tǔ bō
这句话大意是:○吐蕃。
táng shū yuē tǔ bō zài cháng ān zhī xi bā qiān lǐ běn hàn xī qiāng zhī de qí zhǒng luò mò zhī suǒ chū huò yún nán liáng tū fā lì lù gū zhī hòu yě
这句话大意是:《唐书》曰:吐蕃在长安之西八千里,本汉西羌之地,其种落莫知所出,或云南凉秃发利鹿孤之后也。
lì lù gū yǒu zǐ yuē fán ní
现代白话:利鹿孤有孔子说樊尼。
jí lì lù gū zú fán ní shàng yòu dì nù tán sì wèi yǐ fán ní wèi ān xī jiāng jūn
这句话大意是:及利鹿孤卒,樊尼尚幼,弟傉檀嗣位,以樊尼为安西将军。
hòu wèi shén ruì yuán nián nù tán wèi xī qín qǐ fó pán chì suǒ miè fán ní zhāo jí yú zhòng yǐ tóu jǔ qú méng xùn yǐ wéi lín sōng tài shǒu
这句话大意是:后魏神瑞元年,傉檀为西秦乞佛盘炽所灭,樊尼招集馀众,以投沮渠蒙逊,以为临松太守。
jí méng xùn miè fán ní nǎi lǜ zhòng xi bēn jì huáng hé yú jī shí wū qiāng zhōng jiàn guó kāi dì qiān lǐ
这句话大意是:及蒙逊灭,樊尼乃率众西奔,济黄河,逾积石,于羌中建国,开地千里。
fán ní wēi huì sù zhe wèi qún qiāng suǒ huái jiē fǔ yǐ ēn xìn guī zhī rú shì
这句话大意是:樊尼威惠夙著,为群羌所怀,皆抚以恩信,归之如市。
suì gǎi xìng wèi sū bó yě yǐ tū fā wèi guó hào yǔ é wèi zhī tǔ bō
这句话大意是:遂改姓为窣勃野,以秃发为国号,语讹谓之吐蕃。
qí hòu zǐ sūn fán chāng yòu qīn fá bù xī tǔ zì jiàn guǎng
这句话大意是:其后子孙蕃昌,又侵伐不息,土字渐广。
lì zhōu jí duò yóu gé zhū qiāng wèi tōng wū zhōng guó
这句话大意是:历周及隋,犹隔诸羌,未通于中国。
qí guó rén hào qí wáng wèi zàn pǔ zhì dà lùn xiǎo lùn yǐ tǒng lǐ guó shì
这句话大意是:其国人号其王为赞普,置大论、小论,以统理国事。
wú wén zì kè mù jié shéng wèi yuē
这句话大意是:无文字,刻木结绳为约。
suī yǒu guān bù cháng jué zhí lín shí tǒng lǐng
这句话大意是:虽有官,不常厥职,临时统领。
zhēng bīng yòng jīn jiàn kòu zhì jǔ fēng suì bǎi lǐ yī tíng
这句话大意是:征兵用金箭,寇至举烽燧,百里一亭。
yòng xíng yán jùn xiǎo zuì wān yǎn yì yuè huò pí lēi biān biān zhī dàn suí xǐ nù ér wú cháng kē
这句话大意是:用刑严峻,小罪剜眼、劓、刖,或皮勒鞭鞭之,但随喜怒,而无常科。
qiú rén wū dì láo shēn shù zhàng èr sān nián fāng chū zhī
这句话大意是:囚人于地牢,深数丈,二、三年方出之。
yàn yì guó bīn kè bì qū máo niú lìng kè zì shè shēng yǐ gòng zhuàn
这句话大意是:宴异国宾客,必驱牦牛,令客自射牲以供馔。
yǔ qí chén xià yī nián yī xiǎo méng xíng yáng gǒu mí hóu xiān zhé qí zú ér shā zhī yì qí cháng ér tú liè zhī lìng wū zhě gào yú tiān dì shān chuān rì yuè xīng chén zhī shén yún ruò xīn qiān biàn huái jiān fǎn fù shén míng jiàn zhī tóng wū yáng gǒu
这句话大意是:与其臣下一年一小盟,刑羊、狗、猕猴,先折其足而杀之,绎其肠而屠裂之,令巫者告于天地、山川、日月、星辰之神,云"若心迁变,怀奸反复,神明鉴之,同于羊狗";。
sān nián yī dà méng yè wū tán shàn zhī zhōng chén shè yáo zhuàn shā rén mǎ niú lǘ yǐ wéi shēng zhòu yuē ěr děng xián xū tóng xīn lù lì gòng bǎo wǒ jiā wéi tiān dì shén qí gòng zhī ěr zhì yǒu fù cǐ méng shǐ ěr shēn tǐ tú liè tóng wū cǐ shēng
现代白话:三年一大盟,夜于坛𫮃之中陈设肴馔,杀人、马、牛、驴以为牲,咒曰:"你等咸须同心戮力,共保我家,惟天地神祇共知你志,有负此盟,使你身体屠裂,同于此牲!
