太平御览 · 李昉 · Chapter 949 of 1000

虫豸部·卷六

PinyinModern Translation
Size

chán chú

这句话大意是:○蟾蜍。

chūn qiū yùn dǒu shū yuē zhèng jì guāi zé chán chú yuè jīng sì tóu gǎn xiáng

这句话大意是:《春秋运斗枢》曰:政纪乖,则蟾蜍月精,四头感翔。

gǎn xiáng wèi yāo

这句话大意是:(感翔,为妖。

hán shī wài zhuàn yuē yú wǎng zhī shè hóng zé lí zhī

这句话大意是:《韩诗外传》曰:鱼网之设,鸿则罹之;。

yàn wǎn zhī qiú de cǐ qī shī

这句话大意是:燕婉之求,得此戚施。

xuē jūn yuē qī shī

这句话大意是:(薛君曰:戚施。

chán chú yù chǒu è

这句话大意是:蟾蜍,□□喻丑恶。

wén zi yuē chán chú pì bīng shòu zài wǔ yuè zhī wàng

这句话大意是:《文子》曰:蟾蜍辟兵,寿在五月之望。

huái nán zǐ yuē yuè zhào tiān xià ér shí wū chán zhū

这句话大意是:《淮南子》曰:月照天下,而蚀于蟾诸;。

téng shé yóu wù ér dài wū jí jū

这句话大意是:腾蛇游雾,而殆于蝍蛆。

chán zhū yuè zhōng há má shí yuè gù yuē shí wū chán zhū

这句话大意是:(蟾诸,月中虾蟆,食月,故曰食于蟾诸。

dài yóu wèi yě

这句话大意是:殆犹畏也。

jí jū xī shuài ěr yǎ wèi zhī qīng liè chóng zhī dà fù yě shàng shé shé bù gǎn dòng gù yuē dài yú jí jū

现代白话:蝍蛆,蟋蟀,《你雅》谓之蜻{列虫}之大腹也,上蛇,蛇不敢动,故曰殆于蝍蛆。

bào pǔ zǐ yuē chán chú shòu sān qiān suì

这句话大意是:《抱朴子》曰:蟾蜍寿三千岁。

yòu yuē ròu zhī zhě wèi wàn suì chán chú

这句话大意是:又曰:肉芝者,谓万岁蟾蜍。

tóu shàng yǒu jiǎo lǐng xià yǒu dān shū bā zì zài zhòng

这句话大意是:头上有角,领下有丹书'八'字再重。

yǐ wǔ yuè wǔ rì rì zhōng shí qǔ zhī yīn qián bǎi rì yǐ qí zú huà dì jí wéi liú shuǐ

这句话大意是:以五月五日日中时取之,阴干,百日,以其足画地,即为流水。

dài qí zuǒ shǒu wū shēn pì wǔ bīng

这句话大意是:带其左手于身,辟五兵。

ruò dí rén shè yǐ zhě gōng nǔ shǐ jiē fǎn hái zì xiàng yě

这句话大意是:若敌人射已者,弓弩矢皆反还自向也。

yòu yuē pì bīng fǎ huò yǐ yuè shí shí kè sān suì chán chú hóu xià yǒu bā zì zhě xuè yǐ shū suǒ chí zhī dāo jiàn

这句话大意是:又曰:辟兵法,或以月蚀时刻三岁蟾蜍喉下有'八'字者血,以书所持之刀剑。

xuán zhōng jì yuē chán chú tóu shēng jiǎo de ér shí zhī shòu qiān suì

这句话大意是:《玄中记》曰:蟾蜍头生角,得而食之,寿千岁。

yòu néng shí shān jīng

这句话大意是:又能食山精。

zhāng héng líng xiàn yuē yì qǐng bu shi zhī yào wū xī wáng mǔ héng é qiè zhī yǐ bēn yuè

这句话大意是:张衡《灵宪》曰:羿请不世之药于西王母,姮娥窃之以奔月。

suì tuō shēn yú yuè shì wèi chán chú

这句话大意是:遂托身于月,是为蟾蜍。

huái nán zǐ tóng

这句话大意是:(《淮南子》同。

hé tú yuē chán chú qù yuè tiān xià dà luàn

这句话大意是:《河图》曰:蟾蜍去月,天下大乱。

xī jīng zá jì yuē guǎng chuān wáng fā jìn líng gōng zhǒng de yù chán chú yī méi dà rú quán fù kōng róng wǔ hé rú xīn yù qǔ yǐ shèng shuǐ dī yàn

