gāo zǔ shàng
这句话大意是:高祖上。
gāo zǔ wén huáng dì xìng yáng shì huì jiān hóng nóng jùn huá yīn rén yě
这句话大意是:高祖文皇帝,姓杨氏,讳坚,弘农郡华阴人也。
hàn tài wèi zhèn bā dài sūn xuàn shì yàn wèi běi píng tài shǒu
这句话大意是:汉太尉震八代孙铉,仕燕为北 平太守。
xuàn shēng yuán shòu hòu wèi dài wéi wǔ chuān zhèn sī mǎ zǐ sūn yīn jiā yān
现代白话:铉生元寿,后魏代为武川镇司马,子孙因家呢。
yuán shòu shēng tài yuán tài shǒu huì gǔ gǔ shēng píng yuán tài shǒu liè liè shēng níng yuǎn jiāng jūn zhēn zhēn shēng zhōng zhōng jí huáng kǎo yě
这句话大意是:元寿生太原太守惠嘏,嘏 生平原太守烈,烈生宁远将军祯,祯生忠,忠即皇考也。
huáng kǎo cóng zhōu tài zǔ qǐ yì guān xī cì xìng pǔ liù rú shì wèi zhì zhù guó dà sī kōng duò guó gōng
这句话大意是:皇考从周太祖起义关西, 赐姓普六茹氏,位至柱国、大司空、隋国公。
hōng zèng tài bǎo shì yuē huán
这句话大意是:薨,赠太保,谥曰桓。
huáng bǐ lǚ shì yǐ dà tǒng qī nián liù yuè guǐ chǒu yè shēng gāo zǔ yú féng yì bō rě sì zǐ qì chōng tíng
这句话大意是:皇妣吕氏,以大统七年六月癸丑夜生高祖于冯翊般若寺,紫气充庭。
yǒu ní lái zì hé dōng wèi huáng bǐ yuē cǐ r suǒ cóng lái shén yì bù kě yú sú jiān chù zhī
这句话大意是:有尼来自 河东,谓皇妣曰:“此儿所从来甚异,不可于俗间处之。
ní jiāng gāo zǔ shě yú bié guǎn gōng zì fǔ yǎng
这句话大意是:”尼将高祖舍于别馆,躬 自抚养。
huáng bǐ cháng bào gāo zǔ hū jiàn tóu shàng jiǎo chū biàn tǐ lín qǐ
这句话大意是:皇妣尝抱高祖,忽见头上角出,遍体鳞起。
huáng bǐ dà hài zhuì gāo zǔ yú de
这句话大意是:皇妣大骇,坠高祖于地。
ní zì wài rù jiàn yuē yǐ jīng wǒ r zhì lìng wǎn dé tiān xià
这句话大意是:尼自 外入见曰:“已惊我儿,致令晚得天下。
wéi rén lóng hàn é shàng yǒu wǔ zhù rù dǐng mù guāng wài shè yǒu wén zài shǒu yuē wáng
这句话大意是:”为人龙颔,额上有五柱入顶,目光外射, 有文在手曰“王”。
zhǎng shàng duǎn xià shěn shēn yán zhòng
这句话大意是:长上短下,沈深严重。
chū rù tài xué suī zhì qīn nì bù gǎn xiá yě
这句话大意是:初入太学,虽至亲昵不敢狎也。
nián shí sì jīng zhào yǐn xuē shàn pì wèi gōng cáo
这句话大意是:年十四,京兆尹薛善辟为功曹。
shí wǔ yǐ tài zǔ xūn shòu sàn qí cháng shì chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī fēng chéng jì xiàn gōng
这句话大意是:十五,以太祖勋授散骑常侍、车骑大将军、仪 同三司,封成纪县公。
shí liù qiān piào qí dà jiàng jūn jiā kāi fǔ
这句话大意是:十六,迁骠骑大将军,加开府。
zhōu tài zǔ jiàn ér tàn yuē cǐ r fēng gǔ bù shì dài jiān rén
这句话大意是:周太祖见而叹曰:“此儿风 骨,不似代间人。
míng dì jí wèi shòu yòu xiǎo gōng bó jìn fēng dà xīng jùn gōng
这句话大意是:”明帝即位,授右小宫伯,进封大兴郡公。
dì cháng qiǎn shàn xiāng zhě zhào zhāo shì zhī zhāo guǐ duì yuē bù guò zuò zhù guó ěr
这句话大意是:帝尝遣善相者赵昭视 之,昭诡对曰:“不过作柱国耳。
jì ér yīn wèi gāo zǔ yuē gōng dāng wèi tiān xià jūn bì dà zhū shā ér hòu dìng
这句话大意是:”既而阴谓高祖曰:“公当为天下君,必大诛杀 而后定。
shàn jì bǐ yán
这句话大意是:善记鄙言。
wǔ dì jí wèi qiān zuǒ xiǎo gōng bó
这句话大意是:”武帝即位,迁左小宫伯。
chū wèi duò zhōu cì shǐ jìn wèi dà jiàng jūn
这句话大意是:出为隋州刺史,进位大将军。
hòu zhēng hái yù huáng bǐ qǐn jí sān nián zhòu yè bù lí zuǒ yòu dài chēng chún xiào
这句话大意是:后征 还,遇皇妣寝疾三年,昼夜不离左右,代称纯孝。
yǔ wén hù zhí zhèng yóu jì gāo zǔ lǚ jiāng hài yān dà jiàng jūn hóu fú hóu shòu děng kuāng hù de miǎn
现代白话:宇文护执政,尤忌高祖,屡将害 呢,大将军侯伏、侯寿等匡护得免。
qí hòu xí jué duò guó gōng
这句话大意是:其后袭爵隋国公。
wǔ dì pìn gāo zǔ cháng nǚ wèi huáng tài zǐ fēi yì jiā lǐ zhòng
这句话大意是:武帝聘高祖长女为皇太子妃, 益加礼重。
qí wáng xiàn yán yú dì yuē pǔ liù rú jiān xiàng mào fēi cháng chén měi jiàn zhī bù jué zì shī
这句话大意是:齐王宪言于帝曰:“普六茹坚相貌非常,臣每见之,不觉自失。
kǒng fēi rén xià qǐng zǎo chú zhī
这句话大意是:恐非人 下,请早除之。
dì yuē cǐ zhǐ kě wèi jiāng ěr
这句话大意是:”帝曰:“此止可为将耳。
nèi shǐ wáng guǐ zhòu yán yú dì yuē huáng tài zǐ fēi shè jì zhǔ pǔ liù rú jiān mào yǒu fǎn xiāng
这句话大意是:”内史王轨骤言于帝曰:“皇太子非社 稷主,普六茹坚貌有反相。
dì bú yuè yuē bì tiān mìng yǒu zài jiāng ruò zhī hé
这句话大意是:”帝不悦,曰:“必天命有在,将若之何!
gāo zǔ shén jù shēn zì huì nì
这句话大意是:”高祖甚惧, 深自晦匿。
jiàn dé zhōng lǜ shuǐ jūn sān wàn pò qí shī yú hé qiáo
这句话大意是:建德中,率水军三万,破齐师于河桥。
míng nián cóng dì píng qí jìn wèi zhù guó
这句话大意是:明年,从帝平齐,进位柱国。
yǔ yǔ wén xiàn pò qí rèn chéng wáng gāo jiē yú jì zhōu chú dìng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:与宇文宪 破齐任城王高湝于冀州,除定州总管。
xiān shì dìng zhōu chéng xī mén jiǔ bì bù xíng qí wén xuān dì shí huò qǐng kāi zhī yǐ biàn xíng lù
这句话大意是:先是,定州城西门久闭不行,齐文宣帝时, 或请开之,以便行路。
dì bù xǔ yuē dāng yǒu shèng rén lái qǐ zhī
这句话大意是:帝不许,曰:“当有圣人来启之。
jí gāo zǔ zhì ér kāi yān mò bù jīng yì
现代白话:”及高祖至而开呢,莫不 惊异。
xún zhuǎn bó zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:寻转亳州总管。
xuān dì jí wèi yǐ hòu fù zhēng bài shàng zhù guó dà sī mǎ
这句话大意是:宣帝即位,以后父征拜上柱国、大司马。
dà xiàng chū qiān dà hòu chéng yòu sī wǔ é zhuǎn dà qián yí
这句话大意是:大象初,迁大后丞、 右司武,俄转大前疑。
měi xún xìng héng wěi jū shǒu
这句话大意是:每巡幸,恒委居守。
shí dì wèi xíng jīng shèng zhì qí fǎ shēn kè
这句话大意是:时帝为《刑经圣制》,其法深刻。
gāo zǔ yǐ fǎ lìng zī zhāng fēi xīng huà zhī dào qiē jiàn bù nà
这句话大意是:高祖 以法令滋章,非兴化之道,切谏,不纳。
gāo zǔ wèi wàng yì lóng dì pō yǐ wéi jì
这句话大意是:高祖位望益隆,帝颇以为忌。
dì yǒu sì xìng jī bìng wèi huáng hòu zhū jiā zhēng chǒng shù xiāng huǐ zèn
这句话大意是:帝有四幸姬, 并为皇后,诸家争宠,数相毁谮。
dì měi fèn nù wèi hòu yuē bì zú miè ěr jiā
现代白话:帝每忿怒,谓后曰:“必族灭你家!
yīn zhào gāo zǔ mìng zuǒ yòu yuē ruò sè dòng jí shā zhī
这句话大意是:”因召高祖, 命左右曰:“若色动,即杀之。
gāo zǔ jì zhì róng sè zì ruò nǎi zhǐ
这句话大意是:”高祖既至,容色自若,乃止。
dà xiàng èr nián wǔ yuè yǐ gāo zǔ wèi yáng zhōu zǒng guǎn jiāng fā bào yǒu zú jí bù guǒ xíng
这句话大意是:大象二年五月,以高祖为扬州总管,将发,暴有足疾,不果行。
yǐ wèi dì bēng
这句话大意是:乙未,帝崩。
shí jìng dì yòu chōng wèi néng qīn lǐ zhèng shì
这句话大意是:时静帝幼冲,未能亲理政事。
nèi shǐ shàng dài fū zhèng yì yù zhèng dài fū liú fǎng yǐ gāo zǔ huáng hòu zhī fù zhòng wàng suǒ guī suì jiǎo zhào yǐn gāo zǔ rù zǒng cháo zhèng dū du nèi wài zhū jūn shì
这句话大意是:内史上大夫郑译、御正大夫刘昉以高祖皇后之父,众 望所归,遂矫诏引高祖入总朝政,都督内外诸军事。
zhōu shì zhū wáng zài fān zhě gāo zǔ xī kǒng qí shēng biàn chēng zhào wáng zhāo jiāng jià nǚ yú tū jué wèi cí yǐ zhēng zhī
这句话大意是:周氏诸王在籓者,高祖悉恐其 生变,称赵王招将嫁女于突厥为词以征之。
dīng wèi fā sāng
这句话大意是:丁未,发丧。
gēng xū zhōu dì bài gāo zǔ jiǎ huáng yuè zuǒ dà chéng xiàng bǎi guān zǒng jǐ ér tīng yān
现代白话:庚戌,周帝拜高祖假黄钺、 左大丞相,百官总己而听呢。
yǐ zhèng yáng gōng wèi chéng xiàng fǔ yǐ zhèng yì wèi zhǎng shǐ liú fǎng wèi sī mǎ jù zhì liáo zuǒ
这句话大意是:以正阳宫为丞相府,以郑译为长史,刘昉为司马,具 置僚佐。
xuān dì shí xíng zhèng kē kù qún xīn bēng hài mò yǒu gù zhì
这句话大意是:宣帝时,刑政苛酷,群心崩骇,莫有固志。
zhì shì gāo zǔ dà chóng huì zhèng fǎ lìng qīng jiǎn gōng lǚ jié jiǎn tiān xià yuè zhī
这句话大意是:至是,高祖大崇惠政,法令清 简,躬履节俭,天下悦之。
liù yuè zhào wáng zhāo chén wáng chún yuè wáng shèng dài wáng dá téng wáng yōu bìng zhì yú cháng ān
这句话大意是:六月,赵王招、陈王纯、越王盛、代王达、滕王逌并至于长安。
xiāng zhōu zǒng guǎn yù chí jiǒng zì yǐ zhòng chén sù jiàng zhì bù néng píng suì jǔ bīng dōng xià
这句话大意是:相州总管尉迟 迥自以重臣宿将,志不能平,遂举兵东夏。
zhào wèi zhī shì cóng zhě ruò liú xún rì zhī jiān zhòng zhì shí yú wàn
这句话大意是:赵、魏之士,从者若流,旬日之间,众 至十余万。
yòu yǔ wén zhòu yǐ xíng zhōu shí xùn yǐ jiàn zhōu xí pí yǐ pèi jùn pí dì chā luō yǐ yǎn zhōu jiē yīng yú jiǒng
这句话大意是:又宇文胄以荥州,石𢙏以建州,席毗以沛郡,毗弟叉罗以兖州,皆应于 迥。
jiǒng qiǎn zi zhì yú chén qǐng yuán
这句话大意是:迥遣子质于陈请援。
gāo zǔ mìng shàng zhù guó yún guó gōng wéi xiào kuān tǎo zhī
这句话大意是:高祖命上柱国、郧国公韦孝宽讨之。
yōng zhōu mù bì wáng xián jí zhào chén děng wǔ wáng yǐ tiān xià zhī wàng guī yú gāo zǔ yīn móu zuò luàn
这句话大意是:雍州牧毕王贤及赵、 陈等五王,以天下之望归于高祖,因谋作乱。
gāo zǔ zhí xián zhǎn zhī qǐn zhào wáng děng zhī zuì yīn zhào wǔ wáng jiàn lǚ shàng diàn rù cháo bù qū yòng ān qí xīn
这句话大意是:高祖执贤斩之,寝赵王等之罪,因诏 五王剑履上殿,入朝不趋,用安其心。
qī yuè chén jiāng chén jì xiāo mó hē děng kòu guǎng líng wú zhōu zǒng guǎn yú yǐ zhuǎn jī pò zhī
这句话大意是:七月,陈将陈纪、萧摩诃等寇广陵,吴州总管于𫖮转击破之。
guǎng líng rén dù qiáo shēng jù zhòng fǎn cì shǐ yuán yì tǎo píng zhī
这句话大意是:广陵人杜乔生聚 众反,刺史元义讨平之。
wéi xiào kuān pò yù chí jiǒng yú xiāng zhōu chuán shǒu què xià yú dǎng xī píng
这句话大意是:韦孝宽破尉迟迥于相州,传首阙下,余党悉平。
chū jiǒng zhī luàn yě yún zhōu zǒng guǎn sī mǎ xiāo nán jù zhōu xiǎng yìng huái nán zhōu xiàn duō tóng zhī
这句话大意是:初,迥之 乱也,郧州总管司马消难据州响应,淮南州县多同之。
mìng xiāng zhōu zǒng guǎn wáng yì tǎo zhī xiāo nán bēn chén
这句话大意是:命襄州总管王谊讨之,消难 奔陈。
jīng yǐng qún mán chéng xìn zuò luàn mìng bó zhōu zǒng guǎn hè ruò yì tǎo píng zhī
这句话大意是:荆、郢群蛮乘衅作乱,命亳州总管贺若谊讨平之。
xiān shì shàng zhù guó wáng qiān wèi yì zhōu zǒng guǎn jì jiàn yòu zhǔ zài wèi zhèng yóu gāo zǔ suì qǐ bā shǔ zhī zhòng yǐ kuāng fù wèi cí
这句话大意是:先是,上柱国王谦为益州 总管,既见幼主在位,政由高祖,遂起巴蜀之众,以匡复为辞。
gāo zǔ fāng yǐ dōng xià shān nán wéi shì wèi huáng zhì tǎo
这句话大意是:高祖方以东夏、山 南为事,未遑致讨。
qiān jìn bīng zhūn jiàn gé xiàn shǐ zhōu
这句话大意是:谦进兵屯剑阁,陷始州。
zhì shì nǎi mìng xíng jūn yuán shuài shàng zhù guó liáng ruì tǎo píng zhī chuán shǒu què xià
