太平御览 · 李昉 · Chapter 948 of 1000

虫豸部·卷五

PinyinModern Translation
Size

zhī zhū

这句话大意是:○蜘蛛。

jiāo gàn yì lín wèi jì zhī gǔ yuē zhī zhū zuò wǎng yǐ sī xíng lǚ

这句话大意是:焦赣《易林·未济之蛊》曰:蜘蛛作网,以司行旅;。

qīng yíng chán dàn yǐ qiú gāo yú

这句话大意是:青蝇嚵啖,以求膏腴。

yòu jiū gài dùn yuē zhī zhū nán běi xún xíng wǎng gǔ

这句话大意是:又《纠戤遁》曰:蜘蛛南北,巡行网罟。

dù jì lì bīng shāng wǒ xīn lǚ

这句话大意是:杜季利兵,伤我心膂。

máo shī bīn qī yuè dōng shān yuē xiāo shāo zài hù

这句话大意是:《毛诗·豳·七月·东山》曰:蟏蛸在户。

xiāo shāo cháng jī yě

这句话大意是:(蟏蛸,长踦也。

shī yì shū yuē yī míng zhǎng jiǎo

这句话大意是:《诗义疏》曰:一名长脚。

jīng zhōu hé nèi wèi zhī xǐ zi yún cǐ chóng lái zhe dāng yǒu qīn kè zhì

这句话大意是:荆州河内谓之喜子,云此虫来着,当有亲客至。

yì rú zhī zhū wèi wǎng luó jū zhī

这句话大意是:亦如蜘蛛,为网罗居之。

shī yì wèn yuē xiāo shāo cháng zú zhī zhū yě

这句话大意是:《诗义问》曰:蟏蛸,长足蜘蛛也。

liú fāng máo shī yì quán yuē xiāo shāo zhǎng chóng qí yīn qí qū zhī qí

这句话大意是:刘芳《毛诗义筌》曰:蟏蛸,长〈虫奇〉,音崎岖之崎。

xiǎo zhī zhū zhǎng jiǎo zhě sú hū wèi xǐ zi

这句话大意是:小蜘蛛长脚者,俗呼为喜子。

ěr yǎ yuē cì dù yīn qiū

现代白话:《你雅》曰:次蠹,(音秋)。

zhī zhū

这句话大意是:蜘蛛。

zhī zhū zhū móu

这句话大意是:蜘蛛,蛛蝥。

yīn máo

这句话大意是:(音矛。

tǔ zhī zhū zài dì zhōng bù wǎng

这句话大意是:)土蜘蛛,(在地中布网。

cǎo zhī zhū

这句话大意是:)草蜘蛛。

luò mù cǎo jiān

这句话大意是:(络幕草间。

xiāo shāo cháng jī

这句话大意是:)蟏蛸,长踦。

yīn qí

这句话大意是:"(音崎。

xiǎo zhī zhū zhǎng jiǎo zhě sú hū wèi xǐ zi

这句话大意是:小蜘蛛长脚者,俗呼为喜子。

zhāng yī guǎng yǎ yuē zhū máo wǎng gōng zhú chóng yú dú yú yě

这句话大意是:张揖《广雅》曰:鼄蝥,罔工,𧑏〈虫臾〉,毒蜍也。

wèi zhì yuē guǎn táo lìng zhū gě yuán qiān xīn xīng tài shǒu guǎn lù wǎng zǔ jiàn zhī bīn kè bìng huì

这句话大意是:《魏志》曰:馆陶令诸葛原迁新兴太守,管辂往祖饯之,宾客并会。

yuán zì qǐ qǔ yàn luǎn fēng cháo zhī zhū zhe qì zhōng shǐ shè fù

这句话大意是:原自起,取燕卵、蜂巢、蜘蛛着器中,使射复。

guà chéng lù yuē dì sān wù hú sù cháng zú tǔ sī chéng luō xún wǎng qiú shí lì zài hūn yè cǐ zhī zhū yě

这句话大意是:卦成,辂曰:"第三物觳觫长足,吐丝成罗,寻网求食,利在昏夜,此蜘蛛也。

jǔ zuò jīng xǐ

这句话大意是:"举坐惊喜。

bào pǔ zǐ yuē tài hào shī zhī zhū ér jié wǎng

这句话大意是:《抱朴子》曰:太昊师蜘蛛而结网。

yòu yuē huò yǐ chì bān zhī zhū jí qī zhǒng shuǐ niǎo yǐ hé féng yí shuǐ xiān wán fú zhī yì kě yǐ jū sǐ guǐ