这句话大意是:《西京杂记》曰:广川王发晋灵公冢,得玉蟾蜍一枚,大如拳,腹空容五合,如新玉,取以盛水滴砚。

cuī shí sì mín yuè lìng yuē wǔ rì qǔ chán chú kě zhì è jū chuāng

这句话大意是:崔实《四民月令》曰:五日取蟾蜍,可治恶疽疮。

fu xuán shī yuē chán chú shí míng yuè hóng ní báo cháo rì

这句话大意是:傅玄诗曰:蟾蜍食明月,虹霓薄朝日。

há má

这句话大意是:○虾蟆。

yì tōng guà yàn yuē xià zhì xiǎo shǔ há má wú shēng

这句话大意是:《易通卦验》曰:夏至小暑,虾蟆无声。

shān hǎi jīng yuē lěi yīn yán lěi

这句话大意是:《山海经》曰:藟(音讠耒。

shān hú shuǐ chū yān dōng liú zhù wū shí shuǐ qí zhōng duō huó shī

现代白话:)山,湖水出呢,东流注于食水,其中多活师。

kē dòu yě

这句话大意是:(科斗也。

ěr yǎ huò yuē huó dōng yě

现代白话:《你雅》或曰活东也。

ěr yǎ yuē jǐng ma guō pú zhù yuē wā lèi

现代白话:《你雅》曰:蟼蟆,(郭璞注曰:蛙类。

yīn jīng yì yuē jǐng

这句话大意是:音惊,亦曰景。

kē dòu huó dōng

这句话大意是:)科斗,活东。

há má zǐ yě

这句话大意是:(虾蟆子也。

zhōu lǐ qiū guān xià yuē guō shì zhǎng qù wā miǎn

这句话大意是:《周礼·秋官下》曰:蝈氏掌去蛙黾。

fén mǔ jú yǐ huī sǎ zhī zé sǐ

这句话大意是:焚牡菊,以灰洒之,则死。

qí lǔ zhī jiān wèi wā wèi guō

这句话大意是:(齐鲁之间谓蛙为蝈。

miǎn gěng miǎn yě

这句话大意是:黾,耿黾也。

guō yǔ gěng miǎn yóu nù míng ér guō rén ěr gù qù zhī

这句话大意是:蝈与耿黾尤怒鸣而聒人耳,故去之。

hàn shū yuē wǔ dì xuán dǐng wǔ nián qiū wā yǔ há má jù dòu

这句话大意是:《汉书》曰:武帝玄鼎五年秋,蛙与虾蟆俱斗。

shì suì sì jiāng jūn zhòng shí wàn zhēng nán yuè kāi jiǔ jùn

这句话大意是:是岁,四将军、众十万征南越,开九郡。

hòu hàn shū yuē mǎ yuán wèi wěi áo shǐ gōng sūn shù guī wèi áo yuē zi yáng jǐng dǐ zhī wā ěr yán shù zhì shí piān xiá rú kǎn jiū gài wā

这句话大意是:《后汉书》曰:马援为隗嚣使公孙述,归,谓嚣曰:"子阳,井底之蛙耳,(言述志识偏狭,如坎纠戤蛙。

shì jiàn zhuāng zi

这句话大意是:事见《庄子》。

ér wàng zì zūn dà

这句话大意是:)而妄自尊大。

bù rú zhuān yì dōng fāng

这句话大意是:不如专意东方。

dōng guān hàn jì yuē péng chǒng táng shàng wén há má shēng zài huǒ lú xià záo de qiú zhī wú suǒ de

这句话大意是:《东观汉记》曰:彭宠堂上闻虾蟆声,在火炉下,凿地求之,无所得。

chǒng wèi nú suǒ shā

这句话大意是:宠为奴所杀。

zhāng fán hàn jì yuē líng dì zhù tiān lù há má tǔ shuǐ wū píng chāng mén wài qiáo dōng zhù rù gōng

这句话大意是:张璠《汉记》曰:灵帝铸天禄虾蟆,吐水于平昌门外桥东,注入宫。

yòu zuò fān chē kě wū shī wū qiáo xī sǎ nán běi jiāo

这句话大意是:又作翻车渴乌,施于桥西,洒南北郊。

jìn shū yuē yǒu wā míng yú huá lín yuán

这句话大意是:《晋书》曰:有蛙鸣于华林园。

huì dì wèn zuǒ yòu yuē wèi guān hu

这句话大意是:惠帝问左右曰:"为官吗?

wèi sī hu

这句话大意是:为私吗?

shì zhōng gǔ yìn duì yuē zài guān de wèi guān zài sī dì wèi sī

这句话大意是:"侍中贾胤对曰:"在官地为官,在私地为私。

sòng shū yuē zhāng chàng dì shōu cháng wèi zhì quǎn suǒ shāng yī yún shí há má kuài

这句话大意是:《宋书》曰:张畅弟收,常为猘犬所伤,医云:"食虾蟆脍。

shōu shén nán zhī chàng hán xiào xiān cháng shōu yīn cǐ nǎi shí chuàng yì jí yù

这句话大意是:"收甚难之,畅含笑先常,收因此乃食,创亦即愈。

nán shǐ yuē chén sēng zhāo bié míng fǎ lǎng shǎo shì tiān shí yuè shì

这句话大意是:《南史》曰:沉僧昭,别名法朗,少事天时岳士。

liáng wǔ líng wáng jì wèi kuài jī tài shǒu yàn zuò chí tíng wā míng guō ěr

这句话大意是:梁武陵王纪为会稽太守,宴坐池亭,蛙鸣聒耳。

wáng yuē shū fèi sī zhú zhī tīng

这句话大意是:王曰:"殊废丝竹之听。

sēng zhāo zhòu yàn shí xǔ kǒu biàn xi

这句话大意是:"僧昭咒厌十许,口便息。

jí rì wǎn wáng yòu yuē yù qí fù míng

这句话大意是:及日晚,王又曰:"欲其复鸣。

sēng zhào yuē wáng huan yǐ lán lìng rǔ míng

现代白话:"僧照曰:"王欢已阑,令你鸣。

jí biàn xiù shēn

这句话大意是:"即便嗅胂x。

yòu qí shū yuē biàn bīn há má fù yún yū qīng tuō zǐ míng wéi há yú

这句话大意是:又齐书曰:卞彬《虾蟆赋》云:"纡青拖紫,名为蛤鱼。

shì wèi bǐ lìng pú yě

这句话大意是:"世谓比令仆也。

yòu yún kē dòu wéi wéi qún fú àn shuǐ

这句话大意是:又云:"蝌斗惟惟,群浮暗水。

wéi cháo jì xī bǐ yì rú guǐ

这句话大意是:惟朝继夕,笔役如鬼。

bǐ lìng shǐ zī shì yě

这句话大意是:"比令史咨事也。

nán shǐ xiào yì chuán yuē qiū jié zì wěi zhì wú xīng wū chéng rén yě

这句话大意是:《南史·孝义传》曰:丘杰,字伟峙,吴兴乌程人也。

nián shí sì zāo mǔ sāng yǐ shú cài yǒu wèi bù cháng wū kǒu

这句话大意是:年十四遭母丧,以熟菜有味,不常于口。

suì yú mèng jiàn mǔ yuē sǐ wáng shì fēn bīn níng píng hé shì nǎi ěr tú kǔ

现代白话:岁馀,梦见母曰:"死亡是分宾狞呯,何事乃你荼苦?