qí dì qì hou dà hán bù shēng jì dào yǒu qīng mài guǒ mài dòu xiǎo mài qiáo mài chù duō máo niú zhū quǎn yáng mǎ yòu yǒu tiān shǔ zhuàng rú què shǔ qí dà rú māo pí kě wéi qiú
这句话大意是:"其地气候大寒,不生稷稻,有青〈麦果〉麦、豆、小麦、荞麦,畜多牦牛、猪、犬、羊、马、又有天鼠,状如雀鼠,其大如猫,皮可为裘。
yòu duō jīn yín tóng xī
这句话大意是:又多金、银、铜、锡。
qí rén huò suí xù mù ér bù cháng jué jū rán pō yǒu chéng guō
这句话大意是:其人或随畜牧而不常厥居,然颇有城郭。
qí guó dū chéng hào wèi luó xiē chéng wū jiē píng tóu gāo zhě zhì shù shí chǐ
这句话大意是:其国都城号为逻些城,屋皆平头,高者至数十尺。
guì rén chù wū dà zhān zhàng míng wéi fú lú
这句话大意是:贵人处于大毡帐,名为拂庐。
qǐn chǔ wū huì jué bù zhì shù
这句话大意是:寝处污秽,绝不栉沭。
jiē shǒu yǐn jiǔ yǐ zhān wèi pán niǎn fū wèi wǎn shí yǐ gēng lào bìng ér shí zhī
这句话大意是:接手饮酒,以毡为盘,捻麸为碗,实以羹酪,并而食之。
duō shì yuán dī zhī shén rén xìn wū xí
这句话大意是:多事羱羝之神,人信巫觋。
bù zhī jié hòu mài shú wèi suì shǒu
这句话大意是:不知节候,麦熟为岁首。
wéi qí liù bó chuī lǐ míng gǔ wèi xì gōng jiàn bù lí shēn
这句话大意是:围棋、六博、吹蠡、鸣鼓为戏,弓剑不离身。
zhòng zhuàng jiàn lǎo mǔ bài wū zi zi jù wū fù chū jiē shǎo zhě qián lǎo zhě hòu
这句话大意是:重壮贱老,母拜于子,子倨于父,出皆少者前,老者后。
jūn lìng yán sù měi zhàn qián duì jiē sǐ hòu duì fāng jìn
这句话大意是:军令严肃,每战,前队皆死,后队方进。
zhòng bīng sǐ è jí zhōng lěi dài zhàn méi yǐ wéi jiǎ mén
这句话大意是:重兵死,恶疾终,累代战没,以为甲门;。
lín zhèn bài sǐ zhě xuán hú wěi wū qí shǒu biǎo qí shì hú zhī qiè chóu rén guǎng zhòng bì yǐ xùn yān qí sú chǐ zhī yǐ wéi cì sǐ
现代白话:临阵败死者,悬狐尾于其首,表其似狐之怯,稠人广众,必以徇呢,其俗耻之,以为次死。
bài bì liǎng shǒu jù dì zuò gǒu fèi zhī shēng yǐ shēn zài yī ér zhǐ
这句话大意是:拜必两手据地,作狗吠之声,以身再揖而止。
jū fù mǔ sàng jié fà qīng dài tú miàn yī fú jiē hēi jì zàng jí jí
这句话大意是:居父母丧,截发,青黛涂面,衣服皆黑,既葬,即吉。
qí zàn pǔ sǐ yǐ rén xùn zàng yī fú zhēn wán jí cháng suǒ chéng mǎ gōng jiàn zhī lèi xī mái zhī
这句话大意是:其赞普死,以人殉葬,衣服、珍玩及常所乘马、弓剑之类,悉埋之。
yòu yuē zhēn guàn bā nián qí zàn pǔ qì zōng nòng zàn shǐ qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:又曰:贞观八年,其赞普弃宗弄赞始遣使朝贡。
nòng zàn ruò guàn sì wèi xìng xiāo wǔ duō yīng lüè qí lín guó yáng tóng jí zhū qiāng bìng bīn fú zhī
这句话大意是:弄赞弱冠嗣位,性骁武,多英略,其邻国羊同及诸羌并宾伏之。
tài zōng qiǎn xíng rén féng dé xiá wǎng fǔ wèi zhī
这句话大意是:太宗遣行人冯德遐往抚慰之。
jiàn dé xiá dà yuè wén tū jué jí tǔ yù hún jiē shàng gōng zhǔ nǎi qiǎn shǐ xiàn jīn suí dé xiá rù cháo duō jī jīn bǎo fèng biǎo qiú hūn tài zōng wèi zhī xǔ
这句话大意是:见德遐,大悦,闻突厥及吐谷浑皆尚公主,乃遣使献金,随德遐入朝,多赍金宝,奉表求婚,太宗未之许。
yòu yuē nòng zàn cháng lǜ zhòng èr shí yú wàn dùn wū sōng zhōu xi jìng qiǎn shǐ gòng jīn bó yún lái yíng gōng zhǔ
这句话大意是:又曰:弄赞常率众二十馀万,顿于松州西境,遣使贡金帛,云来迎公主。
tài zōng qiǎn lì bù shàng shū hóu jūn jí děng jī pò zhī nòng zàn dà jù qiǎn shǐ xiè zuì yīn fù qǐng hūn tài zōng xǔ zhī
这句话大意是:太宗遣吏部尚书侯君集等击破之,弄赞大惧,遣使谢罪,因复请婚,太宗许之。
nòng zàn nǎi qiǎn qí xiāng lù dōng tì zhì lǐ xiàn jīn wǔ qiān liǎng zì yú bǎo wán shù bǎi shì
这句话大意是:弄赞乃遣其相禄东替至礼,献金五千两,自馀宝玩数百事。
zhēn guàn shí wǔ nián tài zōng yǐ wén chéng gōng zhǔ qī zhī lìng lǐ bù shàng shū jiāng xià jùn wáng dào zōng zhǔ hūn chí jié sòng gōng zhǔ yú tǔ bō
这句话大意是:贞观十五年,太宗以文成公主妻之,令礼部尚书、江夏郡王道宗主婚,持节送公主于吐蕃。
nòng zàn lǜ qí bù bīng cì bǎi hǎi qīn yíng yú hé yuán
这句话大意是:弄赞率其部兵次柏海,亲迎于河源。