现代白话:又曰:或以赤班蜘蛛及七种水鸟,以合冯夷水仙丸服之,亦能够居死晷。

yòu yǐ tú zú xià zé kě yǐ bù xíng shuǐ shàng yě

现代白话:又以途足下,则能够步行水上也。

fú zi yuē jìn gōng zǐ zhòng ěr bēn qí yǔ wǔ chén ér yóu hu dà zé zhì guǐ

这句话大意是:《符子》曰:晋公子重耳奔齐,与五臣而游乎大泽掷晷。

jiàn zhī zhū bù qí wǎng yè qí wǎng ér zhí zhì yǐ shí zhī

这句话大意是:见蜘蛛布其网,曳其网而执豸以食之。

gōng zǐ zhòng ěr guān zhī gù wèi qí chén jiù fàn yuē gān chóng yě zhì zhí dài zhě yǐ ér yóu yì qí zhì yè qí wǎng ér zhí zhì yǐ shí zhī

现代白话:公子重耳观之,顾谓其臣咎犯曰:"杆虫也,智植怠者了,而犹役其智,曳其网而执豸以食之。

kuàng hū rén zhī yǒu zhì ér bù néng kuò chuí tiān zhī wǎng bù luò de zhī wǎng yǐ gōng fāng zhàng zhī yù shì céng bù rú zhī zhū zhì nì shú kě wèi zhī rén hu

这句话大意是:况乎人之有智,而不能廓垂天之网,布络地之网,以供方丈之御,是曾不如蜘蛛掷昵,孰可谓之人吗?

jiù fàn yuē gōng zǐ shèn wù yán yě zhōng xíng zhī zé yǒu bāng yǒu sì yǐ

现代白话:"咎犯曰:"公子慎勿言也,终行之,则有邦有嗣了。

jīn lóu zǐ yuē chèn sǎng gōng shě chū suí chǔ wáng cháo sù wèi yāng gōng jiàn zhī zhū yān

现代白话:《金楼子》曰:衬搡龚舍,初随楚王朝宿未央宫,见蜘蛛呢。

yǒu chì zhī zhū dà rú lì sì miàn yíng luó wǎng yǒu chóng chù zhī ér juàn zhě tuì ér bù néng dé chū yān

现代白话:有赤蜘蛛大如栗,四面萦罗网,有虫触之而罥者,退而不能得出呢。

shě nǎi tàn yuē wú shēng yì rú shì ěr

现代白话:舍乃叹曰:"我生亦如是耳。

shì huàn zhě rén zhī wǎng luó yě qǐ kě yān suì

这句话大意是:仕宦者,人之网罗也,岂可淹岁?

wū shì guà guān ér tuì

这句话大意是:"于是挂冠而退。

shí rén xiào zhī wèi shě wèi zhī zhū zhī yǐn

这句话大意是:时人笑之,谓舍为蜘蛛之隐。

yáng xióng fāng yán yuē zhī zhū zhū máo yě

这句话大意是:扬雄《方言》曰:蜘蛛,朱蝥也。

zì guān ér xī qín jìn zhī jiān wèi zhī zhū móu jiang bó dōng hū dì móu yīn duó

这句话大意是:自关而西秦晋之间谓之蛛蝥,(匠箔东呼蝃蝥,音掇。

zì guān ér dōng zhào wèi zhī jiāo zhī wèi zhì jiá zhū huò wèi zhī zhú yú

这句话大意是:)自关而东赵魏之郊之谓掷戛蛛,或谓之蠋蝓。

zhú yú liǎng yīn

这句话大意是:(烛臾两音。

zhǔ yú zhě zhū rú yǔ zhī zhuǎn

这句话大意是:)嘱蝓者,朱儒语之转。

běi yàn cháo xiǎn liè sǐ gài jiān wèi zhī dú shé

这句话大意是:北燕朝鲜洌死戤间谓之毒蛇。

qí rén yòu hū wèi dù gōng yì yán wǎng gōng yīn dú

这句话大意是:(齐人又呼为杜公,亦言网公,音毒。

shù xī fā mēng jì yuē ying shēng jī huī fēng chū zhī zhū fǔ mù wèi yíng huǒ qí cáo chū xiǔ chú

这句话大意是:束晳《发蒙记》曰:蝇生积灰,蜂出蜘蛛,腐木为萤火,蛴螬出朽刍。

huáng fǔ mì dì wáng shì jì yuē tāng chū jiàn luó zhě

这句话大意是:皇甫谧《帝王世纪》曰:汤出,见罗者。

tāng xià chē mìng jiě qí sān miàn ér zhì qí yī miàn gèng jiào zhī zhù yuē xī zhū móu zuò wǎng jīn rén xué jié

这句话大意是:汤下车,命解其三面而置其一面,更教之祝曰:"昔蛛蝥作网,今人学结。

yù zuǒ zhě zuǒ yù yòu zhě yòu yù gāo zhě gāo yù xià zhě xià

这句话大意是:欲左者左,欲右者右,欲高者高,欲下者下;。

wú qǔ qí fàn mìng zhě

现代白话:我取其犯命者。

guō pú dòng lín yuē liú yí dào lù zhū rén bìng yù lìng guō pú shè fù rén rén zì chí wǔ yuè wǔ rì zhī zhū zhū