这句话大意是:至是,乃命行军元帅、上柱国梁睿讨 平之,传首阙下。
bā shǔ zǔ xiǎn rén hǎo wéi luàn yú shì gèng kāi píng dào huǐ jiàn gé zhī lù lì míng chuí jiè yān
现代白话:巴蜀阻险,人好为乱,于是更开平道,毁剑阁之路,立铭垂诫呢。
wǔ wáng yīn móu zī shén gāo zǔ jī jiǔ yáo yǐ zào zhào wáng dì yù guān suǒ wéi
这句话大意是:五王阴谋滋甚,高祖赍酒肴以造赵王第,欲观所为。
zhào wáng fú jiǎ yǐ yàn gāo zǔ gāo zǔ jǐ wēi lài yuán zhòu yǐ jì yǔ zài zhòu chuán
这句话大意是:赵王伏甲以宴高祖,高祖几危, 赖元胄以济,语在胄传。
yú shì zhū zhào wáng zhāo yuè wáng shèng
这句话大意是:于是诛赵王招、越王盛。
jiǔ yuè yǐ shì zǐ yǒng wèi luò zhōu zǒng guǎn dōng jīng xiǎo zhǒng zǎi
这句话大意是:九月,以世子勇为洛州总管、东京小冢宰。
rén zǐ zhōu dì zhào yuē jiǎ huáng yuè shǐ chí jié zuǒ dà chéng xiàng dū du nèi wài zhū jūn shì shàng zhù guó dà zhǒng zǎi duò guó gōng jiān gǎn shān hé zhī líng yìng xīng chén zhī qì dào gāo yǎ sú dé xié yōu xiǎn
这句话大意是:壬子,周帝诏曰:“假黄钺、使持 节、左大丞相、都督内外诸军事、上柱国、大冢宰、隋国公坚,感山河之灵,应星 辰之气,道高雅俗,德协幽显。
shì jīn dēng shì jìn shēn qīng shǔ kāi wù chéng wù cháo yě chéng fēng
这句话大意是:释巾登仕,晋绅倾属,开物成务,朝野承风。
shòu zhào xiān huáng bì xié guǎ bó hé tiān de ér shēng wàn wù shùn yīn yáng ér fǔ sì yí
这句话大意是:受诏 先皇,弼谐寡薄,合天地而生万物,顺阴阳而抚四夷。
jìn zhě nèi yǒu jiān yú wài wén yāo kòu yǐ yīng zhān zhī zhì yùn wéi zhàng zhī móu xíng liǎng guān zhī zhū sǎo wàn lǐ zhī wài
这句话大意是:近者内有艰虞,外闻妖寇, 以鹰鹯之志,运帷帐之谋,行两观之诛,扫万里之外。
xiá ěr qīng sù shí suǒ lài yān
现代白话:遐迩清肃,实所赖呢。
sì hǎi zhī guǎng bǎi guān zhī fù jù bǐng dà xùn xián cān zhì dào
这句话大意是:四海 之广,百官之富,俱禀大训,咸餐至道。
zhì dìng gōng chéng dòng liáng sī tuō shén yóu shèng dé mò èr yú shí
这句话大意是:治定功成,栋梁斯托,神猷盛德,莫二于 时。
kě shòu dà chéng xiàng ba zuǒ yòu chéng xiàng zhī guān yú rú gù
这句话大意是:可授大丞相,罢左、右丞相之官,余如故。
dōng shí yuè rén shēn zhào zèng gāo zǔ zēng zǔ liè wèi zhù guó tài bǎo dū du xú yǎn děng shí zhōu zhū jūn shì xú zhōu cì shǐ duò guó gōng shì yuē kāng
这句话大意是:”冬十月壬申,诏赠高祖曾祖烈为 柱国、太保、都督徐兖等十州诸军事、徐州刺史、隋国公,谥曰康;。
zǔ zhēn wèi zhù guó tài fù dū du shǎn pú děng shí sān zhōu zhū jūn shì tóng zhōu cì shǐ duò guó gōng shì yuē xiàn
这句话大意是:祖祯为柱国、 太傅、都督陕蒲等十三州诸军事、同州刺史、隋国公,谥曰献;。
kǎo zhōng wéi shàng zhù guó tài shī dà zhǒng zǎi dū du jì dìng děng shí sān zhōu zhū jūn shì yōng zhōu mù
这句话大意是:考忠为上柱国、太 师、大冢宰、都督冀定等十三州诸军事、雍州牧。
zhū chén wáng chún
这句话大意是:诛陈王纯。
guǐ yǒu shàng zhù guó yún guó gōng wéi xiào kuān zú
这句话大意是:癸酉,上柱国、郧国 公韦孝宽卒。
shí yī yuè xīn wèi zhū dài wáng dá xī wáng yōu
这句话大意是:十一月辛未,诛代王达、膝王逌。
shí èr yuè jiǎ zǐ zhōu dì zhào yuē
这句话大意是:十二月甲子,周帝诏曰:。
tiān dà dì dà hé qí dé zhě shèng rén
这句话大意是:天大地大,合其德者圣人;。
yī yīn yī yáng diào qí qì zhě shàng zǎi
这句话大意是:一阴一阳,调其气者上宰。
suǒ yǐ jiàng shén zài tǐng táo zhù qún shēng dài cāng cāng zhī gōng chéng wēi wēi zhī yè
这句话大意是:所以降神载挺,陶铸群 生,代苍苍之工,成巍巍之业。
jiǎ huáng yuè shǐ chí jié dà chéng xiàng dū du nèi wài zhū jūn shì shàng zhù guó dà zhǒng zǎi duò guó gōng yīng bǎi dài zhī qī dāng qiān líng zhī yùn jiā lóng tái dǐng zhī shèng mén yǒu yì zàn zhī qín
这句话大意是:假黄钺、使持节、大丞相、都督内外诸军事、上柱 国、大冢宰、隋国公,应百代之期,当千龄之运,家隆台鼎之盛,门有翊赞之勤。
xīn tóng yī yǐn bì zhì yáo shùn qíng lèi kǒng qiū xiàn zhāng wén wǔ
这句话大意是:心同伊尹,必致尧舜,情类孔丘,宪章文武。
yuán chū rù shì fēng liú yìng shì gōng qīng yǎng qí guǐ wù jìn shēn wèi wéi shī biǎo
这句话大意是:爰初入仕,风流映世,公卿仰其轨物, 搢绅谓为师表。
rù chù jìn wéi chū jū fān zhèng fāng yóu mào jì wèn wàng mí yuǎn
这句话大意是:入处禁闱,出居籓政,芳猷茂绩,问望弥远。
wǎng píng dōng xià rén qíng wèi ān yàn nán zhào běi shí wèi tiān fǔ yōng jié zhàng máo rèn dāng lián lǜ róu zhī yǐ dé dǎo zhī yǐ lǐ wèi zhī ruò shén yǎng zhī ruò rì fāng fēng měi jī gē sòng dú cún
这句话大意是:往平东夏,人情未安, 燕南赵北,实为天府,拥节杖旄,任当连率,柔之以德,导之以礼,畏之若神,仰 之若日,芳风美迹,歌颂独存。
huái hǎi zhēn wú duō lì nián dài zuò zhèn nán bǐ xuǎn zhòng wéi xián wēi zhèn shū sú huà xíng qián shǒu
这句话大意是:淮海榛芜,多历年代,作镇南鄙,选众惟贤,威震 殊俗,化行黔首。
rèn zhǎng jīn jù chén zhí sī bāng zhèng guó zhī dà shì cháo jì gēng shēn luán jià xún yóu liú tái wu guǎng
这句话大意是:任掌钅句陈,职司邦政,国之大事,朝寄更深,銮驾巡游,留台 务广。
zhōu gōng shǎn xī zhī rèn jǐn kě wèi lún hàn chén guān nèi zhī zhòng wèi zú xiāng kuàng
这句话大意是:周公陕西之任,仅可为伦,汉臣关内之重,未足相况。
jí tiān bēng dì chè xiān dì shēng xiá zhèn yǐ miǎo nián yǎn jīng tú dú qīn shòu gù mìng bǎo yì huáng jiā
这句话大意是:及天崩地坼,先帝升遐,朕以眇年,奄经荼毒,亲受顾命,保乂皇家。
jiān rén chéng xì qián tú zōng shè wú jūn zhī yì yǐ chéng qiè fā zhī qī yǒu rì
这句话大意是:奸人乘 隙,潜图宗社,无君之意已成,窃发之期有日。
yīng guī qián yùn dà lüè chuān huí kuāng guó bì rén zuì rén sī de
这句话大意是:英规潜运,大略川回,匡国庇人, 罪人斯得。
liǎng hé gòu luàn sān wèi chēng bīng bàn tiān zhī xià xiōng xiōng dǐng fèi
这句话大意是:两河遘乱,三魏称兵,半天之下,汹汹鼎沸。
zǔ zōng zhī jī yǐ wēi shēng rén zhī mìng jiāng dài
这句话大意是:祖宗之基已危,生人之命 将殆。
ān lù zuò xìn nán tōng wú yuè fēng fēi chài jù jiāng hàn sāo rán bā shǔ chī zhāng fān jiāng wèn dǐng qín tú gèng zǔ hàn mén zhòng bì
这句话大意是:安陆作衅,南通吴越,蜂飞虿聚,江汉骚然,巴蜀鸱张,翻将问鼎,秦途更 阻,汉门重闭。
huà chóu wéi zhàng jiàn chū shī chē zhū jiāng bǐng qí móu zhuàng shì gǎn qí yì bù wéi shí rì xián de qīng dàng
这句话大意是:画筹帷帐,建出师车,诸将禀其谋,壮士感其义,不违时日,咸得 清荡。
jiǔ gōng yuǎn bèi qī dé yǔn xié bǎi liáo shī shī sì mén mù mù
这句话大意是:九功远被,七德允谐,百僚师师,四门穆穆。
guāng jǐng zhào lín zhī de fēng yún qù lái zhī suǒ yǔn wǔ yǔn wén yōu míng tóng dé zhòu shān zhòu shuǐ xiá ěr guī xīn
这句话大意是:光景照临之地,风云去来之所, 允武允文,幽明同德,骤山骤水,遐迩归心。
shǐ zhèn jì zhǒng shàng huáng wú wéi yǐ zhì shēng gāo yǔ zhòu dào gé tiān rǎng
这句话大意是:使朕继踵上皇,无为以治,声高宇宙, 道格天壤。
yī yǐn fǔ yīn huò guāng zuǒ hàn fāng zhī miè rú yě
这句话大意是:伊尹辅殷,霍光佐汉,方之蔑如也。
xī yíng qiū qū fù de duō zhū guó zhòng ěr xiǎo bái xī yòng shū lǐ
这句话大意是:昔营丘、曲阜,地多诸国,重耳、小白,锡用殊礼。
xiāo hé yōu zàn bài zhī yí fān jūn yuè gōng hóu zhī jué
这句话大意是:萧何优赞拜之仪,番君越 公侯之爵。
jī liú yǐ jiàng dài yǒu lìng mó yi chóng diǎn lǐ xiàn zhāng zì xī
这句话大意是:姬、刘以降,代有令谟,宜崇典礼,宪章自昔。
kě shòu xiàng guó
这句话大意是:可授相国,。
zǒng bǎi kuí
这句话大意是:总百揆,。
qù dū du nèi wài zhū jūn shì dà zhǒng zǎi zhī hào
这句话大意是:去 都督内外诸军事、大冢宰之号,。
jìn gōng jué wèi wáng
这句话大意是:进公爵为王,。
yǐ duò zhōu zhī chóng yè
这句话大意是:以隋州之崇业,。
yún zhōu zhī ān lù chéng yáng
这句话大意是:郧州之安陆、城阳,。
wēn zhōu zhī yí rén
这句话大意是:温州之宜人,。
yīng zhōu zhī píng jìng shàng míng
这句话大意是:应州之平靖、上明,。
shùn zhōu zhī huái nán
这句话大意是:顺州之淮南,。
shì zhōu zhī yǒng chuān
这句话大意是:士州之永川,。
chāng zhōu zhī guǎng chāng ān chāng
这句话大意是:昌州之广昌、安昌,。
shēn zhōu zhī yì yáng huái ān
这句话大意是:申州之义阳、淮安,。
xi zhōu zhī xīn cài jiàn ān
这句话大意是:息州之新蔡、建安,。
yù zhōu zhī rǔ nán lín yǐng guǎng níng chū ān
现代白话:豫州之你南、临颍、广宁、初安,。
cài zhōu zhī cài yáng
这句话大意是:蔡州之 蔡阳,。
yǐng zhōu zhī hàn dōng èr shí jùn wèi duò guó
这句话大意是:郢州之汉东二十郡为隋国。
jiàn lǚ shàng diàn rù cháo bù qū zàn bài bù míng bèi jiǔ cì zhī lǐ jiā xǐ fú yuǎn yóu guān xiàng guó yìn lǜ lì shòu wèi zài zhū hóu wáng shàng
这句话大意是:剑履上殿,入朝不趋,赞拜不名,备九锡之礼, 加玺绂、远游冠、相国印、绿𫄫绶,位在诸侯王上。
duò guó zhì chéng xiàng yǐ xià yī yī jiù shì
这句话大意是:隋国置丞相已下,一依旧式。
gāo zǔ zài ràng bù xǔ
这句话大意是:高祖再让,不许。
nǎi shòu wáng jué shí jùn ér yǐ
这句话大意是:乃受王爵、十郡而已。
zhào jìn huáng zǔ kǎo jué bìng wèi wáng fū rén wèi wáng fēi
这句话大意是:诏进皇祖、考爵并为王,夫人为王妃。
xīn sì sī mǎ xiāo nán yǐ chén shī kòu jiāng zhōu cì shǐ chéng xiū níng jī què zhī
这句话大意是:辛巳,司马消难以陈师寇江州,刺史成休宁击却之。
dà dìng yuán nián chūn èr yuè rén zǐ lìng yuē yǐ qián cì xìng jiē fù qí jiù
这句话大意是:大定元年春二月壬子,令曰:“已前赐姓,皆复其旧。
shì rì zhōu dì zhào yuē yī zhōu zuò fǔ bù cí shū lǐ zhī xī huán wén wèi bà yǔn yīng yì wù zhī diǎn suǒ yǐ biǎo gé tiān zhī xūn zhāng bù dài zhī yè
这句话大意是:”是日,周帝诏曰: “伊、周作辅,不辞殊礼之锡,桓、文为霸,允应异物之典,所以表格天之勋,彰 不代之业。
xiàng guó duò wáng qián jiā diǎn cè shì zhāo dà lǐ gù shǒu qiān guāng sī yán wèi sī bèi
这句话大意是:相国隋王,前加典策,式昭大礼,固守谦光,丝言未纟孛。
yi shēn xiǎn mìng yī rú wǎng zhǐ
这句话大意是:宜申显命, 一如往旨。
wáng gōng bì xiān rén shǎng cún hòu jǐ tuì ràng wèi běn chéng guāi zhèn yì
这句话大意是:王功必先人,赏存后己,退让为本,诚乖朕意。
yi mìng bǎi bì jǐn yì wáng gōng zhòng xīn kè gǎn bì lìng yǔn nà
这句话大意是:宜命百辟,尽诣王宫, 众心克感,必令允纳。
rú yǒu biǎo zòu wù fù tōng wén
这句话大意是:如有表奏,勿复通闻。
guǐ chǒu wén wǔ bǎi guān yì gē dūn quàn gāo zǔ nǎi shòu
这句话大意是:”癸丑,文武百官诣合敦劝,高祖乃 受。
jiǎ yín cè yuē
这句话大意是:甲寅,策曰:。
zī ěr jiǎ huáng yuè shǐ chí jié dà chéng xiàng dū du nèi wài zhū jūn shì shàng zhù guó dà zhǒng zǎi duò wáng tiān fù de zài jiè rén shì yǐ cái chéng
现代白话:咨你假黄钺、使持节、大丞相、都督内外诸军事、上柱国、大冢宰隋王:天覆 地载,藉人事以财成;。
rì wǎng yuè lái yóu wáng dào ér yíng zè
这句话大意是:日往月来,由王道而盈昃。
wǔ qì táo zhù wàn wù liú xíng
