tiān wén shàng
这句话大意是:天文上。
ruò fú fǎ zǐ wēi yǐ jū zhōng nǐ míng táng ér bù zhèng yī fēn yě ér mìng guó tǐ zhòng xīng ér xiào guān dòng bì shùn shí jiào bù wéi wù gù néng chéng biàn huà zhī dào hé yīn yáng zhī miào
这句话大意是:若夫法紫微以居中,拟明堂而布政,依分野而命国,体众星而效官,动必顺时, 教不违物,故能成变化之道,合阴阳之妙。
yuán zài páo xī yǎng guān fǔ chá wèi yǐ tiān zhī qī yào èr shí bā xīng zhōu yú qióng yuán zhī dù yǐ lì shí èr wèi yě
这句话大意是:爰在庖牺,仰观俯察,谓以天之七曜、 二十八星,周于穹圆之度,以丽十二位也。
zài tiān chéng xiàng shì jiàn jí xiōng
这句话大意是:在天成象,示见吉凶。
wǔ wěi rù fáng qǐ jī wáng zhī zhào jì cháng xīng bèi dòu jiàn sòng rén zhī shǒu luàn tiān yì rén shì tóng hu yǐng xiǎng
这句话大意是:五纬入房,启姬 王之肇迹,长星孛斗,鉴宋人之首乱,天意人事,同乎影响。
zì yí wáng xià táng ér jiàn zhū hóu nǎn wáng dēng tái ér bì zé jì yuē tiān zǐ wēi zhū hóu jiàn
这句话大意是:自夷王下堂而见诸侯, 赧王登台而避责,《记》曰:“天子微,诸侯僭。
yú shì shī bīng tūn miè jiāng pū yuán yě
这句话大意是:”于是师兵吞灭,僵仆原野。
qín shì yǐ zhàn guó zhī yú hù cí xiōng bào xiǎo xīng jiāo dòu zhǎng huì héng tiān
这句话大意是:秦 氏以战国之余,怙兹凶暴,小星交斗,长彗横天。
hàn gāo zǔ qū jià yīng xióng kěn chú zāi hài wǔ jīng cóng suì qī zhòng yūn bì hán shū céng miǎn dào bù xū xíng
这句话大意是:汉高祖驱驾英雄,垦除灾害,五 精从岁,七重晕毕,含枢曾缅,道不虚行。
zì xī jīng chuàng zhì duō lì nián zài
这句话大意是:自西京创制,多历年载。
shì zǔ zhōng xīng dāng tu yù wù jīn xíng shuǐ dé zhī fèng líng mìng xuán zhào zhe míng tiān rén bù yuǎn
这句话大意是:世祖中兴,当 涂驭物,金行水德,祗奉灵命,玄兆著明,天人不远。
xī zhě xíng hé xiàn lù wēn luò chéng tú liù yáo chī fàn sān guāng wǎn bèi zé xīng guān zhī shū zì huáng dì shǐ
这句话大意是:昔者荥河献箓,温洛呈图, 六爻摛范,三光宛备,则星官之书,自黄帝始。
gāo yáng shì shǐ nán zhèng zhòng sī tiān běi zhèng lí sī dì dì yáo nǎi mìng xī hé qīn ruò hào tiān
这句话大意是:高阳氏使南正重司天,北正黎司地, 帝尧乃命羲、和,钦若昊天。
xià yǒu kūn wú yīn yǒu wū xián zhōu zhī shǐ yì sòng zhī zǐ wéi lǔ zhī zǐ shèn zhèng zhī bì zào wèi yǒu shí shì qí yǒu gān gōng jiē néng yán tiān wén chá wēi biàn zhě yě
现代白话:夏有昆我,殷有巫咸,周之史佚,宋之子韦,鲁之梓 慎,郑之裨灶,魏有石氏,齐有甘公,皆能言天文、察微变者也。
hàn zhī chuán tiān shù zhě zé yǒu táng dōu li xún zhī lún
这句话大意是:汉之传天数者, 则有唐都、李寻之伦。
guāng wǔ shí zé yǒu sū bó kuàng láng yā guāng bìng néng cān wu tiān wén fā yáng shàn dào bǔ yì dāng shí jiān chuí lái shì
这句话大意是:光武时,则有苏伯况、郎雅光,并能参伍天文,发扬善道, 补益当时,监垂来世。
ér hé luò tú wěi suī yǒu xīng zhān xīng guān zhī míng wèi néng jǐn liè
这句话大意是:而河、洛图纬,虽有星占星官之名,未能尽列。
hòu hàn zhāng héng wèi tài shǐ lìng zhù hún tiān yí zǒng xù jīng xīng wèi zhī líng xiàn
这句话大意是:后汉张衡为太史令,铸浑天仪,总序经星,谓之《灵宪》。
qí dà lüè yuē xīng yě zhě tǐ shēng yú de jīng fā yú tiān
这句话大意是:其大略曰:“星也 者,体生于地,精发于天。
zǐ gōng wèi dì huáng zhī jū tài wēi wèi wǔ dì zhī zuò zài yě xiàng wù zài cháo xiàng guān
这句话大意是:紫宫为帝皇之居,太微为五帝之坐,在野象物,在朝象 官。
jū qí zhōng yāng wèi zhī běi dǒu dòng xì yú zhàn shí sī wáng mìng
这句话大意是:居其中央,谓之北斗,动系于占,实司王命。
sì bù yú fāng wèi èr shí bā xīng rì yuè yùn xíng lì shì xiū jiù
这句话大意是:四布于方,为二十八星,日月运 行,历示休咎。
wǔ wěi jīng cì yòng zhāng huò fú zé shàng tiān zhī xīn yú shì jiàn yǐ
现代白话:五纬经次,用彰祸福,则上天之心,于是见了。
zhōng wài zhī guān cháng míng zhě bǎi yǒu èr shí kě míng zhě sān bǎi èr shí wèi xīng èr qiān wǔ bǎi
这句话大意是:中外之官,常明者 百有二十,可名者三百二十,为星二千五百;。
wēi xīng zhī shù wàn yī qiān wǔ bǎi èr shí shù wù chǔn dòng xián de xì mìng
这句话大意是:微星之数万一千五百二十,庶物蠢动, 咸得系命。
ér héng suǒ zhù zhī tú yù luàn yīn miè xīng guān míng shù jīn yì bù cún
这句话大意是:”而衡所铸之图,遇乱堙灭,星官名数,今亦不存。
sān guó shí wú tài shǐ lìng chén zhuō shǐ liè gān shì shí shì wū xián sān jiā xīng guān zhe yú tú lù
这句话大意是:三国时,吴太史令 陈卓,始列甘氏、石氏、巫咸三家星官,著于图录。
bìng zhù zhàn zàn zǒng yǒu èr bǎi wǔ shí sì guān yī qiān èr bǎi bā shí sān xīng bìng èr shí bā xiù jí fǔ guān fù zuò yī bǎi bā shí èr xīng zǒng èr bǎi bā shí sān guān yī qiān wǔ bǎi liù shí wǔ xīng
这句话大意是:并注占赞,总有二百五十四官, 一千二百八十三星,并二十八宿及辅官附坐一百八十二星,总二百八十三官,一千 五百六十五星。
sòng yuán jiā zhōng tài shǐ lìng qián lè zhī suǒ zhù hún tiān tóng yí yǐ zhū hēi bái sān sè yòng shū sān jiā ér hé chén zhuō zhī shù
这句话大意是:宋元嘉中,太史令钱乐之所铸浑天铜仪,以朱黑白三色,用殊三家, 而合陈卓之数。
gāo zǔ píng chén de shàn tiān guān zhě zhōu fén bìng de sòng shì hún yí zhī qì
这句话大意是:高祖平陈,得善天官者周坟,并得宋氏浑仪之器。
nǎi mìng yǔ jì cái děng cān jiào zhōu qí liáng chén jí zǔ héng sūn sēng huà guān sī jiù tú kān qí dà xiǎo zhèng bǐ shū mì yī zhǔn sān jiā xīng wèi yǐ wéi gài tú
这句话大意是:乃命庾季才等, 参校周、齐、梁、陈及祖恒、孙僧化官私旧图,刊其大小,正彼疏密,依准三家 星位,以为盖图。
páng chī shǐ fēn zhēn biǎo cháng dù bìng jù chì huáng èr dào nèi wài liǎng guī
这句话大意是:旁摛始分,甄表常度,并具赤黄二道,内外两规。
xuán xiàng zhe míng chán lí yōu cì xīng zhī yǐn xiǎn tiān hàn zhāo huí wǎn ruò qióng cāng jiāng wèi zhèng fàn
这句话大意是:悬象著明,缠 离攸次,星之隐显,天汉昭回,宛若穹苍,将为正范。
yǐ fén wèi tài shǐ lìng
这句话大意是:以坟为太史令。
fén bó kǎo jīng shū qín yú jiào xí zì cǐ tài shǐ guān shēng shǐ néng shi tiān guān
这句话大意是:坟博考经书, 勤于教习,自此太史观生,始能识天官。
yáng dì yòu qiǎn gōng rén sì shí rén jiù tài shǐ jú bié zhào yuán chōng jiào yǐ xīng qì yè chéng zhě jìn nèi yǐ cān zhàn yàn yún
这句话大意是:炀帝又遣宫人四十人,就太史局,别诏袁 充,教以星气,业成者进内,以参占验云。
shǐ chén yú guān tái fǎng hún yí jiàn yuán wèi tài shǐ lìng zhāo chóng suǒ zào zhě yǐ tiě wèi zhī qí guī yǒu liù
这句话大意是:史臣于观台访浑仪,见元魏太史令晁崇 所造者,以铁为之,其规有六。
qí wài sì guī cháng dìng yī xiàng dì xíng èr xiàng chì dào qí yú xiàng èr jí
这句话大意是:其外四规常定,一象地形,二象赤道,其余象二极。
qí nèi èr guī kě yǐ yùn zhuàn yòng hé bā chǐ zhī guǎn yǐ kuī xīng dù
现代白话:其内二规,能够运转,用合八尺之管,以窥星度。
zhōu wǔ dì píng qí suǒ de
这句话大意是:周武帝平齐所得。
duò kāi huáng sān nián xīn dū chū chéng yǐ zhì zhū guān tái zhī shàng
这句话大意是:隋开皇三年, 新都初成,以置诸观台之上。
dà táng yīn ér yòng yān
现代白话:大唐因而用呢。
mǎ qiān tiān guān shū jí bān shì suǒ zài yāo xīng yūn ěr yún qì hóng ní cún qí dà gāng wèi néng bèi jǔ
这句话大意是:马迁《天官书》及班氏所载,妖星晕 珥,云气虹霓,存其大纲,未能备举。
zì hòu shǐ guān gèng wú jì lù
这句话大意是:自后史官,更无纪录。
chūn qiū chuán yuē gōng jì shì shuò suì dēng guān tái fán fēn zhì qǐ bì bì shū yún wù
这句话大意是:《春秋传》曰:“公 既视朔,遂登观台,凡分至启闭,必书云物。
shén dào sī cún ān kě wū yě
这句话大意是:”神道司存,安可诬也!
jīn lüè jǔ qí xíng míng zhàn yàn cì zhī jīng xīng zhī mò yún
这句话大意是:今略举其形 名占验,次之经星之末云。
tiān tǐ
这句话大意是:○天体。
gǔ zhī yán tiān zhě yǒu sān jiā yī yuē gài tiān èr yuē xuān yè sān yuē hún tiān
这句话大意是:古之言天者有三家,一曰盖天,二曰宣夜,三曰浑天。
gài tiān zhī shuō jí zhōu bì shì yě
这句话大意是:盖天之说,即《周髀》是也。
qí běn páo xī shì lì zhōu tiān lì dù qí suǒ chuán zé zhōu gōng shòu yú yīn shāng zhōu rén zhì zhī gù yuē zhōu bì
这句话大意是:其本庖牺氏立周天历度,其所传则周公受于殷商, 周人志之,故曰《周髀》。
bì gǔ yě
这句话大意是:髀,股也;。
gǔ zhě biǎo yě
这句话大意是:股者,表也。
qí yán tiān shì gài lì de fǎ fù pán tiān de gè zhōng gāo wài xià
这句话大意是:其言天似盖笠,地法覆槃,天 地各中高外下。
běi jí zhī xià wèi tiān dì zhī zhōng qí de zuì gāo ér pāng tuó sì chǎn sān guāng yǐn yìng yǐ wéi zhòu yè
这句话大意是:北极之下,为天地之中,其地最高,而滂沲四蒇,三光隐映,以为 昼夜。
tiān zhōng gāo yú wài héng dōng zhì rì zhī suǒ zài liù wàn lǐ běi jí xià dì gāo yú wài héng xià dì yì liù wàn lǐ wài héng gāo yú běi jí xià dì èr wàn lǐ
这句话大意是:天中高于外衡冬至日之所在六万里,北极下地高于外衡下地亦六万里,外衡 高于北极下地二万里。
tiān dì lóng gāo xiāng cóng rì qù de héng bā wàn lǐ
这句话大意是:天地隆高相从,日去地恒八万里。
rì lì tiān ér píng zhuǎn fēn dōng xià zhī jiàn rì suǒ háng dào wèi qī héng liù jiān
这句话大意是:日丽天而平转,分冬夏之 间日所行道为七衡六间。
měi héng zhōu jìng lǐ shù gè yī suàn shù yòng jù gǔ zhòng chà tuī guǐ yǐng jí yóu yǐ wèi yuǎn jìn zhī shù jiē de yú biǎo gǔ yě gù yuē zhōu bì
这句话大意是:每衡周径里数,各依算术,用句股重差,推晷影极游,以 为远近之数,皆得于表股也,故曰《周髀》。
yòu zhōu bì jiā yún tiān yuán rú zhāng gài dì fāng rú qí jú
这句话大意是:又《周髀》家云:“天圆如张盖,地方如棋局。
tiān páng zhuǎn rú tuī mò ér zuǒ xíng rì yuè yòu xíng tiān zuǒ zhuǎn gù rì yuè shí dōng xíng ér tiān qiān zhī yǐ xī méi
这句话大意是:天旁转如推磨而左行,日月右 行,天左转,故日月实东行,而天牵之以西没。
pì zhī yú yǐ xíng mó shí zhī shàng mó zuǒ xuán ér yǐ yòu qù mó jí ér yǐ chí gù bù dé bù suí mó yǐ zuǒ huí yān
现代白话:譬之于蚁行磨石之上,磨左旋而蚁 右去,磨疾而蚁迟,故不得不随磨以左回呢。
tiān xíng nán gāo ér běi xià rì chū gāo gù jiàn rì rù xià gù bú jiàn
这句话大意是:天形南高而北下,日出高故见,日入 下故不见。
tiān zhī jū rú yǐ gài gù jí zài rén běi shì qí zhèng yě
这句话大意是:天之居如倚盖,故极在人北,是其证也。
jí zài tiān zhī zhōng ér jīn zài rén běi suǒ yǐ zhī tiān zhī xíng rú yǐ gài yě
这句话大意是:极在天之中,而今在人北,所 以知天之形如倚盖也。
rì cháo chū yīn zhōng mù rù yīn zhōng yīn qì àn míng gù cóng méi bú jiàn yě
这句话大意是:日朝出阴中,暮入阴中,阴气暗冥,故从没不见也。
xià shí yáng qì duō yīn qì shǎo yáng qì guāng míng yǔ rì tóng huī gù rì chū jí jiàn wú bì zhī zhě gù xià rì zhǎng yě
这句话大意是:夏时阳 气多,阴气少,阳气光明,与日同晖,故日出即见,无蔽之者,故夏日长也。
dōng shí yīn qì duō yáng qì shǎo yīn qì àn míng yǎn rì zhī guāng suī chū yóu yǐn bú jiàn gù dōng rì duǎn yě
这句话大意是:冬时 阴气多,阳气少,阴气暗冥,掩日之光,虽出犹隐不见,故冬日短也。
hàn mò yáng zi yún nán gài tiān bā shì yǐ tōng hún tiān
这句话大意是:汉末,扬子云难盖天八事,以通浑天。
qí yī yún rì zhī dōng xíng xún huáng dào
这句话大意是:其一云:“日之东行,循黄道。
zhòu yè zhōng guī qiān niú jù běi jí nán bǎi yī shí dù dōng jǐng jù běi jí nán qī shí dù bìng bǎi bā shí dù
这句话大意是:昼夜中 规,牵牛距北极南百一十度,东井距北极南七十度,并百八十度。
zhōu sān jìng yī èr shí bā sù zhōu tiān dāng wǔ bǎi sì shí dù jīn sān bǎi liù shí dù hé yě
这句话大意是:周三径一,二十 八宿周天当五百四十度,今三百六十度,何也?
qí èr yuē chūn qiū fēn zhī rì zhèng chū zài mǎo rù zài yǒu ér zhòu lòu wǔ shí kè
这句话大意是:”其二曰:“春秋分之日正出在卯, 入在酉,而昼漏五十刻。
jí tiān gài zhuǎn yè dāng bèi zhòu
这句话大意是:即天盖转,夜当倍昼。
jīn yè yì wǔ shí kè hé yě
这句话大意是:今夜亦五十刻,何也?
qí sān yuē rì rù ér xīng jiàn rì chū ér bù jiàn jí dòu xià jiàn rì liù yuè bú jiàn rì liù yuè
这句话大意是:”其三曰: “日入而星见,日出而不见,即斗下见日六月,不见日六月。
běi dǒu yì dāng jiàn liù yuè bù jiàn liù yuè
这句话大意是:北斗亦当见六月,不 见六月。
jīn yè cháng jiàn hé yě
这句话大意是:今夜常见,何也?
qí sì yuē yǐ gài tú shì tiān hé qǐ dòu ér dōng rù láng hú jiān qū rú lún
这句话大意是:”其四曰:“以盖图视天河,起斗而东入狼弧间,曲如 轮。
jīn shì tiān hé zhí rú shéng hé yě
这句话大意是:今视天河直如绳,何也?
qí wǔ yuē zhōu tiān èr shí bā xiù yǐ gài tú shì tiān xīng jiàn zhě dāng shǎo bú jiàn zhě dāng duō
这句话大意是:”其五曰:“周天二十八宿,以盖图视天,星见者当 少,不见者当多。
jīn jiàn yǔ bú jiàn děng hé chū rù wú dōng xià ér liǎng sù shí sì xīng dāng jiàn bù yǐ rì cháng duǎn gù jiàn yǒu duō shǎo hé yě
这句话大意是:今见与不见等,何出入无冬夏,而两宿十四星当见,不以日长短 故见有多少,何也?
qí liù yuē tiān zhì gāo yě de zhì bēi yě
这句话大意是:”其六曰:“天至高也,地至卑也。
rì tuō tiān ér xuán kě wèi zhì gāo yǐ
现代白话:日托天而旋,可谓至高了。
zòng rén mù kě duó shuǐ yǔ yǐng bù kě duó yě
这句话大意是:纵人目可夺,水与影不可夺也。
jīn cóng gāo shān shàng yǐ shuǐ wàng rì rì chū shuǐ xià yǐng shàng xíng hé yě
这句话大意是:今从高山上,以水望日,日出水下,影上行,何也?
qí qī yuē shì wù jìn zé dà yuǎn zé xiǎo
这句话大意是:” 其七曰:“视物近则大,远则小。
jīn rì yǔ běi dǒu jìn wǒ ér xiǎo yuǎn wǒ ér dà hé yě
这句话大意是:今日与北斗,近我而小,远我而大,何也?
qí bā yuē shì gài yǔ chē fú jiān jìn gàng gū jí mì yì yuǎn yì shū
这句话大意是:”其 八曰:“视盖与车辐间,近杠毂即密,益远益疏。
jīn běi jí wèi tiān gàng gū èr shí bā xiù wèi tiān fú
这句话大意是:今北极为天杠毂,二十八宿 为天辐。
yǐ xīng dù dù tiān nán fāng cì de xīng jiān dāng shù bèi
这句话大意是:以星度度天,南方次地星间当数倍。
jīn jiāo mì hé yě
这句话大意是:今交密,何也?
qí hòu huán tán zhèng xuán cài yōng lù jī gè chén zhōu bì kǎo yàn tiān zhuàng duō yǒu suǒ wéi
这句话大意是:” 其后桓谭、 郑玄、蔡邕、陆绩,各陈《周髀》考验天状,多有所违。
dǎi liáng wǔ dì yú cháng chūn diàn jiǎng yì lìng nǐ tiān tǐ quán tóng zhōu bì zhī wén gài lì xīn yì yǐ pái hún tiān zhī lùn ér yǐ
这句话大意是:逮梁武帝于长春殿讲义, 另拟天体,全同《周髀》之文,盖立新意,以排浑天之论而已。
xuān yè zhī shū jué wú shī fǎ
这句话大意是:宣夜之书,绝无师法。
wéi hàn mì shū láng xī méng jì xiān shī xiāng chuán yún tiān liǎo wú zhì yǎng ér zhān zhī gāo yuǎn wú jí yǎn mào jīng jué gù cāng cāng rán yě
这句话大意是:唯汉秘书郎郗萌记先师相传云:“天了无质,仰而瞻之, 高远无极,眼瞀精绝,故苍苍然也。
pì zhī páng wàng yuǎn dào zhī huáng shān ér jiē qīng fǔ chá qiān rèn zhī shēn gǔ ér yǎo hēi fu qīng fēi zhēn sè ér hēi fēi yǒu tǐ yě
这句话大意是:譬之旁望远道之黄山而皆青,俯察千仞之深谷 而窈黑,夫青非真色,而黑非有体也。
rì yuè zhòng xīng zì rán fú shēng xū kōng zhī zhōng qí xíng qí zhǐ jiē xū qì yān
现代白话:日月众星,自然浮生虚空之中,其行其止, 皆须气呢。
shì yǐ qī yào huò shì huò zhù huò shùn huò nì fú jiàn wú cháng jìn tuì bù tóng yóu hu wú suǒ gēn xì gù gè yì yě
这句话大意是:是以七曜或逝或住,或顺或逆,伏见无常,进退不同,由乎无所根系, 故各异也。
gù chén jí cháng jū qí suǒ ér běi dǒu bù yǔ zhòng xīng xi méi yě
这句话大意是:故辰极常居其所,而北斗不与众星西没也。
jìn chéng dì xián kāng zhōng kuài jī yú xǐ yīn xuān yè zhī shuō zuò ān tiān lùn yǐ wéi tiān gāo qióng yú wú qióng de shēn cè yú bù cè
这句话大意是:晋成帝咸康中,会稽虞喜因宣夜之说,作《安天论》,以为“天高穷于无穷, 地深测于不测。
tiān què hū zài shàng yǒu cháng ān zhī xíng de pò yān zài xià yǒu jū jìng zhī tǐ dāng xiāng fù mào fāng zé jù fāng yuán zé jù yuán wú fāng yuán bù tóng zhī yì yě
现代白话:天确乎在上,有常安之形,地魄呢在下,有居静之体,当相复冒, 方则俱方,圆则俱圆,无方圆不同之义也。
qí guāng yào bù liè gè zì yùn xíng yóu jiāng hǎi zhī yǒu cháo xī wàn pǐn zhī yǒu xíng cáng yě
这句话大意是:其光曜布列,各自运行,犹江海之有潮 汐,万品之有行藏也。
gě hóng wén ér jī zhī yuē gǒu chén xiù bù lì yú tiān tiān wèi wú yòng biàn kě yán wú
这句话大意是:”葛洪闻而讥之曰:“苟辰宿不丽于天,天为无用,便可言 无。
hé bì xià yún yǒu zhī ér bù dòng hu
这句话大意是:何必夏云有之而不动吗?