rǔ dàn shēng cài yù há má dú líng chuáng qián yǒu sān wán yào kě qǔ fú zhī

现代白话:你啖生菜,遇虾蟆毒,灵床前有三丸药,可取服之。

jié jīng qǐ guǒ de ōu ōu zhōng yǒu yào fú zhī xià kē dǒu zi shù shēng

这句话大意是:"杰惊起,果得瓯,殴中有药,服之,下科斗子数升。

sān guó diǎn lüè yuē zhōu tiān hé èr nián qí wǔ ān yāo rén yǔ qí tú wěi yún máng bì yīn yǐn quán shuǐ xià de jīn fú qí jí bìng yù

这句话大意是:《三国典略》曰:周天和二年,齐武安妖人与其徒伪云:"盲躄,因饮泉水,下得金佛,其疾并愈。

wū shì yuǎn jìn xìn zhī nán nǚ wù jí sǐ guǐ yǒu lǎo huáng há má ōu rú jīn sè zhà chū zhà méi

这句话大意是:"于是远近信之,男女雾集,死晷有老黄虾蟆殴如金色,乍出乍没。

qí wǔ chéng jí bǎi guān yǐ xià mò bù yǐn zhī

这句话大意是:齐武成及百官已下,莫不饮之。

suí shū yuē yáng dì zài dōng gōng gōng zhōng shù yǒu yāo biàn nǎi mìng wèi wèi shǎo qīng xiāo jí ráng xié qì wū xuān cí diàn zuò jì shén

这句话大意是:《隋书》曰:炀帝在东宫,宫中数有妖变,乃命卫尉少卿萧吉禳邪气,于宣慈殿坐祭神。

shì shí mèng dōng de jiǔ wú shuǐ nǎi yǒu há má cóng xī nán lái rù zhì zuò hū rán ér shī

这句话大意是:是时孟冬,地久无水,乃有虾蟆从西南来,入至坐,忽然而失。

wén zi yuē qín zǐ yuē duō yán yǒu yì hu

现代白话:《文子》曰:禽孔子说:"多言有益乎"?

mò zǐ yuē há má wā miǎn rì yè héng míng kǒu qián shé pǐ rán ér bù tīng

现代白话:墨孔子说:"虾蟆蛙黾,日夜恒鸣,口干舌擗,然而不听;。

jīn guān chén jī dài dàn ér míng tiān xià jù dòng

这句话大意是:今观晨鸡,待旦而鸣,天下俱动。

duō yán hé yì

这句话大意是:多言何益?

wéi qí yán zhī shí yě

这句话大意是:惟其言之时也。

hán zǐ yuē yuè wáng gōu jiàn yù fá wú yù mín qīng sǐ

这句话大意是:《韩子》曰:越王勾践欲伐吴,欲民轻死。

chū jiàn dòu wā nǎi xià shì

这句话大意是:出,见斗蛙,乃下轼。

cóng zhě yuē wáng hé jìng yě

这句话大意是:从者曰:"王何敬也?

yuē yǐ qí yǒu yǒng qì gù yě

这句话大意是:"曰:"以其有勇气故也。

qí hòu guó rén qīng mìng sǐ zhàn

这句话大意是:"其后国人轻命死战。

huái nán zǐ yuē fu há má wèi chun shuǐ chài wèi cōng yīn cōng

这句话大意是:《淮南子》曰:夫虾蟆为鹑,水虿为蟌,(音聪。

jiē shēng wū fēi qí lèi

这句话大意是:)皆生于非其类。

lǎo há má huà wèi chun sǐ guǐ chài huà wèi cōng

这句话大意是:(老虾蟆化为鹑,死晷虿化为蟌。

cōng qīng tíng yě

这句话大意是:蟌,蜻蜓也。

wéi shèng rén néng zhī qí huà

这句话大意是:)惟圣人能知其化。

yòu yuē lán zhī yǐ fāng fāng xiāng yě

这句话大意是:又曰:兰芝以芳,(芳,香也。

wèi cháng jiàn shuāng

这句话大意是:)未常见霜。

gǔ zào pì bīng shòu jǐn wǔ yuè zhī wàng

这句话大意是:鼓造辟兵,寿尽五月之望。

gǔ zào gài wèi xiāo yī yuē há má

这句话大意是:(鼓造,盖谓枭,一曰虾蟆。

jīn shì rén wǔ yuè wàng zuò xiāo gēng yì zuò há má gēng

这句话大意是:今世人五月望作枭羹,亦作虾蟆羹。

guó yǔ yuē zhào xiāng zi yǐ yǐn duó yǒu kuān zhèng wū jìn yáng qí xīn bì hé nǎi shǒu jìn yáng

这句话大意是:《国语》曰:赵襄子以尹铎有宽政于晋阳,其心必和,乃守晋阳。

hòu jìn shī wéi ér guàn zhī chén zào shēng wā mín wú pàn yì

这句话大意是:后晋师围而灌之,沉灶生蛙,民无叛意。

shén xiān chuán yuē gé xuán zhǐ há má shǐ wǔ jiē yīng xián jié shǐ zhǐ nǎi zhǐ

这句话大意是:《神仙传》曰:葛玄指虾蟆使舞,皆应弦节,使止乃止。

yàn dān zi yuē tài zǐ zì xǐ de jīng kē yǒng wú qín yōu rì yǔ kē zhī dōng gōng lín chí ér guān

这句话大意是:《燕丹子》曰:太子自喜得荆轲,永无秦忧,日与轲之东宫临池而观。

kē shi zhuān tóu wā tài zǐ lìng rén fèng pán jīn yǐ jìn

这句话大意是:轲拾砖投蛙,太子令人奉盘金以进。

wù lǐ lùn yuē fu xū wú zhī tán shàng qí huá zǎo cǐ wěi wū chūn wā qiū chán guō ěr ér yǐ

