shí huò
这句话大意是:食货。
wáng zhě liàng dì yǐ zhì yì dù de yǐ jū rén zǒng tǔ dì suǒ shēng liào shān zé zhī lì shì zūn xíng lìng jìng shòu rén shí nóng shāng qù xiàng gè běn shì yè
这句话大意是:王者量地以制邑,度地以居人,总土地所生,料山泽之利,式遵行令,敬授人 时,农商趣向,各本事业。
shū chēng mào qiān yǒu wú yán gǔ huò liú tōng xián de qí suǒ zhě yě
这句话大意是:《书》称懋迁有无,言谷货流通,咸得其所者也。
zhōu guān tài fǔ zhǎng jiǔ gòng jiǔ fù zhī fǎ wáng zhī jīng yòng gè yǒu děng chà
这句话大意是:《周 官》太府掌九贡九赋之法,王之经用,各有等差。
suǒ wèi qǔ zhī yǐ dào yòng zhī yǒu jié gù néng yǎng bǎi guān zhī zhěng xù zhàn shì zhī gōng jiù tiān zāi fú fāng wài huó guó ān rén zhī dà jīng yě
这句话大意是:所谓取之以道,用之有节,故能 养百官之拯,勖战士之功,救天灾,服方外,活国安人之大经也。
yuán zì xuān xū zhì yú yáo shùn jiē yīn qí suǒ lì ér quàn zhī yīn qí suǒ yù ér huà zhī
这句话大意是:爰自轩、顼,至 于尧、舜,皆因其所利而劝之,因其所欲而化之。
bù duó qí shí bù qióng qí lì qīng qí zhēng báo qí fù cǐ wǔ dì sān huáng bù yì zhī jiào yě
这句话大意是:不夺其时,不穷其力,轻其征, 薄其赋,此五帝三皇不易之教也。
gǔ yǔ yuē shàn wéi rén zhě ài qí lì ér chéng qí cái
这句话大意是:古语曰:“善为人者,爱其力而成其财。
ruò shǐ zhī bù yǐ dào liǎn zhī rú bù jí cái jǐn zé yuàn lì jìn zé pàn
这句话大意是:”若使 之不以道,敛之如不及,财尽则怨,力尽则叛。
xī yǔ zhì jiǔ děng ér kāng gē xìng zhōu rén shí yī ér sòng shēng zuò
这句话大意是:昔禹制九等而康歌兴,周人十一而 颂声作。
yú shì dōng zhōu qiān luò zhū hóu bù guǐ lǔ xuān chū shuì mǔ zhèng chǎn wèi qiū fù xiān wáng zhī zhì mǐ yǒu jié yí
这句话大意是:于是东周迁洛,诸侯不轨,鲁宣初税亩,郑产为丘赋,先王之制,靡有孑 遗。
qín shì qǐ zì xī róng lì zhèng tiān xià qū zhī yǐ xíng fá qì zhī yǐ rén ēn yǐ tài bàn zhī shōu cháng chéng jué yú dì mài yǐ tóu kuài zhī liǎn tún shù qióng yú lǐng wài
这句话大意是:秦氏起自西戎,力正天下,驱之以刑罚,弃之以仁恩,以太半之收,长城绝于 地脉,以头会之敛,屯戍穷于岭外。
hàn gāo zǔ chéng qín diāo bì shí wǔ shuì yī zhōng yuán jì wǔ fǔ bǐng mí yīn
这句话大意是:汉高祖承秦凋敝,十五税一,中元继武,府禀 弥殷。
shì zōng de zhī yòng chéng xióng chǐ kāi biān jī hú xiāo rán xián qìng
这句话大意是:世宗得之,用成雄侈,开边击胡,萧然咸罄。
gōng yǔ mén yú tiān hàn xún yóu kuà yú hǎi biǎo hàn suì chú dào xiōng nián cháng mò hù kǒu yǐ zhī jiǎn bàn dào zéi yǐ zhī gōng xíng
这句话大意是:宫宇扪于天汉,巡游跨于海表, 旱岁除道,凶年尝秣,户口以之减半,盗贼以之公行。
yú shì jué guǐ fù shuì yì duān jù qǐ fù jí tóng chèn suàn zhì chuán chē
这句话大意是:于是谲诡赋税,异端俱起, 赋及童龀,算至船车。