yóu cǐ ér tán gě hóng kě wèi zhī yán zhī xuǎn yě
这句话大意是:”由此而谈,葛洪可谓知言之选也。
xǐ zú zǔ hé jiān xiāng sǒng yòu lì qióng tiān lùn yún tiān xíng qióng lóng rú jī zǐ mù qí jì zhōu jiē sì hǎi zhī biǎo fú hu yuán qì zhī shàng
这句话大意是:喜族祖河间相耸, 又立《穹天论》云:“天形穹隆如鸡子幕,其际周接四海之表,浮乎元气之上。
pì rú fù lián yǐ yì shuǐ ér bù méi zhě qì chōng qí zhōng gù yě
这句话大意是:譬 如覆奁以抑水而不没者,气充其中故也。
rì rào chén jí méi xi huán dōng ér bù chū rù dì zhōng
这句话大意是:日绕辰极,没西还东,而不出入地中。
tiān zhī yǒu jí yóu gài zhī yǒu dòu yě
这句话大意是:天 之有极,犹盖之有斗也。
tiān běi xià yú de sān shí dù jí zhī qīng zài dì mǎo yǒu zhī běi yì sān shí dù
这句话大意是:天北下于地三十度,极之倾在地卯酉之北亦三十度。
rén zài mǎo yǒu zhī nán shí yú wàn lǐ gù dòu jí zhī xià bù wéi dì zhōng dāng duì tiān dì mǎo yǒu zhī wèi ěr
这句话大意是:人在 卯酉之南十余万里,故斗极之下,不为地中,当对天地卯酉之位耳。
rì xíng huáng dào rào jí
这句话大意是:日行黄道绕极。
jí běi qù huáng dào bǎi yī shí wǔ dù nán qù huáng dào liù shí qī dù èr zhì zhī suǒ shě yǐ wéi cháng duǎn yě
这句话大意是:极北去黄道百一十五度,南去黄道六十七度,二至之所舍,以为长短也。
wú tài cháng yáo xìn zào xīn tiān lùn yún rén wéi líng chóng xíng zuì shì tiān
这句话大意是:”吴太常 姚信,造《昕天论》云:“人为灵虫,形最似天。
jīn rén yí qián chǐ lín xiōng ér xiàng bù néng fù bèi
这句话大意是:今人颐前侈临胸,而项不能覆背。
jìn qǔ zhū shēn gù zhī tiān zhī tǐ nán dī rù dì běi zé piān gāo yě
这句话大意是:近取诸身,故知天之体,南低入地,北则偏高也。
yòu dōng zhì jí dī ér tiān yùn jìn nán gù rì qù rén yuǎn ér dòu qù rén jìn běi tiān qì zhì gù shuǐ hán yě
这句话大意是:又冬至极低,而天运近南,故日 去人远,而斗去人近,北天气至,故水寒也。
xià zhì jí qǐ ér tiān yùn jìn běi ér dòu qù rén yuǎn rì qù rén jìn nán tiān qì zhì gù zhēng rè yě
这句话大意是:夏至极起,而天运近北,而斗去人远, 日去人近,南天气至,故蒸热也。
jí zhī gāo shí rì xíng dì zhōng qiǎn gù yè duǎn
这句话大意是:极之高时,日行地中浅,故夜短;。
tiān qù de gāo gù zhòu zhǎng yě
这句话大意是:天去地高,故 昼长也。
jí zhī dī shí rì xíng dì zhōng shēn gù yè zhǎng
这句话大意是:极之低时,日行地中深,故夜长;。
tiān qù dì xià gù zhòu duǎn yě
这句话大意是:天去地下,故昼短也。
zì yú xǐ yú sǒng yáo xìn jiē hào qí xùn yì zhī shuō fēi jí shù tán tiān zhě yě
这句话大意是:”自虞喜、虞耸、 姚信,皆好奇徇异之说,非极数谈天者也。
qián rú jiù shuō tiān dì zhī tǐ zhuàng rú niǎo luǎn tiān bāo de wài yóu ké zhī guǒ huáng zhōu xuán wú duān qí xíng hún hún rán gù yuē hún tiān
这句话大意是:前儒旧说,天地之体,状如鸟卵,天包地外,犹壳之裹黄,周旋无端,其形浑 浑然,故曰浑天。
yòu yuē tiān biǎo lǐ yǒu shuǐ liǎng yí zhuǎn yùn gè chéng qì ér fú zài shuǐ ér xíng
这句话大意是:又曰:“天表里有水,两仪转运,各乘气而浮,载水而行。
hàn wáng zhòng rèn jù gài tiān zhī shuō yǐ bó hún yí yún jiù shuō tiān zhuǎn cóng dì xià guò
这句话大意是:”汉 王仲任,据盖天之说以驳浑仪,云:“旧说,天转从地下过。
jīn jué dì yī zhàng zhé yǒu shuǐ tiān hé de cóng shuǐ zhōng xíng hu
这句话大意是:今掘地一丈辄有水, 天何得从水中行吗?
shén bù rán yě
这句话大意是:甚不然也。
rì suí tiān ér zhuǎn fēi rù dì
这句话大意是:日随天而转,非入地。
fū rén mù suǒ wàng bù guò shí lǐ tiān de hé yǐ
现代白话:夫人目所望,不过十里,天 地合了。
shí fēi hé yě yuǎn shǐ rán ěr
这句话大意是:实非合也,远使然耳。
jīn shì rì rù fēi rù yě yì yuǎn ěr
这句话大意是:今视日入,非入也,亦远耳。
dāng rì rù xī fāng zhī shí qí xià zhī rén yì jiāng wèi zhī wèi zhōng yě
这句话大意是:当日入西方之时,其 下之人亦将谓之为中也。
sì fāng zhī rén gè yǐ qí jìn zhě wèi chū yuǎn zhě wèi rù yǐ
现代白话:四方之人,各以其近者为出,远者为入了。
hé yǐ míng zhī
现代白话:凭什么明之?
jīn shì shǐ yī rén bǎ dà jù huǒ yè xíng yú píng dì qù rén shí lǐ huǒ guāng miè yǐ
现代白话:今 试使一人把大炬火,夜行于平地,去人十里,火光灭了。
fēi huǒ miè yě yuǎn shǐ rán ěr
这句话大意是:非火灭也,远使然耳。
jīn rì xī zhuǎn bù fù jiàn shì huǒ miè zhī lèi yě
这句话大意是:今 日西转不复见,是火灭之类也。
rì yuè bù yuán yě wàng shì zhī suǒ yǐ yuán zhě qù rén yuǎn yě
这句话大意是:日月不圆也,望视之所以圆者,去人远也。
fu rì huǒ zhī jīng yě
这句话大意是:夫日, 火之精也;。
yuè shuǐ zhī jīng yě
这句话大意是:月,水之精也。
shuǐ huǒ zài dì bù yuán zài tiān hé gù yuán
现代白话:水火在地不圆,在天为什么圆?
dān yáng gě hóng shì zhī yuē
这句话大意是:”丹阳葛洪释之曰:。
hún tiān yí zhù yún tiān rú jī zǐ de rú zhōng huáng gū jū yú tiān nèi tiān dà ér de xiǎo
这句话大意是:《浑天仪注》云:“天如鸡子,地如中黄,孤居于天内,天大而地小。
tiān biǎo lǐ yǒu shuǐ tiān dì gè chéng qì ér lì zài shuǐ ér xíng
这句话大意是:天表里 有水,天地各乘气而立,载水而行。
zhōu tiān sān bǎi liù shí wǔ dù sì fēn dù zhī yī yòu zhōng fēn zhī zé bàn fù dì shàng bàn rào dì xià gù èr shí bā sù bàn jiàn bàn yǐn
这句话大意是:周天三百六十五度四分度之一,又中分之,则 半覆地上,半绕地下,故二十八宿半见半隐。
tiān zhuǎn rú chē gū zhī yùn yě
这句话大意是:天转如车毂之运也。
zhū lùn tiān zhě suī duō rán jīng yú yīn yáng zhě shǎo
这句话大意是:”诸论天者虽多, 然精于阴阳者少。
zhāng píng zi lù gōng jì zhī tú xián yǐ wéi tuī bù qī yào zhī dào yǐ dù lì xiàng hūn míng zhī zhèng hou xiào yǐ sì bā zhī qì kǎo yǐ lòu kè zhī fēn zhàn jiù yǐng zhī wǎng lái qiú xíng yàn yú shì qíng mò mì yú hún xiàng yě
这句话大意是:张平子、陆公纪之徒,咸以为推步七曜之道,以度历象昏明之证 候,校以四八之气,考以漏刻之分,占咎影之往来,求形验于事情,莫密于浑象也。
zhāng píng zi jì zuò tóng hún tiān yí yú mì shì zhōng yǐ lòu shuǐ zhuǎn zhī yǔ tiān jiē hé rú fú qì yě
这句话大意是:张平子既作铜浑天仪,于密室中,以漏水转之,与天皆合如符契也。
cuī zi yù wèi qí bēi míng yuē shù shù qióng tiān de zhì zuò móu zào huà
这句话大意是:崔子玉为其碑 铭曰:“数术穷天地,制作侔造化。
gāo cái wěi yì yǔ shén hé qì
这句话大意是:高才伟艺,与神合契。
gài yóu yú píng zi hún yí jí de dòng yí zhī yǒu yàn gù yě
这句话大意是:”盖由于平子浑仪及地 动仪之有验故也。
ruò tiān guǒ rú hún zhě zé tiān zhī chū rù xíng yú shuǐ zhōng wèi bì rán yǐ
现代白话:若天果如浑者,则天之出入,行于水中,为必然了。
gù huáng dì shū yuē tiān zài dì wài shuǐ zài tiān wài
这句话大意是:故《黄帝书》 曰:“天在地外,水在天外。
shuǐ fú tiān ér zǎi dì zhě yě
这句话大意是:水浮天而载地者也。
yòu yì yuē shí chéng liù lóng
这句话大意是:”又《易》曰:“时乘六龙。
fu yáng yáo chēng lóng lóng zhě jū shuǐ zhī wù yǐ yù tiān
这句话大意是:” 夫阳爻称龙,龙者居水之物,以喻天。
tiān yáng wù yě yòu chū rù shuǐ zhōng yǔ lóng xiāng sì gù bǐ yǐ lóng yě
这句话大意是:天阳物也,又出入水中,与龙相似,故比以 龙也。
shèng rén yǎng guān fǔ chá shěn qí rú cǐ
这句话大意是:圣人仰观俯察,审其如此。
gù jìn guà kūn shàng lí xià yǐ zhèng rì chū yú de yě
这句话大意是:故《晋》卦坤上离下,以证日出于地也。
yòu míng yí zhī guà lí xià kūn shàng yǐ zhèng rì rù yú de yě
这句话大意是:又《明 夷》之卦离下坤上,以证日入于地也。
yòu xū guà qián xià kǎn shàng cǐ yì tiān rù shuǐ zhōng zhī xiàng yě
这句话大意是:又《需》卦干下坎上,此亦天入水中之象也。
tiān wèi jīn jīn shuǐ xiāng shēng zhī wù yě
这句话大意是:天为金,金水相生之物也。
tiān chū rù shuǐ zhōng dāng yǒu hé sǔn ér wèi wéi bù kě hu
这句话大意是:天出入水中,当有何损,而谓为不可吗?
rán zé tiān zhī chū rù shuǐ zhōng wú fù yí yǐ
现代白话:然则天之出入 水中,无复疑了。
yòu jīn shì zhū xīng chū yú dōng zhě chū dàn qù de xiǎo xǔ ěr
这句话大意是:又今视诸星出于东者,初但去地小许耳。
jiàn ér xi xíng xiān jīng rén shàng hòu suì zhuǎn xi ér xià yān bù páng xuán yě
现代白话:渐而西行,先经人上,后遂转西而下 呢,不旁旋也。
qí xiān zài xi zhī xīng yì shāo xià ér méi wú běi zhuǎn zhě
这句话大意是:其先在西之星,亦稍下而没,无北转者。
rì zhī chū rù yì rán
这句话大意是:日之出入亦然。
ruò wèi tiān mó shí zhuǎn zhě zhòng xīng rì yuè yi suí tiān ér huí chū zài yú dōng cì jīng yú nán cì dào yú xi cì jí yú běi ér fù huán yú dōng bù yīng héng guò qù yě
这句话大意是:若谓天磨 石转者,众星日月,宜随天而回,初在于东,次经于南,次到于西,次及于北,而 复还于东,不应横过去也。
jīn rì chū yú dōng rǎn rǎn zhuǎn shàng jí qí rù xi yì fù jiàn jiàn shāo xià dōu bù rào biān běi qù
这句话大意是:今日出于东,冉冉转上,及其入西,亦复渐渐稍下,都 不绕边北去。
liǎo liǎo rú cǐ wáng shēng bì gù wèi wéi bù rán zhě shū yǐ
现代白话:了了如此,王生必固谓为不然者,疏了。
jīn rì jìng qiān lǐ qí zhōng zú yǐ dāng xiǎo xīng zhī shù shí yě
这句话大意是:今日径千里,其中足以当小 星之数十也。
ruò rì yǐ zhuǎn yuǎn zhī gù dàn dāng guāng yào bù néng fù lái zhào jí rén ěr yi yóu wàng jiàn qí tǐ bù yīng dōu shī qí suǒ zài yě
这句话大意是:若日以转远之故,但当光曜不能复来照及人耳,宜犹望见其体,不应 都失其所在也。
rì guāng jì shèng qí tǐ yòu dà yú xīng
这句话大意是:日光既盛,其体又大于星。
jīn jiàn jí běi zhī xīng ér bú jiàn rì zhī zài běi zhě míng qí bù běi xíng yě
这句话大意是:今见极北之星,而不见日之在北者,明 其不北行也。
ruò rì yǐ zhuǎn yuǎn zhī gù bù fù kě jiàn qí bǐ rù zhī jiān yīng dāng shāo xiǎo
这句话大意是:若日以转远之故,不复可见,其比入之间,应当稍小。
ér rì fāng rù zhī shí fǎn nǎi gèng dà cǐ fēi zhuǎn yuǎn zhī zhēng yě
这句话大意是:而日方入之时, 反乃更大,此非转远之征也。
wáng shēng yǐ huǒ jù yù rì wú yì jiāng jiè zi zhī máo yǐ cì zi zhī dùn yān
现代白话:王生以火炬喻日,我亦将借子之矛,以刺子之盾呢。
bǎ huǒ zhī rén qù rén zhuǎn yuǎn qí guāng zhuǎn wēi ér rì yuè zì chū zhì rù bù jiàn xiǎo yě
这句话大意是:把火之人,去人转远,其光转微,而日月自出至入,不渐小也。
wáng shēng yǐ huǒ yù zhī miù yǐ
现代白话:王生以火喻之,谬 了。
yòu rì zhī rù xī fāng shì zhī shāo shāo qù chū shàng yǒu bàn rú héng pò jìng zhī zhuàng xū yú lún mò yǐ
现代白话:又日之入西方,视之稍稍去,初尚有半,如横破镜之状,须臾沦没了。
ruò rú wáng shēng zhī yán rì zhuǎn běi qù zhě qí běi dōu méi zhī qǐng yi xiān rú shù pò jìng zhī zhuàng bù yīng rú héng pò jìng yě
这句话大意是:若如王 生之言,日转北去者,其北都没之顷,宜先如竖破镜之状,不应如横破镜也。
rú cǐ yán zhī rì rù běi fāng bù yì gū jié hu
现代白话:如此 言之,日入北方,不是也很孤孑吗?
yòu yuè zhī guāng wēi bù jí rì yuǎn yǐ
现代白话:又月之光微,不及日远了。
yuè shèng zhī shí suī yǒu zhòng yún bì zhī bú jiàn yuè tǐ ér xī yóu lǎng rán shì yuè guāng yóu cóng yún zhōng ér zhào wài yě
这句话大意是:月盛之时,虽有重云蔽 之,不见月体,而夕犹朗然,是月光犹从云中而照外也。
rì ruò rào xi jí běi zhě qí guāng gù yīng rú yuè zài yún zhōng zhī zhuàng bù dé yè biàn dà àn yě
这句话大意是:日若绕西及北者,其光故 应如月在云中之状,不得夜便大暗也。
yòu rì rù zé xīng yuè chū yān
现代白话:又日入则星月出呢。
míng zhī tiān yǐ rì yuè fēn zhǔ zhòu yè xiāng dài ér zhào yě
这句话大意是:明知天以日月分主昼夜, 相代而照也。
ruò rì cháng chū zhě bù yīng rì yì rù ér xīng yuè chū yě
这句话大意是:若日常出者,不应日亦入而星月出也。
yòu àn hé luò zhī wén jiē yún shuǐ huǒ zhě yīn yáng zhī yú qì yě
这句话大意是:又案河、洛之文,皆云水火者,阴阳之余气也。
fu yán yú qì zé bù néng shēng rì yuè kě zhī yě gù dāng yán rì jīng shēng huǒ zhě kě ěr
这句话大意是:夫言余气,则不能生日月可知 也,顾当言日精生火者可耳。
ruò shuǐ huǒ shì rì yuè suǒ shēng zé yì hé de jǐn rú rì yuè zhī yuán hū
这句话大意是:若水火是日月所生,则亦何得尽如日月之圆吗?
jīn huǒ chū yú yáng suì yáng suì yuán ér huǒ bù yuán yě
这句话大意是:今火 出于阳燧,阳燧圆而火不圆也。
shuǐ chū yú fāng zhū fāng zhū fāng ér shuǐ bù fāng yě
这句话大意是:水出于方诸,方诸方而水不方也。
yòu yáng suì kě yǐ qǔ huǒ yú rì ér wú qǔ rì yú huǒ zhī lǐ cǐ zé rì jīng zhī shēng huǒ míng yǐ
现代白话:又阳燧能够取火 于日,而无取日于火之理,此则日精之生火明了。
fāng zhū kě yǐ qǔ shuǐ yú yuè wú qǔ yuè yú shuǐ zhī dào cǐ zé yuè jīng zhī shēng shuǐ le yǐ
现代白话:方诸能够取水于月,无取月于水 之道,此则月精之生水了了。
wáng shēng yòu yún yuǎn gù shì zhī yuán
这句话大意是:王生又云:“远故视之圆。
ruò shěn rán zhě yuè chū shēng zhī shí jí jì kuī zhī hòu hé yǐ shì zhī bù yuán hu
现代白话:”若审然者,月初生之时 及既亏之后,凭什么视之不圆吗?
ér rì shí huò shàng huò xià cóng cè ér qǐ huò rú gōu zhì jǐn
这句话大意是:而日食,或上或下,从侧而起,或如钩至尽。
ruò yuǎn shì jiàn yuán bù yí jiàn qí cán quē zuǒ yòu suǒ qǐ yě
这句话大意是:若远 视见圆,不宜见其残缺左右所起也。
cǐ zé hún tiān zhī tǐ xìn ér yǒu zhēng yǐ
现代白话:此则浑天之体,信而有征了。
sòng hé chéng tiān lùn hún tiān xiàng tǐ yuē xiáng xún qián shuō yīn guān hún yí yán qiú qí yì yǒu wù tiān xíng zhèng yuán ér shuǐ jū qí bàn dì zhōng gāo wài bēi shuǐ zhōu qí xià
这句话大意是:宋何承天论浑天象体曰:“详寻前说,因观浑仪,研求其意,有悟天形正圆, 而水居其半,地中高外卑,水周其下。
yán sì fāng zhě dōng yuē yáng gǔ rì zhī suǒ chū xi yuē méng sì rì zhī suǒ rù
这句话大意是:言四方者,东曰昜谷,日之所出,西曰蒙 汜,日之所入。
zhuāng zi yòu yún běi míng yǒu yú huà ér wèi niǎo jiāng xǐ yú nán míng
这句话大意是:《庄子》又云:‘北溟有鱼,化而为鸟,将徙于南溟。
sī yì gǔ zhī yí jì sì fāng jiē shuǐ zhèng yě
这句话大意是:’斯亦古之 遗记,四方皆水证也。
sì fāng jiē shuǐ wèi zhī sì hǎi
这句话大意是:四方皆水,谓之四海。
fán wǔ háng xiāng shēng shuǐ shēng yú jīn
这句话大意是:凡五行相生,水生于金。
shì gù bǎi chuān fā yuán jiē zì shān chū yóu gāo qù xià guī zhù yú hǎi
这句话大意是:是故百川发 源,皆自山出,由高趣下,归注于海。
rì wèi yáng jīng guāng yào yán chì yī yè rù shuǐ suǒ jīng jiāo jié
这句话大意是:日为阳精,光曜炎炽,一夜入水,所经焦竭。
bǎi chuān guī zhù zú yǐ xiāng bǔ gù hàn bù wéi jiǎn jìn bù wéi yì
这句话大意是:百川归注,足以相补,故旱不为减,浸不为益。
yòu yún zhōu tiān sān bǎi liù shí wǔ dù sān bǎi sì fēn zhī qī shí wǔ
这句话大意是:”又云:“周天三百六十五度、三 百四分之七十五。
tiān cháng xi zhuǎn yī rì yī yè guò zhōu yī dù
这句话大意是:天常西转,一日一夜,过周一度。
nán běi èr jí xiāng qù yī bǎi yī shí liù dù sān bǎi sì fēn dù zhī liù shí wǔ qiáng jí tiān jīng yě
这句话大意是:南北二极,相去一百一十六度、 三百四分度之六十五强,即天经也。
huáng dào mào dài chì dào chūn fēn jiāo yú kuí qī dù qiū fēn jiāo yú zhěn shí wǔ dù dōng zhì dòu shí sì dù bàn qiáng xià zhì jǐng shí liù dù bàn
这句话大意是:黄道袤带赤道,春分交于奎七度,秋分交于轸 十五度,冬至斗十四度半强,夏至井十六度半。
cóng běi jí fú tiān ér nán wǔ shí wǔ dù qiáng zé jū tiān sì wéi zhī zhōng zuì gāo chù yě jí tiān dǐng yě
这句话大意是:从北极扶天而南五十五度强,则居 天四维之中,最高处也,即天顶也。
qí xià zé dì zhōng yě
这句话大意是:其下则地中也。
zì wài yǔ wáng fán dà tóng
这句话大意是:”自外与王蕃大同。
wáng fán hún tiān shuō jù yú jìn shǐ
这句话大意是:王蕃《浑 天说》,具于《晋史》。
jiù shuō hún tiān zhě yǐ rì yuè xīng chén bù wèn chūn qiū dōng xià zhòu yè chén hūn shàng xià qù dì zhōng jiē tóng wú yuǎn jìn
这句话大意是:旧说浑天者,以日月星辰,不问春秋冬夏,昼夜晨昏,上下去地中皆同,无远 近。
liè zǐ yuē kǒng zǐ dōng yóu jiàn liǎng xiǎo r dòu
这句话大意是:《列子》曰:“孔子东游,见两小儿斗。
wèn qí gù yī xiǎo r yuē wǒ yǐ rì shǐ chū qù rén jìn ér rì zhōng shí yuǎn yě
这句话大意是:问其故,一小儿曰:‘我以日始出去 人近,而日中时远也。
yī xiǎo r yuē wǒ yǐ wéi rì chū chū yuǎn ér rì zhōng shí jìn yě
这句话大意是:’一小儿曰:‘我以为日初出远,而日中时近也。
yán chū chū jìn zhě yuē rì chū chū dà rú chē gài jí qí rì zhōng cái rú pán gài
这句话大意是:’言初出 近者曰:‘日初出,大如车盖,及其日中,裁如盘盖。
cǐ bù wéi yuǎn zhě xiǎo jìn zhě dà hu
这句话大意是:此不为远者小,近者大吗?
yán rì chū chū yuǎn zhě yuē rì chū chū shí cāng cāng liáng liáng jí qí zhōng shí rè rú tàn tāng
这句话大意是:’ 言日初出远者曰:‘日初出时,沧沧凉凉,及其中时,热如探汤。
cǐ bù wéi jìn zhě rè yuǎn zhě liáng hu
这句话大意是:此不为近者热, 远者凉吗?
huán tán xīn lùn yún hàn zhǎng shuǐ xiào wèi píng líng guān zǐ yáng yǐ wéi rì zhī qù rén shàng fāng yuǎn ér sì bàng jìn
这句话大意是:桓谭《新论》云:“汉长水校尉平陵关子阳,以为日之去人,上方远而四傍近。
hé yǐ zhī zhī
现代白话:凭什么知之?
xīng xiù hūn shí chū dōng fāng qí jiān shén shū xiāng lí zhàng yú
这句话大意是:星宿昏时出东方,其间甚疏,相离丈余。
jí yè bàn zài shàng fāng shì zhī shén shù xiāng lí yī èr chǐ
这句话大意是:及夜半在上方,视之甚数,相 离一二尺。
yǐ zhǔn dù wàng zhī yú yì míng bái gù zhī tiān shàng zhī yuǎn yú bàng yě
这句话大意是:以准度望之,逾益明白,故知天上之远于傍也。
rì wèi tiān yáng huǒ wéi dì yáng
这句话大意是:日为天阳,火为地阳。
de yáng shàng shēng tiān yáng xià jiàng
这句话大意是:地阳上升,天阳下降。
jīn zhì huǒ yú de cóng bàng yǔ shàng zhěn qí rè yuǎn jìn shū bù tóng yān
现代白话:今置火于地,从傍与上,诊其热,远近殊不同呢。
rì zhōng zhèng zài shàng fù gài rén rén dàng tiān yáng zhī chōng gù rè yú shǐ chū shí
这句话大意是:日中正在 上,覆盖人,人当天阳之冲,故热于始出时。
yòu xīn cóng tài yīn zhōng lái gù fù liáng yú qí xi zài sāng yú jiān yě
这句话大意是:又新从太阴中来,故复凉于其西在桑 榆间也。
huán jūn shān yuē zi yáng zhī yán qǐ qí rán hu
这句话大意是:桓君山曰:子阳之言,岂其然吗?