这句话大意是:五气陶铸,万物流形。
shuí dài shàng xuán zhī gōng sī zé dà shèng ér yǐ
这句话大意是:谁代上玄 之工,斯则大圣而已。
yuē wéi xiān zhèng yì liàng huáng cháo
这句话大意是:曰惟先正,翊亮皇朝。
zhòng dé jī shàn zài dàn shàng xiàng
这句话大意是:种德积善,载诞上相。
jīng cǎi bù dài fēng gǔ yì rén
这句话大意是:精采不代,风 骨异人。
kuāng guó jì shí chú xiōng bō luàn
这句话大意是:匡国济时,除凶拨乱。
bǎi shén fèng zhí wàn guó zhái xīn
这句话大意是:百神奉职,万国宅心。
yīn xiāng yǐ xiān zhī wù rén zhōu fǔ nǎi hóng dào yú dài fāng sī miè rú yě
这句话大意是:殷相以先知悟人,周辅乃弘 道于代,方斯蔑如也。
jīn jiāng shòu wáng diǎn lǐ qí jìng tīng zhèn mìng
这句话大意是:今将授王典礼,其敬听朕命:。
zhèn yǐ bù dé zǎo chéng pī xù shàng líng jiàng huò sù zāo mǐn xiōng
这句话大意是:朕以不德,早承丕绪,上灵降祸,夙遭愍凶。
yāo chǒu jì yú mì tú shè jì gōng shěng zhī nèi yí lǜ jīng xīn
这句话大意是:妖丑觊觎,密图社稷,宫省之内, 疑虑惊心。
gōng shòu mìng xiān huáng zhì zài kuāng bì jí xié nèi wài qián yùn jī héng jiān rén shè dàn móu yòng pī xiǎn bǐ zhuì liú zhī wēi wèi tài shān zhī gù
这句话大意是:公受命先皇,志在匡弼,辑谐内外,潜运机衡,奸人慑惮,谋用丕显, 俾赘旒之危,为太山之固。
shì gōng chóng zào huáng shì zuò bà zhī jī yě
这句话大意是:是公重造皇室,作霸之基也。
yī wǒ zǔ kǎo zhī dài rèn jì yǐ shēn rù zhǎng jìn bīng wài sī fān zhèng wén jīng wǔ lüè jiǔ bō cháo yě
这句话大意是:伊我祖考之代,任寄已深, 入掌禁兵,外司籓政,文经武略,久播朝野。
róng xuān dà jǔ cháng qū jìn wèi píng yáng zhèn xióng pí zhī shì jì bù yào pí bào zhī wēi
这句话大意是:戎轩大举,长驱晋魏,平阳震熊罴之 势,冀部耀貔豹之威。
chū píng dōng xià rén qíng wèi yī cóng tái zhī běi yì shuǐ zhī nán xi jù jǐng xíng dōng zhì cāng hǎi bǐ shù qiān lǐ jǔ mèi rú wéi
这句话大意是:初平东夏,人情未一,丛台之北,易水之南,西距井陉,东 至沧海,比数千里,举袂如帷。
wěi yǐ lián chéng jiàn jīng zhàng jié jiào yīn qí sú xíng yòng qīng diǎn rú ní cóng yìn yóu cǎo suí fēng
这句话大意是:委以连城,建旌杖节,教因其俗,刑用轻典,如泥 从印,犹草随风。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公之功也。
wú yuè bù bīn duō lì nián dài huái hǎi zhī wài shí fēi guó yǒu
这句话大意是:吴越不宾,多历年代,淮海之外,时非国有。
yuán zhěng qí lǚ chū zhèn yú bó wǔ yǐ wēi wù wén yǐ huái yuǎn
这句话大意是:爰 整其旅,出镇于亳,武以威物,文以怀远。
qún dào zì bēn wài hù bù bì rén lí mù yì qiǎng fù ér guī
这句话大意是:群盗自奔,外户不闭,人黎慕义,襁负 而归。
zì běi zhī fēng huà xíng nán guó
这句话大意是:自北之风,化行南国。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公之功也。
xuān dì yù yǔ rèn zhòng zōng chén rù diǎn bā tún wài sī jiǔ fá
这句话大意是:宣帝御宇,任重宗臣,入典八屯,外 司九伐。
jìn wèi qín xún jǐng zhī wu zhì bīng de sōu shòu zhī lǐ
这句话大意是:禁卫勤巡警之务,治兵得搜狩之礼。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公之功也。
luán jià yóu xìng pín wěi liú tái wén wǔ zhù yì jūn guó zī bǐng
这句话大意是:銮驾游幸,频委留台, 文武注意,军国谘禀。
wàn shì xián lǐ fǎn gù wú yōu
这句话大意是:万事咸理,反顾无忧。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公之功也。
zhèn zài liàng àn gōng shí zǒng jǐ
这句话大意是:朕在谅暗,公实总己。
pán shí zhī zōng jiān huí zhě zhòng zhāo yǐn wú lài lián jié qún xiǎo
这句话大意是:磐石之宗,奸回者众,招引无赖,连结群小。
wǎng zhě guó shuāi fǔ ěr yǐ chuàng yīn móu jī è shù xún kūn wú fāng rěn
现代白话:往者国衰甫你,已创阴谋,积恶数旬, 昆我方稔。
qì zhū qìng diàn zōng miào yǐ níng
这句话大意是:泣诛磬甸,宗庙以宁。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公之功也。
wèi jiǒng chāng kuáng chēng bīng yè yì yù cháng jǐ ér zhǐ běi què qiáng nǔ ér wéi nán dòu píng líng sān wèi zhī jiān zhèn jīng jiǔ zhōu zhī bàn jù tú bǎi wàn xī chéng shé shǐ qí shuǐ huán shuǐ yī yǐn ér jié
这句话大意是:尉迥猖狂,称兵邺邑,欲长戟而 指北阙,强弩而围南斗,凭陵三魏之间,震惊九州之半,聚徒百万,悉成蛇豕,淇 水洹水,一饮而竭。
rén zhī sǐ shēng fān xì xiōng shù shòu zhī cháng duǎn bù yóu sī mìng
这句话大意是:人之死生,翻系凶竖,寿之长短,不由司命。
gōng nǎi jiè bǐ yīng yáng chū chē liàn zú shì cāng sì yú hé shuò jiàn líng shuǐ yú shān dōng
这句话大意是:公乃戒彼鹰扬, 出车练卒,誓苍兕于河朔,建瓴水于山东。
kǒu shòu bīng shū shǒu huà xíng zhèn liàng dí zhì shèng zhǐ rì kè qī
这句话大意是:口授兵书,手画行阵,量敌制胜,指日 克期。
zhū jiāng zūn qí chéng zhǐ zhuàng shì gǎn qí dà yì qīng sǐ wàng shēng zhuǎn dòu qiān lǐ qí gǔ fèn fā rú huǒ liǎo máo
这句话大意是:诸将遵其成旨,壮士感其大义,轻死忘生,转斗千里,旗鼓奋发,如火燎毛。
xuán huáng biàn zhāng hé zhī shuǐ jīng guān bǐ jué tái zhī jùn
这句话大意是:玄黄变漳河之水,京观比爵台之峻。
bǎi chéng fēn kūn yī dàn kuò qīng
这句话大意是:百城氛昆,一旦廓清。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公之功也。
qīng tǔ lián lǜ kuà jù dōng qín jiè fù hǎi zhī ráo yǐ lián shān zhī xiǎn wàng sān fǔ ér jiāng zhú lù zhǐ liù guó ér yuàn lián jī fēng yǔ zhī bīng zhù guǐ wèi nüè
这句话大意是:青土连 率,跨据东秦,藉负海之饶,倚连山之险,望三辅而将逐鹿,指六国而愿连鸡,风 雨之兵,助鬼为虐。
běn gēn jì bá zhī yè zì yǔn qū fǎ shēn ēn shì yǐ dà xìn
这句话大意是:本根既拔,枝叶自殒,屈法申恩,示以大信。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公之功也。
shēn bù cán zéi chōng chì yī yú yíng fēi yǐ jù gōng zhōu lüè dì
这句话大意是:申部残贼,充斥一隅,蝇飞蚁聚,攻州略地。
bō yǐ xuán zé mí gèng zhī fǎn fú ér shě zhī wú fèi yí zú
这句话大意是:播以玄泽,迷更知反,服而舍之,无 费遗镞。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公之功也。
yǔ wén zhòu qīn zé zōng zhī wài fān yán yì yǐng xiǎng yè zéi yǒu tóng jiù zào pò xié lì rén pàn huàn chéng shù
这句话大意是:宇文胄亲则宗枝,外籓岩邑,影响邺贼,有同就燥,迫胁 吏人,叛换城戍。
piān shī tǎo cù suì rù wǎng luō shù zhī wǔ láo yǒu tóng líng yǔ shì qióng jiāng jūn rú fú guó xíng
这句话大意是:偏师讨蹙,遂入网罗,束之武牢,有同囹圄,事穷将军,如伏国 刑。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公之功也。
tán ràng xí pí yōng zhòng hé wài
这句话大意是:檀让、席毗,拥众河外。
chén hán liáng zhèng sòng wèi zōu lǔ cūn luò chéng xiāo jìng zhī xū rén shù wèi chái láng zhī ěr
这句话大意是:陈韩梁郑,宋卫邹鲁,村落成枭獍之 墟,人庶为豺狼之饵。
qiáng yǐ líng ruò dà zé tūn xiǎo chéng yǒu zhòu bì xiàng wú xíng rén
这句话大意是:强以陵弱,大则吞小,城有昼闭,巷无行人。
shòu lǜ chū shī suí jī sǎo dìng ràng jì shòu shǒu pí yì xiāo xuán
这句话大意是:授律出师,随 机扫定,让既授首,毗亦枭悬。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公之功也。
sī mǎ xiāo nán yǔ guó qīn yīn zuò zhèn ān lù xìng duō shì yù yì hǎo tān jù
这句话大意是:司马消难与国亲姻,作镇安陆,性 多嗜欲,意好贪聚。
shǔ chéng zǐ nǚ jié lüè mǐ yú bù rén huò cái duō shǎo jù qìng
这句话大意是:属城子女,劫掠靡余,部人货财,多少具罄。
shàn zhū cì jǔ zhī shǐ zhuān shā yí tái zhī chén
这句话大意是:擅诛刺举之使, 专杀仪台之臣。
jù zuì wèi wēi dòng ér nèi
这句话大意是:惧罪畏威,动而内。
cán shí jùn xiàn zhèn dú huá yí wén yǒu wáng shī zì tóu nán yì
这句话大意是:蚕食郡县,鸩毒华夷,闻有王师,自投南裔。
dì táng chóng shān zhī fá jǐn kě fāng cǐ dà hàn liú yù zhī xíng shì yì xiāng pǐ
这句话大意是:帝唐崇山之罚,仅可方此,大汉流御之刑,是亦相匹。
bū táo rù sǒu jīng yǐng yòng ān
这句话大意是:逋逃入薮,荆郢用安。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又 公之功也。
wáng qiān zài shǔ fān wèi lì jiē bì jiàn gé zhī mén sāi líng guān zhī yǔ zì wèi wǔ dīng fù qǐ wàn fū mò xiàng
这句话大意是:王谦在蜀,翻为厉阶,闭剑阁之门,塞灵关之宇,自谓五丁复起,万夫 莫向。
fēn kǔn tuī gǔ cháng bù yú shí fēng chí xí juǎn yī jǔ dà dìng qín zhǎn xiōng è sǎo dì wú yí
这句话大意是:分阃推毂,尝不逾时,风驰席卷,一举大定,擒斩凶恶,扫地无遗。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公 之功也。
chén xū yīn xún wěi yè zì shàn jīn líng lǚ qiǎn chǒu tú zī jū jiāng běi
这句话大意是:陈顼因循伪业,自擅金陵,屡遣丑徒,趑趄江北。
gōng zhǐ huī fān zhèn wú bù cuī tiǎn
这句话大意是:公指麾籓镇,无不摧殄。
fāng zhì wén shēn zhī zhù fēi zhǐ wèi tuó zhī bài
这句话大意是:方置文深之柱,非止慰佗之拜。
cǐ yòu gōng zhī gōng yě
这句话大意是:此又公之功也。
gōng yǒu jì tiān xià zhī qín zhòng zhī yǐ míng dé shǐ yú pì mìng qū jǐ dēng yōng
这句话大意是:公有济天下之勤,重之以明德,始于辟命,屈己登庸。
sù yè qīng huī shēng yǎn láng miào xióng guī shén lüè qì gài cháo yě
这句话大意是:素业清徽,声掩廊庙, 雄规神略,气盖朝野。
xù bǎi kuí ér mù sì mén chǐ yī kuāng zhī jǔ jiǔ hé
这句话大意是:序百揆而穆四门,耻一匡之举九合。
zūn xián chóng dé shàng chǐ guì gōng lù jiù jīng shàn xīng wáng jì jué
这句话大意是:尊贤崇德,尚齿贵功, 录旧旌善,兴亡继绝。
kuān měng xiāng jì yí lún yōu xù dūn mù dì qīn chóng jiǎng wáng shì
这句话大意是:宽猛相济,彝伦攸叙,敦睦帝亲,崇奖王室。
xīng xiàng bù chāi yīn yáng zì diào xuán míng zhù róng rú fèng tài gōng zhī zhào
这句话大意是:星象不拆,阴 阳自调,玄冥祝融,如奉太公之召;。
yǔ shī fēng bó shì yìng chéng wáng zhī zǎi
这句话大意是:雨师风伯,似应成王之宰。
xiáng fēng jiā qì chù shí yáo lín ruì shòu yì qín yóu yuán míng gé
这句话大意是:祥风嘉气,触石摇 林,瑞兽异禽,游园鸣阁。
zhì gōng zhì dé kě dà kě jiǔ jǐn pǐn wù zhī hé jiū yǎo míng zhī jí
这句话大意是:至功至德,可大可久,尽品物之和,究杳冥之极。
zhèn yòu wén zhī xī zhě míng wáng shè guān zuò tǔ yíng qiū sì lǚ de zhēng wǔ hòu cān xū chǒng zhāng yì qí lǐ wù
这句话大意是:朕又闻之,昔者明王设官胙土,营丘四履,得征五侯,参墟宠章,异其礼物。
gù fān píng zuò gù chuí gǒng zé chéng chén mò yán láng bù xià táng xí
这句话大意是:故籓屏作固,垂拱责成,沉默岩廊,不下堂席。
gōng dào gāo wǎng liè shǎng báo qián wáng
这句话大意是:公道高往烈,赏薄前王。
zhèn yǐ miǎo shēn tuō yú zhào rén zhī shàng qiú zhū gù shí shén yòng jù yān
现代白话:朕以眇身, 托于兆人之上,求诸故实,甚用惧呢。
wǎng jiā dà diǎn xiàn zhāng zài xī qiān yǐ zì mù wèi yìng cháo lǐ rì yuè bù jū biàn yǐ gé suì shí tán wù yì qí wèi zhèn hé
这句话大意是:往加大典,宪章在昔,谦以自牧,未应朝礼, 日月不居,便已隔岁,时谈物议,其谓朕何!