这句话大意是:郭璞《洞林》曰:流移道路,诸人并欲令郭璞射复,人人自持五月五日蜘蛛诸。

wù xī yàn suì bù fù shè

这句话大意是:物悉验,遂不复射。

huái nán wàn bì shù yuē zhī zhū tú bù ér yǔ zì xī

这句话大意是:《淮南万毕术》曰:蜘蛛途布而雨自晞。

qǔ zhī zhū zhì wèng zhōng shí yǐ gāo bǎi rì shā yǐ tú bù ér yǔ bù néng rú yě

这句话大意是:取蜘蛛置瓮中,食以膏,百日,煞以途布,而雨不能濡也。

yòu yuē qǔ zhī zhū yǔ shuǐ gǒu jí zhū fáng zhì wèng zhōng mì yǐ xīn jiān réng xuán shì

这句话大意是:又曰:取蜘蛛与水狗及猪肪置瓮中,密以新缣,仍悬室。

hòu bǎi rì shì zhī zhī zhū féi shā zhī yǐ tú zú shè shuǐ bù méi yǐ

现代白话:后百日视之,蜘蛛肥,杀之,以途足,涉水不没了。

yòu yī fǎ qǔ zhī zhū èr qī méi nèi wèng zhōng hé fáng bǎi rì yǐ tú zú de xíng shuǐ shàng gù yuē zhī zhū tú zú bù yòng qiáo liáng

这句话大意是:又一法:取蜘蛛二七枚内瓮中,合肪百日,以途足,得行水上,故曰:"蜘蛛途足,不用桥梁。

wáng chōng lùn héng yuē guān fu zhī zhū zhī sī yǐ wǎng fēi chóng yě rén zhī yòng zhà ān guò zhī

这句话大意是:王充《论衡》曰:观夫蜘蛛之丝,以网飞虫也,人之用诈安过之?

guō yì gōng guǎng zhì yuē cǎo zhī zhū zài cǎo shàng sè qīng

这句话大意是:郭义恭《广志》曰:草蜘蛛在草上,色青;。

tǔ zhī zhū zài dì shàng chūn xíng cǎo jiān suǒ suǒ lǚ de

这句话大意是:土蜘蛛在地上,春行草间,索索履地。

xī jīng zá jì yuē fán kuài wèn lù gǔ yuē gǔ dì wáng rén jūn jiē yún shòu mìng wū tiān yún yǒu ruì yìng

这句话大意是:《西京杂记》曰:樊哙问陆贾曰:"古帝王人君皆云受命于天,云有瑞应。

qǐ rán hu

这句话大意是:岂然吗?

gǔ yuē yǒu zhī fu mù shùn de jiǔ shí huǒ huā de qián cái

这句话大意是:"贾曰:"有之,夫目𥆧得酒食,火花得钱财。

qián què zào xíng rén zhì

这句话大意是:干鹊噪,行人至;。

zhī zhū jí bǎi shì xǐ

这句话大意是:蜘蛛集,百事喜。

xiǎo gù yóu zhēng dà yì yí rán

这句话大意是:小故犹征,大亦宜然。

gù mù shùn zé zhòu zhī qián què zào zé wèi zhī zhī zhū jí zé fàng zhī

这句话大意是:故目𥆧则咒之,干鹊噪则喂之,蜘蛛集则放之。

kuàng tiān xià zhī dà bǎo rén jūn zhòng wèi fēi tiān mìng hé yǐ de zhī

现代白话:况天下之大宝,人君重位,非天命凭什么得之?

liú jìng shū yì yuàn yuē chén jùn yīn jiā yǎng zi míng láng yǔ yī bì jié hǎo

这句话大意是:刘敬叔《异苑》曰:陈郡殷家养子名琅,与一婢结好。

jīng nián bì sǐ hòu yóu wǎng lái bù jué

这句话大意是:经年,婢死,后犹往来不绝。

hòu xī jiàn dà zhī zhū xíng rú dòu pán yuán chuáng jiù láng biàn yàn ěr yí yuè

现代白话:后夕见大蜘蛛,形如斗盘,缘床就琅,便宴你怡悦。

mǔ qǔ ér shā zhī láng xìng lǐ suì pì

这句话大意是:母取而杀之,琅性理遂僻。

liú yì qìng yōu míng lù yuē mǒu jùn zhāng jiǎ zhě yǔ sī tú cài mó yǒu qīn qiáo zhù mó jiā

这句话大意是:刘义庆《幽明录》曰:某郡张甲者,与司徒蔡谟有亲,侨住谟家。

zàn xíng shù sù guò qī bù fǎn

这句话大意是:暂行数宿,过期不反。

mó zhòu mián mèng jiǎ yún zàn xíng hū bào bìng huàn xīn fù bìng tòng zhàng mǎn bù dé tǔ xià mǒu shí sǐ

这句话大意是:谟昼眠梦甲云:"暂行忽暴病,患心腹病痛,胀满不得吐下,某时死。

zhǔ rén bìn liàn mó bēi tì xiāng duì

这句话大意是:"主人殡殓,谟悲涕相对。

yòu yún wǒ bìng míng qián huò luàn zì kě zhì zhī dàn rén mò zhī qí yào gù lìng sǐ ěr