zhāng héng líng tái yuē rì zhī bó dì àn qí míng yě
这句话大意是:张衡《灵台》曰:“日之薄地,暗其明也。
yóu àn shì míng míng wú suǒ qū shì yǐ wàng zhī ruò dà
这句话大意是:由暗视明,明无所屈,是以望之若 大。
fāng qí zhōng tiān dì tóng míng míng hái zì duó gù wàng zhī ruò xiǎo
这句话大意是:方其中,天地同明,明还自夺,故望之若小。
huǒ dàng yè ér yáng guāng zài zhòu zé bù míng yě
这句话大意是:火当夜而扬光,在昼则不明也。
yuè zhī yú yè yǔ rì tóng ér chà wēi
这句话大意是:月之于夜,与日同而差微。
jìn zhù zuò láng yáng píng shù xī zì guǎng wēi yǐ wéi bàng fāng yǔ shàng fāng děng
这句话大意是:晋著作郎阳平束皙,字广微,以为傍方与上方等。
bàng shì zé tiān tǐ cún yú cè gù rì chū shí shì rì dà yě
这句话大意是:傍视则天体存于侧,故日出 时视日大也。
rì wú xiǎo dà ér suǒ cún zhě yǒu shēn yàn
这句话大意是:日无小大,而所存者有伸厌。
yàn ér xíng xiǎo shēn ér tǐ dà gài qí lǐ yě
这句话大意是:厌而形小,伸而体大,盖其理也。
yòu rì shǐ chū shí sè bái zhě suī dà bù shèn shǐ chū shí sè chì zhě qí dà zé shèn cǐ zhōng yǐ rén mù zhī huò wú yuǎn jìn yě
这句话大意是:又日 始出时色白者,虽大不甚,始出时色赤者,其大则甚,此终以人目之惑,无远近也。
qiě fú zhì qì guǎng tíng zé hán niú zhī dǐng rú fǔ táng chóng shí rèn zé bā chǐ zhī rén yóu duǎn wù yǒu líng zhī fēi xíng yì yě
这句话大意是:且夫置器广庭,则函牛之鼎如釜,堂崇十仞,则八尺之人犹短,物有陵之,非形异 也。
fu wù yǒu huò xīn xíng yǒu luàn mù chéng fēi duàn yí dìng lǐ zhī zhǔ
这句话大意是:夫物有惑心,形有乱目,诚非断疑定理之主。
gù yǎng yóu yún yǐ guān yuè yuè cháng dòng ér yún bù yí
这句话大意是:故仰游云以观月,月常动而云不 移;。
chéng chuán yǐ shè shuǐ shuǐ qù ér chuán bù xǐ yǐ
现代白话:乘船以涉水,水去而船不徙了。
jiāng jí yún yú yǐ wéi zi yáng yán tiān yáng xià jiàng rì xià rè shù xī yán tiān tǐ cún yú mù zé rì dà pō jìn zhī yǐ
现代白话:姜岌云:“余以为子阳言天阳下降,日下热,束皙言天体存于目,则日大,颇 近之了。
hún tiān zhī tǐ yuán zhōu zhī jìng xiáng zhī yú tiān dù yàn zhī yú guǐ yǐng ér fēn rán zhī shuō yóu rén mù yě
这句话大意是:浑天之体,圆周之径,详之于天度,验之于晷影,而纷然之说,由人目也。
cān fá chū chū zài páng zé qí jiān shū zài shàng zé qí jiān shù
这句话大意是:参伐初出,在旁则其间疏,在上则其间数。
yǐ hún jiǎn zhī dù zé jūn yě
这句话大意是:以浑检之,度则均也。
páng zhī yǔ shàng lǐ wú yǒu shū yě
这句话大意是:旁之与上,理无 有殊也。
fu rì zhě chún yáng zhī jīng yě guāng míng wài yào yǐ xuàn rén mù gù rén shì rì rú xiǎo
这句话大意是:夫日者纯阳之精也,光明外曜,以眩人目,故人视日如小。
jí qí chū chū de yǒu yóu qì yǐ yàn rì guāng bù xuàn rén mù jí rì chì ér dà yě
这句话大意是:及其初出,地 有游气,以厌日光,不眩人目,即日赤而大也。
wú yóu qì zé sè bái dà bù shèn yǐ
现代白话:无游气则色白,大不甚了。
dì qì bù jí tiān gù yī rì zhī zhōng chén xī rì sè chì ér zhōng shí rì sè bái
这句话大意是:地气不 及天,故一日之中,晨夕日色赤,而中时日色白。
dì qì shàng shēng méng méng sì hé yǔ tiān lián zhě suī zhōng shí yì chì yǐ
现代白话:地气上升,蒙蒙四合,与天连者, 虽中时亦赤了。
rì yǔ huǒ xiāng lèi huǒ zé tǐ chì ér yán huáng rì chì yi yǐ
现代白话:日与火相类,火则体赤而炎黄,日赤宜了。
rán rì sè chì zhě yóu huǒ wú yán yě
这句话大意是:然日色赤者,犹火无炎 也。
guāng shuāi shī cháng zé wèi yì yǐ
现代白话:光衰失常,则为异了。
liáng fèng cháo qǐng zǔ héng yuē
这句话大意是:梁奉朝请祖恒曰:。
zì gǔ lùn tiān zhě duō yǐ ér qún shì jiū fēn zhì xiāng fēi huǐ
现代白话:自古论天者多了,而群氏纠纷,至相非毁。
qiè lǎn tóng yì jī zhī diǎn jīng yǎng guān chén jí bàng zhǔ sì wéi dǔ rì yuè zhī shēng jiàng chá wǔ xīng zhī jiàn fú xiào zhī yǐ yí xiàng fù zhī yǐ guǐ lòu zé hún tiān zhī lǐ xìn ér yǒu zhēng
这句话大意是:窃览同异,稽之典经,仰观辰极, 傍瞩四维,睹日月之升降,察五星之见伏,校之以仪象,覆之以晷漏,则浑天之理, 信而有征。
zhé yí zhòng shuō fù hún yí yún
这句话大意是:辄遗众说,附浑仪云。
kǎo líng yào xiān rú qiú dé tiān dì xiāng qù shí qī wàn bā qiān wǔ bǎi lǐ yǐ guǐ yǐng yàn zhī shī yú guò duō
这句话大意是:《考灵曜》先儒求得天地相去十七万八千五百里, 以晷影验之,失于过多。
jì bù xiǎn qiú zhī shù ér xū shè qí shù gài kuā dàn zhī cí yi fēi shèng rén zhī zhǐ yě
这句话大意是:既不显求之术,而虚设其数,盖夸诞之辞,宜非圣人之旨 也。
xué zhě duō gù qí shuō ér wèi zhī gé qǐ bù zhī xún qí lǐ yú yì wèi néng qiú qí shù gù yě
这句话大意是:学者多固其说而未之革,岂不知寻其理欤,抑未能求其数故也?
wáng fán suǒ kǎo xiào zhī qián shuō bù chì jiǎn bàn
这句话大意是:王蕃所考,校 之前说,不啻减半。
suī fēi kuí gé suǒ zhī ér qiú zhī yǐ lǐ chéng wèi néng yáo qù qí shí gài jìn mì hu
这句话大意是:虽非揆格所知,而求之以理,诚未能遥趣其实,盖近密吗?
zhé yīn wáng fán tiān gāo shù yǐ qiú dōng zhì chūn fēn rì gāo jí nán dài rì xià qù dì zhōng shù
这句话大意是:辄 因王蕃天高数,以求冬至、春分日高及南戴日下去地中数。
fǎ lìng biǎo gāo bā chǐ yǔ dōng zhì yǐng zhǎng yī zhàng sān chǐ gè zì chéng bìng ér kāi fāng chú zhī wéi fǎ
这句话大意是:法,令表高八尺与冬至 影长一丈三尺,各自乘,并而开方除之为法。
tiān gāo chéng biǎo gāo wèi shí shí rú fǎ de sì wàn èr qiān liù bǎi wǔ shí bā lǐ yǒu jī jí dōng zhì rì gāo yě
这句话大意是:天高乘表高为实,实如法,得四万二 千六百五十八里有奇,即冬至日高也。
yǐ tiān gāo chéng dōng zhì yǐng zhǎng wèi shí shí rú fǎ de liù wàn jiǔ qiān sān bǎi èr shí lǐ yǒu jī jí dōng zhì nán dài rì xià qù dì zhōng shù yě
这句话大意是:以天高乘冬至影长为实,实如法,得六万九 千三百二十里有奇,即冬至南戴日下去地中数也。
qiú chūn qiū fēn shù fǎ lìng biǎo gāo jí chūn qiū fēn yǐng zhǎng wǔ chǐ sān cùn jiǔ fēn gè zì chéng bìng ér kāi fāng chú zhī wéi fǎ
这句话大意是:求春秋分数法,令表高及春秋分 影长五尺三寸九分,各自乘,并而开方除之为法。
yīn dōng zhì rì gāo shí ér yǐ fǎ chú zhī de liù wàn qī qiān wǔ bǎi èr lǐ yǒu jī jí chūn qiū fēn rì gāo yě
这句话大意是:因冬至日高实,而以法除之,得 六万七千五百二里有奇,即春秋分日高也。
yǐ tiān gāo chéng chūn qiū fēn yǐng zhǎng shí shí rú fǎ ér yī de sì wàn wǔ qiān sì bǎi qī shí jiǔ lǐ yǒu jī jí chūn qiū fēn nán dài rì xià qù dì zhōng shù yě
这句话大意是:以天高乘春秋分影长实,实如法而一, 得四万五千四百七十九里有奇,即春秋分南戴日下去地中数也。
nán dài rì xià suǒ wèi dān xué yě
这句话大意是:南戴日下,所谓丹 穴也。
tuī běi jí lǐ shù fǎ yè yú dì zhōng biǎo nán fu de yáo wàng běi chén niǔ xīng zhī mò lìng yǔ biǎo duān cān hé
这句话大意是:推北极里数法,夜于地中表南,傅地遥望北辰纽星之末,令与表端参合。
yǐ rén mù qù biǎo shù jí biǎo gāo gè zì chéng bìng ér kāi fāng chú zhī wéi fǎ
这句话大意是:以 人目去表数及表高各自乘,并而开方除之为法。
tiān gāo chéng biǎo gāo shù wèi shí shí rú fǎ ér yī jí běi chén niǔ xīng gāo dì shù yě
这句话大意是:天高乘表高数为实,实如法而一, 即北辰纽星高地数也。
tiān gāo chéng rén mù qù biǎo wèi shí shí rú fǎ jí qù běi dài jí xià zhī shù yě
这句话大意是:天高乘人目去表为实,实如法,即去北戴极下之数也。
běi dài dòu jí wèi kōng tóng
这句话大意是:北戴 斗极为空桐。
rì qù chì dào biǎo lǐ èr shí sì dù yuǎn hán jìn shǔ ér zhōng hé
这句话大意是:日去赤道表里二十四度,远寒近暑而中和。
èr fēn zhī rì qù tiān dǐng sān shí liù dù
这句话大意是:二分之日,去天顶三十六度。
rì qù dì zhōng sì shí tóng dù ér yǒu hán shǔ zhě dì qì shàng téng tiān qì xià jiàng gù yuǎn rì xià ér hán jìn rì xià ér shǔ fēi yǒu yuǎn jìn yě
这句话大意是:日去 地中,四时同度,而有寒暑者,地气上腾,天气下降,故远日下而寒,近日下而暑, 非有远近也。
yóu huǒ jū shàng suī yuǎn ér yán zài bàng suī jìn ér wēi
这句话大意是:犹火居上,虽远而炎,在傍,虽近而微。
shì rì zài bàng ér dà jū shàng ér xiǎo zhě yǎng zhǔ wéi nán píng guān wèi yì yě
这句话大意是:视日在傍而大,居上而小者, 仰瞩为难,平观为易也。
yóu shì yǒu yí xiǎn fēi yuǎn jìn zhī xiào yě
这句话大意是:由视有夷险,非远近之效也。
jīn xuán zhū yú bǎi rèn zhī shàng huò zhì zhī yú bǎi rèn zhī qián cóng ér guān zhī zé dà xiǎo shū yǐ
现代白话:今悬珠于百仞之上,或置之 于百仞之前,从而观之,则大小殊了。
xiān rú fú sī qǔ yàn xū fán hàn mò yí tú dùn pèi xióng cí xī biàn bù yì yū zāi
现代白话:先儒弗斯取验,虚繁翰墨,夷途顿辔,雄辞 析辩,不亦迂啊!
jīn dà hán zài dōng zhì hòu èr qì zhě hán jī ér wèi xiāo yě
这句话大意是:今大寒在冬至后二气者,寒积而未消也。
dà shǔ zài xià zhì hòu èr qì zhě shǔ jī ér wèi xiē yě
这句话大意是:大暑在夏至后二气者, 暑积而未歇也。
hán shǔ jūn hé nǎi zài chūn qiū fēn hòu èr qì zhě hán shǔ jī ér wèi píng yě
这句话大意是:寒暑均和,乃在春秋分后二气者,寒暑积而未平也。
pì zhī huǒ shǐ rù shì ér wèi shén wēn fú shì jiā xīn jiǔ ér yú chì
这句话大意是:譬之火始入室, 而未甚温,弗事加薪,久而逾炽。
jì yǐ qiān zhī yóu yǒu yú rè yě
这句话大意是:既已迁之,犹有余热也。
hún tiān yí
这句话大意是:○浑天仪。
àn yú shū shùn zài jī yù héng yǐ qí qī zhèng zé kǎo líng yào suǒ wèi guān yù yí zhī yóu hūn míng zhǔ shí nǎi mìng zhòng xīng zhě yě
这句话大意是:案《虞书》:“舜在〔玑玉衡,以齐七政,”则《考灵曜》所谓观玉仪之游, 昏明主时,乃命中星者也。
jī zhōng ér xīng wèi zhōng wèi jí jí zé rì guò qí dù yuè bù jí qí sù
这句话大意是:〔玑中而星未中为急,急则日过其度,月不及其宿。
jī wèi zhōng ér xīng zhōng wèi shū shū zé rì bù jí qí dù yuè guò qí sù
这句话大意是:〔玑未中而星中为舒,舒则日不及其度,月过其宿。
jī zhōng ér xīng zhōng wèi diào diào zé fēng yǔ shí zhù cǎo fán wú ér wǔ gǔ dēng wàn shì kāng yě
这句话大意是:〔玑中而星中为调,调则风雨 时,庶草蕃芜,而五谷登,万事康也。
suǒ yán jī zhě wèi hún tiān yí yě
这句话大意是:所言〔玑者,谓浑天仪也。
gù chūn qiū wén yào gōu yún táng yáo jí wèi xī hé lì hún yí
这句话大意是:故《春秋文耀钩》 云:“唐尧即位,羲、和立浑仪。
ér xiān rú huò yīn xīng guān shū běi dǒu dì èr xīng míng xuán dì sān xīng míng jī dì wǔ xīng míng yù héng réng qī zhèng zhī yán jí yǐ wéi běi dǒu qī xīng
这句话大意是:”而先儒或因星官书,北斗第二星名旋,第三星 名玑,第五星名玉衡,仍七政之言,即以为北斗七星。
zǎi bǐ zhī guān mò zhī huò biàn
这句话大意是:载笔之官,莫之或辨。
shǐ qiān bān gù yóu qiě zhì yí
这句话大意是:史迁、 班固,犹且致疑。
mǎ jì zhǎng chuàng wèi jī héng wèi hún tiān yí
这句话大意是:马季长创谓玑衡为浑天仪。
zhèng xuán yì yún
这句话大意是:郑玄亦云;。
qí zhuǎn yùn zhě wèi jī qí chí zhèng zhě wèi héng jiē yǐ yù wèi zhī
这句话大意是:“其转运者为玑,其持正 者为衡,皆以玉为之。
qī zhèng zhě rì yuè wǔ xīng yě
这句话大意是:七政者,日月五星也。
yǐ jī héng shì qí xíng dù yǐ guān tiān yì yě
这句话大意是:以玑衡视其行度,以观天意也。
gù wáng fán yún hún tiān yí zhě xī hé zhī jiù qì jī dài xiāng chuán wèi zhī jī héng
这句话大意是:”故 王蕃云:“浑天仪者,羲、和之旧器,积代相传,谓之玑衡。
qí wèi yòng yě yǐ chá sān guāng yǐ fēn sù dù zhě yě
这句话大意是:其为用也,以察三光, 以分宿度者也。
yòu yǒu hún tiān xiàng zhě yǐ zhe tiān tǐ yǐ bù xīng chén
这句话大意是:又有浑天象者,以著天体,以布星辰。
ér hún xiàng zhī fǎ de dāng zài tiān zhōng qí shì bù biàn gù fǎn guān qí xíng de wèi wài kuāng yú yǐ jiě zhě wú yì zài nèi
这句话大意是:而浑象之法,地当在天中, 其势不便,故反观其形,地为外匡,于已解者,无异在内。
guǐ zhuàng shū tǐ ér hé yú lǐ kě wèi qí qiǎo
这句话大意是:诡状殊体,而合于理, 可谓奇巧。
rán sī èr zhě yǐ kǎo yú tiān gài mì yǐ
现代白话:然斯二者,以考于天,盖密了。
yòu yún gǔ jiù hún xiàng yǐ èr fēn wèi yí dù zhōu qī chǐ sān cùn bàn fēn
这句话大意是:”又云:“古旧浑象,以二分为一度, 周七尺三寸半分。
ér mò zhī hé dài suǒ zào
这句话大意是:而莫知何代所造。
jīn àn yú xǐ yún là xià hóng wèi hàn xiào wǔ dì yú dì zhōng zhuǎn hún tiān dìng shí jié zuò tài chū lì
这句话大意是:”今案虞喜云:“落下闳为汉孝武帝于地中转 浑天,定时节,作《泰初历》。
huò qí suǒ zhì yě
这句话大意是:”或其所制也。
hàn xiào hé dì shí tài shǐ kuí hou jiē yǐ chì dào yí yǔ tiān dù pō yǒu jìn tuì
这句话大意是:汉孝和帝时,太史揆候,皆以赤道仪,与天度颇有进退。
yǐ wèn diǎn xīng dài zhào yáo chóng děng jiē yuē xīng tú yǒu guī fǎ rì yuè shí cóng huáng dào
这句话大意是:以问典星待诏姚崇等, 皆曰《星图》有规法,日月实从黄道。
guān wú qí qì
这句话大意是:官无其器。
zhì yǒng yuán shí wǔ nián zhào zuǒ zhōng láng jiàng gǔ kuǐ nǎi shǐ zào tài shǐ huáng dào tóng yí
这句话大意是:至永元十五年,诏左中郎将贾逵 乃始造太史黄道铜仪。
zhì huán dì yán xī qī nián tài shǐ lìng zhāng héng gèng yǐ tóng zhì yǐ sì fēn wèi yí dù zhōu tiān yī zhàng sì chǐ liù cùn yī fēn
这句话大意是:至桓帝延熹七年,太史令张衡更以铜制,以四分为一度,周 天一丈四尺六寸一分。
yì yú mì shì zhōng yǐ lòu shuǐ zhuǎn zhī lìng sī zhī zhě bì hù ér chàng zhī yǐ gào líng tái zhī guān tiān zhě
这句话大意是:亦于密室中以漏水转之,令司之者,闭户而唱之,以告灵台 之观天者。
jī suǒ jiā mǒu xīng shǐ jiàn mǒu xīng yǐ zhōng mǒu xīng jīn méi jiē rú hé fú
这句话大意是:〔玑所加,某星始见,某星已中,某星今没,皆如合符。
fán yǐ gǔ zhì jú xiǎo yǐ bù xīng chén xiāng qù chóu gài bù dé le chá
这句话大意是:蕃以古制局小, 以布星辰,相去稠概,不得了察。
zhāng héng suǒ zuò yòu fù shāng dà nán kě zhuǎn yí
这句话大意是:张衡所作,又复伤大,难可转移。
fán jīn suǒ zuò yǐ sān fēn wèi yí dù zhōu yī zhàng jiǔ cùn wǔ fēn sì fēn fēn zhī sān
这句话大意是:蕃今所作,以 三分为一度,周一丈九寸五分、四分分之三。
cháng gǔ fǎ sān chǐ liù cùn wǔ fēn sì fēn fēn zhī yī jiǎn héng fǎ yì sān chǐ liù cùn wǔ fēn sì fēn fēn zhī yī
这句话大意是:长古法三尺六寸五分、四分分之一, 减衡法亦三尺六寸五分、四分分之一。
hún tiān yí fǎ huáng chì dào gè guǎng yí dù yǒu bàn
这句话大意是:浑天仪法,黄赤道各广一度有半。
gù jīn suǒ zuò hún xiàng huáng chì dào gè guǎng sì fēn bàn xiāng qù qī cùn èr fēn
这句话大意是:故今所作 浑象,黄赤道各广四分半,相去七寸二分。
yòu yún huáng chì èr dào xiāng gòng jiāo cuò qí jiān xiāng qù èr shí sì dù
这句话大意是:又云“黄赤二道,相共交错,其间相去 二十四度。
yǐ liǎng yí zhǔn zhī èr dào jù sān bǎi liù shí wǔ dù yǒu jī
这句话大意是:以两仪准之,二道俱三百六十五度有奇。
yòu chì dào jiàn zhě cháng yī bǎi bā shí èr dù bàn qiáng
这句话大意是:又赤道见者,常一百八十二度 半强。
yòu nán běi kǎo zhī tiān jiàn zhě yì yī bǎi bā shí èr dù bàn qiáng
这句话大意是:又南北考之,天见者亦一百八十二度半强。
shì yǐ zhī tiān zhī tǐ yuán rú dàn wán nán běi jí xiāng qù yī bǎi bā shí èr dù bàn qiáng yě
这句话大意是:是以知天之体圆如弹丸,南北极 相去一百八十二度半强也。
ér lù jī suǒ zuò hún xiàng xíng rú niǎo luǎn yǐ shī èr dào bù dé rú fǎ
这句话大意是:而陆绩所作浑象,形如鸟卵,以施二道,不得如法。
ruò shǐ èr dào tóng guī zé qí jiān xiāng qù bù dé mǎn èr shí sì dù
这句话大意是:若 使二道同规,则其间相去不得满二十四度。
ruò lìng xiāng qù èr shí sì dù zé huáng dào dāng cháng yú chì dào
这句话大意是:若令相去二十四度,则黄道当长于赤道。
yòu liǎng jí xiāng qù bù chì bā shí èr dù bàn qiáng
这句话大意是:又两极相去,不翅八十二度半强。
àn jī shuō yún tiān dōng xī jìng sān shí wǔ wàn qī qiān lǐ zhí jìng yì rán
这句话大意是:案绩说云:‘天东西径三十五万七千里,直径亦 然。
zé jī yì yì yǐ tiān wèi zhèng yuán yě
这句话大意是:’则绩意亦以天为正圆也。
qì yǔ yán miù pō wéi guāi pì
这句话大意是:器与言谬,颇为乖僻。
rán zé hún tiān yí zhě qí zhì yǒu jī yǒu héng
这句话大意是:”然则浑天仪者,其制有机 有衡。
jì dòng jìng jiān zhuàng yǐ xiào èr yí zhī qíng yòu zhōu xuán héng guǎn yòng kǎo sān guāng zhī fēn
这句话大意是:既动静兼状,以效二仪之情,又周旋衡管,用考三光之分。
suǒ yǐ kuí zhèng sù dù zhǔn bù yíng xū qiú gǔ zhī yí fǎ yě
这句话大意是:所以揆正宿度, 准步盈虚,求古之遗法也。
zé xiān rú suǒ yán yuán guī jìng bā chǐ hàn hòu tái tóng yí cài yōng suǒ yù qǐn fú qí xià zhě shì yě
这句话大意是:则先儒所言圆规径八尺,汉候台铜仪,蔡邕所欲寝伏其 下者是也。
liáng huá lín zhòng yún diàn qián suǒ zhì tóng yí qí zhì zé yǒu shuāng huán guī xiāng bìng jiān xiāng qù sān cùn xǔ zhèng shù dāng zǐ wǔ
这句话大意是:梁华林重云殿前所置铜仪,其制则有双环规相并,间相去三寸许,正竖当子午。
qí zǐ wǔ zhī jiān yīng nán běi jí zhī héng gè hé ér wèi kǒng yǐ xiàng nán běi shū
这句话大意是:其子午之间,应南北极之衡,各合而为孔,以象南北枢。
zhí jiàn yú qián hòu yǐ shǔ yān
现代白话:植楗于前后以属呢。
yòu yǒu dān héng guī gāo xià zhèng dāng hún zhī bàn
这句话大意是:又有 单横规,高下正当浑之半。
jiē zhōu shì fēn wèi dù shù
这句话大意是:皆周市分为度数;。
shǔ yǐ wéi chén zhī wèi yǐ xiàng de
这句话大意是:署以维辰之位,以象地。
yòu yǒu dān guī xié dài nán běi zhī zhōng yǔ chūn qiū èr fēn zhī rì dào xiāng yìng
这句话大意是:又有单规, 斜带南北之中,与春秋二分之日道相应。
yì zhōu zā fēn wéi dù shù ér shǔ yǐ wéi chén bìng xiāng lián zhě
这句话大意是:亦周匝分为度数,而署以维辰,并相连者。
shǔ jiàn zhí ér bù dòng
这句话大意是:属楗植而不动。
qí lǐ yòu yǒu shuāng guī xiāng bìng rú wài shuāng guī
这句话大意是:其里又有双规相并,如外双规。
nèi jìng bā chǐ zhōu èr zhàng sì chǐ ér shǔ shuāng zhóu
这句话大意是:内径八尺,周二丈四尺,而属双轴。
zhóu liǎng tóu chū guī wài gè èr cùn xǔ hé liǎng wéi yī
这句话大意是:轴两头出规外各二寸许,合两为一。
nèi yǒu kǒng yuán jìng èr cùn xǔ nán tóu rù dì xià zhù yú wài shuāng guī nán shū kǒng zhōng yǐ xiàng nán jí
这句话大意是:内有孔,圆径二寸许,南头入地下,注于外双 规南枢孔中,以象南极。
běi tóu chū dì shàng rù yú wài shuāng guī běi shū kǒng zhōng yǐ xiàng běi jí
这句话大意是:北头出地上,入于外双规北枢孔中,以象北极。
qí yùn dòng de dōng xī zhuǎn yǐ xiàng tiān xíng
这句话大意是:其运动得 东西转,以象天行。
qí shuāng zhóu zhī jiān zé zhì héng zhǎng bā chǐ tōng zhōng yǒu kǒng yuán jìng yī cùn
这句话大意是:其双轴之间,则置衡,长八尺,通中有孔,圆径一寸。
dāng héng zhī bàn liǎng biān yǒu guān gè zhù zhe shuāng zhóu
这句话大意是:当衡之 半,两边有关,各注著双轴。
héng jí suí tiān xiàng dōng xī zhuǎn yùn yòu zì yú shuāng zhóu jiān de nán běi dī yǎng
这句话大意是:衡即随天象东西转运,又自于双轴间得南北低仰。
suǒ yǐ zhǔn yàn chén lì fēn kǎo cì dù qí yú kuí cè wéi suǒ yù wéi zhī zhě yě
这句话大意是:所 以准验辰历,分考次度,其于揆测,唯所欲为之者也。
jiǎn qí juān tí shì wěi liú yào guāng chū liù nián shǐ guān chéng nán yáng kǒng tǐng suǒ zào zé gǔ zhī hún yí zhī fǎ zhě yě
这句话大意是:检其镌题,是伪刘曜光初六 年,史官丞南阳孔挺所造,则古之浑仪之法者也。
ér sòng yù shǐ zhōng chéng hé chéng tiān jí tài zhōng dài fū xú yuán gè zhe sòng shǐ xián yǐ wéi jí zhāng héng suǒ zào
这句话大意是:而宋御史中丞何承天及太中大夫 徐爰,各著《宋史》,咸以为即张衡所造。
qí yí lüè jǔ tiān zhuàng ér bù zhui jīng xīng qī yào
这句话大意是:其仪略举天状,而不缀经星七曜。
wèi jìn sāng luàn chén mò xī róng
这句话大意是:魏、 晋丧乱,沉没西戎。
yì xī shí sì nián sòng gāo zǔ dìng xián yáng de zhī
这句话大意是:义熙十四年,宋高祖定咸阳得之。
liáng shàng shū shěn yuē zhe sòng shǐ yì yún rán jiē shī zhī yuǎn yǐ
现代白话:梁尚书沈约著《宋史》,亦 云然,皆失之远了。
hòu wèi dào wǔ tiān xìng chū mìng tài shǐ lìng zhāo chóng xiū hún yí yǐ guān xīng xiàng
这句话大意是:后魏道武天兴初,命太史令晁崇修浑仪,以观星象。
shí yǒu yú zài zhì míng yuán yǒng xīng sì nián rén zǐ zhào zào tài shǐ hou bù tiě yí yǐ wéi hún tiān fǎ kǎo jī zhī zhèng
这句话大意是:十有余载,至明元永兴四 年壬子,诏造太史候部铁仪,以为浑天法,考〔玑之正。
qí míng yuē
这句话大意是:其铭曰;。
yú huáng dà dài pèi tiān bǐ zuò
这句话大意是:“于皇大代,配 天比祚。
hè hè míng míng shēng liè xiá bù
这句话大意是:赫赫明明,声烈遐布。
yuán zào cí qì kǎo zhèng sù dù
这句话大意是:爰造兹器,考正宿度。
yí fǎ hòu yè yǒng chuí diǎn gù
这句话大意是:贻法后叶,永垂典故。
qí zhì bìng yǐ tóng tiě wéi zhì xīng dù yǐ yín cuò zhī
这句话大意是:”其 制并以铜铁,唯志星度以银错之。
nán běi zhù qū bào shuāng guī dōng xī zhù zhí lì xià yǒu shí zì shuǐ píng yǐ zhí sì zhù
这句话大意是:南北柱曲抱双规,东西柱直立,下有十字水平, 以植四柱。
shí zì zhī shàng yǐ guī fù shuāng guī
这句话大意是:十字之上,以龟负双规。
qí yú jiē yǔ liú yào yí dà tóng
这句话大意是:其余皆与刘曜仪大同。
jí jīn tài shǐ hòu tái suǒ yòng yě
这句话大意是:即今太史候台所用也。
hún tiān xiàng
这句话大意是:○浑天象。
hún tiān xiàng zhě qí zhì yǒu jī ér wú héng liáng mò mì fǔ yǒu yǐ mù wèi zhī
这句话大意是:浑天象者,其制有机而无衡,梁末秘府有,以木为之。
qí yuán rú wán qí dà shù wéi
这句话大意是:其圆如丸,其大数围。
nán běi liǎng tóu yǒu zhóu
这句话大意是:南北两头有轴。
biàn tǐ bù èr shí bā xiù sān jiā xīng huáng chì èr dào jí tiān hàn děng
这句话大意是:遍体布二十八宿、三家星、黄赤二道及天汉等。
bié wèi héng guī huán yǐ kuāng qí wài
这句话大意是:别为横规环,以匡 其外。
gāo xià guǎn zhī yǐ xiàng de
这句话大意是:高下管之,以象地。
nán zhóu tóu rù dì zhù yú nán zhí yǐ xiàng nán jí
这句话大意是:南轴头入地,注于南植,以象南极。
běi zhóu tóu chū yú dì shàng zhù yú běi zhí yǐ xiàng běi jí
这句话大意是:北轴头出于地上, 注于北植,以象北极。
zhèng dōng xī yùn zhuàn
这句话大意是:正东西运转。
hūn míng zhōng xīng jì qí yìng dù fēn zhì qì jié yì yàn zài bù chà ér yǐ
这句话大意是:昏明中星,既其应度,分至气节,亦验,在不 差而已。
bù rú hún yí bié yǒu héng guǎn cè kuí rì yuè fēn bù xīng dù zhě yě
这句话大意是:不如浑仪,别有衡管,测揆日月,分步星度者也。
wú tài shǐ lìng chén miáo yún xiān xián zhì mù wèi yí míng yuē hún tiān
这句话大意是:吴太史令陈苗云:“先 贤制木为仪,名曰浑天。
jí cǐ zhī wèi yé
这句话大意是:”即此之谓耶?