jīn jìn shòu xiàng guó zǒng bǎi kuí yǐ shēn zhōu zhī yì yáng děng èr shí jùn wèi duò guó
这句话大意是:今进授相国总百揆,以申州之义阳等 二十郡为隋国。
jīn mìng shǐ chí jié tài fù shàng zhù guó qǐ guó gōng chūn dà zōng bó dà jiàng jūn jīn chéng gōng zhào jiǒng shòu xiàng guó yìn shòu
这句话大意是:今命使持节、太傅、上柱国、杞国公椿,大宗伯、大将军、金城公 赵煚,授相国印绶。
xiàng guó lǐ jué bǎi bì rèn zǒng qún guān jiù zhí cháng diǎn yi yǔ shì gé
这句话大意是:相国礼绝百辟,任总群官,旧职常典,宜与事革。
xī yáo chén tài wèi shùn zuǒ sī kōng jī dàn xiāng zhōu huò guāng fǔ hàn bù jū fān guó wéi zài tiān cháo
这句话大意是:昔尧臣太尉, 舜佐司空,姬旦相周,霍光辅汉,不居籓国,唯在天朝。
qí yǐ xiàng guó zǒng bǎi kuí qù zhòng hào yān
现代白话:其以相国总百揆,去众号 呢。
shàng suǒ jiǎ jié dà chéng xiàng dà zhǒng zǎi yìn shòu
这句话大意是:上所假节、大丞相、大冢宰印绶。
yòu jiā jiǔ cì qí jìng tīng zhèn hòu mìng yǐ gōng zhí lǜ xiū dé shèn yù xù xíng wèi qí xùn fàn rén wú yì zhì shì yòng xī gōng dà lù róng lù gè yī xuán mǔ èr sì
这句话大意是:又加九锡,其敬听朕后命:以公执律修德,慎狱恤刑,为其训范,人无异志, 是用锡公大辂、戎辂各一,玄牡二驷。
gōng qín xīn dì lì suǒ bǎo rén tiān chóng běn wù nóng gōng sī yīn fù shì yòng xī gōng gǔn miǎn zhī fú chì què fù yān
现代白话:公勤心地利,所宝人天,崇本务农,公私殷 阜,是用锡公衮冕之服,赤舄副呢。
gōng lè yǐ yí fēng yā yǐ biàn sú xiá ěr xū yuè tiān dì xián hé shì yòng xī gōng xuān xuán zhī lè liù yì zhī wǔ
这句话大意是:公乐以移风,雅以变俗,遐迩胥悦,天地咸和, 是用锡公轩悬之乐,六佾之舞。
gōng rén fēng dé jiào qín jí hǎi yú huāng hū yōu xiá huí shǒu nèi xiàng shì yòng xī gōng zhū hù yǐ jū
这句话大意是:公仁风德教,覃及海隅,荒忽幽遐,回首内向,是 用锡公朱户以居。
gōng shuǐ jìng rén lún quán héng shù zhí néng guān liú yǒng yí xián bì jǔ shì yòng xī gōng nà bì yǐ dēng
这句话大意是:公水镜人伦,铨衡庶职,能官流咏,遗贤必举,是用锡公纳陛以 登。
gōng zhí jūn yú nèi zhèng xìng lǜ xià fàn yì wú lǐ wǎng bù píng chù shì yòng xī gōng wǔ bēn zhī shì sān bǎi rén
这句话大意是:公执钧于内,正性率下,犯义无礼,罔不屏黜,是用锡公武贲之士三百人。
gōng yuán běn quē
这句话大意是:公 元本阙。
shì yòng xī gōng fū yuè gè yī
这句话大意是:是用锡公𫓧钺各一。
gōng wēi yán xià rì jīng lì qiū shuāng huá xià bì zhū gù miǎn tiān rǎng sǎo qīng jiān guǐ zhé chōng wú wài shì yòng xī gōng tóng gōng yī tóng shǐ bǎi lú gōng shí lú shǐ qiān
这句话大意是:公威严夏日,精厉秋霜,猾夏必诛,顾眄天壤,扫清 奸宄,折冲无外,是用锡公彤弓一、彤矢百,卢弓十、卢矢千。
wéi gōng xiào tōng shén míng sù gōng sì diǎn zūn yán rú zài qíng qiē yōu míng shì yòng xī gōng jù chàng yī yǒu guī zàn fù yān
现代白话:惟公孝通神明,肃 恭祀典,尊严如在,情切幽明,是用锡公秬鬯一卣,珪瓒副呢。
duò guó zhì chéng xiàng yǐ xià yī zūn jiù shì
这句话大意是:隋国置丞相以下, 一遵旧式。
wǎng qīn zāi
现代白话:往钦啊!
qí jìng xún wǎng cè zhī fú dà diǎn jiǎn xù ěr shù gōng duì yáng wǒ tài zǔ zhī xiū mìng
现代白话:其敬循往策,祗服大典,简恤你庶功,对扬我太祖之休命。
yú shì jiàn tái zhì guān
这句话大意是:于是建台置官。
bǐng chén zhào wáng miǎn shí yǒu èr liú jiàn tiān zǐ jīng qí chū jǐng rù bì chéng jīn gēn chē jià liù mǎ bèi wǔ shí fù chē zhì máo tóu yún qiàn yuè wǔ bā yì shè zhōng jù gōng xuán
这句话大意是:丙辰,诏王冕十有二旒,建天子旌旗,出警入跸,乘金根车,驾六马,备五时 副车,置旄头云蒨,乐舞八佾,设钟虡宫悬。
wáng fēi wèi wáng hòu zhǎng zǐ wèi tài zǐ
这句话大意是:王妃为王后,长子为太子。
qián hòu sān ràng nǎi shòu
这句话大意是:前后三让, 乃受。
é ér zhōu dì yǐ zhòng wàng yǒu guī nǎi xià zhào yuē yuán qì zhào pì shù zhī yǐ jūn yǒu mìng bù héng suǒ fǔ wéi dé
这句话大意是:俄而周帝以众望有归,乃下诏曰:“元气肇辟,树之以君,有命不恒,所辅惟 德。
tiān xīn rén shì xuǎn xián yǔ néng jǐn sì hǎi ér lè tuī fēi yī rén ér dú yǒu
这句话大意是:天心人事,选贤与能,尽四海而乐推,非一人而独有。
zhōu dé jiāng jǐn yāo niè dì shēng gǔ ròu duō yú fān wéi gòu xìn yǐng xiǎng tóng wù guò bàn qū yǔ huò xiǎo huò dà tú dì tú wáng zé wǒ zǔ zōng zhī yè bù jué rú xiàn
这句话大意是:周德将尽,妖孽递生, 骨肉多虞,籓维构衅,影响同恶,过半区宇,或小或大,图帝图王,则我祖宗之业, 不绝如线。
xiàng guó duò wáng ruì shèng zì tiān yīng huá dú xiù xíng fǎ yǔ lǐ yí tóng yùn wén dé gòng wǔ gōng jù yuǎn
这句话大意是:相国隋王,睿圣自天,英华独秀,刑法与礼仪同运,文德共武功俱远。
ài wàn wù qí rú jǐ rèn zhào shù yǐ wéi yōu
这句话大意是:爱万物其如己,任兆庶以为忧。
shǒu yùn jī héng gōng mìng jiāng shì shān yí jiān guǐ shuā dàng fēn kūn huà tōng guàn dài wēi zhèn yōu xiá
这句话大意是:手运玑衡,躬命将士,芟夷奸宄,刷荡氛昆,化通 冠带,威震幽遐。
yú shùn zhī dà gōng èr shí wèi zú xiāng bǐ jī fā zhī hé wèi sān wǔ qǐ kě zú lùn
这句话大意是:虞舜之大功二十,未足相比,姬发之合位三五,岂可足论。
kuàng mù xíng yǐ xiè huǒ yùn jì xìng hé luò chū gé mìng zhī fú xīng chén biǎo dài zhōng zhī xiàng
这句话大意是:况木 行已谢,火运既兴,河洛出革命之符,星辰表代终之象。
yān yún gǎi sè shēng huáng biàn yīn yù sòng xián guī ōu gē jǐn zhì
这句话大意是:烟云改色,笙簧变音,狱 讼咸归,讴歌尽至。
qiě tiān dì hé dé rì yuè zhēn míng gù yǐ chēng dà wéi wáng zhào lín xià tǔ
这句话大意是:且天地合德,日月贞明,故以称大为王,照临下土。
zhèn suī guǎ mèi wèi dá biàn tōng yōu xiǎn zhī qíng jiǎo rán yì shi
这句话大意是:朕虽寡昧, 未达变通,幽显之情,皎然易识。
jīn biàn zhī shùn tiān mìng chū xùn bié gōng shàn wèi yú duò yī yī táng yú hàn wèi gù shì
这句话大意是:今便祗顺天命,出逊别宫,禅位于隋,一依唐虞、 汉魏故事。
gāo zǔ sān ràng bù xǔ
这句话大意是:”高祖三让,不许。
qiǎn jiān tài fù shàng zhù guó qǐ guó gōng chūn fèng cè yuē
这句话大意是:遣兼太傅、上柱国、杞国公椿奉册曰:。
zī ěr xiàng guó duò wáng yuè ruò shàng gǔ zhī chū yuán qǐ qīng zhuó jiàng fú shòu shèng wèi tiān xià jūn
现代白话:咨你相国隋王:粤若上古之初,爰启清浊,降符授圣,为天下君。
shì shàng dì ér lǐ zhào rén hé bǎi líng ér lì wàn wù fēi yǐ qū yǔ zhī fù wèi yǐ chén jí wèi zūn
这句话大意是:事上帝而理 兆人,和百灵而利万物,非以区宇之富,未以宸极为尊。
dà tíng xuān yuán yǐ qián lí lián hè xū zhī rì xián yǐ wú wéi wú yù bù jiāng bù yíng
这句话大意是:大庭、轩辕以前,骊连、 赫胥之日,咸以无为无欲,不将不迎。
xiá zāi qí xiáng bù kě wén yǐ jué yǒu zǎi jí yí wén kě guān
现代白话:遐啊其详不可闻已,厥有载籍,遗文可观。
shèng mò yú yú yáo měi wèi guò yú shùn
这句话大意是:圣莫逾于尧,美未过于舜。
yáo de tài wèi yǐ zuò yùn héng zhī piān shùn yù sī kōng biàn xù jīng huá zhī jié
这句话大意是:尧得太尉,已作运衡之篇,舜遇司空,便叙精华之竭。
bǐ qiān cháng tuō xǐ èr gōng shè xiǎng bǎi bì guī yǔ ruò dì zhī chū
这句话大意是:彼褰裳脱屣,贰宫设飨,百辟归禹,若帝之初。
sī gài shang zé tiān shí bù gǎn bù shòu xià zhī tiān mìng bù kě bù shòu
这句话大意是:斯盖上则天时,不敢不授,下祗天 命,不可不受。
tāng dài yú xià wǔ gé yú yīn gān gē yī ràng suī fù yì kuí yìng tiān shùn rén qí dào mǐ yì
这句话大意是:汤代于夏,武革于殷,干戈揖让,虽复异揆,应天顺人,其道靡异。
zì hàn qì jìn yǒu wèi zhì zhōu tiān lì zhú yù sòng zhī guī shén dǐng suí ōu gē zhī qù
这句话大意是:自汉迄晋,有魏至周,天历逐狱讼之归,神鼎随讴歌之去。
dào gāo zhě chēng dì lù jǐn zhě bù wáng yǔ fu wén zǔ shén zōng wú yǐ bié yě
这句话大意是:道高者称帝,录尽者不 王,与夫文祖、神宗,无以别也。
zhōu dé jiāng jǐn huò nán pín xìng zōng qī jiān huí xián jiāng qiè fā
这句话大意是:周德将尽,祸难频兴,宗戚奸回,咸将窃发。
gù zhān gōng què jiāng tú zōng shè fān wéi lián lǜ nì luàn xiāng xún
这句话大意是:顾瞻宫阙,将图宗社,籓维连率, 逆乱相寻。
yáo dàng sān fāng bù hé rú lì shé xíng niǎo jué tóu zú wú suǒ
这句话大意是:摇荡三方,不合如砺,蛇行鸟攫,投足无所。
wáng shòu tiān míng mìng ruì dé zài gōng jiù tuí yùn zhī jiān kuāng zhuì dì zhī yè zhěng dà chuān zhī ruò pū liáo yuán zhī huǒ chú qún xiōng yú chéng shè kuò yāo fēn yú yuǎn fú zhì dé hé yú zào huà shén yòng qià yú tiān rǎng
这句话大意是:王受天明命,叡德在躬, 救颓运之艰,匡坠地之业,拯大川之溺,扑燎原之火,除群凶于城社,廓妖氛于远 服,至德合于造化,神用洽于天壤。
bā jí jiǔ yě wàn fāng sì yì yuán shǒu fāng zú wǎng bù lè tuī
这句话大意是:八极九野,万方四裔,圆首方足,罔不乐推。
wǎng suì cháng xīng yè sǎo jīng tiān zhòu jiàn bā fēng bǐ xià hòu zhī zuò wǔ wěi tóng hàn dì zhī jù chú jiù zhī zhēng zhāo rán zài shàng
这句话大意是:往岁长星夜扫,经天昼见,八风比夏后之作,五纬同汉帝之聚,除旧之征,昭然在 上。
jìn zhě chì què jiàng zhǐ xuán guī xiào líng zhōng shí biàn yīn jiāo yú chū xué bù xīn zhī kuàng huàn yān zài xià
现代白话:近者赤雀降祉,玄龟效灵,钟石变音,蛟鱼出穴,布新之贶,焕呢在下。
jiǔ qū guī wǎng bǎi líng xié zàn rén shén zhǔ wàng wǒ bù dú zhī
这句话大意是:九区 归往,百灵协赞,人神属望,我不独知。
yǎng zhī huáng líng fǔ shùn rén yuàn jīn jìng yǐ dì wèi chán yú ěr gōng
现代白话:仰祗皇灵,俯顺人愿,今敬以帝位禅于你 躬。
tiān zuò gào qióng tiān lù yǒng zhōng
这句话大意是:天祚告穷,天禄永终。
wū xì
这句话大意是:于戏!
