hàn xiào wén huáng dì
这句话大意是:○汉孝文皇帝。
chūn qiū yǎn kǒng tú yuē dài yù yīng yù yīng wén dì zhī shǒu biǎo xiàng yù yīng ér xiù chū
这句话大意是:《春秋演孔图》曰:戴玉英,(玉英,文帝之首表象玉英而秀出。
guāng zhōng zài guāng rì guāng yě
这句话大意是:)光中再,(光,日光也。
zài zài zhōng yě
这句话大意是:再,再中也。
hàn hán zī yuē yī yè jǐng yí wèi fù zhōng zhī shù qǐ yě
这句话大意是:《汉含孳》曰:衣夜景移,位复中,支庶起也。
rén xióng chū rì jiǎo yòng
这句话大意是:)仁雄出,日角用。
wèi rén rén zhī xióng jié jì dài yù yīng qiě rì jiǎo yě
这句话大意是:(为仁人之雄杰,既戴玉英且日角也。
wèi yòng wū tiān xià
这句话大意是:谓用于天下。
shǐ jì yuē xiào wén huáng dì huì héng huì héng zhī zì yuē cháng
这句话大意是:《史记》曰:孝文皇帝讳恒,(讳恒之,字曰常。
shì fǎ cí huì ài mín yuē wén
这句话大意是:谥法,慈惠爱民曰文。
gāo zǔ zhī zhōng zi yě
这句话大意是:)高祖之中子也。
gāo zǔ shí yī nián chūn yǐ pò chén xī jūn dìng dài de lì wèi dài wáng dōu zhōng dōu
这句话大意是:高祖十一年春,以破陈豨军,定代地,立为代王,都中都。
gāo hòu bā nián gāo hòu bēng
这句话大意是:高后八年,高后崩。
lǚ chǎn děng yù wéi luàn yǐ wēi liú shì dà chén gòng zhū zhī shǐ yíng dài wáng
这句话大意是:吕产等欲为乱,以危刘氏,大臣共诛之,使迎代王。
wáng wèn zuǒ yòu láng zhōng lìng zhāng wǔ děng yì yuē hàn dà chén jiē gù gāo dì shí dà jiàng xí bīng duō móu zhà
这句话大意是:王问左右,郎中令张武等议曰:"汉大臣皆故高帝时大将,习兵,多谋诈。
jīn zhū zhū lǚ xīn dié xuè jīng shī cǐ yǐ yíng dài wáng wèi míng shí bù kě xìn
这句话大意是:今诛诸吕,新啑血京师,此以迎大王为名,实不可信。
yuàn dài wáng chēng jí wú wǎng yǐ guān qí biàn
这句话大意是:愿大王称疾无往,以观其变。
zhōng wèi sòng chāng jìn yuē fu qín shī qí zhèng zhū hóu háo jié bìng qǐ rén rén zì yǐ wéi de zhī zhě yǐ wàn shù rán zú jiàn tiān zǐ wèi zhě liú shì yě tiān xià jué wàng yī yǐ
现代白话:"中尉宋昌进曰:"夫秦失其政,诸侯豪杰并起,人人自以为得之者以万数,然卒践天子位者,刘氏也,天下绝望,一了。
gāo dì fēng wáng zǐ dì de quǎn yá xiāng zhì cǐ suǒ wèi pán shí zhī zōng yě tiān xià fú qí qiáng èr yǐ
现代白话:高帝封王子弟,地犬牙相制,此所谓盘石之宗也,天下服其强,二了。
hàn xìng chú qín kē zhèng yuē fǎ lìng shī dé huì rén rén zì ān nán dòng yáo sān yě
这句话大意是:汉兴,除秦苛政,约法令,施德惠,人人自安,难动摇,三也。
fu yǐ lǚ tài hòu zhī yán lì zhū lǚ wèi sān wáng shàn quán zhuān zhì rán ér tài wèi yǐ jié rù běi jūn yī hū shì jiē zuǒ tǎn wèi liú shì pàn zhū lǚ zú yǐ miè zhī
这句话大意是:夫以吕太后之严,立诸吕为三王,擅权专制,然而太尉以节入北军,一呼士皆左袒,为刘氏,叛诸吕,卒以灭之。
cǐ nǎi tiān shòu fēi rén lì yě
这句话大意是:此乃天授,非人力也。
jīn gāo dì zǐ dú huái nán wáng yǔ dài wáng dài wáng yòu zhǎng xián shèng rén xiào wén wū tiān xià gù dà chén yīn tiān xià zhī xīn ér yù yíng lì dài wáng dài wáng hū yí yě
这句话大意是:今高帝子独淮南王与大王,大王又长,贤圣仁孝闻于天下,故大臣因天下之心而欲迎立大王,大王忽疑也。
dài wáng bo zhī guī zhào de dà héng
这句话大意是:"代王卜之龟,兆得大横。
zhàn yuē dà héng gēng gēng yú wèi tiān wáng xià qǐ yǐ guāng
这句话大意是:占曰:"大横庚庚,余为天王,夏启以光。
dài wáng yuē guǎ rén gù yǐ wèi wáng yǐ yòu hé wáng
现代白话:"代王曰:"寡人固已为王了,又何王?
bǔ rén yuē suǒ wèi tiān wáng zhě nǎi tiān zǐ yě
这句话大意是:"卜人曰:"所谓天王者乃天子也。
dài wáng nǎi mìng sòng chāng cān chéng zhāng wǔ děng liù rén chéng chuán yì cháng ān zhì gāo líng xiū zhǐ ér shǐ sòng chāng xiān chí zhī cháng ān guān biàn
这句话大意是:"代王乃命宋昌参乘,张武等六人乘传诣长安,至高陵休止,而使宋昌先驰之长安观变。
chāng zhì wèi qiáo chéng xiàng yǐ xià jiē yíng
这句话大意是:昌至渭桥,丞相已下皆迎。
sòng chāng hái bào dài wáng chí zhì wèi qiáo qún chén bài yè
这句话大意是:宋昌还报,代王驰至渭桥,群臣拜谒。
tài wèi bó jìn yuē
这句话大意是:太尉勃进曰;。
yuàn qǐng jiān yán
这句话大意是:"愿请间言。
chāng yuē suǒ yán gōng gōng yán zhī
这句话大意是:"昌曰:"所言公,公言之。
suǒ yán sī wáng zhě bù shòu sī
这句话大意是:所言私,王者不受私。
tài wèi nǎi guì shàng tiān zi zhī xǐ fú
这句话大意是:"太尉乃跪上天子之玺符。
dài wáng xiè yuē zhì dài dǐ ér yì zhī
这句话大意是:代王谢曰:"至代邸而议之。
suì chí rù dài dǐ
这句话大意是:"遂驰入代邸。
zōng shì dà chén liè hóu lì èr qiān dàn jiē fú gù qǐng
这句话大意是:宗室、大臣、列侯、吏二千石皆伏固请。
dài wáng xī xiàng ràng zhě sān nán xiàng ràng zhě zài suì jí tiān zǐ wèi
这句话大意是:代王西向让者三,南向让者再,遂即天子位。
jí rì xī rù wèi yāng gōng
这句话大意是:即日夕入未央宫。
sān nián xiōng nú rù běi dì jū hé nán wèi kòu
这句话大意是:三年,匈奴入北地,居河南为寇。
xīn mǎo dì zì gān quán zhī gāo nú yīn xìng tài yuán jiàn gù jùn chén jiē cì zhī jǔ gōng xíng shǎng
这句话大意是:辛卯,帝自甘泉之高奴,因幸太原,见故郡臣,皆赐之,举功行赏。
shí sān nián qí tài cāng lìng chún yú gōng yǒu zuì dāng xíng shào nǚ tí yíng zì shāng qì nǎi suí qí fù zhì cháng ān shàng shū yuàn mò rù wèi guān bì shú fù xíng zuì shǐ de zì xīn
这句话大意是:十三年,齐太仓令淳于公有罪当刑,少女缇萦自伤泣,乃随其父至长安,上书"愿没入为官婢,赎父刑罪,使得自新。
shū zòu tiān zǐ tiān zǐ lián bēi qí yì nǎi xià zhào yuē fu xíng zhì duàn zhī tǐ kè jī fū zhōng shēn bù xī hé qí chu tòng qǐ chēng wéi mín fù mǔ zhī yì zāi
现代白话:"书奏天子,天子怜悲其意,乃下诏曰:"夫刑至断支体、刻肌肤,终身不息,何其楚痛,岂称为民父母之意啊!
qí chú ròu xíng
这句话大意是:其除肉刑。
yòu yuē xiào wén huáng dì cóng dài lái jí wèi èr shí sān nián gōng shì yuàn yòu gǒu mǎ fú yù wú suǒ zēng yì yǒu bù biàn zhé chí yǐ lì mín
这句话大意是:又曰:孝文皇帝从代来,即位二十三年,宫室苑囿狗马服御无所增益,有不便,辄弛以利民。
cháng yù zuò lù tái zhào jiang jì zhī zhí bǎi jīn
这句话大意是:尝欲作露台,召匠计之,直百金。
shàng yuē bǎi jīn zhōng mín shí jiā zhī chǎn wú fèng xiān dì gōng shì cháng kǒng xiū zhī hé yǐ tái wèi
现代白话:上曰:"百金,中民十家之产,我奉先帝宫室,常恐羞之,凭什么台为?
