hàn gāo zǔ huáng dì
这句话大意是:○汉高祖皇帝。
hé tú yuē dì liú jì rì jiǎo dài shèng dòu xiōng guī bèi lóng yǎn zhǎng qī chǐ bā cùn míng shèng ér kuān rén
这句话大意是:《河图》曰:帝刘季,日角戴胜,斗胸,龟背、龙眼、长七尺八寸,明圣而宽仁。
yòu yuē liú shòu jì chāng guāng chū zhěn wǔ xīng jù jǐng
这句话大意是:又曰:刘受纪昌,光出轸,五星聚井。
lóng yú hé tú yuē gāo huáng shè zhèng zǒng wàn tíng sì hǎi guī yǒng zhì wǔ míng
这句话大意是:《龙鱼河图》曰:高皇摄正总万庭,四海归咏治武明。
wén dé dào zhì chéng tiān jīng yuán zuò xīng lóng xié shèng líng
这句话大意是:文得道治承天精,元祚兴隆协圣灵。
shàng shū dì mìng yàn yuē zéi qǐ fěi mǎo shēng hǔ
这句话大意是:《尚书帝命验》曰:贼起蜚,卯生虎。
zéi qǐ fěi shǐ huáng lì yě
这句话大意是:(贼起蜚,始皇立也。
mǎo liú zì zhī bié yě
这句话大意是:卯,刘字之别也。
huáng lì ér liú shēng hǔ wèi gāo zǔ
这句话大意是:皇立而刘生,虎谓高祖。
yòu yuē yǒu rén xióng qǐ dài yù yīng yù yīng bǎo wù zhī míng dài zhī wèi gǔ biǎo
这句话大意是:又曰:有人雄起戴玉英,(玉英,宝物之名,戴之谓骨表。
qí dàn shī yuè wáng qí jīn hǔ qí dú yuē xī bái yě
这句话大意是:)祈旦失籥亡其金虎,(祈读曰晰,白也。
wèi zhī qín yě dàn shī yào hù jiāng kāi
这句话大意是:谓之秦也旦失钥,户将开。
jīn hǔ shòu zhī zhǎng yù wū qín yě
这句话大意是:金虎兽之长,喻于秦也。
dōng nán fēn fēn zhù jīng qǐ
这句话大意是:)东南纷纷注精起。
fēn fēn dòng rǎo zhī mào
这句话大意是:(纷纷,动扰之貌。
zhù xīng zhī jīng qǐ wèi liú shì yě
这句话大意是:注星之精起,谓刘氏也。
shàng shū kǎo líng yào yuē mǎo jīn chū zhěn wò mìng kǒng fú
这句话大意是:《尚书考灵耀》曰:卯金出轸,握命孔符。
mǎo jīn liú zì zhī bié zhěn chu fēn yě zhī xīng
这句话大意是:(卯金,刘字之别,轸,楚分野之星。
fú tú shū liú suǒ wò tiān mìng kǒng zǐ zhì tú shū
这句话大意是:符,图书,刘所握天命,孔子制图书。
shī hán shén wù yuē hán shǐ tūn chì zhū kè yuē yù yīng shēng hàn huáng
这句话大意是:《诗含神雾》曰:含始吞赤珠,刻曰玉英,生汉皇。
kè kè lòu yě
这句话大意是:(刻,刻镂也。
yǒu yù yīng zhī wén
这句话大意是:有玉英之文。
chūn qiū kǒng yǎn tú yuē qí rén rì jiǎo lóng yán xìng mǎo jīn dāo hán rén yì
这句话大意是:《春秋孔演图》曰:其人日角龙颜,姓卯金刀,含仁义。
chūn qiū wén yào gōu yuē shù rén zhēng quán chì dì zhī jīng
这句话大意是:《春秋文耀钩》曰:庶人争权,赤帝之精。
shù rén xiàng yǔ liú jì zhě yě
这句话大意是:(庶人,项羽、刘季者也。
zhēng quán bìng yù qǐ yě
这句话大意是:争权并欲起也。
shǐ jì yuē gāo zǔ pèi fēng yì zhōng yáng lǐ rén xìng liú shì zì jì
这句话大意是:《史记》曰:高祖,沛丰邑中阳里人,姓刘氏,字季。
mǔ ǎo cháng xi dà zé zhī bēi mèng yǔ shén yù
这句话大意是:母媪尝息大泽之陂,梦与神遇。
shì shí léi diàn huì míng fù tài gōng wǎng shì zé jiàn jiāo lóng wū shàng
这句话大意是:是时雷电晦暝,父太公往视,则见蛟龙于上。
yǐ ér yǒu shēn suì chǎn gāo zǔ
这句话大意是:已而有娠,遂产高祖。
gāo zǔ wéi rén lóng zhǔn ér lóng yán měi xū rán zuǒ gǔ yǒu qī shí èr hēi zǐ
这句话大意是:高祖为人,隆准而龙颜,美须髯,左股有七十二黑子。
rén ér ài rén xǐ shī yì huō rú yě
这句话大意是:仁而爱人,喜施,意豁如也。
wèi sì shuǐ tíng zhǎng tíng zhōng lì wú bù xiá wǔ
这句话大意是:为泗水亭长,亭中吏无不狎侮。
hǎo jiǔ jí sè
这句话大意是:好酒及色。
cháng cóng wáng ǎo wǔ fù shì jiǔ
这句话大意是:常从王媪、武负贳酒。
shí yǐn zuì wò wǔ fù wáng ǎo jiàn qí shàng cháng yǒu lóng guài zhī
这句话大意是:时饮醉卧,武负、王媪见其上常有龙,怪之。
gāo zǔ měi gū liú yǐn jiǔ chóu rú chún yuē chóu yīn shòu
这句话大意是:高祖每酤留饮,酒雠(如淳曰:雠音售。
shù bèi
这句话大意是:)数倍。
cháng yáo xián yáng zòng guān guān shǐ huáng dì yuē jiē hū dà zhàng fū dāng rú cǐ yě
这句话大意是:尝徭咸阳,纵观,观始皇帝,曰:"嗟乎,大丈夫当如此也。
gāo zǔ yǐ tíng cháng wèi xiàn sòng tú lí shān dào fēng xi zé zhōng zhǐ yǐn yè jiē jiě zòng suǒ sòng tú
这句话大意是:"高祖以亭长为县送徒骊山,到丰西泽中,止饮,夜皆解纵所送徒。
tú zhōng zhuàng shì yuàn cóng zhě shí yú rén
这句话大意是:徒中壮士愿从者十馀人。
gāo zǔ bèi jiǔ yè jīng zé zhōng lìng yī rén xíng qián
这句话大意是:高祖被酒,夜经泽中,令一人行前。
hái bào yuē qián yǒu dà shé dāng jìng yuàn hái
这句话大意是:还报曰:"前有大蛇当径,愿还。
gāo zǔ zuì yuē zhuàng shì xíng hé wèi
这句话大意是:"高祖醉,曰:"壮士行,何畏!
nǎi qián bá jiàn zhǎn shé shé fēn wéi liǎng
这句话大意是:"乃前,拔剑斩蛇,蛇分为两。
dào kāi xíng shù lǐ zuì kùn wò
这句话大意是:道开,行数里,醉,困卧。
hòu rén lái zhì shé suǒ yǒu yī lǎo yù yè kū
这句话大意是:后人来至蛇所,有一老妪夜哭。
rén wèn hé kū yù yuē rén shā wú zǐ
现代白话:人问何哭,妪曰:"人杀我子。
rén yuē yù zi hé wéi jiàn shā
这句话大意是:"人曰:"妪子何为见杀?