yóu sī ér yán yí xiàng èr qì yuǎn bù xiāng shè
这句话大意是:由斯而言,仪象二器,远不相涉。
zé zhāng héng suǒ zào gài yì zhǐ zài hún xiàng qī yào ér hé chéng tiān mò biàn yí xiàng zhī yì yì wèi guāi shī
这句话大意是:则张衡 所造,盖亦止在浑象七曜,而何承天莫辨仪象之异,亦为乖失。
sòng wén dì yǐ yuán jiā shí sān nián zhào tài shǐ gēng zào hún yí
这句话大意是:宋文帝以元嘉十三年诏太史更造浑仪。
tài shǐ lìng qián lè zhī yī àn jiù shuō cǎi xiào yí xiàng zhù tóng wèi zhī
这句话大意是:太史令钱乐之依案旧说,采效仪象,铸 铜为之。
wǔ fēn wèi yí dù jìng liù chǐ bā fēn shǎo zhōu yī zhàng bā chǐ èr cùn liù fēn shǎo
这句话大意是:五分为一度,径六尺八分少,周一丈八尺二寸六分少。
de zài tiān nèi bù dòng
这句话大意是:地在天内,不动。
lì huáng chì èr dào zhī guī nán běi èr jí zhī guī bù liè èr shí bā xiù běi dǒu jí xīng
这句话大意是:立黄赤二道之规,南北二极之规,布列二十八宿、北斗极星。
zhì rì yuè wǔ xīng yú huáng dào shàng
这句话大意是:置日月五星于黄道上。
wèi zhī gāng zhóu yǐ xiàng tiān yùn
这句话大意是:为之杠轴,以象天运。
hūn míng zhōng xīng yǔ tiān xiāng fú
这句话大意是:昏明中星,与天相符。
liáng mò zhì yú wén dé diàn qián
这句话大意是:梁末,置于文德殿前。
zhì rú sī zhì yǐ wèi hún yí yí zé nèi quē héng guǎn
这句话大意是:至如斯制,以 为浑仪,仪则内阙衡管。
yǐ wéi hún xiàng ér de bù zài wài
这句话大意是:以为浑象,而地不在外。
shì cān liǎng fǎ bié wèi yī tǐ
这句话大意是:是参两法,别为一体。
jiù qì yòng ér qiú yóu hún xiàng zhī liú wài nèi tiān dì zhī zhuàng bù shī qí wèi yě
这句话大意是:就器用而 求,犹浑象之流,外内天地之状,不失其位也。
wú shí yòu yǒu gé héng míng dá tiān guān néng wéi jī qiǎo
这句话大意是:吴时又有葛衡,明达天官,能为机 巧。
gǎi zuò hún tiān shǐ de jū yú tiān zhōng
这句话大意是:改作浑天,使地居于天中。
yǐ jī dòng zhī tiān dòng ér de zhǐ yǐ shàng yīng guǐ dù zé lè zhī zhī suǒ fàng shù yě
这句话大意是:以机动之,天动而地止,以上应晷度,则乐之之所 放述也。
dào yuán jiā shí qī nián yòu zuò xiǎo hún tiān èr fēn wèi yí dù jìng èr chǐ èr cùn zhōu liù chǐ liù cùn
这句话大意是:到元嘉十七年,又作小浑天,二分为一度,径二尺二寸,周六尺六寸。
ān èr shí bā xiù zhōng wài guān xīng bèi zú
这句话大意是:安 二十八宿中外官星备足。
yǐ bái qīng huáng děng sān sè zhū wèi sān jiā xīng
这句话大意是:以白青黄等三色珠为三家星。
qí rì yuè wǔ xīng xī jū huáng dào
这句话大意是:其日月五星,悉居黄道。
yì xiàng tiān yùn ér de zài qí zhōng
这句话大意是:亦 象天运,而地在其中。
sòng yuán jiā suǒ zào yí xiàng qì kāi huáng jiǔ nián píng chén hòu bìng rù cháng ān
这句话大意是:宋元嘉所造仪象器,开皇九年平陈后,并入长安。
dà yè chū yí yú dōng dōu guān xiàng diàn
这句话大意是:大业初, 移于东都观象殿。
gài tú
这句话大意是:○盖图。
jìn shì zhōng liú zhì yún zhuān xū zào hún yí huáng dì wèi gài tiān
这句话大意是:晋侍中刘智云:“颛顼造浑仪,黄帝为盖天。
rán cǐ èr qì jiē gǔ zhī suǒ zhì dàn chuán shuō yì zhě shī qí yòng ěr
这句话大意是:”然此二器,皆古之所制,但传 说义者,失其用耳。
xī zhě shèng wáng zhèng lì míng shí zuò yuán gài yǐ yuán liè sù
这句话大意是:昔者圣王正历明时,作圆盖以圆列宿。
jí zài qí zhōng huí zhī yǐ guān tiān xiàng
这句话大意是:极在其中,回之以观天 象。
fēn sān bǎi liù shí wǔ dù sì fēn dù zhī yī yǐ dìng rì shù
这句话大意是:分三百六十五度、四分度之一,以定日数。
rì xíng yú xīng jì zhuǎn huí yòu xíng gù yuán guī zhī yǐ wéi rì háng dào
这句话大意是:日行于星纪,转回右行,故圆规之, 以为日行道。
yù míng qí sì shí suǒ zài gù yú chūn yě zé yǐ qīng wéi dào
这句话大意是:欲明其四时所在,故于春也,则以青为道;。
yú xià yě zé yǐ chì wéi dào
这句话大意是:于夏也,则以赤为道;。
yú qiū yě zé yǐ bái wéi dào
这句话大意是:于 秋也,则以白为道;。
yú dōng yě zé yǐ hēi wéi dào
这句话大意是:于冬也,则以黑为道。
sì jì zhī mò gè shí bā rì zé yǐ huáng wéi dào
这句话大意是:四季之末,各十八日,则以黄为道。
gài tú yǐ dìng yǎng guān suī míng ér wèi kě zhèng hūn míng fēn zhòu yè gù zuò hún yí yǐ xiàng tiān tǐ
这句话大意是:盖 图已定,仰观虽明,而未可正昏明,分昼夜,故作浑仪,以象天体。
jīn àn zì kāi huáng yǐ hòu tiān xià yī tǒng líng tái yǐ hòu wèi tiě hún tiān yí cè qī yào yíng suō yǐ gài tú liè xīng zuò fēn huáng chì èr dào jù èr shí bā xiù fēn dù ér mò yǒu gèng wéi hún xiàng zhě yǐ
现代白话:今案自开皇已 后,天下一统,灵台以后魏铁浑天仪,测七曜盈缩,以盖图列星坐,分黄赤二道距 二十八宿分度,而莫有更为浑象者了。
rén shòu sì nián hé jiān liú zhuō zào huáng jí lì shàng qǐ yú dōng gōng
这句话大意是:仁寿四年,河间刘焯造《皇极历》,上启于东宫。
lùn hún tiān yún
这句话大意是:论浑天云:。
xuán jī yù héng zhèng tiān zhī qì dì wáng qīn ruò shì chuán qí xiàng
这句话大意是:璇玑玉衡,正天之器,帝王钦若,世传其象。
hàn zhī xiào wǔ xiáng kǎo lǜ lì jiū là xià hóng xiān yú wàng rén děng gòng suǒ yíng dìng
这句话大意是:汉之孝武,详考律历,纠落下闳、 鲜于妄人等,共所营定。
dǎi yú zhāng héng yòu xún shù zuò yì qí tǐ zhì bù yì hóng děng
这句话大意是:逮于张衡,又寻述作,亦其体制,不异闳等。
suī hóng zhì mò cún ér héng zào yǒu qì
这句话大意是:虽闳制莫存, 而衡造有器。
zhì wú shí lù jī wáng fán bìng yào xiū zhù
这句话大意是:至吴时,陆绩、王蕃,并要修铸。
jī xiǎo yǒu yì fán nǎi shì tóng
这句话大意是:绩小有异,蕃乃事同。
sòng yǒu qián lè zhī wèi chū zhāo chóng děng zǒng yòng tóng tiě xiǎo dà yǒu shū guī yù jīng mó bù yì fán zào
这句话大意是:宋有钱乐之, 魏初晁崇等,总用铜铁,小大有殊,规域经模,不异蕃造。
guān cài yōng yuè lìng zhāng jù zhèng xuán zhù kǎo líng yào shì tóng héng fǎ qì jīn bù gǎi
这句话大意是:观蔡邕《月令章句》, 郑玄注《考灵曜》,势同衡法,迄今不改。
zhuō yǐ yú guǎn liú qíng tuī cè jiàn qí shù zhì mò bù wéi shuǎng
这句话大意是:焯以愚管,留情推测,见其数制,莫不 违爽。
shī zhī qiān lǐ chà ruò háo lí dà xiàng yī guāi yú hé kě yàn
这句话大意是:失之千里,差若毫厘,大象一乖,余何可验。
kuàng chì huáng jūn dù yuè wú chū rù zhì suǒ héng dìng qì bù bié héng
这句话大意是:况赤黄均度,月无出入,至所 恒定,气不别衡。
fēn kè běn chà lún huí shǒu gù
这句话大意是:分刻本差,轮回守故。
qí wèi shū miù bù kě fù yán
这句话大意是:其为疏谬,不可复言。
yì jì yóu lǐ bù míng zhì shǐ yì jiā jiān chū
这句话大意是:亦既由理不明,致 使异家间出。
gài jí xuān yè sān shuō bìng qū píng xīn ān qióng sì tiān téng fèi
这句话大意是:盖及宣夜,三说并驱,平、昕、安、穹,四天腾沸。
zhì dāng bù èr lǐ wéi yī kuí qǐ róng tiān tǐ qī zhǒng shū shuō
这句话大意是:至当不二,理唯 一揆,岂容天体,七种殊说?
yòu yǐng lòu qù jí jiù hún kě tuī bǎi hái gòng tǐ běn fēi yì wù
这句话大意是:又影漏去极,就浑可推,百骸共体,本非异物。
cǐ zhēn yǐ yàn bǐ wěi zì zhāng qǐ lǎng rì wèi huī jué huǒ bù xī lǐ yǒu ér quē jù bù kě bēi zhě yě
这句话大意是:此真 已验,彼伪自彰,岂朗日未晖,爝火不息,理有而阙,讵不可悲者也?
xī cài yōng zì shuò fāng shàng shū yuē yǐ bā chǐ zhī yí dù zhī tiān dì zhī xiàng gǔ yǒu qí qì ér wú qí shū
这句话大意是:昔蔡邕自朔 方上书曰:“以八尺之仪,度知天地之象,古有其器,而无其书。
cháng yù qǐn fú yí xià àn dù chéng shù ér wèi lì shuō
这句话大意是:常欲寝伏仪下, 案度成数,而为立说。
yōng yǐ fù zuì shuò yì shū zòu bù xǔ
这句话大意是:”邕以负罪朔裔,书奏不许。
yōng ruò méng xǔ yì bì bù néng
这句话大意是:邕若蒙许,亦必不能。
yōng cái bù yú zhāng héng héng běn qǐ yǒu yí sī yě
这句话大意是:邕才不 逾张衡,衡本岂有遗思也?