shàng cháng yī tí yī suǒ xìng shèn fū rén lìng yī bù dé yè dì wéi zhàng bù dé wén xiù yǐ shì dūn piáo wèi tiān xià xiān
这句话大意是:"上常衣绨衣,所幸慎夫人,令衣不得曳地,帏帐不得文绣,以示敦朴,为天下先。
zhì bà líng jiē yǐ wǎ qì bù dé yǐ jīn yín tóng xī wèi shì
这句话大意是:治霸陵皆以瓦器,不得以金银铜锡为饰。
wú wáng zhà bìng bù cháo jiù cì jǐ zhàng
这句话大意是:吴王诈病不朝,就赐几杖。
qún chén rú yuán àng děng chēng shuō suī qiè cháng jiǎ jiè yòng zhī
这句话大意是:群臣如袁盎等称说虽切,常假借用之。
qún chén rú zhāng wǔ děng shòu lù wèi jīn qián jué shàng nǎi fā yù fǔ jīn qián cì zhī yǐ kuì qí xīn fú xià lì
这句话大意是:群臣如张武等受赂遗金钱,觉,上乃发御府金钱赐之,以愧其心,弗下吏。
zhuān wù yǐ dé huà mín shì yǐ hǎi nèi yīn fù xìng wū lǐ yì
这句话大意是:专务以德化民,是以海内殷富,兴于礼义。
hòu qī nián liù yuè dì bēng wū wèi yāng gōng yí zhào wú fā mín nán nǚ kū lín fú dà gōng shí wǔ rì xiǎo gōng shí sì xiān qī rì shì fú
这句话大意是:后七年六月,帝崩于未央宫,遗诏无发民男女哭临,服大功十五日,小功十四,纤七日,释服。
shǐ jì tài shǐ gōng yuē kǒng zǐ yán bì shì rán hòu rén
这句话大意是:《史记》太史公曰:孔子言"必世然后仁。
shàn rén wèi zhì guó bǎi nián yì kě yǐ shèng cán qù shā
现代白话:善人为治国百年,亦能够胜残去杀。
chéng zāi shì yán yě
现代白话:"诚啊是言也!
hàn xìng zhì xiào wén sì shí yǒu yú zài dé zhì shèng yě
这句话大意是:汉兴,至孝文四十有馀载,德至盛也。
hàn shū yuē zhāng cāng miǎn xiāng wén dì yǐ huáng hòu dì dòu guǎng guó xián yǒu xíng yù xiāng zhī yuē kǒng tiān xià yǐ wú sī guǎng guó
现代白话:《汉书》曰:张苍免相,文帝以皇后弟窦广国贤有行,欲相之,曰:"恐天下以我私广国。
nǎi yǐ yù shǐ dài fū shēn tú jiā wèi chéng xiàng
这句话大意是:"乃以御史大夫申徒嘉为丞相。
yòu yuē wǔ dì cóng róng wèn dōng fāng shuò yuē wú yù huà mín qǐ yǒu dào hu
现代白话:又曰:武帝从容问东方朔曰:"我欲化民,岂有道吗?
shuò duì yuē yuàn jìn shù xiào wén huáng dì zhī shí dāng shì qí lǎo jiē wén jiàn zhī guì wèi tiān zǐ fù yǒu sì hǎi shēn yī yì tí zú lǚ gé què yǐ wéi dài jiàn guān pú wèi xí bīng mù wèi rèn fú dù yuē bīng qì rú mù ér wú rèn
这句话大意是:"朔对曰:"愿近述孝文皇帝之时,当世耆老皆闻见之:贵为天子,富有四海,身衣弋绨,足履革舄,以韦带剑,莞蒲为席,兵木为刃,(服度曰:兵器如木而无刃。
yī yūn wú wén jí shàng shū náng yǐ wéi diàn wéi yǐ dào dé wèi lì yǐ rén yì wéi zhǔn
这句话大意是:)衣缊无文,集上书囊以为殿帷,以道德为丽,以仁义为准。
wū shì tiān xià wàng fēng chéng sú zhāo rán huà zhī
这句话大意是:于是天下望风成俗,昭然化之。
yòu yuē gǔ juān zhī yuē xiào wén huáng dì mǐn zhōng guó wèi ān yǎn wǔ xíng wén
这句话大意是:又曰:贾捐之曰:"孝文皇帝,闵中国未安,偃武行文。
shí yǒu xiàn qiān lǐ mǎ zhě zhào yuē luán qí zài qián shǔ chē zài hòu jí xíng rì wǔ shí lǐ zhèn chéng qiān lǐ zhī mǎ dú xiān ān zhī
这句话大意是:"时有献千里马者,诏曰:"鸾旗在前,属车在后,吉行,日五十里,朕乘千里之马,独先安之!
wū shì hái mǎ yǔ dào lǐ fèi
这句话大意是:"于是还马,与道里费。
xún yuè hàn jì yuē hán xìn wèi zuǒ chéng xiàng yǔ cáo cān guàn yīng jī wèi wáng bào
这句话大意是:荀悦《汉记》曰:韩信为左丞相,与曹参、灌婴击魏王豹。
bào yǒu jī yuē báo jī xǔ fù xiāng zhī dāng shēng tiān zǐ
这句话大意是:豹有姬曰薄姬,许负相之,当生天子。
bào cāi cǐ yán ér fǎn
这句话大意是:豹猜此言而反。
bào bài hàn wáng nà báo jī shí shēng wén dì
这句话大意是:豹败,汉王纳薄姬,实生文帝。
yòu yuē yǐ xiào wén zhī míng dà cháo zhī zhì bǎi liáo zhī xián ér jiǎ yì jiàn pái zhú zhāng shì zhī shí nián bú jiàn shěng féng táng shǒu bái qū wū láng qǐ bù xī zāi
现代白话:又曰:以孝文之明,大朝之治,百僚之贤,而贾谊见排逐,张释之十年不见省,冯唐首白屈于郎,岂不惜啊!
fu yǐ jiàng hòu zhī zhōng gōng cún shè jì ér yóu jiàn yí bù yì tòng hu
现代白话:夫以绛侯之忠,功存社稷,而犹见疑,不是也很痛吗!
dì wáng shì jì yuē xiào wén jí wèi èr shí sān nián nián sì shí qī zàng bà líng yīn shān wèi tǐ miào míng gù chéng
这句话大意是:《帝王世纪》曰:孝文即位二十三年,年四十七,葬霸陵,因山为体,庙名顾城。
huán zi xīn lùn yuē hàn tài zōng wén dì yǒu rén zhì tōng míng zhī dé chéng hàn chū dìng gōng jiǎn shěng yuē yǐ huì xiū bǎi xìng jiù shàn kùn fá chú ròu xíng miè lǜ fǎ báo zàng mái sǔn yú fú suǒ wèi dá wū yǎng shēng sòng zhōng zhī shí zhě yě
这句话大意是:桓子《新论》曰:汉太宗文帝,有仁智通明之德,承汉初定,躬俭省约,以惠休百姓,救赡困乏,除肉刑,灭律法,薄葬埋,损舆服,所谓达于养生送终之实者也。
jí shǐ cóng dài zhēng shí móu yì hú yí néng cóng sòng chāng zhī cè yīng shēng chí lái jí wèi ér yǎn wǔ xíng wén shī bù dà ēn
这句话大意是:及始从代征时,谋议狐疑,能从宋昌之策,应声驰来即位,而偃武行文,施布大恩。
yù xī bīng gé yǔ xiōng nú hé qīn zǒng cuō gāng jì
这句话大意是:欲息兵革,与匈奴和亲,总撮纲纪。
gù suì bāo zēng lóng wèi tài zōng yě
这句话大意是:故遂褒增隆为太宗也。
ér ruò yú sú yì chì zhú cái chén yòu bù shèng sī ēn shǐ bì qiè shèn fū rén yǔ huáng hòu tóng xí yǐ luàn zūn bēi zhī lún
这句话大意是:而溺于俗议,斥逐材臣,又不胜私恩使嬖妾慎夫人与皇后同席,以乱尊卑之伦。
suǒ wèi tōng ér bì yě
这句话大意是:所谓通而蔽也。
fēng sú tōng yuē xiào chéng huáng dì wèn liú xiàng shì sú duō chuán dào wén huáng dì shǎo shēng wū jūn bù zhī fù suǒ zài rì jì wū dài chéng dōng mén wài
这句话大意是:《风俗通》曰:孝成皇帝问刘向:"世俗多传道,文皇帝少生于军,不知父所在,日祭于代城东门外。
gāo dì shù mèng jiàn yī r jì jǐ shǐ shǐ zhì dài qiú zhī guǒ de wén dì lì wèi dài wáng hòu zhēng dào hòu qī bù dé lì rì wèi zài zhōng suì jí wèi wèi tiān zǐ
这句话大意是:高帝数梦见一儿祭己,使使至代求之,果得文帝,立为大王,后征到,后期不得立,日为再中,遂即位为天子。
gōng xíng zhì jiǎn jí shàng shū náng yǐ wéi qián diàn wéi
这句话大意是:躬行至俭,集上书囊以为前殿帷。
cháng jū míng guāng gōng tīng zhèng
这句话大意是:常居明光宫听政。
wèi huáng tài zǐ zhì sān nián fú
这句话大意是:为皇太子,治三年服。
tiān xià píng mǐ shēng yī qián yǒu cǐ shì bù
这句话大意是:天下平,米升一钱,有此事不?