jiàn wáng rén zhí zǐ xù zhī lǐ shén gōng
这句话大意是:见王人,执子婿之礼,甚恭。
jì ér tàn dà guó fú shì lǐ yí zhī měi fǔ yǎng yǒu kuì jū zhī sè
这句话大意是:既而叹大国服饰、礼仪之美,俯仰有愧沮之色。
jí yǔ gōng zhǔ guī guó wèi suǒ qīn yuē wǒ zǔ fù wèi yǒu tōng hūn shàng guó zhě jīn wǒ de shàng dà táng gōng zhǔ wèi xìng shí duō dāng wèi gōng zhǔ zhù yī chéng yǐ kuā shì hòu dài
这句话大意是:及与公主归国,谓所亲曰:"我祖、父未有通婚上国者,今我得尚大唐公主,为幸实多,当为公主筑一城,以夸示后代。
suì zhù chéng yì lì dòng zhái yǐ jū chǔ yān
现代白话:"遂筑城邑,立栋宅,以居处呢。
gōng zhǔ è qí rén zhě miàn nòng zàn lìng guó zhōng quán qiě ba zhī shēn yì shì zhān qiú xí wán qǐ jiàn mù huá fēng réng qiǎn qiú háo zǐ dì qǐng rù guó xué yǐ xí shī shū yòu qǐng zhōng guó shi wén zhī rén diǎn qí biǎo shū
这句话大意是:公主恶其人赭面,弄赞令国中权且罢之,身亦释毡裘,袭纨绮,渐慕华风,仍遣酋豪子弟请入国学,以习诗书,又请中国识文之人典其表疏。
yòu yuē tài zōng fá liáo dōng hái nòng zàn qiǎn lù dōng zàn lái hè fèng biǎo yuē shèng tiān zǐ píng dìng sì fāng rì yuè suǒ zhào zhī guó bìng wéi chén qiè
这句话大意是:又曰:太宗伐辽东还,弄赞遣禄东赞来贺,奉表曰:"圣天子平定四方,日月所照之国并为臣妾。
ér gāo lí shì yuǎn quē wū chén lǐ tiān zǐ zì lǐng bǎi wàn dù liáo zhì tǎo huī chéng xiàn zhèn zhǐ rì kǎi hái
这句话大意是:而高丽恃远,阙于臣礼,天子自领百万,渡辽致讨,隳城陷阵,指日凯还。
yí dí cái wén bì xià fā jià shǎo jìn zhī jiān yǐ wén guī guó yīng fēi xùn yuè bù jí bì xià sù jí
这句话大意是:夷狄才闻陛下发驾,少进之间,已闻归国,鹰飞迅越,不及陛下速疾。
nú tiǎn yù zǐ xù xǐ bǎi cháng yí
这句话大意是:奴忝预子婿,喜百常夷。
fu é yóu yàn yě gù zuò jīn é fèng xiàn
这句话大意是:夫鹅犹雁也,故作金鹅奉献。
qí é huáng jīn zhù chéng gāo qī chǐ zhōng kě shí jiǔ sān hú
这句话大意是:"其鹅黄金铸成,高七尺,中可实酒三斛。
yòu yuē gāo zōng sì wèi shòu nòng zàn wèi fù mǎ dū wèi fēng xī hǎi jùn wáng cì wù èr qiān duàn
这句话大意是:又曰:高宗嗣位,授弄赞为驸马都尉,封西海郡王,赐物二千段。
nòng zàn yīn zhì shū yǔ sī tú zhǎng sūn wú jì děng yún tiān zi chū jí wèi ruò chén xià yǒu bù zhōng zhī xīn zhě dāng lè bīng yǐ fù guó bìng xiàn jīn yín zhū bǎo shí wǔ zhǒng
这句话大意是:弄赞因致书与司徒长孙无忌等,云天子初即位,若臣下有不忠之心者,当勒兵以赴国,并献金银珠宝十五种。
gāo zōng jiā zhī jìn fēng wèi wáng cì zá cǎi sān qiān duàn yīn qǐng cán zhǒng jí zào jiǔ niǎn wèi zhǐ mò zhī jiang bìng xǔ yān
现代白话:高宗嘉之,进封为王,赐杂彩三千段,因请蚕种及造酒、碾硙、纸墨之匠,并许呢。
yòu yuē gāo zōng wén liú shěn lǐ děng bài zhào shì chén wèn yǐ suí yù zhī cè zhōng shū shè rén guō zhèng yī yuē tǔ bō zuò gěng nián suì sì shēn mìng jiāng xīng shī xiāng jì bù jué kōng láo shì mǎ xū fèi liáng chǔ jìn tǎo zé tú sǔn bīng wēi shēn rù zé wèi qióng cháo xué
这句话大意是:又曰:高宗闻刘审礼等败,召侍臣问以绥御之策,中书舍人郭正一曰:"吐蕃作梗,年岁巳深,命将兴师,相继不绝,空劳士马,虚费粮储,近讨则徒损兵威,深入则未穷巢穴。
chén wàng shǎo fā bīng mù qiě qiǎn bèi biān míng lì fēng hòu wù lìng qīn chāo
这句话大意是:臣望少发兵募,且遣备边,明立烽候,勿令侵抄。
shǐ guó yòng fēng zú rén xīn yè tóng kuān zhī shù nián kě yī jǔ ér miè
这句话大意是:使国用丰足,人心叶同,宽之数年,可一举而灭。
jǐ shì zhōng liú qí xián huáng fǔ wén liàng děng jiē yán yán shǒu zhī biàn
这句话大意是:"给事中刘齐贤、皇甫文亮等,皆言严守之便。
yòu yuē cháng shòu yuán nián wǔ wēi jūn zǒng guǎn wáng xiào jié dà pò tǔ bō zhī zhòng kè fù qiū cí yú tián shū lè suì yè děng sì zhèn
这句话大意是:又曰:长寿元年,武威军总管王孝杰大破吐蕃之众,克复龟兹、于阗、疏勒、碎叶等四镇。
nǎi wū qiū cí zhì ān xī dū hù fǔ fā bīng yǐ zhèn shǒu zhī
这句话大意是:乃于龟兹置安西都护府,发兵以镇守之。
yòu yuē shèng lì èr nián fān jiàng zàn pó lǜ suǒ bù qiān yú rén jí qí xiōng dì mǎng bù zhī děng lái jiàng zé tiān qiǎn yǔ lín fēi qí jiāo wài yíng zhī