yù yuē wú zǐ bái dì zǐ yě huà wèi shé dāng dào jīn wèi chì dì zǐ zhǎn zhī
现代白话:"妪曰:"我子,白帝子也,化为蛇,当道,今为赤帝子斩之。
yīn hū bú jiàn
这句话大意是:"因忽不见。
hòu rén zhì gào gāo zǔ gāo zǔ nǎi xīn dú xǐ
这句话大意是:后人至,告高祖,高祖乃心独喜。
qín shǐ huáng dì yuē dōng nán yǒu tiān zǐ qì wū shì dōng yóu yǐ yā dāng zhī
这句话大意是:秦始皇帝曰,"东南有天子气,"于是东游以厌当之。
gāo zǔ jí zì yí wáng nì yǐn wū máng dàng shān zé yán shí zhī jiān
这句话大意是:高祖即自疑,亡匿,隐于芒、砀山泽岩石之间。
lǚ hòu yú rén jù qiú cháng de zhī
这句话大意是:吕后与人俱求,常得之。
gāo zǔ guài wèn zhī
这句话大意是:高祖怪问之。
lǚ hòu yuē jì suǒ jū shàng cháng yǒu yún qì gù cóng wǎng cháng de jì
这句话大意是:吕后曰:"季所居上常有云气,故从往,常得季。
gāo zǔ yòu xǐ
这句话大意是:"高祖又喜。
pèi zhōng zǐ dì huò wén zhī duō yù fù zhě
这句话大意是:沛中子弟或闻之,多欲附者。
qín èr shì yuán nián qiū chén shèng děng qǐ pèi lìng kǒng yù yǐ pèi yīng shèng
这句话大意是:秦二世元年秋,陈胜等起,沛令恐,欲以沛应胜。
pèi fù lǎo jiē yuē shēng píng suǒ wén liú jì qí guài dāng guì qiě bǔ shì zhī mò rú liú jì zuì jí
这句话大意是:沛父老皆曰:"生平所闻刘季奇怪,当贵,且卜筮之,莫如刘季最吉。
nǎi lì wèi pèi gōng
这句话大意是:"乃立为沛公。
cí huáng dì jì chī yóu wū pèi tíng ér xìn gǔ qí zhì jiē chì
这句话大意是:祠黄帝,祭蚩尤于沛庭,而衅鼓,旗帜皆赤。
hàn yuán nián dōng shí yuè wǔ xīng jù wū dōng jǐng pèi gōng bīng xiān zhū hóu zhì bà shàng
这句话大意是:汉元年冬十月,五星聚于东井,沛公兵先诸侯至霸上。
qín wáng zǐ yīng jiàng zhǐ dào páng
这句话大意是:秦王子婴降轵道旁。
suì xi rù xián yáng zhào zhū xiàn háo jié yuē fù lǎo kǔ qín kē fǎ jiǔ yǐ fěi bàng zhě zú ǒu yǔ zhě qì shì
现代白话:遂西入咸阳,召诸县豪杰曰:"父老苦秦苛法久了,诽谤者族,偶语者弃市。
wú yǔ zhū hóu yuē xiān rù guān zhě wáng zhī wú dāng wáng guān zhōng
现代白话:我与诸侯约,先入关者王之,我当王关中。
yǔ fù lǎo yuē fǎ sān zhāng ěr shā rén zhě sǐ shāng rén jí dào dǐ zuì
这句话大意是:与父老约,法三章耳:杀人者死,伤人及盗抵罪。
yú xī chú qù qín fǎ
这句话大意是:馀悉除去秦法。
mín dà xǐ
这句话大意是:"民大喜。
wǔ nián xiàng yǔ miè zhū hóu zūn hàn wáng wèi huáng dì tiān xià dà dìng
这句话大意是:五年,项羽灭,诸侯尊汉王为皇帝,天下大定。
gāo zǔ dōu luò yáng zhì jiǔ nán gōng
这句话大意是:高祖都雒阳,置酒南宫。
gāo zǔ yuē tōng hóu zhū jiāng wú gǎn yǐn zhèn jiē yán qí qíng
这句话大意是:高祖曰:"通侯诸将无敢隐朕,皆言其情。
wú suǒ yǐ yǒu tiān xià zhě hé
现代白话:我所以有天下者何?
xiàng shì zhī suǒ yǐ shī tiān xià zhě hé
这句话大意是:项氏之所以失天下者何?
gāo qǐ mèng kāng yuē xìng gāo míng dì yě
这句话大意是:"高起、(孟康曰:姓高,名地也。
wáng líng duì yuē bì xià màn ér wǔ rén xiàng yǔ rén ér ài rén
这句话大意是:)王陵对曰:"陛下慢而侮人,项羽仁而爱人。
rán bì xià shǐ rén gōng chéng lüè dì suǒ jiàng xià zhě yīn yǐ yǔ zhī yǔ tiān xià tóng lì yě
这句话大意是:然陛下使人攻城略地,所降下者因以予之,与天下同利也。
xiàng yǔ dù xián jí néng yǒu gōng zhě hài zhī xián zhě yí zhī zhàn shèng ér bù yǔ rén gōng dé zhì ér bù yǔ rén lì cǐ suǒ yǐ shī tiān xià zhě yě
这句话大意是:项羽妒贤嫉能,有功者害之,贤者疑之,战胜而不与人功,得志而不与人利,此所以失天下者也。
gāo zǔ yuē gōng zhī qí yī wèi zhī qí èr
这句话大意是:"高祖曰:"公知其一,未知其二。
yùn chóu cè wū wéi zhàng zhī zhōng jué shèng wū qiān lǐ zhī wài wú bù rú zǐ fáng
现代白话:运筹策于帷帐之中,决胜于千里之外,我不如子房。
zhèn guó jiā fǔ bǎi xìng gěi xiǎng kuì bù jué liáng dào wú bù rú xiāo hé
现代白话:镇国家,抚百姓,给饷馈,不绝粮道,我不如萧何。
lián bǎi wàn zhī zhòng zhàn bì shèng gōng bì qǔ wú bù rú hán xìn
现代白话:连百万之众,战必胜,攻必取,我不如韩信。
cǐ sān rén zhě jiē rén jié yě wú néng yòng zhī cǐ suǒ yǐ qǔ tiān xià yě
现代白话:此三人者,皆人杰也,我能用之,此所以取天下也。
xiàng yǔ yǒu fàn zēng ér bù néng yòng cǐ suǒ yǐ wèi wǒ qín yě
这句话大意是:项羽有范增而不能用,此所以为我擒也。
shù zú lóu jìng shuō gāo zǔ yuē dōu luò yáng bù biàn bù rú rù guān jù qín zhī guó
这句话大意是:"戍卒娄敬说高祖曰:"都洛阳不便,不如入关,据秦之国。
shàng yǐ wèn zhāng liáng yīn quàn shàng jí rì chē jià xī dōu cháng ān
这句话大意是:"上以问张良,因劝上即日车驾西都长安。
jiǔ nián gāo zǔ dà cháo zhū hóu qún chén zhì jiǔ wèi yāng qián diàn
这句话大意是:九年,高祖大朝诸侯群臣,置酒未央前殿。
shàng fèng yù zhī qǐ wèi tài shàng huáng shòu yuē shǐ dà rén cháng yǐ chén wú lài bù néng zhì chǎn yè bù rú zhòng lì
这句话大意是:上奉玉卮,起为太上皇寿,曰:"始大人尝以臣无赖,不能治产业,不如仲力。
jīn mǒu zhī yè suǒ jiù yǔ zhòng lì shú duō
这句话大意是:今某之业所就与仲力孰多?
qún chén jiē chēng wàn suì dà wéi xiào lè
这句话大意是:"群臣皆称万岁,大为笑乐。
shí èr nián gāo zǔ huí guī guò pèi liú
这句话大意是:十二年,高祖回归,过沛,留。
zhì jiǔ pèi gōng xī zhào gù rén fù lǎo zǐ dì zuǒ jiǔ fā pèi zhōng r de bǎi èr shí rén jiào zhī gē
这句话大意是:置酒沛宫,悉召故人父老子弟佐酒,发沛中儿得百二十人,教之歌。
jiǔ hān gāo zǔ jī zhù zì wèi gē shī yuē dà fēng qǐ xī yún fēi yáng wēi jiā hǎi nèi xī guī gù xiāng ān dé měng shì xī shǒu sì fāng
这句话大意是:酒酣,高祖击筑,自为歌诗曰:"大风起兮云飞扬,威加海内兮归故乡,安得猛士兮守四方!