xiàng duì yuē wén dì shēng ér wèi wáng zhě zi cháng jū gōng què nèi bù qì juān jūn zhōng jì dài dōng mén wài yě
这句话大意是:"向对曰:"文帝生而为王者子,常居宫阙内,不弃捐军中祭代东门外也。
gāo hòu bā nián jiǔ yuè jǐ yǒu xī jí wèi shí yǐ hūn yè rì bù zài zhōng yě
这句话大意是:高后八年九月己酉夕即位,时已昏夜,日不再中也。
wén dì suī jié jiǎn wèi yāng gōng qián diàn zhì shē diāo wén jí wǔ cǎi huà huá xiāng bì qiáng xuān kǎn jiē shì yǐ huáng jīn qí shì bù kě yǐ shū náng wèi wéi
现代白话:文帝虽节俭,未央宫前殿至奢,雕文及五彩画,华欀、壁墙、轩槛、皆饰以黄金,其势不能够书囊为帷。
yòu dì lǜ tīng zhèng xuān shì bù zài míng guāng gōng yě
这句话大意是:又帝率听政宣室,不在明光宫也。
báo tài hòu xiào jǐng èr nián hōng bù chí sān nián fú yě
这句话大意是:薄太后,孝景二年薨,不持三年服也。
xiōng nú shù fàn sāi qīn rǎo biān jìng hòu jì zhì gān quán fēng huǒ tōng cháng ān
这句话大意是:匈奴数犯塞,侵扰边境,候骑至甘泉,烽火通长安。
yóu shì běi biān zhì zhūn shǒu zhàn shè bèi hú bīng lián bù jiě zhuǎn shū sāo rǎo fèi jī xū hào
这句话大意是:由是北边置屯,守战设备,胡兵连不解,转输骚扰,费积虚耗。
yīn yǐ nián suì bù dēng bǎi xìng jī fá gǔ dí cháng zhì shí wǔ bǎi fēi yī shēng yī qián yě
这句话大意是:因以年岁不登,百姓饥乏,谷籴尝至石五百,非一升一钱也。
shàng yuē lín cháo zǒng zhèng shī hào lìng hé rú
现代白话:"上曰:"临朝总政施号令怎么样?
wèi jí duì shàng fù wèi xiàng xiào wèi zōng shì shī fū qí jiù qià wén qīn shì xiān dì lì jiàn sān shì dé shī wù yǒu suǒ yǐn
这句话大意是:"未及对,上复谓向:"校尉宗室师傅,耆旧洽闻,亲事先帝,历见三世得失,勿有所隐。
xiàng yuē wén dì cháng guò niǎn láng shǔ hū láng zhōng féng táng wèn yǐ zhào jiāng lián pō li mù
这句话大意是:"向曰:"文帝尝过辇郎署呼郎中冯唐,问以赵将廉颇、李牧。
táng yán jīn suī yǒu cǐ rén bù néng yòng yě
这句话大意是:唐言今虽有此人,不能用也。
tuī niǎn ér qù hái guī jìn zhōng zhào zé ràng táng dèng tōng yǐ nìng xìng shǔn yōng jiàn ài cì yǐ shǔ jùn tóng shān lìng de zhù qián tōng sī jiā zhī fù móu wū wáng zhě
这句话大意是:推辇而去,还归禁中,召责让唐:邓通以佞幸吮痈见爱,赐以蜀郡铜山,令得铸钱,通私家之富,侔于王者。
bāng jūn yòu wèi wēi xíng shù xìng tōng jiā yī jì xí zhān cóng shì zhōng jìn chén cháng shì qī mén wǔ qí liè jiàn tái xià qí shè hú tù
这句话大意是:邦君又为微行,数幸通家,衣罽袭旃从侍中近臣,常侍期门武骑猎渐台下,骑射狐兔。
shàng yuē hòu shì jiē yán wén dì zhì tiān xià jǐ zhì tài píng qí dé xié zhōu chéng wáng
这句话大意是:"上曰:"后世皆言文帝治天下,几致太平,其德偕周成王。
cǐ yǔ hé cóng shēng
这句话大意是:此语何从生?
xiàng yuē wén dì zhì lǐ yán zhě bù shāng qí yì
这句话大意是:"向曰:"文帝治礼,言者不伤其意;。
chén wú yǐ dà xiǎo zhì jí cóng róng yán shàng zhǐ niǎn tīng zhī yán shì zhě duō bāo zhī hòu rén jiàn qí yí wén zé yǐ wéi rán
这句话大意是:臣无以大小,至即从容言,上止辇听之,言事者多褒之,后人见其遗文,则以为然。
shì zhī huǐ yù mò néng de shí shěn xíng zhě shǎo suí shēng zhě duō rán wén dì zhī jié jiǎn yuē shēn yǐ biàn tiān xià rěn róng yán zhě hán yān chén zǐ zhī duǎn cǐ guò rén nán jí yě
这句话大意是:世之毁誉莫能得实,审形者少,随声者多,然文帝之节俭约身以变天下,忍容言者含咽臣子之短,此过人难及也。
diǎn lùn yuē wén dì cí xiào kuān hóng rén hòu gōng xiū xuán mò yǐ jiǎn shuài xià
这句话大意是:《典论》曰:文帝慈孝,宽弘仁厚,躬修玄默,以俭帅下。
fèng shēng sòng zhōng shì cóng yuē shěng
这句话大意是:奉生送终,事从约省。
měi shēng sāi wū yǔ zhòu rén fēng chàng wū sì hǎi
这句话大意是:美声塞于宇宙,仁风畅于四海。
yòu yuē wén dì sī xián shén wū jī kě yòng rén sù wū shùn liú
这句话大意是:又曰:文帝思贤甚于饥渴,用人速于顺流。
bān gù hàn shū shù yuē tài zōng mù mù yǔn gōng xuán mò
这句话大意是:班固《汉书述》曰:太宗穆穆,允恭玄默。
huà mín yǐ gōng shuài xià yǐ dé
这句话大意是:化民以躬,帅下以德。
wǒ dé rú fēng mín yīng rú cǎo
这句话大意是:我德如风,民应如草。
guó fù xíng qīng dēng wǒ hàn dào
这句话大意是:国富刑清,登我汉道。
xiào jǐng huáng dì
这句话大意是:○孝景皇帝。
shǐ jì yuē xiào jǐng huáng dì xiào wén dì zhī zhōng zi yě
这句话大意是:《史记》曰:孝景皇帝,孝文帝之中子也。
mǔ dòu tài hòu
这句话大意是:母窦太后。
wén dì chū zài dài qián hòu yǒu sān nán
这句话大意是:文帝初在代,前后有三男。
jí dòu tài hòu xíng qián sān zi gèng sǐ gù jǐng dì de lì
这句话大意是:及窦太后行前,三子更死,故景帝得立。
hàn shū yuē xiào jǐng huáng dì huì qǐ zì kāi
这句话大意是:《汉书》曰:孝景皇帝,(讳启,字开。
yīng shào yuē lǐ shì fǎ bù yì xíng gāng yuē jǐng
这句话大意是:应劭曰:礼谥法,布义行刚曰景。
wén huáng dì tài zǐ yě
这句话大意是:)文皇帝太子也。
mǔ dòu tài hòu
这句话大意是:母窦太后。
qī nián liù yuè wén dì bēng
这句话大意是:七年六月,文帝崩。
dīng wèi tài zǐ jí huáng dì wèi
这句话大意是:丁未,太子即皇帝位。
yòu yuē kǒng zǐ chēng sī mín sān dài zhī suǒ yǐ zhí dào ér xíng yě xìn zāi
现代白话:又曰:孔子称"斯民三代之所以直道而行也,"信啊!
zhōu qín zhī bì wǎng mì wén jùn ér jiān guǐ bù shèng
这句话大意是:周秦之弊,网密文峻,而奸宄不胜。
hàn xìng sǎo chú fán kē yǔ mín xiū xī
这句话大意是:汉兴,扫除烦苛,与民休息。
zhì yú xiào wén jiā zhī yǐ gōng jiǎn xiào jǐng zūn yè wǔ liù shí zài zhī jiān yí fēng yì sú lí mín chún hòu
这句话大意是:至于孝文,加之以恭俭,孝景遵业,五六十载之间,移风易俗,黎民醇厚。
zhōu yán chéng kāng hàn yán wén jǐng měi yǐ
现代白话:周言成、康,汉言文、景,美了!
yòu yuē xiào jǐng dì jí wèi dòu yīng wèi tài zǐ zhān shì
这句话大意是:又曰:孝景帝即位,窦婴为太子詹事。
dì dì liáng xiào wáng mǔ dòu tài hòu ài zhī
这句话大意是:帝弟梁孝王,母窦太后爱之。
xiào wáng cháo yīn yàn kūn dì yǐn
这句话大意是:孝王朝,因宴昆弟饮。
shì shí shàng wèi lì tài zǐ jiǔ hān shàng yú shì cóng róng yuē qiān qiū wàn suì hòu chuán wáng
这句话大意是:是时上未立太子,酒酣,上于是从容曰:"千秋万岁后传王。
tài hòu dà xīn
这句话大意是:"太后大欣。
yīng yǐn zhī jiǔ jìn shàng yuē tiān xià zhě gāo zǔ tiān xià yě fù zǐ xiāng chuán hàn zhī yuē yě hé yǐ de chuán liáng wáng
现代白话:婴引卮酒进上曰:"天下者,高祖天下也,父子相传,汉之约也,凭什么得传梁王!
