qín
这句话大意是:○秦。
shǐ jì yuē qín zhī xiān dì zhuān xū zhī miáo yì sūn yuē nǚ xiū
这句话大意是:《史记》曰:秦之先,帝颛顼之苗裔,孙曰女修。
nǚ xiū zhī xuán niǎo yǔn luǎn nǚ xiū tūn zhī shēng zǐ dà yè
这句话大意是:女修织,玄鸟陨卵,女修吞之,生子大业。
dà yè qǔ shǎo diǎn zhī zǐ yuē nǚ huá
这句话大意是:大业娶少典之子,曰女华。
nǚ huá shēng dà fèi yǔ yǔ píng shuǐ tǔ
这句话大意是:女华生大费,与禹平水土。
yǐ chéng dì xī xuán guī
这句话大意是:已成,帝锡玄圭。
yǔ shòu yuē fēi yǔ néng chéng yì dà fèi yǔ yǔ píng shuǐ tǔ
这句话大意是:禹受曰:"非予能成,亦大费与禹平水土。
yǐ wèi fǔ
这句话大意是:已为辅。
dì shùn yuē zī ěr fèi zàn yǔ gōng qí cì ěr zào yóu
现代白话:"帝舜曰:"咨你费,赞禹功,其赐你皂游。
ěr sì jiāng dà chū
现代白话:你嗣将大出。
suì qī zhī yáo xìng zhī yù nǚ
这句话大意是:"遂妻之姚姓之玉女。
dà fèi bài shòu zuǒ shùn diào xùn niǎo shòu niǎo shòu duō xùn fú shì wèi bǎi yì
这句话大意是:大费拜受,佐舜调驯鸟兽,鸟兽多驯服,是为柏翳。
shùn cì xìng léi shì
这句话大意是:舜赐姓羸氏。
dà fèi shēng zǐ èr rén yī yuē dà lián shí niǎo sú shì
这句话大意是:大费生子二人:一曰大廉,实鸟俗氏;。
èr yuē ruò mù shí fèi shì
这句话大意是:二曰若木,实费氏。
qí xuán sūn yuē fèi chāng
这句话大意是:其玄孙曰费昌。
zǐ sūn huò zài zhōng guó huò zài yí dí
这句话大意是:子孙或在中国,或在夷狄。
fèi chāng dāng xià jié zhī shí qù xià guī shāng wèi tāng yù yǐ bài jié wū míng tiáo
这句话大意是:费昌当夏桀之时,去夏归商,为汤御,以败桀于鸣条。
dà lián xuán sūn yuē mèng xì zhōng yǎn niǎo shēn rén yán
这句话大意是:大廉玄孙曰孟戏、中衍,鸟身人言。
dì tài wù wén ér bo zhī shǐ yù jí suì zhì shǐ yù ér qī zhī
这句话大意是:帝太戊闻而卜之使御,吉,遂致使御而妻之。
zì tài wù yǐ xià zhōng yǎn zhī hòu shì yǒu gōng yǐ zuǒ yīn guó gù léi xìng duō xiǎn suì wèi zhū hóu
这句话大意是:自太戊以下,中衍之后,世有功,以佐殷国,故羸姓多显,遂为诸侯。
qí xuán sūn yuē zhōng jué zài xī róng shēng fěi lián
这句话大意是:其玄孙曰中潏,在西戎,生蜚廉。
fěi lián shēng è lái
这句话大意是:蜚廉生恶来。
è lái yǒu lì fěi lián shàn zǒu fù zǐ jù yǐ cái lì shì zhòu
这句话大意是:恶来有力,蜚廉善走,父子俱以才力事纣。
zhōu wǔ wáng fá zhòu bìng shā è lái fěi lián sǐ zàng wū huò tài shān
这句话大意是:周武王伐纣,并杀恶来、蜚廉,死葬于霍太山。
fěi lián fù yǒu zǐ yuē jì shèng
现代白话:蜚廉复有孔子说季胜。
jì shèng shēng mèng zēng shì wèi zhái gāo láng
这句话大意是:季胜生孟增,是为宅皋狼。
gāo láng shēng héng fù héng fù shēng zào fù
这句话大意是:皋狼生衡父,衡父生造父。
zào fù yǐ shàn yù xìng wū zhōu miào wáng miào wáng yǐ zhào chéng fēng zào fù zào fù zú yóu cǐ wèi zhào shì
这句话大意是:造父以善御幸于周缪王,缪王以赵城封造父,造父族由此为赵氏。
fěi lián yǐ xià wǔ shì bié jū zhào
这句话大意是:蜚廉以下五世别居赵。
zhào shuāi qí hòu yě
这句话大意是:赵衰其后也。
è lái gé zhě fěi lián zi yě zǎo sǐ
这句话大意是:恶来革者,蜚廉子也,早死。
yǒu zǐ yuē nǚ fáng
现代白话:有孔子说女防。
nǚ fáng sì shì shēng fēi zǐ
这句话大意是:女防四世生非子。
yǐ zào fù zhī chǒng jiē xìng zhào shì
这句话大意是:以造父之宠,皆姓赵氏。
fēi zǐ jū quǎn qiū zhōu xiào wáng fēn tǔ wèi fù yōng yì zhī qín jīn tiān shuǐ lǒng xī xiàn qín tíng yě
这句话大意是:非子居犬丘,周孝王分土为附庸,邑之秦,(今天水陇西县秦亭也。
shǐ fù xù yíng shì sì hào yuē qín yíng
这句话大意是:)使复续嬴氏祀,号曰秦嬴。
sān shì zhì qín zhòng shǐ dà qí sūn xiāng gōng shí zhōu píng wáng bì quǎn róng zhī nán dōng xǐ luò yì
这句话大意是:三世至秦仲始大,其孙襄公时,周平王避犬戎之难,东徙洛邑。
xiāng gōng yǐ bīng sòng píng wáng
这句话大意是:襄公以兵送平王。
píng wáng fēng xiāng gōng wèi zhū hóu cì zhī qí yǐ xī zhī de
这句话大意是:平王封襄公为诸侯,赐之岐以西之地。
xiāng gōng wū shì shǐ yǔ zhū hóu tōng shǐ pìn xiǎng zhī lǐ
这句话大意是:襄公于是始与诸侯通使聘享之礼。
zhì mù gōng kāng gōng zhī shì jiàn wèi qiáng bà yǔ qí jìn zhēng wèi zhū hóu méng zhǔ
这句话大意是:至缪公、康公之世,渐为强霸,与齐、晋争为诸侯盟主。
qín zhòng yǐ xià èr shí bā shì yuē wǔ wáng wǔ wáng zú lì yì mǔ dì shì wèi zhāo xiāng wáng
这句话大意是:秦仲已下二十八世曰武王,武王卒,立异母弟,是为昭襄王。
yú shí zhōu shì wēi ruò
这句话大意是:于时周室微弱。
zhāo xiāng wáng
这句话大意是:○昭襄王。
shǐ jì yuē zhāo xiāng wáng shí jiǔ nián wáng wèi xī dì qí wèi dōng dì jiē fù qù zhī
这句话大意是:《史记》曰:昭襄王十九年,王为西帝,齐为东帝,皆复去之。
wǔ shí èr nián zhōu jiǔ dǐng rù qín zhōu chū wáng
这句话大意是:五十二年,周九鼎入秦,周初亡。
wǔ shí sì nián wáng jiāo jiàn shàng dì wū yōng qiū
这句话大意是:五十四年,王郊见上帝于雍丘。
wǔ shí liù nián zhāo xiāng wáng zú zi xiào wén wáng lì
这句话大意是:五十六年,昭襄王卒,子孝文王立。
gǔ shǐ kǎo yuē wáng nǎn zú hòu tiān xià wú zhǔ sì shí jiǔ nián yǐ suì suǒ zài jì zhī