这句话大意是:又云:"我病名干霍乱,自可治之,但人莫知其药,故令死耳。

mó yuē hé yǐ zhì zhī

现代白话:"谟曰:"凭什么治之?

jiǎ yuē qǔ zhī zhū shēng duàn qù jiǎo tūn zhī zé yù

这句话大意是:"甲曰:"取蜘蛛生断去脚,吞之则愈。

mó jué shǐ rén wǎng jiǎ xíng suǒ yàn zhī guǒ sǐ

这句话大意是:"谟觉,使人往甲行所验之,果死。

wèn zhǔ rén bìng shí rì jiē yǔ mèng fú

这句话大意是:问主人病时日,皆与梦符。

hòu yǒu qián huò luàn zhě shì yòng zhé chà

这句话大意是:后有干霍乱者,试用辄差。

guǎng wǔ xíng jì yuē zhī zhū jí wū jūn zhōng jí rén jiā yǒu xǐ shì

这句话大意是:《广五行记》曰:蜘蛛集于军中及人家,有喜事。

mèng shū yuē zhī zhū wèi dà fù qí xìng rán yě

这句话大意是:《梦书》曰:蜘蛛为大腹,其性然也。

mèng jiàn zhī zhū yōu huái rèn fù rén yě

这句话大意是:梦见蜘蛛,忧怀任妇人也。

gě hóng zhì nüè fāng yuē qǔ zhī zhū yī méi zhe fàn zhōng tūn jí yù

这句话大意是:葛洪《治疟方》曰:取蜘蛛一枚着饭中,吞即愈。

chéng gōng suí zhī zhū fù yuē dú gāo xuán yǐ fú chù suì shè wǎng wū sì yú

这句话大意是:成公绥《蜘蛛赋》曰:独高悬以浮处,遂设网于四隅。

nán lián dà wǔ běi jiē huá táng

这句话大意是:南连大庑,北接华堂。

zuǒ píng guǎng shà yòu yī gāo láng

这句话大意是:左凭广厦,右依高廊。

tǔ sī shǔ xù mù yǐn jié gāng

这句话大意是:吐丝属绪,目引结纲。

xiān luó luò mò qǐ cuò jiāo zhāng

这句话大意是:纤罗络漠,绮错交张。

yún jǔ wù zhui yǐ dài wú fāng

这句话大意是:云举雾缀,以待无方。

zhāng wàng zhī zhū fù yuē yú xiào yǒng péng lú ào bù qiū yuán lǎn zhī zhū zhī wèi chóng yān chéng xū yùn qiǎo gòu bù jiǎ wù yù zú xìng mìng xiāo rán jìng yì liáng kě wán yě

现代白话:张望《蜘蛛赋》曰:余啸咏蓬庐,傲步丘园,览蜘蛛之为虫呢,乘虚运巧,构不假物,欲足性命,萧然靖逸,良可玩也。

yī zhī zhū zhī wèi chóng zòng wēi xìng hu tiān rǎng

这句话大意是:伊蜘蛛之为虫,纵微性乎天壤。

bǐng miào zào yú huà líng hū wú ài ér wú xiǎng

这句话大意是:禀妙造于化灵,忽无碍而无想。

tǔ zì rán zhī xiān xù xiān huáng xī ér jié wǎng

这句话大意是:吐自然之纤绪,先皇羲而结网。

píng qīng lǔ bó yǐn xiǎn yīng dà míng zhī yōu lǎng

这句话大意是:凭轻虏馛隐显,应大明之幽朗。

yì nǚ

这句话大意是:○缢女。

ěr yǎ xiàn yì nǚ yě

现代白话:《你雅》蚬,缢女也。

sūn yán yuē xiǎo hēi chóng chì tóu sān fǔ wèi zhī yì nǚ

这句话大意是:(孙炎曰:小黑虫,赤头,三辅谓之缢女。

cǐ chóng duō mín duō yì sǐ

这句话大意是:此虫多,民多缢死。

guō pú zhèng yuē xǐ zì jīng sǐ gù yuē yì nǚ

这句话大意是:郭璞症曰:喜自经死,故曰缢女。

yì yuàn yuē yì nǚ chóng yě yī mèng jiàn zhǎng cùn xǔ tóu chì shēn hēi héng tǔ sī zì xuán

这句话大意是:《异苑》曰:缢女,虫也,一孟见,长寸许,头赤身黑,恒吐丝自悬。

xī qí dōng guō jiāng jì luàn cuī zhù zhī shì qìng fēng shā qí èr zi jiāng yì zì jīng