tài hòu yóu cǐ zēng yīng
这句话大意是:"太后由此憎婴。
dì wáng shì jì yuē xiào jǐng dì jí wèi shí liù nián nián sì shí bā
这句话大意是:《帝王世纪》曰:孝景帝即位十六年,年四十八。
zàng yáng líng miào míng dé yáng
这句话大意是:葬阳陵,庙名德阳。
bān gù hàn shū shù yuē xiào jǐng lì zhèng zhū hóu fàng mìng
这句话大意是:班固《汉书述》曰:孝景莅政,诸侯放命。
shàng shū fàng mìng pǐ zú gǔn zhī è huài qí zú lèi wú chu qī guó yì rán yě
这句话大意是:(《尚书》放命圮族,鲧之恶坏其族类,吴、楚七国亦然也。
kè fá qī guó wáng shì yǐ dìng
这句话大意是:)克伐七国,王室以定。
fēi dài fēi huāng wu zài nóng sāng
这句话大意是:非怠非荒,务在农桑。
zhe yú jiǎ lìng mín yòng níng kāng
这句话大意是:著于甲令,民用宁康。
wèi chén wáng cáo zhí hàn jǐng dì zàn yuē jǐng dì míng dé jì wén zhī zé
这句话大意是:魏陈王曹植《汉景帝赞》曰:景帝明德,继文之则。
sù qīng wáng shì kè miè qī guó
这句话大意是:肃清王室,克灭七国。
shěng yì báo fù bǎi xìng yīn chāng
这句话大意是:省役薄赋,百姓殷昌。
fēng yí sú yì qí měi chéng kāng
这句话大意是:风移俗易,齐美成康。
xiào wǔ huáng dì
这句话大意是:○孝武皇帝。
shǐ jì běn jì yuē xiào wǔ huáng dì hàn shū yīn yì yuē huì chè yě
这句话大意是:《史记本纪》曰:孝武皇帝,(《汉书音义》曰:讳彻也。
xiào jǐng dì zhōng zǐ yě
这句话大意是:)孝景帝中子也。
mǔ yuē wáng tài hòu
这句话大意是:母曰王太后。
xiào jǐng sì nián yǐ huáng zǐ wèi jiāo dōng wáng
这句话大意是:孝景四年,以皇子为胶东王。
qī nián lì tài zǐ fèi wèi lín jiāng wáng yǐ jiāo dōng wáng wèi tài zǐ
这句话大意是:七年,栗太子废为临江王,以胶东王为太子。
xiào jǐng shí liù nián bēng tài zǐ jí wèi
这句话大意是:孝景十六年崩,太子即位。
wèi xiào wǔ huáng dì
这句话大意是:为孝武皇帝。
hàn shū wǔ dì jì yuē hòu sān nián zhēng yuè jǐng dì bēng
这句话大意是:《汉书·武帝纪》曰:后三年正月,景帝崩。
jiǎ zǐ tài zǐ jí wèi
这句话大意是:甲子,太子即位。
yuán shuò sì nián dōng xíng xìng gān quán
这句话大意是:元朔四年冬,行幸甘泉。
yuán shòu yuán nián dōng shí yuè xíng xìng yōng cí wǔ zhì huò bái lín nǎi zuò bái lín zhī gē
这句话大意是:元狩元年冬十月,行幸雍,祠五畤,获白麟,乃作《白麟》之歌。
yuán dǐng sì nián dōng shí yuè xíng zì xià yáng dōng xìng fén yīn
这句话大意是:元鼎四年冬十月,行自夏阳,东幸汾阴。
shí yī yuè jiǎ zǐ hòu tǔ cí wū fén yīn huī zhī shàng
这句话大意是:十一月甲子,后土祠于汾阴睢之上。
sū lín yuē huī yīn suī
这句话大意是:(苏林曰:睢音虽。
rú chún yuē huī zhě hé zhī dōng àn yě
这句话大意是:如淳曰:睢者河之东岸也。
yuán fēng yuán nián yīng shào yuē shǐ fēng tài shān gù gǎi nián yě
这句话大意是:)元封元年,(应邵曰:始封太山,故改年也。
xíng zì yún yáng běi lì shàng jùn xī hé wǔ yuán chū cháng chéng dēng chán yú tái zhì yú shuò fāng lín běi hé
这句话大意是:)行自云阳,北历上郡、西河、五原,出长城,登单于台,至于朔方,临北河。
lè bīng shí bā wàn qí jīng qí jìng qiān yú lǐ wēi zhèn xiōng nú
这句话大意是:勒兵十八万骑,旌旗径千馀里,威震匈奴。
hái cí huáng dì yú qiáo shān nǎi guī gān quán
这句话大意是:还,祠黄帝于桥山,乃归甘泉。
suì dōng xún wū hǎi shàng
这句话大意是:遂东巡于海上。
xià sì yuè shàng hái dēng fēng tài shān wáng zhě gōng chéng zhì dìng gào chéng gōng wū tiān fēng dài zōng yě
这句话大意是:夏四月,上还,登封太山,(王者功成治定,告成功于天,封岱宗也。
zhù tiān gāo yě
这句话大意是:助天高也。
kè shí jì hào yǒu jīn cè yù hán jīn ní yù jiǎn zhī fēng yān
现代白话:刻石记号,有金策玉函金泥玉捡之封呢。
jiàng míng táng
这句话大意是:)降明堂。
àn jiāo cí zhì yuē chū tiān zǐ fēng tài shān tài shān dōng běi zhǐ gǔ shí yǒu míng táng yě
这句话大意是:(案《郊祠志》曰:初天子封太山,太山东北趾,古时有明堂也。
xíng zì tài shān fù dōng xún wū hǎi shàng zhì jié shí
这句话大意是:)行自太山,复东巡于海上,至碣石。
wén yǐng yuē zài liáo xī lěi xiàn jīn ba shǔ lín yú cǐ shí zhe hǎi páng
这句话大意是:(文颖曰:在辽西絫县,今罢,属临榆,此石着海旁。
wéi zhāo dì lǐ yuē zài gǔ běi píng jiāng yù xī nán yě
这句话大意是:韦昭《地理》曰:在古北平疆域西南也。
èr nián dōng shí yuè xíng xìng yōng cí wǔ zhì
这句话大意是:)二年冬十月,行幸雍,祠五畤。
chūn xìng gōu shì suì zhì dōng lái
这句话大意是:春,幸缑氏,遂至东莱。
xià sì yuè hái cí tài shān
这句话大意是:夏四月,还祠太山。
zhì hù zǐ fú qián yuē hù zǐ dī míng yě
这句话大意是:至瓠子,(服虔曰:瓠子堤名也。
sū lín yuē zài juàn xiàn yǐ nán pú yáng běi xi guǎng bǎi bù shēn wǔ zhàng
这句话大意是:苏林曰:在鄄县以南,濮阳北西,广百步,深五丈。
lín jué hé mìng cóng chén jiāng jūn yǐ xià jiē fù xīn sāi hé dī zuò hù zǐ zhī gē
这句话大意是:)临决河,命从臣将军以下皆负薪塞河堤,作《瓠子》之歌。
sì nián dōng shí yuè xìng yōng cí wǔ zhì
这句话大意是:四年冬十月,幸雍,祠五畤。
tōng huí zhōng dào yīng shào yuē huí zhōng zài ān dìng gāo píng yǒu xiǎn zǔ lì guān zài qí běi tōng zhì cháng ān yě
这句话大意是:通回中道,(应劭曰:回中在安定高平,有险阻,隶关在其北,通至长安也。
mèng kāng yuē huí zhōng zài běi chí shān xiǎn yǒu wǔ dì gù gōng
这句话大意是:孟康曰:回中在北池山险,有武帝故宫。
rú chún yuē sān fǔ huáng tú yún huí zhōng gōng zài qiān yě
这句话大意是:如淳曰:《三辅黄图》云:回中宫在汧也。
suì běi xún sù guān
这句话大意是:)遂北巡肃关。
rú chún yuē xiōng nú chuán xiōng nú rù cháo nà sù guān zài ān dìng cháo nà xiàn yě
这句话大意是:(如淳曰:《匈奴传》:匈奴入朝那肃关,在安定朝那县也。
wǔ nián dōng nán xún shòu zhì yú shèng táng rú chún yuē xiàn míng yě
这句话大意是:)五年冬,南巡狩,至于盛唐,(如淳曰:县名也。
wéi zhāo yuē nán jùn yě
这句话大意是:韦昭曰:南郡也。
wàng sì yú shùn yú jiǔ yí
这句话大意是:)望祀虞舜于九疑。
yīng shào yuē shùn zàng cāng wú jiǔ yí shān jīn líng líng yíng dào yě
这句话大意是:(应劭曰:舜葬苍梧九疑山,今零陵营道也。
jì qián tiān zhù shān yīng shào yuē qián yīn qián nán yuè huò shān qián xiàn míng shǔ lú jiāng
这句话大意是:)祭灊天柱山,(应劭曰:灊音潜,南岳霍山,灊,县名,属庐江。
wén yǐng yuē tiān zhù shān qián xiàn nán yǒu cí
这句话大意是:文颖曰:天柱山灊县南有祠。
zì xún yáng fú jiāng qīn shè jiāo jiāng zhōng huò zhī
这句话大意是:)自寻阳浮江,亲射蛟江中,获之。
zhú lú qiān lǐ
这句话大意是:舳舻千里。
tài chū yuán nián yīng shào yuē yòng xià zhēng yǐ zhèng yǒu wéi suì shǒu gù gǎi yuán wèi tài chū
这句话大意是:太初元年,(应劭曰:用夏正,以正有为岁首,故改元为太初。
xíng xìng tài shān
这句话大意是:)行幸太山。
