太平御览 · 李昉 · Chapter 813 of 1000

珍宝部·卷十二

PinyinModern Translation
Size

tóng

这句话大意是:○铜。

zuǒ zhuàn xī zhōng yuē zhèng bó cháo chu chu zi yǔ zhī jīn

这句话大意是:《左传·僖中》曰:郑伯朝楚,楚子与之金。

jì ér huǐ zhī yǔ zhī méng yuē wú yǐ zhù bīng

这句话大意是:既而悔之,与之盟曰:"无以铸兵!

gù yǐ zhù sān zhōng

这句话大意是:"故以铸三锺。

shǐ jì yuē qín shǐ xú fú rù hǎi hái wěi cí yuē chén jiàn hǎi zhōng dà shén yuē rǔ qín wáng zhī shén báo de guān ér bù dé qǔ

现代白话:《史记》曰:秦使徐福入海还,伪辞曰:"臣见海中大神,曰:'你,秦王之神,薄得观而不得取!

jí cóng chén wǎng péng lái shān jiàn zhī chéng gōng què yǒu shǐ zhě tóng sè ér lóng xíng guāng shàng zhào tiān

这句话大意是:'即从臣往蓬莱山,见芝城宫阙,有使者铜色而龙形,光上照天。

yòu yuē qín shǐ huáng shōu tiān xià bīng jù zhī xián yáng wèi tóng zhù jīn rén shí èr gè qiān dàn zhì tíng zhōng

这句话大意是:又曰:秦始皇收天下兵,聚之咸阳,为铜铸金人十二,各千石,置庭中。

yòu yuē zhāng mèng tán dǒng ān yú zhī zhì jìn yáng yě gōng shì zhī táng jiē yǐ liàn tóng wèi zhù

这句话大意是:又曰:张孟谈、董安于之治晋阳也,公室之堂皆以练铜为柱。

yòu yuē zhào xiāng zǐ shǐ chú rén yǐ tóng dòu jī dài wáng shā zhī ér qǔ qí de

这句话大意是:又曰:赵襄子使厨人以铜斗击代王,杀之,而取其地。

yòu yuē shàng shǐ shàn xiāng xiāng dèng tōng dāng pín è sǐ

这句话大意是:又曰:上使善相相邓通,当贫饿死。

wén dì wū shì cì tōng shǔ yán dào tóng shān de zì zhù qián

这句话大意是:文帝于是赐通蜀严道铜山,得自铸钱。

jǐng dì lì yǒu gào tōng dào chū jiào zhù qián jǐn mò rù yī zān bù dé zhe shēn jì sǐ rén jiā

这句话大意是:景帝立,有告通盗出徼铸钱,尽没入,一簪不得着,身寄死人家。

yòu yuē lóng mén jié shí duō tóng tiě

这句话大意是:又曰:龙门、碣石多铜铁。

hàn shū yuē wǔ dì jí wèi hǎo guǐ shén zhī shì

这句话大意是:《汉书》曰:武帝即位,好鬼神之事。

li shǎo jūn yǐ què lǎo fāng jiàn shàng

这句话大意是:李少君以却老方见上。

shàng yǒu gù tóng qì wèn shǎo jūn shǎo jūn yuē cǐ qì qí huán gōng shí nián chén wū bó qǐn

这句话大意是:上有故铜器,问少君,少君曰:"此器齐桓公十年陈于伯寝。

yǐ ér àn qí kè guǒ qí huán gōng qì

这句话大意是:"已而案其刻,果齐桓公器。

yòu yuē huáng dì cǎi shǒu yáng shān tóng zhù dǐng wū jīng shān zhī xià

这句话大意是:又曰:黄帝采首阳山铜,铸鼎于荆山之下。

yòu yuē wáng mǎng mèng cháng lè gōng tóng rén wǔ méi bìng qǐ lì mǎng è zhī shǐ shàng fāng juān miè tóng rén yīng wén

这句话大意是:又曰:王莽梦长乐宫铜人五枚并起立,莽恶之,使尚方镌灭铜人膺文。

yòu yuē wú yǒu yù zhāng jùn tóng shān zhāo zhì tiān xià rén mín wáng mìng zhě dào zhù qián

这句话大意是:又曰:吴有豫章郡铜山,招致天下人民亡命者盗铸钱。

yòu yuē fán lǜ dù liàng héng yòng tóng zhě suǒ yǐ tóng tiān xià qí fēng sú yě

这句话大意是:又曰:凡律度量衡用铜者,所以同天下,齐风俗也。

tóng wèi wù zhì jīng bù wéi zào shī hán shǔ biàn qí jié bù wéi fēng yǔ bào lù gǎi qí xíng jiè rán yǒu cháng shì wū shì jūn zǐ zhī xíng shì yǐ yòng tóng yě

现代白话:铜为物至精,不为燥湿寒暑变其节,不为风雨暴露改其形,介然有常,似于士有德行的人之行,是以用铜也。

yòu yuē wáng mǎng tiān fèng sì nián bā yuè mǎng qīn zhī nán jiāo zhù zuò wēi dòu

这句话大意是:又曰:王莽天凤四年八月,莽亲之南郊,铸作威斗。

wēi dòu zhě yǐ wǔ sè tóng wèi zhī

这句话大意是:威斗者,以五色铜为之。

yòu yuē wú léi guó yǒu tóng

这句话大意是:又曰:无雷国有铜。

huá jiào hòu hàn shū yuē líng dì shí shǐ yè tíng lìng bì lán zhù tóng rén sì liè wū cāng lóng xuán wǔ quē wài