这句话大意是:又曰:圣历二年,番将赞婆率所部千馀人,及其兄弟莽布支等来降,则天遣羽林飞骑郊外迎之。
shòu zàn pó fǔ guó dà jiàng jūn xíng yòu wèi dà jiàng jūn fēng guī dé jùn wáng yōu cì shén hòu
这句话大意是:授赞婆辅国大将军,行右卫大将军,封归德郡王,优赐甚厚。
yòu yuē shén lóng yuán nián zàn pǔ zhī zǔ mǔ qiǎn qí dà chén xī dǒng rán lái xiàn fāng wù wèi qí sūn qǐng hūn
这句话大意是:又曰:神龙元年,赞普之祖母遣其大臣悉董然来献方物,为其孙请婚。
zhōng zōng yǐ suǒ yǎng yōng wáng zōng lǐ nǚ wèi jīn chéng gōng zhǔ xǔ jià yǔ zhī zì shì pín suì gòng xiàn
这句话大意是:中宗以所养雍王宗礼女为金城公主许嫁与之,自是频岁贡献。
jǐng lóng sān nián shí yī yuè yòu qiǎn qí dà chén shàng zàn tǔ děng lái yíng nǚ
这句话大意是:景龙三年十一月,又遣其大臣尚赞吐等来迎女。
zhōng zōng yàn zhī yú yuàn nèi qiú chǎng mìng fù mǎ dū wèi yáng shèn jiāo yǔ zhān fán shǐ dǎ tǔ zhōng zōng lǜ shì chén yǐ guān zhī
这句话大意是:中宗宴之于苑内球场,命驸马都尉杨慎交与毡蕃使打吐,中宗率侍臣以观之。
sì nián zhēng yuè xià zhì yuē shèng rén bù huà yòng bǎi xìng wèi xīn
这句话大意是:四年正月,下制曰:"圣人布化,用百姓为心;。
wáng zhě chuí rén yǐ bā huāng wú wài
这句话大意是:王者垂仁,以八荒无外。
gù néng guāng zhái xiá ěr cái chéng pǐn wù
这句话大意是:故能光宅遐迩,财成品物。
yóu shì lóng zhōu lǐ lì huī róu yuǎn zhī tú
这句话大意是:由是隆周理历,恢柔远之图;。
qiáng hàn chéng shí jiàn hé qīn zhī yì
这句话大意是:强汉乘时,建和亲之义。
sī gài yù yǔ cháng cè jīng bāng mào guǐ
这句话大意是:斯盖御宇长策,经邦茂轨。
zhèn shòu mìng shàng líng kè zuǎn hóng yè shù jī qián liè yǒng zhì hé píng
这句话大意是:朕受命上灵,克纂洪业,庶几前烈,永致和平。
juàn bǐ tǔ bō pì zài xī fú huáng yùn zhī shǐ zǎo shēn cháo gòng
这句话大意是:眷彼吐蕃,僻在西服,皇运之始,早申朝贡。
tài zōng wén wǔ shèng huáng dì dé móu fù zǎi qíng shēn yì zhào sī yǎn bīng jiǎ suì tōng yīn hǎo shù shí nián jiān yī fāng qīng jìng
这句话大意是:太宗文武圣皇帝,德侔覆载,情深亿兆,思偃兵甲,遂通姻好,数十年间,一方清净。
zì wén chéng gōng zhǔ huà wǎng qí guó yīn duō biàn gé
这句话大意是:自文成公主化往其国,因多变革。
wǒ zhī biān yú jí xīng shī lǚ
这句话大意是:我之边隅,亟兴师旅;。
bǐ zhī fán luò pō wén diāo bì
这句话大意是:彼之蕃落,颇闻凋弊。
qīng zhě zàn pǔ jí zǔ mǔ kě dūn qiú zhǎng děng lǚ pī chéng kuǎn jī yǒu suì shí sī tuō jiù qīn qǐng chóng qīn hǎo
这句话大意是:顷者赞普及祖母可敦酋长等,屡披诚款,积有岁时,思托旧亲,请崇亲好。
jīn chéng gōng zhǔ zhèn zhī shào nǚ qǐ bù zhōng niàn
这句话大意是:金城公主,朕之少女,岂不锺念?
dàn wéi rén fù mǔ zhì xù lí yuán ruò yǔn nǎi chéng qí gèng dūn hé hǎo zé biān tǔ níng yàn bīng yì xiū xī
这句话大意是:但为人父母,志恤黎元,若允乃诚祈,更敦和好,则边土宁晏,兵役休息。
suì gē shēn cí wèi guó dà jì zhù cí wài guǎn yù yīng jiā lǐ jiàng bǐ tǔ bō zàn pǔ
这句话大意是:遂割深慈,为国大计,筑兹外馆,聿膺嘉礼,降彼吐蕃赞普。
jí yǐ jīn yuè jìn fā zhèn qīn zì sòng yú jiāo wài mìng dà jiāng jūn yáng ju shǐ yān
现代白话:即以今月进发,朕亲自送于郊外,命大将军杨矩使呢。
qí yuè dì xìng shǐ píng xiàn yǐ sòng gōng zhǔ shè zhàng diàn wū bǎi qǐng pō cè yǐn wáng gōng zǎi chén fù shī jiàn bié gǎi shǐ píng xiàn wèi jīn chéng xiàn gǎi qí de wèi fèng chí xiāng
这句话大意是:"其月,帝幸始平县,以送公主,设帐殿于百顷泊侧,引王公宰臣赋诗饯别,改始平县为金城县,改其地为凤池乡。
yòu yuē kāi yuán èr nián qiū tǔ bō dà jiàng fén dá yán qǐ lì xú děng lǜ zhòng shí yú wàn kòu lín táo jūn yòu jìn kòu lán wèi děng zhōu lüè jiān mù yáng mǎ ér qù
这句话大意是:又曰:开元二年秋,吐蕃大将蚠达延、乞力徐等,率众十馀万寇临洮,军又进寇兰、渭等州,掠监牧羊马而去。
xuán zōng lìng shè zuǒ yǔ lín jiāng jūn xuē nè jí tài pú shǎo qīng wáng jùn lǜ bīng yāo jī zhī
这句话大意是:玄宗令摄左羽林将军薛讷及太仆少卿王晙率兵邀击之。