shí yī yuè jiǎ zǐ shuò dàn dōng zhì sì shàng dì yú míng táng
这句话大意是:十一月甲子朔旦,冬至,祀上帝于明堂。
tiān hàn sān nián yīng shào yuē shí pín nián kǔ hàn gù gǎi nián wèi tiān hàn yǐ qí gān yǔ
这句话大意是:天汉三年,(应劭曰:时频年苦旱,故改年为天汉以祈甘雨。
jìn zhuó yuē qǔ yún hàn zhī shī qiú yǔ zhī yì yě
这句话大意是:晋灼曰:取云汉之诗,求雨之意也。
chū què jiǔ gū
这句话大意是:)初榷酒酤。
sān yuè xíng xìng tài shān xiū fēng sì míng táng hái xìng běi dì cí cháng shān yì xuán yù
这句话大意是:三月,行幸泰山,修封,祀明堂,还幸北地,祠常山,瘗玄玉。
xià sì yuè shè tiān xià xíng suǒ guò wú chū tián zū
这句话大意是:夏四月,赦天下,行所过毋出田租。
tài shǐ sān nián xíng xìng gān quán gōng xiǎng wài guó kè
这句话大意是:泰始三年,行幸甘泉宫,飨外国客。
èr yuè lìng tiān xià dà pú
这句话大意是:二月令天下大酺。
wǔ yuè xíng xìng dōng hǎi huò chì yàn zuò zhū yàn zhī gē
这句话大意是:五月,行幸东海,获赤雁,作《朱雁》之歌。
xìng láng yá lǐ rì chéng shān
这句话大意是:幸琅邪,礼日成山。
mèng kāng yuē lǐ rì cí rì yě
这句话大意是:(孟康曰:礼日,祠日也。
wéi zhāo yuē chéng shān zài dōng lái jiè
这句话大意是:韦昭曰:成山在东莱界。
sì nián xià wǔ yuè hái xìng jiàn zhāng gōng
这句话大意是:)四年夏五月,还幸建章宫。
hòu yuán èr nián cháo zhū hóu wáng yú gān quán gōng cì zōng shì
这句话大意是:后元二年,朝诸侯王于甘泉宫,赐宗室。
yǐ chǒu lì huáng zǐ fú líng wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:乙丑,立皇子弗陵为皇太子。
zhāng yàn yuē zhāo dì yě
这句话大意是:(张晏曰:昭帝也。
hòu dàn míng fú yǐ duō nàn huì
这句话大意是:后但名弗,以多难讳。
dīng mǎo dì bēng yú wǔ zhà gōng àn dì nián shí qī jí wèi jí wèi wǔ shí sì nián shòu qī shí yī suì yě
这句话大意是:)丁卯,帝崩于五柞宫,(案帝年十七即位,即位,五十四年,寿七十一岁也。
zhāng yàn yuē yǒu wǔ zhà zhī shù gù yīn yǐ míng gōng zài zhōu zhì xiàn yě
这句话大意是:张晏曰:有五柞之树,故因以名宫,在盩厔县也。
zàng wū mào líng
这句话大意是:)葬于茂陵。
hàn shū zàn yuē hàn chéng bǎi wáng zhī hòu gāo zǔ bō luàn fǎn zhèng wén jǐng wu zài yǎng mín zhì yú jī gǔ lǐ wén zhī shì yóu duō quē yān
现代白话:《汉书·赞》曰:汉承百王之后,高祖拨乱反正,文景务在养民,至于稽古礼文之事,犹多阙呢。
xiào wǔ chū lì zhuó rán bā chù bǎi jiā biǎo zhāng liù jīng
这句话大意是:孝武初立,卓然罢黜百家,表章《六经》。
suì chóu zī hǎi nèi jǔ qí jùn mín yǔ zhī lì gōng
这句话大意是:遂畴咨海内,举其俊民,与之立功。
xìng tài xué xiū jiāo sì gǎi zhèng shuò dìng lì shǔ xié zhāng lǜ zuò shī lè jiàn fēng shàn lǐ bǎi shén shào zhōu hòu hào lìng wén zhāng huàn yān kě shù
现代白话:兴太学,修郊祀,改正朔,定历数,协章律,作诗乐,建封禅,礼百神,绍周后,号令文章,焕呢可述。
hòu sì de zūn hóng yè ér yǒu sān dài zhī fēng
这句话大意是:后嗣得遵洪业,而有三代之风。
rú wǔ dì zhī xióng cái dà lüè bù gǎi wén jǐng zhī gōng jiǎn yǐ jì sī mín suī shī shū suǒ chēng hé yǒu jiā yān
现代白话:如武帝之雄才大略,不改文景之恭俭以济斯民,虽诗书所称,何有加呢!
hàn shū xuān dì jì yuē běn shǐ sān nián zūn xiào wǔ dì miào wèi shì zōng miào zòu shèng dé zhī wǔ
这句话大意是:《汉书·宣帝纪》曰:本始三年,尊孝武帝庙为世宗庙,奏盛德之舞。
wǔ dì xún shòu suǒ xìng jùn guó jiē lì miào
这句话大意是:武帝巡狩所幸郡国皆立庙。
xún shuō hàn jì lùn yuē xiào wǔ huáng dì guī ju wàn shì zhī yè gù hòu shì zhī jī dì
这句话大意是:荀说《汉纪》论曰:孝武皇帝,规矩万世之业,固后世之基地。
nèi xiū wén xué wài yào wǔ wēi yǐ yán tiān xià zhī shì xiān wáng zhī fēng càn rán kě kǎo zhě yǐ
现代白话:内修文学,外耀武威,以延天下之士,先王之风粲然可考者了。
rán yóu hǎo qí wén wèi jǐn qí shí
这句话大意是:然犹好其文,未尽其实;。
fā qí shǐ bù kè qí zhōng
这句话大意是:发其始,不克其终。
shē chǐ ér wú xiàn qióng bīng jí wǔ bǎi xìng kōng jié wàn mín bà bì
这句话大意是:奢侈而无限,穷兵极武,百姓空竭,万民罢弊。
dāng cǐ zhī shí tiān xià sāo rán hǎi nèi wú liáo ér xiào wén zhī yè shuāi yān
现代白话:当此之时,天下骚然,海内无聊,而孝文之业衰呢。
liú xīn zōng miào yì yuē xiào wǔ huáng dì mǐn zhōng guó bà láo wú ān níng zhī shí nǎi qiǎn dà jiàng fú bō lóu chuán zhī shǔ miè bǎi yuè qī jùn
这句话大意是:刘歆《宗庙议》曰:孝武皇帝愍中国罢劳,无安宁之时,乃遣大将伏波、楼船之属,灭百越七郡。
běi ràng xiōng nú jiàng kūn yá zhī zhòng zhì wǔ shǔ guó qǐ shuò fāng yǐ duó qí féi ráo zhī de
这句话大意是:北攘匈奴,降昆邪之众,置五属国,起朔方,以夺其肥饶之地。
dōng fá cháo xiǎn qǐ xuán tú lè làng yǐ duàn xiōng nú zhī zuǒ bì
这句话大意是:东伐朝鲜,起玄菟、乐浪以断匈奴之左臂。
xi fá dà yuān bìng sān shí liù guó jié wū sūn qǐ dūn huáng jiǔ quán zhāng yè yǐ gé dī qiāng liè xiōng nú zhī yòu jiān
这句话大意是:西伐大宛,并三十六国,结乌孙,起敦煌、酒泉、张掖,以隔氐羌,裂匈奴之右肩。
chán yú gū jiāng yuǎn dùn mò běi sì chuí wú shì chì dì yuǎn jìng qǐ shí yú jùn
这句话大意是:单于孤将远遁漠北,四垂无事,斥地远境,起十馀郡。
gōng yè jì dìng nǎi fēng chéng xiàng wèi fù mín hòu yǐ ān tiān xià fù shí bǎi xìng qí guī mó kě jiàn
这句话大意是:功业既定,乃封丞相为富民侯,以安天下,富实百姓,其规模可见。
yòu zhāo jí tiān xià xián jùn yǔ xié xīn tóng móu xìng zhì dù gǎi zhèng shuò yì fú sè lì tiān dì zhī sì
这句话大意是:又招集天下贤俊,与协心同谋,兴制度,改正朔,易服色,立天地之祀。
jiàn fēng shàn shū guān hào cún zhōu hòu dìng zhū hóu zhī zhì yǒng wú nì zhēng zhī xīn zhì jīn lěi shì lài zhī
这句话大意是:建封禅,殊官号,存周后,定诸侯之制,永无逆争之心,至今累世赖之。
chán yú shǒu fān bǎi mán bǎi mán fú cóng wàn shì zhī jī yě
这句话大意是:单于守蕃,百蛮百蛮服从,万世之基也。
zhōng xīng zhī gōng wèi yǒu gāo yān zhě yě
现代白话:中兴之功,未有高呢者也。
hàn wǔ gù shì yuē hàn jǐng huáng dì hòu rèn shēn mèng rì rù qí huái
这句话大意是:《汉武故事》曰:汉景皇帝后姙身,梦日入其怀。
jǐng dì yòu mèng jiàn gāo zǔ wèi jǐ yuē wáng měi rén shēng zǐ kě míng wéi zhì
这句话大意是:景帝又梦见高祖谓己曰:"王美人生子,可名为彘。
jí shēng nán rì yīn míng zhī yān
现代白话:"及生男日,因名之呢。
wǔ dì shēng wū yī lán diàn nián sì suì lì wèi jiāo dōng wáng
这句话大意是:武帝生于猗兰殿,年四岁,立为胶东王。
shù suì cháng zhǔ bào zhe qí xī shàng wèn yuē r yù de fù bù
这句话大意是:数岁长主抱著其膝上,问曰:"儿欲得妇不?