这句话大意是:《古史考》曰:王赧卒后,天下无主四十九年,以岁所在纪之。
xiào wén wáng
这句话大意是:○孝文王。
shǐ jì yuē xiào wén wáng yuán nián shè zuì rén xiū xiān wáng gōng chén bāo hòu qīn qī chí yuàn yòu
这句话大意是:《史记》曰:孝文王元年,赦罪人,修先王功臣,褒厚亲戚,弛苑囿。
xiào wén wáng chú sàng shí yuè jǐ hài jí wèi sān rì xīn chǒu zú zi zhuāng xiāng wáng lì
这句话大意是:孝文王除丧,十月己亥即位,三日辛丑卒,子庄襄王立。
zhuāng xiāng wáng
这句话大意是:○庄襄王。
shǐ jì yuē zhuāng xiāng wáng yuán nián dà shè zuì rén xiū xiān wáng gōng chén shī dé hòu gǔ ròu ér bù huì wū mín
这句话大意是:《史记》曰:庄襄王元年,大赦罪人,修先王功臣,施德厚骨肉而布惠于民。
dōng zhōu gōng yǔ zhū hóu móu qín qín shǐ xiāng guó lǚ bù wéi zhū zhī jǐn rù qí guó
这句话大意是:东周公与诸侯谋秦,秦使相国吕不韦诛之,尽入其国。
yǐ yáng rén zhī de cì zhōu jūn fèng qí jì sì
这句话大意是:以阳人之地赐周君,奉其祭祀。
sì nián zhuāng xiāng wáng zú zi zhèng lì
这句话大意是:四年,庄襄王卒,子政立。
shǐ huáng dì
这句话大意是:○始皇帝。
hé tú yuē qín shǐ huáng dì míng zhèng
这句话大意是:《河图》曰:秦始皇帝,名政。
hǔ kǒu rì jiǎo dà mù lóng bí zhǎng bā chǐ liù cùn dà qī wéi shǒu wò bīng zhí shǐ míng zǔ lóng
这句话大意是:虎口、日角、大目、隆鼻,长八尺六寸,大七围,手握兵执矢,名祖龙。
shàng shū kǎo líng yào yuē qín shī jīn jìng sòng jūn zhù yuē jīn jìng yù míng dào yě
这句话大意是:《尚书考灵耀》曰:秦失金镜,(宋均注曰:金镜,喻明道也。
yú mù rù zhū
这句话大意是:)鱼目入珠。
yán wěi luàn zhēn yě
这句话大意是:(言伪乱真也。
xiāng wáng nà lǚ bù wéi zhī qī shēng shǐ huáng yě
这句话大意是:襄王纳吕不韦之妻生始皇也。
gǔ wén qí zì yuē qín gǎi gǔ wén yǐ wéi dà zhuàn jí lì zì guó rén duō fěi bàng yuàn hèn qín kǔ tiān xià bù cóng ér zhào zhū shēng dào zhě bài wèi láng fán qī bǎi rén
这句话大意是:《古文奇字》曰:秦改古文以为大篆及隶字,国人多诽谤怨恨,秦苦天下不从而召诸生到者拜为郎,凡七百人。
yòu mì lìng dōng yuè zhòng guā wū lí shān xíng gǔ zhī zhōng wēn chù guā shí chéng nǎi shǐ rén shàng shū yuē guā dōng yǒu shí
这句话大意是:又密令冬月种瓜于骊山硎谷之中温处,瓜实成,乃使人上书曰:"瓜冬有实。
yǒu zhào tiān xià bó shì zhū shēng shuō zhī rén rén gè yì shuō zé jiē shǐ wǎng shì zhī ér wèi fú jī
这句话大意是:"有诏天下博士、诸生说之,人人各异说,则皆使往视之,而为伏机。
zhū shēng xián rú jiē zhì yān fāng xiāng nán bù néng jué yīn fā jī cóng shàng tián zhī yǐ tǔ jiē yā sǐ
现代白话:诸生贤儒皆至呢,方相难不能决,因发机从上填之以土,皆压死。
shǐ jì yuē zhuāng xiāng wáng wèi qín zhì zǐ wū zhào jiàn lǚ bù wéi jī yuè ér qǔ zhī shēng shǐ huáng dì
这句话大意是:《史记》曰:庄襄王为秦质子于赵,见吕不韦姬,悦而取之,生始皇帝。
shǐ huáng yǐ qín zhāo wáng sì shí bā nián zhēng yuè shēng wū hán dān
这句话大意是:始皇以秦昭王四十八年正月生于邯郸。
jí shēng míng wéi zhèng xìng zhào shì
这句话大意是:及生,名为政,姓赵氏。
nián shí sān suì zhuāng xiāng wáng sǐ zhèng dài lì wèi qín wáng
这句话大意是:年十三岁,庄襄王死,政代立为秦王。
shí nián dà liáng rén wèi liáo lái shuō qín wáng yuē yǐ qín zhī qiáng shì zhū hóu pì rú jùn xiàn zhī jūn chén dàn kǒng zhū hóu hé zòng ér chū bù yì cǐ nǎi zhì bó fū chāi mǐn wáng zhī suǒ yǐ wáng yě
这句话大意是:十年,大梁人尉缭来,说秦王曰:"以秦之强视诸侯,譬如郡县之君,臣但恐诸侯合从,而出不意,此乃智伯、夫差、湣王之所以亡也。
yuàn dài wáng wú ài cái wù lù qí háo chén yǐ luàn qí móu bù guò wáng sì shí wàn jīn zé zhū hóu kě jǐn
这句话大意是:愿大王无爱财物,赂其豪臣,以乱其谋,不过亡四十万金,则诸侯可尽。
wáng cóng qí jì jiàn wèi liáo kàng lǐ yī fú shí yǐn yǔ liáo tóng
这句话大意是:"王从其计,见尉缭抗礼,衣服食饮与缭同。
liáo yuē qín wáng wéi rén fēng zhǔn zhǎng mù zhì niǎo yīng chái shēng shǎo ēn ér hǔ láng xīn jū yuē yì chū rén xià dé zhì yì qīng shí rén
这句话大意是:缭曰:"秦王为人,蜂准,长目,鸷鸟鹰,豺声,少恩而虎狼心,居约易出人下,得志亦轻食人。
wǒ bù yī rán jiàn wǒ cháng shēn zì xià wǒ
这句话大意是:我布衣,然见我常身自下我。
shǐ qín wáng dé zhì wū tiān xià tiān xià jiē wèi lǔ yǐ
现代白话:使秦王得志于天下,天下皆为虏了。
bù kě yǔ jiǔ yóu
这句话大意是:不可与久游。
nǎi wáng qù
这句话大意是:"乃亡去。
qín wáng jué gù zhǐ yǐ wéi qín guó wèi zú yòng qí jì cè
这句话大意是:秦王觉,固止,以为秦国尉,卒用其计策。
èr shí liù nián qín chū bìng tiān xià tíng wèi sī děng yǔ bó shì yì yuē yǒu tiān huáng yǒu dì huáng yǒu rén huáng rén huáng zuì guì
这句话大意是:二十六年,秦初并天下,廷尉斯等与博士议曰:"有天皇,有地皇,有人皇,人皇最贵。
chén děng mèi sǐ shàng zūn hào wáng wèi tài huáng mìng wèi zhì lìng wèi zhào tiān zǐ zì chēng wèi zhèn
