bǎi yì jū lián shǔ
这句话大意是:列城四百,邑居连属。
qí gōng yǔ zhù tuō duō yǐ shuǐ jīng liú lí wèi zhī
这句话大意是:其宫宇柱棁,多以水精、琉璃为之。
yǒu guì chén shí èr rén gòng lǐ guó zhèng
这句话大意是:有贵臣十二人,共理国政。
cháng shǐ yī rén jiāng náng suí wáng chē bǎi xìng yǒu shì jí yǐ shū tóu náng zhōng wáng hái gōng shěng fā lǐ qí wǎng zhí
这句话大意是:常使一人将囊随王车,百姓有事,即以书投囊中,王还宫省发,理其枉直。
qí wáng wú cháng rén jiǎn xián zhě ér lì zhī
这句话大意是:其王无常人,简贤者而立之。
guó zhōng zāi yì jí fēng yǔ bù shí zhé fèi ér gēng lì
这句话大意是:国中灾异及风雨不时,辄废而更立。
wáng guān xíng rú wū jǔ yì guān jí yīng luò jiē zhui yǐ zhū bǎo
这句话大意是:王冠形如乌举翼,冠及缨络皆缀以珠宝。
zhe jǐn xiù yī qián bù kāi jīn
这句话大意是:著锦绣衣,前不开襟。
zuò jīn huā chuáng yǒu yī niǎo shì é qí máo lǜ sè cháng zài wáng biān yǐ zhěn shàng zuò
这句话大意是:坐金花床,有一鸟似鹅,其毛绿色,常在王边倚枕上坐。
měi jìn shí yǒu dú qí niǎo zhé míng
这句话大意是:每进食,有毒,其鸟辄鸣。
qí dū chéng dié shí wèi zhī yóu jué gāo jùn
这句话大意是:其都城叠石为之,尤绝高峻。
fán yǒu shí wàn yú hù
这句话大意是:凡有十万馀户。
nán lín dà hǎi
这句话大意是:南临大海。
chéng dōng miàn yǒu yī dà mén qí gāo èr shí yú zhàng zì shàng jí xià shì yǐ huáng jīn guāng huī zhāo làn lián yào shù lǐ
这句话大意是:城东面有一大门,其高二十馀丈,自上及下饰以黄金,光辉昭烂,连曜数里。
zì wài zhì wáng shì fán yǒu dà mén sān chóng liè yì bǎo diāo shì
这句话大意是:自外至王室,凡有大门三重,列异宝雕饰。
dì èr mén zhī lóu zhōng xuán yī dà jīn chèng yǐ jīn wán shí èr méi shǔ wū héng duān yǐ hou rì zhī shí èr shí yān
现代白话:第二门之楼中,悬一大金秤,以金丸十二枚属于衡端,以候日之十二时呢。
wèi yī jīn rén qí dà rú rén lì wū cè
这句话大意是:为一金人,其大如人,立于侧。
měi zhì yī shí qí jīn wán zhé luò kēng rán fā shēng yǐn chàng yǐ jì rì shí háo lí wú shī
这句话大意是:每至一时,其金丸辄落,铿然发声引唱以纪日时,毫厘无失。
qí diàn yǐ sè sè wèi zhù huáng jīn wéi dì xiàng yá wèi mén shàn xiāng mù wèi dòng liáng
这句话大意是:其殿以瑟瑟为柱,黄金为地,象牙为门扇,香木为栋梁。
qí sú wú wǎ dǎo bái shí wèi mò luō zhī tu wū shàng qí jiān mì guāng rùn hái rú yù shí
这句话大意是:其俗无瓦,捣白石为末罗之,涂屋上,其坚密光润还如玉石。
zhì wū shèng shǔ zhī jié rén yàn áo rè nǎi yǐn shuǐ qián liú shàng biàn wū wū yǔ jī zhì qiǎo mì rén mò zhī zhī guān zhě wéi wén wū shàng quán míng é jiàn sì yán fēi liū xuán bō rú pù bù jī qì chéng liáng fēng qí qiǎo miào rú cǐ