jiāo dōng wáng yuē yù de fù
这句话大意是:"胶东王曰:"欲得妇。
cháng zhǔ zhǐ zuǒ yòu cháng yù bǎi yú rén jiē yún bù yòng
这句话大意是:"长主指左右长御百馀人,皆云不用。
mò zhǐ qí nǚ wèn yuē ā jiāo hǎo bù
这句话大意是:末指其女,问曰:"阿娇好不?
wū shì nǎi xiào duì yuē hǎo ruò de ā jiāo zuò fù dàng zuò jīn wū zhù zhī yě
这句话大意是:"于是乃笑,对曰:"好,若得阿娇作妇,当作金屋贮之也。
cháng zhǔ dà yuè nǎi kǔ yào shàng suì dìng hūn yān
现代白话:"长主大悦,乃苦要上,遂定婚呢。
jiāo dōng wáng wèi huáng tài zǐ shí nián qī suì
这句话大意是:胶东王为皇太子时年七岁。
shàng yuē zhì zhě chè yě
这句话大意是:上曰:"彘者,彻也。
yīn gǎi yuē chè
这句话大意是:"因改曰"彻"。
chéng xiàng zhōu yà fu yàn jiàn shí tài zǐ zài cè yà fu shī yì yǒu yuàn sè tài zǐ shì zhī bù chuò yà fu wū shì qǐ
这句话大意是:丞相周亚夫宴见,时太子在侧,亚夫失意有怨色,太子视之不辍,亚夫于是起。
dì yuē ěr hé gù shì cǐ rén yé
现代白话:帝曰:"你为什么视此人耶?
duì yuē cǐ rén kě wèi bì néng zuò zéi
这句话大意是:"对曰:"此人可畏,必能作贼。
dì xiào yuē yīn cǐ yàng yàng fēi shǎo zhǔ zhī chén yě
这句话大意是:"帝笑曰:"因此怏怏,非少主之臣也。
tíng wèi shàng qiú fáng nián jì mǔ chén shā fù yīn shā chén
这句话大意是:"廷尉上囚防年,继母陈杀父,因杀陈。
yī lǜ nián shā mǔ dà nì lùn ér dì yí zhī
这句话大意是:依律,年杀母大逆论,而帝疑之。
zhào wèn tài zǐ tài zǐ duì yuē fu jì mǔ rú mǔ míng qí bù jí mǔ yě
这句话大意是:诏问太子,太子对曰:"夫继母,如母明其不及母也。
yuán fù zhī ài gù bǐ zhī wū mǔ ěr
这句话大意是:缘父之爱,故比之于母耳。
jīn jì mǔ wú zhuàng shǒu shā qí fù zé xià shǒu zhī rì mǔ ēn jué yǐ
现代白话:今继母无状,手杀其父,则下手之日,母恩绝了。
yi yǔ shā rén zhě tóng bù yí dà nì lùn
这句话大意是:宜与杀人者同,不宜大逆论。
dì cóng zhī
这句话大意是:"帝从之。
nián qì shì xíng yì zhě chēng shàn
这句话大意是:年弃市刑,议者称善。
shí tài zǐ nián shí sì dì yì yǐ qí zhī
这句话大意是:时太子年十四,帝益以奇之。
jí jí wèi cháng chen wǎng yè hái yǔ huò qù bìng děng shí yú rén jiē qīng fú wèi wēi xíng qiě yǐ guān xì shì lǐ chá mín fēng sú
这句话大意是:及即位,常晨往夜还,与霍去病等十馀人皆轻服为微行,且以观戏市里,察民风俗。
cháng zhì lián sháo tōng dào zhōng xíng xíng zhě jiē bēn bì lù
这句话大意是:尝至莲勺通道中行,行者皆奔避路。
shàng guài zhī shǐ zuǒ yòu wèn zhī yún yǒu chí jǐ zhà ā zhě shù shí rén
这句话大意是:上怪之,使左右问之,云有持戟诈呵者数十人。
shí wēi xíng lǜ bù guò èr shí rén mǎ qī bā pǐ gēng bù gèng qí yī rú fán shù bù kě bié yě
这句话大意是:时微行率不过二十人马七八匹,更步、更骑,衣如凡庶,不可别也。
yì liǎo wú zōu yù ér bǎi xìng xián jiàn zhī
这句话大意是:亦了无驺御,而百姓咸见之。
yòu cháng zhì bǎi gǔ yè tóu tíng sù tíng cháng bù nèi nǎi sù wū nì lǚ
这句话大意是:又尝至柏谷,夜投亭宿,亭长不内,乃宿于逆旅。
nì lǚ wēng wèi shàng yuē rǔ zhǎng dà duō lì dāng qín jià sè hé hū dài jiàn zhòng yè xíng cǐ bù yù wèi dào zé yín ěr
现代白话:逆旅翁谓上曰:"你长大多力,当勤稼穑,何忽带剑众夜行此,不欲为盗,则淫耳。
shàng hēi rán bù yīng yīn qǐ jiāng yǐn
这句话大意是:"上嘿然不应,因乞浆饮。
wēng dá yuē wú zhǐ yǒu ruò wú jiāng yě
现代白话:翁答曰:"我止有溺,无浆也。
yǒu qǐng hái nèi
这句话大意是:"有顷,还内。
shàng shǐ chān zhī jiàn wēng fāng yǔ shào nián shí yú rén jiē chí gōng shǐ dāo jiàn lìng zhǔ rén yù chū ān guò kè yù guī wèi qí wēng yuē wú guān cǐ zhàng fū fēi cháng rén yě qiě yì yǒu bèi bù kě tú yě
现代白话:上使觇之,见翁方与少年十馀人,皆持弓矢刀剑,令主人妪出,安过客,妪归,谓其翁曰:"我观此丈夫,非常人也,且亦有备,不可图也。
tiān hán yù zhuó jiǔ duō yǔ fu jí zhū shǎo nián jiē zuì
这句话大意是:"天寒,妪酌酒多与,夫及诸少年皆醉。
yù zì fù qí fu zhū shǎo nián jiē zǒu
这句话大意是:妪自缚其夫,诸少年皆走。
yù chū xiè kè shā jī zuò shí
这句话大意是:妪出,谢客,杀鸡作食。
píng dàn shǎng qù shì rì hái gōng nǎi zhào nì lǚ fū qī jiàn zhī
这句话大意是:平旦,上去,是日还宫,乃召逆旅夫妻见之。
cì yù qiān jīn zhuó qí fu wèi yǔ lín láng
这句话大意是:赐妪千金,擢其夫为羽林郎。
zì shì chéng jiè fú fù wēi xíng
这句话大意是:自是惩戒弗复微行。
shàng shǎo hǎo xué zhāo qiú tiān xià yí shū shàng qīn zì shěng xiào shǐ zhuāng zhù sī mǎ xiàng rú děng yǐ lèi fēn bié zhī
这句话大意是:上少好学,招求天下遗书,上亲自省校,使庄助、司马相如等以类分别之。
hǎo cí fù měi suǒ xíng xìng jí qí shòu yì wù zhé mìng xiāng rú děng fù zhī
这句话大意是:好词赋,每所行幸及奇兽异物,辄命相如等赋之。
shàng yì zì zuò shī fù shù bǎi piān xià bǐ jí chéng
这句话大意是:上亦自作诗赋数百篇,下笔即成。
chū bù liú shí xiàng rú zào wén chí mí shí ér hòu chéng
这句话大意是:初不留时,相如造文迟,弥时而后成。
shàng měi tàn qí gōng miào wèi xiàng rú yuē yǐ wú zhī sù yì zi zhī chí
现代白话:上每叹其工妙,谓相如曰:"以我之速,易子之迟。
kě hu
这句话大意是:可乎!
xiàng rú yuē wū chén zé kě wèi zhī bì xià hé rú ěr
现代白话:"相如曰:"于臣则可,未知陛下怎么样耳!
shàng dà xiào ér bù zé yě
这句话大意是:"上大笑而不责也。
rán xìng yán jí bù dài xiǎo guò xíng shā fǎ lìng shū wèi jùn kè
这句话大意是:然性严急,不贷小过,刑杀法令,殊为峻刻。
jí àn měi jiàn yuē bì xià ài cái lè shì qiú zhī wú juàn bǐ dé rén láo kǔ shén míng wèi jǐn qí yòng zhé yǐ shā zhī
这句话大意是:汲黯每谏曰:"陛下爱才乐士,求之无倦,比得人,劳苦神明未尽其用,辄已杀之。
yǐ yǒu xiàn zhī shì zī wú yǐ zhī zhū chén kǒng tiān xià xián cái jiāng jǐn wū bì xià yù yǔ shuí wèi zhì hu
这句话大意是:以有限之士,资无已之诛,臣恐天下贤才将尽于陛下,欲与谁为治吗?