réng xià zhào jiāng dà jǔ qīn zhēng zhào mù jiàng shì kè qī jìn fā
这句话大意是:仍下诏,将大举亲征,召募将士克期进发。
é ér jùn děng yǔ zéi xiāng yù yú wèi yuán zhī wǔ jiē yì qián jūn wáng hǎi bīn lì zhàn sǐ zhī jùn děng chéng zhī ér jìn dà pò tǔ bō zhī zhòng shā shù wàn rén jǐn shōu de suǒ lüè yáng mǎ
这句话大意是:俄而晙等与贼相遇于渭源之武阶驿,前军王海滨力战死之,晙等乘之而进,大破吐蕃之众,杀数万人,尽收得所掠羊马。
zéi yú dǎng bēn běi xiāng zhěn jiè ér sǐ táo shuǐ wèi zhī bù liú
这句话大意是:贼馀党奔北,相枕藉而死,洮水为之不流。
shàng suì tíng qīn zhēng mìng zǐ wēi shè rén ní ruò shuǐ wǎng àn jūn shí réng diào jì wáng hǎi bīn ér hái
这句话大意是:上遂停亲征,命紫微舍人倪若水往按军实,仍吊祭王海滨而还。
yòu yuē kāi yuán shí qī nián xuán zōng qiǎn huáng fǔ wéi míng děng shǐ tǔ fān
这句话大意是:又曰:开元十七年,玄宗遣皇甫惟明等使吐番。
wéi míng děng jì jiàn zàn pǔ jí gōng zhǔ jù xuān shàng yì
这句话大意是:惟明等既见赞普及公主,具宣上意。
zàn pǔ děng xīn rán qǐng hé jǐn chū zhēn guàn yǐ lái qián hòu chì shū yǐ shì wéi míng děng
这句话大意是:赞普等欣然请和,尽出贞观已来前后敕书,以示惟明等。
lìng qí zhòng chén míng xī liè suí wéi míng rù cháo shàng biǎo yuē wài shēng shì xiān huáng dì sù qīn yòu méng jiàng jīn chéng gōng zhǔ suì hé tóng wèi yī jiā tiān xià bǎi xìng pǔ jiē ān lè
这句话大意是:令其重臣名悉猎随惟明入朝,上表曰:"外甥是先皇帝宿亲,又蒙降金城公主,遂和同为一家,天下百姓普皆安乐。
zhōng jiān wèi zhāng xuán biǎo li zhī gǔ děng dōng xī liǎng chù xiān dòng bīng mǎ qīn chāo tǔ bō biān jiāng suǒ yǐ hù xiāng zhēng tǎo qì zhì jīn rì suì chéng xìn xì
这句话大意是:中间为张玄表、李知古等东西两处先动兵马,侵抄吐蕃,边将所以互相征讨,迄至今日,遂成衅隙。
wài shēng yǐ xiān dài wén chéng gōng zhǔ jīn jīn chéng gōng zhǔ zhī gù shēn shí zūn bēi qǐ gǎn shī lǐ
这句话大意是:外甥以先代文成公主、今金城公主之故,深识尊卑,岂敢失礼?
yòu yuán nián xiǎo wang bèi biān jiāng chán gòu dǒu luàn lìng jiù zhì guài fú qǐ chuí chá
这句话大意是:又缘年小,枉被边将谗构斗乱,令舅致怪,伏乞垂察。
zhuī liú sǐ jiāng wàn zú chéng qián shù dù shǐ rén rù cháo jiē bèi biān jiāng bù xǔ suǒ yǐ bù gǎn zì zòu
这句话大意是:追留死将万足承前数度使人入朝,皆被边将不许,所以不敢自奏。
qù dōng gōng zhǔ qiǎn shǐ rén lóu zhòng shī ruò jiāng fú zhuān wǎng méng jiàng shǐ kàn gōng zhǔ lái wài shēng bù shèng xǐ hé
这句话大意是:去冬,公主遣使人娄众失若将伏专往,蒙降使看公主来,外甥不胜喜荷。
jǐn qiǎn yù míng xī liè jí fù shǐ yā wèi jiāng jūn làng xiē gē yè xī liè rù cháo zòu qǔ jìn zhǐ liǎng guó shì yì xī liè suǒ jù
这句话大意是:谨遣谕名悉猎及副使押卫将军浪些纥夜悉猎入朝,奏取进止,两国事意,悉猎所具。
wài shēng fán zhōng yǐ chǔ fèn biān jiāng bù xǔ chāo lüě ruò yǒu hàn rén lái tóu biàn lìng què sòng
这句话大意是:外甥蕃中已处分边将,不许抄掠,若有汉人来投,便令却送。
fú wàng huáng dì jiù yuǎn chá chì xīn xǔ cóng jiù hǎo zhǎng lìng bǎi xìng kuài lè
这句话大意是:伏望皇帝舅远察赤心,许从旧好,长令百姓快乐。
rú méng shèng ēn qiān nián wàn suì wài shēng zhōng bù gǎn xiān wéi méng shì
这句话大意是:如蒙圣恩,千年万岁,外甥终不敢先违盟誓。
jǐn zòu jìn jīn hú píng yī jīn pán yī jīn wǎn yī mǎ nǎo bēi yī líng yáng shān duàn yī jǐn chōng wēi guó zhī lǐ
这句话大意是:谨奏进金胡瓶一、金盘一、金碗一、马脑杯一、零羊衫段一,谨充微国之礼;。
jīn chéng gōng zhǔ yòu bié jìn jīn yā pán zhǎn zá qì wù děng
这句话大意是:金城公主又别进金鸭、盘盏、杂器物等。
shí bā nián shí yuè míng xī liè děng zhì jīng shī shàng yù xuān zhèng diàn liè yǔ lín zhàng yǐ jiàn zhī
这句话大意是:"十八年十月,名悉猎等至京师,上御宣政殿,列羽林仗以见之。
xī liè pō xiǎo shū jì xiān céng yíng jīn chéng gōng zhǔ zhì cháng ān dāng shí cháo tíng jiē chēng qí cái biàn
这句话大意是:悉猎颇晓书记,先曾迎金城公主至长安,当时朝廷皆称其材辩。
