太平御览 · 李昉 · Chapter 821 of 1000

资产部·卷一

PinyinModern Translation
Size

tián

这句话大意是:○田。

shì míng yuē tǔ yǐ gēng zhě yuē tián

这句话大意是:《释名》曰:土已耕者曰田。

tián tián yě wǔ jià tián mǎn qí zhōng xīn yě

这句话大意是:田,填也,五稼填满其中心也。

shàng shū yǔ gòng yuē jì zhōu jué tián wéi zhōng zhōng kǒng ān guó yuē tián zhī gāo xià féi jí jiǔ zhōu zhī zhōng wèi dì wǔ

这句话大意是:《尚书·禹贡》曰:冀州厥田惟中中,(孔安国曰:田之高下肥瘠,九州之中为第五。

yǎn zhōu jué tián wéi zhōng xià dì liù

这句话大意是:)兖州厥田惟中下,(第六。

qīng zhōu jué tián wéi shàng xià dì sān

这句话大意是:)青州厥田惟上下,(第三。

xú zhōu jué tián wéi shàng zhōng dì èr

这句话大意是:)徐州厥田惟上中,(第二。

yáng zhōu jué tián wéi xià xià dì jiǔ

这句话大意是:)扬州厥田惟下下,(第九。

jīng zhōu jué tián wéi xià zhōng dì bā

这句话大意是:)荆州厥田惟下中,(第八。

yù zhōu jué tián wéi zhōng shàng dì sì

这句话大意是:)豫州厥田惟中上,(第四。

liáng zhōu jué tián wéi xià shàng dì qī

这句话大意是:)梁州厥田惟下上,(第七。

yōng zhōu jué tián wéi shàng shàng dì yī

这句话大意是:)雍州厥田惟上上,(第一。

zhōu lǐ chūn guān xià yuè zhāng yuē fán guó qí nián wū tián zǔ gē bīn yǎ jī tǔ gǔ yǐ lè tián jùn

这句话大意是:《周礼·春官下·籥章》曰:凡国祈年于田祖,歌豳雅,击土鼓,以乐田畯。

qí nián qí fēng nián yě

这句话大意是:(祁年,祁丰年也。

tián zǔ shǐ gēng tián zhě wèi shén nóng yě

这句话大意是:田祖,始耕田者,谓神农也。

tián jùn gǔ xiān jiào tián zhě

这句话大意是:田畯,古先教田者。

ěr yǎ yuē jùn nóng fū yě

现代白话:《你雅》曰:畯,农夫也。

yòu dì guān sī tú zhī zhí yuē jūn tǔ de yǐ jī qí rén zhòng ér zhōu zhī qí shù

这句话大意是:又《地官·司徒之职》曰:均土地,以稽其人众而周知其数。

shàng dì jiā qī rén

这句话大意是:上地,家七人。

kě rèn zhě jiā sān rén

这句话大意是:可任者家三人;。

zhōng dì jiā liù rén kě rèn zhě jiā èr rén

这句话大意是:中地,家六人,可任者家二人;。

xià dì jiā wǔ rén kě rèn zhě jiā yī rén

这句话大意是:下地,家五人,可任者家一人。

zhèng xuán yuē jūn píng yě

这句话大意是:(郑玄曰:均,平也。

zhōu yóu biàn yě

这句话大意是:周,犹遍也。

yī jiā nán nǚ qī rén yǐ shàng zé shòu shàng dì suǒ yǎng zhě zhòng yě

这句话大意是:一家男女七人以上,则授上地,所养者众也。

nán nǚ wǔ rén yǐ xià zé shòu zhī yǐ xià de suǒ yǎng zhě guǎ yě

这句话大意是:男女五人以下,则授之以下地,所养者寡也。

zhèng yǐ qī rén liù rén wǔ rén wéi lǜ zhě yǒu fu yǒu fù rán hòu wèi jiā èr rén yǐ zhì wū shí rén wèi jiǔ děng

这句话大意是:正以七人、六人、五人为率者,有夫有妇然后为家,二人以至于十人,为九等。

nǎi jīng tǔ dì ér jǐng mù qí tián yě

这句话大意是:)乃经土地,而井牧其田野。

jiǔ fū wèi jǐng sì jǐng wèi yì sì yì wèi qiū sì qiū wèi diān sì diān wèi xiàn sì xiàn wèi dōu yǐ rèn dì shì ér lìng gòng fù fán shuì liǎn zhī shì

这句话大意是:九夫为井,四井为邑,四邑为丘,四丘为甸,四甸为县,四县为都,以任地事而令贡赋,凡税敛之事。

cǐ wèi zào dū bǐ yě

这句话大意是:(此谓造都鄙也。

cǎi dì zhì jǐng tián yì wū xiāng suì yě zhòng lì guó

这句话大意是:采地制井田,异于乡遂也,重立国。

xiǎo sī tú wèi jīng zhī lì qí wǔ gōu wǔ tú zhī bì

这句话大意是:小司徒为经之,立其五沟五途之畀。

qí zhì shì jǐng zhī zì yīn qǔ míng yān

现代白话:其制似"井"之字,因取名呢。

yòu yuē zǎi shī zhǎng rèn tǔ zhī fǎ yǐ wù dì shì shòu dì zhí ér dài qí zhèng lìng

这句话大意是:又曰:载师,掌任土之法,以物地事,授地职,而待其政令。

rèn tǔ zhě rèn qí lì shì suǒ néng shēng yù dàn yǐ zhì gòng fù yě

这句话大意是:(任土者,任其力势所能生育,旦以制贡赋也。

wù wù sè zhī yǐ zhī qí suǒ yi zhī shì ér shòu nóng mù héng yú shǐ zhí zhī yě

这句话大意是:物,物色之,以知其所宜之事,而授农牧衡虞,使职之也。

yǐ chán lǐ rèn guó zhōng zhī de

这句话大意是:)以廛里任国中之地,。

yǐ cháng pǔ rèn yuán dì

这句话大意是:以场圃任园地,。

yǐ zhái tián tǔ tián jiǎ tián rèn jìn jiāo zhī de

这句话大意是:以宅田、土田、贾田任近郊之地,。

yǐ guān tián niú tián shǎng tián mù tián rèn yuǎn jiāo zhī de

这句话大意是:以官田、牛田、赏田、牧田任远郊之地,。

yǐ gōng yì zhī tián rèn diàn dì

这句话大意是:以公邑之田任甸地,。

yǐ jiā yì zhī tián rèn shāo dì

这句话大意是:以家邑之田任稍地,。

yǐ xiǎo dōu zhī tián rén xiàn de

这句话大意是:以小都之田任县地,。

yǐ dà dū zhī tián rèn jiāng dì

这句话大意是:以大都之田任疆地。

wèi chán lǐ zhě ruò jīn yì lǐ jū zhī tián yǐ

现代白话:(谓廛里者,若今邑里居之田了。

chán rén jū zhī qū yù yě

这句话大意是:廛,人居之区域也。

lǐ jū yě

这句话大意是:里,居也。

yuán shù guǒ luǒ zhī shǔ yě

这句话大意是:园,树果蓏之属也。

luǒ yīn lì guǒ fǎn

这句话大意是:蓏音力果反。

jì qiū wū zhōng wèi chǎng fán pǔ wèi zhī yuán

这句话大意是:季秋,于中为场樊,圃谓之园。

zhái tián zhě zhì shì zhě jiā suǒ shòu zhī tián yě

这句话大意是:宅田者,致仕者家所授之田也。

mèng zǐ yuē qīng yǐ xià bì yǒu guī tián wǔ shí mǔ

这句话大意是:《孟子》曰:卿以下,必有圭田五十亩。

jiǎ tián zài shì gǔ rén qí jiā suǒ shòu tián yě

这句话大意是:贾田,在市,贾人其家所受田也。

guān tián shù rén zài guān zhě qí jiā suǒ shòu tián yě

这句话大意是:官田,庶人在官者其家所受田也。

niú tián mù tián xù mù zhě zhī jiā suǒ shòu tián yě

这句话大意是:牛田、牧田,蓄牧者之家所受田也。

shǎng tián zhě shǎng cì zhī tián yě

这句话大意是:赏田者,赏赐之田也。

gōng yì wèi liù suì yú de yě tiān zǐ shǐ dài fū zhì zhī

这句话大意是:公邑,谓六遂馀地也,天子使大夫治之。

zì cǐ yǐ wài yú de jiē rán

这句话大意是:自此以外,馀地皆然。

lǐ jì yuè lìng jì xià hòu wǔ yuē dà yǔ shí xíng nǎi shāo tì xíng shuǐ lì yǐ shā cǎo