这句话大意是:《物理论》曰:夫虚无之谈,尚其华藻,此尾于春蛙秋蝉,聒耳而已。

fēng sú tōng yuē sù sù há má diào wěi

这句话大意是:《风俗通》曰:肃肃,虾蟆掉尾。

sú shuō há má yī tiào bā chǐ zài tiào zhàng liù

这句话大意是:俗说虾蟆一跳八尺,再跳丈六。

cóng chūn zhì dōng tǎn luǒ xiāng zhú wú tā suǒ zuò diào wěi sù sù

这句话大意是:从春至冬,袒裸相逐,无他所作,掉尾肃肃。

jǐn àn há má jì chǔ sǐ guǐ qí wěi yòu duǎn zhèng néng shǐ diào zhī qǐ néng sù sù hu

这句话大意是:谨案:虾蟆既处死晷,其尾又短,正能使掉之,岂能肃肃吗?

yuán qí suǒ yǐ dāng yán xià mǎ huàn ruì diào wěi zhèn jī cháng sù sù yě

这句话大意是:原其所以,当言夏马,患蚋,掉尾,振击,常肃肃也。

há má xià mǎ yīn xiāng sì

这句话大意是:"虾蟆"、"夏马",音相似。

cuī bào gǔ jīn zhù yuē kē dòu há má zǐ yě

这句话大意是:崔豹《古今注》曰:科斗,虾蟆子也。

yī míng xuán zhēn yī míng xuán yú

这句话大意是:一名悬针,一名玄鱼。

xíng yuán yǒu wěi wén léi zé wěi tuō jiǎo shēng yě

这句话大意是:形圆、有尾,闻雷则尾脱脚生也。

guǎng wǔ xíng jì yuē huái zhōu níng zhēn guān duān hóng xià zhù yǐ wǔ shí yú nián

这句话大意是:《广五行记》曰:怀州凝真观端闳下柱已五十馀年。

dào shì wǎng wǎng wén yǒu há má shēng bù zhī hé chǔ

这句话大意是:道士往往闻有虾蟆声,不知何处。

hòu yīn zhù xiǔ huài yǐ tā zhù yì zhī zhuó zhī wū zhù zhōng de yī há má

这句话大意是:后因柱朽坏,以他柱易之,斫之,于柱中得一虾蟆。

qí zhù yòu wú kǒng xì

这句话大意是:其柱又无孔隙。

lǐng biǎo lù yì yuē táng lín ǎi wèi gāo zhōu tài shǒu

这句话大意是:《岭表录异》曰:唐林蔼为高州太守。

yǒu xiāng yě xiǎo ér mù niú wén tián zhōng yǒu há míng há jí dà xiā ma

这句话大意是:有乡野小儿牧牛,闻田中有蛤鸣,(蛤即大虾蟆。

mù tóng suì bǔ zhī

这句话大意是:)牧童遂捕之。

há yuè rù yī xué zhōng suì jué zhī nǎi mán qiú zhǒng yě

这句话大意是:蛤跃入一穴中,遂掘之,乃蛮酋冢也。

dé yī tóng gǔ qí sè cuì lǜ tǔ shí shù chù sǔn quē qí shàng yǐn qì níng yìn zhù wā miǎn zhī zhuàng

这句话大意是:得一铜鼓,其色翠绿,土蚀数处损缺,其上隐砌狞垽铸蛙黾之状。

yí qí míng wā jí tóng gǔ jīng yě

这句话大意是:疑其鸣蛙即铜鼓精也。

chǔ cí qī jiàn yuē xiā wā yóu wū yào chí

这句话大意是:《楚辞·七谏》曰:虾蛙游于药池。

fāng yào zhī chí

这句话大意是:(芳药之池。

chéng gōng suí yīn lín fù yuē bǎi chuān fàn làn héng lǎo liú zào zhōng shēng wā tíng yùn zhōu

这句话大意是:成公绥《阴霖赋》曰:百川泛滥横潦流,灶中生蛙庭运舟。

xī shuài

这句话大意是:○蟋蟀。

yì tōng xì guà yuē xī shuài zhī chóng suí yīn yǒu xù jū bì xiàng wài qù fù pá jiǎn jī nǚ gōng zhī xiàng

这句话大意是:《易通系卦》曰:蟋蟀之虫,随阴酉恤,居壁向外,趣妇爬戬绩,女工之像。

jīn shī jié bù jū bì shì nǚ shì bù chéng yǒu yín yì zhī xíng yīn yè wèi jiān gù wèi mén hù

这句话大意是:今失节不居壁,似女事不成,有淫佚之行,因夜为奸,故为门户。

yè kāi mén hù rén zhī suǒ yóu chū rù

这句话大意是:夜开门户,人之所由出入;。

jīn yè bù bì míng fēi yě

这句话大意是:今夜不闭,明非也。

yì tōng guà yàn yuē lì qiū qīng yīn jīng

这句话大意是:《易通卦验》曰:立秋,蜻(音精。

liè yīn liè míng

这句话大意是:)蛚(音列)鸣;。

bái lù xià qīng liè shàng táng

这句话大意是:白露下,蜻蛚上堂。

jīng fáng yì yāo zhàn yuē qī yuè jiàn shēn wèi yí zé xī shuài míng

这句话大意是:京房《易妖占》曰:七月建申为夷,则蟋蟀鸣。

máo shī dōng shuài yuē xī shuài zài táng suì yù qí mù

这句话大意是:《毛诗·冬蟀》曰:蟋蟀在堂,岁聿其暮。

jīn wǒ bù lè rì yuè qí chú

这句话大意是:今我不乐,日月其除。

yòu bīn qī yuè yuē qī yuè zài yě bā yuè zài yǔ jiǔ yuè zài hù shí yuè xī shuài rù wǒ chuáng xià