zé yǒu qì wú shū guān bù néng wù
这句话大意是:则有器无书,观不能悟。
zhuō jīn lì shù gǎi zhèng jiù hún
这句话大意是:焯今立术,改正旧浑。
yòu yǐ èr zhì zhī yǐng dìng qù jí guǐ lòu bìng tiān dì gāo yuǎn xīng chén yùn zhōu suǒ zōng yǒu běn jiē yǒu qí lǜ
这句话大意是:又以二 至之影,定去极晷漏,并天地高远,星辰运周,所宗有本,皆有其率。
qū jīn xián zhī jù huò jī wǎng zhé zhī qún yí huō ruò yún pī lǎng rú wù sàn
这句话大意是:祛今贤之巨 惑,稽往哲之群疑,豁若云披,朗如雾散。
wèi zhī cuò zōng shù juǎn yǐ chéng dài de yǐng chà jǐn gèng qǐ sòng
这句话大意是:为之错综,数卷已成,待得影差,谨更 启送。
yòu yún zhōu guān xià zhì rì yǐng chǐ yǒu wǔ cùn
这句话大意是:又云:“《周官》夏至日影,尺有五寸。
zhāng héng zhèng xuán wáng fān lù jī xiān rú děng jiē yǐ wéi yǐng qiān lǐ chà yī cùn
这句话大意是:张衡、郑玄、王番、陆绩先儒等,皆 以为影千里差一寸。
yán nán dài rì xià wàn wǔ qiān lǐ biǎo yǐng zhèng tóng tiān gāo nǎi yì
这句话大意是:言南戴日下万五千里,表影正同,天高乃异。
kǎo zhī suàn fǎ bì wèi bù kě
这句话大意是:考之算法,必为 不可。
cùn chà qiān lǐ yì wú diǎn shuō míng wéi yì duàn shì bù kě yī
这句话大意是:寸差千里,亦无典说,明为意断,事不可依。
jīn jiāo ài zhī zhōu biǎo běi wú yǐng jì wú wàn lǐ nán guò dài rì
这句话大意是:今交、爱之州,表北无影,计 无万里,南过戴日。
shì qiān lǐ yī cùn fēi qí shí chà
这句话大意是:是千里一寸,非其实差。
zhuō jīn shuō hún yǐ dào wèi lǜ dào lǐ bù dìng de chà nǎi shěn
这句话大意是:焯今说浑,以道为率,道里不定,得 差乃审。
jì dà shèng zhī nián shēng píng zhī rì lí gǎi qún miù sī zhèng qí shí
这句话大意是:既大圣之年,升平之日,厘改群谬,斯正其时。
qǐng yī shuǐ gōng bìng jiě suàn shù shì qǔ hé nán běi píng de zhī suǒ kě liàng shù bǎi lǐ nán běi shǐ zhèng
这句话大意是:请一水工并解算术士,取 河南、北平地之所,可量数百里,南北使正。
shěn shí yǐ lòu píng dì yǐ shéng suí qì zhì fēn tóng rì dù yǐng
这句话大意是:审时以漏,平地以绳,随气至分,同 日度影。
de qí chà lǜ lǐ jí kě zhī
这句话大意是:得其差率,里即可知。
zé tiān de wú suǒ nì qí xíng chén xiàng wú suǒ táo qí shù chāo qián xiǎn shèng xiào xiàng chú yí
这句话大意是:则天地无所匿其形,辰象无所逃其数,超前显圣, 效象除疑。
qǐng wù yǐ rén fèi yán
这句话大意是:请勿以人废言。
bù yòng
这句话大意是:”不用。
zhì dà yè sān nián chì zhū jùn cè yǐng ér zhuō xún zú shì suì qǐn fèi
这句话大意是:至大业三年,敕诸郡测影,而焯寻卒,事遂寝 废。
dì zhōng
这句话大意是:○地中。
zhōu lǐ dà sī tú zhí yǐ tǔ guī zhī fǎ cè tǔ shēn zhèng rì jǐng yǐ qiú dì zhōng
这句话大意是:《周礼·大司徒职》:“以土圭之法,测土深,正日景,以求地中。
cǐ zé hún tiān zhī zhèng shuō lì yí xiàng zhī dà běn
这句话大意是:”此则浑 天之正说,立仪象之大本。
gù yún rì nán zé jǐng duǎn duō shǔ rì běi zé jǐng cháng duō hán rì dōng zé jǐng xī duō fēng rì xī zé jǐng cháo duō yīn
这句话大意是:故云:“日南则景短多暑,日北则景长多寒,日东则景 夕多风,日西则景朝多阴。
rì zhì zhī jǐng chǐ yǒu wǔ cùn wèi zhī dì zhōng
这句话大意是:日至之景,尺有五寸,谓之地中。
tiān dì zhī suǒ hé yě
这句话大意是:天地之所合也。
sì shí zhī suǒ jiāo yě fēng yǔ zhī suǒ huì yě yīn yáng zhī suǒ hé yě
这句话大意是:四时 之所交也,风雨之所会也,阴阳之所和也。
rán zé bǎi wù fù ān nǎi jiàn wáng guó yān
现代白话:然则百物阜安,乃建王国呢。
yòu kǎo gōng jì jiàng rén jiàn guó shuǐ dì yǐ xiàn
这句话大意是:”又《考 工记·匠人》:“建国,水地以县。
zhì yǐ xiàn shì yǐ jǐng
这句话大意是:置S以县,眡以景。
wèi guī shi rì chū zhī jǐng yǔ rì rù zhī jǐng
这句话大意是:为规,识日出之景与日入 之景。
zhòu cān zhū rì zhōng zhī jǐng yè kǎo zhī jí xīng yǐ zhèng cháo xī
这句话大意是:昼参诸日中之景,夜考之极星,以正朝夕。
àn tǔ guī zhèng yǐng jīng wén quē lüè xiān rú jiě shuō yòu fēi míng shěn
这句话大意是:”案土圭正影,经文阙略,先儒 解说,又非明审。
zǔ héng cuò zōng jīng zhù yǐ tuī dì zhōng
这句话大意是:祖恒错综经注,以推地中。
qí fǎ yuē xiān yàn hūn dàn dìng kè lòu fēn chén cì
这句话大意是:其法曰:“先验昏旦,定刻漏,分 辰次。
nǎi lì yí biǎo yú zhǔn píng zhī de míng yuē nán biǎo
这句话大意是:乃立仪表于准平之地,名曰南表。
lòu kè shàng shuǐ jū rì zhī zhōng gēng lì yī biǎo yú nán biǎo yǐng mò míng yuē zhōng biǎo
这句话大意是:漏刻上水,居日之中,更立一表于南表影 末,名曰中表。
yè yī zhōng biǎo yǐ wàng běi jí shū ér lì běi biǎo lìng cān xiāng zhí
这句话大意是:夜依中表,以望北极枢,而立北表,令参相直。
sān biǎo jiē yǐ xuán zhǔn dìng nǎi guān
这句话大意是:三表皆以悬准定, 乃观。
sān biǎo zhí zhě qí lì biǎo zhī de jí dāng zǐ wǔ zhī zhèng
这句话大意是:三表直者,其立表之地,即当子午之正。
sān biǎo qū zhě de piān pì
这句话大意是:三表曲者,地偏僻。
měi guān zhōng biǎo yǐ zhī suǒ piān
这句话大意是:每观中表,以 知所偏。
zhōng biǎo zài xi zé lì biǎo chǔ zài dì zhōng zhī xi dāng gèng xiàng dōng qiú de zhōng
这句话大意是:中表在西,则立表处在地中之西,当更向东求地中。
ruò zhōng biǎo zài dōng zé lì biǎo chǔ zài dì zhōng zhī dōng yě dāng gèng xiàng xī qiú de zhōng
这句话大意是:若中表在东,则立表 处在地中之东也,当更向西求地中。
qǔ sān biǎo zhí zhě wéi dì zhōng zhī zhèng
这句话大意是:取三表直者,为地中之正。
yòu yǐ chūn qiū èr fēn zhī rì dàn shǐ chū dōng fāng bàn tǐ nǎi lì biǎo yú zhōng biǎo zhī dōng míng yuē dōng biǎo
这句话大意是:又以春秋二分之日, 旦始出东方半体,乃立表于中表之东,名曰东表。
lìng dōng biǎo yǔ rì jí zhōng biǎo cān xiāng zhí
这句话大意是:令东表与日及中表参相直。
shì rì zhī xī rì rù xī fāng bàn tǐ yòu lì biǎo yú zhōng biǎo zhī xi míng yuē xi biǎo
这句话大意是:视日 之夕,日入西方半体,又立表于中表之西,名曰西表。
yì cóng zhōng biǎo xi wàng xi biǎo jí rì cān xiāng zhí
这句话大意是:亦从中表西望西表及日,参 相直。
nǎi guān sān biǎo zhí zhě jí de nán běi zhī zhōng yě
这句话大意是:乃观三表直者,即地南北之中也。
ruò zhōng biǎo chà jìn nán zé suǒ cè zhī de zài mǎo yǒu zhī nán
这句话大意是:若中表差近南,则所测之地在卯酉之南。
zhōng biǎo chà zài běi zé suǒ cè zhī de zài mǎo yǒu zhī běi
这句话大意是:中表差在北,则所测之地在卯酉之北。
jìn tuì nán běi qiú sān biǎo zhí zhèng dōng xī zhě zé qí dì chǔ zhōng jū mǎo yǒu zhī zhèng yě
这句话大意是:进退南北,求三表直正东西者,则其地处中, 居卯酉之正也。
guǐ yǐng
这句话大意是:○晷影。
xī zhě zhōu gōng cè guǐ yǐng yú yáng chéng yǐ cān kǎo lì jì
这句话大意是:昔者周公测晷影于阳城,以参考历纪。
qí yú zhōu lǐ zài dà sī tú zhī zhí yǐ tǔ guī zhī fǎ cè tǔ shēn zhèng rì jǐng yǐ qiú dì zhōng
这句话大意是:其于《周礼》,在《大司徒之职》: “以土圭之法,测土深,正日景,以求地中。
rì zhì zhī jǐng chǐ yǒu wǔ cùn zé tiān de zhī suǒ hé sì shí zhī suǒ jiāo
这句话大意是:日至之景,尺有五寸,则天地之所合, 四时之所交。
bǎi wù fù ān nǎi jiàn wáng guó
这句话大意是:百物阜安,乃建王国。
rán zé rì wèi yáng jīng xuán xiàng zhī zhe rán zhě yě
这句话大意是:”然则日为阳精,玄象之著然者也。
shēng líng yīn zhī dòng xī hán shǔ yóu qí dì dài
这句话大意是:生灵因之 动息,寒暑由其递代。
guān yīn yáng zhī shēng jiàng kuí tiān dì zhī gāo yuǎn zhèng wèi biàn fāng dìng shí kǎo rùn mò jìn yú zī yě
这句话大意是:观阴阳之升降,揆天地之高远,正位辨方,定时考闰,莫近 于兹也。
gǔ fǎ jiǎn lüè zhǐ qù nán jiū shù jiā kǎo cè hù yǒu yì tóng
这句话大意是:古法简略,旨趣难究,术家考测,互有异同。
xiān rú jiē yún xià zhì lì bā chǐ biǎo yú yáng chéng qí yǐng yǔ tǔ guī děng
这句话大意是:先儒皆云:“夏至立八尺表 于阳城,其影与土圭等。
àn shàng shū kǎo líng yào chēng rì yǒng jǐng chǐ wǔ cùn
这句话大意是:”案《尚书考灵曜》称:“日永,景尺五寸;。
rì duǎn jǐng chǐ sān cùn
这句话大意是:日短,景尺 三寸。
yì tōng guà yàn yuē dōng zhì zhī rì shù bā chǐ zhī biǎo rì zhōng shì qí guǐ jǐng cháng duǎn yǐ zhàn hé fǒu
这句话大意是:”《易通卦验》曰:“冬至之日,树八尺之表,日中视其晷景长短,以占和 否。
xià zhì jǐng yī chǐ sì cùn bā fēn dōng zhì yī zhàng sān chǐ
这句话大意是:夏至景一尺四寸八分,冬至一丈三尺。
zhōu bì yún chéng zhōu tǔ zhōng xià zhì jǐng yī chǐ liù cùn dōng zhì jǐng yī zhàng sān chǐ wǔ cùn
这句话大意是:”《周髀》云:“成周土中,夏至景一 尺六寸,冬至景一丈三尺五寸。
liú xiàng hóng fàn chuán yuē xià zhì jǐng zhǎng yī chǐ wǔ cùn bā fēn dōng zhì yī zhàng sān chǐ yī cùn sì fēn chūn qiū èr fēn jǐng qī chǐ sān cùn liù fēn
这句话大意是:”刘向《鸿范传》曰:“夏至景长一尺五寸八分, 冬至一丈三尺一寸四分,春秋二分,景七尺三寸六分。
hòu hàn sì fēn lì wèi jǐng chū lì sòng yuán jiā lì dà míng zǔ chōng zhī lì jiē yǔ kǎo líng yào tóng
这句话大意是:”后汉《四分历》、魏《景 初历》、宋《元嘉历》、大明祖冲之历,皆与《考灵曜》同。
hàn wèi jí sòng suǒ dōu jiē bié sì jiā lì fǎ hou yǐng zé qí
这句话大意是:汉、魏及宋,所都皆 别,四家历法,候影则齐。
qiě wěi hòu suǒ chén kǒng nán yī jù
这句话大意是:且纬候所陈,恐难依据。
liú xiàng èr fēn zhī yǐng zhí yǐ lǜ tuī fēi yīn biǎo hòu dìng qí cháng duǎn
这句话大意是:刘向二分之影,直以率推,非 因表候定其长短。
rán xún guǐ yǐng chǐ zhàng suī yǒu dà jiào huò dì yù bù gǎi ér fēn cùn cēn cī huò nán běi shū fāng ér cháng duǎn wéi yī
这句话大意是:然寻晷影尺丈,虽有大较,或地域不改,而分寸参差,或南北殊 方,而长短维一。
gài shù shì wèi néng jīng yàn féng zhàn suǒ yǐ zhì guāi
这句话大意是:盖术士未能精验,冯占所以致乖。
jīn shān qí fán zá fù yú cǐ yún
这句话大意是:今删其繁杂,附于此云。
liáng tiān jiàn zhōng zǔ héng zào bā chǐ tóng biǎo qí xià yǔ guī xiāng lián
这句话大意是:梁天监中,祖恒造八尺铜表,其下与圭相连。
guī shàng wèi gōu zhì shuǐ yǐ qǔ píng zhèng
这句话大意是:圭上为沟,置水,以取平正。
kuí cè rì guǐ qiú qí yíng suō
这句话大意是:揆测日晷,求其盈缩。
zhì dà tóng shí nián tài shǐ lìng yú guǎng dāo yòu yòng jiǔ chǐ biǎo gé jiāng zuǒ zhī yǐng
这句话大意是:至大同十年,太史令虞广刂又用九尺表格江左之影。
xià zhì yī chǐ sān cùn èr fēn dōng zhì yī zhàng sān chǐ qī fēn lì xià lì qiū èr chǐ sì cùn wǔ fēn chūn fēn qiū fēn wǔ chǐ sān cùn jiǔ fēn
这句话大意是:夏至一 尺三寸二分,冬至一丈三尺七分,立夏、立秋二尺四寸五分,春分、秋分五尺三寸 九分。
chén shì yī dài wéi yòng liáng fǎ
这句话大意是:陈氏一代,唯用梁法。
qí shén wǔ yǐ luò yáng jiù qì bìng xǐ yè zhōng yǐ jì wén xuān shòu zhōng jìng wèi kǎo yàn
这句话大意是:齐神武以洛阳旧器并徙邺中,以暨文宣受终,竟未考 验。
zhì wǔ píng qī nián qì gàn jǐng lǐ shǐ jiàn liú xiào sūn zhāng mèng bīn děng yú hòu zhǔ
这句话大意是:至武平七年,讫干景礼始荐刘孝孙、张孟宾等于后主。
liú zhāng jiàn biǎo cè yǐng yǐ kǎo fēn zhì zhī qì
这句话大意是:刘、张建表测影,以考 分至之气。
cǎo chuàng wèi jiù réng yù cháo wáng
这句话大意是:草创未就,仍遇朝亡。
zhōu zì tiān hé yǐ lái yán lì zhě fēn fēn fù chū
这句话大意是:周自天和以来,言历者纷纷复出。
yì yàn èr zhì zhī yǐng yǐ kǎo lì zhī jīng cū
这句话大意是:亦验二至之影, 以考历之精粗。
jí gāo zǔ jiàn jí zhī hòu dà yì zào lì
这句话大意是:及高祖践极之后,大议造历。
zhāng zhòu xuán jiān míng kuí cè yán rì zhǎng zhī ruì
这句话大意是:张胄玄兼明揆测,言日长之瑞。
yǒu zhào sī cún ér mò néng kǎo jué
这句话大意是:有诏 司存,而莫能考决。
zhì kāi huáng shí jiǔ nián yuán chōng wèi tài shǐ lìng yù chéng zhòu xuán jiù shì fù biǎo yuē duò xìng yǐ hòu rì jǐng jiàn zhǎng
这句话大意是:至开皇十九年,袁充为太史令,欲成胄玄旧事,复表曰:“隋 兴已后,日景渐长。
kāi huáng yuán nián dōng zhì zhī yǐng zhǎng yī zhàng èr chǐ qī cùn èr fēn zì ěr jiàn duǎn
现代白话:开皇元年冬至之影,长一丈二尺七寸二分,自你渐短。
zhì shí qī nián dōng zhì yǐng yī zhàng èr chǐ liù cùn sān fēn
这句话大意是:至十七 年冬至影,一丈二尺六寸三分。
sì nián dōng zhì zài luò yáng cè yǐng zhǎng yī zhàng èr chǐ bā cùn bā fēn
这句话大意是:四年冬至,在洛阳测影,长一丈二尺八寸八分。
èr nián xià zhì yǐng yī chǐ sì cùn bā fēn zì ěr jiàn duǎn
现代白话:二 年夏至影,一尺四寸八分,自你渐短。
zhì shí liù nián xià zhì yǐng yī chǐ sì cùn wǔ fēn
这句话大意是:至十六年夏至影,一尺四寸五分。
qí shí bā nián dōng zhì yīn yún bù cè
这句话大意是:其十八年 冬至,阴云不测。
yuán nián shí qī nián shí bā nián xià zhì yì yīn yún bù cè
这句话大意是:元年、十七年、十八年夏至,亦阴云不测。
zhōu guān yǐ tǔ guī zhī fǎ zhèng rì yǐng rì zhì zhī yǐng chǐ yǒu wǔ cùn
这句话大意是:《周官》以土圭之法 正日影,日至之影,尺有五寸。
zhèng xuán yún dōng zhì zhī jǐng yī zhàng sān chǐ
这句话大意是:郑玄云:‘冬至之景,一丈三尺。
jīn shí liù nián xià zhì zhī yǐng duǎn yú jiù wǔ fēn shí qī nián dōng zhì zhī yǐng duǎn yú jiù sān cùn qī fēn
这句话大意是:’今十六年夏至 之影,短于旧五分,十七年冬至之影,短于旧三寸七分。
rì qù jí jìn zé yǐng duǎn ér rì zhǎng
这句话大意是:日去极近,则影短而日长;。
qù jí yuǎn zé yǐng zhǎng ér rì duǎn
这句话大意是:去极远,则影长而日短。
xíng nèi dào zé qù jí jìn xíng wài dào zé qù jí yuǎn
这句话大意是:行内道则去极近,行外道则去极远。
yáo diǎn yún rì duǎn xīng mǎo yǐ zhèng zhòng dōng
这句话大意是:《尧典》云:‘日短 星昴,以正仲冬。
jù mǎo xīng hūn zhōng zé zhī yáo shí zhòng dōng rì zài xū nǚ shí dù
这句话大意是:’据昴星昏中,则知尧时仲冬,日在须女十度。
yǐ lì shǔ tuī zhī kāi huáng yǐ lái dōng zhì rì zài dòu shí yī dù yǔ táng yáo zhī dài qù jí jù jìn
这句话大意是:以历数推之,开 皇以来冬至,日在斗十一度,与唐尧之代,去极俱近。
jǐn àn yuán mìng bāo yún rì yuè chū nèi dào jī de qí cháng tiān dì chóng líng shèng wáng chū gōng
这句话大意是:谨案《元命包》云:‘日月 出内道,〔玑得其常,天帝崇灵,圣王初功。
jīng fáng bié duì yuē tài píng rì xíng shàng dào shēng píng rì xíng cì dào bà dài rì xíng xià dào
这句话大意是:’京房《别对》曰:‘太平日行上道, 升平日行次道,霸代日行下道。
fú wéi dà duò qǐ yùn shàng gǎn qián yuán yǐng duǎn rì zhǎng zhèn gǔ xī yǒu
这句话大意是:’伏惟大隋启运,上感乾元,影短日长,振古希有。
shì shí fèi shù rén yǒng jìn wáng guǎng chū wèi tài zǐ chōng zòu cǐ shì shēn hé shí yí
这句话大意是:” 是时废庶人勇,晋王广初为太子,充奏此事,深合时宜。
shàng lín cháo wèi bǎi guān yuē jǐng zhǎng zhī qìng tiān zhī yòu yě
这句话大意是:上临朝谓百官曰:“景长 之庆,天之祐也。
jīn tài zǐ xīn lì dāng xū gǎi yuán yi qǔ rì zhǎng zhī yì yǐ wéi nián hào
这句话大意是:今太子新立,当须改元,宜取日长之意,以为年号。
yóu shì gǎi kāi huáng èr shí yī nián wèi rén shòu yuán nián
这句话大意是:”由是改开 皇二十一年为仁寿元年。
cǐ hòu bǎi gōng zuò yì bìng jiā chéng kè yǐ rì zhǎng gù yě
这句话大意是:此后百工作役,并加程课,以日长故也。
huáng tài zǐ lǜ bǎi guān yì quē chén hè
这句话大意是:皇太子率百官诣 阙陈贺。
àn rì xú jí yíng suō wú cháng chōng děng yǐ wéi xiáng ruì dà wéi yì zhě suǒ biǎn
这句话大意是:案日徐疾盈缩无常,充等以为祥瑞,大为议者所贬。
yòu kǎo líng yào zhōu bì zhāng héng líng xiàn jí zhèng xuán zhù zhōu guān bìng yún rì yǐng yú de qiān lǐ ér chà yī cùn
这句话大意是:又《考灵曜》、《周髀》张衡《灵宪》及郑玄注《周官》,并云:“日影于地, 千里而差一寸。
àn sòng yuán jiā shí jiǔ nián rén wǔ shǐ shǐ wǎng jiāo zhōu cè yǐng
这句话大意是:”案宋元嘉十九年壬午,使使往交州测影。
xià zhì zhī rì yǐng chū biǎo nán sān cùn èr fēn
这句话大意是:夏至之日,影出表南三 寸二分。
hé chéng tiān yáo qǔ yáng chéng yún xià zhì yī chǐ wǔ cùn
这句话大意是:何承天遥取阳城,云夏至一尺五寸。
jì yáng chéng qù jiāo zhōu lù dāng wàn lǐ ér yǐng shí chà yī chǐ bā cùn èr fēn
这句话大意是:计阳城去交州,路当万里,而影实差 一尺八寸二分。
shì liù bǎi lǐ ér chà yī cùn yě
这句话大意是:是六百里而差一寸也。
yòu dāng liáng dà tóng zhōng èr zhì suǒ cè yǐ bā chǐ biǎo lǜ qǔ zhī xià zhì dāng yī chǐ yī cùn qī fēn qiáng
这句话大意是:又当梁大同中,二至所测,以八尺表率取之, 夏至当一尺一寸七分强。
hòu wèi xìn dōu fāng zhù zhōu bì sì shù chēng yǒng píng yuán nián wù zǐ dāng liáng tiān jiàn zhī qī nián jiàn luò yáng cè yǐng yòu jiàn gōng sūn chóng jí zhū cháo shì gòng guān mì shū yǐng
这句话大意是:后魏信都芳注《周髀四术》,称永平元年戊子,当梁天监 之七年,见洛阳测影,又见公孙崇集诸朝士,共观秘书影。
tóng shì xià zhì rì qí zhōng yǐng jiē zhǎng yī chǐ wǔ cùn bā fēn
这句话大意是:同是夏至日,其中影皆 长一尺五寸八分。
yǐ cǐ tuī zhī jīn líng qù luò nán běi lüè dāng qiān lǐ ér yǐng chà sì cùn
这句话大意是:以此推之,金陵去洛,南北略当千里,而影差四寸。
zé èr bǎi wǔ shí lǐ ér yǐng chà yī cùn yě
这句话大意是:则二百五十 里而影差一寸也。
kuàng rén lù yū huí shān chuān dēng jiàng fāng yú niǎo dào suǒ xiào mí duō zé qiān lǐ zhī yán wèi zú yī yě
这句话大意是:况人路迂回,山川登降,方于鸟道,所校弥多,则千里之言,未 足依也。
qí kuí cè cēn cī rú cǐ gù bèi lùn zhī
这句话大意是:其揆测参差如此,故备论之。
lòu kè
这句话大意是:○漏刻。
xī huáng dì chuàng guān lòu shuǐ zhì qì qǔ zé yǐ fēn zhòu yè
这句话大意是:昔黄帝创观漏水,制器取则,以分昼夜。
qí hòu yīn yǐ mìng guān zhōu lǐ qiè hú shì zé qí zhí yě
这句话大意是:其后因以命官,《周礼》挈壶氏则其 职也。
qí fǎ zǒng yǐ bǎi kè fēn yú zhòu yè
这句话大意是:其法,总以百刻,分于昼夜。
dōng zhì zhòu lòu sì shí kè yè lòu liù shí kè
这句话大意是:冬至昼漏四十刻,夜漏六十刻。
xià zhì zhòu lòu liù shí kè yè lòu sì shí kè
这句话大意是:夏至昼漏六十 刻,夜漏四十刻。
chūn qiū èr fēn zhòu yè gè wǔ shí kè
这句话大意是:春秋二分,昼夜各五十刻。
rì wèi chū qián èr kè bàn ér míng jì méi hòu èr kè bàn nǎi hūn
这句话大意是:日未出前二刻半而明,既没后二刻半 乃昏。
jiǎn yè wǔ kè yǐ yì zhòu lòu wèi zhī hūn dàn
这句话大意是:减夜五刻,以益昼漏,谓之昏旦。
lòu kè jiē suí qì zēng sǔn
这句话大意是:漏刻皆随气增损。
dōng xià èr zhì zhī jiān zhòu yè zhǎng duǎn fán chà èr shí kè