这句话大意是:《礼记·月令·季夏》后五曰:大雨时行,乃烧薙行水,利以杀草。

kě yǐ fèn tián chóu kě yǐ měi tǔ jiāng

现代白话:能够粪田畴,能够美土疆。

tì wèi pò de shān cǎo yě

这句话大意是:(薙,谓迫地芟草也。

cǐ wèi yù gēng cài tián xiān tì qí cǎo cǎo qián shāo zhī cǐ yuè dà yǔ liú shuǐ lǎo xù qí zhōng zé cǎo sǐ bù fù shēng miàn dì měi kě gēng jià yě

这句话大意是:此谓欲耕菜田,先薙其草,草干烧之,此月大雨,流水潦蓄其中,则草死不复生,面地美可耕稼也。

yòu wáng zhì yuē fāng yī lǐ zhě wèi tián jiǔ bǎi mǔ

这句话大意是:又《王制》曰:方一里者,为田九百亩;。

yī lǐ fāng sān bǎi bù

这句话大意是:(一里方三百步。

fāng shí lǐ zhě wèi fāng yī lǐ zhě bǎi wèi tián jiǔ wàn mǔ

这句话大意是:)方十里者,为方一里者百,为田九万亩;。

fāng bǎi lǐ zhě wèi fāng shí lǐ zhě bǎi wèi tián jiǔ shí yì mǔ

这句话大意是:方百里者,为方十里者百,为田九十亿亩;。

yì jīn shí wàn

这句话大意是:(亿,今十万。

fāng qiān lǐ zhě wèi fāng bǎi lǐ zhě bǎi wèi tián jiǔ wàn yì mǔ

这句话大意是:)方千里者,为方百里者百,为田九万亿亩。

wàn yì jīn wàn wàn yě

这句话大意是:(万亿,今万万也。

zì héng shān zhì wū nán hé qiān lǐ ér jìn

这句话大意是:)自恒山至于南河,千里而近;。

jì zhōu yù

这句话大意是:(冀州域。

zì nán hé zhì wū jiāng qiān lǐ ér jìn

这句话大意是:)自南河至于江,千里而近。

yù zhōu yù

这句话大意是:(豫州域。

zì jiāng zhì wū héng shān qiān lǐ ér yáo

这句话大意是:)自江至于衡山,千里而遥;。

xú zhōu yù

这句话大意是:(徐州域。

zì dōng hé zhì wū dōng hǎi qiān lǐ ér yáo

这句话大意是:)自东河至于东海,千里而遥。

jīng zhōu yù

这句话大意是:(荆州域。

zì dōng hé zhì wū xī hé qiān lǐ ér jìn

这句话大意是:)自东河至于西河,千里而近;。

yì jì zhōu yù

这句话大意是:(亦冀州域。

zì xī hé zhì wū liú shā qiān lǐ ér yáo

这句话大意是:)自西河至于流沙,千里而遥。

yōng zhōu yù

这句话大意是:(雍州域。

xi bù jìn liú shā nán bù jìn héng shān dōng bù jìn dōng hǎi běi bù jìn héng shān fán sì hǎi zhī nèi duàn chāng bǔ duǎn fāng sān qiān lǐ wèi tián bā shí wàn yì yī wàn yì mǔ

这句话大意是:)西不尽流沙,南不尽衡山,东不尽东海,北不尽恒山,凡四海之内,断长补短,方三千里,为田八十万亿一万亿亩;。

jiǔ zhōu zhī dà jì

这句话大意是:(九州之大计。

fāng bǎi lǐ zhě wèi tián jiǔ shí yì mǔ

这句话大意是:)方百里者,为田九十亿亩。

shān líng lín lù chuān zé gōu dú chéng guō gōng shì tú xiàng sān fēn qù yī qí yú liù shí yì mǔ

这句话大意是:山陵、林麓、川泽、沟渎、城郭、宫室、涂巷,三分去一,其馀六十亿亩。

yǐ yī dà guó wèi lǜ qí yú suǒ yǐ shòu mín yě

这句话大意是:(以一大国为率,其馀所以授民也。

yòu yuē gǔ zhě gōng tián jí ér bù shuì

这句话大意是:又曰:古者公田籍而不税。

jí zhī yán jiè yě

这句话大意是:(籍之言借也。

jiè mín lì zhì gōng tián měi è qǔ wū cǐ bù shuì mín zhī suǒ zì shǐ yě

这句话大意是:借民力治公田,美恶取于此,不税民之所自始也。

gǔ zhě wèi yīn shí

这句话大意是:古者谓殷时。

zuǒ zhuàn xī gōng sān shí yī nián yuē chūn qǔ jì xi tián fēn cáo de yě

这句话大意是:《左传·僖公三十一年》曰:春,取济西田,分曹地也。

èr shí bā nián jìn wén tǎo cáo fēn qí de jìng jiè wèi dìng

这句话大意是:(二十八年,晋文讨曹,分其地,境界未定。

zhì shì nǎi yǐ cì zhū hóu

这句话大意是:至是,乃以赐诸侯。

shǐ zāng wén zhòng wǎng sù wū zhòng guǎn gāo píng fāng yǔ xiàn xī běi yǒu zhòng xiāng chéng

这句话大意是:)使臧文仲往,宿于重馆,(高平方与县西北有重乡城。

zhòng guǎn rén gào yuē jìn xīn de zhū hóu bì qīn qí gòng

这句话大意是:)重馆人告曰:"晋新得诸侯,必亲其共。

bù sù xíng jiāng wú jí yě

这句话大意是:不速行,将无及也。

cóng zhī fēn cáo de zì táo yǐ nán dōng fu yú jì jǐn cáo de yě

这句话大意是:"从之,分曹地,自洮以南,东傅于济,尽曹地也。

wén zhòng bù shū qǐng tián ér yǐ fēi pìn xiǎng huì tóng yě

这句话大意是:(文仲不书请田而已,非聘享会同也。

xiāng zhòng rú jìn bài cáo tián yě

这句话大意是:)襄仲如晋,拜曹田也。

yòu xuān gōng xià shí wǔ nián yuē chū shuì mǔ fēi lǐ yě

这句话大意是:又《宣公下十五年》曰:初税亩,非礼也。

gǔ chū bù guò jí zhōu fǎ mín gēng bǎi mǔ gōng tián shí mǔ jiè mín lì ér zhì zhī shuì bù guò cǐ

这句话大意是:谷出不过籍,(周法:民耕百亩,公田十亩,借民力而治之,税不过此。

yǐ fēng cái yě

这句话大意是:)以丰财也。

yòu xiāng gōng liù yuē zǐ chǎn zhì zhèng shǐ tián yǒu fēng xù

这句话大意是:又《襄公六》曰:子产治郑,使田有封洫。

fēng jiè

这句话大意是:(封,界。

xù gōu

这句话大意是:洫,沟。

cóng zhèng yī nián yú rén sòng yuē qǔ wǒ yì guān ér zhě zhī qǔ wǒ tián chóu ér wu zhī

这句话大意是:)从政一年,舆人诵曰:"取我衣冠而褚之,取我田畴而伍之。

shú shā zǐ chǎn wú qí yǔ zhī

现代白话:孰杀子产,我其与之!

jí sān nián mín yòu sòng zhī yuē wǒ yǒu zǐ dì zǐ chǎn huì zhī

这句话大意是:"及三年,民又诵之曰:"我有子弟,子产诲之;。

wǒ yǒu tián chóu zǐ chǎn pì zhī

这句话大意是:我有田畴,子产辟之。

zǐ chǎn ér sǐ shuí qí sì zhī

这句话大意是:子产而死,谁其嗣之?

yòu āi gōng shàng yuē jì sūn yù yǐ tián fù bīng fù zhī fǎ yīn qí tián cái tōng chū mǎ yì pǐ niú sān tóu

这句话大意是:又《哀公上》曰:季孙欲以田赋,(兵赋之法,因其田财,通出马一匹,牛三头;。

jīn yù bié qí tián jí jiā cái gè wèi yī fù gù yán tián fù

这句话大意是:今欲别其田及家财,各为一赋,故言田赋。

shǐ rǎn yǒu fǎng zhū zhòng ní

这句话大意是:)使冉有访诸仲尼。

zhòng ní yuē qiū bù shí yě

这句话大意是:仲尼曰:"丘不识也。

sān fā sān fā wèn

这句话大意是:"三发,(三发问。

zú yuē zú zhōng yě

这句话大意是:)卒曰:(卒,终也。

zi wèi guó lǎo dài zi ér xíng ruò zhī hé zi zhī bù yán yě

这句话大意是:)"子为国老,待子而行,若之何子之不言也?