这句话大意是:又《豳·七月》曰:七月在野,八月在宇,九月在户,十月蟋蟀入我床下。

jiān yún zì qī yuè zhì shí yuè rù wǒ chuáng xià jiē wèi xī shuài yě

这句话大意是:(《笺》云:自七月至十月入我床下,皆谓蟋蟀也。

yán jiāng hán yǒu jiàn fēi zú lái yě

这句话大意是:言将寒有渐,非卒来也。

lù jī máo shī shū yì yuē xī shuài shì huáng ér xiǎo zhèng hēi yǒu guāng zé rú qī yǒu jiǎo chì

这句话大意是:陆机《毛诗疏义》曰:蟋蟀,似蝗而小,正黑,有光泽如漆,有角翅。

yī míng qióng yī míng qīng liè

这句话大意是:一名蛩,一名蜻蛚。

chu rén zé zhī wáng sūn

这句话大意是:楚人溭之王孙。

yōu zhōu rén wèi zhī cù zhī dū cù zhī yán yě lǐ yǔ yuē qù zhī míng lǎn fù jīng

这句话大意是:幽州人谓之促织,督促之言也,里语曰:"趣织鸣,懒妇惊。

shī yì wèn yuē xī shuài shí ying ér huà chéng yě

这句话大意是:《诗义问》曰:蟋蟀,食蝇而化成也。

liú fāng máo shī yì quán yuē xī shuài jīn cù zhī yě yī míng qīng liè

这句话大意是:刘芳《毛诗义筌》曰:蟋蟀,今促织也,一名蜻蛚。

chu wèi zhī xī shuài huò wèi zhī qióng nán chǔ wèi zhī wáng sūn yě

这句话大意是:楚谓之蟋蟀,或谓之蛩,南楚谓之王孙也。

fāng yán tóng

这句话大意是:(《方言》同。

cài yōng yuè lìng zhāng jù yuē xī shuài huò wèi zhī qióng yì wèi zhī qīng liè sī zhōng shā jī zhī lèi

这句话大意是:蔡邕《月令章句》曰:蟋蟀,或谓之蛩,亦谓之蜻蛚,斯螽、莎鸡之类。

lǐ jì yuè lìng yuē jì xià zhī yuè xī shuài jū bì

这句话大意是:《礼记·月令》曰:季夏之月,蟋蟀居壁。

chūn qiū kǎo yì yóu yuē lì qiū qù zhī míng

这句话大意是:《春秋考异邮》曰:立秋,趣织鸣。

sòng jūn yuē qù zhī xī shuài yě

这句话大意是:(宋均曰:趣织,蟋蟀也。

lì qiū nǚ gōng jí gù qù yě

这句话大意是:立秋,女功急,故趣也。

chūn qiū qián tán ba yuē xī shuài jí tiān zǐ wú yuǎn bīng

这句话大意是:《春秋潜潭巴》曰:蟋蟀集,天子无远兵。

chūn qiū shuō tí cí yuē qù zhī wéi yán qù zhī yě zhī xīng shì jù gù qù zhī míng nǚ zuò jiān

这句话大意是:《春秋说题辞》曰:趣织为言趣织也,织兴事遽,故趣织鸣,女作兼。

ěr yǎ yuē xī shuài qióng yě

现代白话:《你雅》曰:蟋蟀,蛩也。

guō pú zhù yuē jīn cù zhī yě yì míng qīng liè yě

这句话大意是:(郭璞注曰:今促织也,亦名蜻蛚也。

zhōu shū shí xùn yuē xiǎo shǔ zhī rì wēn fēng zhì

这句话大意是:《周书·时训》曰:小暑之日,温风至;。

yòu wǔ rì xī shuài jū bì

这句话大意是:又五日,蟋蟀居壁。

yuán hóng hòu hàn shū yuē cuī yīn shàng shū yuē qiè wén chūn yáng fā ér cāng gēng míng qiū fēng lì ér xī shuài yín míng gài qì shǐ zhī rán yě

这句话大意是:袁宏《后汉书》曰:崔骃上书曰:"窃闻春阳发而仓庚鸣,秋风厉而蟋蟀吟,鸣盖气使之然也。

gàn bǎo sōu shén jì yuē xiǔ wěi wèi qióng mài wèi chóng yǎn dié

这句话大意是:干宝《搜神记》曰:朽苇为蛩,麦为〈虫奄〉蝶。

cuī bào gǔ jīn zhù yuē xī shuài yī míng yín qióng

这句话大意是:崔豹《古今注》曰:蟋蟀,一名吟蛩。

qiū chū shēng de hán zé míng zào

这句话大意是:秋初生,得寒则鸣噪。

jǐ nán rén wèi wéi lǎn fù yě

这句话大意是:济南人谓为懒妇也。

yòu yuē shā jī yī míng cù zhī yī míng luò wěi yī míng xī shuài

这句话大意是:又曰:沙鸡,一名促织,一名络纬,一名蟋蟀。

cù zhī wèi míng shēng rú jí zhī yě

这句话大意是:促织,谓鸣声如急织也。

luò wěi wèi qí shēng rú fǎng yě

这句话大意是:络纬,谓其声如纺也。

cù zhī yī míng cù jī

这句话大意是:促织,一名促机;。

luò wěi yī míng fǎng wěi

这句话大意是:络纬,一名纺纬。

yuán jí shī yuē kāi qiū zhào liáng qì xī shuài míng chuáng wéi

这句话大意是:阮籍诗曰:开秋肇凉气,蟋蟀鸣床帷。

gǎn wù huái yīn yōu qiǎo rán lìng xīn bēi

这句话大意是:感物怀殷忧,悄然令心悲。

lú chén xī shuài fù yuē hé cí chóng zhī zī shēng

这句话大意是:卢谌《蟋蟀赋》曰:何兹虫之资生?