jí shì shàng yǐn rù nèi yàn yǔ yǔ shén lǐ zhī cì zǐ páo jīn dài jí yú dài bìng shí fú zēng cǎi yín pán hú píng děng réng wū bié guǎn gòng nǐ shén hòu
这句话大意是:及是,上引入内宴与语,甚礼之,赐紫袍、金带及鱼袋,并时服缯彩、银盘、胡瓶等,仍于别馆,供拟甚厚。
xī liè shòu páo dài qì wù ér què jìn yú dài cí yuē běn guó wú cǐ zhāng fú bù gǎn dāng shū yì zhī shǎng
这句话大意是:悉猎受袍带、器物,而却进鱼袋,辞曰:"本国无此章服,不敢当殊异之赏。
shàng xǐ ér xǔ zhī zhào yù shǐ dài fū cuī lín chōng shǐ bào pìn réng wū chì lǐng gè shù fēn jiè zhī bēi yuē yǐ gèng bù xiāng qīn
这句话大意是:"上喜而许之,诏御史大夫崔琳充使报聘,仍于赤岭各竖分界之碑,约以更不相侵。
shí tǔ bō shǐ zòu yún gōng zhǔ qǐng máo shī lǐ jì zuǒ zhuàn wén xuǎn gè yī bù
这句话大意是:时吐蕃使奏云:"公主请《毛诗》、《礼记》、《左传》、《文选》各一部。
zhì lìng mì shū shěng xiě yǔ zhī zhèng zì yú xiū liè shàng shū jiàn yuē chén wén róng dí guó zhī kòu yě
这句话大意是:"制令秘书省写与之,正字于休烈上疏谏曰:"臣闻:戎狄,国之寇也;。
jīng jí guó zhī diǎn yě
这句话大意是:经籍,国之典也。
róng zhī shēng xīn bù kě yǐ wú bèi
现代白话:戎之生心,不能够无备;。
diǎn yǒu héng zhì bù kě yǐ jiǎ rén
现代白话:典有恒制,不能够假人。
chuán yuē yì bù móu xià yí bù luàn huá
这句话大意是:传曰:"裔不谋夏,夷不乱华。
suǒ yǐ gé qí fēi xīn zài hu yǒu bèi wú huàn
这句话大意是:"所以革其非心,在乎有备无患。
xī zhě dōng píng wáng rù cháo qiú shǐ jì zhū zǐ hàn dì bù yǔ
这句话大意是:昔者东平王入朝,求史记诸子,汉帝不与。
gài yǐ shǐ jì duō bīng móu zhū zǐ zá guǐ shù
这句话大意是:盖以史记多兵谋,诸子杂诡术。
fu yǐ dōng píng hàn zhī yì qī shàng bù yù shì zhēng zhàn zhī shū
这句话大意是:夫以东平,汉之懿戚,尚不欲示征战之书;。
jīn xī róng guó zhī kòu chóu qǐ kě yí jīng diǎn zhī shì
这句话大意是:今西戎,国之寇仇,岂可贻经典之事?
qiě chén wén tǔ bō zhī xìng piào hàn guǒ jué mǐn qíng chí ruì shàn xué bù huí
这句话大意是:且臣闻,吐蕃之性慓悍果决,敏情持锐,善学不回。
ruò dá wū shū bì néng zhī zhàn
这句话大意是:若达于书,必能知战;。
shēn wū shī zé zhī wǔ fū yǒu shī gàn zhī shì
这句话大意是:深于诗,则知武夫,有师干之试;。
shēn wū lǐ zé zhī yuè lìng yǒu fèi xīng zhī bīng
这句话大意是:深于礼,则知月令,有废兴之兵;。
shēn wū chuán zé zhī yòng shī duō guǐ zhà zhī zhì
这句话大意是:深于传,则知用师,多诡诈之智;。
shēn wū shǐ zé zhī wǎng lái yǒu shū xí zhī zhì
这句话大意是:深于史,则知往来,有书檄之制。
hé yì bèi kòu bīng ér zī dào liáng yě
这句话大意是:何异备寇兵而资盗粮也?
chén wén lǔ bǐng zhōu lǐ qí bù jiā bīng
这句话大意是:臣闻鲁秉周礼,齐不加兵;。
wú huò chéng chē chu lǚ bèn mìng
这句话大意是:吴获乘车,楚屡奔命。
yī yǐ shǒu diǎn cún guó yī yǐ sàng fǎ wēi bāng kě qǔ jiàn yě
这句话大意是:一以守典存国,一以丧法危邦,可取鉴也。
qiě gōng zhǔ chū jià cóng rén yuǎn shì yì guó hé mù yí lǐ
这句话大意是:且公主出嫁从人,远适异国,合慕夷礼。
fǎn qiú liáng shū yú chén liào zhī kǒng fēi gōng zhǔ běn yì yě
这句话大意是:返求良书,愚臣料之,恐非公主本意也。
lǜ yǒu bēn běi zhī lèi quàn jiào wū zhōng
这句话大意是:虑有奔北之类劝教于中。
ruò bì xià lǜ shī fán qíng yǐ bèi guó xìn bì bù dé yǐ qǐng qù chūn qiū
这句话大意是:若陛下虑失蕃情,以备国信,必不得已,请去《春秋》。
dāng zhōu dé jì shuāi zhū hóu qiáng shèng lǐ yuè zì chū zhàn fá jiāo xìng qíng wěi wū shì hu shēng biàn zhà wū shì hu qǐ zé yǐ chén zhào jūn zhī shì qǔ wēi dìng bà zhī míng
这句话大意是:当周德既衰,诸侯强盛,礼乐自出,战伐交兴,情伪于是乎生,变诈于是乎起,则以臣召君之事,取威定霸之名。
ruò yǔ cǐ shū guó zhī huàn yě
这句话大意是:若与此书,国之患也。
chuán yuē yú xī qǐng qǔ xiàn pán yīng zhòng ní yún xī yě bù rú duō yǔ zhī yì
这句话大意是:《传》曰:于奚请曲县鞶缨,仲尼云:'惜也,不如多与之邑。
wéi míng yǔ qì bù kě jiǎ rén
这句话大意是:惟名与器,不可假人'。
dí gù tān lán guì huò yì tǔ zhèng kě xī zhī jǐn qǐ hòu yǐ yù bó hé bì lǜ cóng qí qiú yǐ zī qí zhì
这句话大意是:狄固贪婪,贵货易土,正可锡之锦绮,厚以玉帛,何必率从其求,以资其智?