zhòng ní bú duì bù gōng dá

这句话大意是:"仲尼不对,(不公答。

ér sī wū rǎn yǒu yuē jūn zǐ zhī xíng yě xíng zhèng shì

现代白话:)而私于冉有曰:"有德行的人之行也,(行政事。

dù wū lǐ shī qǔ qí hòu shì jǔ qí zhōng liǎn cóng qí báo rú shì zé yǐ qiū yì zú yǐ

现代白话:)度于礼,施取其厚,事举其中,敛从其薄,如是,则以丘亦足了。

qiū shí liù jǐng chū róng mǎ yì pǐ niú sān tóu shì fù zhī cháng fǎ

这句话大意是:(丘,十六井,出戎马一匹,牛三头,是赋之常法。

ruò bù dù wū lǐ ér tān mào wú yàn zé suī yǐ tián fù jiāng yòu bù zú

这句话大意是:)若不度于礼而贪冒无厌,则虽以田赋,将又不足。

qiě zi jì sūn ruò yù xíng ér fǎ zé zhōu gōng zhī diǎn zài

这句话大意是:且子季孙若欲行而法,则周公之典在;。

ruò yù gǒu ér xíng yòu hé fǎng yān

现代白话:若欲苟而行,又何访呢?

fú tīng

这句话大意是:"弗听。

wèi míng nián yòng tián fù chuán

这句话大意是:(为明年用田赋传。

yòu āi gōng shàng yuē zǐ xū yuē dé zhì wū qí yóu huò shí tián yě wú suǒ yòng zhī

这句话大意是:又《哀公上》曰:子胥曰:"得志于齐,犹获石田也,无所用之。

shí tián bù kě gēng

这句话大意是:"(石田不可耕。

gǔ liáng zhuàn xuān gōng wǔ nián yuē chū shuì mǔ xuān gōng lǚ mǔ ér shuì zhī yě

这句话大意是:《谷梁传·宣公五年》曰:初税亩,(宣公履亩而税之也。

gǔ zhě tián shí yī ér jí

这句话大意是:)古者田什一而籍。

yán jiè mín lì shí jǐng ér wèi gōng gēng yī wèi zhī shí yī ér shuì yě

这句话大意是:(言借民力,十井而为公耕一,谓之什一而税也。

chū shuì fēi zhèng yě

这句话大意是:)初税,非正也。

máo shī xiǎo yǎ bái huá yuē biāo chí běi liú jìn bǐ dào tián

这句话大意是:《毛诗·小雅·白华》曰:滮池北流,浸彼稻田。

biāo liú mào

这句话大意是:(滮流貌。

jiān yún chí zé jìn rùn dào tián shǐ zhī shēng zhí

这句话大意是:《笺》云:池泽浸润稻田,使之生殖。

yòu fǔ tián yuē zhuō bǐ fǔ tián suì qǔ shí qiān

这句话大意是:又《甫田》曰:倬彼甫田,岁取十千。

zhuō míng mào

这句话大意是:(倬,明貌。

fǔ tián wèi tiān xià tián yě

这句话大意是:甫田,谓天下田也。

shí qiān yán duō yě

这句话大意是:十千,言多也。

yòu dà yá sōng gāo yuē wáng mìng zhào bó chè shēn bó tǔ tián

这句话大意是:又《大雅·崧高》曰:王命召伯,彻申伯土田。

chè zhì yě

这句话大意是:(彻,治也。

jiān yún zhì zhě zhèng qí jǐng mù dìng qí fù shuì

这句话大意是:《笺》云:治者,正其井牧,定其赋税。

ěr yǎ yuē tián yī suì yuē zī jīn jiāng dōng hū chū gēng dì fǎn cǎo wèi zī

现代白话:《你雅》曰:田一岁曰菑,(今江东呼初耕地反草为菑。

èr suì yuē xīn tián shī yuē yú bǐ xīn tián

这句话大意是:)二岁曰新田,(《诗》曰:于彼新田。

sān suì yuē yú

这句话大意是:)三岁曰畬。

yì yuē bù zī shē

这句话大意是:(《易》曰:不菑畬。

shǐ jì yuē wèi wén hóu shǐ lǐ kuī zuò jǐn dì lì zhī jiào kuī kǔ huí fǎn

这句话大意是:《史记》曰:魏文侯使李悝作尽地力之教,(悝,苦回反。

yǐ wéi dì fāng bǎi lǐ tí fēng jiǔ wàn mǔ lǐ tián qín jǐn zé mǔ yì sān dòu

这句话大意是:)以为地方百里,提封九万亩,理田勤谨,则亩益三斗;。

bù qín zé sǔn yì rú zhī

这句话大意是:不勤,则损亦如之。

dì fāng bǎi lǐ zhī zēng jiǎn zhé wèi sù bǎi bā shí wàn shuò yǐ

现代白话:地方百里之增减,辄为粟百八十万硕了。

bì zá wǔ zhǒng yǐ bèi zāi hài lì gēng shù yún shōu huò rú kòu dào zhī zhì

这句话大意是:必杂五种以备灾害,力耕数耘,收获如寇盗之至。

wèi cù jù zhī shén kǒng wèi fēng yǔ sǔn yě

这句话大意是:(谓促遽之甚,恐为风雨损也。

yòu yuē qín xiào gōng rèn shāng yāng yāng yǐ sān jìn de xiá rén pín sān jìn wèi hán wèi zhào sān qīng jīn hé dōng dào zhī de

这句话大意是:又曰:秦孝公任商鞅,鞅以三晋地狭人贫,(三晋,谓韩、魏、赵三卿,今河东道之地。

qín dì guǎng rén guǎ gù cǎo bù jìn kěn dì lì bù jìn chū

这句话大意是:)秦地广人寡,故草不尽垦,地利不尽出。

wū shì yòu sān jìn zhī rén lì qí tián zhái fù sān dài wú zhī bīng shì ér wù běn wū nèi ér shǐ qín rén yìng dí wū wài

这句话大意是:于是诱三晋之人,利其田宅,复三代无知兵事,而务本于内,而使秦人应敌于外。

gù fèi jǐng tián zhì qiān mò rèn qí suǒ gēng bù xiàn duō shǎo

这句话大意是:故废井田,制阡陌,任其所耕,不限多少。

shù nián zhī jiān guó fù bīng qiáng tiān xià wú dí

这句话大意是:数年之间,国富兵强,天下无敌。

qí hòu hán wén qín zhī hǎo xīng shì yù pí zhī nǎi shǐ shuǐ gōng zhèng guó jiān shuō qín lìng záo jīng shuǐ zì zhōng shān xi dǐ hù kǒu wèi qú bìng běi shān dōng zhù luò sān bǎi yú lǐ yù yǐ gài tián

这句话大意是:其后韩闻秦之好兴事,欲疲之,乃使水工郑国间说秦,令凿泾水,自中山西抵瓠口为渠,并北山东注洛三百馀里,欲以溉田。

zhōng zuò ér jué qín yù shā guó guó yuē shǐ chén wéi jiān rán qú chéng yì qín zhī lì yě

这句话大意是:中作而觉,秦欲杀国,国曰:"始臣为间,然渠成,亦秦之利也。

qín yǐ wéi rán zú shǐ jiù qú yòng zhù tián è zhī shuǐ gài zé lǔ zhī de sì wàn qǐng shōu jiē mǔ yī zhōng

这句话大意是:"秦以为然,卒使就渠,用注填阏之水,溉泽卤之地,四万顷收皆亩一钟。

wū shì guān zhōng wèi wò yě wú xiōng nián mìng yuē zhèng guó qú

这句话大意是:于是关中为沃野,无凶年,命曰郑国渠。

è yīn wū jù qiè

这句话大意是:(阏,音于据切。

yòu yuē wáng jiǎn jiāng xíng qǐng shàn tián zhái yuán chí shén zhòng shǐ huáng yuē jiāng xíng yǐ hé yōu pín hu

现代白话:又曰:王翦将行,请善田宅园池甚众,始皇曰:"将行了,何忧贫吗?

zhàn guó cè yuē wèi shū zuò wèi jiāng gōng hán zhào shèng zhī

这句话大意是:《战国策》曰:魏叔座为将,攻韩、赵,胜之。

wèi wáng shǎng tián bǎi wàn zuò yuē shǐ shì zú bù bēng zhí ér bù yǐ náo jiǎn bù pì zhě cǐ wú qǐ yú jiào yě