这句话大意是:至于盛暑之节,人厌嚣热,乃引水潜流上,遍于屋宇,机制巧密,人莫之知,观者惟闻屋上泉鸣,俄见四檐飞溜悬波如瀑布,激气成凉风,其巧妙如此。
fēng sú nán zǐ jiǎn fà pī pèi ér yòu tǎn
这句话大意是:风俗:男子剪发,披帔而右袒;。
fù rén bù kāi jīn jǐn wéi tóu jīn
这句话大意是:妇人不开衿,锦为头巾。
jiā zī mǎn yì fēng yǐ shàng wèi
这句话大意是:家资满亿,封以上位。
yǒu yáng gāo shēng wū tǔ zhōng qí guó rén hou qí yù méng nǎi zhù qiáng yǐ yuàn zhī fáng wài shòu suǒ shí yě
这句话大意是:有羊羔生于土中,其国人候其欲萌,乃筑墙以院之,防外兽所食也。
rán qí qí yǔ dì lián gē zhī zé sǐ
这句话大意是:然其脐与地连,割之则死;。
wéi rén zhe jiǎ zǒu mǎ jí jī gǔ yǐ hài zhī qí gāo jīng míng ér qí jué biàn zhú shuǐ cǎo
这句话大意是:惟人着甲走马及击鼓以骇之,其羔惊鸣而脐绝,便逐水草。
sú jiē kūn ér yī xiù chéng zī píng bái gài xiǎo chē chū rù jī gǔ jiàn jīng qí fān zhì
这句话大意是:俗皆髡而衣绣,乘辎𫐌白盖小车,出入击鼓,建旌旗幡帜。
tǔ duō jīn yín qí bǎo yǒu yè guāng bì míng yuè zhū hài jī xī dà bèi chē qú mǎ nǎo kǒng cuì shān hú hǔ pò
这句话大意是:土多金银奇宝,有夜光璧、明月珠、骇鸡犀、大贝、车渠、马脑、孔翠、珊瑚、虎魄。
fán xī yù zhū zhēn yì duō chū qí guó
这句话大意是:凡西域诸珍异,多出其国。
yòu yuē zhēn guàn shí qī nián fú lǐn wáng bō duō lì qiǎn shǐ xiàn chì pō lí lǜ pō lí shí lǜ jīn jīng děng wù
这句话大意是:又曰:贞观十七年,佛菻王波多力遣使献赤颇黎、绿颇黎、石绿、金精等物。
tài zōng jiàng xǐ shū dá wèi cì yǐ líng qǐ
这句话大意是:太宗降玺书答慰,赐以绫绮。
yòu yuē kāi yuán qī nián zhēng yuè qí wáng qiǎn tǔ huǒ luó dà shǒu lǐng xiàn shī zǐ líng yáng gè èr
这句话大意是:又曰:开元七年正月,其王遣吐火罗大首领献师子、零羊各二。
bù shù yuè yòu qiǎn dà dé sēng lái cháo gòng
这句话大意是:不数月,又遣大德僧来朝贡。
tǔ huǒ luó
这句话大意是:○吐火罗。
běi shǐ yuē tǔ huǒ luó guó dōu cōng lǐng xi wǔ bǎi lǐ yǔ yì dá zá jū
这句话大意是:《北史》曰:吐火罗国,都葱岭西五百里,与挹怛杂居。
dū chéng fāng èr lǐ shèng bīng shí wàn rén jiē shàn zhàn
这句话大意是:都城方二里,胜兵十万,人皆善战。
qí sú fèng fú
这句话大意是:其俗奉佛。
xiōng dì tóng yī qī dié qǐn yān
现代白话:兄弟同一妻,迭寝呢。
měi yī rén rù fáng hù wài guà qí yī yǐ wéi zhì
这句话大意是:每一人入房,户外挂其衣以为志。
shēng zǐ shǔ qí zhǎng xiōng
这句话大意是:生子,属其长兄。
qí shān xué zhōng yǒu shén mǎ měi suì mù pìn mǎ wū xué suǒ bì chǎn míng jū
这句话大意是:其山穴中有神马,每岁牧牝马于穴所,必产名驹。