这句话大意是:臣等昧死上尊号,王为泰皇,命为制,令为诏,天子自称为朕。
wáng yuē qù tài zhe huáng cǎi shàng gǔ dì wáng wèi hào hào yuē huáng dì
这句话大意是:"王曰:"去泰,著皇,采上古帝王位号,号曰皇帝。
tā rú yì
这句话大意是:他如议。
zhì yuē zhèn wén tài gǔ yǒu hào wú shì zhōng gǔ yǒu hào sǐ ér yǐ xíng wéi shì
这句话大意是:"制曰:"朕闻太古有号毋谥,中古有号,死而以行为谥。
rú cǐ zé zǐ yì fù chén yì jūn shén wú wèi zhèn fú qǔ yān
现代白话:如此则子议父、臣议君,甚无谓,朕弗取呢。
zì jīn yǐ lái chú shì fǎ zhèn wèi shǐ huáng dì
这句话大意是:自今以来,除谥法,朕为始皇帝。
hòu shì yǐ jì shù èr shì sān shì zhì wū wàn shì chuán zhī wú qióng
这句话大意是:后世以计数,二世三世至于万世,传之无穷。
shǐ huáng tuī zhōng shǐ wǔ dé zhī chuán yīn tíng chuán zhī chuán yě
这句话大意是:"始皇推终始五德之传,(音亭传之传也。
yǐ wéi zhōu de huǒ dé qín dài zhōu dé cóng suǒ bù shèng
这句话大意是:)以为周得火德,秦代周,德从所不胜。
fāng jīn shuǐ dé zhī shǐ gǎi nián shǐ cháo hè jiē zì shí yuè shuò
这句话大意是:方今水德之始,改年始,朝贺皆自十月朔。
yī fú máo jīng jié qí jiē shàng hēi
这句话大意是:衣服旄旌节旗皆上黑。
shù yǐ liù wèi jì fú fǎ guān jiē liù cùn ér yú liù chǐ wèi bù chéng liù mǎ
这句话大意是:数以六为纪,符法冠皆六寸,而舆六尺为步,乘六马。
gēng míng hé yuē dé shuǐ yǐ wéi shuǐ dé zhī shǐ
这句话大意是:更名河曰德水,以为水德之始。
gāng yì lì shēn shì jiē jué wū fǎ
这句话大意是:刚毅戾深,事皆决于法。
fēn tiān xià zhī guó yǐ wéi sān shí liù jùn jùn zhì shǒu wèi jiān
这句话大意是:分天下之国以为三十六郡,郡置守、尉、监。
gèng mìng mín yuē qián shǒu
这句话大意是:更命民曰"黔首"。
dà pú
这句话大意是:大酺。
shōu tiān xià bīng jù zhī yú xián yáng xiāo yǐ wéi zhōng jù zhù wèi jīn rén shí èr zhòng gè qiān dàn zhì gōng tíng zhōng
这句话大意是:收天下兵,聚之于咸阳,销以为钟鐻,铸为金人十二,重各千石,置宫庭中。
yī fǎ dù héng shí zhàng chǐ
这句话大意是:一法度衡石丈尺。
chē tóng guǐ
这句话大意是:车同轨。
shū tóng wén zì
这句话大意是:书同文字。
dì dōng zhì hǎi jì cháo xiǎn xi zhì lín táo qiāng zhōng nán zhì běi xiàng hù běi jù hé wèi sāi bìng yīn shān zhì liáo dōng
这句话大意是:地东至海暨朝鲜,西至临洮、羌中,南至北向户,北据河为塞,并阴山至辽东。
xǐ tiān xià háo fù wū xián yáng shí èr wàn hù
这句话大意是:徙天下豪富于咸阳十二万户。
zhū miào jí zhāng tái shàng lín jiē zài wèi nán
这句话大意是:诸庙及章台、上林皆在渭南。
qín měi pò zhū hóu xiě fàng qí gōng shì zuò zhī xián yáng běi bǎn shàng nán lín wèi zì yōng mén yǐ dōng zhì jīng wèi diàn wū fù dào zhōu gé xiāng zhǔ
这句话大意是:秦每破诸侯,写放其宫室,作之咸阳北坂上,南临渭,自雍门以东至泾渭,殿屋复道,周阁相属。
suǒ de zhū hóu měi rén zhōng gǔ yǐ chōng rù zhī
这句话大意是:所得诸侯美人钟鼓,以充入之。
èr shí qī nián shǐ huáng xún lǒng xī běi dì chū jī tóu shān guò huí zhōng
这句话大意是:二十七年,始皇巡陇西、北地,出鸡头山,过回中。
zuò cháng xìn gōng wèi nán yǐ lái gèng mìng xìn gōng wèi jí miào xiàng tiān jí
这句话大意是:作长信宫渭南已来,更命信宫为极庙,象天极。
zì jí miào dào tōng lí shān shàng zuò gān quán qián diàn
这句话大意是:自极庙道通骊山,上作甘泉前殿。
zhù yǒng dào zì xián yáng shǔ zhī
这句话大意是:筑甬道,自咸阳属之。
èr shí bā nián shǐ huáng dōng xíng jùn xiàn shàng zōu yì shān lì shí
这句话大意是:二十八年,始皇东行郡县,上邹峄山,立石。
yǔ lǔ zhū rú shēng kè shí sòng qín dé yì fēng shàn wàng jì shān chuān zhī shì
这句话大意是:与鲁诸儒生刻石颂秦德,议封禅望祭山川之事。
nǎi suì shàng tài shān lì shí fēng cí sì
这句话大意是:乃遂上太山,立石,封,祠祀。
chán liáng fù
这句话大意是:禅梁父。
kè suǒ lì shí
这句话大意是:刻所立石。
nǎi bìng bó hǎi yǐ dōng guò huáng chuí qióng chéng shān dēng zhī fú lì shí sòng dé ér qù
这句话大意是:乃并渤海以东,过黄、腄,穷成山,登之罘,立石颂德而去。
nán dēng láng yá dà lè zhī liú sān yuè
这句话大意是:南登琅琊,大乐之,留三月。
xǐ qián shǒu sān wàn hù láng yá tái xià fù shí èr suì
这句话大意是:徙黔首三万户琅琊台下,复十二岁。
zuò láng yá tái lì shí sòng qín dé
这句话大意是:作琅琊台,立石颂秦德。
èr shí jiǔ nián shǐ huáng dōng yóu
这句话大意是:二十九年,始皇东游。
zhì yáng wǔ bó làng shā zhōng wèi dào suǒ jīng
这句话大意是:至阳武博浪沙中,为盗所惊。
qiú fú de nǎi lìng tiān xià dà suǒ shí rì
这句话大意是:求弗得,乃令天下大索十日。
sān shí yī nián shǐ huáng wèi wēi xíng xián yáng yǔ wǔ shì sì rén jù yè chū féng dào lán chí jiàn jiǒng wǔ shì jī shā dào
这句话大意是:三十一年,始皇为微行咸阳,与武士四人俱,夜出,逢盗兰池,见窘,武士击杀盗。
sān shí èr nián shǐ huáng zhī jié shí shǐ yàn rén lú shēng qiú xiàn mén gāo shì
这句话大意是:三十二年,始皇之碣石,使燕人卢生求羡门高誓。
kè jié shí mén
这句话大意是:刻碣石门。