这句话大意是:华峤《后汉书》曰:灵帝时,使掖庭令毕岚铸铜人四,列于苍龙玄武阙外。

yòu yuē xiū yù táng diàn zhù tóng rén sì huáng zhōng sì jí tiān lù há má

这句话大意是:又曰:修玉堂殿,铸铜人四,黄钟四及天禄、虾蟆。

yòu zhù sì chū wén qián

这句话大意是:又铸四出文钱。

fàn yè hòu hàn shū yuē mǎ yuán shàn bié míng mǎ

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:马援善别名马。

wū jiāo zhǐ de luò yuè tóng gǔ nǎi zhù wèi mǎ shì

这句话大意是:于交址得骆越铜鼓,乃铸为马式。

yòu yuē mǎ yuán zhēng nán hǎi zhù tóng zhù wū lín yì guó yǐ jí hàn nán jiè

这句话大意是:又曰:马援征南海,铸铜柱于林邑国,以极汉南界。

yòu yuē cuī liè nà qián wèi sī tú

这句话大意是:又曰:崔烈纳钱为司徒。

jiǔ zhī bù zì ān cóng róng wèn qí zi jūn yuē wú jū sān gōng wū yì zhě hé rú

现代白话:久之不自安,从容问其子钧曰:"我居三公,于议者怎么样?

jūn yuē dà rén shǎo yǒu yīng chēng lì wèi qīng shǒu lùn zhě bù wèi dāng wèi sān gōng

这句话大意是:"钧曰:"大人少有英称,历位卿守,论者不谓当为三公。

ér jīn dēng qí wèi tiān xià shī wàng

这句话大意是:而今登其位,天下失望。

liè yuē hé wéi rán yě

这句话大意是:"烈曰:"何为然也?

jūn yuē lùn zhě xián qí tóng xiù

这句话大意是:"钧曰:"论者嫌其铜臭。

liè nù jǔ zhàng jī zhī

这句话大意是:"烈怒,举杖击之。

yòu yuē jì zi xun dùn qù bù zhī suǒ zhǐ

这句话大意是:又曰:蓟子训遁去,不知所止。

hòu rén fù wū cháng ān dōng bà chéng jiàn zhī yǔ lǎo wēng gòng mó suō tóng rén xiāng wèi yuē shì jiàn zhù cǐ ér yǐ jìn wǔ bǎi suì yǐ

现代白话:后人复于长安东霸城见之,与老翁共磨娑铜人,相谓曰:"适见铸此,而已近五百岁了。

wèi lüè yuē míng dì xǐ cháng ān zhū zhōng jù luò tuó tóng rén chéng lù pán wéi tóng rén bù kě zhì

这句话大意是:《魏略》曰:明帝徙长安诸锺虡、骆驼、铜人、承露盘,惟铜人不可致。

zhù bà chéng yòu zhù zuò tóng rén liè zuò wū sī mǎ mén wài

这句话大意是:住霸城,又铸作铜人,列坐于司马门外。

wú zhì yuē zhū yì kǒu fù nǔ yuē nán yuè zhī gàn zhōng shān zhī tóng

这句话大意是:《吴志》曰:朱异口赋弩曰:"南岳之干,锺山之铜。

yīng jī mìng zhòng huò sǔn gāo yōng

这句话大意是:应机命中,获隼高墉。

jìn shū yuē nán yáng wáng mó dū qín yōng shí guān zhōng jī huāng bǎi xìng xiāng dàn jiā yǐ jí lì dào zéi gōng xíng

这句话大意是:《晋书》曰:南阳王模督秦雍时,关中饥荒,百姓相啖,加以疾疠,盗贼公行。

mó lì bù néng zhì nǎi zhù tóng rén zhōng dǐng wèi fǔ qì yǐ yì gǔ

这句话大意是:模力不能制,乃铸铜人锺鼎为釜器以易谷。

yì zhě fēi zhī

这句话大意是:议者非之。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū hòu zhào lù yuē shí lè xǐ luò yáng tóng mǎ wēng zhòng èr yú xiāng guó liè zhī yǒng fēng mén

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋·后赵录》曰:石勒徙洛阳铜马、翁仲二于襄国,列之永丰门。

běi shǐ yuē hòu wèi míng dì chū ěr zhū róng yǔ cóng dì shì lóng mì yì fèi lì nǎi yǐ tóng zhù xiào wén jí xián yáng wáng xǐ děng wǔ wáng zi xiàng

现代白话:《北史》曰:后魏明帝初,你朱荣与从弟世隆密议废立,乃以铜铸孝文及咸阳王禧等五王子像。

chéng dāng fèng wéi zhǔ wéi zhuāng dì dú jiù

这句话大意是:成,当奉为主,惟庄帝独就。

táng shū yuē kāi yuán zhōng xǔ chāng xiàn zhī táng cí jué de de gǔ tóng zūn yòu yǐn qǐ shuāng lǐ zhuàn shū wén yuē yí zǐ sūn

这句话大意是:《唐书》曰:开元中,许昌县之唐祠,掘地得古铜樽,又隐起双鲤篆书,文曰"宜子孙"。

yòu yuē kāi yuán shí sān nián sòng zhōu xiàn gǔ tóng dǐng shí jiǔ jí zhōng qìng zèng fǔ zūn biāo pán píng gè shù sì

这句话大意是:又曰:开元十三年,宋州献古铜鼎十九,及锺、磬、甑、釜、樽、杓、盘、瓶各数四。

shí sòng chéng wèi jìn rì xiū yīn bǎn zhù huò ér xiàn zhī

这句话大意是:时宋城尉晋日休,因板筑,获而献之。

yòu yuē chū tiān bǎo zhōng tiān xià zhōu jùn jiē zhù tóng wèi xuán zōng nǐ qí xíng róng shǒu guān huán yàn zú chéng hàn dàn yǔ zūn fú zhī xiàng jiān liè wū diàn táng hào wéi zhēn róng