lìng r jiē hé xí zhī
这句话大意是:"令儿皆和习之。
gāo zǔ nǎi qǐ wǔ kāng kǎi shāng huái qì shù háng xià
这句话大意是:高祖乃起舞,慷慨伤怀,泣数行下。
wèi pèi fù xiōng yuē yóu zǐ bēi gù xiāng
这句话大意是:谓沛父兄曰:"游子悲故乡。
wú suī dōu guān zhōng wàn suì hòu wú hún pò yóu lè sī pèi
现代白话:我虽都关中,万岁后我魂魄犹乐思沛。
qiě zhèn zì pèi gōng yǐ zhū bào nì suì yǒu tiān xià qí yǐ pèi wèi zhèn tāng mù yì fù qí mín shì shì wú yǒu suǒ yǔ
这句话大意是:且朕自沛公以诛暴逆,遂有天下,其以沛为朕汤沐邑,复其民,世世无有所与。
pèi fù xiōng zhū mǔ gù rén rì lè yǐn jí huān dào jiù gù wèi xiào lè
这句话大意是:"沛父兄诸母故人日乐饮极欢,道旧故为笑乐。
shí yú rì gāo zǔ yù qù pèi fù xiōng gù qǐng liú
这句话大意是:十馀日,高祖欲去,沛父兄固请留。
gāo zǔ yuē wú rén zhòng duō fù xiōng bù néng gěi
现代白话:高祖曰:"我人众多,父兄不能给。
nǎi qù
这句话大意是:"乃去。
pèi zhōng kōng xiàn jiē zhī yì xi xiàn
这句话大意是:沛中空县皆之邑西献。
xiàn niú jiǔ
这句话大意是:(献牛酒。
gāo zǔ fù liú zhǐ zhāng yǐn sān rì
这句话大意是:)高祖复留止,张饮三日。
zhāng yàn yuē zhāng zhāng wéi
这句话大意是:(张宴曰:张,张帷。
gāo zǔ jī qíng bù shí wèi liú shǐ suǒ zhōng háng dào bìng shén lǚ hòu yíng liáng yī
这句话大意是:)高祖击黥布时,为流矢所中,行道病甚,吕后迎良医。
yī rù jiàn gāo zǔ wèn yī
这句话大意是:医入见,高祖问医。
yī yuē bìng kě zhì
这句话大意是:医曰:"病可治。
wū shì gāo zǔ màn mà zhī yuē wú yǐ bù yī tí sān chǐ jiàn qǔ tiān xià cǐ fēi tiān mìng hu
现代白话:"于是高祖嫚骂之曰:"我以布衣提三尺剑取天下,此非天命吗?
mìng nǎi zài tiān suī biǎn què yì hé yì
这句话大意是:命乃在天,虽扁鹊亦何益?
suì bù shǐ zhì bìng
这句话大意是:"遂不使治病。
sì yuè jiǎ chén bēng wū cháng lè gōng
这句话大意是:四月甲辰,崩于长乐宫。
shí nián liù shí èr zài wèi shí èr nián zàng cháng líng
这句话大意是:时年六十二,在位十二年,葬长陵。
qún chén shàng zūn hào wèi gāo huáng dì
这句话大意是:群臣上尊号为高皇帝。
tài zǐ xí wèi lìng jùn guó zhū hóu gè lì gāo zǔ miào yǐ suì shí cí
这句话大意是:太子袭位,令郡国诸侯各立高祖庙,以岁时祠。
jí xiào huì wǔ nián sī gāo zǔ zhī bēi lè pèi yǐ pèi gōng wèi gāo zǔ yuán miào yě
这句话大意是:及孝惠五年,思高祖之悲乐沛,以沛宫为高祖原庙也。
chū gāo zǔ bù xiū wén xué ér xìng míng dá hǎo móu néng tīng zì jiān mén shù zú jiàn zhī rú jiù
这句话大意是:初,高祖不修文学,而性明达好谋,能听,自监门戍卒,见之如旧。
chū cóng mín xīn zuò sān zhāng zhī yuē
这句话大意是:初从民心,作三章之约。
tiān xià jì dìng mìng xiāo hé zhì lǜ lìng hán xìn shēn jūn fǎ zhāng cāng dìng zhāng chéng rú chún yuē zhāng lì shǔ zhī zhāng shù yě
这句话大意是:天下既定,命萧何治律令,韩信申军法,张苍定章程,(如淳曰:章,历数之章术也。
chéng zhě quán héng zhàng chǐ hú dòu zhī píng
这句话大意是:程者,权衡丈尺斛斗之平。
shū sūn tōng zhì lǐ yí lù gǔ zào xīn yǔ
这句话大意是:)叔孙通制礼仪,陆贾造《新语》。
yòu yǔ gōng chén pōu fú zuò shì dān shū tiě qì jīn guì shí shì cáng zhī zōng miào
这句话大意是:又与功臣剖符作誓,丹书铁契,金匮石室,藏之宗庙。
suī rì bù xiá jǐ guī mó hóng yuǎn yǐ
现代白话:虽日不暇给,规摹弘远了。
yòu yuē fàn zēng shuì xiàng yǔ yuē pèi gōng jū shān dōng tān wū cái huò hǎo měi jī
这句话大意是:又曰:范增说项羽曰:"沛公居山东,贪于财货,好美姬。
jīn rù guān cái wù wú suǒ qǔ fù nǚ wú suǒ xìng cǐ qí zhì bù zài xiǎo
这句话大意是:今入关,财物无所取,妇女无所幸,此其志不在小。
wú lìng rén wàng qí qì jiē wèi lóng hǔ chéng wǔ cǎi cǐ tiān zǐ qì yě
现代白话:我令人望其气,皆为龙虎,成五采,此天子气也。
hàn shū zàn yuē hàn chéng yáo yùn dé zuò yǐ shèng duàn shé zhe fú qí chì shàng chì xié yú huǒ dé zì rán zhī yīng dé tiān tǒng yǐ
现代白话:《汉书赞》曰:汉承尧运,德祚已盛,断蛇著符,旗炽尚赤,协于火德,自然之应,得天统了。
xún yuè hàn jì yuē xiàng yǔ zì lì wèi xī chǔ wáng wáng liáng chu de jiǔ jùn dōu péng chéng
这句话大意是:荀悦《汉纪》曰:项羽自立为西楚王,王梁楚地九郡,都彭城。
lì pèi gōng wèi hàn wáng wáng ba shǔ hàn zhōng sì shí yī xiàn dōu nán zhèng
这句话大意是:立沛公为汉王,王巴、蜀、汉中四十一县,都南郑。
zhū hóu jiē jiù guó
这句话大意是:诸侯皆就国。
hàn wáng yù gōng chu chéng xiàng xiāo hé jiàn yuē suī wáng hàn zhī è bù yóu yù wū sǐ hu qiě yǔ yuē tiān hàn qí chēng shén měi fu néng qū wū yī rén zhī xià zé shēn wū wàn rén zhī shàng tāng wǔ shì yě
这句话大意是:汉王欲攻楚,丞相萧何谏曰:"虽王汉之恶不犹愈于死乎,且语曰天汉,其称甚美,夫能屈于一人之下,则伸于万人之上,汤、武是也。
yuàn dài wáng wáng hàn fǔ qí mín yǐ zhì xián rén shōu yòng ba shǔ hái dìng sān qín tiān xià kě tú yě
这句话大意是:愿大王王汉,抚其民,以致贤人,收用巴、蜀,还定三秦,天下可图也。
nǎi jiù guó
这句话大意是:"乃就国。
yòu yuē gāo zǔ kāi jiàn dà yè tǒng pì yuán gōng dù liàng guī mó bù kě shàng yǐ
这句话大意是:又曰:高祖开建大业,统辟元功,度量规模,不可尚已。
shì shí tiān xià chū dìng ér zhù shì cǎo chuàng
这句话大意是:是时,天下初定,而庶事草创。
gù sháo xià zhī yīn wèi yǒu wén yān
现代白话:故《韶》、《夏》之音,未有闻呢。
chu hàn chūn qiū yuē xiàng wáng zài hóng mén yà fù jìn jiàn yuē wú shǐ rén wàng pèi gōng qí qì chōng tiān wǔ cǎi xiāng jiū huò shì yún huò shì lóng huò shì rén cǐ fēi rén chén zhī qì yě
现代白话:《楚汉春秋》曰:项王在鸿门,亚父进谏曰:"我使人望沛公,其气冲天,五彩相纠,或似云,或似龙,或似人,此非人臣之气也。
bù ruò shā zhī
这句话大意是:不若杀之。
dì wáng shì jì yuē fēng gōng jiā yú pèi zhī fēng pèi yì yáng lǐ
这句话大意是:《帝王世纪》曰:丰公,家于沛之丰,沛邑阳里。
qí qī mèng chì mǎ ruò lóng xì yǐ ér shēng shú jiā shì wèi tài gōng jí tài shàng huáng yě
这句话大意是:其妻梦赤马若龙戏已而生孰嘉,是为太公,即太上皇也。
tài shàng huáng zhī fēi yuē ǎo shì wèi zhāo líng hòu míng hán
这句话大意是:太上皇之妃曰"媪",是为昭灵后,名含。
shǐ yóu wū luò chí yǒu yù jī xián chì zhū chū
这句话大意是:始游于洛池,有玉鸡衔赤珠出。
kè yuē yù yīng tūn cǐ zhě wáng
这句话大意是:刻曰:"玉英,吞此者王。
hán shǐ tūn zhī shēng bāng zì jì
这句话大意是:"含始吞之,生邦,字季。
yòu yuē xuán yàn xiān shēng yuē lǐ chēng zhì dào yǐ wáng yì dào yǐ bà
这句话大意是:又曰:玄晏先生曰:"《礼》称至道以王,义道以霸。
guān hàn zǔ zhī qǔ tiān xià yě
这句话大意是:观汉祖之取天下也,。
zāo qín shì bào luàn
这句话大意是:遭秦世暴乱,。
bù jiē chǐ tǔ zhī zī
这句话大意是:不阶尺土之资,。
bù quán jiàng xiàng zhī bǐng
这句话大意是:不权将相之柄,。
fā jì sì tíng
这句话大意是:发迹泗亭,。
fèn qí zhì móu
这句话大意是:奋其智谋,。
jī lè yīng xióng
这句话大意是:羁勒英雄,。
biān qū tiān xià
这句话大意是:鞭驱天下,。
huò yǐ wēi fú
这句话大意是:或以威服,。
huò yǐ dé zhì
这句话大意是:或以德致,。
huò yǐ yì chéng
这句话大意是:或以义成,。
huò yǐ quán duàn
这句话大意是:或以权断,。
nì shùn bù cháng
这句话大意是:逆顺不常,。
bà wáng zhī dào zá yān
现代白话:霸王之道杂呢。
shì yǐ shèng jūn dì wáng zhī wèi ér wú yí dìng zhī zhì sān dài zhī měi gù nán jí yǐ
现代白话:是以圣君帝王之位,而无一定之制,三代之美,固难及了。
hòu hàn bān shū pí wáng mìng lùn yuē zài xī dì yáo zhī chán yuē zī ěr shùn
现代白话:后汉班叔皮《王命论》曰:在昔帝尧之禅,曰"咨你舜!