guāng wǔ zhōng xīng yù zūn qián shì chéng fù dān bó zú chēng jīng yuǎn
这句话大意是:光武中兴,聿遵前事,成赋单薄,足称经远。
líng dì kāi hóng dōu zhī bǎng tōng mài guān zhī lù gōng qīng zhōu jùn gè yǒu děng chà
这句话大意是:灵帝开鸿都之 榜,通卖官之路,公卿州郡,各有等差。
hàn zhī cháng kē tǔ gòng fāng wù dì yòu qiǎn xiān shū zhōng shǔ míng wéi dǎo xíng tiān xià huì chéng rén shòu qí bì
这句话大意是:汉之常科,土贡方物,帝又遣先输中署, 名为导行,天下贿成,人受其敝。
zì wèi jìn èr shí yī dì sòng qí shí yǒu wǔ zhǔ suī yòng dù yǒu zhòng guǎ zū fù yǒu zhòng qīng dà dǐ bù néng qīng rén chǎn yè dào quē zhèng luàn
这句话大意是:自魏、晋二十一帝,宋、齐十有五主,虽用度有 众寡,租赋有重轻,大抵不能倾人产业,道阙政乱。
suí wén dì jì píng jiāng biǎo tiān xià dà tóng gōng xiān jiǎn yuē yǐ shì fǔ tǎng
这句话大意是:隋文帝既平江表,天下大同,躬先俭约,以事府帑。
kāi huáng shí qī nián hù kǒu zī shèng zhōng wài cāng kù wú bù yíng jī
这句话大意是:开皇十七年,户口滋盛, 中外仓库,无不盈积。
suǒ yǒu lài gěi bù yú jīng fèi jīng sī tǎng wū jì chōng jī yú kuò wǔ zhī xià gāo zǔ suì tíng cǐ nián zhèng fù yǐ cì lí yuán
这句话大意是:所有赉给,不逾经费,京司帑屋既充,积于廓庑之下,高祖 遂停此年正赋,以赐黎元。
yáng huáng sì shǒu hóng jī guó jiā yīn fù yǎ ài hóng wán sì qíng fāng chěng chū zào dōng dōu qióng zhū jù lì
这句话大意是:炀皇嗣守鸿基,国家殷富,雅爱宏玩,肆情方骋,初造 东都,穷诸巨丽。
dì xī jū fān hàn qīn píng jiāng zuǒ jiān yǐ liáng chén qū zhé yǐ jiù guī mó
这句话大意是:帝昔居籓翰,亲平江左,兼以梁、陈曲折,以就规摹。
céng zhì yú máng fú qiáo kuà luò jīn mén xiàng quē xián sǒng fēi guān tuí yán sāi chuān gòu chéng yún qǐ yí lǐng shù yǐ wéi lín sǒu bāo máng shān yǐ wéi yuàn yòu
这句话大意是:曾雉逾芒, 浮桥跨洛,金门象阙,咸竦飞观,颓岩塞川,构成云绮,移岭树以为林薮,包芒山 以为苑囿。
cháng chéng yù hé bù jì yú rén lì yùn lǘ wǔ mǎ zhǐ qī yú bǎi xìng tiān xià sǐ yú yì ér jiā shāng yú cái
这句话大意是:长城御河,不计于人力,运驴武马,指期于百姓,天下死于役而家伤于 财。
jì ér yī tǎo hún tíng sān jià liáo zé tiān zǐ qīn fá shī bīng dà jǔ fēi liáng wǎn mò shuǐ lù jiāo zhì
这句话大意是:既而一讨浑庭,三驾辽泽,天子亲伐,师兵大举,飞粮挽秣,水陆交至。
jiāng yì zhī suǒ qīng bài láo bì zhī suǒ cú yǔn suī fù tài bàn bù guī ér měi nián xīng fā bǐ wū liáng jiā zhī zǐ duō fù yú biān chuí fēn lí kū qì zhī shēng lián xiǎng yú zhōu xiàn
这句话大意是:疆埸 之所倾败,劳敝之所殂殒,虽复太半不归,而每年兴发,比屋良家之子,多赴于边 陲,分离哭泣之声,连响于州县。
lǎo ruò gēng jià bù zú yǐ jiù jī něi fù gōng fǎng zhī bù zú yǐ shàn zī zhuāng