lú shēng shǐ rù hǎi hái yǐ guǐ shén shì yīn zòu lù tú shū yuē wáng qín zhě hú yě
这句话大意是:卢生使入海还,以鬼神事,因奏录图书,曰"亡秦者胡也"。
shǐ huáng nǎi shǐ jiāng jūn méng tián fā bīng sān shí wàn rén běi jī hú lüè qǔ hé nán de
这句话大意是:始皇乃使将军蒙恬发兵三十万人北击胡,略取河南地。
sān shí sān nián lüè qǔ lù liáng de wèi guì lín xiàng jùn nán hǎi yǐ shì qiǎn shù
这句话大意是:三十三年,略取陆梁地,为桂林、象郡、南海,以适谴戍。
xī běi chì zhú xiōng nú
这句话大意是:西北斥逐匈奴。
zì yú zhōng bìng hé yǐ dōng shǔ zhī yīn shān yǐ wéi sān shí sì xiàn chéng hé shàng wèi sāi
这句话大意是:自榆中并河以东,属之阴山,以为三十四县,城河上为塞。
yòu shǐ méng tián dù hé qǔ gāo quē táo shān běi jiǎ zhōng běi jiǎ dì míng
这句话大意是:又使蒙恬渡河取高阙、陶山、北假中,(北假,地名。
zhù tíng zhàng yǐ zhú róng rén
这句话大意是:)筑亭障以逐戎人。
sān shí sì nián chéng xiàng sī yì yuē chén qǐng shǐ guān fēi qín jì shāo zhī fēi bó shì guān suǒ zhí tiān xià gǎn yǒu cáng shī shū bǎi jiā yǔ zhě xī yì shǒu wèi zá shāo zhī
这句话大意是:三十四年,丞相斯议曰:"臣请史官非秦记烧之,非博士官所职,天下敢有藏《诗》、《书》、百家语者,悉诣守、尉杂烧之。
yǒu gǎn ǒu yǔ shī shū zhě qì shì yǐ gǔ fēi jīn zhě zú lì jiàn zhī bù jǔ zhě yǔ tóng zuì
这句话大意是:有敢偶语《诗》、《书》者弃市,以古非今者族,吏见知不举者与同罪。
zhū yǒu wén xué zhī shū juān chú zhī
这句话大意是:诸有文学之书蠲除之。
lìng xià sān shí rì bù shāo qíng wèi chéng dàn
这句话大意是:令下三十日不烧,黥为城旦。
suǒ bù qù zhě yī yào bǔ shì zhòng shù zhī shū
这句话大意是:所不去者,医药、卜筮、种树之书。
ruò yù yǒu xué fǎ lìng yǐ lì wèi shī
这句话大意是:若欲有学法令,以吏为师。
sān shí wǔ nián nǎi yíng zuò cháo gōng wèi nán shàng lín yuàn zhōng
这句话大意是:"三十五年,乃营作朝宫渭南上林苑中。
xiān zuò qián diàn ē páng dōng xī wǔ bǎi bù nán běi wǔ shí zhàng shàng kě zuò wàn rén xià kě jiàn wǔ zhàng jīng qí zhōu chí wèi gé dào zì diàn xià zhí dǐ nán shān
这句话大意是:先作前殿阿房,东西五百步,南北五十丈,上可坐万人,下可建五丈旌旗,周驰为阁道,自殿下直抵南山。
biǎo nán shān zhī diān yǐ wéi quē
这句话大意是:表南山之巅以为阙。
wéi fù dào zì ē páng dù wèi shǔ zhī xián yáng yǐ xiàng tiān jí gé dào jué hàn dǐ yíng shì yě
这句话大意是:为复道,自阿房渡渭,属之咸阳,以象天极阁道绝汉抵营室也。
lì shí dōng hǎi shàng qú jiè zhōng yǐ wéi qín dōng mén
这句话大意是:立石东海上朐界中,以为秦东门。
yīn xǐ sān wàn jiā lí yì wǔ wàn jiā yún yáng jiē fù bù shì shí nián
这句话大意是:因徙三万家骊邑,五万家云阳,皆复不事十年。
nǎi lìng xián yáng zhī páng èr bǎi lǐ nèi gōng guàn èr bǎi qī shí fù dào yǒng dào xiāng lián wéi zhàng zhōng gǔ měi rén chōng zhī gè àn shǔ bù yí xǐ
这句话大意是:乃令咸阳之旁二百里内,宫观二百七十,复道甬道相连,惟帐钟鼓美人充之,各案署不移徙。
xíng suǒ xìng yǒu yán qí chù zhě zuì sǐ
这句话大意是:行所幸,有言其处者,罪死。
shǐ huáng dì xìng liáng shān gōng cóng shān shàng jiàn chéng xiàng chē qí zhòng bù shàn yě
这句话大意是:始皇帝幸梁山宫,从山上见丞相车骑众,不善也。
zhōng rén huò gào chéng xiàng chéng xiàng hòu sǔn chē qí
这句话大意是:中人或告丞相,丞相后损车骑。
shǐ huáng nù yuē cǐ zhōng rén xiè wú yǔ
现代白话:始皇怒曰:"此中人泄我语。
àn wèn mò fú
这句话大意是:"案问莫服。
dàng shì shí zhào bǔ zhū shí zài páng zhě jiē shā zhī
这句话大意是:当是时,诏捕诸时在旁者,皆杀之。
zì shì hòu mò zhī xíng zhī suǒ zài
这句话大意是:自是后莫知行之所在。
tīng shì qún chén shòu jué shì xī wū xián yáng gōng
这句话大意是:听事,群臣受决事,悉于咸阳宫。
hóu shēng lú shēng xiāng móu wáng qù shǐ huáng nù àn wèn zhū shēng fàn jìn zhě sì bǎi liù shí rén jiē kēng zhī
这句话大意是:侯生、卢生相谋亡去,始皇怒,案问诸生犯禁者四百六十人皆坑之。
zhǎng zǐ fú sū jiàn yuē tiān xià chū dìng yuǎn fāng qián shǒu wèi jí zhū shēng jiē sòng fǎ kǒng zǐ jīn jiē zhòng fǎ shéng zhī chén kǒng tiān xià bù ān
这句话大意是:长子扶苏谏曰:"天下初定,远方黔首未集,诸生皆诵法孔子,今皆重法绳之,臣恐天下不安。
wéi shàng chá zhī
这句话大意是:惟上察之。
shǐ huáng nù shǐ fú sū běi jiān méng tián wū shàng jùn
这句话大意是:"始皇怒,使扶苏北监蒙恬于上郡。
sān shí qī nián shǐ huáng chū yóu zuǒ chéng xiàng sī cóng yòu chéng xiàng qù jí shǒu
这句话大意是:三十七年,始皇出游,左丞相斯从,右丞相去疾守。
shǎo zǐ hú hài ài mù qǐng cóng shǐ huáng xǔ zhī
这句话大意是:少子胡亥爱慕请从,始皇许之。
shí yī yuè xíng zhì yún mèng wàng sì yú shùn wū jiǔ yí
这句话大意是:十一月,行至云梦,望祀虞舜于九疑。
fú jiāng xià guān sū kē dù méi zhǔ guò dān yáng zhì qián táng
这句话大意是:浮江下,观苏柯,渡梅渚,过丹阳,至钱塘。
lín zhè jiāng shuǐ bō è nǎi xi bǎi èr shí lǐ cóng xiá zhōng dù