àn yán zhī shén nù shàng xiào ér yù zhī
这句话大意是:"黯言之甚怒,上笑而喻之。
xíng xìng hé fén zhōng liú yǔ qún chén yǐn yàn nǎi zì zuò qiū fēng cí gù wèi qún chén yuē hàn yǒu liù qī zhī ě fǎ yīng zài shòu mìng zōng shì zǐ sūn shuí dāng yīng cǐ zhě liù qī sì shí èr dài hàn zhě dāng tú gāo yě
这句话大意是:行幸河汾,中流与群臣饮宴乃自作《秋风》辞,顾谓群臣曰:"汉有六七之厄,法应再受命,宗室子孙谁当应此者,六七四十二代汉者,当涂高也。
qún chén jìn yuē hàn yìng tiān shòu mìng zuò yú zhōu yīn zǐ zǐ sūn sūn wàn shì bù jué bì xià ān dé cǐ wáng guó zhī yán guò tīng wū chén qiè hu
这句话大意是:"群臣进曰:"汉应天受命,祚逾周殷,子子孙孙,万世不绝,陛下安得此亡国之言,过听于臣妾吗?
shàng yuē wú zuì yán ěr
现代白话:"上曰:"我醉言耳。
rán zì gǔ yǐ lái bù wén yī xìng suì zhǎng wàng tiān xià zhě dàn shǐ shī zhī fēi wú fù zǐ kě yǐ
现代白话:然自古以来,不闻一姓遂长王天下者,但使失之,非我父子可了。
xíng xìng wǔ zuò gōng wèi huò guāng yuē zhèn qù sǐ yǐ kě lì gōu yì zi gōng shàn fǔ zhī
现代白话:"行幸五祚宫,谓霍光曰:"朕去死了,可立钩弋子,公善辅之。
sān yuè bǐng yín shàng zhòu wò bù jué yán sè bù yì ér shēn lěng wú qì
这句话大意是:"三月丙寅,上昼卧不觉,颜色不异,而身冷无气。
míng rì sè jiàn biàn bì mù nǎi fā āi gào sàng
这句话大意是:明日,色渐变,闭目,乃发哀告丧。
wèi yāng qián diàn cháo bū shàng jì ruò yǒu shí zhī zhě
这句话大意是:未央前殿朝晡上祭,若有食之者。
cháng suǒ xìng yù zàng bì xī jū mào líng yuán shàng zì jié yú yǐ xià èr bǎi yú rén shàng xìng zhī rú píng shēng ér bàng rén bú jiàn yě
这句话大意是:常所幸御,葬毕悉居茂陵园,上自婕妤以下二百馀人,上幸之如平生,而傍人不见也。
guāng wén zhī nǎi gèng chū gōng rén zēng wèi wǔ bǎi rén yīn cǐ suì jué
这句话大意是:光闻之,乃更出宫人,增为五百人,因此遂绝。
shǐ yuán èr nián lì gào mín dào yòng shèng yú yù wù zhě àn qí tí nǎi mào líng zhōng míng qì yě mín bié mǎi de guāng yí zàng rì jiān guān bù jǐn róng zhì dào qiè nǎi shōu jiāng zuò yǐ xià xì cháng ān yù kǎo xùn
这句话大意是:始元二年,吏告民盗用乘舆御物者,案其题,乃茂陵中明器也,民别买得,光疑葬日监官不谨,容致盗窃,乃收将作以下系长安狱考讯。
jū suì yú qiū xiàn yòu yǒu yī rén wū shì huò yù bēi
这句话大意是:居岁馀,邺县又有一人于市货玉杯。
lì yí qí yù wù yù bǔ zhī yīn hū bú jiàn xiàn sòng qí qì tuī wèn yòu mào líng zhōng wù yě
这句话大意是:吏疑其御物,欲捕之,因忽不见,县送其器推问,又茂陵中物也。
guāng zì hū lì wèn zhī shuō shì rén xíng mào rú xiān dì
这句话大意是:光自呼吏问之,说市人形貌如先帝。
guāng wū shì mò rán nǎi shè qián suǒ xì zhě
这句话大意是:光于是默然,乃赦前所系者。
suì yú shàng yòu jiàn xíng wèi mào líng lìng xuē píng yuē wú suī shī shì yóu wèi rǔ jūn nài hé lìng lì zú shàng wú líng shàng mó dāo jiàn hu
现代白话:岁馀,上又见形,谓茂陵令薛平曰:"我虽失世犹为你君,奈何令吏卒上我陵上磨刀剑吗?
hū rán bú jiàn
这句话大意是:"忽然不见。
yīn tuī wèn líng páng yǒu fāng shí yǐ wéi lì lì zú cháng dào mó dāo jiàn
这句话大意是:因推问,陵旁有方石,以为砺,吏卒常盗磨刀剑。
gān quán gōng héng zì rán yǒu zhōng gǔ shēng hòu zhě shí jiàn cóng guān lǔ bù shì tiān zǐ zì hòu zhuǎn xī zhì xuān dì shì nǎi jué
这句话大意是:甘泉宫恒自然有钟鼓声,候者时见从官卤簿似天子,自后转稀,至宣帝世乃绝。
xuān dì jí wèi zūn xiào wǔ miào zòu yuè zhī rì xū zhōng yǒu chàng shàn zhě gào cí zhī rì bái hú qún fēi jí hòu tíng
这句话大意是:宣帝即位,尊孝武庙,奏乐之日虚中有唱善者,告祠之日白鹄群飞集后庭。
xī hé lì miào shén guāng mǎn diàn zhōng zhuàng rú yuè
这句话大意是:西河立庙,神光满殿中,状如月。
dōng lái lì miào yǒu dà niǎo jì yì lù shàng bái lóng yè jiàn hé dōng
这句话大意是:东莱立庙,有大鸟迹,意路上,白龙夜见河东。
lì miào gào cí zhī rì bái hǔ xián ròu zhì diàn qián
这句话大意是:立庙告祠之日,白虎衔肉置殿前。
yòu yǒu yī rén qí mǎ mǎ yì wū cháng mǎ chí zhuō yī zhá cì jiāng zuò chéng yuē wén rǔ jī kè chéng cì rǔ jīn yī jīn
现代白话:又有一人骑马,马异于常马,持捉一札,赐将作丞曰:"闻你绩克成,赐你金一斤。
yīn hū bú jiàn zhá nǎi biàn wéi jīn chēng zhī yǒu yī jīn
这句话大意是:"因忽不见,札乃变为金,称之有一斤。
guǎng chuān gào cí zhī míng rì yǒu zhōng qìng yīn fáng hù jiē kāi yè yǒu guāng xiāng qì zhèng wén èr sān lǐ
这句话大意是:广川告祠之明日,有钟磬音,房户皆开,夜有光,香气正闻二三里。
xuān dì qīn cí gān quán yǒu qǐng zǐ huáng qì cóng xī běi lái sàn wū diàn qián sù rán yǒu fēng
这句话大意是:宣帝亲祠甘泉,有顷,紫黄气从西北来,散于殿前,肃然有风。
kōng zhōng yǒu jì lè shēng qún niǎo xiáng wǔ bì tiān
这句话大意是:空中有妓乐声,群鸟翔舞蔽天。
xuān dì jì qīn dǔ guāng guài nǎi yí xiān dì yǒu shén fù zhāo zhū fāng shì jì de xiān yān
现代白话:宣帝既亲睹光怪,乃疑先帝有神,复招诸方士,冀得仙呢。
dì wáng shì jì yuē xiào wǔ huáng dì miào míng yuān lóng
这句话大意是:《帝王世纪》曰:孝武皇帝,庙名渊龙。
yōu míng lù yuē hàn wǔ dì zài gān quán gōng yǒu yù nǚ jiàng cháng yǔ dì wéi qí xiāng yú
这句话大意是:《幽明录》曰:汉武帝在甘泉宫,有玉女降,常与帝围棋相娱。
nǚ fēng zī duān zhèng dì mì yuè nǎi bī zhī yù nǚ yīn tuò dì miàn ér qù suì bìng chuāng jīng nián
这句话大意是:女风姿端正,帝密悦,乃逼之,玉女因唾帝面而去,遂病疮经年。
gù hàn shū yún bì shǔ gān quán gōng cǐ qí shí yě
这句话大意是:故《汉书》云"避暑甘泉宫",此其时也。
liú xīn qī lüè yuē xiào wǔ huáng dì chì chéng xiàng gōng sūn hóng guǎng kāi xiàn shū zhī lù
这句话大意是:刘歆《七略》曰:孝武皇帝敕丞相公孙弘,广开献书之路。
bǎi nián zhī jiān shū jī rú qiū shān gù wài yǒu tài cháng tài shǐ bó shì zhī cáng nèi yǒu yán gé guǎng nèi mì shì zhī fǔ
这句话大意是:百年之间,书积如丘山,故外有太常、太史、博士之藏,内有延阁、广内、秘室之府。
huán zi xīn lùn yuē hàn wǔ dì cái zhì gāo miào
这句话大意是:桓子《新论》曰:汉武帝才质高妙,。
yǒu chóng xiān guǎng tǒng zhī guī
这句话大意是:有崇先广统之规,。
gù jí wèi ér kāi fā dà zhì
这句话大意是:故即位而开发大志,。