这句话大意是:老弱耕稼,不足以救饥馁,妇工纺织,不足以赡 资装。
jiǔ qū zhī nèi luán hé suì dòng cóng xíng gōng yè cháng shí wàn rén suǒ yǒu gòng xū jiē yǎng zhōu xiàn
这句话大意是:九区之内,鸾和岁动,从行宫掖,常十万人,所有供须,皆仰州县。
zū fù zhī wài yī qiè zhēng liǎn qù yǐ zhōu bèi bù gù yuán yuán lì yīn gē bō dào qí tài bàn
这句话大意是:租赋之 外,一切征敛,趣以周备,不顾元元,吏因割剥,盗其太半。
xiá fāng zhēn shàn bì dēng páo chú xiáng qín máo yǔ yòng wèi wán shì mǎi yǐ gōng guān qiān bèi qí jià
这句话大意是:遐方珍膳,必登庖厨, 翔禽毛羽,用为玩饰,买以供官,千倍其价。
rén chóu bù kān lí qì shì yǔ zhǎng lì kòu fēi ér dá shǔ měng quǎn yíng fèi ér zhōng xī
这句话大意是:人愁不堪,离弃室宇,长吏叩扉而达 曙,猛犬迎吠而终夕。
zì yān zhào kuà yú qí hán jiāng huái rù yú xiāng shān dōng zhōu luò yì zhī de xī qín lǒng shān zhī yòu jiàn wěi jiāo qīn dào zéi chōng chì
这句话大意是:自燕赵跨于齐韩,江淮入于襄邓,东周洛邑之地,西秦陇山 之右,僭伪交侵,盗贼充斥。
gōng guàn jū wéi mào cǎo xiāng tíng jué qí yān huǒ rén xiāng dàn shí shí ér sì wǔ
这句话大意是:宫观鞠为茂草,乡亭绝其烟火,人相啖食,十而四五。
guān zhōng lì yì yán hàn shāng jia dài wáng kāi yǒng fēng zhī sù yǐ zhèn jī rén qù cāng shù bǎi lǐ lǎo yòu yún jí
这句话大意是:关中疠疫,炎旱伤稼,代王开永丰之粟,以振饥人,去仓数百里,老幼云集。
lì zài tān cán guān wú yōu cì xián zī qiǎng huò dòng yí xún yuè dùn wò xū yě yù fǎn bù néng sǐ rén rú jī bù kě shèng jì
这句话大意是:吏在 贪残,官无攸次,咸资镪货,动移旬月,顿卧墟野,欲返不能,死人如积,不可胜 计。
suī fù huáng wáng fǔ yùn tiān lù yǒu zhōng ér duò shì zhī wáng yì yóu yú cǐ
这句话大意是:虽复皇王抚运,天禄有终,而隋氏之亡,亦由于此。
mǎ qiān wèi píng zhǔn shū bān gù shù shí huò zhì shàng xià shù qiān zǎi sǔn yì cū jǔ
这句话大意是:马迁为《平准书》,班固述《食货志》,上下数千载,损益粗举。
zì cǐ shǐ guān céng wú gài jiàn
这句话大意是:自此史官, 曾无概见。
fu jué chū shēng rén shí huò wèi běn
这句话大意是:夫厥初生人,食货为本。
shèng wáng gē lú jǐng yǐ yè zhī tōng huò cái yǐ fù zhī
这句话大意是:圣王割庐井以业之,通货财以富之。
fù ér jiào zhī rén yì yǐ zhī xìng pín ér wèi dào xíng fá bù néng zhǐ
这句话大意是:富而教之, 仁义以之兴,贫而为盗,刑罚不能止。
gù wèi shí huò zhì yòng biān qián shū zhī mò yún
这句话大意是:故为《食货志》,用编前书之末云。
jìn zì zhōng yuán sāng luàn yuán dì yù jū jiāng zuǒ bǎi xìng zhī zì bá nán bēn zhě bìng wèi zhī qiáo rén
这句话大意是:晋自中原丧乱,元帝寓居江左,百姓之自拔南奔者,并谓之侨人。
jiē qǔ jiù rǎng zhī míng qiáo lì jùn xiàn wǎng wǎng sǎn jū wú yǒu tǔ zhù ér jiāng nán zhī sú huǒ gēng shuǐ nòu tǔ dì bēi shī wú yǒu xù jī zhī zī