duò dà yè zhōng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:隋大业中,遣使朝贡。
tōng diǎn yuē gāo zōng yǒng huī chū qiǎn shǐ xiàn dà niǎo gāo qī chǐ qí sè xuán zú rú tuo gǔ yì ér xíng rì sān bǎi lǐ néng dàn qián yí wèi zhī tuó niǎo
这句话大意是:《通典》曰:高宗永徽初,遣使献大鸟,高七尺,其色玄,足如驼,鼓翼而行,日三百里,能啖钱,夷谓之驼鸟。
yòu yuē lóng shuò yuán nián tǔ huǒ luó zhì zhōu xiàn shǐ wáng míng yuǎn jìn xi chéng tú jì bìng qǐng yú tián yǐ xī bō sī yǐ dōng shí liù guó fēn zhì dū du fǔ jí zhōu bā shí xiàn yī bǎi jūn fǔ bǎi èr shí liù
这句话大意是:又曰:龙朔元年,吐火罗置州县,使王名远进《西城图记》,并请于阗以西、波斯以东十六国分置都督府,及州八十,县一百,军府百二十六。
réng wū qí guó lì bēi yǐ jì shèng dé
这句话大意是:仍于其国立碑,以纪圣德。
dì cóng zhī
这句话大意是:帝从之。
ní pó luó
这句话大意是:○泥婆罗。
táng shū yuē ní pó luó zài tǔ bō xi qí sú jiǎn fà yǔ méi qí chuān ěr xuān yǐ zhú tǒng niú jiǎo zhui zhì jiān zhě yǐ wéi jiāo lì
这句话大意是:《唐书》曰:泥婆罗在吐蕃西,其俗剪发与眉齐,穿耳,揎以竹筒牛角,缀至肩者以为姣丽。
shí yòng shǒu wú shi zhù
这句话大意是:食用手,无匙箸。
qí qì jiē tóng
这句话大意是:其器皆铜。
duō shāng gǔ shǎo tián zuò
这句话大意是:多商贾,少田作。
yǐ tóng wèi qián miàn wén wéi rén bèi wén wèi mǎ niú bù chuān kǒng
这句话大意是:以铜为钱,面文为人,背文为马、牛,不穿孔。
yī fú yǐ yī fú bù bì shēn
这句话大意是:衣服以一幅布蔽身。
rì shù guàn shù
这句话大意是:日数盥漱。
yǐ bǎn wèi wū bì jiē diāo huà
这句话大意是:以板为屋,壁皆雕画。
sú zhòng bó xì hǎo chuī lǐ jī gǔ pō jiě tuī cè yíng xū jiān tōng lì shù
这句话大意是:俗重博戏,好吹蠡、击鼓,颇解推测盈虚,兼通历术。
shì wǔ tiān shén juān shí wèi xiàng měi rì qīng shuǐ yù shén pēng yáng ér jì
这句话大意是:事五天神,镌石为像,每日清水浴神,烹羊而祭。
qí wáng nà líng tí pó shēn zhuó zhēn zhū pō lí chē qú shān hú hǔ pò yīng luò ěr chuí jīn gōu yù dāng pèi bǎo zhuāng fú shì zuò shī zi chuáng
这句话大意是:其王那陵提婆,身着真珠、颇黎、车渠、珊瑚、琥珀、缨络,耳垂金钩、玉珰,佩宝装服饰,坐师子床。
qí táng nèi sàn huā xiāng
这句话大意是:其堂内散花香。
dà chén jí zhū zuǒ yòu bìng zuò wū de chí bīng shù bǎi liè shì qí cè
这句话大意是:大臣及诸左右并坐于地,持兵数百,列侍其侧。
gōng zhōng yǒu qī céng zhī lóu fù yǐ tóng wǎ lán kǎn yíng zhù jiē shì zhū bǎo lóu zhī sì jiǎo gè xuán tóng cáo xià yǒu jīn lóng jī shuǐ shàng lóu zhù wū cáo zhōng cóng lóng kǒu ér chū zhuàng ruò fēi quán