tiān zhī lì shǔ zài ěr gōng
现代白话:天之历数在你躬。
shùn yì mìng yǔ jì yú jì qì xián zuǒ táng yáo guāng jì sì hǎi yì shì zǎi dé zhì yú tāng wǔ ér yǒu tiān xià
这句话大意是:"舜亦命禹,暨于稷契,咸佐唐尧,光济四海,奕世载德,至于汤武而有天下。
suī qí zāo yù yì shí shàn dài bù tóng zhì wū yìng tiān shùn mín qí kuí yī yě
这句话大意是:虽其遭遇异时,禅代不同,至于应天顺民,其揆一也。
shì gù liú shì chéng yáo zhī zuò shì zú zhī shì zhe wū chūn qiū
这句话大意是:是故刘氏承尧之祚,氏族之世,著于《春秋》。
táng jù huǒ dé ér hàn shào zhī shǐ qǐ pèi zé zé shén mǔ yè hào yǐ zhāng chì dì zhī fú
这句话大意是:唐据火德,而汉绍之,始起沛泽,则神母夜号,以彰赤帝之符。
yóu shì yán zhī dì wáng zhī zuò bì yǒu míng shèng xiǎn yì zhī dé fēng gōng hòu lì jī lěi zhī yè rán hòu jīng chéng tōng yú shén míng liú zé jiā wū shēng rén gù néng wéi guǐ shén suǒ fú xiǎng tiān xià suǒ guī wǎng
这句话大意是:由是言之,帝王之作,必有明圣显懿之德,丰功厚利积累之业,然后精诚通于神明,流泽加于生人,故能为鬼神所福飨,天下所归往。
wèi jiàn yùn shì wú běn gōng dé bù néng jì ér de juè rán zài cǐ wèi zhě
这句话大意是:未见运世无本,功德不能纪,而得倔然在此位者。
shì sú jiàn gāo zǔ xìng wū bù yī bù dá qí gù yǐ wéi shì zāo bào luàn de fèn qí jiàn yóu shuì zhī shì zhì bǐ tiān xià wū zhú lù xìng jié ér de zhī bù zhī shén qì yǒu mìng bù kě zhì lì qiú
这句话大意是:世俗见高祖兴于布衣,不达其故,以为适遭暴乱,得奋其剑,游说之士,至比天下于逐鹿,幸捷而得之,不知神器有命,不可智力求。
bēi fū cǐ shì zhī suǒ yǐ duō luàn chén zéi zǐ zhě yě
这句话大意是:悲夫,此世之所以多乱臣贼子者也!
xiàng jí fù
这句话大意是:○项籍(附)。
hé tú yuē guài mù yǒng gǎn zhòng tóng dà lì lì chu zhī bāng
这句话大意是:《河图》曰:怪目,勇敢、重瞳、大力,立楚之邦。
shàng shū zhōng hou yuē zì hào zhī wáng bà xìng yǒu gōng
这句话大意是:《尚书中候》曰:自号之王霸,姓有工。
xiàng yǔ wèi xī chǔ bà wáng gōng xiàng zì zhī cè
这句话大意是:(项羽为西楚霸王,工,项字之侧。
shǐ jì yuē xiàng jí zhě xià xiāng rén yě
这句话大意是:《史记》曰:项籍者,下相人也。
dì lǐ zhì yún lín huái yǒu xià xiāng xiàn
这句话大意是:(《地理志》云:临淮有下相县。
zì yǔ
这句话大意是:)字羽。
chū qǐ shí nián èr shí sì
这句话大意是:初起时,年二十四。
jì fù xiàng liáng liáng fù jí chu jiāng xiàng yàn wèi qín jiāng wáng jiǎn suǒ lù
这句话大意是:季父项梁,梁父即楚将项燕,为秦将王翦所戮。
xiàng shì shì shì wèi chu jiāng fēng yú xiàng gù xìng xiàng shì
这句话大意是:项氏世世为楚将,封于项,故姓项氏。
jí shǎo shí xué shū bù chéng qù
这句话大意是:籍少时,学书不成,去;。
xué jiàn yòu bù chéng
这句话大意是:学剑,又不成。
xiàng liáng nù zhī
这句话大意是:项梁怒之。
jí yuē shū zú yǐ jì míng xìng ér yǐ
这句话大意是:籍曰:"书足以记名姓而已。
jiàn yī rén dí bù zú xué xué wàn rén dí
这句话大意是:剑一人敌,不足学,学万人敌。
wū shì xiàng liáng nǎi jiào jí bīng fǎ jí dà xǐ
这句话大意是:"于是项梁乃教籍兵法,籍大喜。
liáng shā rén yǔ jí bì chóu wū wú
这句话大意是:梁杀人,与籍避仇于吴。
qín shǐ huáng dì yóu kuài jī dù zhè jiāng liáng yǔ jí jù guān
这句话大意是:秦始皇帝游会稽,渡浙江,梁与籍俱观。
jí yuē bǐ kě qǔ ér dài yě
这句话大意是:籍曰:"彼可取而代也。
liáng yǎn qí kǒu yuē wú wàng yán zú yǐ
现代白话:"梁掩其口,曰:"无妄言,族了!
liáng yǐ cǐ qí zhī
这句话大意是:"梁以此奇之。
jí shēn cháng bā chǐ yú lì néng gāng dǐng wéi zhāo yuē káng jǔ yě
这句话大意是:籍身长八尺馀,力能扛鼎,(韦昭曰:扛,举也。
cái qì guò rén
这句话大意是:)才气过人。
qín èr shì yuán nián jiǔ yuè kuài jī shǒu xú guǎng yuē ěr shí wèi yún tài shǒu yě
现代白话:秦二世元年九月,会稽守(徐广曰:你时未云太守也。
tōng wèi liáng yuē chu hàn chūn qiū yuē kuài jī jiǎ shǒu shì tōng yě
这句话大意是:)通谓梁曰:"(《楚汉春秋》曰:会稽假守适通也。
wú yù fā bīng shǐ gōng jí huán chu wèi jiāng
现代白话:)我欲发兵,使公及桓楚为将。
shì shí huán chu wáng zài zé zhōng
这句话大意是:"是时,桓楚亡在泽中。
liáng yuē huán chu wáng rén mò zhī qí chù dú jí zhī zhī ěr qǐng zhào jí shǐ shòu mìng zhào huán chu
这句话大意是:梁曰:"桓楚亡,人莫知其处,独籍知之耳,请召籍使受命召桓楚。
shǒu yuē nuò
这句话大意是:"守曰:"诺。
liáng zhào jí rù xū yú liáng jū jí yuē kě xíng yǐ
现代白话:"梁召籍入,须臾,梁眗籍曰:"可行了!