这句话大意是:昔齐东郭姜既乱崔杼之室,庆封杀其二子,姜亦自经。

sú chuán cǐ fù hái huà ér wèi chóng gù yǐ yì nǚ wèi míng

这句话大意是:俗传此妇骸化而为虫,故以缢女为名。

mǎ xián yīn xián

这句话大意是:○马蚿(音贤)。

ěr yǎ xián yīn xián

现代白话:《你雅》:蛝,(音闲。

mǎ jiàn shì bǎn qiè

这句话大意是:)马践(仕板切。

这句话大意是:)也。

guō pú zhù yuē mǎ juān jūn yě

这句话大意是:(郭璞注曰:马蠲蚐也。

sú hū mǎ chóng zhú jūn yīn jūn

这句话大意是:俗呼马〈虫逐〉,蚐音均。

zhāng yī guǎng yǎ yuē qū zǐ yú qiè

这句话大意是:张揖《广雅》曰:蛆(子鱼切。

qú qiáng yú qiè

这句话大意是:)蟝,(强鱼切。

mǎ chóng zhú

这句话大意是:)马〈虫逐〉。

yīn zhú

这句话大意是:(音逐。

mǎ chóng zhú mǎ xián yě

这句话大意是:)马〈虫逐〉,马蚿也。

sòng shū yuē wáng sù shēng yù shén gāo

这句话大意是:《宋书》曰:王素声誉甚高。

shān zhōng yǒu xián qí shēng qīng zhǎng tīng zhī shǐ rén bù yàn ér qí xíng shén chǒu

这句话大意是:山中有蚿,其声清长,听之使人不厌,而其形甚丑。

sù nǎi wèi xián fù yǐ zì kuàng

这句话大意是:素乃为《蚿赋》以自况。

lǔ zhòng liè yíng yuē yàn yún bǎi zú chóng sān duàn bù jué zhě chí zhī zhě zhòng

这句话大意是:《鲁仲猎萦》曰:谚云:百足虫,三断不蹶者,持之者众。

wén zi yuē shàn yòng rén zhě ruò xián zhī zú zhòng bù xiāng hài

这句话大意是:《文子》曰:善用人者,若蚿之足,众不相害。

huái nán zǐ tóng

这句话大意是:(《淮南子》同。

zhuāng zi yuē kuí lián xián xián lián shé

这句话大意是:《庄子》曰:夔怜蚿,蚿怜蛇。

kuí wèi xián yuē wú yǐ yī zú chěn shì jīn qiè

现代白话:夔谓蚿曰:"我以一足趻(士今切。

chuō chì zhuō qiè

这句话大意是:)踔(敕卓切。

ér xíng zi wú rú yǐ

现代白话:)而行,子无如了。

jīn zǐ shǐ wàn zú dú nài hé

这句话大意是:今子使万足,独奈何?

xián yuē bù rán

这句话大意是:"蚿曰:"不然。

zi bú jiàn fu tuò hu

这句话大意是:子不见夫唾吗?

pēn zé dà zhě rú zhū xiǎo zhě rú lù

这句话大意是:喷则大者如珠,小者如露。

jīn yǔ dòng wú tiān jī bù zhī suǒ yǐ rán

现代白话:今予动我天机,不知所以然。

sī mǎ biāo yuē běi yàn wèi xián wèi qiě qú yě

这句话大意是:"(司马彪曰:北燕谓蚿为且渠也。

huái nán zǐ yuē jì xià cǎo wèi qiān

这句话大意是:《淮南子》曰:季夏,草为蚈。

cǎo de yīn ér sǐ jí yīn zhōng fǎn yáng gù huà wèi qiān

这句话大意是:(草得阴而死,极阴中反阳,故化为蚈。

qiān mǎ quán yě

这句话大意是:蚈,马蠸也。

quán yīn quán

这句话大意是:蠸音权。

yòu yuē liáng jiàng zhī zú ruò hǔ zhī yá ruò sì zhī jiǎo ruò niǎo zhī yǔ ruò qiān yīn qiān