这句话大意是:临浙江,水波恶,乃西百二十里从峡中渡。
shàng kuài jī jì dà yǔ wàng yú nán hǎi ér lì shí kè sòng qín dé
这句话大意是:上会稽,祭大禹,望于南海,而立石刻颂秦德。
hái guò wú cóng jiāng chéng dù
这句话大意是:还,过吴,从江乘渡。
bìng hǎi shàng běi zhì láng yá
这句话大意是:并海上,北至琅琊。
fāng shì xú fú děng rù hǎi qiú shén yào shù suì bù dé fèi duō kǒng qiǎn nǎi zhà yuē péng lái yào kě de rán cháng wèi dà jiāo yú suǒ hài gù bù dé zhì
这句话大意是:方士徐福等入海求神药,数岁不得,费多,恐谴,乃诈曰:"蓬莱药可得,然常为大鲛鱼所害,故不得至。
yuàn qǐng shàn shè yǔ jù jiàn zé yǐ lián nǔ shè zhī
这句话大意是:愿请善射与俱,见则以连弩射之。
shǐ huáng mèng yǔ hǎi shén zhàn rú rén zhuàng
这句话大意是:"始皇梦与海神战,如人状。
yǐ wèn zhān mèng bó shì yuē shuǐ shén bù kě jiàn yǐ dà yú jiāo lóng wèi hou
这句话大意是:以问占梦,博士曰:"水神不可见,以大鱼蛟龙为候。
jīn shàng dǎo cí bèi jǐn ér yǒu cǐ è shén dāng chú qù ér shàn shén kě zhì
这句话大意是:今上祷祠备谨,而有此恶神,当除去,而善神可致。
nǎi mìng rù hǎi zhě jī bǔ jù yú jù ér zì yǐ lián nǔ hou dà yú chū shè zhī
这句话大意是:"乃命入海者赍捕巨鱼具,而自以连弩候大鱼出射之。
zì láng yá běi zhì yíng chéng shān fú jiàn
这句话大意是:自琅琊北至营城山,弗见。
zhì zhī fú jiàn jù yú shè shā yī yú suì bìng hǎi xī
这句话大意是:至之罦见巨鱼,射杀一鱼,遂并海西。
zhì píng yuán jīn ér bìng
这句话大意是:至平原津而病。
shǐ huáng è yán sǐ qún chén mò gǎn yán sǐ shì
这句话大意是:始皇恶言死,群臣莫敢言死事。
shàng bìng yì shén nǎi wèi xǐ shū cì gōng zǐ fú sū yuē yǔ sàng huì xián yáng ér zàng
这句话大意是:上病益甚,乃为玺书赐公子扶苏曰:"与丧,会咸阳而葬。
shū yǐ fēng zài zhōng chē fǔ lìng zhào gāo xíng fú xǐ shì suǒ wèi shòu shǐ zhě
这句话大意是:"书已封在中车府令赵高行符玺事所,未授使者。
qī yuè bǐng yín shǐ huáng bēng wū shā qiū píng tái
这句话大意是:七月丙寅,始皇崩于沙丘平台。
shí nián wǔ shí zài wèi sān shí qī nián
这句话大意是:时年五十,在位三十七年。
chéng xiàng sī wéi shàng bēng zài wài kǒng zhū gōng zi jí tiān xià yǒu biàn nǎi mì zhī bù fā sāng
这句话大意是:丞相斯为上崩在外,恐诸公子及天下有变,乃秘之,不发丧。
guān zài wēn liáng chē zhōng gù xìng huàn zhě cān chéng suǒ zhì shàng shí bǎi guān zòu shì rú gù huàn zhě zhé cóng wēn liáng chē zhōng kě qí zòu shì
这句话大意是:棺载辒辌车中,故幸宦者参乘,所至上食,百官奏事如故,宦者辄从辒辌车中可其奏事。
dú zǐ hú hài zhào gāo jí yòng xìng huàn zhě wǔ liù rén zhī shàng sǐ
这句话大意是:独子胡亥,赵高及用幸宦者五六人知上死。
zhào gāo gù cháng jiào hú hài shū jí yù lǜ lìng fǎ shì hú hài sī xìng zhī
这句话大意是:赵高故尝教胡亥书及狱律令法事,胡亥私幸之。
gāo nǎi yǔ hú hài chéng xiàng sī yīn móu pò qù shǐ huáng suǒ fēng shū cì gōng zǐ fú sū zhě ér gèng zhà wèi chéng xiàng sī shòu shǐ huáng yí zhào shā qiū lì zǐ hú hài wèi tài zǐ
这句话大意是:高乃与胡亥、丞相斯阴谋破去始皇所封书赐公子扶苏者,而更诈为丞相斯受始皇遗诏沙丘,立子胡亥为太子。
gèng wéi shū cì gōng zǐ fú sū méng tián shù yǐ zuì cì sǐ
这句话大意是:更为书赐公子扶苏、蒙恬,数以罪,赐死。
suì cóng jǐng xíng dǐ jiǔ yuán
这句话大意是:遂从井陉抵九原。
huì shǔ shàng wēn liáng chē chòu nǎi zhào cóng guān lìng chē zài yī shí bào yú yǐ luàn qí chòu
这句话大意是:会暑,上辒辌车臭,乃诏从官令车载一石鲍鱼,以乱其臭。
xíng cóng zhí dào zhì xián yáng fā sāng
这句话大意是:行从直道至咸阳,发丧。
tài zǐ hú hài xí wèi
这句话大意是:太子胡亥袭位。
hàn shū yuē qín jù shì shèng zhī de chěng jū zhà zhī bīng cán shí shān dōng yī qiè qǔ shèng
这句话大意是:《汉书》曰:秦据势胜之地,骋狙诈之兵,蚕食山东,一切取胜。
yīn qín qí suǒ xí zì rèn sī zhì shàn xiào sān dài dàng miè gǔ fǎ qiè zì hào wèi huáng dì ér zǐ dì wèi pǐ fū
这句话大意是:因矜其所习,自任私智,讪笑三代,荡灭古法,窃自号为皇帝,而子弟为匹夫。
nèi wáng gǔ ròu běn gēn zhī fǔ wài wáng chǐ tǔ fán yì zhī wèi
这句话大意是:内亡骨肉本根之辅,外亡尺土蕃翼之卫。
wú chén fèn qí bái tǐng liú xiàng suí ér bì zhī
这句话大意是:吴陈奋其白挺,刘项随而毙之。
yòu yuē qín shǐ huáng jí wèi sān shí jiǔ nián nèi píng liù guó wài ràng sì yí
这句话大意是:又曰:秦始皇即位三十九年,内平六国,外攘四夷。
sǐ rén rú má pù gǔ cháng chéng zhī xià tóu lú xiāng zhǔ wū dào bù yī rì ér wú bīng
这句话大意是:死人如麻,暴骨长城之下,头颅相属于道,不一日而无兵。
yòu yuē gǔ shān jiè qín wèi yù míng yuē zhì yán
这句话大意是:又曰:贾山借秦为喻,名曰《至言》。
qí cí yuē shǐ huáng guì wèi tiān zǐ fù yǒu tiān xià fù liǎn chóng shù bǎi xìng bà bì zhě yī bàn dào qún dào mǎn shān shǐ tiān xià zhī rén zài mù ér shì qīng ěr ér tīng
这句话大意是:其辞曰:"始皇贵为天子,富有天下,赋敛重数,百姓罢弊,赭衣半道,群盗满山,使天下之人载目而视,倾耳而听。