这句话大意是:冬夏二至之间,昼夜长 短,凡差二十刻。
měi chà yī kè wèi yī jiàn
这句话大意是:每差一刻为一箭。
dōng zhì hù qǐ qí shǒu fán yǒu sì shí yī jiàn
这句话大意是:冬至互起其首,凡有四十一箭。
zhòu yǒu cháo yǒu yù yǒu zhōng yǒu bū yǒu xī
这句话大意是:昼有朝,有禺, 有中,有晡,有夕。
yè yǒu jiǎ yǐ bǐng dīng wù
这句话大意是:夜有甲、乙、丙、丁、戊。
hūn dàn yǒu xīng zhōng
这句话大意是:昏旦有星中。
měi jiàn gè yǒu qí shù jiē suǒ yǐ fēn shí dài shǒu gèng qí zuò yì
这句话大意是:每箭各有其数,皆所 以分时代守,更其作役。
hàn xìng zhāng cāng yīn xún gǔ zhì yóu duō shū kuò
这句话大意是:汉兴,张苍因循古制,犹多疏阔。
jí xiào wǔ kǎo dìng xīng lì xià lòu yǐ zhuī tiān dù yì wèi néng jǐn qí lǐ
这句话大意是:及孝武考定星历,下漏以追天度,亦未能尽 其理。
liú xiàng hóng fàn chuán jì wǔ dì shí suǒ yòng fǎ yún dōng xià èr zhì zhī jiān yī bǎi bā shí yú rì zhòu yè chà èr shí kè
这句话大意是:刘向《鸿范传》记武帝时所用法云:“冬夏二至之间,一百八十余日,昼夜 差二十刻。
dà shuài èr zhì zhī hòu jiǔ rì ér zēng sǔn yī kè yān
现代白话:”大率二至之后,九日而增损一刻呢。
zhì āi dì shí yòu gǎi yòng zhòu yè yī bǎi èr shí kè xún yì qǐn fèi
这句话大意是:至哀帝时,又改用昼夜一百二十 刻,寻亦寝废。
zhì wáng mǎng qiè wèi yòu zūn xíng zhī
这句话大意是:至王莽窃位,又遵行之。
guāng wǔ zhī chū yì yǐ bǎi kè jiǔ rì jiā jiǎn fǎ biān yú jiǎ lìng wèi cháng fú lòu pǐn
这句话大意是:光武之初,亦以百刻九日加减法,编于 《甲令》,为《常符漏品》。
zhì hé dì yǒng yuán shí sì nián huò róng shàng yán guān lì lǜ jiǔ rì zēng jiǎn yī kè bù yǔ tiān xiàng yīng
这句话大意是:至和帝永元十四年,霍融上言:“官历率九日增减一 刻,不与天相应。
huò shí chà zhì èr kè bàn bù rú xià lì lòu kè suí rì nán běi wèi cháng duǎn
这句话大意是:或时差至二刻半,不如夏历漏刻,随日南北为长短。
nǎi zhào yòng xià lì lòu kè
这句话大意是:”乃诏用夏 历漏刻。
yī rì xíng huáng dào qù jí měi chà èr dù sì fēn wèi zēng jiǎn yī kè
这句话大意是:依日行黄道去极,每差二度四分,为增减一刻。
fán yòng sì shí bā jiàn zhōng yú wèi jìn xiāng chuán bù gǎi
这句话大意是:凡用四十八箭,终于魏、 晋,相传不改。
sòng hé chéng tiān yǐ yuè shí suǒ zài dāng rì zhī héng kǎo yàn rì sù zhī yí jiù liù dù
这句话大意是:宋何承天以月蚀所在,当日之衡,考验日宿,知移旧六度。
dōng zhì zhī rì qí yǐng jí zhǎng cè liáng guǐ dù zhī dōng zhì yí jiù sì rì
这句话大意是:冬至之日,其影极 长,测量晷度,知冬至移旧四日。
qián dài zhū lòu chūn fēn zhòu zhǎng qiū fēn zhòu duǎn chà guò bàn kè
这句话大意是:前代诸漏,春分昼长,秋分昼短,差过半刻。
jiē yóu qì rì bù zhèng suǒ yǐ ér rán
这句话大意是:皆 由气日不正,所以而然。
suì yì zào lòu fǎ
这句话大意是:遂议造漏法。
chūn qiū èr fēn hūn dàn zhòu yè lòu gè wǔ shí wǔ kè
这句话大意是:春秋二分,昏旦昼夜漏各五十五刻。
qí jí liáng chū yīn xún bù gǎi
这句话大意是:齐及梁 初,因循不改。
zhì tiān jiàn liù nián wǔ dì yǐ zhòu yè bǎi kè fēn pèi shí èr chén chén de bā kè réng yǒu yú fēn
这句话大意是:至天监六年,武帝以昼夜百刻,分配十二辰,辰得八刻,仍有余分。
nǎi yǐ zhòu yè wèi jiǔ shí liù kè yī chén yǒu quán kè bā yān
现代白话:乃以昼夜为九十六刻,一辰有全刻八呢。
zhì dà tóng shí nián yòu gǎi yòng yī bǎi bā kè
这句话大意是:至大同十年,又改用一百八刻。
yī shàng shū kǎo líng yào zhòu yè sān shí liù qǐng zhī shù yīn ér sān zhī
这句话大意是:依《尚书 考灵曜》昼夜三十六顷之数,因而三之。
dōng zhì zhòu lòu sì shí bā kè yè lòu liù shí kè
这句话大意是:冬至昼漏四十八刻,夜漏六十刻。
xià zhì zhòu lòu qī shí kè yè lòu sān shí bā kè
这句话大意是:夏至昼 漏七十刻,夜漏三十八刻。
chūn qiū èr fēn zhòu lòu liù shí kè yè lòu sì shí bā kè
这句话大意是:春秋二分,昼漏六十刻,夜漏四十八刻。
hūn dàn zhī shù gè sān kè
这句话大意是:昏旦之数各三 刻。
xiān lìng zǔ héng wèi lòu jīng jiē yī hún tiān huáng dào rì xíng qù jí yuǎn jìn wèi yòng jiàn rì lǜ
这句话大意是:先令祖恒为《漏经》,皆依浑天黄道日行去极远近,为用箭日率。
chén wén dì tiān jiā zhōng yì mìng shè rén zhū shǐ zào lòu yī gǔ bǎi kè wéi fǎ
这句话大意是:陈文帝天 嘉中,亦命舍人朱史造漏,依古百刻为法。
zhōu qí yīn xún wèi lòu
这句话大意是:周、齐因循魏漏。
jìn sòng liáng dà tóng bìng yǐ bǎi kè fēn yú zhòu yè
这句话大意是:晋、宋、梁大同,并 以百刻分于昼夜。
duò chū yòng zhōu cháo yǐn gōng zhèng mǎ xiǎn suǒ zào lòu jīng
这句话大意是:隋初,用周朝尹公正、马显所造《漏经》。
zhì kāi huáng shí sì nián fū zhōu sī mǎ yuán chōng shàng guǐ yǐng lòu kè
这句话大意是:至开皇十四年,鄜州司马袁充上晷 影漏刻。
chōng yǐ duǎn yǐng píng yí jūn bù shí èr chén lì biǎo suí rì yǐng suǒ zhǐ chén kè yǐ yàn lòu shuǐ zhī jié
这句话大意是:充以短影平仪,均布十二辰,立表,随日影所指辰刻,以验漏水之节。
shí èr chén kè hù yǒu duō shǎo shí zhèng qián hòu kè yì bù tóng
这句话大意是:十 二辰刻,互有多少,时正前后,刻亦不同。
qí èr zhì èr fēn yòng jiàn chén kè zhī fǎ jīn liè zhī yún
这句话大意是:其二至二分用箭辰刻之法,今列之云。
dōng zhì rì chū chén zhèng rù shēn zhèng zhòu sì shí kè yè liù shí kè
这句话大意是:冬至:日出辰正,入申正,昼四十刻,夜六十刻。
zi chǒu hài gè èr kè yín xū gè liù kè mǎo yǒu gè shí sān kè chén shēn gè shí sì kè sì wèi gè shí kè wǔ bā kè
这句话大意是:子、丑、亥各二刻,寅、戌各六刻,卯、酉各十三刻,辰、申各十四刻,巳、 未各十刻,午八刻。
yòu shí sì rì gǎi jiàn
这句话大意是:右十四日改箭。
chūn qiū èr fēn rì chū mǎo zhèng rù yǒu zhèng zhòu wǔ shí kè yè wǔ shí kè
这句话大意是:春秋二分:日出卯正,入酉正,昼五十刻,夜五十刻。
zi sì kè chǒu hài qī kè yín xū jiǔ kè mǎo yǒu shí sì kè chén shēn jiǔ kè sì wèi qī kè wǔ sì kè
这句话大意是:子四刻,丑、亥七刻,寅、戌九刻,卯、酉十四刻,辰、申九刻,巳、未七刻, 午四刻。
yòu wǔ rì gǎi jiàn
这句话大意是:右五日改箭。
xià zhì rì chū yín zhèng rù xū zhèng zhòu liù shí kè yè sì shí kè
这句话大意是:夏至:日出寅正,入戌正,昼六十刻,夜四十刻。
zi bā kè chǒu hài shí kè yín xū shí sì kè mǎo yǒu shí sān kè chén shēn liù kè sì wèi èr kè wǔ èr kè
这句话大意是:子八刻,丑、亥十刻,寅、戌十四刻,卯、酉十三刻,辰、申六刻,巳、未二 刻,午二刻。
yòu yī shí jiǔ rì jiā jiǎn yī kè gǎi jiàn
这句话大意是:右一十九日,加减一刻,改箭。
yuán chōng sù bù xiǎo hún tiān huáng dào qù jí zhī shù gǒu yì sī zhì biàn gǎi jiù zhāng qí yú shī yòng wèi wèi jīng mì
这句话大意是:袁充素不晓浑天黄道去极之数,苟役私智,变改旧章,其于施用,未为精密。
kāi huáng shí qī nián zhāng zhòu xuán yòng hòu wèi hún tiān tiě yí cè zhī chūn qiū èr fēn rì chū mǎo yǒu zhī běi bù zhèng dàng zhōng
这句话大意是:开皇十七年,张胄玄用后魏浑天铁仪,测知春秋二分,日出卯酉之北,不正当 中。
yǔ hé chéng tiān suǒ cè pō tóng jiē rì chū mǎo sān kè wǔ shí wǔ fēn rù yǒu sì kè èr shí wǔ fēn
这句话大意是:与何承天所测颇同,皆日出卯三刻五十五分,入酉四刻二十五分。
zhòu lòu wǔ shí kè shí yī fēn yè lòu sì shí jiǔ kè sì shí fēn zhòu yè chà liù shí fēn kè zhī sì shí
这句话大意是:昼漏五十刻 十一分,夜漏四十九刻四十分,昼夜差六十分刻之四十。
rén shòu sì nián liú zhuō shàng huáng jí lì yǒu rì xíng chí jí tuī èr shí sì qì jiē yǒu yíng suō dìng rì
这句话大意是:仁寿四年,刘焯上《皇极 历》,有日行迟疾,推二十四气,皆有盈缩定日。
chūn qiū fēn dìng rì qù dōng zhì gè bā shí bā rì yǒu jī qù xià zhì gè jiǔ shí sān rì yǒu jī
这句话大意是:春秋分定日,去冬至各八十八日 有奇,去夏至各九十三日有奇。
èr fēn dìng rì zhòu yè gè wǔ shí kè
这句话大意是:二分定日,昼夜各五十刻。
yòu yī hún tiān huáng dào yàn zhī dōng zhì yè lòu wǔ shí jiǔ kè yī bǎi fēn kè zhī bā shí liù zhòu lòu sì shí kè yī shí sì fēn xià zhì zhòu lòu wǔ shí jiǔ kè bā shí liù fēn yè lòu sì shí kè yī shí sì fēn
这句话大意是:又依浑天黄道,验知冬 至夜漏五十九刻、一百分刻之八十六,昼漏四十刻一十四分,夏至昼漏五十九刻八 十六分,夜漏四十刻一十四分。
dōng xià èr zhì zhī jiān zhòu yè chà yī shí jiǔ kè yī bǎi fēn kè zhī qī shí èr
这句话大意是:冬夏二至之间,昼夜差一十九刻、一百分刻之七十 二。
zhòu xuán jí zhuō lòu kè bìng bù shī yòng
这句话大意是:胄玄及焯漏刻,并不施用。
rán qí fǎ zhì jiē zhe zài lì shù tuī yàn jiā shí zuì wéi xiáng shěn
这句话大意是:然其法制,皆著在历术,推验加时,最为详审。
dà yè chū gěng xún zuò gǔ qī qì yǐ lòu shuǐ zhù zhī xiàn yú yáng dì
这句话大意是:大业初,耿询作古欹器,以漏水注之,献于炀帝。
dì shàn zhī yīn lìng yǔ yǔ wén kǎi yī hòu wèi dào shì li lán suǒ xiū dào jiā shàng fǎ chēng lòu zhì zào chēng shuǐ lòu qì yǐ chōng xíng cóng
这句话大意是:帝善之,因令与宇文恺依后 魏道士李兰所修道家上法称漏制,造称水漏器,以充行从。
yòu zuò hou yǐng fēn jiàn shàng shuǐ fāng qì zhì yú dōng dōu qián yáng diàn qián gǔ xià sī chén
这句话大意是:又作候影分箭上水方器, 置于东都干阳殿前鼓下司辰。
yòu zuò mǎ shàng lòu kè yǐ cóng xíng biàn shí kè
这句话大意是:又作马上漏刻,以从行辨时刻。
kuí rì guǐ xià lòu kè cǐ èr zhě cè tiān dì zhèng yí xiàng zhī běn yě
这句话大意是:揆日晷,下漏刻,此 二者,测天地正仪象之本也。
guǐ lòu yán gé jīn gǔ dà shū gù liè qí chà yǐ bǔ qián quē
这句话大意是:晷漏沿革,今古大殊,故列其差,以补前阙。
jīng xīng zhōng gōng
这句话大意是:○经星中宫。
běi jí wǔ xīng gōu chén liù xīng jiē zài zǐ gōng zhōng
这句话大意是:北极五星,钩陈六星,皆在紫宫中。
běi jí chén yě
这句话大意是:北极,辰也。
qí niǔ xīng tiān zhī shū yě
这句话大意是:其纽星,天之枢也。
tiān yùn wú qióng sān guāng dié yào ér jí xīng bù yí
这句话大意是:天运无 穷,三光迭耀,而极星不移。
gù yuē jū qí suǒ ér zhòng xīng gòng zhī
这句话大意是:故曰:“居其所而众星共之。
gǔ kuǐ zhāng héng cài yōng wáng fán lù jī jiē yǐ běi jí niǔ xīng wèi shū shì bù dòng chù yě
这句话大意是:”贾逵、张衡、蔡邕、 王蕃、陆绩,皆以北极纽星为枢,是不动处也。
zǔ héng yǐ yí zhǔn hou bù dòng chù zài niǔ xīng zhī mò yóu yí dù yǒu yú
这句话大意是:祖恒以仪准候不动处,在纽星之 末,犹一度有余。
běi jí dà xīng tài yī zhī zuò yě
这句话大意是:北极大星,太一之座也。
dì yī xīng zhǔ yuè tài zǐ yě
这句话大意是:第一星主月,太子也。
dì èr xīng zhǔ rì dì wáng yě
这句话大意是:第二星主日,帝 王也。
dì sān xīng zhǔ wǔ xīng shù zǐ yě
这句话大意是:第三星主五星,庶子也。
suǒ wèi dì èr xīng zhě zuì chì míng zhě yě
这句话大意是:所谓第二星者,最赤明者也。
běi jí wǔ xīng zuì wéi zūn yě
这句话大意是:北极五星,最为尊也。
zhōng xīng bù míng zhǔ bù yòng shì
这句话大意是:中星不明,主不用事。
yòu xīng bù míng tài zǐ yōu
这句话大意是:右星不明,太子忧。
gōu chén hòu gōng yě tài dì zhī zhèng fēi yě tài dì zhī zuò yě
这句话大意是:钩陈,后宫也,太帝之正妃也,太帝之 坐也。
běi sì xīng yuē nǚ yù gōng bā shí yī yù qī zhī xiàng yě
这句话大意是:北四星曰女御宫,八十一御妻之象也。
gōu chén kǒu zhōng yī xīng yuē tiān huáng tài dì
这句话大意是:钩陈口中一星,曰天皇太帝。
qí shén yuē yào pò bǎo zhǔ yù qún líng bǐng wàn shén tú
这句话大意是:其神曰 耀魄宝,主御群灵,秉万神图。
bào jí shū sì xīng yuē sì fǔ suǒ yǐ fǔ zuǒ běi jí ér chū dù shòu zhèng yě
这句话大意是:抱极枢四星曰四辅,所以辅佐北极,而出度授政也。
tài dì shàng jiǔ xīng yuē huá gài gài suǒ yǐ fù bì tài dì zhī zuò yě
这句话大意是:太帝上九星曰华盖,盖所以覆蔽太帝之坐也。
yòu jiǔ xīng zhí yuē gāng
这句话大意是:又九星直曰杠。
gài xià wǔ xīng yuē wǔ dì nèi zuò shè xù shùn dì suǒ jū yě
这句话大意是:盖下五星曰五帝内坐, 设叙顺,帝所居也。
kè fàn zǐ gōng zhōng zuò dà chén fàn zhǔ
这句话大意是:客犯紫宫中坐,大臣犯主。
huá gài gāng páng liù xīng yuē liù jiǎ kě yǐ fēn yīn yáng ér jì jié hòu gù zài dì páng suǒ yǐ bù zhèng jiào ér shòu rén shí yě
现代白话:华盖杠旁六星曰六甲,能够分阴阳 而纪节候,故在帝旁,所以布政教而授人时也。
jí dōng yī xīng yuē zhù xià shǐ zhǔ jì guò
这句话大意是:极东一星曰柱下史,主记过。
gǔ zhě yǒu zuǒ yòu shǐ cǐ zhī xiàng yě
这句话大意是:古者 有左右史,此之象也。
zhù shǐ běi yī xīng yuē nǚ shǐ fù rén zhī wēi zhě zhǔ chuán lòu
这句话大意是:柱史北一星曰女史,妇人之微者,主传漏。
gù hàn yǒu shì shǐ
这句话大意是:故汉有侍史。
chuán shě jiǔ xīng zài huá gài shang jìn hé bīn kè zhī guǎn zhǔ hú rén rù zhōng guó
这句话大意是:传 舍九星在华盖上,近河,宾客之馆,主胡人入中国。
kè xīng shǒu zhī bèi jiān shǐ yì yuē hú bīng qǐ
这句话大意是:客星守之,备奸使,亦曰胡兵 起。
chuán shè nán hé zhōng wǔ xīng yuē zào fù yù guān yě yī yuē sī mǎ huò yuē bó lè
这句话大意是:传舍南河中五星曰造父,御官也,一曰司马,或曰伯乐。
xīng wáng mǎ dà guì
这句话大意是:星亡,马大贵。
xī hé zhōng jiǔ xīng rú gōu zhuàng yuē gōu xīng shēn zé dì dòng
这句话大意是:西河 中九星如钩状,曰钩星,伸则地动。
tiān yī yī xīng zài zǐ gōng mén yòu xīng nán tiān dì zhī shén yě zhǔ zhàn dòu zhī rén jí xiōng zhě yě
这句话大意是:天一一星,在紫宫门右星南,天帝之神也,主 战斗,知人吉凶者也。
tài yī yī xīng zài tiān yī nán xiāng jìn yì tiān dì shén yě zhǔ shǐ shí liù shén zhī fēng yǔ shuǐ hàn bīng gé jī jǐn jí yì zāi hài suǒ shēng zhī guó yě
这句话大意是:太一一星,在天一南,相近,亦天帝神也,主使十六神,知 风雨水旱,兵革饥馑,疾疫灾害所生之国也。
zǐ gōng yuán shí wǔ xīng qí xī fān qī dōng fán bā zài běi dǒu běi
这句话大意是:紫宫垣十五星,其西蕃七,东蕃八,在北斗北。
yī yuē zǐ wēi tài dì zhī zuò yě tiān zǐ zhī cháng jū yě zhǔ mìng zhǔ dù yě
这句话大意是:一曰紫微,太帝之坐也,天子 之常居也,主命,主度也。
yī yuē cháng yuán yī yuē tiān yíng yī yuē qí xīng wèi fán wèi bèi fán chén yě
这句话大意是:一曰长垣,一曰天营,一曰旗星,为蕃卫,备蕃臣也。
gōng què bīng qǐ qí xīng zhí tiān zǐ chū zì jiāng gōng zhōng bīng
这句话大意是:宫阙兵起,旗星直,天子出,自将宫中兵。
dōng yuán xià wǔ xīng yuē tiān zhù jiàn zhèng jiào xuán tú fǎ zhī suǒ yě
这句话大意是:东垣下五星曰天柱,建政教,悬图法之 所也。
cháng yǐ shuò wàng rì xuán jìn lìng yú tiān zhù yǐ shì bǎi sī
这句话大意是:常以朔望日悬禁令于天柱,以示百司。
zhōu lǐ yǐ zhèng suì zhī yuè xuán fǎ xiàng wèi cǐ zhī lèi yě
这句话大意是:《周礼》以正岁之月,悬法象魏,此 之类也。
mén nèi dōng nán wéi wǔ xīng yuē shàng shū zhǔ nà yán sù yè zī móu lóng zuò nà yán cǐ zhī xiàng yě
这句话大意是:门内东南维五星曰尚书,主纳言,夙夜谘谋,龙作纳言,此之象也。
shàng shū xi èr xīng yuē yīn dé yáng dé zhǔ zhōu jí zhèn wú
这句话大意是:尚书 西二星曰阴德、阳德,主周急振无。
gōng mén zuǒ xīng nèi èr xīng yuē dà lǐ zhǔ píng xíng duàn yù yě
这句话大意是:宫门左星内二星曰大理,主平刑断狱也。
mén wài liù xīng yuē tiān chuáng zhǔ qǐn shě jiě xī yàn xiū
这句话大意是:门外 六星曰天床,主寝舍,解息燕休。
xī nán jiǎo wài èr xīng yuē nèi chú zhǔ liù gōng zhī yǐn shí zhǔ hòu fū rén yǔ tài zǐ yàn yǐn
这句话大意是:西南角外二星曰内厨,主六宫之饮食,主后夫人 与太子宴饮。
dōng běi wéi wài liù xīng yuē tiān chú zhǔ shèng zhuàn
这句话大意是:东北维外六星曰天厨,主盛馔。
běi dǒu qī xīng fǔ yī xīng zài tài wēi běi qī zhèng zhī shū jī yīn yáng zhī yuán běn yě gù yùn hu tiān zhōng ér lín zhì sì fāng yǐ jiàn sì shí ér jūn wǔ xíng yě
这句话大意是:北斗七星,辅一星在太微北,七政之枢机,阴阳之元本也,故运乎天中,而临 制四方,以建四时而均五行也。
kuí sì xīng wèi jī biāo sān xīng wèi yù héng
这句话大意是:魁四星为〔玑,杓三星为玉衡。
yòu xiàng hào lìng zhī zhǔ yòu wèi dì chē qǔ hu yùn dòng zhī yì yě
这句话大意是:又象号令之主,又 为帝车,取乎运动之义也。
yòu kuí dì yī xīng yuē tiān shū èr yuē sān yuē jī sì yuē quán wǔ yuē yù héng liù yuē kāi yáng qī yuē yáo guāng
这句话大意是:又魁第一星曰天枢,二曰〔,三曰玑,四曰权,五曰玉 衡,六曰开阳,七曰摇光。
yī zhì sì wèi kuí wǔ zhì qī wèi biāo
这句话大意是:一至四为魁,五至七为杓。
shū wèi tiān wéi dì jī wéi rén quán wéi shí yù héng wèi yīn kāi yáng wèi lǜ yáo guāng wèi xīng
这句话大意是:枢为天,〔为地,玑为人, 权为时,玉衡为音,开阳为律,摇光为星。
shí shì yún dì yī yuē zhèng xīng zhǔ yáng dé tiān zǐ zhī xiàng yě
这句话大意是:石氏云:“第一曰正星,主阳德,天子 之象也。
èr yuē fǎ xīng zhǔ yīn xíng nǚ zhǔ zhī wèi yě
这句话大意是:二曰法星,主阴刑,女主之位也。
sān yuē lìng xīng zhǔ huò hài yě
这句话大意是:三曰令星,主祸害也。
sì yuē fá xīng zhǔ tiān lǐ fá wú dào
这句话大意是:四曰伐星,主天 理,伐无道。
wǔ yuē shā xīng zhǔ zhōng yāng zhù sì páng shā yǒu zuì
这句话大意是:五曰杀星,主中央,助四旁,杀有罪。
liù yuē wēi xīng zhǔ tiān cāng wǔ gǔ
这句话大意是:六曰危星,主天仓五谷。
qī yuē bù xīng yì yuē yìng xīng zhǔ bīng
这句话大意是:七曰 部星,亦曰应星,主兵。
yòu yún yī zhǔ tiān èr zhǔ de sān zhǔ huǒ sì zhǔ shuǐ wǔ zhǔ tǔ liù zhǔ mù qī zhǔ jīn
这句话大意是:”又云:“一主天,二主地,三主火,四主水,五主土, 六主木,七主金。
yòu yuē yī zhǔ qín èr zhǔ chu sān zhǔ liáng sì zhǔ wú wǔ zhǔ zhào liù zhǔ yàn qī zhǔ qí
这句话大意是:”又曰:“一主秦,二主楚,三主梁,四主吴,五主赵,六主燕, 七主齐。
kuí zhōng sì xīng wèi guì rén zhī láo yuē tiān lǐ yě
这句话大意是:魁中四星,为贵人之牢,曰天理也。
fǔ xīng fu hu kāi yáng suǒ yǐ zuǒ dòu chéng gōng yě
这句话大意是:辅星傅乎开阳,所以佐斗成功也。
yòu yuē zhǔ wēi zhèng jiáo bù píng
这句话大意是:又曰: “主危正,矫不平。
yòu yuē chéng xiàng zhī xiàng yě
这句话大意是:”又曰:“丞相之象也。
qī zhèng xīng míng qí guó chāng
这句话大意是:”七政星明,其国昌。
bù míng guó yāng
这句话大意是:不明,国殃。
dòu páng yù duō xīng zé ān dòu zhōng shǎo xīng zé rén kǒng shàng tiān xià duō sòng fǎ zhě
这句话大意是:斗旁欲多星则安,斗中少星则人恐上,天下多讼法者。
wú xīng èr shí rì
这句话大意是:无星二十日。
yǒu fǔ xīng míng ér dòu bù míng chén qiáng zhǔ ruò
这句话大意是:有辅星明而斗 不明,臣强主弱。
bàn míng fǔ bù míng zhǔ qiáng chén ruò yě
这句话大意是:半明辅不明,主强臣弱也。