这句话大意是:魏王赏田百万,座曰:"使士卒不崩、直而不倚、挠拣不辟者,此吴起馀教也;。

gǔ zhī bù gǎn dài juàn zhě chén yě

这句话大意是:鼓之不敢怠倦者,臣也。

wáng tè wèi chén yòu shǒu zhī juàn shǎng chén kě yě

这句话大意是:王特为臣右手之倦赏臣,可也;。

ruò yǐ yǒu gōng chén hé lì zhī yǒu yān

现代白话:若以有功,臣何力之有呢?

wáng yuē shàn

这句话大意是:"王曰:"善"。

wū shì suǒ wú qǐ zhī hòu shǎng tián èr shí wàn

这句话大意是:于是索吴起之后,赏田二十万;。

yǐ zuò bù yǎn shì zhī jī yòu yǔ tián èr shí wàn

这句话大意是:以座不掩士之迹,又与田二十万。

hàn shū yuē zhāo cuò zòu yuē gǔ zhě shuì mín bù guò shí yī zhì qín zé bù rán yòng shāng yāng zhī fǎ gǎi dì wáng zhī zhì

这句话大意是:《汉书》曰:晁错奏曰:"古者税民不过什一,至秦则不然,用商鞅之法,改帝王之制。

yī suì tún shù wàn jì lì yì sān shí bèi wū gǔ tián zū kǒu fù yán tiě zhī lì èr shí bèi wū gǔ

这句话大意是:一岁屯戍万计,力役三十倍于古,田租口赋盐铁之利二十倍于古。

rú chún yuē qín mài yán tiě guì gù xià mín shòu qí kùn

这句话大意是:(如淳曰:秦卖盐铁贵,故下民受其困。

huò gēng háo mín zhī tián shuì shí wǔ

这句话大意是:)或耕豪民之田,税十五。

rú chún yuē shuì qí wǔ

这句话大意是:(如淳曰:税其五。

gù pín mín cháng yī mǎ niú yī ér shí quǎn zhì zhī shí

这句话大意是:)故贫民常衣马牛衣,而食犬彘之食。

yòu yuē dǒng zhòng shū shuō shàng yuē qín yòng shāng yāng zhī fǎ gǎi dì wáng zhī zhì chú jǐng tián rén de mài mǎi fù zhě tián lián qiān mò pín wú lì zhuī zhī dì

这句话大意是:又曰:董仲舒说上曰:"秦用商鞅之法,改帝王之制,除井田,人得卖买,富者田连阡陌,贫无立锥之地。

hàn xìng xún ér wèi gǎi

这句话大意是:汉兴,循而未改。

gǔ jǐng tián fǎ suī nán cù xíng yi shǎo jìn gǔ xiàn rén zhàn tián yǐ shàn bù zú sāi jiān bìng zhī lù rán hòu kě shàn zhì yě

这句话大意是:古井田法虽难猝行,宜少近古,限人占田,以赡不足,塞兼并之路,然后可善治也。

shàng bù néng yòng

这句话大意是:"上不能用。

yòu yuē shì shí fù háo jiē zhēng nì cái wéi bo shì yóu yù zhù fèi

这句话大意是:又曰:是时,富豪皆争匿财,惟卜式尤欲助费。

wū shì yǐ shì zhōng zhǎng zhě nǎi zhào bài wèi zhōng láng cì jué zuǒ shù cháng tián shí qǐng bù gào tiān xià zūn xiǎn yǐ fěng bǎi xìng

这句话大意是:于是以式终长者,乃召拜为中郎,赐爵左庶长,田十顷,布告天下,尊显以讽百姓。

yòu yuē gòng yǔ shàng shū yuē chén yǔ nián lǎo pín qióng jiā zī bù mǎn wàn qián qī zǐ kang dou bu shan duān hè bù wán yǒu tián bǎi sān shí mǔ

这句话大意是:又曰:贡禹上书曰:"臣禹年老贫穷,家赀不满万钱,妻子糠豆不赡,短褐不完,有田百三十亩。

bì xià guò yì zhēng chén chén mài tián shí mǔ yǐ gōng chē mǎ

这句话大意是:陛下过意征臣,臣卖田十亩,以供车马。

yòu yuē yáng yùn miǎn guān cháng bù dé zhì nǎi gē yuē tián bǐ nán shān wú huì bù zhì

这句话大意是:又曰:杨恽免官,常不得志,乃歌曰:"田彼南山,芜秽不治。

zhǒng yī qǐng dòu luò ér wèi qí

这句话大意是:种一顷豆,落而为萁。

rén shēng xíng lè ěr xū fù guì hé shí

这句话大意是:人生行乐耳,须富贵何时?

yòu yuē zhāng yǔ wéi rén qiān yuàn nèi zhí huò cái jiā yǐ tián wèi yè

这句话大意是:又曰:张禹为人谦愿,内殖货财,家以田为业。

jí fù guì duō mǎi tián zhì sì bǎi qǐng jiē jīng wèi gài guàn jí gāo yú shàng jià

这句话大意是:及富贵,多买田至四百顷,皆泾渭溉灌,极膏腴,上价。

yòu yuē níng chéng yuē shì bù zhì èr qiān dàn gǔ bù zhì qiān wàn ān kě bǐ wū rén hu

这句话大意是:又曰:宁成曰:"仕不至二千石,贾不至千万,安可比于人吗?

nǎi shì dài bēi tián qiān yú qǐng jiǎ pín mín yì shǐ shù qiān jiā zhì chǎn shù qiān wàn

这句话大意是:"乃贳贷陂田千馀顷假贫民,役使数千家,致产数千万。

wèi rèn xiá chí lì cháng duǎn cóng shù shí qí

这句话大意是:为任侠,持吏长短,从数十骑。

qí shǐ mín wēi zhòng wū jùn shǒu

这句话大意是:其使民,威重于郡守。

yòu gōu xù zhì yuē tài shǐ sān nián zhào zhōng dài fū bái gōng fù zòu chuān qú yǐn jīng shuǐ shǒu qǐ gǔ kǒu wěi rù yuè yáng jīng wèi zhōng gài sì qiān wǔ bǎi yú qǐng tián míng yuē bái qú

这句话大意是:又《沟洫志》曰:太始三年,赵中大夫白公复奏穿渠引泾水,首起谷口,尾入栎阳,泾渭中溉四千五百馀顷田,名曰白渠。

mín gē yuē tián wū hé xǔ

这句话大意是:民歌曰:"田于河许?

chí yáng gǔ kǒu

这句话大意是:池阳谷口。

zhèng guó zài qián bái qú qǐ hòu jǔ chā wèi yún jué qú wèi yǔ

这句话大意是:郑国在前,白渠起后,举锸为云,决渠为雨。

jīng shuǐ yī shí qí ní shù dòu qiě gài qiě fèn zhǎng wǒ jì shǔ

这句话大意是:泾水一石,其泥数斗,且溉且粪,长我稷黍。

hòu hàn shū yuē guāng wǔ shí tiān xià kěn tián duō bù yǐ shí

这句话大意是:《后汉书》曰:光武时,天下垦田多不以实。

yòu hù kǒu nián jì hù yǒu zēng jiǎn

这句话大意是:又户口年纪,互有增减。

shí wǔ nián zhào xià zhōu jùn jiǎn fù qí shì ér cì shǐ tài shǒu duō bù píng jūn huò yōu ráo háo yòu qīn kè léi ruò bǎi xìng jiē chóu zhē dào hào hū

这句话大意是:十五年,诏下州郡检覆其事,而刺史、太守多不平均,或优饶豪右,侵刻羸弱,百姓嗟愁,遮道号呼。

shí zhū jùn gè qiǎn shǐ zòu shì dì jiàn chén liú lì dú shàng yǒu shū shì zhī yún yǐng chuān hóng nóng kě wèn hé nán nán yáng bù kě wèn

这句话大意是:时诸郡各遣使奏事,帝见陈留吏牍上有书,视之,云:"颍川、弘农可问,河南、南阳不可问。

dì jí lì tián qù lì bù kěn fú dǐ yán cháng shòu jiē shàng de zhī

这句话大意是:"帝诘吏田趣,吏不肯服,抵言长寿街上得之。

dǐ qī yě

这句话大意是:(抵,欺也。

dì nù

这句话大意是:)帝怒。

shí xiǎn zōng wèi dōng hǎi gōng nián shí èr zài wò hòu yán yuē lì shòu jùn chì dāng yù yǐ kěn tián xiāng fāng ěr