chén tiǎn tāo liè wèi zhí kān mì jí shí tòng jīng diǎn qì zài róng yí mèi sǐ shàng wén wéi bì xià shēn chá
这句话大意是:臣忝叨列位,职刊秘籍,实痛经典弃在戎夷,昧死上闻,惟陛下深察。
yòu yuē kāi yuán èr shí èr nián qiǎn jiàng jūn li quán wū chì lǐng yǔ tǔ bō fēn jiè lì bēi
这句话大意是:又曰:开元二十二年,遣将军李佺于赤岭与吐蕃分界立碑。
èr shí sì nián zhēng yuè tǔ bō qiǎn shǐ gòng fāng wù jīn yín qì wán shù bǎi shì jiē xíng zhì qí yì
这句话大意是:二十四年正月,吐蕃遣使贡方物金银器玩数百事,皆形制奇异。
shàng lìng liè wū tí xiàng mén wài yǐ shì bǎi liáo
这句话大意是:上令列于提象门外,以示百寮。
yòu yuē kāi yuán èr shí bā nián chūn zhāng qiú jiān qióng mì yǔ ān róng chéng zhōng tǔ bō dí dōu jú jí wéi zhōu bié jià dǒng chéng yàn děng tōng móu dōu jú děng suì fān chéng guī kuǎn yīn yǐn guān jūn rù chéng jǐn shā tǔ bō jiàng shì shǐ jiān chá yù shǐ xǔ yuǎn lǜ bīng zhèn shǒu
这句话大意是:又曰:开元二十八年春,章求兼琼密与安戎城中吐蕃翟都局及维州别驾董承宴等通谋,都局等遂翻城归款,因引官军入城,尽杀吐蕃将士,使监察御史许远率兵镇守。
shàng wén zhī shén yuè
这句话大意是:上闻之甚悦。
zhōng shū lìng lǐ lín fǔ děng shàng biǎo yuē fú yǐ tǔ bō cǐ chéng zhèng dāng chōng yào píng xiǎn zì gù shì yǐ kuī biān jī nián yǐ lái yǐ jù wéi huàn zòng yǒu bǎi wàn zhī zhòng nán yǐ shī gōng
这句话大意是:中书令李林甫等上表曰:"伏以吐蕃此城,正当冲要,凭险自固,恃以窥边,积年以来,蚁聚为患,纵有百万之众,难以施功。
bì xià qīn yū mì cè bù xīng shī lǚ xū lìng zhōng shǐ li sī jìng xiǎo yù qiāng zú mò bù huái ēn fān rán gǎi tú zì xiāng móu xiàn shén suàn yùn wū bù cè ruì lüè tōng wū wèi rán lèi zǎi bū zhū yī zhāo dàng miè
这句话大意是:陛下亲纡秘策,不兴师旅,须令中使李思敬晓谕羌族,莫不怀恩,翻然改图,自相谋陷,神算运于不测,睿略通于未然,累载逋诛,一朝荡灭。
yòu chén děng jīn rì zòu shì bì xià cóng róng wèi chén děng yuē qīng děng dàn kàn sì yí bù jiǔ dāng jiàn lún sàng
这句话大意是:又臣等今日奏事,陛下从容谓臣等曰:'卿等但看四夷不久当渐沦丧。
dé yīn cái jiàng jù wén róng jié zé zhī shèng yǔ tiān hé yīng rú xiǎng zhì qián gǔ yǐ lái suǒ wèi yǒu yě
这句话大意是:'德音才降,遽闻戎捷,则知圣与天合,应如响至,前古以来,所未有也。
qǐng xuān shì bǎi liáo biān zhū shǐ cè
这句话大意是:请宣示百寮,编诸史策。
shǒu zhì dá yuē cǐ chéng yí fèng nián zhōng qiāng yǐn tǔ bō suì bèi gù shǒu
这句话大意是:"手制答曰:"此城仪凤年中,羌引吐蕃,遂被固守。
suì yuè jì jiǔ gōng fá yì duō
这句话大意是:岁月既久,攻伐亦多。
qí dì xiǎn ài fēi lì suǒ zhì
这句话大意是:其地险隘,非力所制。
cháo tíng qún yì bù quàn qǔ zhī
这句话大意是:朝廷群议,不劝取之。
zhèn yǐ xiǎo fán wú zhī shì xū chǔ zhì shòu yǐ qí jì suǒ yǐ xíng zhī huò bǐ róng xīn guī wǒ chéng shǒu yǒu zú wèi wèi yě
这句话大意是:朕以小蕃无知,事须处置,授以奇计,所以行之,获彼戎心,归我城守,有足为慰也。
dà yáng tóng
这句话大意是:○大羊同。
tōng diǎn yuē dà yáng tóng dōng jiē tǔ bō xi jiē xiǎo yáng tóng běi zhí yú tián dōng xī qiān yú lǐ shèng bīng bā jiǔ wàn
这句话大意是:《通典》曰:大羊同,东接吐蕃,西接小羊同,北直于阗,东西千馀里,胜兵八九万。
qí rén biàn fā zhān qiú xù mù wèi yè
这句话大意是:其人辫发毡裘,畜牧为业。
de duō fēng xuě bīng hòu zhàng yú
这句话大意是:地多风雪,冰厚丈馀。
suǒ chū wù chǎn pō tóng tǔ bō
这句话大意是:所出物产,颇同吐蕃。
sú wú wén zì dàn kè mù jié shéng ér yǐ
这句话大意是:俗无文字,但刻木结绳而已。
xíng fǎ yán jùn
这句话大意是:刑法严峻。
qí qiú háo sǐ jué qù qí nǎo shí yǐ zhū yù pōu qí wǔ zàng yì yǐ huáng jīn jiǎ zào jīn bí yín chǐ yǐ rén wéi xùn bo yǐ jí chén cáng zhū yán xué de rén mò zhī qí suǒ
这句话大意是:其酋豪死,抉去其脑,实以珠玉,剖其五脏,易以黄金,假造金鼻、银齿,以人为殉,卜以吉辰,藏诸岩穴地,人莫知其所。
duō shā niú bèi niú mò mǎ yǐ chōng jì sì zàng bì fú chú
这句话大意是:多杀牜孛牛莫马以充祭祀,葬毕服除。