lí gōng sān bǎi zhōng gǔ wéi zhàng bù yí ér jù
这句话大意是:离宫三百,钟鼓帷帐,不移而具。
wèi gōng shì zhī lì rú cǐ shǐ qí hòu shì céng bù dé jù lú ér tuō chǔ yān
现代白话:为宫室之丽如此,使其后世曾不得聚庐而托处呢。
wèi chí dào wū tiān xià dōng qióng yàn qí nán jí wú chu hòu zhù qí wài yǐn yǐ jīn zhuī shù yǐ qīng sōng
这句话大意是:为驰道于天下,东穷燕、齐,南极吴、楚,厚筑其外,隐以金椎,树以青松。
wèi chí dào zhī lì rú cǐ shǐ qí hòu shì céng bù dé xié jìng ér tuō zú yān
现代白话:为驰道之丽如此,使其后世曾不得邪径而托足呢。
zàng yú lí shān tóng gù qí nèi qī tu qí wài zhōng chéng yóu guān shàng chéng shān lín
这句话大意是:葬于骊山,铜锢其内,漆涂其外,中成游观,上成山林。
wèi zàng mái zhī chǐ rú cǐ shǐ qí hòu shì céng bù dé péng kē bì zhǒng ér tuō zàng yān
现代白话:为葬埋之侈如此,使其后世曾不得蓬颗蔽冢而托葬呢。
qín yǐ xióng pí zhī lì hǔ láng zhī xīn cán shí zhū hóu bìng tūn hǎi nèi ér bù dǔ lǐ yì gù tiān yāng yǐ jiā yǐ
现代白话:秦以熊罴之力,虎狼之心,蚕食诸侯,并吞海内,而不笃礼义,故天殃已加了。
yì yuàn yuē qín shì yǒu yáo yún qín yǒu dì hào shǐ huáng yǎn jiāng
这句话大意是:《异苑》曰:秦世有谣云:"秦有帝,号始皇奄僵。
kāi wú hù jù wú chuáng
现代白话:开我户,据我床。
yǐn wú jiǔ chuò wú jiāng
现代白话:饮我酒,啜我浆。
cān wú fàn yǐ wéi liáng
现代白话:餐我饭,以为粮。
zhāng wú gōng shè dōng qiáng qián zhì shā qiū dāng miè wáng
现代白话:张我弓,射东墙,前至沙丘当灭亡。
shǐ huáng jì kēng rú fén diǎn nǎi fā kǒng zǐ mù yù qǔ zhū jīng chuán
这句话大意是:"始皇既坑儒焚典,乃发孔子墓,欲取诸《经》、《传》。
kuàng jì qǐ wū shì xī rú yáo zhě zhī yán
这句话大意是:圹既启,于是悉如谣者之言。
yòu yán yáo wén kān zài zhǒng bì zhèng shén è zhī
这句话大意是:又言谣文刊在冢壁,政甚恶之。
jí dá shā qiū ér xiū bié lù jiàn yī qún xiǎo ér niǎn shā wèi fù wèn yún shā qiū cóng cǐ dé bìng
这句话大意是:及达沙丘,而修别路,见一群小儿辇沙为阜,问云沙丘,从此得病。
huái nán zǐ yuē qín zhī shí gāo wèi tái xiè dà wéi yuàn yòu zào chí dào shù qiān lǐ zhù jīn rén fā biān shù rù chú gǎo tóu kuài jī liǎn shū wū shào fǔ
这句话大意是:《淮南子》曰:秦之时,高为台榭,大为苑囿,造驰道数千里,铸金人,发边戍,入刍藁,头会箕敛,输于少府。
dīng zhuàng zhàng fū xi zhì lín táo dí dào dōng zhì kuài jī fú shí nán zhì xiàng jùn guì lín běi zhì fēi hú yáng yuán dào lù sǐ rén yǐ gōu liàng
这句话大意是:丁壮丈夫,西至临洮狄道,东至会稽浮石,南至象郡桂林,北至飞狐阳原,道路死人以沟量。
dāng cǐ zhī shí yǒu zhōng jiàn zhě wèi zhī bù xiáng dào rén yì zhě wèi zhī kuáng
这句话大意是:当此之时,有忠谏者谓之不祥,道仁义者谓之狂。
huán tán xīn yǔ yuē qín shǐ huáng jiàn zhōu shì shī tǒng zì yǐ dāng bǎo yǒu jiǔ zhōu
这句话大意是:桓谭《新语》曰:秦始皇见周室失统,自以当保有九州。
jiàn wàn mín lù lù yóu qún yáng jù zhū jiē kě yǐ gān ér qū zhī gù suì yǐ bài yě
现代白话:见万民碌碌,犹群羊聚猪,皆能够竿而驱之,故遂以败也。
èr shì huáng dì
这句话大意是:○二世皇帝。
shǐ jì yuē èr shì huáng dì yuán nián nián èr shí yī
这句话大意是:《史记》曰:二世皇帝元年,年二十一。
zhào gāo wèi láng zhōng lìng rèn yòng shì
这句话大意是:赵高为郎中令,任用事。
zhēng cái shì wǔ wàn rén wèi tún wèi xián yáng lìng jiào shè gǒu mǎ qín shòu
这句话大意是:征材士五万人为屯卫咸阳,令教射狗马禽兽。
dāng shí zhě duō dù bù zú xià diào jùn xiàn zhuǎn shū yòng fǎ yì kè shēn
这句话大意是:当食者多,度不足,下调郡县转输,用法益刻深。
qī yuè shù zú chén shèng děng fǎn
这句话大意是:七月,戍卒陈胜等反。
èr nián dōng chén shè suǒ qiǎn zhōu zhāng děng jiāng xi zhì xì bīng shù shí wàn
这句话大意是:二年冬,陈涉所遣周章等将西至戏,兵数十万。
èr shì dà jīng mèng bái hǔ niè qí zuǒ cān mǎ shā zhī xīn bù lè guài wèn zhān mèng
这句话大意是:二世大惊,梦白虎啮其左骖马杀之,心不乐,怪,问占梦。
bo yuē jīng shuǐ wèi suì
这句话大意是:卜曰:"泾水为祟。
èr shì nǎi zhāi wū wàng yí gōng yù cí jīng shuǐ chén sì bái mǎ
这句话大意是:"二世乃斋于望夷宫,欲祠泾水,沉四白马。
shǐ shǐ zé ràng gāo yǐ dào zéi shì
这句话大意是:使使责让高以盗贼事。
gāo jù nǎi yīn yǔ qí xù xián yáng lìng yán lè qí dì zhào chéng móu
这句话大意是:高惧,乃阴与其婿咸阳令阎乐、其弟赵成谋。
shǐ láng zhōng lìng wèi nèi yìng zhà wèi yǒu dà zéi qiǎn lè jiāng lì zú qiān yú rén zhì wàng yí gōng
这句话大意是:使郎中令为内应,诈为有大贼,遣乐将吏卒千馀人至望夷宫。
láng zhōng lìng yǔ lè jù rù shè shàng wò zuò wéi
这句话大意是:郎中令与乐俱入,射上幄坐帏。
èr shì nù zhào zuǒ yòu zuǒ yòu jiē huáng rǎo bù dòu
这句话大意是:二世怒,召左右,左右皆惶扰不斗。
páng yǒu yí zhě yī rén shì bù gǎn qù
这句话大意是:旁有宧者一人,侍不敢去。
èr shì rù nèi wèi yuē hé bù zǎo gào wǒ
这句话大意是:二世入内,谓曰:"何不早告我?