这句话大意是:又曰:初,天宝中,天下州郡皆铸铜,为玄宗拟其形容,首冠环焰,足承菡萏,与尊佛之像间列于殿堂,号为真容。

jí shān dōng xiàn lǜ bèi róng huǐ ér héng zhōu dú cún

这句话大意是:及山东陷,率被熔毁,而恒州独存。

yòu yuē wén zōng wèn zǎi chén yuē bì qīng qián zhòng rú hé

这句话大意是:又曰:文宗问宰臣曰:"币轻钱重,如何?

zǎi chén yáng sì fù yuē cǐ shì yǐ jiǔ dàn qiě jìn tóng bù kě jù biàn qí fǎ

这句话大意是:"宰臣杨嗣复曰:"此事已久,但且禁铜,不可遽变其法。

fǎ biàn jí bì rǎo rén

这句话大意是:法变,即必扰人。

li jué yuē jīn qǐng jiā lú zhù qián tā fǎ bù kě

这句话大意是:"李珏曰:"今请加炉铸钱,他法不可。

xiān yǒu gé lìng zhōu fǔ jìn tóng wèi qì dāng jīn yǐ tóng wèi qì ér bù zhī jìn

这句话大意是:先有格令州府禁铜为器,当今以铜为器而不知禁。

suǒ bìng zhě zhì chì yī xià céng bù jīng nián ér zhōu xiàn yīn xún suǒ yǐ zhì lìng xiāng cì ér shì zhī wèi cháng

这句话大意是:所病者,制敕一下,曾不经年,而州县因循,所以制令相次,而视之为常。

jīn zì huái ér nán zhì wū jiāng lǐng gǔ zhù tóng qì liè ér wèi sì

这句话大意是:今自淮而南,至于江岭,鼓铸铜器,列而为肆。

zhōu xiàn bù jīn shì jǐng zhī rén zhú zhuī dāo zhī lì yǐ mín fàn wèi tā qì zhōu zhī shòu lì bù chì shù bèi

这句话大意是:州县不禁,市井之人逐锥刀之利,以缗范为他器鬻之,售利不啻数倍。

shì zé jìn tóng zhī lìng bì zài yán qiē sī qí yào yě

这句话大意是:是则禁铜之令,必在严切,斯其要也。

yòu yuē wǔ tái shān yǒu jīn gé sì zhù tóng wèi wǎ tú jīn qí shàng zhào yào shān gǔ jì qián jù yì wàn

这句话大意是:又曰:五台山有金阁寺,铸铜为瓦,涂金其上,照耀山谷,计钱巨亿万。

huái nán zǐ yuē tóng yīng qīng

这句话大意是:《淮南子》曰:铜英青。

yòu yuē tóng bù kě yǐ wèi nǔ

现代白话:又曰:铜不能够为弩。

bào pǔ zǐ yuē wú shí fā guǎng líng dà zhǒng zhōng yǒu tóng wéi rén shù shí tóu jiē zhǎng wǔ chǐ

这句话大意是:《抱朴子》曰:吴时,发广陵大冢,中有铜为人数十头,皆长五尺。

yòu yuē jīn jiǎn jì yún yǐ wǔ yuè bǐng zǐ rì zhōng shí zhù wǔ dàn xià qí tóng

这句话大意是:又曰:《金简记》云:"以五月丙子日中时,铸五石,下其铜。

wǔ dàn xióng huáng dān shā cí huáng fán shí zēng qīng yě

这句话大意是:五石:雄黄、丹砂、雌黄、矾石、曾青也。

jiē zhù fěn zhī yǐ jīn huá chí qī zhī nèi tài yī shén dǐng zhōng xià yǐ guì xīn shāo zhī

这句话大意是:皆铸粉之,以金华池漆之,内太一神鼎中,下以桂薪烧之。

tóng chéng yǐ tóng tàn yě zhī

这句话大意是:铜成,以铜炭冶之。

qǔ mǔ tóng yǐ wéi xióng jiàn qǔ pìn tóng wèi cí jiàn

这句话大意是:取牡铜以为雄剑,取牝铜为雌剑。

dài zhī yǐ rù hé zé jiāo lóng jù yú shuǐ shén bù gǎn jìn yě

这句话大意是:带之以入河,则蛟龙、巨鱼、水神不敢进也。

yù zhī tóng zhī pìn mǔ dāng lìng tóng nán tóng nǚ jù yǐ shuǐ guàn tóng yǐ qí zài huǒ zhōng shàng chì shí yě zé tóng zì fēn wèi liǎng duàn yǒu tū qǐ zhě zé mǔ tóng yě āo xiàn zhě zé pìn tóng yě

这句话大意是:欲知铜之牝、牡,当令童男童女,俱以水灌铜,以其在火中尚赤时也,则铜自分为两段,有凸起者则牡铜也,凹陷者则牝铜也。

yòu yuē shān zhōng yè jiàn hú rén tóng zhī jīng yě

这句话大意是:又曰:山中夜见胡人,铜之精也。

shān hǎi jīng yuē kūn wú zhī shān qí shàng duō chì tóng

现代白话:《山海经》曰:昆我之山,其上多赤铜。

cǐ shān chū jīn sè chì rú huǒ yǐ qiē yù rú ní

这句话大意是:(此山出金,色赤如火,以切玉如泥。

zhōu mù wáng shí xī róng wèi bīng xiàn jí zhǒng zhōng de tóng jīn jiàn yī méi cháng sān chǐ wǔ cùn