biāo nán sān xīng jí kuí dì yī xīng jiē yuē sān gōng xuān dé huà diào qī zhèng hé yīn yáng zhī guān yě
这句话大意是:杓南三星及魁第一星,皆曰三公,宣 德化,调七政,和阴阳之官也。
wén chāng liù xīng zài běi dǒu kuí qián tiān zhī liù fǔ yě zhǔ jí jì tiān dào
这句话大意是:文昌六星,在北斗魁前,天之六府也,主集计天道。
yī yuē shàng jiàng dà jiàng jiàn wēi wǔ
这句话大意是:一曰上将,大将建威武。
èr yuē cì jiāng shàng shū zhèng zuǒ yòu
这句话大意是:二曰次将,尚书正左右。
sān yuē guì xiāng tài cháng lǐ wén xù
这句话大意是:三曰贵相,太常理文绪。
sì yuē sī lù sī zhōng sī lì shǎng gōng jìn
这句话大意是:四曰司禄、司中,司隶赏功进。
wǔ yuē sī mìng sī guài tài shǐ zhǔ miè jiù
这句话大意是:五曰司命、司怪,太史主灭咎。
liù yuē sī kòu dà lǐ zuǒ lǐ bǎo
这句话大意是:六曰司寇,大理佐理宝。
suǒ wèi yī zhě qǐ běi dǒu kuí qián jìn nèi jiē zhě yě
这句话大意是:所谓一者,起北斗魁前, 近内阶者也。
míng rùn dà xiǎo qí tiān ruì zhēn
这句话大意是:明润,大小齐,天瑞臻。
wén chāng běi liù xīng yuē nèi jiē tiān huáng zhī bì yě
这句话大意是:文昌北六星曰内阶,天皇之陛也。
xiāng yī xīng zài běi dǒu nán
这句话大意是:相一星在北斗南。
xiāng zhě zǒng lǐng bǎi sī ér zhǎng bāng jiào yǐ zuǒ dì wáng ān bāng guó jí zhòng shì yě
这句话大意是:相者总领百司而掌邦教, 以佐帝王,安邦国,集众事也。
qí míng jí
这句话大意是:其明吉。
tài yáng shǒu yī xīng zài xiāng xi dà jiàng dà chén zhī xiàng yě zhǔ jiè bù yú shè wǔ bèi yě
这句话大意是:太阳守一星,在相西,大将大臣之象也, 主戒不虞,设武备也。
fēi qí cháng bīng qǐ
这句话大意是:非其常,兵起。
xī běi sì xīng yuē shì
这句话大意是:西北四星曰势。
shì fǔ xíng rén yě
这句话大意是:势,腐刑人也。
tiān láo liù xīng zài běi dǒu kuí xià guì rén zhī láo yě zhǔ qiān guò jìn bào yín
这句话大意是:天牢六星在 北斗魁下,贵人之牢也,主愆过,禁暴淫。
tài wēi tiān zǐ tíng yě wǔ dì zhī zuò yě yì shí èr zhū hóu fǔ yě
这句话大意是:太微,天子庭也,五帝之坐也,亦十二诸侯府也。
qí wài fán jiǔ qīng yě
这句话大意是:其外蕃,九卿也。
yī yuē tài wēi wèi héng
这句话大意是:一曰太微 为衡。
héng zhǔ píng yě
这句话大意是:衡,主平也。
yòu wèi tiān tíng lǐ fǎ píng cí jiān shēng shòu dé liè sù shòu fú zhū shén kǎo jié shū qíng jī yí yě
这句话大意是:又为天庭,理法平辞,监升授德,列宿受符,诸神考节,舒情 稽疑也。
nán fān zhōng èr xīng jiān yuē duān mén
这句话大意是:南蕃中二星间曰端门。
dōng yuē zuǒ zhí fǎ tíng wèi zhī xiàng yě
这句话大意是:东曰左执法,廷尉之象也。
xi yuē yòu zhí fǎ yù shǐ dài fū zhī xiàng yě
这句话大意是:西曰右执法,御史大夫 之象也。
zhí fǎ suǒ yǐ jǔ cì xiōng jiān zhě yě
这句话大意是:执法,所以举刺凶奸者也。
zuǒ zhí fǎ zhī dōng zuǒ yè mén yě
这句话大意是:左执法之东,左掖门也。
yòu zhí fǎ zhī xi yòu yè mén yě
这句话大意是:右执法之西,右掖门 也。
dōng fán sì xīng nán dì yī yuē shàng xiàng qí běi dōng tài yáng mén yě
这句话大意是:东蕃四星,南第一曰上相,其北东太阳门也。
dì èr xīng yuē cì xiāng qí běi zhōng huá dōng mén yě
这句话大意是:第二星曰次相,其北中华东门也。
dì sān xīng yuē cì jiāng qí běi dōng tài yīn mén yě
这句话大意是:第三星曰次将,其北东太阴门也。
dì sì xīng yuē shàng jiàng
这句话大意是:第四星曰上将。
suǒ wèi sì fǔ yě
这句话大意是:所谓四辅也。
xī fān sì xīng nán dì yī xīng yuē shàng jiàng qí běi xi tài yáng mén yě
这句话大意是:西蕃四星:南第一 星曰上将,其北西太阳门也。
dì èr xīng yuē cì jiāng qí běi zhōng huá xī mén yě
这句话大意是:第二星曰次将,其北中华西门也。
dì sān yuē cì xiāng qí běi xi tài yīn mén yě
这句话大意是:第三曰次相,其北 西太阴门也。
dì sì xīng yuē shàng xiàng
这句话大意是:第四星曰上相。
yì sì fǔ yě
这句话大意是:亦四辅也。
dōng xī fán yǒu máng jí yáo dòng zhě zhū hóu móu tiān zǐ yě
这句话大意是:东西蕃有芒及摇动者,诸侯谋天子也。
zhí fǎ yí zé xíng fá yóu jí
这句话大意是:执 法移则刑罚尤急。
yuè wǔ xīng suǒ fàn zhōng zuò chéng xíng
这句话大意是:月、五星所犯中坐,成刑。
yuè wǔ xīng rù tài wēi guǐ dào jí
这句话大意是:月、五星入太微轨道,吉。
xī nán jiǎo wài sān xīng yuē míng táng tiān zǐ bù zhèng zhī gōng yě
这句话大意是:西南角外三星曰明堂,天子布政之宫也。
míng táng xi sān xīng yuē líng tái guān tái yě
这句话大意是:明堂西三星曰灵台,观台也。
zhǔ guān yún wù chá fú ruì hou zāi biàn yě
这句话大意是:主观云 物,察符瑞,候灾变也。
zuǒ zhí fǎ dōng běi yī xīng yuē yè zhě zhǔ zàn bīn kè yě
这句话大意是:左执法东北一星曰谒者,主赞宾客也。
yè zhě dōng běi sān xīng yuē sān gōng nèi zuò cháo huì zhī suǒ jū yě
这句话大意是:谒者东北三星曰三 公内坐,朝会之所居也。
sān gōng běi sān xīng yuē jiǔ qīng nèi zuò zhǔ zhì wàn shì
这句话大意是:三公北三星曰九卿内坐,主治万事。
jiǔ qīng xi wǔ xīng yuē nèi wǔ zhū hóu nèi shì tiān zǐ bù zhī guó zhě yě
这句话大意是:九卿西五星曰内五诸 侯,内侍天子,不之国者也。
pì yōng zhī lǐ de zé tài wēi zhū hóu míng
这句话大意是:辟雍之礼得,则太微诸侯明。
huáng dì zuò yī xīng zài tài wēi zhōng hán shū niǔ zhī shén yě
这句话大意是:黄帝坐一星,在太微中,含枢纽之神也。
tiān zǐ dòng dé tiān dù zhǐ de dì yì cóng róng zhōng dào zé tài wēi wǔ dì zuò míng zuò yǐ guāng
这句话大意是:天子动得天度,止得地意,从容中道, 则太微五帝坐明,坐以光。
huáng dì zuò bù míng rén zhǔ qiú xián shì yǐ fǔ fǎ bù rán zé duó shì
这句话大意是:黄帝坐不明,人主求贤士以辅法,不然则夺势。
yòu yuē tài wēi wǔ zuò xiǎo ruò qīng hēi tiān zǐ guó wáng
这句话大意是:又曰太 微五坐小弱青黑,天子国亡。
sì dì zuò sì xīng sì xīng jiā huáng dì zuò
这句话大意是:四帝坐四星,四星夹黄帝坐。
dōng fāng xīng cāng dì líng wēi yǎng zhī shén yě
这句话大意是:东方星,苍帝灵威仰之 神也。
nán fāng xīng chì dì biāo nù zhī shén yě
这句话大意是:南方星,赤帝熛怒之神也。
xī fāng xīng bái dì zhāo jù zhī shén yě
这句话大意是:西方星,白帝招距之神也。
běi fāng xīng hēi dì yè guāng jì zhī shén yě
这句话大意是:北方星,黑帝叶光纪 之神也。
wǔ dì zuò běi yī xīng yuē tài zǐ dì chǔ yě
这句话大意是:五帝坐北一星曰太子,帝储也。
tài zǐ běi yī xīng yuē cóng guān shì chén yě
这句话大意是:太子北一星曰从官,侍臣也。
dì zuò dōng běi yī xīng yuē xìng chén
这句话大意是:帝坐东北一星曰 幸臣。
píng sì xīng zài duān mén zhī nèi jìn yòu zhí fǎ
这句话大意是:屏四星在端门之内,近右执法。
píng suǒ yǐ yōng bì dì tíng yě
这句话大意是:屏,所以壅蔽帝庭也。
zhí fǎ zhǔ cì jǔ chén zūn jìng jūn shàng zé xīng guāng míng rùn zé
这句话大意是:执法主刺举,臣尊敬 君上,则星光明润泽。
láng wèi shí wǔ xīng zài dì zuò dōng běi yī yuē yī wū láng wèi yě
这句话大意是:郎位十五星,在帝坐东北,一曰依乌,郎位也。
zhōu guān zhī yuán shì hàn guān zhī guāng lù zhōng sàn jiàn yì yì láng sān shǔ láng zhōng shì qí zhí yě
这句话大意是:周官之元士, 汉官之光禄、中散、谏议、议郎、三署郎中,是其职也。
huò yuē jīn zhī shàng shū yě
这句话大意是:或曰今之尚书也。
láng wèi zhǔ wèi shǒu yě
这句话大意是:郎位主 卫守也。
qí xīng míng dà chén yǒu jié zhǔ
这句话大意是:其星明,大臣有劫主。
yòu yuē kè fàn shàng
这句话大意是:又曰客犯上。
qí xīng bù jù hòu sǐ xìng chén zhū
这句话大意是:其星不具,后死,幸臣诛。
kè xīng rù zhī dà chén wéi luàn
这句话大意是:客星入之, 大臣为乱。
láng jiàng yī xīng zài láng wèi běi zhǔ yuè jù suǒ yǐ wèi wǔ bèi yě
这句话大意是:郎将一星在郎位北,主阅具,所以为武备也。
wǔ bēn yī xīng zài tài wēi xī fān běi xià tái nán jìng shì máo tóu zhī qí guān yě
这句话大意是:武贲一星,在太微西蕃北, 下台南,静室旄头之骑官也。
cháng chén qī xīng rú bì zhuàng zài dì zuò běi tiān zǐ sù wèi wǔ bēn zhī tǔ yǐ shè qiáng yì yě
这句话大意是:常陈七星,如毕状,在帝坐北,天子宿卫武贲之土, 以设强毅也。
xīng yáo dòng tiān zǐ zì chū míng zé wǔ bīng yòng wēi zé wǔ bīng ruò
这句话大意是:星摇动,天子自出,明则武兵用,微则武兵弱。
sān tái liù xīng liǎng liǎng ér jū qǐ wén chāng liè zhāo yáo tài wēi
这句话大意是:三台六星,两两而居,起文昌,列招摇、太微。
yī yuē tiān zhù sān gōng zhī wèi yě
这句话大意是:一曰天柱,三公之位也。
zài tiān yuē sān tái zhǔ kāi dé xuān fú yě
这句话大意是:在天 曰三台,主开德宣符也。
xi jìn wén chāng èr xīng yuē shàng tái wèi sī mìng zhǔ shòu
这句话大意是:西近文昌二星曰上台,为司命,主寿。
cì èr xīng yuē zhōng tái wèi sī zhōng zhǔ zōng
这句话大意是:次二星曰中台,为 司中,主宗。
dōng èr xīng yuē xià tái wèi sī lù zhǔ bīng suǒ yǐ zhāo dé sè wéi yě
这句话大意是:东二星曰下台,为司禄,主兵,所以昭德塞违也。
yòu yuē sān tái wèi tiān jiē tài yī niè yǐ shàng xià
这句话大意是:又曰三台为天阶, 太一蹑以上下。
yī yuē tài jiē shàng xīng wèi tiān zǐ xià xīng wèi nǚ zhǔ
这句话大意是:一曰泰阶,上星为天子,下星为女主;。
zhōng jiē shàng xīng wèi zhū hóu sān gōng xià xīng wèi qīng dài fū
这句话大意是:中阶,上星为诸侯三公,下 星为卿大夫;。
xià jiē shàng xīng wèi shì xià xīng wèi shù rén
这句话大意是:下阶,上星为士,下星为庶人。
suǒ yǐ hé yīn yáng ér lǐ wàn wù yě
这句话大意是:所以和阴阳而理万物也。
qí xīng yǒu biàn gè yǐ suǒ zhǔ zhàn rén
这句话大意是:其星有变, 各以所主占人。
jūn chén hé jí rú qí cháng dù
这句话大意是:君臣和集,如其常度。
nán sì xīng yuē nèi píng jìn zhí zhí fǎ píng zuì zhī guān yě
这句话大意是:南四星曰内平,近职执法平罪之官也。
zhōng tái zhī běi yī xīng yuē dà zūn guì qī yě
这句话大意是:中台之北一星曰大尊,贵戚也。
xià tái nán yī xīng yuē wǔ bēn wèi guān yě
这句话大意是:下台南 一星曰武贲,卫官也。
shè tí liù xīng zhí dòu sháo zhī nán zhǔ jiàn shí jié cì jī xiáng
这句话大意是:摄提六星,直斗杓之南,主建时节,伺禨祥。
shè tí wèi shǔn yǐ jiā yōng dì xí yě zhǔ jiǔ qīng
这句话大意是:摄提为楯,以夹拥帝席也,主九 卿。
míng dà sān gōng zì kè xīng rù zhī shèng rén shòu zhì
这句话大意是:明大,三公恣,客星入之,圣人受制。
xi sān xīng yuē zhōu dǐng zhǔ liú wáng
这句话大意是:西三星曰周鼎,主流亡。
dà jiǎo yī xīng zài shè tí jiān
这句话大意是:大角一星,在 摄提间。
dà jiǎo zhě tiān wáng zuò yě
这句话大意是:大角者,天王座也。
yòu wèi tiān dòng zhèng jīng jì
这句话大意是:又为天栋,正经纪。
běi sān xīng yuē dì xí zhǔ yàn xiàn chóu cù
这句话大意是:北三星曰帝席,主宴献酬酢。
gěng hé sān xīng zài dà jiǎo běi
这句话大意是:梗 河三星,在大角北。
gěng hé zhě tiān máo yě
这句话大意是:梗河者,天矛也。
yī yuē tiān fēng zhǔ hú bīng
这句话大意是:一曰天锋,主胡兵。
yòu wèi sàng gù qí biàn dòng yīng yǐ bīng sàng yě
这句话大意是:又为丧,故其变动应以 兵丧也。
xīng wáng qí guó yǒu bīng móu
这句话大意是:星亡,其国有兵谋。
zhāo yáo yī xīng zài qí běi yī yuē máo dùn zhǔ hú bīng
这句话大意是:招摇一星在其北,一曰矛楯,主胡兵。
zhàn yǔ gěng hé lüè xiāng lèi yě
这句话大意是:占与梗河略相 类也。
zhāo yáo yǔ běi dǒu biāo jiān yuē tiān kù
这句话大意是:招摇与北斗杓间曰天库。
xīng qù qí suǒ zé yǒu kù kāi zhī xiáng yě
这句话大意是:星去其所,则有库开之祥也。
zhāo yáo yù yǔ dòng xīng gěng hé běi dǒu xiāng yìng zé hú cháng lái shòu mìng yú zhōng guó
这句话大意是:招摇欲与栋星、梗河、 北斗相应,则胡常来受命于中国。
zhāo yáo míng ér bù zhèng hú bù shòu mìng
这句话大意是:招摇明而不正,胡不受命。
xuán gē èr xīng zài zhāo yáo běi
这句话大意是:玄戈二星,在招摇北。
xuán gē suǒ zhǔ yǔ zhāo yáo tóng
这句话大意是:玄戈所主,与招摇同。
huò yún zhǔ běi yí
这句话大意是:或云主北夷。
kè xīng shǒu zhī hú dà bài
这句话大意是:客星守之,胡大败。
tiān qiāng sān xīng zài běi dǒu biāo dōng
这句话大意是:天枪三星,在北斗杓东。
yī yuē tiān yuè tiān zhī wǔ bèi yě
这句话大意是:一曰天钺,天之武备也。
gù zài zǐ gōng zhī zuǒ suǒ yǐ yù nán yě
这句话大意是:故在紫宫之左,所以御难也。
nǚ chuáng sān xīng zài qí běi hòu gōng yù yě zhǔ nǚ shì
这句话大意是:女床三星,在其北,后宫御 也,主女事。
tiān bàng wǔ xīng zài nǚ chuáng běi tiān zǐ xiān qū yě zhǔ fèn zhēng yǔ xíng fá cáng bīng yì suǒ yǐ yù nán yě
这句话大意是:天棓五星,在女床北,天子先驱也,主忿争与刑罚,藏兵,亦所以御 难也。
qiāng bàng jiē yǐ bèi fēi cháng yě
这句话大意是:枪棓皆以备非常也。
yī xīng bù jù guó bīng qǐ
这句话大意是:一星不具,国兵起。
dōng qī xīng yuē fú kuāng shèng sāng zhī qì zhǔ quàn cán yě
这句话大意是:东七星曰扶筐,盛桑之器,主劝蚕也。
qī gōng qī xīng zài zhāo yáo dōng tiān zhī xiāng yě sān gōng zhī xiàng zhǔ qī zhèng
这句话大意是:七公七星,在招摇东,天之相也,三公 之象,主七政。
guàn suǒ jiǔ xīng zài qí qián jiàn rén zhī láo yě
这句话大意是:贯索九星在其前,贱人之牢也。
yī yuē lián suǒ yī yuē yùn yíng yī yuē tiān láo zhǔ fǎ lǜ jìn bào qiáng yě
这句话大意是:一曰连索,一曰运营,一曰天牢, 主法律,禁暴强也。
láo kǒu yī xīng wèi mén yù qí kāi yě
这句话大意是:牢口一星为门,欲其开也。
jiǔ xīng jiē míng tiān xià yù fán
这句话大意是:九星皆明,天下狱烦。
qī xīng jiàn xiǎo shè
这句话大意是:七星见,小 赦;。
wǔ xīng dà shè
这句话大意是:五星,大赦。
dòng zé fǔ jīn zhì yòng zhōng kōng zé gēng yuán
这句话大意是:动则斧钅质用,中空则更元。
hàn zhì yún shí wǔ xīng
这句话大意是:《汉志》云十五星。
tiān jì jiǔ xīng zài guàn suǒ dōng jiǔ qīng yě
这句话大意是:天纪九星,在 贯索东,九卿也。
jiǔ hé zhǔ wàn shì zhī jì lǐ yuàn sòng yě
这句话大意是:九河主万事之纪,理怨讼也。
míng zé tiān xià duō cí sòng wáng zé zhèng lǐ huài guó jì luàn sàn jué zé dì zhèn shān bēng
这句话大意是:明则天下多辞讼,亡则政理坏,国 纪乱,散绝则地震山崩。
zhī nǚ sān xīng zài tiān jì dōng duān tiān nǚ yě zhǔ guǒ guā sī bó zhēn bǎo yě
这句话大意是:织女三星,在天纪东端,天女也,主果瓜丝帛珍宝也。
wáng zhě zhì xiào shén zhī xián xǐ zé zhī nǚ xīng jù míng tiān xià hé píng
这句话大意是:王 者至孝,神祗咸喜,则织女星俱明,天下和平。
dà xīng nù jiǎo bù bó guì
这句话大意是:大星怒角,布帛贵。
dōng zú sì xīng yuē jiàn tái lín shuǐ zhī tái yě
这句话大意是:东足四星曰渐 台,临水之台也。
zhǔ guǐ lòu lǜ lǚ zhī shì
这句话大意是:主晷漏律吕之事。
xi zhī wǔ xīng yuē niǎn dào wáng zhě xī yóu zhī dào yě hàn niǎn dào tōng nán běi gōng xiàng yě
这句话大意是:西之五星曰辇道,王者嬉游之道也,汉辇道通 南、北宫象也。
zuǒ yòu jiǎo jiān èr xīng yuē píng dào zhī guān
这句话大意是:左右角间二星曰平道之官。
píng dào xi yī xīng yuē jìn xián zhǔ qīng xiàng jǔ yì cái
这句话大意是:平道西一星曰进贤,主卿相举逸才。
jiǎo běi èr xīng yuē tiān tián
这句话大意是:角北二星曰天 田。
gāng běi liù xīng yuē kàng chí
这句话大意是:亢北六星曰亢池。
gāng zhōu háng yě
这句话大意是:亢,舟航也;。
chí shuǐ yě
这句话大意是:池,水也。
zhǔ sòng wǎng yíng lái
这句话大意是:主送往迎来。
dǐ běi yī xīng yuē tiān rǔ zhǔ gān lù
这句话大意是:氐北一星曰天乳,主 甘露。
fáng zhōng dào yī xīng yuē suì shǒu zhī yīn yáng píng
这句话大意是:房中道一星曰岁,守之,阴阳平。
fáng xi èr xīng nán běi liè yuē tiān fú zhǔ shèng yú zhī guān ruò lǐ jīn chē gōng chē zhī zhèng
这句话大意是:房西二星南北列,曰天福,主乘舆之官, 若《礼》巾车、公车之政。
zhǔ cí shì
这句话大意是:主祠事。
dōng xián xi xián gè sì xīng zài fáng xīn běi rì yuè wǔ xīng zhī dào yě
这句话大意是:东咸、西咸各四星,在房、心北,日月五星之 道也。
fáng zhī hù suǒ yǐ fáng yín yì yě
这句话大意是:房之户,所以防淫佚也。
xīng míng zé jí àn zé xiōng
这句话大意是:星明则吉,暗则凶。
yuè wǔ xīng fàn shǒu zhī yǒu yīn móu
这句话大意是:月、五星犯守之,有阴谋。
dōng xián xi sān xīng nán běi liè yuē fá xīng zhǔ shòu jīn shú
这句话大意是:东 咸西三星,南北列,曰罚星,主受金赎。
jiàn bì yī xīng zài fáng dōng běi jìn gōu qián zhǔ guān yuè
这句话大意是:键闭一星,在房东北,近钩钤,主关钥。
tiān shì yuán èr shí èr xīng zài fáng xīn dōng běi zhǔ quán héng zhǔ jù zhòng
这句话大意是:天市垣二十二星,在房心东北,主权衡,主聚众。
yī yuē tiān qí tíng zhǔ zhǎn lù zhī shì yě
这句话大意是:一曰天旗庭,主斩戮之事也。
shì zhōng xīng zhòng rùn zé zé suì shí xīng xī zé suì xū
这句话大意是:市中星众润泽则岁实,星稀则岁虚。
yíng huò shǒu zhī lù bù zhōng zhī chén
这句话大意是:荧惑守之,戮不忠之臣。
yòu yuē ruò nù jiǎo shǒu zhī lù zhě chén shā zhǔ
这句话大意是:又曰,若怒角守之, 戮者臣杀主。
huì xīng chú zhī wèi xǐ shì yì dōu
这句话大意是:慧星除之,为徙市易都。
kè xīng rù zhī bīng dà qǐ chū zhī yǒu guì sàng
这句话大意是:客星入之,兵大起,出之有贵丧。
shì zhōng liù xīng lín jī yuē shì lóu shì fǔ yě zhǔ shì jià lǜ dù
这句话大意是:市中六星 临箕,曰市楼市府也,主市价律度。
qí yáng wèi jīn qián qí yīn wèi zhū yù
这句话大意是:其阳为金钱,其阴为珠玉。
biàn jiàn gè yǐ suǒ zhǔ zhàn zhī
这句话大意是:变见,各以所主占 之。
běi sì xīng yuē tiān hú zhǔ liàng zhě yě
这句话大意是:北四星曰天斛,主量者也。
hú xī běi èr xīng yuē liè sì zhǔ bǎo yù zhī huò
这句话大意是:斛西北二星曰列肆,主宝玉之货。
shì mén zuǒ xīng nèi èr xīng yuē chē sì zhǔ zhòng gǔ zhī qū
这句话大意是:市门左星内二星 曰车肆,主众贾之区。
dì zuò yī xīng zài tiān shì zhōng hòu xīng xi tiān tíng yě
这句话大意是:帝坐一星,在天市中,候星西,天庭也。
guāng ér rùn zé tiān zi jí wēi lìng xíng
这句话大意是:光而润则天子吉,威令行。
wēi xiǎo xiōng dà rén dāng zhī
这句话大意是:微小凶, 大人当之。
hóu yī xīng zài dì zuò dōng běi zhǔ cì yīn yáng yě
这句话大意是:侯一星,在帝坐东北,主伺阴阳也。
míng dà fǔ chén qiáng sì yí kāi
这句话大意是:明大辅臣强,四夷开。
hou xì wēi zé guó ān wáng zé zhǔ shī wèi yí zé zhǔ bù ān
这句话大意是:候细微则国 安,亡则主失位,移则主不安。
huàn zhě sì xīng zài dì zuò xī nán shì zhǔ xíng yú zhī rén yě
这句话大意是:宦者四星,在帝坐西南,侍主刑余之人也。
xīng wēi zé jí míng zé xiōng fēi qí cháng huàn zhě yǒu yōu
这句话大意是:星微则 吉,明则凶,非其常,宦者有忧。
dòu wǔ xīng zài huàn zhě nán zhǔ píng liàng
这句话大意是:斗五星,在宦者南,主平量。
yǎng zé tiān xià dòu hú bù píng fù zé suì ráng
这句话大意是:仰则天下斗斛不平, 覆则岁穰。
zōng zhèng èr xīng zài dì zuò dōng nán zōng dài fū yě
这句话大意是:宗正二星,在帝坐东南,宗大夫也。