这句话大意是:又曰:良将之卒,若虎之牙,若兕之角,若鸟之羽,若蚈(音牵。

zhī zú

这句话大意是:)之足。

qiān mǎ quán yě

这句话大意是:(蚈,马蠸也。

yòu yuē qiān zú zhòng zǒu bù jí shé

这句话大意是:又曰:蚈足众,走不及蛇。

wù gù yǒu xiǎo bù rú dà yě

这句话大意是:物固有小不如大也。

míng táng yuè lìng yuē fǔ cǎo wèi juān

这句话大意是:《明堂月令》曰:腐草为蠲。

yáng xióng fāng yán yuē běi yàn mǎ xián wèi zhī qū qú

这句话大意是:扬雄《方言《曰:北燕,马蚿谓之蛆蟝。

zhāng mào xiān bó wù zhì yuē mǎ xián yī míng bǎi zú

这句话大意是:张茂先《博物志》曰:马蚿,一名百足。

zhōng duàn zé tóu wěi gè yì xíng ér qù

这句话大意是:中断则头尾各异行而去。

běn cǎo jīng yuē mǎ lù yī míng bǎi zú

这句话大意是:《本草经》曰:马陆,一名百足。

wú shì běn cǎo jīng yuē yī míng mǎ zhóu

这句话大意是:《吴氏本草经》曰:一名马轴。

jiē

这句话大意是:○蝔。

huái nán zǐ yuē jiē zhī jiāng yǔ

这句话大意是:《淮南子》曰:蝔知将雨。

gāo xiù yuē jiē chóng yě dà rú bǐ guǎn cháng sān cùn yú

这句话大意是:(高绣曰:蝔,虫也,大如笔管,长三寸馀。

jiē yīn jiē

这句话大意是:蝔音皆。

zhú chóng

这句话大意是:○竹虫。

huái nán wàn bì shù yuē zhú chóng yǐn rén zì yán qí chéng

这句话大意是:《淮南万毕术》曰:竹虫饮人,自言其诚。

zhú chóng sān méi zhú huáng shí méi zhì zhī

这句话大意是:(竹虫三枚,竹黄十枚,治之。

yù de rén qíng qǔ yào rú dà dòu shāo jiǔ zhōng yǐn zhī bù lìng zuì

这句话大意是:欲得人情,取药如大豆,烧酒中,饮之,不令醉。

yǐ wèn qí shì bì děi qí shí yě

这句话大意是:以问其事,必得其实也。

liǎo chóng

这句话大意是:○蓼虫。

kǒng cóng liǎo chóng fù yuē dǔ cí mào liǎo fēn pā tǔ róng

这句话大意是:孔丛《蓼虫赋》曰:睹兹茂蓼,纷葩吐荣。

yuán yǒu rú chóng jué zhuàng shì míng

这句话大意是:爰有蠕虫,厥状似暝。

qún jù qí jiān shí zhī yǐ shēng

这句话大意是:群聚其间,食之以生。

wù wù tuō shì yǐ kuàng hū rén

这句话大意是:悟物托事,以况乎人。

yòu zhǎng sī liǎo mò zhī qí xīn

这句话大意是:幼长斯蓼,莫知其辛。

qí cáo

这句话大意是:○蛴螬。

máo shī shuò rén yuē fū rú níng zhī lǐng rú qiú qí

这句话大意是:《毛诗·硕人》曰:肤如凝脂,领如蝤蛴。

qiú qí xiē chóng yě

这句话大意是:(蝤蛴,蝎虫也。

lù jī máo shī shū yì yuē qí cáo shēng fèn zhōng

这句话大意是:陆机《毛诗疏义》曰:蛴螬生粪中。

ěr yǎ yuē féi yīn fén

现代白话:《你雅》曰:蟦,(音汾。

qí cáo yě

这句话大意是:)蛴螬也。

guō pú zhèng yuē zài fèn tǔ zhōng zhě

这句话大意是:(郭璞症曰:在粪土中者。

qiú qí hé

这句话大意是:)蝤蛴,蝎。

zài mù zhōng yǒu yě

这句话大意是:(在木中有也。

jīn suī tōng míng zhī wèi hé suǒ zài yì yě

这句话大意是:今虽通名之为蝎,所在异也。

zhuāng zi yuē wū zú gēn wèi qí cáo

这句话大意是:《庄子》曰:乌足根为蛴螬。

sī mǎ biāo yuē wū zú cǎo míng shēng shùn diān

这句话大意是:(司马彪曰:乌足,草名,生瞬颠。

yīn qí cáo yě

这句话大意是:音齐曹也。

huái nán wàn bì shù yuē wěi chǎo liè cáo

这句话大意是:《淮南万毕术》曰:委吵劣螬。

yǐ qiū dōng huò shǔ zhì gōu zhōng jí shēng qí cáo yě

这句话大意是:(以秋冬获黍,置沟中,即生蛴螬也。

wáng chōng lùn héng yuē qí cáo huà wéi fù yù fù yù zhuǎn wéi chán

这句话大意是:王充《论衡》曰:蛴螬化为复育,复育转为蝉。

yáng xióng fāng yán yuē cī cáo wèi zhī féi fěi cuì

这句话大意是:扬雄《方言》曰:𧏗螬谓之蟦,(蜚翠。

zì guān ér dōng wèi zhī qiú cī qiú zī liǎng yīn

这句话大意是:)自关而东谓之蝤𧏗,(酋资两音。

huò wèi zhī juǎn shǔ shū juàn

这句话大意是:)或谓之卷属,(书卷。

huò wèi zhī xuān

这句话大意是:)或谓之蝖。

yì hū táng qí huò hū dì cán

这句话大意是:(亦呼堂齐,或呼地蚕。

xuān hú liǎng yīn