这句话大意是:周穆王时,西戎为兵献,汲冢中得铜金剑一枚,长三尺五寸。

gù tōng yǐ xī zá wèi bīng qì

这句话大意是:故通以锡杂为兵器。

dì wáng shì jì yuē zhòu zuò tóng zhù lìng nán nǚ luǒ xíng yuán zhī luò zé dá yǐ xiào

这句话大意是:《帝王世纪》曰:纣作铜柱,令男女裸形缘之,落则妲已笑。

guó yǔ guǎn zhòng yuē měi jīn yǐ zhù jǐ jiàn shì zhū gǒu mǎ

这句话大意是:《国语》:管仲曰:"美金以铸戟剑,试诸狗马。

è jīn yǐ zhù chú yí jīn zhú

这句话大意是:恶金以铸锄、夷、斤、𣚚。

è cū

这句话大意是:"(恶,粗。

yí píng yě suǒ yǐ xuē cǎo píng dì yě xíng sì chú ér xiǎo

这句话大意是:夷,平也,所以削草平地也,形似鉏而小。

zhú zhuó yě

这句话大意是:𣚚,斫也。

guǎng yǎ yuē bái tóng wèi zhī wù chì tóng wèi zhī xī

这句话大意是:《广雅》曰:白铜谓之鋈,赤铜谓之锡。

hàn wǔ nèi zhuàn yuē shàng qǐ shén wū tái yǐ tóng wèi zhù huáng jīn tu zhī

这句话大意是:《汉武内传》曰:上起神屋台,以铜为柱,黄金涂之。

shén yì jīng yuē rù jīn shān xià sì zhàng de dān yáng tóng

这句话大意是:《神异经》曰:入金山下四丈,得丹扬铜。

zhāng huá yuē cǐ tóng yǔ jīn xiàng shì

这句话大意是:(张华曰:此铜与金相似。

diǎn shù yuē táo dān tóng yǐ wéi jīn yě

这句话大意是:《典术》曰:陶丹铜以为金也。

jiǎ yì shū yuē xià bù dé zhù qián zé mín fǎn gēng tián yǐ

现代白话:《贾谊书》曰:下不得铸钱,则民反耕田了。

xī jīng zá jì yuē gāo zǔ chū rù xián yáng gōng zhōu xíng kù cáng jiàn tóng rén shí èr méi zuò jiē gāo sān chǐ liè zài yī yán shǎng qín zhù shēng yú jiē yǒu suǒ zhí jiē zhui huā cǎi

这句话大意是:《西京杂记》曰:高祖初入咸阳宫,周行库藏,见铜人十二枚,坐皆高三尺,列在一筵上,琴、筑、笙、竽皆有所执,皆缀花彩。

yǎn rán ruò shēng rén

这句话大意是:俨然若生人。

yán xià yǒu tóng guǎn shàng kǒu gāo shù chǐ chū yán hòu

这句话大意是:筵下有铜管,上口高数尺,出筵后。

qí yī guǎn nèi kōng yī guǎn yǒu shéng dà rú zhǐ

这句话大意是:其一管内空,一管有绳,大如指。

shǐ yī rén chuī guǎn yī rén niǔ shéng zé qín zhù shēng yú jiē zuò shēng yīn yǔ zhēn lè bù yì

这句话大意是:使一人吹管,一人纽绳,则琴筑笙竽皆作声音,与真乐不异。

yú xǐ zhì lín yuē jiàn wǔ zhōng nán jùn nán zǐ xiàn tóng gǔ bèi yǒu míng

这句话大意是:虞喜《志林》曰:建武中,南郡男子献铜鼓,背有铭。

jí wú shí jiāng shuǐ zhōng zhōng shàng yǒu bǎi yú zì rén mò yǒu shí zhě

这句话大意是:及吴时,江水中锺上有百馀字,人莫有识者。

dì jìng tú yuē cǎo jīng huáng xiù xià yǒu tóng qì

这句话大意是:《地镜图》曰:草茎黄秀,下有铜器。

shì wěi yuē tóng chū wū shí wèi líng zé xiǎo zhù zhōng zé dà

这句话大意是:《士纬》曰:铜出于石,为铃则小,铸锺则大。

nán zhōng bā jùn zhì yuē yún nán jiù yǒu yín kū shù shí

这句话大意是:《南中八郡志》曰:云南旧有银窟数十。

liú shàn shí suì cháng nà gòng

这句话大意是:刘禅时,岁常纳贡。

wáng pò yǐ lái shí wǎng cǎi qǔ yín huà wèi tóng bù fù zhōng yòng

这句话大意是:亡破以来,时往采取,银化为铜,不复中用。

shì yǔ yuē yuán kāng bā nián

这句话大意是:《世语》曰:元康八年。

líng yún tái shàng shēng tóng

这句话大意是:陵云台上生铜。

jiǎ yì fú niǎo fù yuē yīn yáng wèi tàn wàn wù wèi tóng

这句话大意是:贾谊《𫛳鸟赋》曰:阴阳为炭,万物为铜。

zhāng yíng hàn nán jì yuē ān dì jiàn tóng rén yǐ wèn shì zhōng zhāng líng duì yuē xī qín shǐ huáng shí yǒu dà rén shí èr shēn cháng wǔ zhàng lǚ liù chǐ jiē yí dí zhī fú jiàn wū lín táo cǐ tiān jiàng wáng qín zhī zhèng

这句话大意是:张莹《汉南记》曰:安帝见铜人,以问侍中张陵,对曰:"昔秦始皇时,有大人十二,身长五丈,履六尺,皆夷狄之服,见于临洮,此天将亡秦之证。

ér shǐ huáng wù xǐ yǐ wéi ruì nǎi zhù tóng rén yǐ wéi xiàng

这句话大意是:而始皇误喜以为瑞,乃铸铜人以为像。

shàng yuē hé yǐ zhī zhī

现代白话:"上曰:"凭什么知之?