这句话大意是:时显宗为东海公,年十二在幄后言曰:"吏受郡敕,当欲以垦田相方耳。

dì yuē jí rú cǐ hé gù yán hé nán nán yáng bù kě wèn

现代白话:"帝曰:"即如此,为什么言河南、南阳不可问?

duì yuē hé nán dì chéng duō jìn chén

这句话大意是:"对曰:"河南,帝城,多近臣;。

nán yáng dì xiāng duō jìn qīn

这句话大意是:南阳,帝乡,多近亲。

tián zhái yú zhì bù kě wéi zhǔn

这句话大意是:田宅逾制,不可为准。

dì lìng hǔ bēn jiāng jié wèn lì lì nǎi shí shǒu fú rú xiǎn zōng duì

这句话大意是:"帝令虎贲将诘问吏,吏乃实首服如显宗对。

wū shì qiǎn yè zhě kǎo shí jù zhī jiān zhuàng

这句话大意是:于是遣谒者考实,具知奸状。

yòu yuē fán chóng kāi guǎng tián tǔ sān bǎi yú qǐng qí suǒ qǐ lú shè jiē yǒu zhòng táng gāo gé bēi qú guàn zhù zī zhì jù wàn ér zhèn shàn zōng zú ēn jiā xiāng lǘ

这句话大意是:又曰:樊重开广田土三百馀顷,其所起庐舍,皆有重堂高阁,陂渠灌注,赀至巨万,而赈赡宗族,恩加乡闾。

wài sūn hé shì xiōng dì zhēng cái zhòng chǐ zhī yǐ tián èr qǐng jiě qí fèn sòng

这句话大意是:外孙何氏兄弟争财,重耻之,以田贰顷解其忿讼。

xiàn zhōng chēng měi tuī wèi sān lǎo

这句话大意是:县中称美,推为三老。

yòu yuē mǎ yuán cí xiōng kuàng yù jiù biān jùn tián mù

这句话大意是:又曰:马援辞兄况,欲就边郡田牧。

dōng guān jì yuē yuán yǐ kuàng chū wèi hé nán tài shǒu cì liǎng xiōng wèi lì jīng shī

这句话大意是:(《东观记》曰:援以况出为河南太守,次两兄为吏京师。

jiàn jiā yòng bù zú nǎi cí kuàng yù jiù biān jùn xù mù yě

这句话大意是:见家用不足,乃辞况欲就边郡畜牧也。

kuàng yuē rǔ dà cái dàng wǎn chéng

现代白话:)况曰:"你大才,当晚成。

liáng gōng bù shì rén yǐ pǔ dàn cóng suǒ hǎo

这句话大意是:良工不示人以朴,旦从所好。

hòu yuán cí wěi áo guī luò yáng jū shù yuè ér wú tā zhí

这句话大意是:"后援辞隗嚣归洛阳,居数月而无他职。

rèn yuán

这句话大意是:任援。

yǐ sān fǔ de kuàng tǔ wò ér suǒ jiāng bīn kè wěi duō nǎi shàng shū qiú tún tián shàng lín yuàn zhōng dì xǔ zhī

这句话大意是:以三辅,地旷土沃,而所将宾客猥多,乃上书求屯田上林苑中,帝许之。

dōng guān hàn jì yuē sī lì xiào wèi liáng sōng zòu tè jìn fáng guāng liáo liáo zi yù xiōng dì fù zǐ bìng shòu jué tǔ róng xiǎn guān shì duō mǎi jīng shī gāo yú měi tián zuò dà lú jìn dài chéng guō fáng kùn xiǎo mín

这句话大意是:《东观汉记》曰:司隶校尉梁松奏特进防光廖、廖子豫兄弟父子并受爵土,荣显冠世,多买京师膏腴美田,作大庐、近带城郭,妨困小民。

yòu yuē guō dān zì shǎo qīng nán yáng rén lěi shì qiān dàn fù zhì wèi dān mǎi tián zhái jū yè

这句话大意是:又曰:郭丹,字少卿,南阳人,累世千石,父稚为丹买田宅居业。

dān wèi sī tú shì shì wǔ nián hōng

这句话大意是:丹为司徒,视事五年薨。

zhào wèn dān jiā shí zōng zhèng liú kuāng duì yuē guō dān wèi sān gōng diǎn mù zhōu jùn tián mǔ bù zēng

这句话大意是:诏问丹家,时宗正刘匡对曰:"郭丹为三公,典牧州郡,田亩不增。

zhāng fán hàn jì yuē zhèng tài zì gōng yè shǎo yǒu cái lüè duō móu

这句话大意是:张璠《汉记》曰:郑泰,字公业,少有才略,多谋。

jiā fù wū cái yǒu tián sì bǎi qǐng ér shí cháng bù zú míng wén shān dōng

这句话大意是:家富于财,有田四百顷,而食常不足,名闻山东。

huá jiào hòu hàn shū yuē fàn qiān wèi sī tú zài gōng fǔ yǒu zhái shù mǔ tián bù guò yī qǐng tuī yǔ xiōng zi

这句话大意是:华峤《后汉书》曰:范迁为司徒,在公辅有宅数亩,田不过一顷,推与兄子。

yòu yuē zhōu xiè zhuān jīng lǐ yì bù dú fēi shèng zhī shū bù xiū hè wèn zhī hǎo

这句话大意是:又曰:周燮专精《礼》、《易》,不读非圣之书,不修贺问之好。

yǒu xiān rén cǎo lú jié yú gǎng pàn xià yǒu bēi tián cháng sì lì zì qín yǐ gěi

这句话大意是:有先人草庐结于岗畔,下有陂田,常肆力自勤以给。

fēi shēn suǒ gēng yú zé bù shí

这句话大意是:非身所耕渔则不食。

wèi zhì yuē fu dìng guó zhī shù zài wū qiáng bīng zú shí

这句话大意是:《魏志》曰:夫定国之术,在于强兵足食。

qín rén yǐ jí nóng jiān tiān xià xiào wǔ yǐ tún tián dìng xī yù cǐ xiān shì zhī liáng shì yě

这句话大意是:秦人以急农兼天下,孝武以屯田定西域,此先世之良式也。

shì suì nǎi mù mín tún tián wū xǔ de gǔ shù bǎi wàn hú

这句话大意是:(是岁乃募民屯田于许,得谷数百万斛。

yóu shì zhōu jùn lì zhì tián guān suǒ zài jī gǔ

这句话大意是:)由是州郡例置田官,所在积谷。

zhēng fá sì fāng wú jūn liáng zhī huàn

这句话大意是:征伐四方,无军粮之患。

suì dé yǐ jiān miè qún xiōng kè píng tiān xià

这句话大意是:遂得以兼灭群凶,克平天下。

yòu yuē shān ài qiān shàng shū láng

这句话大意是:又曰:邓艾迁尚书郎。

shí yù guǎng tián chù gǔ wèi miè zéi zī shǐ ài xíng chén xiàng yǐ dōng zhì shòu chūn

这句话大意是:时欲广田畜谷,为灭贼资,使艾行陈、项已东至寿春。

ài yǐ wéi tián liáng shuǐ shǎo bù zú yǐ jǐn dì lì

这句话大意是:艾以为:"田良水少,不足以尽地利。

yi kāi hé qú kě yǐ dà jī jūn liáng yòu tōng yùn cáo zhī dào

现代白话:宜开河渠,能够大积军粮,又通运漕之道。

nǎi zhe jì hé lùn yǐ yù qí zhǐ

这句话大意是:"乃著《济河论》,以喻其指。

yòu yǐ wéi xī pò huáng jīn yīn wèi tún tián jī gǔ xǔ dōu yǐ zhì sì fāng

这句话大意是:又以为:"昔破黄巾,因为屯田,积谷许都,以制四方。

jīn sān yú yǐ dìng shì zài huái nán měi dà jūn zhēng jǔ yùn bīng guò bàn gōng fèi jù yì yǐ wéi dà yì

这句话大意是:今三隅已定,事在淮南,每大军征举,运兵过半,功费巨亿,以为大役。

chén cài zhī jiān tǔ xià tián liáng kě shěng xǔ chāng zuǒ yòu zhū dào tián bìng shuǐ dōng xià

这句话大意是:陈、蔡之间,土下田良,可省许昌左右诸稻田,并水东下。

jīn huái běi èr wàn rén huái nán sān wàn rén shí èr fēn xiū cháng yǒu sì wàn rén qiě tián qiě shǒu shuǐ fēng cháng shōu sān bèi wū xi