yì líng zhì zhī yōu shòu

这句话大意是:亦灵智之攸授。

xiǎng shén qì zhī me miǎo tǐ xíng róng zhī wēi lòu

这句话大意是:享神气之么眇,体形容之微陋。

yú shí wēi liáng jì jiè huǒ líng

这句话大意是:于时微凉,既戒火灵。

gào qù xuán yǐ cí yǔ xiáng kūn

这句话大意是:告去玄乙,辞宇翔鶤。

yīn kūn

这句话大意是:(音昆。

nán gù fēng lì lì ér dòng kē lù líng líng ér yǔn shù

这句话大意是:)南顾风戾戾而动柯,露零零而陨树。

yuè zhuǎn jǐng ér xī tuí hàn huí bō ér dōng zhù

这句话大意是:月转景而西颓,汉回波而东注。

lì qīng xiǎng yú gàn xiāo jī bēi shēng yǐ qì shǔ

这句话大意是:厉清响于干宵,激悲声以迄曙。

wáng bāo shèng zhǔ de xián chén sòng yuē hǔ xiào ér fēng liè lóng xīng ér zhì yún

这句话大意是:王褒《圣主得贤臣颂》曰:虎啸而风冽,龙兴而致云。

xī shuài sì qiū yín fú yóu chū yǐ yīn

这句话大意是:蟋蟀俟秋吟,蜉蝣出以阴。

chǔ cí yuē dàn róng yǔ ér dú yǐ xī xī shuài míng wū xī táng

这句话大意是:《楚辞》曰:澹容与而独倚兮,蟋蟀鸣于西堂。

diāo láo

这句话大意是:○虭蟧。

shī yì shū yuē yǎn yīn yǎn yī míng diāo yīn dāo

这句话大意是:《诗义疏》曰:蝘,(音偃)一名虭(音刀。

láo yīn láo

这句话大意是:)蟧,(音劳。

huì gū yě

这句话大意是:)蟪蛄也。

ěr yǎ yuē tíng mù xī lù

现代白话:《你雅》曰:蜓蚞,螇螰。

jí tí láo yě yī míng huì tí láo qí rén hū xī chóng gù

这句话大意是:(即蝭蟧也,一名蟪蝭蟧,齐人呼螇〈虫固〉。

tí mù xī lù sì yīn

这句话大意是:题木奚鹿四音。

jiā yǔ yuē kǒng zǐ wèi zǎi yú yuē wéi shān shí lǐ huì gū zhī shēng yóu zài wū ěr

这句话大意是:《家语》曰:孔子谓宰予曰:"违山十里,蟪蛄之声犹在于耳。

zhuāng zi yuē huì gū bù zhī chūn qiū

这句话大意是:《庄子》曰:蟪蛄不知春秋。

sī mǎ biāo zhù yuē tí láo chūn shēng xià sǐ xià shēng qiū sǐ gù bù zhī suì zhī chūn qiū yě

这句话大意是:(司马彪注曰:蝭蟧春生夏死,夏生秋死,故不知岁之春秋也。

yáng xióng fāng yán yuē shé jué shàng yīn zhé xià yīn guài

这句话大意是:扬雄《方言》曰:蛥蚗,(上音折,下音夬。

qí wèi zhī xī lù

这句话大意是:)齐谓之螇螰;。

xī lù liǎng yīn

这句话大意是:(奚鹿两音。

chu wèi zhī huì gū huò wèi zhī líng gū

这句话大意是:)楚谓之蟪蛄,或谓之蛉蛄;。

shàng yīn líng

这句话大意是:(上音零。

qín wèi zhī shé jué

这句话大意是:)秦谓之蛥蚗;。

zì guān ér dōng wèi zhī diāo láo diāo liào liǎng yīn

这句话大意是:自关而东谓之虭蟧,(貂料两音。

huò wèi zhī tí yīn dì

这句话大意是:)或谓之蝭(音帝。

láo huò wèi zhī tíng mù

这句话大意是:)蟧,或谓之蜓蚞;。

yīn

这句话大意是:(音。

tíng mù xī chǔ yǔ qín tōng míng

这句话大意是:廷木)西楚与秦通名。

jiāng dōng yòu hū wèi xiāo láo

这句话大意是:(江东又呼为𫋇蟧。

fēng tǔ jì yuē qiū ér huì gū míng wū cháo hán qióng míng wū yè

这句话大意是:《风土记》曰:秋而蟪蛄鸣于朝,寒蛩鸣于夜。

shǔ fù

这句话大意是:○鼠负。

ěr yǎ yuē pán shǔ fù yě

现代白话:《你雅》曰:蟠,鼠负也。

guō pú yuē cǐ wèng qì dǐ chóng yě

这句话大意是:(郭璞曰:此瓮器底虫也。

jiù shuō yī wēi shǔ fù bié míng wèi xiáng yě

这句话大意是:旧说伊威鼠妇别名,未详也。

máo shī dōng shān yuē yī wēi zài shì

这句话大意是:《毛诗·东山》曰:伊威在室。

yī wēi wěi shǔ yě

这句话大意是:(伊威,委黍也。

lù jī máo shī shū yì yuē yī wēi yī míng wěi shǔ yī míng shǔ fù

这句话大意是:陆机《毛诗疏义》曰:伊威,一名委黍,一名鼠妇。

zài bì gēn wèng dǐ tǔ zhōng shì bái yú zhě yě

这句话大意是:在壁根瓮底土中,似白鱼者也。

shuō wén yuē pán zhè yīn zhè

这句话大意是:《说文》曰:蟠蟅,(音柘。

shǔ fù yě

这句话大意是:)鼠妇也。

yī wēi wěi shǔ shǔ fù yě

这句话大意是:蛜威、委黍,鼠负也。

gàn bǎo sōu shén jì yuē yù zhāng yǒu yī jiā bì zài zào xià hū yǒu rén zhǎng shù cùn lái zào jiān

这句话大意是:干宝《搜神记》曰:豫章有一家婢,在灶下,忽有人长数寸,来灶间。

bì wù yǐ lǚ jiàn shā yī rén

这句话大意是:婢误以履践杀一人。

xū yú suì yǒu shù bǎi rén zhe cuī má chí guān yíng sàng xiōng yí jiē bèi chū dōng mén rù yuán zhōng fù xiāng xià