wū shì jí suì bá jiàn zhǎn shǒu tóu
这句话大意是:"于是籍遂拔剑斩守头。
suì jǔ wú zhōng bīng
这句话大意是:遂举吴中兵。
shǐ rén shōu xià xiàn de jīng bīng bā qiān rén
这句话大意是:使人收下县,得精兵八千人。
xiàng liáng nǎi dù jiāng ér xi fán liù qī wàn rén jūn xià pī
这句话大意是:项梁乃渡江而西,凡六七万人,军下邳。
cǐ shí pèi gōng yì qǐ pèi wǎng yān
现代白话:此时沛公亦起沛,往呢。
nǎi qiú chǔ huái wáng sūn xīn lì yǐ wéi chǔ huái wáng wáng zhào sòng yì yǐ wéi shàng jiàng jūn xiàng yǔ wèi lǔ gōng cì jiāng
这句话大意是:乃求楚怀王孙心,立以为楚怀王,王召宋义以为上将军,项羽为鲁公次将。
fàn zēng wèi mò jiāng jiù zhào zhū bié jiāng jiē shǔ sòng yì hào wèi qīng zǐ guàn jūn
这句话大意是:范增为末将,救赵,诸别将皆属宋义,号为卿子冠军。
xiàng yǔ chén cháo shàng jiàng jūn sòng yì jí qí zhàng zhōng zhǎn sòng yì tóu chū lìng jūn zhōng yuē sòng yì yǔ qí móu fǎn chu chǔ wáng yīn lìng yǔ zhū zhī
这句话大意是:项羽晨朝上将军宋义,即其帐中斩宋义头,出令军中曰:"宋义与齐谋反楚,楚王阴令羽诛之。
dàng shì shí zhū jiāng jiē shè fú mò gǎn zhī wú
这句话大意是:"当是时,诸将皆慑服,莫敢枝梧。
rú chún yuē wú yīn wú zhī wú yóu zhī mù hàn yě
现代白话:(如淳曰:梧音我,枝梧犹枝〈木旱〉也。
chén zàn yuē xiǎo zhù wèi zhī yá zhù wèi wú
这句话大意是:臣瓒曰:小柱为枝,邪柱为梧。
jīn wū wú yá zhù shì yě
这句话大意是:今屋梧邪柱是也。
jiē yuē shǒu lì chu zhě jiāng jūn jiā yě
这句话大意是:)皆曰:"首立楚者,将军家也。
jīn jiāng jūn zhū luàn
这句话大意是:今将军诛乱。
nǎi xiāng yǔ gòng lì yǔ wèi jiǎ shàng jiàng jūn
这句话大意是:"乃相与共立羽为假上将军。
huái wáng yīn shǐ yǔ wéi shàng jiāng jūn nǎi xī yǐn bīng dù hé jiē chén chuán pò fǔ zèng shāo lú shè chí sān rì liáng yǐ shì shì bì sǐ wú yī hái xīn
这句话大意是:怀王因使羽为上将军,乃悉引兵渡河,皆沉船,破釜甑,烧庐舍,持三日粮,以示士必死,无一还心。
wū shì zhì zé wéi wáng lí yǔ qín jūn yù jiǔ zhàn jué qí yǒng dào dà pò zhī lǔ wáng lí
这句话大意是:于是,至则围王离,与秦军遇,九战,绝其甬道,大破之,虏王离。
zhū jiāng jiē cóng bì shàng guān
这句话大意是:诸将皆从壁上观。
chu zhàn shì wú bù yī yǐ dāng shí hū shēng dòng tiān dì
这句话大意是:楚战士无不一以当十,呼声动天地。
xiàng yǔ zhào jiàn zhū hóu zhū hóu rù yuán mén zhāng yàn zhù yuē jūn xíng yǐ chē wèi zhèn yuán xiāng yǐ wèi mén yuē yuán mén
这句话大意是:项羽召见诸侯,诸侯入辕门,(张晏注曰:军行以车为阵,辕相倚为门曰辕门。
wú bù xī xíng ér qián mò gǎn yǎng shì
这句话大意是:)无不膝行而前,莫敢仰视。
xiàng yǔ yǐn bīng xī tú xián yáng shā qín jiàng wáng zǐ yīng shāo qín gōng shì huǒ sān yuè bù miè
这句话大意是:项羽引兵西屠咸阳,杀秦降王子婴,烧秦宫室,火三月不灭。
shōu qí huò bǎo fù nǚ ér dōng
这句话大意是:收其货宝妇女而东。
rén huò shuì xiàng wáng yuē guān zhōng zǔ shān hé sì sài de féi ráo kě dōu yǐ bà
这句话大意是:人或说项王曰:"关中阻山河四塞,地肥饶,可都以霸。
xiàng wáng jiàn qín gōng shì jiē yǐ shāo cán pò yòu xīn huái sī yù dōng guī yuē fù guì bù guī gù xiāng rú yì jǐn yè xíng shéi zhī zhī zhě
这句话大意是:"项王见秦宫室皆以烧残破,又心怀思欲东归,曰:"富贵不归故乡,如衣锦夜行,谁知之者!
shuō zhě yuē rén yán chu rén mù hóu ér guàn ěr guǒ rán
这句话大意是:"说者曰:"人言楚人沐猴而冠耳,果然。
zhāng yàn yuē mù hóu xiǎn hóu yě
这句话大意是:"(张晏曰:沐猴,狝猴也。
xiàng wáng zì lì wèi xī chǔ bà wáng wáng jiǔ jùn dōu péng chéng
这句话大意是:)项王自立为西楚霸王,王九郡,都彭城。
hàn zhī èr nián chūn hàn wáng fá chu sì yuè hàn jiē yǐ rù péng chéng
这句话大意是:汉之二年春,汉王伐楚,四月,汉皆已入彭城。
shōu qí bǎo huò měi rén rì zhì jiǔ gāo huì xiàng wáng nǎi xi cóng xiāo chen jī hàn jūn ér dōng zhì péng chéng dà pò hàn jūn
这句话大意是:收其宝货,美人,日置酒高会,项王乃西从萧,晨击汉军而东,至彭城,大破汉军。
hàn jūn jiē zǒu xiāng suí rù gǔ sì shuǐ èr shuǐ jiē zài pèi jùn péng chéng
这句话大意是:汉军皆走,相随入谷、泗水,(二水皆在沛郡彭城。
shā hàn zú shí yú wàn rén
这句话大意是:)杀汉卒十馀万人。
hàn zú jiē zǒu nán shān chu yòu zhuī jī zhī líng bì dōng xú guǎng yuē zài péng chéng
这句话大意是:汉卒皆走南山,楚又追击之灵壁东(徐广曰:在彭城。
huī shuǐ shàng
这句话大意是:)睢水上。
xú guǎng yuē huī shuǐ péng chéng xi shuǐ rù sì shuǐ
这句话大意是:(徐广曰:睢水彭城西,水入泗水。
hàn jūn què wèi chu suǒ jǐ jǐ pái yě
这句话大意是:)汉军却,为楚所挤,(挤,排也。
duō shā hàn zú shí yú wàn jiē rù huī shuǐ huī shuǐ wèi zhī bù liú
这句话大意是:)多杀,汉卒十馀万皆入睢水,睢水为之不流。
wéi hàn wáng sān zā
这句话大意是:围汉王三匝。
wū shì dà fēng cóng xī běi qǐ zhé mù fà wū yáng shā shí yǎo míng zhòu huì féng yíng chu jūn
这句话大意是:于是大风从西北起,折木发屋,扬沙石,窈冥昼晦,逢迎楚军。
chu jūn dà luàn huài sàn
这句话大意是:楚军大乱,坏散。
ér hàn wáng nǎi de yǔ shù shí qí dùn qù
这句话大意是:而汉王乃得与数十骑遁去。
hàn zhī sì nián xiàng wáng xi yǔ hàn jù lín guǎng wǔ ér jūn mèng kāng zhù yuē zhù xi chéng xiāng duì zài guǎng wǔ áo cāng xi sān huáng shān shān shàng
这句话大意是:汉之四年,项王西与汉俱临广武而军,(孟康注曰:筑西城相对,在广武敖仓西,三皇山山上。
xiāng shǒu shù yuè
这句话大意是:)相守数月。
dāng cǐ shí péng yuè shù fǎn liáng de jué chu liáng dào
这句话大意是:当此时,彭越数反梁地,绝楚粮道。
xiàng wáng huàn zhī chu hàn jiǔ xiāng chí wèi jué dīng zhuàng kǔ jūn lǚ lǎo ruò ba zhuǎn cáo xiàng wáng wèi hàn wáng yuē tiān xià xiōng xiōng shù suì zhě tú yǐ wú liǎng rén ěr yuàn yǔ hàn wáng tiǎo zhàn li qí yuē tiāo shēn dú zhàn bù xū zhòng yě
现代白话:项王患之,楚汉久相持未决,丁壮苦军旅,老弱罢转漕,项王谓汉王曰:"天下匈匈数岁者,徒以我两人耳,愿与汉王挑战(李奇曰:挑,身独战不须众也。
tiāo yīn tú le fǎn
这句话大意是:挑音荼了反。
zàn yuē tiǎo zhàn zhì náo dí qiú zhàn gǔ wèi zhī zhì shī