这句话大意是:今淮北二万人,淮南三万人,十二分休,常有四万人,且田且守,水丰常收三倍于西。

jì chú zhòng fèi suì wán wǔ bǎi wàn hú yǐ wéi jūn zī liù qī nián jiān kě jī sān qiān wàn hú wū huái shàng

这句话大意是:计除众费,岁完五百万斛,以为军资,六七年间,可积三千万斛于淮上。

cǐ zé shí wàn zhī zhòng wǔ nián shí yě

这句话大意是:此则十万之众五年食也。

yǐ cǐ chéng wú wú bù kè yǐ

现代白话:以此乘吴,无不克了。

xuān wáng shàn zhī shì jiē shī xíng

这句话大意是:"宣王善之,事皆施行。

zhèng shǐ èr nián nǎi kāi guǎng cáo qú

这句话大意是:正始二年,乃开广漕渠。

měi dōng nán yǒu shì dà jūn xìng zhòng fàn zhōu ér xià dá yú jiāng huái zī shí yǒu chǔ ér wú shuǐ hài ài suǒ jiàn yě

这句话大意是:每东南有事,大军兴众,泛舟而下,达于江、淮,资食有储而无水害,艾所建也。

yòu yuē sī mǎ láng wèi chéng xiàng zhǔ bù yǐ wéi yi fù jǐng tián

这句话大意是:又曰:司马郎为丞相主簿,以为"宜复井田。

wǎng zhě yǐ mín gè yǒu lěi shì zhī yè nán zhōng duó zhī

这句话大意是:往者以民各有累世之业,难中夺之。

shì yǐ zhì jīn chéng dà luàn zhī hòu mín rén fēn sǎn tǔ yè wú zhǔ jiē wèi gōng tián yi jí cǐ shí fù zhī

这句话大意是:是以至今承大乱之后,民人分散,土业无主,皆为公田,宜及此时复之。

yòu yuē zhèng hún qiān yáng píng pèi jùn tài shǒu

这句话大意是:又曰:郑浑迁阳平、沛郡太守。

jùn jiè xià shī huàn shuǐ lào bǎi xìng jī zhī

这句话大意是:郡界下湿,患水涝,百姓饥之。

hún wū xiāo xiāng èr xiàn jiè xìng bēi ài kāi dào tián

这句话大意是:浑于萧、相二县界兴陂堨,开稻田。

jùn rén jiē yǐ wéi bù biàn hún yuē dì shì wū xià yi gài guàn zhōng yǒu yú dào jīng jiǔ zhī lì cǐ fēng mín zhī běn yě

这句话大意是:郡人皆以为不便,浑曰:"地势洿下宜溉灌,终有鱼稻经久之利,此丰民之本也。

suì gōng lǜ lì mín xīng lì gōng fū yī dōng jiān jiē chéng

这句话大意是:"遂躬率吏民,兴立功夫,一冬间皆成。

bǐ nián dà shōu qǐng mǔ suì zēng zū rù bèi cháng mín lài qí lì

这句话大意是:比年大收,顷亩岁增,租入倍常,民赖其利。

kè shí sòng zhī hào yuē zhèng bēi

这句话大意是:刻石颂之,号曰郑陂。

yòu yuē liú jìng dū du hé běi zhū jūn shì yòu xiū guǎng lì qú líng dà è shuǐ gài guàn jì nán běi sān bǎi lǐ shǐ zhòng dào biān mín lì zhī

这句话大意是:又曰:刘靖都督河北诸军事,又修广戾渠陵,大遏水,溉灌蓟南北三百里,使种稻,边民利之。

shǔ zhì yuē chū zhū gě liàng zì lái chéng dū yǒu tián shí wǔ qǐng zǐ dì shí zì yú ráo

这句话大意是:《蜀志》曰:初,诸葛亮自来成都,有田十五顷,子弟食自馀饶。

jìn yào shì yuē ān dì yì xī jiǔ nián yòu chéng zhāng xū yuán yì láng yá jí hú shú jiè yǒu huáng hòu zhī zé tián sì shí yú qǐng cān xiáng xī yǐ jiè shí mín

这句话大意是:《晋要事》曰:安帝义熙九年,右丞张须元议:琅琊及湖熟界有皇后脂泽田四十馀顷,参详悉以借食民。

nán shǐ yuē sòng wáng huì xiōng jiàn pō hǎo jù liǎn

这句话大意是:《南史》曰:宋王惠兄鉴颇好聚敛。

huì yì bù tóng wèi yuē hé yòng tián wèi

这句话大意是:惠意不同,谓曰:"何用田为?

jiàn nù yuē wú tián hé yóu de shí

这句话大意是:"鉴怒曰:"无田何由得食?

huì yòu yuē hé yòng shí wèi

这句话大意是:"惠又曰:"何用食为?

qí shū yuē wáng qiān lì huáng mén láng sī tú yòu zhǎng shǐ bù shì chǎn yè

这句话大意是:《齐书》曰:王骞历黄门郎、司徒右长史,不事产业。

yǒu jiù tián zài zhōng shān bā shí qǐng yǔ zhū zhái jí gù jiù gòng diàn zhī

这句话大意是:有旧田在锺山八十顷,与诸宅及故旧共佃之。

cháng wèi rén yuē wǒ bù rú zhèng gōng yè yǒu tián sì bǎi qǐng ér shí cháng bù zhōu

这句话大意是:常谓人曰:"我不如郑公业,有田四百顷而食常不周。

yǐ cǐ wéi kuì

这句话大意是:"以此为愧。

liáng shū yuē xià hóu kuí wèi yù zhōu cì shǐ shuài jūn rén wū cāng líng lì yè gài tián qiān yú qǐng suì shōu gǔ bǎi yú wàn dàn yǐ chōng chǔ bèi jiān shàn pín rén jìng nèi lài zhī yě

这句话大意是:《梁书》曰:夏侯夔为豫州刺史,率军人于苍陵立堨溉田千馀顷,岁收谷百馀万石,以充储备,兼赡贫人,境内赖之也。

yòu yuē shān yuán qǐ shǎo shí cháng zhì xi jū tián shè yǒu shā mén zào zhī qǐ

这句话大意是:又曰:邓元起少时,尝至西沮田舍,有沙门造之乞。

yuán qǐ yǒu dào jǐ èr qiān hú xī yǐ shī zhī

这句话大意是:元起有稻几二千斛,悉以施之。

shí rén chēng qí yǒu dà dù

这句话大意是:时人称其有大度。

hòu wèi shū yuē gāo yǔn wèi zhù zuò láng tài wǔ yǐn jiàn yīn wèn yǔn wàn jī hé zhě wèi xiān

这句话大意是:《后魏书》曰:高允为著作郎,太武引见,因问允:"万机何者为先?

shí duō jìn fēng liáng tián yòu jīng shī yóu shí zhě zhòng yǔn yīn yuē chén shǎo yě jiàn suǒ zhī wéi tián qǐng yán nóng shì

这句话大意是:"时多禁封良田,又京师游食者众,允因曰:"臣少也贱,所知惟田,请言农事。

gǔ rén yún dì fāng yī lǐ zé wèi tián sān qǐng qī shí mǔ

这句话大意是:古人云:地方一里,则为田三顷七十亩;。

wàn lǐ zé tián sān wàn qī qiān qǐng

这句话大意是:万里则田三万七千顷。

ruò qín zhī zé mǔ yì sān shēng

这句话大意是:若勤之,则亩益三升;。

bù qín zé mǔ sǔn yì rú zhī

这句话大意是:不勤,则亩损亦如之。

sǔn yì zhī lǜ wèi sù èr bǎi èr shí èr wàn hú kuàng yǐ tiān xià zhī guǎng hu

这句话大意是:损益之率,为粟二百二十二万斛,况以天下之广吗?

ruò gōng sī yǒu chǔ suī yù jī nián fù hé yōu zāi

现代白话:若公私有储,虽遇饥年,复何忧啊?

dì shàn zhī chú tián jìn xī yǐ shòu bǎi xìng

这句话大意是:"帝善之,除田禁,悉以授百姓。

yòu yuē péi yán jùn qiān yōu zhōu cì shǐ

这句话大意是:又曰:裴延俊迁幽州刺史。

fàn yáng jùn yǒu jiù dū kàng qú jīng wǔ shí lǐ

这句话大意是:范阳郡有旧督亢渠,经五十里;。

yú yáng yàn jùn yǒu gù lì líng zhū yè guǎng mào sān shí lǐ

这句话大意是:渔阳燕郡有故戾陵诸堨,广袤三十里。

jiē fèi huǐ duō shí shuǐ hàn bù tiáo

这句话大意是:皆废毁多时,水旱不调。

yán jùn nǎi biǎo qiú yíng zào suì gōng zì lǚ xíng xiāng dù xíng shì suí lì fēn dū