这句话大意是:宫中有七层之楼,覆以铜瓦,栏槛楹柱皆饰珠宝,楼之四角各悬铜槽,下有金龙,激水上楼,注于槽中,从龙口而出,状若飞泉。
yòu yuē zhēn guàn zhōng wèi wèi chéng li yì biǎo wǎng shǐ tiān zhú tú jīng qí guó
这句话大意是:又曰:贞观中,卫尉丞李义表往使天竺,途经其国。
nà líng tí pó jiàn zhī dà xǐ
这句话大意是:那陵提婆见之大喜。
yǔ yì biǎo tóng chū guān ā qí pó lì chí zhōu huí èr shí yú bù shuǐ cháng fèi yǒng
这句话大意是:与义表同出,观阿耆婆沴池,周回二十馀步,水常沸涌。
suī liú liáo bào jí shuò shí jiāo jīn wèi cháng zēng jiǎn
这句话大意是:虽流潦暴集,烁石焦金,未尝增减。
yǐ wù tóu zhī jí shēng yān yàn
这句话大意是:以物投之,即生烟焰。
xuán fǔ ér chuī xū yú ér shú
这句话大意是:悬釜而炊,须臾而熟。
dà shí
这句话大意是:○大食。
táng shū yuē dà shí guó běn zài bō sī zhī xi
这句话大意是:《唐书》曰:大食国,本在波斯之西。
dà yè zhōng yǒu bō sī hú rén mù tuo wū jù fēn mó de nà zhī shān hū yǒu shī zǐ rén yǔ wèi zhī yuē cǐ shān xī yǒu sān xué xué zhōng yǒu dà bīng qì rǔ kě qǔ zhī xué zhōng bìng yǒu yì shí bái wén dú zhī biàn zuò wáng wèi
现代白话:大业中,有波斯胡人牧驼于俱纷摩地那之山,忽有师子,人语,谓之曰:"此山西有三穴,穴中有大兵器,你可取之,穴中并有异石白文,读之便作王位。
hú rén yī yán guǒ jiàn xué zhōng yǒu shí jí shuò rèn shén duō shàng yǒu wén jiào qí fǎn pàn
这句话大意是:"胡人依言,果见穴中有石,及槊刃甚多,上有文,教其反叛。
wū shì jiū hé wáng mìng dù cháng hé shuǐ jié duó shāng lǚ
这句话大意是:于是纠合亡命,渡常曷水,劫夺商旅。
qí zhòng jiàn shèng suì gē jù bō sī xi jìng zì lì wèi wáng
这句话大意是:其众渐盛,遂割据波斯西境,自立为王。
yǒng huī èr nián shǐ qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:永徽二年,始遣使朝贡。
qí wáng xìng dà shí shì míng dàn mì mò wèi nì zì yún yǒu guó yǐ sān shí sì nián lì sān zhǔ yǐ
现代白话:其王姓大食氏,名啖密莫未腻,自云有国已三十四年,历三主了。
qí guó nán fū hēi sè duō xū bí dà ér zhǎng shì pó luó mén
这句话大意是:其国男夫黑色多须,鼻大而长,似婆罗门;。
fù rén bái xī
这句话大意是:妇人白晰。
yì yǒu wén zì
这句话大意是:亦有文字。
chū tuo mǎ dà wū zhū guó
这句话大意是:出驼、马,大于诸国。
bīng rèn jìn lì
这句话大意是:兵刃劲利。
qí sú yǒng wū zhàn dòu hǎo shì tiān shén
这句话大意是:其俗勇于战斗,好事天神。
tǔ duō shā shí bù kān gēng zhòng wéi shí tuo mǎ děng ròu
这句话大意是:土多沙石,不堪耕种,惟食驼、马等肉。
guó xī lín wū dà hǎi
这句话大意是:国西邻于大海。
qí wáng yí xué zhōng yì shí zhì zhī wū guó
这句话大意是:其王移穴中异石置之于国。