duì yuē chén jiàn chuán zǎi yún qí rén xiōng shàng yǒu míng

这句话大意是:"对曰:"臣见传载,云其人胸上有铭。

lín yì jì yuē lín yì wáng fàn wén zhù tóng wèi niú tóng wū xíng gōng

这句话大意是:《林邑记》曰:林邑王范文铸铜为牛,铜屋行宫。

jīng zhōu jì yuē héng yáng zhòng ān xiàn yǒu tián shí táng

这句话大意是:《荆州记》曰:衡阳重安县有{田石}塘。

gù lǎo xiāng chuán yún cǐ táng zhōng yǒu tóng shén jīn yóu shí wén tóng shēng

这句话大意是:故老相传云:此塘中有铜神,今犹时闻铜声。

shuǐ zhuǎn biàn lǜ yú wèi zhī sǐ

这句话大意是:水转变绿,鱼为之死。

wǔ dāng shān jì yuē shān yǒu shí shì zhōng yǒu tóng zhàng zhǎng qī chǐ

这句话大意是:《武当山记》曰:山有石室,中有铜杖长七尺。

yuè jué shū yuē chì jǐn zhī shān pò ér chū xī ruò yē zhī gǔ hé ér chū tóng ōu yě yīn wèi chún jūn zhī jiàn

这句话大意是:《越绝书》曰:赤堇之山破而出锡,若耶之谷涸而出铜,欧冶因为纯钧之剑。

xuán zhōng jì yuē tóng zhī jīng wèi tóng nú

这句话大意是:《玄中记》曰:铜之精为童奴。

lǐng biǎo yì lù yuē mán yí zhī lè yǒu tóng gǔ yān

现代白话:《岭表异录》曰:蛮夷之乐,有铜鼓呢。

xíng rú yāo gǔ ér yī tóu yǒu miàn

这句话大意是:形如腰鼓,而一头有面。

gǔ miàn yuán èr chǐ xǔ miàn yǔ shēn lián quán yòng tóng zhù

这句话大意是:鼓面圆二尺许,面与身连,全用铜铸。

qí shēn biàn yǒu chóng yú huā cǎo zhī zhuàng tōng tǐ jūn yún hòu èr fēn yǐ lái lú zhù zhī miào shí wèi qí qiǎo

这句话大意是:其身遍有虫鱼花草之状,通体均匀,厚二分已来,炉铸之妙,实为奇巧。

jī zhī xiǎng liàng bù xià míng tuó

这句话大意是:击之响亮,不下鸣鼍。

zhēn yuán nián zhōng piào guó jìn lè yǒu yù luó tóng gǔ

这句话大意是:贞元年中,骠国进乐,有玉螺铜鼓。

jí zhī nán mán qiú shǒu zhī jiā jiē yǒu cǐ gǔ yě

这句话大意是:即知南蛮酋首之家,皆有此鼓也。

xián tōng mò yōu zhōu zhāng zhí fāng biǎn gōng zhōu cì shǐ dào rèn hòu xiū qì zhōu chéng yuán jué tǔ dé yī tóng gǔ qiān fù zài yǐ guī jīng

这句话大意是:咸通末,幽州张直方贬龚州刺史,到任后,修葺州城缘,掘土得一铜鼓,牵复载以归京。

dào xiāng hàn yǐ wéi wú yòng zhī wù suì shě yú yán qìng chán yuàn yòng dài mù yú

这句话大意是:到襄汉,以为无用之物,遂舍于延庆禅院,用代木鱼。

tiě

这句话大意是:○铁。

shàng shū yuē huá yáng hēi shuǐ wéi liáng zhōu jué gòng qiú tiě

这句话大意是:《尚书》曰:华阳、黑水惟梁州,厥贡璆、铁。

shàng shū shuō mìng yuē ruò jīn yòng rǔ zuò lì

现代白话:《尚书·说命》曰:若金用你作砺。

kǒng ān guó yuē tiě xū lì yǐ chéng lì qì

这句话大意是:(孔安国曰:铁须砺以成利器。

lǐ jì yuè lìng yuē jì chūn zhī yuè mìng gōng shī lìng bǎi gōng shěn wǔ kù zhī liàng jīn tiě jí gé wú huò bù liáng

这句话大意是:《礼记·月令》曰:季春之月,命工师令百工审五库之量,金铁及革无或不良。

zuǒ zhuàn zhāo qī nián yuē jìn zhào yāng fù jìn guó yī gǔ tiě yǐ zhù xíng dǐng zhe fàn xuān zi xíng shū

这句话大意是:《左传·昭七年》曰:晋赵鞅赋晋国一鼓铁,以铸刑鼎,著范宣子刑书。

gè chū gōng lì gòng gǔ shí wèi tiě yī gǔ ér zú zhī

这句话大意是:(各出功力,共鼓石为铁,一鼓而足之。

chūn qiū kǒng yǎn tú yuē bā zhèng bù zhōng zé tiě fēi

这句话大意是:《春秋孔演图》曰:八政不中则铁飞。

chūn qiū fán lù yuē zhēng shí qǔ tiě fēi rén yì yě

这句话大意是:《春秋繁露》曰:蒸石取铁,非人意也;。

huò fú suǒ cóng shēng yì fēi rén yì hu

这句话大意是:祸福所从生,亦非人意乎!