这句话大意是:瓒曰:挑战擿挠敌求战,古谓之致师。
jué cí xióng wú tú kǔ tiān xià zhī mín fù zǐ wèi yě
这句话大意是:)决雌雄,无徒苦天下之民父子为也。
hàn wáng xiào xiè yuē wú níng dòu zhì bù néng dòu lì
现代白话:"汉王笑谢曰:"我宁斗智,不能斗力。
xiàng wáng mìng zhuàng shì chū tiāo zhàn
这句话大意是:"项王命壮士出挑战。
hàn wáng yǒu shàn qí shè zhě lóu fán yīng shào yuē lóu fán jīn lóu fán xiàn
这句话大意是:汉王有善骑射者楼烦,(应劭曰:楼烦,今楼烦县。
chu tiǎo zhàn sān hé lóu fán zhé shè shā zhī
这句话大意是:)楚挑战三合,楼烦辄射杀之。
xiàng wáng dà nù nǎi zì bèi jiǎ chí jǐ tiǎo zhàn
这句话大意是:项王大怒,乃自被甲持戟挑战。
lóu fán yù shè zhī xiàng wáng chēn mù huà zhī lóu fán mù bù gǎn shì shǒu bù gǎn fā suì zǒu hái rù bì bù gǎn fù chū
这句话大意是:楼烦欲射之,项王瞋目叱之,楼烦目不敢视,手不敢发,遂走还入壁,不敢复出。
hàn wáng shǐ rén jiān wèn zhī nǎi xiàng wáng yě
这句话大意是:汉王使人间问之,乃项王也。
hàn wáng dà jīng
这句话大意是:汉王大惊。
wū shì xiàng wáng nǎi jí hàn wáng xiāng yǔ lín guǎng wǔ jiān ér yǔ
这句话大意是:于是项王乃即汉王相与临广武间而语。
hàn wáng shù zhī xiàng wáng nù shén yù yī zhàn
这句话大意是:汉王数之,项王怒甚,欲一战。
hàn wáng bù tīng xiàng wáng fú nǔ shè zhòng hàn wáng hàn wáng shāng zǒu rù chéng gāo
这句话大意是:汉王不听,项王伏弩射中汉王,汉王伤,走入成皋。
hàn wáng shǐ hóu gōng wǎng shuō xiàng wáng nǎi yǔ yuē zhōng fēn tiān xià
这句话大意是:汉王使侯公往说,项王乃与约,中分天下。
gē hóng gōu yǐ xī zhě wèi hàn wén lài yuē wū xíng yáng xià yǐn hé dōng wèi hóng gōu yǐ tōng sòng zhèng chén cài cáo wèi
这句话大意是:割鸿沟以西者为汉,(文赖曰:于荥阳下引河东为鸿沟,以通宋郑陈蔡曹卫。
bīng jì rǔ hàn huái sì shuǐ wū chu jí jīn guān dù shuǐ yě
现代白话:兵济你汉淮泗水于楚,即今官渡水也。
hóng gōu ér dōng zhě wèi chu
这句话大意是:)鸿沟而东者为楚。
xiàng wáng yǐ yuē nǎi yǐn bīng jiě ér dōng guī
这句话大意是:项王已约,乃引兵解而东归。
hàn yù xī guī
这句话大意是:汉欲西归。
zhāng liáng chén píng shuō yuē hàn yǒu tiān xià dà bàn ér zhū hóu jiē fù zhī chu bīng ba shí jǐn cǐ tiān wáng chu zhī shí yě
这句话大意是:张良、陈平说曰:"汉有天下大半而诸侯皆附之,楚兵罢食尽,此天亡楚之时也。
hàn wáng nǎi zhuī xiàng wáng zhì gāi xià
这句话大意是:"汉王乃追项王至垓下。
xiàng wáng jūn bì gāi xià bīng shǎo shí jǐn hàn jūn jí zhū hóu bīng wéi zhī shù zhòng
这句话大意是:项王军壁垓下,兵少食尽,汉军及诸侯兵围之数重。
yè wén hàn jūn sì miàn jiē chu gē yīng shào yuē chu gē zhě jī míng gē yě
这句话大意是:夜闻汉军四面皆楚歌,(应邵曰:楚歌者,鸡鸣歌也。
hàn yǐ lüè de qí de chu gē zhě duō yě
这句话大意是:汉已略得其地,楚歌者多也。
xiàng wáng nǎi dà jīng yuē hàn jiē yǐ de chu hu
这句话大意是:)项王乃大惊曰:"汉皆已得楚吗?
shì hé chu rén zhī duō yě
这句话大意是:是何楚人之多也!
xiàng wáng nǎi yè qǐ yǐn wū zhàng zhōng
这句话大意是:"项王乃夜起,饮于帐中。
yǒu měi rén míng yú xú guǎng yuē xìng yú shì
这句话大意是:有美人名虞,(徐广曰:姓虞氏。
cháng xìng cóng
这句话大意是:)常幸从;。
jùn mǎ míng zhuī cháng qí zhī
这句话大意是:骏马名骓,常骑之。
wū shì xiàng wáng nǎi bēi gē kāng kǎi zì wèi shī yuē lì bá shān xī qì gài shì shí bù lì xī zhuī bù shì
这句话大意是:于是项王乃悲歌慷慨,自为诗曰:"力拔山兮气盖世,时不利兮骓不逝。
zhuī bù shì xī kě nài hé yú xī yú xī nài ruò hé
这句话大意是:骓不逝兮可奈何,虞兮虞兮奈若何!
gē shù què měi rén hé zhī
这句话大意是:"歌数阕,美人和之。
xiàng wáng qì xià shù xíng zuǒ yòu jiē qì mò néng yǎng shì
这句话大意是:项王泣下数行,左右皆泣,莫能仰视。
wū shì xiàng wáng nǎi shàng mǎ qí huī xià zhuàng shì qí cóng zhě bā bǎi yú rén zhí yè kuì wéi nán chū chí zǒu
这句话大意是:于是,项王乃上马骑,麾下壮士骑从者八百馀人,直夜溃围南出,驰走。
píng míng hàn jūn nǎi jué zhī lìng qí jiāng guàn yīng yǐ wǔ qiān jì zhuī zhī
这句话大意是:平明,汉军乃觉之,令骑将灌婴以五千骑追之。
xiàng wáng dù huái qí néng zhǔ zhě bǎi yú rén ěr
这句话大意是:项王渡淮,骑能属者百馀人耳。
xiàng wáng zhì yīn líng xú guǎng yuē zài huái nán
这句话大意是:项王至阴陵,(徐广曰:在淮南。
mí shī dào wèn yī tián fū tián fū dài yuē zuǒ
这句话大意是:)迷失道,问一田夫,田夫绐曰"左。
wén yǐng yuē dài qī yě
这句话大意是:"(文颖曰:绐,欺也。
qī lìng zuǒ yě
这句话大意是:欺令左也。
zuǒ nǎi xiàn dà zé zhōng yǐ gù hàn zhuī jí zhī
这句话大意是:)左,乃陷大泽中,以故汉追及之。
xiàng wáng nǎi fù yǐn bīng ér dōng zhì dōng chéng hàn shū yīn yì yuē xiàn míng shǔ lín huái
这句话大意是:项王乃复引兵而东,至东城,(《汉书音义》曰:县名,属临淮。
nǎi yǒu èr shí bā qí
这句话大意是:)乃有二十八骑。
hàn qí zhuī zhě shù qiān rén
这句话大意是:汉骑追者数千人。
xiàng wáng zì dù bù néng tuō wèi qí qí yuē wú qǐ bīng zhì jīn bā suì yǐ shēn qī shí yú zhàn suǒ dāng zhě pò suǒ jī zhě fú wèi cháng bài běi suì bà yǒu tiān xià
现代白话:项王自度不能脱,谓其骑曰:"我起兵至今八岁了,身七十馀战,所当者破,所击者服,未尝败北,遂霸有天下。
rán jīn zú kùn wū cǐ tiān zhī wáng wǒ fēi zhàn zhī zuì yě
这句话大意是:然今卒困于此,天之亡我,非战之罪也。
xiàng wáng nǎi yù dōng dù wū jiāng
这句话大意是:"项王乃欲东渡乌江。
zàn yuē zài niú zhǔ yě
这句话大意是:(瓒曰:在牛渚也。
wū jiāng tíng cháng yǐ chuán dài mèng kāng yuē yǐ yīn yǐ fù zhuó àn yě
这句话大意是:)乌江亭长舣船待,(孟康曰:舣音蚁,附着岸也。
rú chún yuē nán fāng rén wèi zhěng chuán xiàng àn huí yǐ
这句话大意是:如淳曰:南方人谓整船向岸回舣。
wèi xiàng wáng yuē jiāng dōng suī xiǎo dì fāng qiān lǐ zhòng shù shí wàn rén yì zú wáng yě
这句话大意是:)谓项王曰:"江东虽小,地方千里,众数十万人,亦足王也。
yuàn dài wáng jí dù
这句话大意是:愿大王急渡。
jīn dú chén yǒu chuán hàn jūn zhì wú yǐ dù
这句话大意是:今独臣有船,汉军至,无以渡。
xiàng wáng xiào yuē tiān zhī wáng wǒ wǒ hé dù wèi
这句话大意是:"项王笑曰:"天之亡我,我何渡为!