wáng yi yǔn zhí jué hé yí xíng diǎn xùn shēng yuán qiū ér jìng cāng hào yù huáng jí ér fǔ qián lí fù shuài tǔ zhī xīn huī wú jiāng zhī zuò kě bù shèng yú
这句话大意是:王宜允执厥和,仪刑典训,升圆丘而敬苍昊,御 皇极而抚黔黎,副率土之心,恢无疆之祚,可不盛欤!
qiǎn dà zōng bó dà jiàng jūn jīn chéng gōng zhào jiǒng fèng huáng dì xǐ fú bǎi guān quàn jìn
这句话大意是:遣大宗伯、大将军、金城公赵煚奉皇帝玺绂,百官劝进。
gāo zǔ nǎi shòu yān
现代白话:高祖乃受呢。
kāi huáng yuán nián èr yuè jiǎ zǐ shàng zì xiāng fǔ cháng fú rù gōng bèi lǐ jí huáng dì wèi yú lín guāng diàn
这句话大意是:开皇元年二月甲子,上自相府常服入宫,备礼即皇帝位于临光殿。
shè tán yú nán jiāo qiǎn shǐ chái liáo gào tiān
这句话大意是:设坛于南郊, 遣使柴燎告天。
shì rì gào miào dà shè gǎi yuán
这句话大意是:是日,告庙,大赦,改元。
jīng shī qìng yún jiàn
这句话大意是:京师庆云见。
yì zhōu shì guān yí yī hàn wèi zhī jiù
这句话大意是:易周氏官仪,依汉、魏之 旧。
yǐ zhù guó xiàng guó sī mǎ bó hǎi jùn gōng gāo jiǒng wèi shàng shū zuǒ pú yè jiān nà yán
这句话大意是:以柱国、相国司马、渤海郡公高颎为尚书左仆射兼纳言,。
xiàng guó sī lù qìn yuán xiàn gōng yú qìng zé wèi nèi shǐ jiān jiān lì bù shàng shū
这句话大意是:相国司录、沁源县公 虞庆则为内史监兼吏部尚书,。
xiàng guó nèi láng xián ān xiàn nán lǐ dé lín wèi nèi shǐ lìng
这句话大意是:相国内郎、咸安县男李德林为内史令,。
shàng kāi fǔ hàn ān xiàn gōng wéi shì kāng wèi lǐ bù shàng shū
这句话大意是:上开府、汉安 县公韦世康为礼部尚书,。
shàng kāi fǔ yì níng xiàn gōng yuán huī wèi dōu guān shàng shū
这句话大意是:上开府、义宁县公元晖为都官尚书,。
kāi fǔ mín bù shàng shū chāng guó xiàn gōng yuán yán wèi bīng bù shàng shū
这句话大意是:开府、民部尚书、昌 国县公元岩为兵部尚书,。
shàng yí tóng sī zōng cháng sūn pí wèi gōng bù shàng shū
这句话大意是:上仪同、司宗长孙毗为工部尚书,。
shàng yí tóng sī huì yáng shàng xī wèi dù zhī shàng shū
这句话大意是:上仪同、司会杨尚希为 度支尚书,。
shàng zhù guó yōng zhōu mù hán guó gōng yáng huì wèi zuǒ wèi dà jiàng jūn
这句话大意是:上柱国、雍州牧、邗国公杨惠为左卫大将军。
yǐ chǒu zhuī zūn huáng kǎo wèi wǔ yuán huáng dì miào hào tài zǔ huáng bǐ wèi yuán míng huáng hòu
这句话大意是:乙丑,追尊皇考为武元皇 帝,庙号太祖,皇妣为元明皇后。
qiǎn bā shǐ xún shěng fēng sú
这句话大意是:遣八使巡省风俗。
bǐng yín xiū miào shè
这句话大意是:丙寅,修庙社。
lì wáng hòu dú gū shì wèi huáng hòu wáng tài zǐ yǒng wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:立王后独孤氏 为皇后,王太子勇为皇太子。
dīng mǎo yǐ dà jiàng jūn jīn chéng jùn gōng zhào jiǒng wèi shàng shū yòu pú yè shàng kāi fǔ jì yáng hóu yī lóu yàn gōng wèi zuǒ wǔ hou dà jiàng jūn
这句话大意是:丁卯,以大将军、金城郡公赵煚为尚书右仆射,上开 府、济阳侯伊娄彦恭为左武候大将军。
jǐ sì yǐ zhōu dì wèi jiè guó gōng yì wǔ qiān hù wèi duò shì bīn
这句话大意是:己巳,以周帝为介国公,邑五千户,为隋室 宾。
jīng qí chē fú lǐ yuè yī rú qí jiù
这句话大意是:旌旗车服礼乐,一如其旧。
shàng shū bù wéi biǎo dá biǎo bù chēng zhào
这句话大意是:上书不为表,答表不称诏。
zhōu shì zhū wáng jǐn jiàng wèi gōng
这句话大意是:周氏诸王,尽降为公。
xīn wèi yǐ huáng dì tóng ān jùn gōng shuǎng wèi yōng zhōu mù
这句话大意是:辛未,以皇弟同安郡公爽为雍州牧。
yǐ hài fēng huáng dì shào guó gōng huì wèi téng wáng tóng ān gōng shuǎng wèi wèi wáng
这句话大意是:乙亥,封皇弟邵国公慧为滕王,同安公爽为卫 王;。
huáng zǐ yàn mén gōng guǎng wéi jìn wáng jùn wèi qín wáng xiù wèi yuè wáng liàng wèi hàn wáng
这句话大意是:皇子雁门公广为晋王,俊为秦王,秀为越王,谅为汉王。
yǐ shàng zhù guó bīng zhōu zǒng guǎn shēn guó gōng li mù wèi tài shī
这句话大意是:以上柱国、并州总管、 申国公李穆为太师,。
shàng zhù guó shān guó gōng dòu chì wèi tài fù
这句话大意是:上柱国、邓国公窦炽为太傅,。
shàng zhù guó yōu zhōu zǒng guǎn rèn guó gōng yú yì wèi tài wèi
这句话大意是:上柱国、幽州总管、任国公于翼 为太尉,。
guān guó gōng tián rén gōng wèi tài zǐ tài shī
这句话大意是:观国公田仁恭为太子太师,。
wǔ dé jùn gōng liǔ mǐn wèi tài zǐ tài bǎo
这句话大意是:武德郡公柳敏为太子太保,。
jǐ nán jùn gōng sūn shù wèi tài zi shǎo fù
这句话大意是:济南郡公孙恕为太 子少傅,。
kāi fǔ sū wēi wèi tài zǐ shǎo bǎo
这句话大意是:开府苏威为太子少保。
dīng chǒu yǐ jìn wáng guǎng wéi bīng zhōu zǒng guǎn yǐ chén liú jùn gōng yáng zhì jī wèi cài wáng xīng chéng jùn gōng yáng jìng wéi dào wáng
这句话大意是:丁丑,以晋王广为并州总管,以陈留郡公杨智积为 蔡王,兴城郡公杨静为道王。
wù yín yǐ guān niú wǔ qiān tóu fēn cì pín rén
这句话大意是:戊寅,以官牛五千头分赐贫人。
sān yuè xīn sì gāo píng huò chì què tài yuán huò cāng wū cháng ān huò bái què gè yī
这句话大意是:三月辛巳,高平获赤 雀,太原获苍乌,长安获白雀,各一。
xuān rén mén huái shù lián lǐ zhòng zhī nèi fù
这句话大意是:宣仁门槐树连理,众枝内附。
rén wǔ bái láng guó xiàn fāng wù
这句话大意是:壬午,白狼国 献方物。
jiǎ shēn tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:甲申,太白昼见。
yǐ yǒu yòu zhòu jiàn
这句话大意是:乙酉,又昼见。
yǐ shàng zhù guó yuán jǐng shān wèi ān zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:以上柱国元景山为安州总管。
dīng hài zhào quǎn mǎ qì wán kǒu wèi bù dé xiàn shàng
这句话大意是:丁亥,诏 犬马器玩口味不得献上。
wù zǐ chí shān zé zhī jìn
这句话大意是:戊子,弛山泽之禁。
yǐ shàng kāi fǔ dāng tíng xiàn gōng hè ruò bì wèi chǔ zhōu zǒng guǎn hé zhōu cì shǐ xīn yì xiàn gōng hán qín hǔ wèi lú zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:以上开府、当亭县公贺若弼为楚州总 管,和州刺史、新义县公韩擒虎为庐州总管。
jǐ chǒu zhōu zhì xiàn xiàn lián lǐ shù zhí zhī gōng tíng
这句话大意是:己丑,盩厔县献连理树,植之宫庭。
xīn mǎo yǐ shàng zhù guó shén wǔ jùn gōng dòu yì wèi dìng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:辛卯,以上柱国、神武郡公窦毅为定州总管。
wù xū yǐ tài zi shǎo bǎo sū wēi jiān nà yán lì bù shàng shū yú guān rú gù
这句话大意是:戊戌,以太子少保苏威兼纳言、吏部 尚书,余官如故。
gēng zǐ zhào yuē zì gǔ dì wáng shòu zhōng gé dài jiàn hòu xī jué duō yǔ yùn qiān
这句话大意是:庚子,诏曰:“自古帝王受终革代,建侯锡爵,多与运迁。
zhèn yīng lù shòu tú jūn lín hǎi nèi zài huái yán gé shì yǒu bù tóng
这句话大意是:朕应 箓受图,君临海内,载怀沿革,事有不同。
rán zé qián dì hòu wáng jù zài jiān jì lì gōng lì shì jué shǎng réng xíng
这句话大意是:然则前帝后王,俱在兼济,立功立事, 爵赏仍行。
gǒu lì yú shí qí zhì yī kuí hé wèi wù wǒ zhī yì wú jì jīn gǔ zhī shū
这句话大意是:苟利于时,其致一揆,何谓物我之异,无计今古之殊。
qí qián dài pǐn jué xī kě yī jiù
这句话大意是:其前代品爵,悉 可依旧。
dīng wèi liáng zhǔ xiāo kuī shǐ qí tài zǎi xiāo yán sī kōng liú yì lái hè
这句话大意是:”丁未,梁主萧岿使其太宰萧岩、司空刘义来贺。
sì yuè xīn sì dà shè
这句话大意是:四月辛巳,大赦。
rén wǔ tài bái suì xīng zhòu jiàn
这句话大意是:壬午, 太白、岁星昼见。
wù xū tài cháng sàn lè bìng fàng wèi bǎi xìng
这句话大意是:戊戌,太常散乐并放为百姓。
jìn zá lè bǎi xì
这句话大意是:禁杂乐百戏。
xīn chǒu chén sàn qí cháng shì wéi dǐng jiān tōng zhí sàn qí cháng shì wáng cuō lái pìn yú zhōu zhì ér shàng yǐ shòu shàn zhì zhī jiè guó
这句话大意是:辛丑,陈散骑常侍韦 鼎、兼通直散骑常侍王瑳来聘于周,至而上已受禅,致之介国。
shì yuè fā jī hú xiū zhù cháng chéng èr xún ér ba
这句话大意是:是月,发稽胡修筑 长城,二旬而罢。
wǔ yuè wù zǐ fēng hán guó gōng yáng xióng wèi guǎng píng wáng yǒng kāng jùn gōng yáng hóng wèi hé jiān wáng
这句话大意是:五月戊子,封邗国公杨雄为广平王,永康郡公杨弘为河间王。
xīn wèi jiè guó gōng hōng shàng jǔ āi yú cháo táng yǐ qí zú rén luò sì yān
现代白话:辛 未,介国公薨,上举哀于朝堂,以其族人洛嗣呢。
liù yuè guǐ wèi zhào yǐ chū shòu tiān mìng chì què jiàng xiáng wǔ dé xiāng shēng chì wèi huǒ sè qí jiāo jí shè miào yī fú miǎn zhī yí ér cháo huì zhī fú qí zhì xī shēng jǐn lìng shàng chì
这句话大意是:六月癸未,诏以初受天命,赤雀 降祥,五德相生,赤为火色,其郊及社庙,依服冕之仪,而朝会之服,旗帜牺牲, 尽令尚赤。
róng fú yǐ huáng
这句话大意是:戎服以黄。
qiū qī yuè yǐ mǎo shàng shǐ fú huáng bǎi liáo bì hè
这句话大意是:秋七月乙卯,上始服黄,百僚毕贺。
gēng wǔ mò hé qiú zhǎng gòng fāng wù
这句话大意是:庚午,靺鞨酋长贡方物。
bā yuè rén wǔ fèi dōng jīng guān
这句话大意是:八月壬午,废东京官。
tū jué ā bō kè hán qiǎn shǐ gòng fāng wù
这句话大意是:突厥阿波可汗遣使贡方物。
jiǎ wǔ qiǎn xíng jūn yuán shuài lè ān gōng yuán xié jī tǔ yù hún yú qīng hǎi pò ér jiàng zhī
这句话大意是:甲午,遣行军元帅乐安公元谐击 吐谷浑于青海,破而降之。
jiǔ yuè wù shēn zhàn wáng zhī jiā qiǎn shǐ zhèn gěi
这句话大意是:九月戊申,战亡之家,遣使赈给。
gēng wǔ chén jiāng zhōu luó gōng xiàn hú shù xiāo mó hē kòu jiāng běi
这句话大意是:庚午,陈将周罗攻 陷胡墅,萧摩诃寇江北。
xīn wèi yǐ yuè wáng xiù wèi yì zhōu zǒng guǎn gǎi fēng wèi shǔ wáng
这句话大意是:辛未,以越王秀为益州总管,改封为蜀王。
rén shēn yǐ shàng zhù guó xuē guó gōng zhǎng sūn lǎn shàng zhù guó sòng ān gōng yuán jǐng shān bìng wéi xíng jūn yuán shuài yǐ fá chén réng mìng shàng shū zuǒ pú yè gāo jiǒng jié dù zhū jūn
这句话大意是:壬申,以上柱 国、薛国公长孙览,上柱国、宋安公元景山并为行军元帅以伐陈,仍命尚书左仆射 高颎节度诸军。
tū jué shā bō lüè kè hán qiǎn shǐ gòng fāng wù
这句话大意是:突厥沙钵略可汗遣使贡方物。
shì yuè xíng wǔ zhū qián
这句话大意是:是月,行五铢钱。
dōng shí yuè yǐ yǒu bǎi jì wáng fú yú chāng qiǎn shǐ lái hè shòu chāng shàng kāi fǔ yí tóng sān sī dài fāng jùn gōng
这句话大意是:冬十月乙酉,百济 王扶余昌遣使来贺,授昌上开府、仪同三司、带方郡公。
wù zǐ xíng xīn lǜ
这句话大意是:戊子,行新律。
rén chén xíng xìng qí zhōu
这句话大意是:壬辰,行 幸岐州。
shí yī yuè yǐ mǎo yǐ yǒng chāng jùn gōng dòu róng dìng wèi yòu wǔ hou dà jiàng jūn
这句话大意是:十一月乙卯,以永昌郡公窦荣定为右武候大将军。
dīng mǎo qiǎn jiān sàn qí shì láng zhèng zǒng shǐ yú chén
这句话大意是:丁卯,遣兼散骑侍郎郑 捴使于陈。
jǐ sì yǒu liú xīng shēng rú tuí qiáng guāng zhú yú de