guǎng yǎ yuē tiě pǔ wèi zhī lì

这句话大意是:《广雅》曰:铁朴谓之砺。

shǐ jì yuē hán dān guō zòng yǐ tiě yě chéng yè yǔ wáng zhě liè fù yě

这句话大意是:《史记》曰:邯郸郭纵以铁冶成业,与王者埒富也。

yòu yuē zhuō shì wǎn shì yǐ tiě yě zhì fù

这句话大意是:又曰:卓氏、宛氏,以铁冶致富。

hàn shū wǔ xíng zhì yuē wǔ dì zhēng hé èr nián zhuō jùn tiě guān zhù tiě xiāo jiē fēi qù

这句话大意是:《汉书·五行志》曰:武帝征和二年,涿郡铁官铸铁,消皆飞去。

shí liú qū lí wèi tài shǒu hòu sǐ xiàng

这句话大意是:时刘屈厘为太守,后死象。

hàn shū yuē gāo zǔ yòu yǔ gōng chén pōu fú zuò shì dān shū tiě qì cáng zhī zōng miào

这句话大意是:《汉书》曰:高祖又与功臣剖符作誓,丹书铁契,藏之宗庙。

yòu yuē zhāng liáng yǐ jiā cái qiú kè cì qín wáng dé lì shì wèi tiě chuí zhòng yī bǎi èr shí jīn

这句话大意是:又曰:张良以家财求客刺秦王,得力士,为铁椎重一百二十斤。

qín shǐ huáng zhì bó làng shā zhōng liáng yǔ kè jù jī qín huáng dì

这句话大意是:秦始皇至博浪沙中,良与客俱击秦皇帝。

yòu yuē zhāng chǎng dì wǔ bài wèi liáng xiāng

这句话大意是:又曰:张敞弟武拜为梁相。

wǔ yuē dāng yǐ zhù hòu huì wén guān dàn zhì zhī ěr

这句话大意是:武曰:"当以柱后惠文冠弹治之耳!

yīng shào yuē zhù hòu yǐ tiě wèi zhù běn fǎ guān guān yě

这句话大意是:"(应劭曰:柱,后以铁为柱,本法官冠也。

yòu yuē chéng dì hé píng èr nián pèi jùn tiě guān zhì tiě fēi

这句话大意是:又曰:成帝河平二年,沛郡铁官治铁,飞。

yòu yuē li xún shuō wáng gēn yuē zhèng gǎn yīn yáng yóu tiě tàn zhī dī yǎng jiàn xiào kě xìn zhě

这句话大意是:又曰:李寻说王根曰:"政感阴阳,犹铁炭之低仰,见效可信者。

tiān wén zhì yuē xuán tǔ tàn yě yǐ tiě yì tǔ ěr

这句话大意是:"(《天文志》曰:悬土炭也,以铁易土耳。

xiān dōng xià zhì xuán tiě tàn wū héng gè yī duān

这句话大意是:先冬夏至,悬铁炭于衡各一端。

dōng yáng qì zhì tàn yǎng ér tiě dī

这句话大意是:冬阳气至,炭仰而铁低;。

xià zhì tàn dī ér tiě yǎng

这句话大意是:夏至,炭低而铁仰。

yòu yuē ruò qiāng guó yǒu tiě zì huà wèi bīng

这句话大意是:又曰:婼羌国有铁,自化为兵。

fàn yè hòu hàn shū yuē chì méi jiàng xú xuān děng yuē zì jīn rì de jiàng yóu qù hǔ kǒu guī cí mǔ

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:赤眉降,徐宣等曰:"自今日得降,犹去虎口归慈母!

shì zǔ yuē qīng tiě zhòng qiāng qiāng yōng zhōng jiǎo jiǎo ěr

这句话大意是:"世祖曰:"卿铁中枪枪,庸中佼佼耳!

yòu yuē gōng sūn zàn xǐ zhèn yì jīng lǜ yǒu fēi cháng nǎi jū wū gāo jīng yǐ tiě wèi mén

这句话大意是:又曰:公孙瓒徙镇易京,虑有非常,乃居于高京,以铁为门。

wèi lüè yuē biàn chén guó chū tiě hán huì jiē cóng shì zhī

这句话大意是:《魏略》曰:弁辰国出铁,韩、𤞃皆从市之。

zhū shì mǎi jiē yòng tiě rú zhōng guó yòng qián yě

这句话大意是:诸市买皆用铁,如中国用钱也。

wáng yǐn jìn shū yuē shí bāo zì zhòng róng

这句话大意是:王隐《晋书》曰:石苞,字仲容。

chū wèi xiàn lì mǎi tiě qiū shì

这句话大意是:初为县吏,买铁邺市。

shì zhǎng pèi guó zhào yuán rú jiàn bāo yì zhī biàn yǔ jié jiāo

这句话大意是:市长沛国赵元儒见苞,异之,便与结交。

jìn yáng qiū yuē sù shèn tǔ wú yán tiě

这句话大意是:《晋阳秋》曰:肃慎土无盐铁。

jìn shū yuē lín yì guó wáng fàn yì sǐ nú wén cuàn lì

这句话大意是:《晋书》曰:林邑国王范逸死,奴文篡立。

wén rì nán xi juǎn xiàn yí shuài fàn yǎ nú yě cháng mù niú jiàn zhōng huò èr lǐ yú huà chéng tiě yòng yǐ wèi dāo

这句话大意是:文日南西卷县夷帅范雅奴也,尝牧牛涧中,获二鳢鱼,化成铁,用以为刀。

dāo chéng nǎi duì dà shí zhàng ér zhòu zhī yuē lǐ yú biàn huà yě chéng shuāng dāo

这句话大意是:刀成,乃对大石障而咒之,曰:"鳢鱼变化,冶成双刀。

shí zhàng pò zhě shì yǒu shén líng

这句话大意是:石障破者,是有神灵!