qí wáng xìng jiāng gé yǒu sì dà chén fēn zhǎng guó shì
这句话大意是:其王姓姜葛,有四大臣,分掌国事。
zì gǔ wèi tōng
这句话大意是:自古未通。
xī lì
这句话大意是:○悉立。
tōng diǎn yuē xī lì zài tǔ bō xī nán hù wǔ wàn yú
这句话大意是:《通典》曰:悉立,在吐蕃西南,户五万馀。
yǒu chéng yì cūn luò yī xī jiàn
这句话大意是:有城邑村落,依溪涧。
zhàng fū yǐ zēng cǎi chán tóu yī zhān hè
这句话大意是:丈夫以缯彩缠头,衣毡褐;。
fù rén biàn fā zhe duǎn qún
这句话大意是:妇人辫发,着短裙。
yǐ zhēng bào wèi sú
这句话大意是:以蒸报为俗。
chù duō shuǐ niú gǔ yáng jī shǐ gǔ yi jīng dào mài dòu ráo gān zhè zhū guǒ
这句话大意是:畜多水牛、羖羊、鸡、豕,谷宜粳稻、麦、豆,饶甘蔗、诸果。
sǐ zàng wū zhōng yě bù wéi fēng shù
这句话大意是:死,葬于中野,不为封树。
sàng zhì yǐ hēi wèi yī yī nián jiù jí
这句话大意是:丧制以黑为衣,一年就吉。
xíng yǒu yuè yì
这句话大意是:刑有刖、劓。
jī shì tǔ bō
这句话大意是:羁事吐蕃。
zhāng qiú bá
这句话大意是:○章求拔。
tōng diǎn yuē zhāng qiú bá huò yún zhāng jiē bá běn xī qiāng zhǒng yě
这句话大意是:《通典》曰:章求拔,或云章揭拔,本西羌种也。
zài xī lì xī nán jū sì shān zhī nèi jìn dài yí chū shān xi jiē dōng tiān zhú
这句话大意是:在悉立西南,居四山之内,近代移出山,西接东天竺。
suì gǎi yī fú biàn xī qiāng zhī sú
这句话大意是:遂改衣服,变西羌之俗。
qí de yán mào bā jiǔ bǎi lǐ shèng bīng èr qiān yú rén
这句话大意是:其地延袤八九百里,胜兵二千馀人。
jū wú chéng guō hǎo wèi kòu lüě shāng lǚ huàn zhī
这句话大意是:居无城郭,好为寇掠,商旅患之。
wén xī lì rù cháo yì qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:闻悉立入朝,亦遣使朝贡。
qiě mò shàng zi yú qiē
这句话大意是:○且末(上子余切)。
hàn shū yuē qiě mò guó wáng zhì qiě mò chéng qù cháng ān liù qiān bā bǎi èr shí lǐ
这句话大意是:《汉书》曰:且末国,王治且末城,去长安六千八百二十里。
yǒu pú táo zhū guǒ
这句话大意是:有葡萄诸果。
xi tōng jīng jué èr qiān lǐ
这句话大意是:西通精绝二千里。
běi shǐ yuē qiě mò xī běi yǒu liú shā shù bǎi lǐ xià rì yǒu rè fēng wéi xíng lǚ zhī huàn
这句话大意是:《北史》曰:且末西北有流沙数百里,夏日有热风,为行旅之患。
fēng zhī suǒ zhì wéi lǎo tuo yù zhī zhī jí tián ér jù lì mái qí kǒu bí wū shā zhōng
这句话大意是:风之所至,惟老驼预知之,即嗔而聚立,埋其口鼻于沙中。
rén měi yǐ wéi hou yì jí jiāng zhān yōng bì bí zhōng
这句话大意是:人每以为候,亦即将毡拥蔽鼻中。
qí fēng xùn mǎ fū sī xū guò jǐn ruò bù fáng zhě bì zhì wēi bì
这句话大意是:其风迅〈马夫〉,斯须过尽,若不防者,必至危毙。
hòu wèi dà tǒng bā nián qí xiōng shàn shàn wèi lǜ zhòng nèi fù
这句话大意是:后魏大统八年,其兄鄯善未率众内附。
wū chá shàng yī jiā qiè xià zhēn jiā qiè
这句话大意是:乌秅(上一加切,下真加切)。
hàn shū yuē wū chá wáng zhì wū chá chéng qù cháng ān jiǔ qiān jiǔ bǎi wǔ shí lǐ
这句话大意是:《汉书》曰:乌秅,王治乌秅城,去长安九千九百五十里。
tián shí jiān yǒu bái cǎo lèi shí wèi shì mín jiē shǒu yǐn shī gǔ yuē zì gāo shān xià xī jiàn zhōng yǐn shuǐ
这句话大意是:田石间有白草,累石为室,民接手饮,(师古曰:自高山下溪涧中饮水。
jiē lián qí shǒu yě
这句话大意是:接,连其手也。
chū xiǎo bù mǎ
这句话大意是:)出小步马。
shī gǔ yuē xiǎo xì bù yě suǒ wèi bǎi bù qiān jī yě
这句话大意是:(师古曰:小细步也,所谓百步千迹也。
xi yè
这句话大意是:○西夜。
hàn shū yuē xī yè guó wáng hào zi hé wáng zhì hū jiān gǔ jiān yīn jù yán qiè
这句话大意是:《汉书》曰:西夜国,王号子合,王治呼犍谷,(犍,音巨言切。
qù cháng ān wàn èr bǎi wǔ shí lǐ
这句话大意是:)去长安万二百五十里。
yǔ hú yì qí zhǒng lèi qiāng dǐ
这句话大意是:与胡异,其种类羌氐。
xíng guó shī gǔ yuē yán bù zháo tǔ dì
这句话大意是:行国,(师古曰:言不着土地。
suí chù zhú shuǐ cǎo wǎng lái ér de chū yù shí
这句话大意是:)随畜逐水草往来,而地出玉石。
hòu hàn shū yuē xī yè guó qù luò yáng wàn sì qiān sì bǎi lǐ
这句话大意是:《后汉书》曰:西夜国,去洛阳万四千四百里。
de shēng bái cǎo yǒu dú guó rén jiān yǐ wéi yào fu jiàn zú suǒ zhōng zhé sǐ
这句话大意是:地生白草,有毒,国人煎以为药,傅箭镞,所中辄死。