这句话大意是:须臾,遂有数百人着缞麻,持棺迎丧,凶仪皆备,出东门,入园中复舡下。

jiù shì jiē shì shǔ fù zuò tāng jiāo shā suì jué

这句话大意是:就视,皆是鼠妇,作汤浇杀,遂绝。

gě hóng zhì nüè fāng yuē qǔ shǔ fù chóng shí sì méi gè yǐ zāo fēng guǒ zhī fán shí sì wán

这句话大意是:葛洪《治疟方》曰:取鼠妇虫十四枚,各以糟封裹之,凡十四丸。

lín fā fú qī wán biàn yù

这句话大意是:临发,服七丸便愈。

táo hóng jǐng běn cǎo jīng yuē shǔ fù yī míng pán fù yī míng yī wēi yī míng wěi rén

这句话大意是:陶弘景《本草经》曰:鼠妇,一名蟠负,一名伊威,一名委人。

sú yán shǔ duō zài kǎn zhōng bèi zé fù zhī

这句话大意是:俗言鼠多在坎中,背则负之。

jīn zuò fù zì rú shì guāi lǐ

这句话大意是:今作'妇'字,如似乖理。

yòu yī míng shǔ gū

这句话大意是:又一名鼠姑。

jiā yòng cǐ yuè mèi rén shén duō fāng ér yīng shǎo

这句话大意是:家用此悦媚人,甚多方而应少。

这句话大意是:○蠹。

hán shī wài zhuàn yuē kū yú xián suǒ yú hé bù dù

这句话大意是:《韩诗外传》曰:枯鱼衔索,于何不蠹?

ěr yǎ yuē hé jié hú chóng qū

现代白话:《你雅》曰:蝎,蛣蝴〈虫屈〉。

mù zhōng dù chóng

这句话大意是:(木中蠹虫。

hé sāng dù

这句话大意是:)蝎,桑蠹。

jí jié chóng qū yě

这句话大意是:(即蛣〈虫屈〉也。

hàn shū yuē wén dì cì wèi tuó shū yī wù tuó yīn shǐ zhě xiàn guì dù yī qì

这句话大意是:《汉书》曰:文帝赐尉佗书、衣物,佗因使者献桂蠹一器。

wén zǐ yuē shān shēng jīn fǎn zì kè

现代白话:文孔子说:山生金,反自刻;。

mù shēng dù hái zì shí

这句话大意是:木生蠹,还自食。

mù tiān zǐ chuán yuē tiān zǐ dōng yóu cì què liáng dù shū yú yǔ líng

这句话大意是:《穆天子传》曰:天子东游,次雀梁,蠹书于羽陵。

wèi bào shū dù chóng qiú yuē dù shū yě

这句话大意是:(谓暴书蠹虫囚曰蠹书也。

dù bǎo dà yè shí yí lù yuē qī nián shǐ ān jùn xiàn guì dù sì píng píng bié yī qiān tóu

这句话大意是:杜宝《大业拾遗录》曰:七年,始安郡献桂蠹四瓶,瓶别一千头。

zǐ sè xiāng xīn yǒu wèi

这句话大意是:紫色,香辛有味。

dàn zhī qù yīn tán zhī jí

这句话大意是:啖之,去阴痰之疾。

qiáng yáng yīn yáng

这句话大意是:○强蛘(音羊)。

ěr yǎ yuē gū shī chóng qiáng yáng yě

现代白话:《你雅》曰:蛄{施虫},强蛘也。

guō pú zhèng yuē mǐ gǔ zhōng dù xiǎo hēi chóng yě

这句话大意是:(郭璞症曰:米谷中蠹小黑虫也。

jiàn píng rén hū wèi yáng zǐ

这句话大意是:建平人呼为蛘子。

yīn yáng

这句话大意是:音羊。

fāng yán yuē gū shī chóng yīn shī

这句话大意是:《方言》曰:蛄{施虫}(音施。

wèi zhī qiáng yáng

这句话大意是:)谓之强蛘。

guō pú zhèng yuē jiāng dōng wèi zhī gū shī chóng yě

这句话大意是:(郭璞症曰:江东谓之姑{施虫}也。

niè sāng

这句话大意是:○啮桑。

ěr yǎ yuē náng yīn xiǎng

现代白话:《你雅》曰:蠰,(音饷。

niè sāng

这句话大意是:)啮桑。

guō pú yuē shì tiān niú yě zhǎng jiǎo tǐ yǒu bái diǎn xǐ niè sāng shù zuò kǒng cáng qí zhōng

这句话大意是:(郭璞曰:似天牛也,长角,体有白点,喜啮桑树,作孔藏其中。

jiāng dōng hū wèi niè fā

这句话大意是:江东呼为啮发。

shǒu guā

这句话大意是:○守瓜。

ěr yǎ yuē quán yīn quán

现代白话:《你雅》曰:蠸(音权。

yú fù shǒu guā yě

这句话大意是:)舆父,守瓜也。

guō pú zhèng yuē jīn guā zhōng huáng xiǎo chóng xǐ shí guā yè míng yuē shǒu guā

这句话大意是:(郭璞症曰:今瓜中黄小虫,喜食瓜叶,名曰守瓜。

yóu yán

这句话大意是:○蚰蜒。

ěr yǎ yuē yǐn dì rù ěr

现代白话:《你雅》曰:螾墬,入耳。

yóu yán yě

这句话大意是:(蚰蜒也。

dì yīn yǎn

这句话大意是:墬,音衍。

fāng yán yuē zì guān ér dōng yóu yán wèi zhī yǐn yǎn chóng huò wèi zhī rù ěr huò wèi zhī chóng zhǎng yīn cháng chóng lì