qiě jí yǔ jiāng dōng zǐ dì bā qiān rén dù jiāng ér xi jīn wú yī rén hái zòng jiāng dōng fù xiōng lián ér wáng wǒ wǒ hé miàn mù jiàn zhī
这句话大意是:且籍与江东子弟八千人渡江而西,今无一人还,纵江东父兄怜而王我,我何面目见之?
zòng bǐ bù yán jí dú bù kuì wū xīn hu
这句话大意是:纵彼不言,籍独不愧于心吗?
nǎi wèi tíng cháng yuē wú zhī gōng zhǎng zhě
现代白话:"乃谓亭长曰:"我知公长者。
wú qí cǐ mǎ wǔ suì suǒ dāng wú dí cháng yī rì qiān lǐ wú bù rěn shā zhī yǐ cì gōng
现代白话:我骑此马五岁,所当无敌,尝一日千里,我不忍杀之,以赐公。
nǎi lìng qí jiē xià mǎ bù xíng chí duǎn bīng jiē zhàn
这句话大意是:"乃令骑皆下马步行,持短兵接战。
dú jí suǒ shā hàn jūn shù bǎi rén
这句话大意是:独籍所杀汉军数百人。
xiàng wáng shēn yì bèi shí yú chuàng gù jiàn hàn qí lǚ mǎ tóng yuē ruò fēi wú gù rén hu
现代白话:项王身亦被十馀创,顾见汉骑吕马童,曰:"若非我故人吗?
mǎ tóng miàn zhī zhāng yàn yuē yǐ gù rén nán qīn zhuó zhī gù bèi miàn zhī yě
这句话大意是:"马童面之,(张晏曰:以故人难亲斫之,故背面之也。
rú chún yuē miàn bù shì zhèng yě
这句话大意是:如淳曰:面,不视正也。
zhǐ wáng yì yuē rú chún yuē zhǐ shì wáng yì yě
这句话大意是:)指王翳曰:(如淳曰:指示王翳也。
cǐ xiàng wáng yě
这句话大意是:)"此项王也。
xiàng wáng nǎi yuē wú wén hàn gòu wǒ tóu qiān jīn yì wàn hù wú wèi rǔ de
现代白话:"项王乃曰:"我闻汉购我头千金,邑万户,我为你得。
xú guǎng yuē yì kě shì gōng dé zhī dé
这句话大意是:"(徐广曰:亦可是功德之德。
nǎi zì wěn ér sǐ
这句话大意是:)乃自刎而死。
hàn yǐ lǔ gōng lǐ zàng xiàng wáng wū gǔ chéng
这句话大意是:汉以鲁公礼葬项王于谷城。
tài shǐ gōng yuē wú wén zhī zhōu shēng yuē zhōu shí xián yě
现代白话:太史公曰:我闻之周生曰:(周时贤也。
shùn zhòng tóng zǐ yòu wén xiàng yǔ yì zhòng tóng zǐ yǔ qǐ qí miáo yì hu
这句话大意是:)"舜重瞳子,又闻项羽亦重瞳子,羽岂其苗裔吗?
hé xìng zhī bào yě
这句话大意是:何兴之暴也。
fu qín shī qí zhèng chén shè shǒu nàn háo jié fēng qǐ xiāng yǔ bìng zhēng bù kě shèng shǔ
这句话大意是:夫秦失其政,陈涉首难,豪杰蜂起,相与并争,不可胜数。
rán yǔ fēi yǒu chǐ cùn chéng shì qǐ lǒng mǔ zhī zhōng sān nián suì jiāng wǔ zhū hóu miè qín cǐ shí shān dōng liù guó ér qí zhào hán wèi yàn bìng fá qín gù yún wǔ zhū hóu yě
这句话大意是:然羽非有尺寸,乘势起陇亩之中,三年,遂将五诸侯灭秦,(此时山东六国而齐、赵、韩、魏、燕并伐秦,故云五诸侯也。
fēn liè tiān xià ér fēng wáng hóu zhèng yóu yǔ chū hào wèi bà wáng wèi suī bù zhōng jìn gǔ yǐ lái wèi cháng yǒu yě
这句话大意是:)分裂天下,而封王侯,政由羽出,号为霸王,位虽不终,近古以来未尝有也。
zhōu shēng liè zi yuē jié zhòu shì tāng wǔ zhī tī qín xiàng shì dà hàn zhī jiē yě
这句话大意是:周生《烈子》曰:桀、纣是汤、武之梯,秦、项是大汉之阶也。
sì nì bù xīng zé sān shùn bù shèng
这句话大意是:四逆不兴,则三顺不胜。
jiǎng zi wàn jī lùn yuē xiàng yǔ ruò tīng fàn zēng zhī cè zé píng bù qǔ tiān xià yě
这句话大意是:蒋子《万机论》曰:项羽若听范增之策,则平步取天下也。
qiáo zhōu fǎ xun yuē liú xiàng fāng zhēng fù zhàn wū qián zi dòu wū hòu
这句话大意是:谯周《法训》曰:刘、项方争,父战于前,子斗于后。
xiào huì huáng dì
这句话大意是:○孝惠皇帝。
shǐ jì yuē xiào huì wéi rén rén ruò gāo zǔ yǐ wéi bù lèi wǒ yě cháng yù fèi tài zǐ ér lì qi jī zi rú yì rú yì lèi wǒ
这句话大意是:《史记》曰:孝惠为人仁弱,高祖以为"不类我"也,常欲废太子,而立戚姬子如意,"如意类我"。
qi zhěn de xìng cháng cóng shàng zhī guān dōng rì yè tí qì yù lì qí zǐ dài tài zǐ
这句话大意是:戚姫得幸,常从上之关东,日夜啼泣,欲立其子代太子。
lǚ hòu nián zhǎng cháng liú shǒu xī jiàn shàng yì shū
这句话大意是:吕后年长,常留守,希见上,益疏。
lài liú hòu cè tài zǐ de wú fèi
这句话大意是:赖留侯策,太子得毋废。
gāo zǔ bēng tài zǐ xí hào wèi huì huáng dì
这句话大意是:高祖崩,太子袭号为惠皇帝。
lǚ hòu zuì yuàn qi fū rén jí qí zi zhào wáng huì dì cí rén zhī tài hòu nù zì jiā yǔ zhào wáng qǐ jū yǐn shí tài hòu yù shā zhī bù dé jiān
这句话大意是:吕后最怨戚夫人及其子赵王,惠帝慈仁,知太后怒,自挟与赵王起居饮食,太后欲杀之不得间。
xiào huì yuán nián shí èr yuè dì chen chū shè zhì zhào wáng shǎo bù néng zǎo qǐ tài hòu wén qí dú jū shǐ rén chí jiǔ niǎo yǐn zhī
这句话大意是:孝惠元年,十二月,帝晨出射雉,赵王少,不能早起,太后闻其独居,使人持〈九鸟〉饮之。
lí míng xiào huì hái zhào wáng yǐ sǐ
这句话大意是:犁明,孝惠还,赵王已死。
xú guǎng yuē lí yóu bǐ
这句话大意是:(徐广曰:犁犹比。
tài hòu suì duàn qi fū rén shǒu zú qù yǎn xūn ěr shǐ jū cè zhōng mìng yuē rén zhì
这句话大意是:)太后遂断戚夫人手足,去眼,熏耳,使居厕中,命曰:"人彘"。
jū shù rì nǎi zhào xiào huì dì lái guān rén zhì
这句话大意是:居数日,乃召孝惠帝来观人彘。
xiào huì jiàn wèn nǎi zhī shì qi fū rén yě