jìn zhuó zhī shí jí wǎ jiě

这句话大意是:"进斫之,石即瓦解。

wén zhī qí shén nǎi huái zhī

这句话大意是:文知其神,乃怀之。

jìn shū zǎi jì yuē hè lián bó bó yǐ tiě fá wèi shì yuē shǐ wǒ zōng zú zǐ sūn gāng ruì rú tiě jiē kān fá rén yě

这句话大意是:《晋书·载记》曰:赫连勃勃以"铁伐"为氏,曰:"使我宗族子孙,刚锐如铁,皆堪伐人也!

qí shū yuē gāo zǔ sù jiǎn yuē hòu gōng wù qì lán kǎn yǐ tóng wèi shì zhě bìng gǎi yǐ tiě

这句话大意是:《齐书》曰:高祖素俭约,后宫物器栏槛,以铜为饰者,并改以铁。

liáng shū yuē kāng xuàn zhù fú shān yàn jiāng hé huái shuǐ piào méi fù jué kuì

这句话大意是:《梁书》曰:康绚筑浮山堰,将合,淮水漂没,复决溃。

zhòng huàn zhī huò wèi jiāng huái duō jiāo néng chéng fēng yǔ jué huài àn qí xìng è tiě

这句话大意是:众患之,或谓:"江淮多蛟,能乘风雨决坏岸,其性恶铁。

yīn shì yǐn dōng xī èr yě tiě qì dà zé fǔ gé xiǎo zé chú shù qiān wàn jīn chén wū yàn suǒ

这句话大意是:"因是引东西二冶铁器,大则釜鬲,小则锄,数千万斤,沉于堰所。

hòu hàn shū yuē cuī tǐng wèi guāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:《后汉书》曰:崔挺为光州刺史。

xiān shì zhōu nèi shǎo tiě qì yòng jiē qiú zhī tā jìng

这句话大意是:先是,州内少铁器,用皆求之他境。

tǐng biǎo fù tiě guān gōng sī yǒu lài

这句话大意是:挺表复铁官,公私有赖。

zhuāng zi yuē jīn tiě méng yǐ dà xiè zài liù jì zhī shàng zé zhì qiān lǐ

这句话大意是:《庄子》曰:金铁蒙以大绁,载六骥之上,则致千里。

huái nán zǐ yuē shàng gǔ zhī shí wèi yǒu tiě qì mó shèn yǐ nòu

这句话大意是:《淮南子》曰:上古之时,未有铁器,磨蜃以耨。

yòu yuē tiě bù kě yǐ wèi zhōu

现代白话:又曰:铁不能够为舟。

yòu yuē fēng shuǐ zhī shēn shí rèn bù shòu chén āi

这句话大意是:又曰:丰水之深十仞,不受尘埃。

tóu jīn tiě yān zé xíng jiàn wū shuǐ

现代白话:投金铁呢,则形见于水。

shān hǎi jīng yuē kè guāng zhī shān lóng shǒu zhī shān qí yīn duō tiě

这句话大意是:《山海经》曰:克光之山、龙首之山,其阴多铁。

shén yì jīng yuē nán fāng yǒu shòu yān jiǎo zú dà xiǎo xíng zhuàng rú shuǐ niú pí máo hēi rú qī shí tiě yǐn shuǐ qí fèn kě wèi bīng qì qí lì rú gāng míng yuē niè tiě

现代白话:《神异经》曰:南方有兽呢,角足大小形状如水牛,皮毛黑如漆,食铁饮水,其粪可为兵器,其利如钢,名曰"啮铁"。

sú yún zǎ tiě

这句话大意是:(俗云:"咋铁"。

xuán huáng jīng yuē nán fāng niè tiě fèn lì rú gāng shí tiě yǐn shuǐ fù zhōng bù shāng

这句话大意是:《玄黄经》曰:南方啮铁,粪利如钢,食铁饮水,腹中不伤。

hé tú yuē chì dì yǒu nǚ é tiě fēi zhī yì

这句话大意是:《河图》曰:赤帝有女,讹铁飞之异。

xīn xù yuē gōng sūn áo yuē fu yù shí jīn tiě yóu kě zuó mo yǐ wéi qì yòng ér kuàng wū rén

这句话大意是:《新序》曰:公孙敖曰:"夫玉石金铁,犹可琢磨,以为器用,而况于人!

lùn héng yuē zhòu lì néng suǒ tiě shēn gōu

这句话大意是:《论衡》曰:纣力能索铁申钩。

lú chēn sì wáng qǐ shì yuē zhāng fāng qǐng dì qiān dū wǔ qiān jì jiē tiě chán shuò

这句话大意是:卢𬘭《四王起事》曰:张方请帝迁都,五千骑皆铁缠槊。

wèi wǔ gù shì yuē lǐng zhǎng shǐ wáng bì shì wú xiāng pī jīng jí shí lì zhōng ér qín shì xīn rú tiě shí

现代白话:《魏武故事》曰:领长史王必是我乡,披荆棘时吏,忠而勤事,心如铁石。

yǔ lín yuē xǔ xuán dù chū dōu wèi dì hūn

这句话大意是:《语林》曰:许玄度出都为弟婚。

dì shǎo yú kǒng rén cháo nòng xuán dù wèi jiě ér huò miǎn

这句话大意是:弟少愚,恐人嘲弄,玄度为解而获免。

zhēn cháng xiào yuē xǔ xuán dù wèi dì zhāng shí zhòng tiě bù zhàng

这句话大意是:真长笑曰:"许玄度为弟张十重铁步障!

yì yuàn yuē chǔ wáng yǔ qún chén liè wū yún mèng zòng liáng quǎn zhú jiǎo tù sān rì ér huò zhī