这句话大意是:延俊乃表求营造,遂躬自履行,相度形势,随力分督。

wèi jǐ ér jiù gài tián bǎi wàn yú mǔ wèi lì shí bèi bǎi xìng lài zhī

这句话大意是:未几而就,溉田百万馀亩,为利十倍,百姓赖之。

běi qí shū yuē dì cì mù tí pó jìn yáng zhī tián hú lǜ guāng yán wū cháo yuē cǐ tián shén wǔ dì yǐ lái cháng zhǒng hé sì mǎ shù qiān pǐ yǐ nǐ kòu nán

这句话大意是:《北齐书》曰:帝赐穆提婆晋阳之田,斛律光言于朝曰:"此田,神武帝以来常种禾,饲马数千匹,以拟寇难。

jīn cì tí pó wú nǎi quē jūn wù yě

这句话大意是:今赐提婆,无乃阙军务也?

yóu shì tí pó yuàn guāng

这句话大意是:"由是提婆怨光。

táng shū yuē zhēn yuán shí liù nián lú qún wèi yì chéng jūn jié dù zhèng huá guān chá yíng tián shǐ

这句话大意是:《唐书》曰:贞元十六年,卢群为义成军节度、郑滑观察营田使。

qún xiān jì yù zhèng zhōu diǎn zhì de liáng tián shù qǐng

这句话大意是:群先寄寓郑州,典质得良田数顷。

jí shòu jié dù gè yǐ běn dì qì shū fēn fù suǒ guǎn lìng zhǎng lìng zhào huán běn zhǔ shí rén chēng měi

这句话大意是:及授节度,各以本地契书分付所管令长,令召还本主,时人称美。

yòu yuē qǐ jū láng cuī jìn yǐn jū chéng gù shān suǒ yǒu liáng tián fēn gěi nú bì lìng dì rì gōng yǐn shí zhī fèi

这句话大意是:又曰:起居郎崔觐隐居城固山,所有良田分给奴婢,令递日供饮食之费。

jìn yǔ qī jiā shì yī bù yǐ wèn dàn shuǐ shí zì yú ér yǐ

这句话大意是:觐与妻家事一不以问,但水石自娱而已。

yòu yuē wēn zào wéi hé yáng jié dù guān chá shǐ fù huái zhōu gǔ sù qú sān xiàn qì dì xī wèi liáng tián

这句话大意是:又曰:温造为河阳节度观察使,复怀州古素渠,三县弃地悉为良田。

hòu zào zuǒ qiān chū wèi lǎng zhōu cì shǐ

这句话大意是:后造左迁,出为朗州刺史。

zhì zé kāi hòu xiāng qú jiǔ shí qī lǐ gài tián èr qiān qǐng

这句话大意是:至则开后乡渠九十七里,溉田二千顷。

jùn rén míng qí qú yuē yòu shǐ qú

这句话大意是:郡人名其渠曰:"右史渠"。

fàn zi jì rán yuē qǐng wèn jiǔ tián suí shì shèng shuāi yǒu shuǐ hàn guì jiàn yuàn wén qí qíng

这句话大意是:《范子计然》曰:请问,九田随世盛衰,有水旱贵贱,愿闻其情。

jì rán yuē zhū tián gè yǒu míng qí cóng yī guān shǐ yǐ zhōng jiǔ guān suǒ yǐ shè zhū tián chà gāo xià shǐ jìn tuì yě

这句话大意是:"计然曰:"诸田各有名,其从一官始,以终九官,所以设诸田差高下,始进退也。

jiǎ lìng yī zhí qián bǎi jīn yī zhí qián jiǔ bǎi cǐ lüè kě zhī

这句话大意是:假令一直钱百金、一直钱九百,此略可知。

cóng yī mǔ zhì bǎi mǔ zhí shì dà guì zhī jí yě

这句话大意是:从一亩至百亩直,是大贵之极也。

mèng zǐ yuē bǎi mǔ zhī tián wù duó qí shí shù kǒu zhī jiā kě yǐ wú jī yǐ

现代白话:《孟子》曰:百亩之田,勿夺其时,数口之家能够无饥了。

yòu yuē yì qí tián chóu báo qí shuì liǎn mín kě shǐ fù yě

这句话大意是:又曰:易其田畴,薄其税敛,民可使富也。

fu zi yuē lù tián zhě mìng xuán wū tiān yě

这句话大意是:《傅子》曰:陆田者,命悬于天也。

rén lì suī xiū shuǐ hàn bù shí zé yī nián gōng qì yǐ

现代白话:人力虽修,水旱不时,则一年功弃了。

tián zhì zhī yóu rén rén lì gǒu xiū zé dì lì kě jǐn

这句话大意是:田制之由人,人力苟修,则地利可尽。

tiān shí bù rú dì lì dì lì bù rú rén shì

这句话大意是:天时不如地利,地利不如人事。

lǚ shì chūn qiū yuē wèi xiāng wáng yǔ qún chén yǐn jiǔ hān wáng wèi qún chén zhù lìng qún chén jiē dé zhì

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:魏襄王与群臣饮酒酣,王为群臣祝,令群臣皆得志。

shǐ qǐ duì yuē qún chén bù xiào zhě dé zhì zé bù kě

这句话大意是:史起对曰:"群臣不肖者得志则不可。

wáng yuē rú xī mén bào zhī wéi rén chén yě

这句话大意是:"王曰:"如西门豹之为人臣也。

shǐ qǐ duì yuē wèi shì zhī tián yě zhāng shuǐ cún qí bàng

这句话大意是:"史起对曰:"魏氏之田也,漳水存其傍。

xī mén bào bù zhī yòng shì guò yě

这句话大意是:西门豹不知用,是过也。

míng rì zhào shǐ qǐ wèn zhāng shuǐ yóu kě yǐ guàn qiū tián hu

现代白话:"明日,召史起问:"漳水犹能够灌邺田吗?

duì yuē chén wèi zhī mín bì dà yuàn chén

这句话大意是:"对曰:"臣为之,民必大怨臣。

chén suī sǐ yuàn wáng shǐ tā rén suì zhī

这句话大意是:臣虽死,愿王使他人遂之。

wáng shǐ zhī wèi qiū lìng

这句话大意是:"王使之为邺令。

shǐ qǐ yīn wǎng wèi zhī qiū mín dà yuàn yù jí shǐ qǐ shǐ qǐ bù gǎn chū bì zhī nǎi shǐ tā rén suì wèi zhī

这句话大意是:史起因往为之,邺民大怨,欲籍史起,史起不敢出,避之,乃使他人遂为之。

shuǐ yǐ xíng mín dà de qí lì xiāng yǔ gē zhī yuē qiū yǒu shèng lìng hào wèi shǐ gōng

这句话大意是:水已行,民大得其利,相与歌之曰:"邺有圣令,号为史公。

jué zhāng shuǐ xī guàn qiū páng zhōng gǔ chì lǔ shēng dào liáng

这句话大意是:决漳水兮灌邺旁,终古斥卤生稻粱。

chūn qiū hòu yǔ yuē zhào liè hóu wèi qí xiàng gōng zhòng jiàn yuē guǎ rén suǒ ài kě yǐ guì zhī hu

现代白话:《春秋后语》曰:赵列侯谓其相公仲建曰:"寡人所爱,能够贵之吗?

yuē fù kě yě guì zhī zé bù

这句话大意是:"曰:"富可也,贵之则不。

liè hóu nǎi mìng yǐ tián wàn mǔ cì shàn gē zhě èr rén gōng zhòng jiàn xǔ nuò ér bù yǔ

这句话大意是:"列侯乃命以田万亩赐善歌者二人,公仲建许诺而不与。

jū yī yuè liè hóu zhī dài hái wèn yuē yǔ zhī hu

这句话大意是:居一月,列侯之代还,问曰:"与之吗?

yuē wèi yǒu kě zhě

这句话大意是:"曰:"未有可者。

jiā yǔ yuē yú ruì èr guó zhēng tián ér sòng lián nián bù jué nǎi xiāng wèi yuē xī bó rén rén hé wǎng zhì yān