这句话大意是:宣斛两音。

liáng yì zhī jiān wèi zhī gé yīn gé

这句话大意是:)梁益之间谓之蛒,(音格。

huò wèi zhī hé huò wèi zhī zhì yīn zhì gé

这句话大意是:)或谓之蝎,或谓之蛭(音质)蛒。

qín jìn zhī jiān huò wèi zhī dù huò wèi zhī tiān lóu

这句话大意是:秦晋之间或谓之蠹,或谓之天蝼。

àn ěr yǎ yún tiān lóu

现代白话:(案,《你雅》云:,天蝼。

wèi kuò lóu ěr

这句话大意是:谓蛞蝼耳。

ér fāng yán yǐ wéi hé wèi xiáng qí yì yě

这句话大意是:而《方言》以为蝎,未详其义也。

bó wù zhì yuē qí cáo yǐ bèi xíng jué wū yòng zú yě

这句话大意是:《博物志》曰:蛴螬以背行,𫘝于用足也。

zǔ tái zhī zhì guài yuē wú zhōng shū láng shèng chōng zhì xiào

这句话大意是:祖台之《志怪》曰:吴中书郎盛冲至孝。

mǔ wáng shì shī míng chōng zàn xíng chì bì sì mǔ

这句话大意是:母王氏失明,冲暂行,敕婢食母。

bì nǎi zhēng qí cáo zhēng shí zhī wáng shì shén yǐ wéi měi ér bù zhī shì hé wù

这句话大意是:婢乃蒸蛴螬蒸食之,王氏甚以为美,而不知是何物。

r hái wáng shì yǔ yuē rǔ xíng bì jìn wú yī shí shén gān měi rán fēi yú fēi ròu

现代白话:儿还,王氏语曰:"你行,婢进我一食,甚甘美,然非鱼非肉。

rǔ shì wèn zhī

现代白话:你试问之。

jì ér wèn bì fú shí shì qí cáo

这句话大意是:"既而问婢,服食是蛴螬。

chōng bào mǔ tòng kū mǔ mù huò rán lì kāi

这句话大意是:冲抱母恸哭,母目霍然立开。

běn cǎo jīng yuē qí cáo yī míng féi qí zhǔ zhì xuè bì

这句话大意是:《本草经》曰:蛴螬,一名蟦齐,主治血痹。

lóu gū

这句话大意是:○蝼蛄。

zi rán yuē yǒu yī rén shēn zhuó liàn dān yī jiā zhí zào xí pěng shǒu yǔ zi rán yǔ

这句话大意是:《子然》曰:有一人身着练单衣袷直造席,捧手与子然语。

zi rán wèn qí xìng míng jí dá yún pū xìng lú míng guǐ jiā zài lǎn xī biān lín shuǐ

这句话大意是:子然问其姓名,即答云:"仆姓卢明宄,家在𡒄溪边,临水。

fù jīng bàn yá guǐ qí zuò rén jué tián chéng xi gōu biān yǐ zhì hū jiàn dà kǎn gōu zhōng lóu gū jiāng jìn dòu xǔ ér yǒu shù tóu jí zhuàng yí gè mí dà

这句话大意是:"复经半牙晷,其作人掘田塍西沟边蚁蛭,忽见大坎沟中,蝼蛄将近斗许,而有数头极壮,一个弥大。

zi rán zhì shì shǐ wù yuē jìn rì kè lú gōu fǎn yīn zé lóu gū yě

这句话大意是:子然至是始悟曰:"近日客卢钩,反音则蝼蛄也;。

jiā zài lǎn xī jí xi kǎn yě

这句话大意是:家在𡒄溪,即西坎也。

xī guàn yǐ fèi tāng zì shì suì jué

这句话大意是:"悉灌以沸汤,自是遂绝。

sōu shén jì yuē lú líng tài shǒu píng yuán páng qǐ zì zi jí

这句话大意是:《搜神记》曰:庐陵太守平原庞企,字子及。

zì shuō qí nǎi zǔ fēi zuì xì yù shí yǒu lóu gū chóng xíng qí zuǒ yòu wèi yuē ěr yǒu shén dāng huó wǒ

现代白话:自说其乃祖非罪系狱时,有蝼蛄虫行其左右,谓曰:"你有神,当活我。

yīn tóu fàn yǔ zhī shí jǐn fù lái xíng shāo dà shù rì xíng rú tún

这句话大意是:"因投饭与之,食尽复来,形稍大,数日形如豚。

jí dāng xíng lóu gū yè jué bì wèi kǒng yǐ chū

这句话大意是:及当刑,蝼蛄夜掘壁为孔以出。

gù páng shì cháng cí lóu gū

这句话大意是:故庞氏常祠蝼蛄。

gě hóng zhì jiàn gōu zài yān hóu bù chū fāng yuē yòng lóu gū nǎo tu zhī jí chū

这句话大意是:葛洪《治箭钩在咽喉不出方》曰:用蝼蛄脑涂之,即出。

fàn wāng zhì bù dé xiǎo biàn fāng yuē qǔ lóu gū dà zhě èr méi duàn qǔ tǐ xià yǐ yī shēng shuǐ zì zhī qù pí yǐn zhī xū yú biàn tōng

这句话大意是:范汪《治不得小便方》曰:取蝼蛄大者二枚,断取体下,以一升水渍之,去皮饮之,须臾便通。

běn cǎo jīng yuē chóng liú gū yī míng tiān lóu yī míng hú chǎn nán chū cì zài ròu zhōng kuì yōng zhǒng xià gěng yè jiě dú yù è chuāng