这句话大意是:己巳,有流星,声如𬯎墙,光烛于地。
shí èr yuè wù yín yǐ shēn zhōu cì shǐ ěr zhū chang wèi jīn zhōu zǒng guǎn
现代白话:十二月戊寅,以申州刺史你朱敞 为金州总管。
jiǎ shēn yǐ lǐ bù shàng shū wéi shì kāng wèi lì bù shàng shū
这句话大意是:甲申,以礼部尚书韦世康为吏部尚书。
jǐ chǒu yǐ zhù guó yuán gǔn wèi kuò zhōu zǒng guǎn xìng shì jùn gōng wèi xuán wèi huái zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:己丑,以柱国元衮为廓州总管, 兴势郡公卫玄为淮州总管。
gēng zǐ zhì zì qí zhōu
这句话大意是:庚子,至自岐州。
rén yín gāo lí wáng gāo yáng qiǎn shǐ cháo gòng shòu yáng dà jiāng jūn liáo dōng jùn gōng
这句话大意是:壬寅,高丽王高阳遣使朝贡,授阳大 将军、辽东郡公。
tài zǐ tài bǎo liǔ mǐn zú
这句话大意是:太子太保柳敏卒。
èr nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu xìng shàng zhù guó wáng yì dì
这句话大意是:二年春正月癸丑,幸上柱国王谊第。
gēng shēn xìng ān chéng zhǎng gōng zhǔ dì
这句话大意是:庚申,幸安成长公主第。
chén xuān dì cú zǐ shū bǎo lì
这句话大意是:陈宣帝殂,子叔 宝立。
xīn yǒu zhì hé běi dào héng tái shàng shū shěng yú bīng zhōu yǐ jìn wáng guǎng wéi shàng shū lìng
这句话大意是:辛酉,置河北道行台尚书省于并州,以晋王广为尚书令。
zhì hé nán dào héng tái shàng shū shěng yú luò zhōu yǐ qín wáng jùn wèi shàng shū lìng
这句话大意是:置河南道行台尚书 省于洛州,以秦王俊为尚书令。
zhì xī nán dào héng tái shàng shū shěng yú yì zhōu yǐ shǔ wáng xiù wèi shàng shū lìng
这句话大意是:置西南道行台尚书省于益州,以蜀王秀为尚书令。
wù chén chén qiǎn shǐ qǐng hé guī wǒ hú shù
这句话大意是:戊辰,陈遣使请和,归我胡墅。
xīn wèi gāo lí bǎi jì bìng qiǎn shǐ gòng fāng wù
这句话大意是:辛未,高丽、百济并遣使贡方物。
jiǎ xū zhào jǔ xián liáng
这句话大意是:甲戌,诏举贤良。
èr yuè jǐ chǒu zhào gāo jiǒng děng bān shī
这句话大意是:二月己丑,诏高颎等班师。
gēng yín yǐ jìn wáng guǎng wéi zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn qín wáng jùn wèi yòu wǔ wèi dà jiàng jūn yú guān bìng rú gù
这句话大意是:庚寅,以晋王广为左武卫大将军,秦王俊为右武卫大将 军,馀官并如故。
xīn mǎo xìng zhào guó gōng dú gū tuó dì
这句话大意是:辛卯,幸赵国公独孤陀第。
gēng zǐ jīng shī yǔ tǔ
这句话大意是:庚子,京师雨土。
sān yuè wù shēn kāi qú yǐn dù yáng shuǐ yú sān chóu yuán
这句话大意是:三月戊申,开渠, 引杜阳水于三畴原。
sì yuè dīng chǒu yǐ níng zhōu cì shǐ dòu róng dìng wèi zuǒ wǔ hou dà jiàng jūn
这句话大意是:四月丁丑,以宁州刺史窦荣定为左武候大将军。
gēng yín dà jiàng jūn hán sēng shòu pò tū jué yú jī tóu shān
这句话大意是:庚寅,大将军 韩僧寿破突厥于鸡头山;。
shàng zhù guó li chōng pò tū jué yú hé běi shān
这句话大意是:上柱国李充破突厥于河北山。
wǔ yuè wù shēn yǐ shàng zhù guó kāi fǔ zhǎng sūn píng wèi dù zhī shàng shū
这句话大意是:五月戊申,以上柱国、开府 长孙平为度支尚书。
jǐ yǒu hàn shàng qīn shěng qiú tú
这句话大意是:己酉,旱,上亲省囚徒。
qí rì dà yǔ
这句话大意是:其日大雨。
jǐ wèi gāo bǎo níng kòu píng zhōu tū jué rù cháng chéng
这句话大意是:己未,高宝宁寇平州,突 厥入长城。
gēng shēn yǐ yù zhōu cì shǐ huáng fǔ jī wèi dōu guān shàng shū
这句话大意是:庚申,以豫州刺史皇甫绩为都官尚书。
rén xū tài wèi rèn guó gōng yú yì hōng
这句话大意是:壬戌,太尉、任国公于翼薨。
jiǎ zi gǎi chuán guó xǐ yuē shòu mìng xǐ
这句话大意是:甲 子,改传国玺曰受命玺。
liù yuè rén wǔ yǐ tài fǔ qīng sū xiào cí wèi bīng bù shàng shū yōng zhōu mù wèi wáng shuǎng wèi yuán zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:六月壬午,以太府卿苏孝慈为兵部尚书,雍州牧、卫王爽 为原州总管。
jiǎ shēn shǐ shǐ diào yú chén guó
这句话大意是:甲申,使使吊于陈国。
yǐ yǒu shàng zhù guó li chōng pò tū jué yú mǎ yì
这句话大意是:乙酉,上柱国李充破突厥于马邑。
wù zǐ yǐ shàng zhù guó chì lǐ zhǎng chā wèi lán zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:戊子,以上 柱国叱李长叉为兰州总管。
xīn mǎo yǐ shàng kāi fǔ ěr zhū chang wèi xú zhōu zǒng guǎn
现代白话:辛卯,以上开府你朱敞为徐州总管。
bǐng shēn zhào yuē zhèn zhī fèng shàng xuán jūn lín wàn guó shǔ shēng rén zhī bì chù qián dài zhī gōng
这句话大意是:丙申,诏曰:“朕 祗奉上玄,君临万国,属生人之敝,处前代之宫。
cháng yǐ wéi zuò zhī zhě láo jū zhī zhě yì gǎi chuàng zhī shì xīn wèi huáng yě
这句话大意是:常以为作之者劳,居之者逸,改 创之事,心未遑也。
ér wáng gōng dà chén chén móu xiàn cè xián yún xī nóng yǐ jiàng zhì yú jī liú yǒu dāng dài ér lǚ qiān wú gé mìng ér bù xǐ
这句话大意是:而王公大臣陈谋献策,咸云羲、农以降,至于姬、刘,有当代 而屡迁,无革命而不徙。
cáo mǎ zhī hòu shí jiàn yīn xún nǎi mò dài zhī yàn ān fēi wǎng shèng zhī hóng yì
这句话大意是:曹、马之后,时见因循,乃末代之晏安,非往圣之宏义。
cǐ chéng cóng hàn diāo cán rì jiǔ lǚ wèi zhàn chǎng jiù jīng sāng luàn
这句话大意是:此城从汉,凋残日久,屡为战场,旧经丧乱。
jīn zhī gōng shì shì jìn quán yí yòu fēi móu shì cóng guī zhān xīng kuí rì bù zú jiàn huáng wáng zhī yì hé dà zhòng suǒ jù lùn biàn tōng zhī shù jù yōu xiǎn zhī qíng tóng xīn gù qǐng cí qíng shēn qiè
这句话大意是:今之宫室,事近权宜,又非谋筮从龟, 瞻星揆日,不足建皇王之邑,合大众所聚,论变通之数,具幽显之情同心固请,词 情深切。
rán zé jīng shī bǎi guān zhī fǔ sì hǎi guī xiàng fēi zhèn yī rén zhī suǒ dú yǒu
这句话大意是:然则京师百官之府,四海归向,非朕一人之所独有。
gǒu lì yú wù qí kě wéi hu
这句话大意是:苟利于物,其可违乎!
qiě yīn zhī wǔ qiān kǒng rén jìn sǐ shì zé yǐ jí xiōng zhī tǔ zhì cháng duǎn zhī mìng
这句话大意是:且殷之五迁,恐人尽死,是则以吉凶之土,制长短之命。
móu xīn qù gù rú nóng wàng qiū suī zàn qú láo qí jiū ān zhái
这句话大意是:谋新去故,如农望秋,虽 暂劬劳,其究安宅。
jīn qū yǔ níng yī yīn yáng shùn xù ān ān yǐ qiān wù huái xū yuàn
这句话大意是:今区宇宁一,阴阳顺序,安安以迁,勿怀胥怨。
lóng shǒu shān chuān yuán xiù lì huì wù zī fù bǔ shí xiāng tǔ yi jiàn dū yì dìng dǐng zhī jī yǒng gù wú qióng zhī yè zài sī
这句话大意是:龙首山川原秀 丽,卉物滋阜,卜食相土,宜建都邑,定鼎之基永固,无穷之业在斯。
gōng sī fǔ zhái guī mó yuǎn jìn yíng gòu zī fèi suí shì tiáo zòu
这句话大意是:公私府宅, 规模远近,营构资费,随事条奏。
réng zhào zuǒ pú yè gāo jiǒng jiāng zuò dà jiàng liú lóng jù lù jùn gōng hè lóu zǐ gàn tài fǔ shǎo qīng gāo lóng chā děng chuàng zào xīn dū
这句话大意是:”仍诏左仆射高颎、将作大匠刘龙、巨鹿郡公贺 娄子干、太府少卿高龙叉等创造新都。
qiū bā yuè guǐ sì yǐ zuǒ wǔ hou dà jiàng jūn dòu róng dìng wèi qín zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:秋八月癸巳,以左武候大将军窦荣定为秦州 总管。
shí yuè guǐ yǒu huáng tài zǐ yǒng tún bīng xián yáng yǐ bèi hú
这句话大意是:十月癸酉,皇太子勇屯兵咸阳以备胡。
gēng yín shàng jí yù xiǎng bǎi liáo yú guān dé diàn
这句话大意是:庚寅,上疾愈,享百僚于观德殿。
cì qián bó jiē rèn qí zì qǔ jìn lì ér chū
这句话大意是:赐 钱帛,皆任其自取,尽力而出。
xīn mǎo yǐ yíng xīn dū fù jiān hè lóu zi gàn wèi gōng bù shàng shū
这句话大意是:辛卯,以营新都副监贺娄子干为工部尚书。
shí yī yuè bǐng wǔ gāo lí qiǎn shǐ xiàn fāng wù
这句话大意是:十一月 丙午,高丽遣使献方物。
shí èr yuè xīn wèi shàng jiǎng wǔ yú hòu yuán
这句话大意是:十二月辛未,上讲武于后园。
jiǎ xū shàng zhù guó dòu yì zú
这句话大意是:甲戌,上柱国窦毅卒。
bǐng zǐ míng xīn dū yuē dà xīng chéng
这句话大意是:丙子, 名新都曰大兴城。
yǐ yǒu qiǎn qìn yuán gōng yú qìng zé zhūn hóng huà bèi hú
这句话大意是:乙酉,遣沁源公虞庆则屯弘化备胡。
tū jué kòu zhōu pán xíng jūn zǒng guǎn dá xī zhǎng rú jī zhī wèi lǔ suǒ bài
这句话大意是:突厥寇周槃,行军总管达奚 长儒击之,为虏所败。
bǐng xū cì guó zi shēng jīng míng zhě shù bó
这句话大意是:丙戌,赐国子生经明者束帛。
dīng hài qīn lù qiú tú
这句话大意是:丁亥,亲录囚徒。
sān nián chūn zhēng yuè gēng zǐ jiāng rù xīn dū dà shè tiān xià
这句话大意是:三年春正月庚子,将入新都,大赦天下。
jìn dà dāo cháng shuò
这句话大意是:禁大刀长槊。
guǐ hài gāo lí qiǎn shǐ lái cháo
这句话大意是:癸亥,高丽遣使来朝。
èr yuè jǐ sì shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:二月己巳朔,日有蚀之。
rén shēn yàn běi dào xūn rén
这句话大意是:壬申,宴北道勋人。
guǐ yǒu chén qiǎn jiān sàn qí cháng shì hè chè jiān tōng zhí sàn qí cháng shì xiāo bāo lái pìn
这句话大意是:癸酉,陈遣兼散骑常侍贺彻、兼通直 散骑常侍萧褒来聘。
tū jué kòu biān
这句话大意是:突厥寇边。
jiǎ xū jīng yáng huò máo guī
这句话大意是:甲戌,泾阳获毛龟。
guǐ wèi yǐ zuǒ wèi dà jiàng jūn li lǐ chéng wèi yòu wǔ wèi dà jiàng jūn
这句话大意是:癸未,以左卫大将军李礼成为 右武卫大将军。
sān yuè dīng wèi shàng zhù guó xiān yú xiàn gōng xiè qìng ēn zú
这句话大意是:三月丁未,上柱国、鲜虞县公谢庆恩卒。
jǐ yǒu yǐ shàng zhù guó dá xī zhǎng rú wèi lán zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:己酉,以上柱国达奚长儒 为兰州总管。
bǐng chén yǔ cháng fú rù xīn dū
这句话大意是:丙辰,雨,常服入新都。
jīng shī lǐ quán chū
这句话大意是:京师醴泉出。
dīng sì zhào gòu qiú yí shū yú tiān xià
这句话大意是:丁巳,诏购求遗书于天下。
gēng shēn yàn bǎi liáo bān cì gè yǒu chà
这句话大意是:庚 申,宴百僚,班赐各有差。
guǐ hài chéng yú guān
这句话大意是:癸亥,城榆关。
xià sì yuè jǐ sì shàng zhù guó jiàn píng jùn gōng yú yì zú
这句话大意是:夏四月己巳,上柱国、建平郡公于义卒。
gēng wǔ tǔ yù hún kòu lín táo táo zhōu cì shǐ pí zi xìn sǐ zhī
这句话大意是:庚午,吐谷浑寇临洮,洮州刺史皮子信死之。
xīn wèi gāo lí qiǎn shǐ lái cháo
这句话大意是:辛未,高丽遣使来朝。
rén shēn yǐ shàng shū yòu pú yè zhào jiǒng jiān nèi shǐ lìng
这句话大意是:壬申,以尚书 右仆射赵煚兼内史令。
dīng chǒu yǐ téng wáng zàn wèi yōng zhōu mù
这句话大意是:丁丑,以滕王瓒为雍州牧。
jǐ mǎo wèi wáng shuǎng pò tū jué yú bái dào
这句话大意是:己卯,卫王爽破突厥于白道。
gēng chén xíng jūn zǒng guǎn yīn shòu pò gāo bǎo níng yú huáng lóng
这句话大意是:庚 辰,行军总管阴寿破高宝宁于黄龙。
jiǎ shēn hàn shàng qīn qí yǔ yú guó chéng zhī xī nán
这句话大意是:甲申,旱,上亲祈雨于国城之西南。
bǐng xū zhào tiān xià quàn xué xíng lǐ
这句话大意是:丙戌,诏 天下劝学行礼。
yǐ jì běi jùn gōng liáng yuǎn wèi wèn zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:以济北郡公梁远为汶州总管。