huì xīng shǒu zhī ruò shī sè zōng zhèng yǒu shì
这句话大意是:慧星守之,若失色,宗正有事。
kè xīng shǒu dòng zé tiān zi qīn shǔ yǒu biàn
这句话大意是:客 星守动,则天子亲属有变。
kè xīng shǒu zhī guì rén sǐ
这句话大意是:客星守之,贵人死。
zōng xīng èr zài hòu xīng dōng zōng shì zhī xiàng dì fǔ xuè mài zhī chén yě
这句话大意是:宗星二,在候星东,宗室之象,帝 辅血脉之臣也。
kè xīng shǒu zhī zōng rén bù hé
这句话大意是:客星守之,宗人不和。
dōng běi èr xīng yuē bó dù dōng běi èr xīng yuē tú sì gè zhǔ qí shì
这句话大意是:东北二星曰帛度,东北二星曰屠肆,各主其 事。
tiān jiāng sì xīng zài wěi běi zhǔ tài yīn
这句话大意是:天江四星在尾北,主太阴。
jiāng xīng bù jù tiān xià jīn hé guān dào bù tōng
这句话大意是:江星不具,天下津河关道不通。
míng ruò dòng yáo dà shuǐ chū dà bīng qǐ
这句话大意是:明若动摇,大水出, 大兵起。
cēn cī zé mǎ guì
这句话大意是:参差则马贵。
yíng huò shǒu zhī yǒu lì wáng
这句话大意是:荧惑守之,有立王。
kè xīng rù zhī
这句话大意是:客星入之。
hé jīn jué
这句话大意是:河津绝。
tiān yuè bā xīng zài nán dòu biāo xi zhǔ guān bì
这句话大意是:天籥八星,在南斗杓西,主关闭。
jiàn xīng liù xīng zài nán dòu běi yì yuē tiān qí tiān zhī dōu guān yě
这句话大意是:建星六星,在南斗北,亦曰天旗,天之都关 也。
wèi móu shì wèi tiān gǔ wèi tiān mǎ
这句话大意是:为谋事,为天鼓,为天马。
nán èr xīng tiān kù yě
这句话大意是:南二星,天库也。
zhōng yāng èr xīng shì yě fū jīn zhì yě
这句话大意是:中央二星,市也,𫓧钅质也。
shàng èr xīng qí fū yě
这句话大意是:上 二星,旗跗也。
dòu jiàn zhī jiān sān guāng dào yě
这句话大意是:斗建之间,三光道也。
xīng dòng zé rén láo
这句话大意是:星动则人劳。
yuè yùn zhī jiāo lóng jiàn niú mǎ yì
这句话大意是:月晕之,蛟龙见,牛马疫。
yuè wǔ xīng fàn zhī dà chén xiāng zèn chén móu zhǔ
这句话大意是:月、 五星犯之,大臣相谮,臣谋主;。
yì wèi guān liáng bù tōng yǒu dà shuǐ
这句话大意是:亦为关梁不通,有大水。
dōng nán sì xīng yuē gǒu guó zhǔ xiān bēi wū wán wò qiě
这句话大意是:东南四星曰狗国,主鲜卑、 乌丸、沃且。
yíng huò shǒu zhī wài yí wèi biàn
这句话大意是:荧惑守之,外夷为变。
tài bái nì shǒu zhī qí guó luàn
这句话大意是:太白逆守之,其国乱。
kè xīng fàn shǒu zhī yǒu dà dào qí wáng qiě lái
这句话大意是:客星犯守之,有大盗, 其王且来。
gǒu guó běi èr xīng yuē tiān jī zhǔ hòu shí
这句话大意是:狗国北二星曰天鸡,主候时。
tiān biàn jiǔ xīng zài jiàn xīng běi shì guān zhī zhǎng yě
这句话大意是:天弁九星在建星北,市官之长也。
zhǔ liè sì yuán huì ruò shì jí zhī shì yǐ zhī shì zhēn yě
这句话大意是:主列肆 圜阓,若市籍之事,以知市珍也。
xīng yù míng jí
这句话大意是:星欲明,吉。
huì xīng fàn shǒu zhī dí guì qiú tú qǐ bīng
这句话大意是:慧星犯守之,籴贵,囚徒起兵。
hé gǔ sān xīng qí jiǔ xīng zài qiān niú běi tiān gǔ yě zhǔ jūn gǔ zhǔ fū jīn zhì
这句话大意是:河鼓三星,旗九星,在牵牛北,天鼓也,主军鼓,主𫓧钅质。
yī yuē sān wǔ zhǔ tiān zi sān jiāng jūn
这句话大意是:一曰三武,主天 子三将军。
zhōng yāng dà xīng wèi dà jiàng jūn zuǒ xīng wèi zuǒ jiāng jūn yòu xīng wèi yòu jiāng jūn
这句话大意是:中央大星为大将军,左星为左将军,右星为右将军。
zuǒ xīng nán xīng yě suǒ yǐ bèi guān liáng ér jù nán yě shè shǒu zǔ xiǎn zhī móu zhēng yě
这句话大意是:左星,南星也,所 以备关梁而距难也,设守阻险,知谋征也。
qí jí tiān gǔ zhī qí suǒ yǐ wèi jīng biǎo yě
这句话大意是:旗即天鼓之旗,所以为旌表也。
zuǒ qí jiǔ xīng zài gǔ zuǒ páng
这句话大意是:左旗九 星,在鼓左旁。
gǔ yù zhèng zhí ér míng sè huáng guāng zé jiāng jí
这句话大意是:鼓欲正直而明,色黄光泽,将吉;。
bù zhèng wèi bīng yōu yě
这句话大意是:不正,为兵忧也。
xīng nù mǎ guì dòng zé bīng qǐ qū zé jiāng shī jì duó shì
这句话大意是:星怒马贵,动 则兵起,曲则将失计夺势。
qí xīng lì luàn xiāng líng
这句话大意是:旗星戾,乱相陵。
qí duān sì xīng nán běi liè yuē tiān fú
这句话大意是:旗端四星南北列,曰天桴。
fú gǔ fú yě
这句话大意是:桴,鼓桴 也。
xīng bù míng lòu kè shī shí
这句话大意是:星不明,漏刻失时。
qián jìn hé gǔ ruò fú gǔ xiāng zhí jiē wèi fú gǔ yòng
这句话大意是:前近河鼓,若桴鼓相直,皆为桴鼓用。
lí zhū wǔ xīng zài xū nǚ běi xū nǚ zhī zàng fǔ yě nǚ zǐ zhī xīng yě
这句话大意是:离珠五星,在须女北,须女之藏府也,女子之星也。
xīng fēi gù hòu gōng luàn
这句话大意是:星非故,后宫乱。
kè xīng fàn zhī hòu gōng xiōng
这句话大意是:客星犯 之,后宫凶。
xū běi èr xīng yuē sī mìng běi èr xīng yuē sī lù yòu běi èr xīng yuē sī wēi yòu běi èr xīng yuē sī fēi
这句话大意是:虚北二星曰司命,北二星曰司禄,又北二星曰司危,又北二星曰司非。
sī mìng zhǔ jǔ guò xíng fá miè bù xiáng
这句话大意是:司命主举过行罚,灭不祥。
sī lù zēng nián yán dé gù zài liù zōng běi
这句话大意是:司禄增年延德,故在六宗北。
fàn sī wēi zhǔ jiāo yì wáng xià
这句话大意是:犯司危,主骄佚亡下。
sī fēi yǐ fǎ duō jiù sī
这句话大意是:司 非以法多就私。
hù guā wǔ xīng zài lí zhū běi zhǔ yīn móu zhǔ hòu gōng zhǔ guǒ shí
这句话大意是:瓠瓜五星,在离珠北,主阴谋,主后宫,主果食。
míng zé suì shú wēi zé suì è hòu shī shì
这句话大意是:明则岁熟,微则 岁恶,后失势。
fēi qí gù zé shān yáo gǔ duō shuǐ
这句话大意是:非其故,则山摇,谷多水。
páng wǔ xīng yuē bài guā zhǔ zhǒng
这句话大意是:旁五星曰败瓜,主种。
tiān jīn jiǔ xīng liáng suǒ yǐ dù shén tōng sì fāng yě
这句话大意是:天津九星,梁, 所以度神通四方也。
yī xīng bù bèi jīn guān dào bù tōng
这句话大意是:一星不备,津关道不通。
xīng míng dòng zé bīng qǐ rú liú shā sǐ rén luàn má
这句话大意是:星明动则兵起如流沙,死人乱麻。
wēi ér cēn cī zé mǎ guì ruò sǐ
这句话大意是:微 而参差,则马贵若死。
xīng wáng ruò cóng hé shuǐ wéi hài huò yuē shuǐ zéi chēng wáng yě
这句话大意是:星亡,若从河水为害,或曰水贼称王也。
dōng jìn hé biān qī xīng yuē chē fǔ zhǔ chē zhī guān yě
这句话大意是:东近河边七星曰车 府,主车之官也。
chē fǔ dōng nán wǔ xīng yuē rén xīng zhǔ jìng zhòng shù róu yuǎn néng ěr
这句话大意是:车府东南五星曰人星,主静众庶,柔远能迩。
yī yuē wò xīng zhǔ fáng yín
这句话大意是:一曰卧星,主防淫。
qí nán sān xīng nèi xī dōng nán sì xīng yuē chǔ jiù zhǔ gěi jūn liáng
这句话大意是:其南三星内析,东南四星曰杵臼,主给军粮。
kè xīng rù zhī bīng qǐ tiān xià jù mǐ
这句话大意是:客星入之,兵起,天下聚米。
tiān jīn běi sì xīng rú héng zhuàng yuē xī zhòng gǔ chē zhèng yě
这句话大意是:天津北 四星如衡状,曰奚仲,古车正也。
téng shé èr shí èr xīng zài yíng shì běi tiān shé xīng zhǔ shuǐ chóng
这句话大意是:腾蛇二十二星,在营室北,天蛇星主水虫。
xīng míng zé bù ān kè xīng shǒu zhī shuǐ yǔ wèi zāi shuǐ wù bù shōu
这句话大意是:星明则不安,客星守之,水雨为灾, 水物不收。
wáng liáng wǔ xīng zài kuí běi jū hé zhōng tiān zǐ fèng chē yù guān yě
这句话大意是:王良五星,在奎北,居河中,天子奉车御官也。
qí sì xīng yuē tiān sì páng yī xīng yuē wáng liáng yì yuē tiān mǎ
这句话大意是:其四星曰天驷,旁一星 曰王良,亦曰天马。
qí xīng dòng wèi cè mǎ chē qí mǎn yě
这句话大意是:其星动,为策马,车骑满野。
yì yuē wáng liáng liáng wèi tiān qiáo zhǔ yù fēng yǔ shuǐ dào gù huò zhàn jīn liáng
这句话大意是:亦曰王良梁,为天桥,主御风雨 水道,故或占津梁。
qí xīng yí yǒu bīng yì yuē mǎ bìng
这句话大意是:其星移,有兵,亦曰马病。
kè xīng shǒu zhī qiáo bù tōng
这句话大意是:客星守之,桥不通。
qián yī xīng yuē cè wáng liáng zhī yù cè yě zhǔ tiān zǐ pū zài wáng liáng páng
这句话大意是:前一星曰策, 王良之御策也,主天子仆,在王良旁。
ruò yí zài mǎ hòu shì wèi cè mǎ zé chē qí mǎn yě
这句话大意是:若移在马后,是谓策马,则车骑满野。
gé dào liù xīng zài wáng liáng qián fēi dào yě
这句话大意是:阁道 六星,在王良前,飞道也。
cóng zǐ gōng zhì hé shén suǒ chéng yě
这句话大意是:从紫宫至河,神所乘也。
yī yuē gé dào zhǔ dào lǐ tiān zǐ yóu bié gōng zhī dào yě
这句话大意是:一曰阁道,主道里,天子游别 宫之道也。
yì yuē gé dào suǒ yǐ hàn nán miè jiù yě
这句话大意是:亦曰阁道,所以捍难灭咎也。
yī yuē wáng liáng qí yī yuē zǐ gōng qí yì suǒ yǐ wèi jīng biǎo ér bù yù qí dòng yáo
这句话大意是:一曰王良旗,一曰紫宫旗,亦所以为旌表, 而不欲其动摇。
qí xīng zhě bīng suǒ yòng yě
这句话大意是:旗星者,兵所用也。
fu lù yī xīng zài gé dào nán páng bié dào yě
这句话大意是:傅路一星,在阁道南,旁别道也。
bèi gé dào zhī bài fù ér chéng zhī yě
这句话大意是:备阁道之败, 复而乘之也。
yī yuē tài pú zhǔ yù fēng yǔ yì yóu cóng zhī yì yě
这句话大意是:一曰太仆,主御风雨,亦游从之义也。
dōng bì běi shí xīng yuē tiān jiù zhǔ mǎ zhī guān ruò jīn yì tíng yě zhǔ chuán lìng zhì yì zhú lòu chí wù wèi qí xíng jí jí yǔ guǐ lòu jìng chí
这句话大意是:东壁北十星曰天厩,主马之官, 若今驿亭也,主传令置驿,逐漏驰骛,谓其行急疾,与晷漏竞驰。
tiān jiàng jūn shí èr xīng zài lóu běi zhǔ wǔ bīng
这句话大意是:天将军十二星,在娄北,主武兵。
zhōng yāng dà xīng tiān zhī dà jiàng yě
这句话大意是:中央大星,天之大将也。
wài xiǎo xīng lì shì yě
这句话大意是:外小星,吏士也。
dà jiàng xīng yáo bīng qǐ dà jiàng chū
这句话大意是:大将星摇,兵起,大将出。
xiǎo xīng bù jù bīng fā
这句话大意是:小星不具,兵发。
nán yī xīng yuē jūn nán mén zhǔ shuí hé chū rù
这句话大意是:南一星曰军南门,主谁何出入。
tài líng bā xīng zài wèi běi
这句话大意是:太陵 八星,在胃北。
líng zhě mù yě
这句话大意是:陵者,墓也。
tài líng juǎn shé zhī kǒu yuē jī jīng zhǔ dà sàng yě
这句话大意是:太陵卷舌之口曰积京,主大丧也。
jī jīng zhōng xīng jué zé zhū hóu yǒu sàng mín duō jí bīng qǐ sù jù
这句话大意是:积京中星绝,则诸 侯有丧,民多疾,兵起,粟聚。
shǎo zé sù sàn
这句话大意是:少则粟散。
xīng shǒu zhī yǒu tǔ gōng
这句话大意是:星守之,有土功。
tài líng zhōng yī xīng yuē jī shī míng zé sǐ rén rú shān
这句话大意是:太陵中一星曰积尸, 明则死人如山。
tiān chuán jiǔ xīng zài tài líng běi jū hé zhōng
这句话大意是:天船九星,在太陵北,居河中。
yī yuē zhōu xīng zhǔ dù suǒ yǐ jì bù tōng yě yì zhǔ shuǐ hàn
这句话大意是:一曰舟星,主度,所以济不通也, 亦主水旱。
bù zài hàn zhōng jīn hé bù tōng
这句话大意是:不在汉中,津河不通。
zhōng sì xīng yù qí jūn míng jí tiān xià dà ān
这句话大意是:中四星欲其均明,即天下大安。
bù zé bīng ruò sàng
这句话大意是:不则兵若丧。
kè huì xīng chū rù zhī wèi dà shuǐ yǒu bīng
这句话大意是:客 彗星出入之,为大水,有兵。
zhōng yī xīng yuē jī shuǐ hou shuǐ zāi
这句话大意是:中一星曰积水,候水灾。
mǎo xi èr xīng yuē tiān jiē sān guāng zhī dào zhǔ cì hou guān liáng zhōng wài zhī jìng
这句话大意是:昴西二星曰天街,三光之道, 主伺候关梁中外之境。
tiān jiē xi yī xīng yuē yuè
这句话大意是:天街西一星曰月。
juǎn shé liù xīng zài běi zhǔ kǒu yǔ yǐ zhī nìng chán yě
这句话大意是:卷舌六星在北,主口语,以知佞谗也。
qū zhě jí zhí ér dòng tiān xià yǒu kǒu shé zhī hài
这句话大意是:曲 者吉,直而动,天下有口舌之害。
zhōng yī xīng yuē tiān chán zhǔ wū yī
这句话大意是:中一星曰天谗,主巫医。
wǔ chē wǔ xīng sān zhù jiǔ xīng zài bì běi
这句话大意是:五车五星,三柱九星,在毕北。
wǔ chē zhě wǔ dì chē shě yě wǔ dì zuò yě zhǔ tiān zǐ wǔ bīng yī yuē zhǔ wǔ gǔ fēng hào
这句话大意是:五车者,五帝车舍也,五帝坐也,主天子五兵, 一曰主五谷丰耗。
xī běi dà xīng yuē tiān kù zhǔ tài bái zhǔ qín
这句话大意是:西北大星曰天库,主太白,主秦。
cì dōng běi xīng yuē yù zhǔ chén xīng zhǔ yàn zhào
这句话大意是:次东北星曰狱,主辰星,主燕、 赵。
cì dōng xīng yuē tiān cāng zhǔ suì xīng zhǔ lǔ wèi
这句话大意是:次东星曰天仓,主岁星,主鲁、卫。
cì dōng nán xīng yuē sī kōng zhǔ tián xīng zhǔ chu
这句话大意是:次东南星曰司空,主填星,主楚。
cì xī nán xīng yuē qīng xīng zhǔ yíng huò zhǔ wèi
这句话大意是:次西南 星曰卿星,主荧惑,主魏。
wǔ xīng yǒu biàn jiē yǐ qí suǒ zhǔ ér zhàn zhī
这句话大意是:五星有变,皆以其所主而占之。
sān zhù yī yuē sān quán yī yuē xiū yī yuē qí
这句话大意是:三柱,一曰三泉,一曰 休,一曰旗。
wǔ chē xīng yù jūn míng kuò xiá yǒu cháng yě
这句话大意是:五车星欲均明,阔狭有常也。
tiān zǐ de líng tái zhī lǐ zé wǔ chē sān zhù jūn míng
这句话大意是:天子得灵台之礼,则五车、三柱均明。
zhōng yǒu wǔ xīng yuē tiān huáng
这句话大意是:中有五星曰天潢。
tiān huáng nán sān xīng yuē xián chí yú yòu yě
这句话大意是:天潢南三星曰咸池,鱼囿也。
yuè wǔ xīng rù tiān huáng bīng qǐ dào bù tōng tiān xià luàn yì zhèng
这句话大意是:月、五星入天潢,兵起,道不通, 天下乱,易政。
xián chí míng yǒu lóng duò sǐ měng shòu jí láng hài rén ruò bīng qǐ
这句话大意是:咸池明,有龙堕死,猛兽及狼害人,若兵起。
wǔ chē nán liù xīng yuē zhū wáng chá zhū hóu cún wáng
这句话大意是:五车南六星曰诸王,察诸侯存亡。
xi wǔ xīng yuē lì shí jīn ruò kè xīng shǒu zhī bīng dòng
这句话大意是:西五星曰厉石,金若客星守之,兵动。
běi bā xīng yuē bā gǔ zhǔ hou suì
这句话大意是:北八 星曰八谷,主候岁。
bā gǔ yī xīng wáng yī gǔ bù dēng
这句话大意是:八谷一星亡,一谷不登。
tiān guān yī xīng zài wǔ chē nán yì yuē tiān mén rì yuè suǒ xíng yě zhǔ biān shì zhǔ kāi bì
这句话大意是:天关一星,在五车南,亦曰天门,日 月所行也,主边事,主开闭。
máng jiǎo yǒu bīng
这句话大意是:芒角,有兵。
wǔ xīng shǒu zhī guì rén duō sǐ
这句话大意是:五星守之,贵人多死。
dōng jǐng yuè qián sì xīng yuē sī guài zhǔ hòu tiān de rì yuè xīng chén biàn yì jí niǎo shòu cǎo mù zhī yāo míng zhǔ wén zāi xiū dé bǎo fú yě
这句话大意是:东井钺前四星曰司怪,主候天地日月星辰变异,及鸟兽草木之妖,明主闻灾, 修德保福也。
sī guài xī běi jiǔ xīng yuē zuò qí jūn chén shè wèi zhī biǎo yě
这句话大意是:司怪西北九星曰坐旗,君臣设位之表也。
zuò qí xi sì xīng yuē tiān gāo tái xiè zhī gāo zhǔ yuǎn wàng qì xiàng
这句话大意是:坐旗西四星曰天高,台榭之 高,主远望气象。
tiān gāo xi yī xīng yuē tiān hé zhǔ chá shān lín yāo biàn
这句话大意是:天高西一星曰天河,主察山林妖变。
nán hé běi hé gè sān xīng jiā dōng jǐng
这句话大意是:南河、北河各三星,夹东井。
yī yuē tiān gāo tiān zhī què mén zhǔ guān liáng
这句话大意是:一曰天高天之阙门,主关梁。
nán hé yuē nán shù yī yuē nán gōng yī yuē yáng mén yī yuē yuè mén yī yuē quán xīng zhǔ huǒ
这句话大意是:南河曰南戍,一曰南宫,一曰阳门,一曰越门,一曰 权星,主火。
běi hé yī yuē běi shù yī yuē běi gōng yī yuē yīn mén yī yuē hú mén yī yuē héng xīng zhǔ shuǐ
这句话大意是:北河一曰北戍,一曰北宫,一曰阴门,一曰胡门,一曰衡星,主水。
liǎng hé shù jiān rì yuè wǔ xīng zhī cháng dào yě
这句话大意是:两河戍间,日月五星之常道也。
hé shù dòng yáo zhōng guó bīng qǐ
这句话大意是:河戍动摇,中国兵起。
nán hé sān xīng yuē quē qiū zhǔ gōng mén wài xiàng wèi yě
这句话大意是:南河三星曰阙丘,主宫门外 象魏也。
wǔ zhū hóu wǔ xīng zài dōng jǐng běi zhǔ cì jǔ jiè bù yú
这句话大意是:五诸侯五星,在东井北,主刺举,戒不虞。
yòu yuē lǐ yīn yáng chá dé shī
这句话大意是:又曰理阴阳,察得失。
yì yuē zhǔ dì xīn
这句话大意是:亦曰主 帝心。
yī yuē dì shī èr yuē dì yǒu sān yuē sān gōng sì yuē bó shì wǔ yuē tài shǐ
这句话大意是:一曰帝师,二曰帝友,三曰三公,四曰博士,五曰太史。
cǐ wǔ zhě cháng wèi dì dìng yí yì
这句话大意是:此五者常为帝定疑 议。
xīng míng dà rùn zé zé tiān xià dà zhì jiǎo zé huò zài zhōng
这句话大意是:星明大润泽,则天下大治,角则祸在中。
wǔ zhū hóu nán sān xīng yuē tiān zūn zhǔ shèng zhān zhōu yǐ gěi jiǔ shí zhī zhèng yě
这句话大意是:五诸侯南三星曰天樽,主盛𫗴粥,以 给酒食之正也。
jī xīn yī xīng zài jī shuǐ dōng gōng jǐ páo chú zhī zhèng yě
这句话大意是:积薪一星,在积水东,供给庖厨之正也。
shuǐ wèi sì xīng zài dōng jǐng dōng zhǔ shuǐ héng
这句话大意是:水位四星,在东井东,主 水衡。
kè xīng ruò shuǐ huǒ shǒu fàn zhī bǎi chuān liú yì
这句话大意是:客星若水火守犯之,百川流溢。
xuān yuán shí qī xīng zài qī xīng běi
这句话大意是:轩辕十七星,在七星北。
xuān yuán huáng dì zhī shén huáng lóng zhī tǐ yě
这句话大意是:轩辕,黄帝之神,黄龙之体也。
hòu fēi zhī zhǔ shì zhí yě
这句话大意是:后妃之主,士职也。
yī yuē dōng líng yī yuē quán xīng zhǔ léi yǔ zhī shén
这句话大意是:一曰东陵,一曰权星,主雷雨之神。
nán dà xīng nǚ zhǔ yě
这句话大意是:南大星,女主也。
cì běi yī xīng fēi yě
这句话大意是:次北一星,妃也。
cì jiāng jūn yě
这句话大意是:次,将军 也。
qí cì zhū xīng jiē cì fēi zhī shǔ yě
这句话大意是:其次诸星,皆次妃之属也。
nǚ zhǔ nán xiǎo xīng nǚ yù yě
这句话大意是:女主南小星,女御也。
zuǒ yī xīng shǎo mín shǎo hòu zōng yě
这句话大意是:左一星少民,少后宗也。
yòu yī xīng dà mín tài hòu zōng yě
这句话大意是:右 一星大民,太后宗也。
yù qí sè huáng xiǎo ér míng yě
这句话大意是:欲其色黄小而明也。
xuān yuán yòu jiǎo nán sān xīng yuē jiǔ qí jiǔ guān zhī qí yě zhǔ xiǎng yàn yǐn shí
这句话大意是:轩辕右角南三星曰酒旗,酒官之旗也, 主飨宴饮食。
wǔ xīng shǒu jiǔ qí tiān xià dà fu yǒu jiǔ ròu cái wù cì ruò jué zōng shì
这句话大意是:五星守酒旗,天下大甫,有酒肉财物,赐若爵宗室。
jiǔ qí nán èr xīng yuē tiān xiàng chéng xiàng zhī xiàng yě
这句话大意是:酒旗南二星曰 天相,丞相之象也。
xuān yuán xi sì xīng yuē guàn guàn zhě fēng huǒ zhī guàn yě biān tíng zhī jǐng hòu
这句话大意是:轩辕西四星曰爟,爟者烽火之爟也,边亭之警候。
guàn běi sì xīng yuē nèi píng
这句话大意是:爟北四星曰内平。
shǎo wēi sì xīng zài tài wēi xi shì dà fū zhī wèi yě
这句话大意是:少微四星,在太微西,士大夫之位也。
yī míng chǔ shì yì tiān zǐ fù zhǔ huò yuē bó shì guān
这句话大意是:一名处士,亦天子副 主,或曰博士官。
yī yuē zhǔ wèi yè mén
这句话大意是:一曰主卫掖门。
nán dì yī xīng chǔ shì dì èr xīng yì shì dì sān xīng bó shì dì sì xīng dài fū
这句话大意是:南第一星处士,第二星议士,第三星博士,第四 星大夫。
míng dà ér huáng zé xián shì jǔ yě
这句话大意是:明大而黄,则贤士举也。
yuè wǔ xīng fàn shǒu zhī chǔ shì nǚ zhǔ yōu zǎi xiàng yì
这句话大意是:月、五星犯守之,处士、女主忧,宰相易。
nán sì xīng yuē cháng yuán zhǔ jiè yù jí hú yí
这句话大意是:南四 星曰长垣,主界域及胡夷。
yíng huò rù zhī hú rù zhōng guó
这句话大意是:荧惑入之,胡入中国。
tài bái rù zhī jiǔ qīng móu
这句话大意是:太白入之,九卿谋。