这句话大意是:《本草经》曰:〈虫留〉蛄,一名天蝼,一名螜,产难出,刺在肉中,溃痈肿,下哽咽,解毒,愈恶疮。

táo hóng jǐng běn cǎo jīng yuē lóu gū wèi xián hán

这句话大意是:陶弘景《本草经》曰:蝼蛄,味咸,寒。

qǔ zì chū zhě qí zì yāo yǐ qián shén sè zhǔ zhǐ dà xiǎo biàn

这句话大意是:取自出者,其自腰以前甚涩,主止大小便。

chǐ huò

这句话大意是:○尺蠖。

zhōu yì xià xì cí yuē chǐ huò zhī qū yǐ qiú shēn yě

这句话大意是:《周易·下系辞》曰:尺蠖之屈,以求伸也;。

lóng shé zhī zhé yǐ cún shēn yě

这句话大意是:龙蛇之蛰,以存身也。

ěr yǎ yuē huò chǐ huò

现代白话:《你雅》曰:蠖,蚇蠖。

jīn jié chóng jiù yě

这句话大意是:(今蝍〈虫就〉也。

yàn zǐ chūn qiū yuē xián zhāng wèi jǐng gōng yuē chǐ huò shí huáng jí shēn huáng shí cāng jí shēn cāng

这句话大意是:《晏子春秋》曰:弦章谓景公曰:"尺蠖食黄即身黄,食苍即身苍。

shuō wén yuē chǐ huò qū xìn chóng

这句话大意是:《说文》曰:尺蠖,曲信虫。

xìn yīn shēn

这句话大意是:(信音申。

fāng yán yuē cī yīn zī

这句话大意是:《方言》曰:𧏗(音资。

chóng jiù zi liù qiè

这句话大意是:)〈虫就〉(子六切。

wèi zhī chǐ huò

这句话大意是:)谓之尺蠖。

guō pú zhù yuē bù qū yě

这句话大意是:(郭璞注曰:步屈也。

cáo zi jiàn cháng gē xíng yuē chǐ huò zhī qū shēn tǐ dào shi qióng dá

这句话大意是:曹子建《长歌行》曰:尺蠖知屈伸,体道识穷达。

fu xiū yì qián tōng fù yuē huò qū tǐ yǐ qiú shēn xī lóng jiē mù ér shēng yún

这句话大意是:傅休奕《潜通赋》曰:蠖屈体以求伸兮,龙阶木而升云。

bào míng yuǎn chǐ huò fù yuē zhì zāi chǐ huò

现代白话:鲍明远《尺蠖赋》曰:智啊尺蠖!

guān jī ér zuò

这句话大意是:观机而作。

shēn fēi xiàng hòu qū fēi jīn báo

这句话大意是:伸非向厚,诎非今薄。

jìng zhí quán tíng jī zào yù fēng jīng

这句话大意是:静值泉渟,机躁遇风惊。

qǐ xuān qū ér kuàng mǎng fú lèi qì ér bìng xíng

这句话大意是:起轩躯而旷莽,伏累气而并形。

bīng tàn fú chù wéi rèn mǐ wǔ

这句话大意是:冰炭弗触,韦刃靡迕。

féng xiǎn cù jī zhí yí shū bù

这句话大意是:逢险蹙迹,值夷舒步。

jì hǎo tuì zhī jiàn cāi āi bì jìn zhī wèi dù

这句话大意是:忌好退之见猜,哀必进之为蠹。

měi xiāng shǒu yǐ kàn tú cháng jǐng xíng ér fān lù

这句话大意是:每骧首以瞰途,常景行而翻路。

gù shēn bù yù tuō de wú qián qī

这句话大意是:故身不豫托,地无前期;。

cóng fāng ér yīng hé lǜ hé sī

这句话大意是:从方而应,何虑何思?

shì yǐ jūn suàn mù qí quán guó róng nǐ pú bān gāo xián tú zhī yǐn lún zhì shì yǐ zhī cáng jiàn

这句话大意是:是以军算慕其权,国容拟蒲颁,高贤图之隐沦,智士以之藏见。

xiào shé líng zhī jiǔ zhé xiū lóng dé zhī fāng zhàn

这句话大意是:笑蛇灵之久蛰,羞龙德之方战。

guō pú chǐ huò zàn yuē guì yǒu kě jiàn jiàn yǒu kě zhēn

这句话大意是:郭璞《尺蠖赞》曰:贵有可贱,贱有可珍。

jiē cí chǐ huò tǐ cǐ qū shēn

这句话大意是:嗟兹尺蠖,体此屈伸。

lùn pèi lóng shé jiàn tàn shèng rén

这句话大意是:论配龙蛇,见叹圣人。

zhāng xié qī mìng yuē jiāo míng niǎo fēi ér shēng fēng chǐ huò dòng ér chéng xiǎng

这句话大意是:张协《七命》曰:鹪〈冥鸟〉飞而生风,尺蠖动而成响。

✦ You read 虫豸部·卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.