jǐ chǒu chén yǐng zhōu chéng zhǔ zhāng zi jī qiǎn shǐ qǐng xiáng shàng yǐ hé hǎo bù nà
这句话大意是:己丑,陈郢州城主张子讥遣使请降, 上以和好,不纳。
xīn mǎo qiǎn jiān sàn qí cháng shì xuē shū jiān tōng zhí sàn qí cháng shì wáng shào shǐ yú chén
这句话大意是:辛卯,遣兼散骑常侍薛舒、兼通直散骑常侍王劭使于陈。
guǐ sì shàng qīn yú
这句话大意是:癸巳, 上亲雩。
jiǎ wǔ tū jué qiǎn shǐ lái cháo
这句话大意是:甲午,突厥遣使来朝。
wǔ yuè guǐ mǎo xíng jūn zǒng guǎn li huang pò tū jué yú mó nà dù kǒu
这句话大意是:五月癸卯,行军总管李晃破突厥于摩那渡口。
jiǎ chén gāo lí qiǎn shǐ lái cháo
这句话大意是:甲辰, 高丽遣使来朝。
yǐ sì liáng tài zǐ xiāo cóng lái hè qiān dōu
这句话大意是:乙巳,梁太子萧琮来贺迁都。
dīng wèi mò hé gòng fāng wù
这句话大意是:丁未,靺鞨贡方物。
wù shēn yōu zhōu zǒng guǎn yīn shòu zú
这句话大意是:戊申,幽州总管 阴寿卒。
xīn yǒu yǒu shì yú fāng zé
这句话大意是:辛酉,有事于方泽。
rén xū xíng jūn yuán shuài dòu róng dìng pò tū jué jí tǔ yù hún yú liáng zhōu
这句话大意是:壬戌,行军元帅窦荣定破突厥及吐谷浑于凉州。
bǐng yín shè huáng lóng sǐ zuì yǐ xià
这句话大意是:丙寅, 赦黄龙死罪已下。
liù yuè gēng wǔ yǐ wèi wáng shuǎng zǐ jí wèi suì ān jùn wáng
这句话大意是:六月庚午,以卫王爽子集为遂安郡王。
wù yín tū jué qiǎn shǐ qǐng hé
这句话大意是:戊寅,突厥遣使请和。
gēng chén xíng jūn zǒng guǎn liáng yuǎn pò tǔ yù hún yú ěr hàn shān zhǎn qí míng wáng
现代白话:庚 辰,行军总管梁远破吐谷浑于你汗山,斩其名王。
rén shēn yǐ jìn zhōu cì shǐ yàn róng wèi qīng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:壬申,以晋州刺史燕荣为青州总 管。
jǐ chǒu yǐ hé jiān wáng hóng wèi níng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:己丑,以河间王弘为宁州总管。
yǐ wèi xìng ān chéng zhǎng gōng zhǔ dì
这句话大意是:乙未,幸安成长公主第。
qiū qī yuè xīn chǒu yǐ yù zhōu cì shǐ zhōu yáo wèi yōu zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:秋七月辛丑,以豫州 刺史周摇为幽州总管。
rén xū zhào yuē xíng rén dǎo yì míng jiào suǒ xiān lì sú dūn fēng yi jiàn bāo jiǎng
这句话大意是:壬戌,诏曰:“行仁蹈义,名教所先,厉俗敦风,宜见褒奖。
wǎng zhě shān dōng hé biǎo jīng cǐ yāo luàn gū chéng yuǎn shǒu duō bù zì quán
这句话大意是:往者山东河表,经此妖乱,孤城远守,多不自全。
jì yīn tài shǒu dù yóu shēn xiàn zéi tú mìng xuán kòu shǒu jùn shěng shì fàn tái méi qīng chǎn yíng hù miǎn qí lù rǔ
这句话大意是:济阴太守杜猷身陷贼徒,命悬寇 手,郡省事范台玫倾产营护,免其戮辱。
juàn yán chéng jié shí yǒu kě jiā yi chāo héng shǎng yòng míng jū quàn
这句话大意是:眷言诚节,实有可嘉,宜超恒赏,用明沮 劝。
tái méi kě dà dū dū jiǎ xiāng zhōu cì shǐ
这句话大意是:台玫可大都督、假湘州刺史。
dīng mǎo rì yǒu shí zhī
这句话大意是:”丁卯,日有蚀之。
bā yuè dīng chǒu mò hé gòng fāng wù
这句话大意是:八月丁丑,靺鞨贡方物。
jǐ mǎo yǐ yòu wǔ wèi dà jiàng jūn li lǐ chéng wèi xiāng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:己 卯,以右武卫大将军李礼成为襄州总管。
rén wǔ qiǎn shàng shū zuǒ pú yè gāo jiǒng chū níng zhōu dào nèi shǐ jiān yú qìng zé chū yuán zhōu dào bìng wéi xíng jūn yuán shuài yǐ jī hú
这句话大意是:壬午,遣尚书左仆射高颎出宁州道,内史 监虞庆则出原州道,并为行军元帅以击胡。
wù zǐ shàng yǒu shì yú tài shè
这句话大意是:戊子,上有事于太社。
jiǔ yuè rén zǐ xìng chéng dōng guān jià gǔ
这句话大意是:九月壬子,幸城 东,观稼谷。
guǐ chǒu dà shè tiān xià
这句话大意是:癸丑,大赦天下。
dōng shí yuè jiǎ xū fèi hé nán dào héng tái shěng yǐ qín wáng jùn wèi qín zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:冬十月甲戌,废河南道行台省,以秦王俊为秦州总 管。
shí yī yuè jǐ yǒu fā shǐ xún shěng fēng sú yīn xià zhào yuē zhèn jūn lín qū yǔ shēn sī zhì shù yù shǐ shēng rén cóng huà yǐ dé dài xíng qiú cǎo lái zhī shàn jīng lǘ lǐ zhī xíng
这句话大意是:十一月己酉,发使巡省风俗,因下诏曰:“朕君临区宇,深思治术,欲使生人 从化,以德代刑,求草莱之善,旌闾里之行。
mín jiān qíng wěi xián yù bèi wén
这句话大意是:民间情伪,咸欲备闻。
yǐ zhào shǐ rén suǒ zài zhèn xù yáng biāo fēn lù jiāng biàn sì hǎi bì lìng wèi zhèn ěr mù
这句话大意是:已诏使人,所 在赈恤,扬镳分路,将遍四海,必令为朕耳目。
rú yǒu wén wǔ cái yòng wèi wéi shí zhī yi yǐ lǐ fā qiǎn zhèn jiāng quán zhuó
这句话大意是:如有文武才用,未为时知,宜以礼 发遣,朕将铨擢。
qí yǒu zhì jié gāo miào yuè děng chāo lún yì yǎng shǐ rén jiù jiā jīng yì lìng yī xíng yī shàn jiǎng quàn yú rén
这句话大意是:其有志节高妙,越等超伦,亦仰使人就加旌异,令一行一善,奖 劝于人。
yuǎn jìn guān sī xiá ěr fēng sú jù xì bì jì hái rì zòu wén
这句话大意是:远近官司,遐迩风俗,巨细必纪,还日奏闻。
zhù shǐ bù chū hù tíng zuò zhī wàn lǐ
这句话大意是:庶使不出户庭,坐知万里。
gēng chén chén qiǎn sàn qí cháng shì zhōu fén tōng zhí sàn qí cháng shì yuán yàn lái pìn
这句话大意是:” 庚辰,陈遣散骑常侍周坟、通直散骑常侍袁彦来聘。
chén zhǔ zhī shàng zhī mào yì shì rén shǐ yàn huà xiàng chí qù
这句话大意是:陈主知上之貌异世人,使彦画 像持去。
jiǎ wǔ ba tiān xià zhū jùn
这句话大意是:甲午,罢天下诸郡。
rùn shí èr yuè yǐ mǎo qiǎn jiān sàn qí cháng shì cáo lìng zé tōng zhí sàn qí cháng shì wèi dàn shǐ yú chén
这句话大意是:闰十二月乙卯,遣兼散骑常侍曹令则、通直散骑常侍 魏澹使于陈。
wù wǔ yǐ shàng zhù guó dòu róng dìng wèi yòu wǔ wèi dà jiàng jūn xíng bù shàng shū sū wēi wèi mín bù shàng shū
这句话大意是:戊午,以上柱国窦荣定为右武卫大将军,刑部尚书苏威为民部尚书。
sì nián chūn zhēng yuè jiǎ zǐ rì yǒu shí zhī
这句话大意是:四年春正月甲子,日有蚀之。
jǐ sì yǒu shì yú tài miào
这句话大意是:己巳,有事于太庙。
xīn wèi yǒu shì yú nán jiāo
这句话大意是:辛未,有事于南郊。
rén shēn liáng zhǔ xiāo kuī lái cháo
这句话大意是:壬申, 梁主萧岿来朝。
jiǎ xū dà shè yú běi yuàn shí rì ér ba
这句话大意是:甲戌,大射于北苑,十日而罢。
rén wǔ qí zhōu shuǐ
这句话大意是:壬午,齐州水。
xīn mǎo yū zhōu huò shòu shì mí yī jiǎo tóng tí
这句话大意是:辛卯,渝州获兽似 麋,一角同蹄。
rén chén bān xīn lì
这句话大意是:壬辰,班新历。
èr yuè yǐ sì shàng jiàn liáng zhǔ yú bà shàng
这句话大意是:二月乙巳,上饯梁主于霸上。
dīng wèi mò hé gòng fāng wù
这句话大意是:丁未,靺鞨贡方物。
tū jué sū ní bù nán nǚ wàn yú rén lái jiàng
这句话大意是:突厥苏尼部男女万馀人来降。
gēng xū xìng lǒng zhōu
这句话大意是:庚戌,幸陇州。
tū jué kè hán ā shǐ nà diàn lǜ qí shǔ lái jiàng
这句话大意是:突厥可汗阿史那玷率其属来降。
xià sì yuè jǐ hài chì zǒng guǎn cì shǐ fù mǔ jí zi nián shí wǔ yǐ shàng bù dé jiāng zhī guān
这句话大意是:夏四 月己亥,敕总管、刺史父母及子年十五已上,不得将之官。
gēng zǐ yǐ lì bù shàng shū yú qìng zé wèi shàng shū yòu pú yè yíng zhōu cì shǐ yáng shàng xī wèi bīng bù shàng shū máo zhōu cì shǐ liú rén ēn wèi xíng bù shàng shū
这句话大意是:庚子,以吏部尚书虞庆 则为尚书右仆射,瀛州刺史杨尚希为兵部尚书,毛州刺史刘仁恩为刑部尚书。
jiǎ chén yǐ shàng zhù guó chì lǐ zhǎng chā wèi xìn zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:甲辰, 以上柱国叱李长叉为信州总管。
dīng wèi yàn tū jué gāo lí tǔ yù hún shǐ zhě yú dà xīng diàn
这句话大意是:丁未,宴突厥、高丽、吐谷浑使者于大兴殿。
dīng sì yǐ shàng dà jiàng jūn hè lóu zi gàn wèi yú guān zǒng guǎn
这句话大意是:丁巳, 以上大将军贺娄子干为榆关总管。
wǔ yuè guǐ yǒu qì dān zhǔ mò hè fú qiǎn shǐ qǐng xiáng bài dà jiàng jūn
这句话大意是:五月癸酉,契丹主莫贺弗遣使请降,拜大将军。
bǐng zǐ yǐ zhù guó féng yù wèi fén zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:丙子,以柱国冯昱为汾州总管。
yǐ yǒu yǐ biàn zhōu cì shǐ lǚ zhòng quán wèi yán zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:乙酉,以汴州刺史吕仲泉为延州总管。
liù yuè gēng zǐ jiàng qiú tú
这句话大意是:六月庚子, 降囚徒。
yǐ sì yǐ hóng lú qīng yǐ fú shí wèi jì zhōu zǒng guǎn shàng zhù guó dòu lú jī wèi xià zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:乙巳,以鸿胪卿乙弗实为冀州总管,上柱国豆卢𪟝为夏州总管。
rén zǐ kāi qú zì wèi dá hé yǐ tōng yùn cáo
这句话大意是:壬子,开 渠,自渭达河,以通运漕。
wù wǔ qín wáng jùn lái cháo
这句话大意是:戊午,秦王俊来朝。
qiū qī yuè bǐng yín chén qiǎn jiān sàn qí cháng shì xiè quán jiān tōng zhí sàn qí cháng shì hè dé jī lái pìn
这句话大意是:秋七月丙寅,陈遣兼散骑常侍谢泉、 兼通直散骑常侍贺德基来聘。
bā yuè jiǎ wǔ qiǎn shí shǐ xún shěng tiān xià
这句话大意是:八月甲午,遣十使巡省天下。
wù xū wèi wáng shuǎng lái cháo
这句话大意是:戊戌,卫王爽来朝。
shì rì yǐ qín wáng jùn nà fēi yàn bǎi liáo bān cì gè yǒu chà
这句话大意是:是 日,以秦王俊纳妃,宴百僚,颁赐各有差。
rén yín shàng zhù guó tài fù shān guó gōng dòu chì hōng
这句话大意是:壬寅,上柱国、太傅、邓国公窦炽薨。
dīng wèi yàn qín wáng guān shǔ cì wù gè yǒu chà
这句话大意是:丁未,宴秦王官属,赐物各有差。
rén zǐ xiǎng chén shǐ
这句话大意是:壬子,享陈使。
yǐ mǎo chén jiāng xià hóu miáo qǐng xiáng shàng yǐ tōng hé bù nà
这句话大意是:乙卯,陈将夏侯苗请降,上以通 和,不纳。
jiǔ yuè jiǎ zǐ xìng xiāng guó gōng zhǔ dì
这句话大意是:九月甲子,幸襄国公主第。
yǐ chǒu xìng bà shuǐ guān cáo qú cì dū yì zhě bó gè yǒu chà
这句话大意是:乙丑,幸霸水,观漕渠,赐督役者帛各有差。
jǐ sì shàng qīn lù qiú tú
这句话大意是:己巳,上亲录囚徒。
gēng wǔ qì dān nèi fù
这句话大意是:庚午,契丹内附。
jiǎ xū jià xìng luò yáng guān nèi jī yě
这句话大意是:甲戌,驾幸洛阳,关内饥也。
guǐ wèi tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:癸未,太白昼 见。
dōng shí yī yuè rén xū qiǎn jiān sàn qí cháng shì xuē dào héng tōng zhí sàn qí cháng shì dòu lú shí shǐ yú chén
这句话大意是:冬十一月壬戌,遣兼散骑常侍薛道衡、通直散骑常侍豆卢实使于陈。
guǐ hài yǐ yú guān zǒng guǎn hè lóu zi gàn wèi yún zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:癸亥,以 榆关总管贺娄子干为云州总管。
wǔ nián chūn zhēng yuè wù chén zhào xíng xīn lǐ
这句话大意是:五年春正月戊辰,诏行新礼。
sān yuè wù wǔ yǐ shàng shū zuǒ pú yè gāo jiǒng wèi zuǒ lǐng jūn dà jiàng jūn shàng zhù guó yǔ wén xīn wèi yòu lǐng jūn dà jiàng jūn