这句话大意是:《方言》曰:自关而东,蚰蜒谓之蚓{衍虫},或谓之入耳,或谓之〈虫长〉(音长)〈虫丽〉;。

suǒ yí qiè

这句话大意是:(所宜切。

zhào wèi zhī jiān huò wèi zhī fú yū

这句话大意是:)赵魏之间或谓之蚨虶;。

yīn fú yú

这句话大意是:(音扶于。

běi yàn wèi zhī chóng chǒu ní

这句话大意是:)北燕谓之〈虫丑〉蚭。

guǎng yǎ tóng

这句话大意是:(《广雅》同。

chóng chǒu nú liù qiè

这句话大意是:〈虫丑〉,奴六切。

ní yīn ní

这句话大意是:蚭,音尼。

féi yīn féi

这句话大意是:○蜰(音肥)。

guǎng wǔ xíng jì yuē chūn qiū lǔ zhuāng gōng èr shí jiǔ nián féi liú xiàng yǐ wéi cǐ fēi zhōng guó suǒ yǒu

这句话大意是:《广五行记》曰:《春秋·鲁庄公二十九年》"蜰",刘向以为此非中国所有。

nán yuè shèng shǔ nán nǚ tóng chuān zé yín luàn suǒ shēng

这句话大意是:南越盛暑,男女同川泽,淫乱所生。

wèi chóng chòu è

这句话大意是:为虫臭恶。

shí gōng qǔ qí yín nǚ wèi fū rén

这句话大意是:时公娶齐淫女为夫人。

hòu hàn shū yuē wáng mǎng dì huáng xuán nián féi bì tiān zhì cháng ān rù wèi yāng gōng mǎng mǎng fā lì bǔ zhī

这句话大意是:《后汉书》曰:王莽地皇玄年,蜰蔽天至长安,入未央宫莽,莽发吏捕之。

wū shí tiān xià dà luàn xún ér mǎng bài jiàn shā

这句话大意是:于时天下大乱,寻而莽败见杀。

fěi lián

这句话大意是:○蜚廉。

běn cǎo jīng yuē fěi lián wèi xián zhì xuè yū suì xià xuè pò jī jù liáo hóu bì

这句话大意是:《本草经》曰:蜚廉,味咸,治血瘀,遂下血,破积聚,疗喉痹。

shēng jìn de shān zé zhōng èr yuè cǎi zhī

这句话大意是:生晋地山泽中,二月彩之。

wú shì běn cǎo yuē fěi lián chóng shén nóng huáng dì yún zhì fù rén hán rè

这句话大意是:《吴氏本草》曰:蜚廉虫,神农、黄帝云治:妇人寒热。

xiǎng

这句话大意是:○蚃。

ěr yǎ yuē guó yīn huò

现代白话:《你雅》曰:国(音或。

mò chóng xiǎng yě

这句话大意是:)貉,虫蚃也。

yīn xǔ liǎng qiè

这句话大意是:(音许两切。

jīn hū yǒng chóng wèi xiǎng

这句话大意是:今呼蛹虫为蚃。

guǎng yǎ yuē tǔ yǒng xiǎng chóng

这句话大意是:《广雅》曰:土蛹,蚃虫。

qiú chóng sōu yīn qiú sōu

这句话大意是:○{求虫}螋(音求搜)。

shuō wén yuē qiú chóng duō zú chóng yě

这句话大意是:《说文》曰:{求虫},多足虫也。

guǎng yǎ yuē qín qiú chóng sōu yě

这句话大意是:《广雅》曰:矜,{求虫}螋也。

bó wù zhì yuē qú sōu chóng ruò rén yǐng yì suí suǒ zhuó chù shēng chuāng

这句话大意是:《博物志》曰:蠷螋虫溺人影,亦随所着处生疮。

lú shì yuē yǐ jī cháng cǎo dǎo tú jīng rì jí yù

这句话大意是:(卢氏曰:以鸡肠草捣途,经日即愈。

chén chóng

这句话大意是:○尘虫。

wú shì běn cǎo yuē chén chóng yī míng tǔ biē

这句话大意是:《吴氏本草》曰:尘虫,一名土鳖。

shé gōng

这句话大意是:○蛇公。

yì yuàn yuē hǎi qǔ yǒu wù míng shé gōng xíng rú fù lián huā zhèng bái

这句话大意是:《异苑》曰:海曲有物名蛇公,形如复莲花,正白。

yǔ chǎn yáng dōu fù yuē shé gōng chén guāng wū hǎi qǔ

这句话大意是:庾阐《杨都赋》曰:蛇公沉光于海曲。

dié dāng shàng zhī lì qiè xià duō láng qiè

这句话大意是:○螲蟷(上知栗切,下多郎切)。

ěr yǎ yuē wáng tiě yīn tiě

现代白话:《你雅》曰:王,蛈(音铁。

tāng yīn tāng

这句话大意是:)蝪(音汤。

这句话大意是:)也。

guō pú zhèng yuē jí dié dāng yě

这句话大意是:(郭璞症曰:即螲蟷也。

shì zhī zhū zài xué zhōng yǒu gài

这句话大意是:似蜘蛛,在穴中,有盖。

jīn hé běi rén hū chóng shì ní yáng yě

这句话大意是:今河北人呼〈虫誓〉鲵昜也。

jīn huā

这句话大意是:○金花。

zhú fǎ zhēn dēng luó shān shū yuē jīn huā chóng dà rú bān māo xíng sè wén cǎi rú jīn shì guī shǔ de zhī yǎng wán mí rì

这句话大意是:竺法真《登罗山疏》曰:金花虫,大如班猫,形色文彩如金,是龟属,得之养玩弥日。

cí mǔ

这句话大意是:○慈母。

huái nán zǐ yuē cháo xiù bù zhī huì shuò

这句话大意是:《淮南子》曰:朝秀不知晦朔。

xǔ shèn zhù yuē zhāo shēng mù sǐ chóng yě shēng zhǎng shàng shì cán é yī yuē cí mǔ

这句话大意是:(许慎注曰:朝生暮死虫也,生长上,似蚕蛾,一曰兹母。

✦ You read 虫豸部·卷六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.