yòu yuē qí wáng cháng qiǎn rén chéng chuán jiāng yī liáng rù hǎi jīng bā nián ér wèi jí xi àn
这句话大意是:又曰:其王常遣人乘船将衣粮入海,经八年而未极西岸。
hǎi zhōng jiàn yī fāng shí shí shàng yǒu shù gàn chì yè qīng shù shàng zǒng shēng xiǎo r zhǎng liù qī cùn jiàn rén jiē xiào dòng qí shǒu jiǎo tóu zhe shù zhī
这句话大意是:海中见一方石,石上有树,干赤叶青,树上总生小儿,长六七寸,见人皆笑,动其手脚,头着树枝。
qí shǐ zhāi qǔ yī zhī xiǎo ér biàn sǐ shōu zài dà shí wáng gōng
这句话大意是:其使摘取一枝,小儿便死,收在大食王宫。
yòu yuē lóng shuò zhōng miè bō sī fú lǐn
这句话大意是:又曰:龙朔中,灭波斯、拂菻。
qí guó shǐ yǒu mǐ miàn zhī shǔ
这句话大意是:其国始有米、面之属。
yòu jiàng bīng nán qīn pó luó mén tūn bìng zhū hú
这句话大意是:又将兵南侵婆罗门,吞并诸胡。
shèng bīng sì shí yú wàn
这句话大意是:胜兵四十馀万。
cháng ān zhōng qiǎn shǐ xiàn liáng mǎ
这句话大意是:长安中,遣使献良马。
jǐng yún èr nián yòu xiàn fāng wù
这句话大意是:景云二年,又献方物。
kāi yuán chū qiǎn shǐ lái cháo jí jìn mǎ bìng bǎo diàn dài děng fāng wù
这句话大意是:开元初,遣使来朝,及进马并宝钿带等方物。
qí shǐ yè jiàn wéi píng lì bù bài
这句话大意是:其使谒见,惟平立不拜。
xiàn sī yù jiū zhī zhōng shū lìng zhāng shuō zòu yuē dà shí shū sú yuǎn lái mù yì bù kě zhì zuì
这句话大意是:宪司欲纠之,中书令张说奏曰:"大食殊俗,远来慕义,不可置罪。
shàng tè xǔ zhī
这句话大意是:"上特许之。
xún yòu qiǎn shǐ cháo xiàn zì yún zài běn guó wéi bài tiān shén suī jiàn wáng yì wú zhì bài zhī fǎ
这句话大意是:寻又遣使朝献,自云:"在本国惟拜天神,虽见王,亦无致拜之法。
suǒ sī lǚ jié zé zhī
这句话大意是:"所司屡诘责之。
qí shǐ suì qǐng yī hàn fǎ zhì bài
这句话大意是:其使遂请依汉法致拜。
dù guī jīng xíng jì yún dà shí yī míng yà jù luō qí wáng hào mù mén dōu
这句话大意是:杜瑰《经行记》云:大食一名亚俱罗,其王号慕门都。
qí shì nǚ guī wěi zhǎng dà yī cháng xiān jié róng zhǐ xián lì
这句话大意是:其士女瑰伟长大,衣常鲜洁,容止闲丽。
nǚ zǐ chū bì yōng miàn wú wèn guì jiàn
这句话大意是:女子出必拥面,无问贵贱。
yī rì wǔ shí lǐ tiān shí ròu zuò zhāi yǐ shā shēng wèi gōng dé
这句话大意是:一日五时礼天,食肉作斋,以杀生为功德。
xì yín shù pèi yín dāo duàn yǐn jiǔ jìn yīn yuè
这句话大意是:系银束,佩银刀,断饮酒,禁音乐。
rén xiāng zhēng zhě bù zhì ōu jī
这句话大意是:人相争者,不至欧击。
yòu yuē qí guǒ yǒu piān táo qiān nián zǎo
这句话大意是:又曰:其果有偏桃、千年枣;。
qí mán jing gēn dà rú dòu ér yuán wèi shén měi
这句话大意是:其蔓菁,根大如斗而圆,味甚美;。
pú táo dà zhě rú jī luǎn
这句话大意是:葡萄大者如鸡卵。