这句话大意是:三月戊午,以尚书左仆射高颎为左领军大将军, 上柱国宇文忻为右领军大将军。
xià sì yuè jiǎ wǔ qì dān zhǔ duō mí qiǎn shǐ gòng fāng wù
这句话大意是:夏四月甲午,契丹主多弥遣使贡方物。
rén yín shàng zhù guó wáng yì móu fǎn fú zhū
这句话大意是:壬寅,上柱 国王谊谋反,伏诛。
yǐ sì zhào zhēng shān dōng mǎ róng bó děng liù rú
这句话大意是:乙巳,诏征山东马荣伯等六儒。
wù shēn chē jià zhì zì luò yáng
这句话大意是:戊申,车驾至自洛阳。
wǔ yuè jiǎ shēn zhào zhì yì cāng
这句话大意是:五月甲 申,诏置义仓。
liáng zhǔ xiāo kuī cú qí tài zǐ cóng sì lì
这句话大意是:梁主萧岿殂,其太子琮嗣立。
qiǎn shàng dà jiàng jūn yuán qì shǐ yú tū jué ā bō kè hán
这句话大意是:遣上大将军元契使于突厥阿波可汗。
qiū qī yuè gēng shēn chén qiǎn jiān sàn qí cháng shì wáng huà jiān tōng zhí sàn qí cháng shì yuán zhuō lái pìn
这句话大意是:秋七月庚申,陈遣兼散骑常侍王话、兼通直散骑常侍阮卓来聘。
dīng chǒu yǐ shàng zhù guó yǔ wén qìng wèi liáng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:丁丑,以上柱国宇 文庆为凉州总管。
rén wǔ tū jué shā bō lüè shàng biǎo chēng chén
这句话大意是:壬午,突厥沙钵略上表称臣。
bā yuè bǐng xū shā bō lüè kè hán qiǎn zi kù hé zhēn tè qín lái cháo
这句话大意是:八月丙戌,沙钵略可汗遣子库合真 特勤来朝。
jiǎ chén hé nán zhū zhōu shuǐ qiǎn mín bù shàng shū pī guó gōng sū wēi zhèn gěi zhī
这句话大意是:甲辰,河南诸州水,遣民部尚书邳国公苏威赈给之。
wù shēn yǒu liú xīng shù bǎi sì sàn ér xià
这句话大意是:戊申,有流星数百, 四散而下。
jǐ yǒu xìng lì yuán
这句话大意是:己酉,幸栗园。
jiǔ yuè dīng sì zhì zì lì yuán
这句话大意是:九月丁巳,至自栗园。
yǐ chǒu gǎi bào bēi yuē dù bēi bà shuǐ wèi zī shuǐ
这句话大意是:乙丑,改鲍陂曰杜陂,霸水为滋 水。
chén jiāng chén wén chè kòu hé zhōu yí tóng sān sī fèi bǎo shǒu huò zhī
这句话大意是:陈将湛文彻寇和州,仪同三司费宝首获之。
bǐng zǐ qiǎn jiān sàn qí cháng shì li ruò jiān tōng zhí sàn qí cháng shì cuī jūn shàn shǐ yú chén
这句话大意是:丙子,遣兼散骑常侍李若、兼通直 散骑常侍崔君赡使于陈。
dōng shí yuè rén chén yǐ shàng zhù guó yáng sù wèi xìn zhōu zǒng guǎn shuò zhōu zǒng guǎn tǔ wàn xù wèi xú zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:冬十月壬辰,以上柱国杨素为信州总管,朔州总管吐万绪 为徐州总管。
shí yī yuè jiǎ zǐ yǐ shàng dà jiàng jūn yuán xióng wèi shuò zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:十一月甲子,以上大将军源雄为朔州总管。
dīng mǎo jìn wáng guǎng lái cháo
这句话大意是:丁卯,晋王广来朝。
shí èr yuè dīng wèi jiàng qiú tú
这句话大意是:十二 月丁未,降囚徒。
wù shēn yǐ shàng zhù guó dá xī zhǎng rú wèi xià zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:戊申,以上柱国达奚长儒为夏州总管。
liù nián chūn zhēng yuè jiǎ zǐ dǎng xiàng qiāng nèi fù
这句话大意是:六年春正月甲子,党项羌内附。
gēng wǔ bān lì yú tū jué
这句话大意是:庚午,班历于突厥。
xīn wèi yǐ zhù guó wéi guāng wèi ān zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:辛未,以柱国韦洸为安州 总管。
rén shēn qiǎn mín bù shàng shū sū wēi xún shěng shān dōng
这句话大意是:壬申,遣民部尚书苏威巡省山东。
èr yuè yǐ yǒu shān nán jīng xī qī zhōu shuǐ qiǎn qián gōng bù shàng shū zhǎng sūn pí zhèn xù zhī
这句话大意是:二月乙酉,山南荆、淅七州水,遣前工部 尚书长孙毗赈恤之。
bǐng xū zhì cì shǐ shàng zuǒ měi suì mù gèng rù cháo shàng kǎo kè
这句话大意是:丙戌,制刺史上佐每岁暮更入朝,上考课。
dīng hài fā dīng nán shí yī wàn xiū zhù cháng chéng èr xún ér ba
这句话大意是:丁亥,发丁男十一 万修筑长城,二旬而罢。
yǐ wèi yǐ shàng zhù guó cuī hóng dù wèi xiāng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:乙未,以上柱国崔弘度为襄州总管。
gēng zǐ dà shè tiān xià
这句话大意是:庚子,大赦天下。
sān yuè jǐ wèi luò yáng nán zǐ gāo dé shàng shū qǐng shàng wèi tài shàng huáng chuán wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:三 月己未,洛阳男子高德上书,请上为太上皇,传位皇太子。
shàng yuē zhèn chéng tiān mìng fǔ yù cāng shēng rì gàn zī zī yóu kǒng bù dǎi
这句话大意是:上曰:“朕承天命,抚 育苍生,日旰孜孜,犹恐不逮。
qǐ xué jìn dài dì wáng shì bù shī gǔ chuán wèi yú zi zì qiú yì lè zhě zāi
现代白话:岂学近代帝王,事不师古,传位于子,自求逸乐者 啊!
guǐ hài tū jué shā bō lüè qiǎn shǐ gòng fāng wù
这句话大意是:”癸亥,突厥沙钵略遣使贡方物。
xià sì yuè jǐ hài chén qiǎn jiān sàn qí cháng shì zhōu bō jiān tōng zhí sàn qí cháng shì jiāng chūn lái pìn
这句话大意是:夏四月己亥,陈遣兼散骑常侍周磻、兼通直 散骑常侍江椿来聘。
qiū qī yuè xīn hài hé nán zhū zhōu shuǐ
这句话大意是:秋七月辛亥,河南诸州水。
yǐ chǒu jīng shī yù máo rú mǎ zōng wěi zhǎng zhě èr chǐ yú duǎn zhě liù qī cùn
这句话大意是:乙丑,京师雨毛,如马鬃尾,长者 二尺余,短者六七寸。
bā yuè xīn mǎo guān nèi qī zhōu hàn miǎn qí fù shuì
这句话大意是:八月辛卯,关内七州旱,免其赋税。
qiǎn sàn qí cháng shì péi háo jiān tōng zhí sàn qí cháng shì liú yǐ pìn yú chén
这句话大意是:遣散骑常侍裴豪、兼通 直散骑常侍刘𫖮聘于陈。
wù shēn shàng zhù guó tài shī shēn guó gōng li mù hōng
这句话大意是:戊申,上柱国、太师、申国公李穆薨。
rùn yuè jǐ yǒu yǐ hé zhōu cì shǐ duàn wén zhèn wèi lán zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:闰月己酉,以河州 刺史段文振为兰州总管。
dīng mǎo huáng tài zǐ zhèn luò yáng
这句话大意是:丁卯,皇太子镇洛阳。
xīn wèi jìn wáng guǎng qín wáng jùn bìng lái cháo
这句话大意是:辛未,晋王广、秦王俊并来朝。
bǐng zi shàng zhù guó chéng guó gōng liáng shì yàn shàng zhù guó qǐ guó gōng yǔ wén xīn zhù guó shū guó gōng liú fǎng yǐ móu fǎn fú zhū
这句话大意是:丙 子,上柱国、郕国公梁士彦,上柱国、杞国公宇文忻,柱国、舒国公刘昉,以谋反 伏诛。
shàng zhù guó xǔ guó gōng yǔ wén shàn zuò shì chú míng
这句话大意是:上柱国、许国公宇文善坐事除名。
jiǔ yuè xīn sì shàng sù fú yù shè diàn zhào bǎi liáo shè cì liáng shì yàn sān jiā zī wù
这句话大意是:九月辛巳,上素服御射殿,诏百僚射,赐 梁士彦三家资物。
bǐng xū shàng zhù guó sòng ān jùn gōng yuán jǐng shān zú
这句话大意是:丙戌,上柱国、宋安郡公元景山卒。
gēng zǐ yǐ shàng zhù guó li xún wèi xí zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:庚子,以上柱国李询为隰州 总管。
xīn chǒu zhào dà xiàng yǐ lái sǐ shì zhī jiā xián mìng zhèn xù
这句话大意是:辛丑,诏大象已来死事之家,咸命赈恤。
dōng shí yuè jǐ yǒu yǐ hé běi dào héng tái shàng shū lìng bīng zhōu zǒng guǎn jìn wáng guǎng wéi yōng zhōu mù yú guān rú gù
这句话大意是:冬十月己酉,以河北道行台尚书令、 并州总管、晋王广为雍州牧,余官如故;。
bīng bù shàng shū yáng shàng xī wèi lǐ bù shàng shū
这句话大意是:兵部尚书杨尚希为礼部尚书。
guǐ chǒu zhì shān nán dào xíng tái shàng shū shěng yú xiāng zhōu yǐ qín wáng jùn wèi shàng shū lìng
这句话大意是:癸丑,置山 南道行台尚书省于襄州,以秦王俊为尚书令。
bǐng chén yǐ fāng zhōu cì shǐ luò píng nán wèi dié zhōu cì shǐ héng zhōu zǒng guǎn zhōu fǎ shàng wèi huáng zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:丙辰,以芳州刺史骆平难为叠州刺史, 衡州总管周法尚为黄州总管。
jiǎ zǐ gān lù jiàng yú huá lín yuán
这句话大意是:甲子,甘露降于华林园。
qī nián chūn zhēng yuè guǐ sì yǒu shì yú tài miào
这句话大意是:七年春正月癸巳,有事于太庙。
yǐ wèi zhì zhū zhōu suì gòng sān rén
这句话大意是:乙未,制诸州岁贡三人。
èr yuè dīng sì sì cháo rì yú dōng jiāo
这句话大意是:二月丁巳,祀朝日于 东郊。
jǐ sì chén qiǎn jiān sàn qí cháng shì wáng hēng jiān tōng zhí sàn qí cháng shì wáng lái pìn
这句话大意是:己巳,陈遣兼散骑常侍王亨、兼通直散骑常侍王来聘。
rén shēn chē jià xìng lǐ quán gōng
这句话大意是:壬申,车驾幸醴泉 宫。
shì yuè fā dīng nán shí wàn yú xiū zhù cháng chéng èr xún ér ba
这句话大意是:是月,发丁男十万余修筑长城,二旬而罢。
xià sì yuè jǐ yǒu xìng jìn wáng dì
这句话大意是:夏四月己酉,幸晋王第。
gēng xū yú yáng zhōu kāi shān yáng dú yǐ tōng yùn cáo
这句话大意是:庚戌,于 扬州开山阳渎,以通运漕。
tū jué shā bō lüè kè hán zú qí zi yōng yú lǘ sì lì shì wèi dōu lán kè hán
这句话大意是:突厥沙钵略可汗卒,其子雍虞闾嗣立,是为都蓝可汗。
guǐ hài bān qīng lóng fú yú dōng fāng zǒng guǎn cì shǐ xī fāng yǐ zōu yú nán fāng yǐ zhū què běi fāng yǐ xuán wǔ
这句话大意是:癸亥,颁青龙符于东方总管、刺史,西方以驺虞,南方以朱雀,北方以玄武。
jiǎ xū qiǎn jiān sàn qí cháng shì yáng tóng jiān tōng zhí sàn qí cháng shì cuī biāo shǐ yú chén
这句话大意是:甲戌, 遣兼散骑常侍杨同、兼通直散骑常侍崔儦使于陈。
yǐ mín bù shàng shū sū wēi wèi lì bù shàng shū
这句话大意是:以民部尚书苏威为吏部尚书。
wǔ yuè yǐ hài shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:五 月乙亥朔,日有蚀之。
jǐ mǎo yǔ shí yú wǔ ān fǔ yáng jiān shí yú lǐ
这句话大意是:己卯,雨石于武安、滏阳间十余里。
qiū qī yuè jǐ chǒu wèi wáng shuǎng hōng shàng fā sāng yú mén xià wài shěng
这句话大意是:秋七月己丑,卫王爽薨, 上发丧于门下外省。
bā yuè bǐng wǔ yǐ huái zhōu cì shǐ yuán xióng wèi shuò zhōu zǒng guǎn
这句话大意是:八月丙午,以怀州刺史源雄为朔州总管。
gēng shēn liáng zhǔ xiāo cóng lái cháo
这句话大意是:庚申,梁主萧琮来朝。
jiǔ yuè yǐ yǒu liáng ān píng wáng xiāo yán lüè yú qí guó yǐ bēn chén
这句话大意是:九月乙酉,梁安平王萧岩掠于其国以奔陈。
xīn mǎo fèi liáng guó qǔ shè jiāng líng
这句话大意是:辛卯,废梁国,曲赦江陵。
yǐ liáng zhǔ xiāo cóng wèi zhù guó fēng jǔ guó gōng
这句话大意是:以梁主萧琮 为柱国,封莒国公。
dōng shí yuè gēng shēn xíng xìng tóng zhōu yǐ xiān dì suǒ jū jiàng qiú tú
这句话大意是:冬十月庚申,行幸同州,以先帝所居,降囚徒。
guǐ hài xìng pú zhōu
这句话大意是:癸亥,幸蒲州。
bǐng yín yàn fù lǎo shàng jí huān yuē cǐ jiān rén wù yī fú xiān lì róng zhǐ xián yǎ liáng yóu shì huàn zhī xiāng táo rǎn chéng sú yě
这句话大意是:丙寅,宴父老,上极欢,曰:“此间人物,衣服鲜丽,容止闲雅,良由仕宦之乡, 陶染成俗也。
shí yī yuè jiǎ wǔ xìng féng yì qīn cí gù shè
这句话大意是:”十一月甲午,幸冯翊,亲祠故社。
fù lǎo duì zhào shī zhǐ shàng dà nù miǎn qí xiàn guān ér qù
这句话大意是:父老对诏失旨,上大怒,免其县 官而去。
wù xū zhì zì féng yì
这句话大意是:戊戌,至自冯翊。