这句话大意是:孝惠见,问,乃知是戚夫人也。
nǎi dà kū yīn bìng suì yú bù néng qǐ
这句话大意是:乃大哭,因病岁馀不能起。
shǐ rén qǐng tài hòu yuē cǐ fēi rén zhī suǒ wéi
这句话大意是:使人请太后曰:"此非人之所为。
chén wèi tài hòu zi zhōng bù néng zhì tiān xià
这句话大意是:臣为太后子,终不能治天下。
xiào huì yǐ cǐ rì yǐn wèi yín lè bù tīng zhèng gù yǒu bìng
这句话大意是:"孝惠以此日饮,为淫乐,不听政,故有病。
qī nián qiū bā yuè wù yín dì bēng
这句话大意是:七年秋八月戊寅,帝崩。
yòu yuē tài shǐ gōng yuē xiào huì huáng dì gāo hòu zhī shí lí mín de lí zhàn guó zhī kǔ jūn chén jù yù xiū xī wū wú wéi gù huì dì chuí gǒng gāo hòu nǚ zhǔ chēng zhì zhèng bù chū guī fáng tiān xià yàn rán
这句话大意是:又曰:太史公曰:"孝惠皇帝,高后之时,黎民得离战国之苦,君臣俱欲休息于无为,故惠帝垂拱,高后女主称制,政不出闺房,天下宴然。
xíng fá hǎn yòng zuì rén shì xī
这句话大意是:刑罚罕用,罪人是希。
mín wù jià sè yī shí zī zhí yǐ
现代白话:民务稼穑,衣食滋殖了。
hàn shū yuē xiào huì huì yíng zhī zì yuē mǎn
这句话大意是:《汉书》曰:孝惠(讳盈之,字曰满。
yīng shào yuē lǐ shì fǎ róu zhì cí mín yuē huì yǐ
现代白话:应劭曰:礼谥法,柔质慈民曰惠了。
qī nián dì bēng yú wèi yāng gōng zàng ān líng
这句话大意是:)七年,帝崩于未央宫,葬安陵。
àn dì nián shí qī jí wèi zài wèi qī nián yǐ
现代白话:(案帝年十七即位,在位七年了。
hàn shū zàn yuē xiào huì nèi xiū qīn qīn wài lǐ zǎi xiàng kě wèi kuān rén zhī zhǔ zāo lǚ tài hòu kuī sǔn zhì dé bēi fū
这句话大意是:《汉书赞》曰:孝惠内修亲亲,外礼宰相,可谓宽仁之主,遭吕太后亏损至德,悲夫!
xún yuè hàn jì yuē lì huáng hòu zhāng shì dì zǐ lǔ yuán gōng zhǔ zhī nǚ yě
这句话大意是:荀悦《汉纪》曰:立皇后张氏,帝姊鲁元公主之女也。
tài hòu yù wéi zhòng qīn gù yǐ pèi yú dì yě
这句话大意是:太后欲为重亲,故以配于帝也。
lùn yuē fū fù zhī jì rén dào zhī dà lún zǐ zi ér wèi hòu hūn wū lǐ ér dú wū rén qíng fēi suǒ yǐ shì tiān xià zuò mín zé yě
这句话大意是:论曰:"夫妇之际,人道之大伦,姊子而为后,昏于礼而渎于人情,非所以示天下,作民则也。
jūn chén mò jiàn guò yě
这句话大意是:"君臣莫谏过也。
bān gù hàn shū shù yuē xiào huì duǎn shì gāo hòu chēng zhì wǎng gù tiān xiǎn lǚ zōng yǐ bài
这句话大意是:班固《汉书述》曰:孝惠短世,高后称制,罔顾天显,吕宗以败。
qián shǎo dì
这句话大意是:○前少帝。
shǐ jì yuē huì dì bēng tài zǐ jí wèi wèi dì hào lìng yī chū tài hòu tài hòu chēng zhì
这句话大意是:《史记》曰:惠帝崩,太子即位为帝,号令一出太后,太后称制。
xuān píng hóu nǚ wèi xiào huì huáng hòu shí wú zi yáng yǒu shēn qǔ měi rén zǐ míng zhī
这句话大意是:宣平侯女为孝惠皇后,时无子,佯有娠,取美人子名之。
shā qí mǔ lì suǒ míng zǐ yǐ wéi tài zǐ yě
这句话大意是:杀其母,立所名子以为太子也。
xiào huì bēng tài zǐ wèi dì
这句话大意是:孝惠崩,太子为帝。
dì zhuàng huò wén qí mǔ sǐ fēi zhēn huáng hòu zhī zǐ nǎi chū yán yuē hòu ān néng shā wú mǔ ér míng wǒ
现代白话:帝壮,或闻其母死,非真皇后之子,乃出言曰:"后安能杀我母而名我?
tài hòu wén ér huàn zhī kǒng qí hòu wéi luàn
这句话大意是:"太后闻而患之,恐其后为乱。
wū shì nǎi yōu zhī wū yǒng xiàng zhōng qún chén fèng zhǐ fèi dì
这句话大意是:于是乃幽之于永巷中,群臣奉旨废帝。
hòu shǎo dì
这句话大意是:○后少帝。
shǐ jì yuē hòu yuán nián lì xiào huì hòu gōng zi hóng wèi xiāng chéng hóu
这句话大意是:《史记》曰:后元年,立孝惠后宫子弘为襄成侯。
èr nián yǐ wéi cháng shān wáng gēng míng yì
这句话大意是:二年,以为常山王,更名义。
sì nián fèi shǎo dì lì cháng wáng yì wèi dì gēng míng hóng bù chēng yuán nián zhě yǐ tài hòu zhì tiān xià shì yě
这句话大意是:四年,废少帝,立常王义为帝,更名弘,不称元年者,以太后制天下事也。
bā nián qī yuè tài hòu bēng
这句话大意是:八年七月,太后崩。
dà chén móu zhū zhū lǚ xiāng yǔ yīn móu yuē shǎo dì jí liáng huái yáng cháng shān wáng jiē fēi zhēn xiào huì zi
这句话大意是:大臣谋诛诸吕,相与阴谋曰:"少帝及梁、淮阳、常山王,皆非真孝惠子。
nǎi xiāng yǔ yīn shǐ rén zhào dài wáng dài wáng zhì cháng ān gòng zūn lì wèi tiān zǐ
这句话大意是:"乃相与阴使人召代王,代王至长安,共尊立为天子。
dōng píng hóu xīng jū yuē zhū lǚ shì wú wú gōng qǐng de chú gōng
现代白话:东平侯兴居曰:"诛吕氏我无功,请得除宫。
nǎi yǔ tài pú rǔ yīn hóu téng gōng rù gōng qián wèi shǎo dì yuē zú xià fēi liú shì bù dàng lì
现代白话:"乃与太仆你阴侯滕公入宫,前谓少帝曰:"足下非刘氏,不当立?
nǎi zhào shèng yú zài shǎo dì chū
这句话大意是:"乃召乘舆载少帝出。
shǎo dì yuē yù jiāng wǒ ān zhī hu
这句话大意是:少帝曰:"欲将我安之吗?
téng gōng yuē chū jiù shě
这句话大意是:"滕公曰:"出就舍。
dài wáng suì rù ér tīng zhèng
这句话大意是:"代王遂入而听政。
yè yǒu sī fēn bù zhū miè liáng huái yáng cháng shān wáng jí shǎo dì wū dì dǐ
这句话大意是:夜,有司分部诛灭梁、淮阳、常山王及少帝于帝邸。