yí zhě yuē chén bù gǎn yán gù de quán
这句话大意是:"宧者曰:"臣不敢言,故得全。
shǐ chén zǎo yán jiē yǐ zhū ān dé zhì jīn
这句话大意是:使臣早言,皆已诛,安得至今?
yán lè qián jí èr shì shù yuē zú xià jiāo zì zhū shā wú dào tiān xià gòng pàn zú xià qí zì wèi jì
这句话大意是:"阎乐前即二世,数曰:"足下骄恣,诛杀无道,天下共叛,足下其自为计。
èr shì yuē chéng xiàng kě de jiàn bù
这句话大意是:"二世曰:"丞相可得见不?
lè yuē bù kě
这句话大意是:"乐曰:"不可。
èr shì yuē wú yuàn dé yī jùn wèi wáng
现代白话:"二世曰:"我愿得一郡为王。
fú xǔ
这句话大意是:"弗许。
yòu yuē yuàn wèi wàn hù hòu
这句话大意是:又曰:"愿为万户侯。
fú xǔ
这句话大意是:"弗许。
yòu yuē yuàn yǔ qī zǐ wèi qián shǒu bǐ zhū gōng zi
这句话大意是:又曰:"愿与妻子为黔首,比诸公子。
lè yuē chén shòu mìng wū chéng xiàng wèi tiān xià zhū zú xià zú xià suī duō yán chén bù gǎn bào
这句话大意是:"乐曰:"臣受命于丞相,为天下诛足下,足下虽多言,臣不敢报。
huī qí bīng jìn
这句话大意是:"麾其兵进。
èr shì zì shā
这句话大意是:二世自杀。
yán lè guī bào zhào gāo zhào gāo nǎi xī zhào zhū dà chén gōng zǐ gào yǐ zhū èr shì zhī zhuàng yuē qín gù wáng guó shǐ huáng jūn tiān xià gù chēng dì
这句话大意是:阎乐归报赵高,赵高乃悉召诸大臣公子,告以诛二世之状,曰:"秦故王国,始皇君天下,故称帝。
jīn liù guó fù zì lì qín dì yì xiǎo nǎi yǐ kōng míng wèi dì bù kě
这句话大意是:今六国复自立,秦地益小,乃以空名为帝,不可。
yi wèi wáng rú gù biàn
这句话大意是:宜为王如故,便。
lì èr shì zhī xiōng zǐ gōng zǐ yīng wèi qín wáng
这句话大意是:"立二世之兄子公子婴为秦王。
yǐ qián shǒu zàng èr shì dù nán yí chūn yuàn zhōng
这句话大意是:以黔首葬二世杜南宜春苑中。
zài wèi sān nián
这句话大意是:在位三年。
qín wáng zǐ yīng
这句话大意是:○秦王子婴。
shǐ jì yuē zhào gāo lìng zǐ yīng zhāi dāng miào jiàn shòu yù xǐ
这句话大意是:《史记》曰:赵高令子婴斋,当庙见,受玉玺。
zhāi wǔ rì zǐ yīng yǔ qí zi èr rén móu chēng jí bù xíng gāo guǒ zì wǎng yuē zōng miào zhòng shì wáng nài hé bù xíng
这句话大意是:斋五日,子婴与其子二人谋,称疾不行,高果自往,曰:"宗庙重事,王奈何不行?
zǐ yīng suì cì shā zhào gāo wū zhāi gōng yí sān zú yǐ xùn xián yáng
这句话大意是:"子婴遂刺杀赵高于斋宫,夷三族以徇咸阳。
zǐ yīng wèi qín wáng sì shí liù rì chu jiāng pèi gōng pò qín jūn rù wǔ guān suì zhì bà shàng shǐ rén yuē jiàng zǐ yīng
这句话大意是:子婴为秦王四十六日,楚将沛公破秦军入武关,遂至霸上,使人约降子婴。
zǐ yīng jí xì jǐng yǐ zǔ bái mǎ sù chē fèng tiān zi xǐ fú jiàng zhǐ dào páng
这句话大意是:子婴即系颈以组,白马素车,奉天子玺符,降轵道旁。
xiàng jí wéi cóng zhǎng shā zǐ yīng jí qín zhū gōng zi zōng zú
这句话大意是:项籍为从长,杀子婴及秦诸公子宗族。
shǐ jì tài shǐ gōng yuē shǐ huáng zì yǐ wéi gōng guò wǔ dì de guǎng sān huáng ér xiū yǔ zhī móu
这句话大意是:《史记》太史公曰:始皇自以为功过五帝,地广三皇,而羞与之侔。
shàn zāi hu jiǎ shēng tuī yán zhī yě
现代白话:善啊乎贾生推言之也!
yuē qín bìng jiān zhū hóu shàn jīn guān jù xiǎn sāi xiū jiá bīng ér shǒu zhī
这句话大意是:曰:秦并兼诸侯,缮津关,据险塞,修甲兵而守之。
chén shè yǐ shù zú sǎn luàn zhī zhòng shù bǎi fèn bì dà hū bù yòng gōng jǐ zhī bīng chú yōu bái tǐng yōu tián qì yě yīn yōu
这句话大意是:陈涉以戍卒散乱之众数百,奋臂大呼,不用弓戟之兵,鉏耰白挺,(耰田器也,音忧。
wàng wū ér shí héng xíng tiān xià
这句话大意是:)望屋而食,横行天下。
qín rén zǔ xiǎn bù shǒu guān liáng bù hé cháng jǐ bù cì qiáng nǔ bù shè
这句话大意是:秦人阻险不守,关梁不阖,长戟不刺,强弩不射。
chu shī shēn rù zhàn wū hóng mén céng wú fān lí zhī jiān
这句话大意是:楚师深入,战于鸿门,曾无藩篱之艰。
dāng cǐ shí yě shì fēi wú shēn lǜ zhī huà zhī shì yě rán bù gǎn jìn zhōng bì guò zhě qín sú duō jì huì zhī jìn zhōng yán wèi zú wū kǒu ér shēn wéi lù mò yǐ
现代白话:当此时也,世非无深虑知化之士也,然不敢尽忠拂过者,秦俗多忌讳之禁,忠言未卒于口而身为戮殁了。
gù tiān xià zhī shì qīng ěr ér tīng chóng zú ér lì qián kǒu ér bù yán
这句话大意是:故天下之士,倾耳而听,重足而立,箝口而不言。
shì yǐ sān zhǔ shī dào zhōng chén bù gǎn jiàn zhì shì bù gǎn móu tiān xià yǐ luàn jiān bù shàng wén qǐ bù āi zāi
现代白话:是以三主失道,忠臣不敢谏,智士不敢谋,天下已乱,奸不上闻,岂不哀啊!