kǎo hé gǔ jīn mó fàn
这句话大意是:考合古今模范,。
huò qián shèng dài gù shì
这句话大意是:获前圣代故事,。
jiàn zhēng shuò
这句话大意是:建正朔,。
dìng zhì dù
这句话大意是:定制度,。
zhāo xuǎn jùn jié
这句话大意是:招选俊杰,。
fèn yáng wēi nù
这句话大意是:奋扬威怒,。
wǔ yì sì jiā
这句话大意是:武义四加,。
suǒ zhēng zhě fú
这句话大意是:所征者服,。
xīng qǐ liù yì
这句话大意是:兴起六艺,。
guǎng jìn rú shù
这句话大意是:广进儒术,。
zì kāi pì yǐ lái
这句话大意是:自开辟以来,。
wéi hàn jiā zuì wéi shèng tú
这句话大意是:惟汉家最为盛图,。
gù xiǎn wèi shì zōng
这句话大意是:故显为世宗,。
kě wèi zhuó ěr jué shì zhī zhǔ yǐ
现代白话:可谓卓你绝世之主了。
rán shàng nǎi duō guò chà jì yù chì jìng guǎng tǔ yòu nǎi tān lì zhēng wù zhī wú yì zhě
这句话大意是:然上乃多过差,既欲斥境广土,又乃贪利争物之无益者。
wén xī yí dà yuān guó yǒu míng mǎ jí dà fā jūn bīng gōng qǔ lì nián shì zhòng duō sǐ dàn de shù shí pǐ ěr
这句话大意是:闻西夷大宛国有名马,即大发军兵,攻取历年,士众多死,但得数十匹耳。
yòu gē ér wèi zǐ fu yīn xìng ài zhòng nǎi yīn qiú chén huáng hòu guò è ér fèi tuì zhī
这句话大意是:又歌儿卫子夫因幸爱重,乃阴求陈皇后过恶而废退之。
jí lì zi fu qí nán wèi tài zǐ
这句话大意是:即立子夫其男为太子。
hòu tīng xié chén zhī zèn wèi hòu yǐ yōu sǐ tài zǐ chū zǒu miè wáng bù zhī qí chù
这句话大意是:后听邪臣之谮,卫后以忧死,太子出走灭亡,不知其处。
xìn qí wū gǔ duō zhēng huì xié pì qiú bù jí zhī fāng
这句话大意是:信其巫蛊,多征会邪僻,求不急之方;。
dà qǐ gōng shì nèi jié fǔ kù wài ba tiān xià bǎi xìng zhī sǐ wáng bù kě shèng shǔ
这句话大意是:大起宫室,内竭府库,外罢天下,百姓之死亡,不可胜数。
cǐ kě wèi tōng ér bì zhě
这句话大意是:此可谓通而蔽者。
diǎn lùn yuē xiào wǔ dì chéng lěi shì zhī yí yè yù zhōng guó zhī yīn fù fǔ kù yú qián bó cāng lǐn chù fǔ sù
这句话大意是:《典论》曰:孝武帝承累世之遗业,遇中国之殷阜,府库馀钱帛,仓廪畜腐粟。
yīn cǐ yǒu yì píng miè xiōng nú ér kuò qīng biān jìng yǐ
现代白话:因此有意平灭匈奴而廓清边境了。
gù jí wèi zhī chū cóng wáng huī zhī shū shè mǎ yì zhī móu
这句话大意是:故即位之初,从王恢之书,设马邑之谋。
zì yuán guāng yǐ qì zhēng hé sì wǔ shí zài zhī jiān zhēng xiōng nú sì shí yú jǔ yú guǎng hàn jué zǐ lǐng fēng láng jū chán gū mù liáng běi hé guān bīng hàn hǎi
这句话大意是:自元光以迄征和四五十载之间,征匈奴四十馀举,逾广汉,绝梓岭,封狼居,禅姑幕,梁北河,观兵瀚海。
liè chán yú zhī qí jiǎo yān zhī zhī shǒu cǎi fú lí zhī kū sǎo wǔ wáng zhī tíng nà xiū tú kūn yé zhī fù huò jì tiān jīn rén zhī bǎo zhǎn míng wáng yǐ qiān shù guó shǒu lǔ yǐ wàn jì
这句话大意是:列单于之旗,剿阏氏之首,采符离之窟,扫五王之庭,纳休屠昆耶之附,获祭天金人之宝,斩名王以千数,馘首虏以万计。
jì qióng zhuī qí sàn wáng yòu cuī pò qí jī jù
这句话大意是:既穷追其散亡,又摧破其积聚。
lǔ bù xiá wū jiù sǐ fú shāng pí wū yùn zhòng duò dú
这句话大意是:虏不暇于救死扶伤,疲于孕重堕㱩。
yuán fēng chū gōng zhí wǔ jié gào yǐ tiān zǐ zì jiāng jù yǐ nán yuè zhī zhū
这句话大意是:元封初,躬执武节,告以天子自将,惧以南越之诛。
bǐ shí hào wèi wēi zhèn xiōng nú yǐ
现代白话:彼时号为威震匈奴了。
hòu hàn bān gù wǔ dì shù yuē shì zōng yè yè sī hóng zǔ yè
这句话大意是:后汉班固《武帝述》曰:世宗晔晔,思弘祖业。
chóu zī xī zǎi máo jùn bìng zuò
这句话大意是:畴咨熙载,髦俊并作。
jué zuò yī hé bǎi mán shì ràng
这句话大意是:厥作伊何,百蛮是攘。
huī wǒ jiāng yǔ wài báo sì huāng
这句话大意是:恢我疆宇,外薄四荒。
wǔ gōng jì kàng yì dí sī wén
这句话大意是:武功既抗,亦迪斯文。
xiàn zhāng liù xué tǒng yī shèng zhēn
这句话大意是:宪章六学,统一圣真。
fēng shàn jiāo sì jì lǚ bǎi shén
这句话大意是:封禅郊祀,祭旅百神。
xié lǜ gǎi zhèng xiǎng cí yǒng nián
这句话大意是:协律改正,飨兹永年。
wèi chén wáng cáo zhí hàn wǔ dì zàn yuē shì zōng guāng guāng wén wǔ shì ràng
这句话大意是:魏陈王曹植《汉武帝赞》曰:世宗光光,文武是攘。
wēi zhèn bǎi mán huī tuò tǔ jiāng
这句话大意是:威震百蛮,恢拓土疆。
jiǎn dìng lǜ lì biàn xiū jiù zhāng
这句话大意是:简定律历,辨修旧章。
fēng tiān chán tǔ gōng chāo bǎi wáng
这句话大意是:封天禅土,功超百王。
zhōu yǔ xìn hàn wǔ dì jù shū zàn yuē xiàn shū lù guǎng cáng shū fǔ kāi
这句话大意是:周庾信《汉武帝聚书赞》曰:献书路广,藏书府开。
qín rú chū gǔ hàn jiǎn chuī huī
这句话大意是:秦儒出谷,汉简吹灰。
zhī ní jí tǔ yù xiá fēng lái
这句话大意是:芝泥即土,玉匣封来。
zuò guān fēng sú bù chū lán tái
这句话大意是:坐观风俗,不出兰台。
chén chén jiǒng jì hàn wǔ dì líng wén yuē chén wén qiáo shān suī yǎn dǐng hú zhī líng kě cí
这句话大意是:陈沈炯《祭汉武帝陵文》曰:臣闻桥山虽掩,鼎湖之灵可祠;。
yǒu lǔ suì huāng dà tíng zhī jī bù mǐn
这句话大意是:有鲁遂荒,大庭之迹不泯。
fú wéi bì xià jiàng dé yī lán zuǎn líng fēng gǔ hàn dào jì dēng shén xiān kě wàng
这句话大意是:伏惟陛下,降德猗兰,纂灵丰谷,汉道既登,神仙可望。
shè zhī gǎo yú hǎi pǔ lǐ yuē guān ér chēng gōng
这句话大意是:射之杲于海浦,礼曰观而称功。
héng zhōng liú wū fén hé zhǐ bǎi liáng ér gāo yàn
这句话大意是:横中流于汾河,指柏梁而高宴。
hé qí shén lè qǐ bù rán yú
这句话大意是:何其甚乐,岂不然欤!
jì ér yùn shǔ shàng xiān dào qióng yàn jià jiǎ zhàng zhū lián yī zhāo líng luò
这句话大意是:既而运属上仙,道穷晏驾,甲帐珠帘,一朝零落。
mào líng yù wǎn suì chū rén jiān
这句话大意是:茂陵玉碗,遂出人间。
líng yún gù sāi yǔ yuán tián ér wǔ wǔ
这句话大意是:陵云故塞,与原田而膴膴;。
bié fēng yú zhǐ dài líng fù ér máng máng
这句话大意是:别风馀趾,带陵阜而茫茫。
jī lǚ zhī mò chén qǐ bù luò lèi
这句话大意是:羁旅之𬙊臣,岂不落泪!
xī zhě chéng míng jiàn yàn yán zhù dōng guī sì mǎ kě chéng zhǎng qīng xi fǎn
这句话大意是:昔者承明见厌,严助东归,驷马可乘,长卿西返。
gōng wén gù shí qiè yǒu yú zhōng
这句话大意是:恭闻故实,窃有愚衷。
shǔ jì fēi xīn gǎn wàng jiǎo fú jué tái zhī jiàn kōng chuàng wèi jūn
这句话大意是:黍稷非馨,敢望徼福,爵台之荐,空怆魏君。
yōng qiū zhī cí wèi guāng xià hòu zhān yǎng huī yóu fú zēng qī jù
这句话大意是:雍丘之祠,未光夏后,瞻仰徽猷,伏增凄惧。