这句话大意是:《异苑》曰:楚王与群臣猎于云梦,纵良犬,逐狡兔,三日而获之。

qí cháng shì tiě liáng gōng yuē kě yǐ wèi jiàn

现代白话:其肠似铁,良工曰:能够为剑。

shí zhōu jì yuē liú shā zài xī hǎi zhōng shàng duō shān chuān jī shí wèi kūn wú shí

现代白话:《十洲记》曰:流沙在西海中,上多山川积石,为昆我石。

zhì qí shí chéng tiě zuò jiàn guāng míng dòng zhào rú shuǐ jīng zhuàng gē yù rú qiè ní tǔ

这句话大意是:治其石成铁,作剑光明洞照如水精状,割玉如切泥土。

guǎng zhōu jì yuē shān píng xiàn yǒu tiě shí

这句话大意是:《广州记》曰:邓平县有铁石。

nán fāng cǎo wù zhuàng yuē tiě chū dān lán zhōu bì yí zhuāng chuán zài tiě zhì fú nán mài zhī

这句话大意是:《南方草物状》曰:铁出耽兰州,裨夷庄船载铁至扶南卖之。

huá yáng guó zhì yuē gōng sūn shù fèi tóng qián zhù tiě qián bǎi xìng huò mài bù xíng

这句话大意是:《华阳国志》曰:公孙述废铜钱,铸铁钱,百姓货卖不行。

jīn gāng

这句话大意是:○金钢。

jìn qǐ jū zhù yuē xián hēng sān nián dūn huáng shàng sòng jīn gāng shēng jīn zhōng bǎi táo bù xiāo kě yǐ qiē yù chū tiān zhú

现代白话:《晋起居注》曰:咸亨三年,敦煌上送金钢,生金中,百淘不消,能够切玉,出天竺。

xuán zhōng jì yuē jīn gāng chū tiān zhú dà qín guó yī míng xuē yù dāo xuē yù rú tiě dāo xiāo mù dà zhě zhǎng chǐ xǔ xiǎo zhě rú dào mǐ

这句话大意是:《玄中记》曰:金钢出天竺大秦国,一名削玉刀,削玉如铁刀削木大者,长尺许,小者如稻米。

yù kè yù shí dàng zuò dà jīn huán zhuó shǒu zhǐ kāi qí bèi rú yuè yǐ gē yù dāo nèi huán zhōng yǐ kè yù

这句话大意是:欲刻玉时,当作大金镮,着手指,开其背如月以割玉,刀内环中以刻玉。

nán zhōu yì wù zhì yuē jīn gāng shí yě

这句话大意是:《南州异物志》曰:金钢,石也。

qí zhuàng rú zhū jiān lì wú pǐ

这句话大意是:其状如珠,坚利无匹。

wài guó rén hǎo yǐ shì jué huán fú zhī néng pì è dú

这句话大意是:外国人好以饰玦环,服之能辟恶毒。

nán yuè zhì yuē bō luó jī guó chū gāng zhū lǎng zhào yōu yè

这句话大意是:《南越志》曰:波罗基国出钢珠,朗照幽夜。

lín yì jì yuē lín yì wáng fàn míng dá xiàn jīn gāng zhǐ huán

这句话大意是:《林邑记》曰:林邑王范明达献金钢指环。

bào pǔ zǐ yuē fú nán yǒu jīn gāng kě yǐ kè yù

现代白话:《抱朴子》曰:扶南有金钢,能够刻玉。

tǐ shì zǐ shí yīng wài guó rén míng wéi qiān yán

这句话大意是:体似紫石英,外国人名为千延。

zhì wū bǎi zhàng dǐ zhe pán yǐ tiě zhuì dǎ zhī bù néng shāng

这句话大意是:至于百丈底,着盘以铁槌打之,不能伤。

yǐ gǔ yáng jiǎo kòu zhī zé cuǐ rán bīng pàn

这句话大意是:以羖羊角扣之,则漼然冰泮。

fú qián tōng sú wén yuē luàn jīn wèi zhī jù

这句话大意是:服虔《通俗文》曰:乱金谓之钜。

tōu shí

这句话大意是:○𨱎石。

guǎng zhì yuē tōu shí shì jīn yì yǒu yǔ jīn zá zhě táo zhī zé fēn

这句话大意是:《广志》曰:𨱎石似金,亦有与金杂者,淘之则分。

zhōng huì chú ráo lùn yuē fu yǒu shēng shì hé tōu shí xiàng jīn

这句话大意是:锺会《刍荛论》曰:夫莠生似禾,𨱎石像金。

qí zhōu shě wèi shā mén fǎ yún yuē kǒng zǐ bù yǐn dào quán zhī shuǐ fǎ shī hé yǐ zhuō tōu shí xiāng lú

现代白话:齐周舍谓沙门法云曰:"孔子不饮盗泉之水,法师凭什么捉𨱎石香炉?

dá yuē tán yuè jì dé dài dào pín dào hé wéi bù dé zhí tōu

这句话大意是:"答曰:"檀越既得戴纛,贫道何为不得执𨱎?

táng shū yuē gāo zōng shàng yuán yuán nián zhào jiǔ pǐn fú qiǎn bì bìng tōu shí dài bā kuà

这句话大意是:《唐书》曰:高宗上元元年,诏九品服浅碧,并𨱎石带八胯。

wáng zǐ nián shí yí jì yuē shí hǔ wèi sì shí yù tái jiē yòng tōu shí wǔ fū wèi dǒu àn

这句话大意是:王子年《拾遗记》曰:石虎为四时浴台,皆用𨱎石、珷玞为陡岸。

✦ You read 珍宝部·卷十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.