qín wáng zuǎn liù shì zhī yú liè zhèn cháng cè ér yù yǔ nèi tūn èr zhōu ér wáng zhū hóu lǚ zhì zūn ér zhì liù hé zhí chuí fǔ fù pāi
这句话大意是:秦王缵六世之馀烈,振长策而御宇内,吞二周而亡诸侯,履至尊而制六合,执捶拊(附,拍。
yīn fǔ
这句话大意是:音府。
yǐ biān chī tiān xià wēi zhèn sì hǎi
这句话大意是:)以鞭笞天下,威震四海。
nán qǔ běi yuè zhī de yǐ wéi guì lín xiàng jùn nǎi shǐ méng tián běi zhù cháng chéng ér shǒu fān lí què xiōng nú qī bǎi yú lǐ hú rén bù gǎn nán xià ér mù mǎ shì bù gǎn wān gōng ér bào yuàn
这句话大意是:南取北越之地,以为桂林、象郡,乃使蒙恬北筑长城而守藩篱,却匈奴七百馀里,胡人不敢南下而牧马,士不敢弯弓而报怨。
wū shì fèi xiān wáng zhī dào fén bǎi jiā zhī yán yǐ yú qián shǒu
这句话大意是:于是废先王之道,焚百家之言,以愚黔首。
huī míng chéng shā háo jùn shōu tiān xià zhī bīng jù zhī xián yáng xiāo fēng dí jù yǐ wéi jīn rén shí èr yǐ ruò qián shǒu zhī mín
这句话大意是:隳名城,杀豪俊,收天下之兵聚之咸阳,销锋镝,鐻以为金人十二,以弱黔首之民。
rán hòu qiàn huá wéi chéng yīn hé wèi jīn
这句话大意是:然后堑华为城,因河为津。
jù yì zhàng zhī chéng lín bù cè zhī xī yǐ wéi gù
这句话大意是:据亿丈之城,临不测之溪以为固。
liáng jiàng jìn nǔ shǒu yào hài zhī chù xìn chén jīng zú chén lì bīng ér shuí hé
这句话大意是:良将劲弩守要害之处,信臣精卒陈利兵而谁何?
tiān xià yǐ dìng qín wáng zhī xīn zì yǐ wéi guān zhōng zhī gù jīn chéng qiān lǐ zǐ sūn dì wáng wàn shì zhī yè yě
这句话大意是:天下已定,秦王之心自以为关中之固,金城千里,子孙帝王万世之业也。
qín wáng jì méi chén shè zhǎn mù wèi bīng jiē gān wèi qí tiān xià yún jí ér xiǎng yìng léi liáng ér yǐng cóng
这句话大意是:秦王既没,陈涉斩木为兵,揭竿为旗,天下云集而响应,羸粮而影从。
shān dōng háo jùn suì bìng qǐ ér wáng qín zú yǐ
现代白话:山东豪俊遂并起而亡秦族了。
rán qín yǐ qū qū zhī de qiān shèng zhī quán zhāo bā zhōu ér cháo tóng liè bǎi yǒu yú nián
这句话大意是:然秦以区区之地,千乘之权,招八州而朝同列,百有馀年。
rán hòu yǐ liù hé wèi jiā xiáo hán wèi gōng yī fū zuò nán ér qī miào huī shēn sǐ rén shǒu wèi tiān xià xiào zhě hé yě
这句话大意是:然后以六合为家,崤、函为宫,一夫作难而七庙隳,身死人手,为天下笑者,何也?
rén yì bù shī ér gōng shǒu zhī shì yì yě
这句话大意是:仁义不施,而攻守之势异也。
qín wáng huái tān bǐ zhī xīn xíng zì fèn zhī zhì bù xìn gōng chén bù qīn shì mín fèi wáng dào lì sī quán jìn wén shū ér kù xíng fǎ xiān zhà lì ér hòu rén yì yǐ bào nüè wèi tiān xià shǐ gū dú ér yǒu zhī gù qí wáng kě lì ér dài
这句话大意是:秦王怀贪鄙之心,行自奋之智,不信功臣,不亲士民,废王道,立私权,禁文书而酷刑法,先诈力而后仁义,以暴虐为天下始,孤独而有之,故其亡可立而待。
dì wáng shì jì yuē qín fán sì wáng èr dì hé sì shí jiǔ nián
这句话大意是:《帝王世纪》曰:秦凡四王二帝,合四十九年。
chu yì dì fù
这句话大意是:○楚义帝(附)。
shàng shū zhōng hóu yuē kōng shòu zhī dì lì
这句话大意是:《尚书中侯》曰:空受之帝立。
shǐ jì yuē xiàng liáng wén chén wáng dìng sǐ zhào zhū bié jiāng huì xuē jì shì
这句话大意是:《史记》曰:项梁闻陈王定死,召诸别将会薛计事。
pèi gōng yì qǐ pèi wǎng yān
现代白话:沛公亦起沛,往呢。
jū cháo rén fàn zēng hào qí jì wǎng shuì xiàng liáng yuē qín miè liù guó chu zuì wú zuì
这句话大意是:居鄛人范增,好奇计,往说项梁曰:"秦灭六国,楚最无罪。
zì huái wáng rù qín bù fǎn chu rén lián zhī zhì jīn gù chu nán gōng yuē chu suī sān hù wáng qín bì chu
这句话大意是:自怀王入秦不反,楚人怜之至今,故楚南公曰:'楚虽三户,亡秦必楚。
jīn chén shèng shǒu shì bù lì chu hòu ér zì lì qí shì bù zhǎng
这句话大意是:'今陈胜首事,不立楚后而自立,其势不长。
jīn jūn qǐ jiāng dōng chu fēng qǐ zhī jiāng zhēng fù jūn zhě yǐ jūn shì shì chu jiāng wèi néng fù lì chu hòu yě
这句话大意是:今君起江东,楚蜂起之将争附君者,以君世世楚将,为能复立楚后也。
liáng rán qí yán nǎi qiú chǔ huái wáng sūn xīn zài mín jiān wéi rén mù yáng lì yǐ wéi chǔ huái wáng cóng mín suǒ wàng
这句话大意是:"梁然其言,乃求楚怀王孙心在民间,为人牧羊,立以为楚怀王,从民所望。
chén yīng wèi chu shàng zhù guó yǔ huái wáng dōu xū yí
这句话大意是:陈婴为楚上柱国,与怀王都盱眙。
qín miè zūn huái wáng wèi yì dì
这句话大意是:秦灭,尊怀王为义帝。
hàn shū yuē yì dì míng xīn yě
这句话大意是:(《汉书》曰:义帝名心也。
xiàng yǔ wèi zhū jiāng yuē tiān xià chū fā nàn shí jiǎ lì zhū hóu hòu yǐ fá qín
这句话大意是:)项羽谓诸将曰:"天下初发难时,假立诸侯后以伐秦。
rán shēn bèi jiān zhí ruì shǒu shì bào lù wū yě sān nián miè qín dìng tiān xià zhě jiē jiàng xiàng zhū jūn yǔ jí zhī lì yě
这句话大意是:然身被坚执锐首事,暴露于野三年,灭秦定天下者,皆将相诸君与籍之力也。
yì dì suī wú gōng gù dāng fēn qí de ér wáng zhī
这句话大意是:义帝虽无功,故当分其地而王之。
zhū jiāng jiē yuē shàn
这句话大意是:"诸将皆曰:"善。
hàn yuán nián sì yuè zhū hóu ba xì xià gè jiù guó
这句话大意是:"汉元年四月,诸侯罢戏下,各就国。
xiàng wáng chū zhī guó shǐ rén xǐ yì dì yuē gǔ zhī dì zhě dì fāng qiān lǐ bì jū shàng yóu
这句话大意是:项王出之国,使人徙义帝,曰:"古之帝者地方千里,必居上游。
nǎi xǐ yì dì cháng shā dōu chēn xiàn
这句话大意是:"乃徙义帝长沙,都郴县。
qí qún chén shāo pàn zhī nǎi yīn lìng héng shān lín jiāng wáng jī shā zhī jiāng zhōng
这句话大意是:其群臣稍叛之,乃阴令衡山、临江王击杀之江中。