现代白话:《家语》曰:虞、芮二国争田而讼,连年不决,乃相谓曰:"西伯仁人,盍往质呢?

rù qí jìng zé gēng zhě ràng pàn xíng zhě ràng lù

这句话大意是:"入其境,则耕者让畔,行者让路;。

rù qí cháo zé shì ràng wèi dài fū dài fū ràng wèi qīng

这句话大意是:入其朝,则士让为大夫,大夫让为卿。

yú ruì zhī jūn yuē xī

这句话大意是:虞、芮之君曰:"嘻!

wú chái xiǎo rén bù kě yǐ rù jūn zǐ zhī cháo

现代白话:我侪品行较差的人,不能够入有德行的人之朝。

suì zì xiāng yǔ chéng yǐ qí suǒ zhēng wèi xián tián

这句话大意是:"遂自相与成,以其所争为闲田。

xiāo guǎng jì xiào zǐ chuán yuē guō yuán píng mù xià yǒu shù shí mǔ tián bù shǔ yuán píng

这句话大意是:萧广济《孝子传》曰:郭原平墓下有数十亩田,不属原平。

měi zhì nóng yuè gēng zhě héng luǒ tǎn

这句话大意是:每至农月,耕者恒裸袒。

yuán píng bù yù shǐ màn qí fén mù nǎi huò jiā zī mǎi cǐ tián

这句话大意是:原平不欲使慢其坟墓,乃货家资买此田。

sān nóng zhī yuè zhé shù dài chuí qì gōng zì gēng kěn zhī

这句话大意是:三农之月,辄束带垂泣,躬自耕垦之。

sì shèng zhī shū yuē xī tāng yǒu hàn zāi yī yǐn wèi qū tián jiào mín fèn zhǒng fù shuǐ jiāo jia shōu zhì mǔ bǎi shí

这句话大意是:《汜胜之书》曰:昔汤有旱灾,伊尹为区田,教民粪种,负水浇稼,收至亩百石。

shèng zhī shì wèi zhī shōu zhì mǔ sì shí shí

这句话大意是:胜之试为之,收至亩四十石。

yuè jué shū yuē wú běi yě yù lì dōng suǒ shě dà liú zhě wú wáng tián yě

这句话大意是:《越绝书》曰:吴北野禺栎东所舍大疁者,吴王田也。

yòu yuē fù zhōng dà táng zhě gōu jiàn zhì yǐ wéi yì tián yě

这句话大意是:又曰:富中大塘者,勾践治以为义田也。

féi ráo wèi zhī fù zhōng

这句话大意是:肥饶,谓之富中。

shèng hóng zhī jīng zhōu jì yuē guì yáng jùn jiè yǒu wēn quán qí xià liú yǒu tián héng zī yǐ jìn guàn

这句话大意是:盛弘之《荆州记》曰:桂阳郡界有温泉,其下流有田,恒资以浸灌。

cháng shí èr yuè zhǒng zhì míng nián sān yuè xīn gǔ biàn dēng

这句话大意是:常十二月种,至明年三月新谷便登。

wēn yè suǒ zhōu zhèng kě shǔ mǔ

这句话大意是:温液所周,正可数亩。

guò cǐ shuǐ qì zhé lěng bù fù shēng miáo

这句话大意是:过此,水气辄冷,不复生苗。

yù zhāng jì yuē jùn jiāng zhī xi àn yǒu pán shí xià duō liáng tián jí gāo yú zhě yī mǔ èr shí hú

这句话大意是:《豫章记》曰:郡江之西岸有盘石,下多良田,极膏腴者一亩二十斛。

dào mǐ zhī jīng zhě rú yù yìng chè wū qì zhōng

这句话大意是:稻米之精者,如玉暎澈于器中。

xù sōu shén jì yuē yáng rén xìng hé wàng qí míng yǐn dùn yǎng zhì

这句话大意是:《续搜神记》曰:阳人姓何,忘其名,隐遁养志。

cháng zhì tián shè rén shōu huò zài chǎng shàng

这句话大意是:常至田舍,人收获在场上。

hū yǒu yī rén zhǎng yī zhàng huáng shū dān yī jiǎo jīn lái yì zhī piān fān jǔ qí liǎng shǒu bìng wǔ ér lái yǔ hé yún jūn cháng jiàn sháo wǔ bù zú wǔ yě

这句话大意是:忽有一人长一丈,黄疏单衣,角巾,来诣之,翩翻举其两手,并儛而来,语何云:"君常见韶舞,不足舞也!

biàn qù

这句话大意是:"便去。

hé xún zhú yáo xiàng yī shān shān yǒu yī xué cái róng rén

这句话大意是:何寻逐,遥向一山,山有一穴,裁容人。

qí rén jí rù xué hé yì suí zhī

这句话大意是:其人即入穴,何亦随之。

chū rù shén jí qián zhé kāi guǎng biàn shī rén

这句话大意是:初入甚急,前辄开广,便失人。

jiàn liáng tián shù shí qǐng hé suì kěn zuò yǐ wéi shì yè

这句话大意是:见良田数十顷,何遂垦作,以为世业。

zǐ sūn yú jīn lài zhī

这句话大意是:子孙于今赖之。

cuī shí zhèng lùn yuē xī zhě shèng wáng lì jǐng tián zhī zhì fēn kǒu ǒu de gè xiāng fù shì shǐ rén jī bǎo bù piān láo yì qí jūn fù zhě bù zú tiě chà pín zhě wú suǒ qǐ mù

这句话大意是:崔寔《政论》曰:昔者圣王立井田之制,分口耦地,各相副适,使人饥饱不偏,劳逸齐均,富者不足僣差,贫者无所企慕。

wáng láng shàng qiú zhèn dài mín biǎo yuē xī zài xī jīng yǒu hù dù gāo yú zhī ráo chí yáng gǔ kǒu zhī lì jīng wèi èr chuān zhī shuǐ zhèng guó bái qú zhī gài yún yǔ nián chéng fèn yǔ guàn bìng mǔ huò yī jīn hào wèi lù hǎi

这句话大意是:王郎《上求赈贷民表》曰:昔在西京,有鄠杜膏腴之饶,池阳谷口之利,泾渭二川之水,郑国、白渠之溉,云雨年成,粪与灌并,亩货一金,号为陆海。

yīng qú shū yuē shì yǐ hū cǐ sū zǐ dài guō zhī yè qiú bǐ sūn shū qǐn qiū zhī de

这句话大意是:《应璩书》曰:是以忽此,苏子带郭之业,求彼孙叔寝丘之地。

gù qiú yuǎn tián zài guān zhī xi nán lín luò shuǐ běi jù máng shān

这句话大意是:故求远田,在关之西,南临洛水,北据芒山。

cáo zhí biǎo yuē qǐ chéng nèi tián jí chéng biān hǎo tián jǐn suǒ cì bǎi nián lì zhě

这句话大意是:曹植《表》曰:乞城内田及城边好田,尽所赐百年力者。

chén suī shēng zì zhì zūn rán xīn gān tián yě xìng lè jià sè

这句话大意是:臣虽生自至尊,然心甘田野,性乐稼穑。

yòu jí jiè tián lùn yuē yíng chóu wàn mǔ jué tián shàng shàng jīng yǐ dà mò dài yǐ héng qiān qí liǔ jiā lù míng lǐ bèi yuán zǎi nóng shí zhǎng shì wèi gōng tián

这句话大意是:又《籍藉田论》曰:营畴万亩,厥田上上,经以大陌,带以横阡,奇柳夹路,名里被园,宰农实掌,是谓公田。

táng míng huáng zá lù yuē shàng mìng yǔ wén róng wèi zhí tián shǐ

这句话大意是:《唐明皇杂录》曰:上命宇文融为拓田使。

róng fāng zì suī shāo bù jǐ fù zhě bì jiā wū zèn

这句话大意是:融方恣睢,稍不己附者,必加诬谮。

mì zòu yǐ wéi lú cóng yuàn guǎng zhì tián yuán yǒu dì shù bǎi qǐng

这句话大意是:密奏以为:"卢从愿广致田园,有地数百顷。

shàng sù qì zhòng yì yǐ wèi xiāng zhě shù yǐ

现代白话:上素器重,亦倚为相者数了;。

ér yòu zú wàng guān hūn dǐng shèng wū yī shí

这句话大意是:而又族望官婚,鼎盛于一时。

gù shàng yì zhòng yán qí zuì dàn mù cóng yuàn wèi duō tián wēng

这句话大意是:"故上亦重言其罪,但目从愿为多田翁。

✦ You read 资产部·卷一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.