这句话大意是:皆取旧壤之 名,侨立郡县,往往散居,无有土著,而江南之俗,火耕水耨,土地卑湿,无有蓄 积之资。
zhū mán zōu lǐ dòng zhān mù wáng huà zhě gè suí qīng zhòng shōu qí dǎn wù yǐ bì guó yòng
这句话大意是:诸蛮陬俚洞,沾沐王化者,各随轻重,收其赕物,以裨国用。
yòu lǐng wài qiú shuài yīn shēng kǒu fěi cuì míng zhū xī xiàng zhī ráo xióng yú xiāng qū zhě cháo tíng duō yīn ér shǔ zhī yǐ shōu qí lì
这句话大意是:又岭外酋帅, 因生口翡翠明珠犀象之饶,雄于乡曲者,朝廷多因而署之,以收其利。
lì sòng qí liáng chén jiē yīn ér bù gǎi
这句话大意是:历宋、齐、 梁、陈,皆因而不改。
qí jūn guó suǒ xū zá wù suí tǔ suǒ chū lín shí zhé kè shì qǔ nǎi wú héng fǎ dìng lìng
这句话大意是:其军国所须杂物,随土所出,临时折课市取,乃无恒法定令。
liè zhōu jùn xiàn zhì qí rèn tǔ suǒ chū yǐ wéi zhēng fù
这句话大意是:列州郡县,制其任土所出,以为征赋。
qí wú guàn zhī rén bù lè zhōu xiàn biān hù zhě wèi zhī fú làng rén lè shū yì wú dìng shù rèn liàng zhǔn suǒ shū zhōng yōu yú zhèng kè yān
现代白话:其无贯之人,不乐州县编户者,谓之浮浪人, 乐输亦无定数,任量,准所输,终优于正课呢。
dū xià rén duō wèi zhū wáng gōng guì rén zuǒ yòu diàn kè diǎn jì yī shí kè zhī lèi jiē wú kè yì
这句话大意是:都下人多为诸王公贵人左右、佃客、 典计、衣食客之类,皆无课役。
guān pǐn dì yī dì èr diàn kè wú guò sì shí hù
这句话大意是:官品第一第二,佃客无过四十户。
dì sān pǐn sān shí wǔ hù
这句话大意是:第三品三十五户。
dì sì pǐn sān shí hù
这句话大意是:第四品三十户。
dì wǔ pǐn èr shí wǔ hù
这句话大意是:第五品二十五户。
dì liù pǐn èr shí hù
这句话大意是:第六品二十户。
dì qī pǐn shí wǔ hù
这句话大意是:第七品十五户。
dì bā pǐn shí hù
这句话大意是:第八品十户。
dì jiǔ pǐn wǔ hù
这句话大意是:第 九品五户。
qí diàn gǔ jiē yǔ dà jiā liàng fēn
这句话大意是:其佃谷皆与大家量分。
qí diǎn jì guān pǐn dì yī dì èr zhì sān rén
这句话大意是:其典计,官品第一第二,置三人。
dì sān dì sì zhì èr rén
这句话大意是:第三第四,置 二人。
dì wǔ dì liù jí gōng fǔ cān jūn diàn zhōng jiān jiān jūn zhǎng shǐ sī mǎ bù qǔ dū guān wài hóu cái guān yì láng yǐ shàng yī rén
这句话大意是:第五第六及公府参军、殿中监、监军、长史、司马、部曲督、关外侯、材官、 议郎已上,一人。
jiē tōng zài diàn kè shù zhōng
这句话大意是:皆通在佃客数中。
guān pǐn dì liù yǐ shàng bìng de yī shí kè sān rén
这句话大意是:官品第六已上,并得衣食客三人。
dì qī dì bā èr rén
这句话大意是:第七第八二 人。
dì jiǔ pǐn jí jǔ niǎn jī qín qián qū yóu jī qiáng nǔ sī mǎ yǔ lín láng diàn zhōng rǒng cóng wǔ bēn diàn zhōng wǔ bēn chí zhuī fǔ wǔ qí wǔ bēn chí sà rǒng cóng wǔ bēn mìng zhòng wǔ bēn wǔ qí yī rén
这句话大意是:第九品及举辇、迹禽、前驱、由基强弩司马、羽林郎、殿中冗从武贲、殿中武 贲、持椎斧武骑武贲、持钑冗从武贲、命中武贲武骑,一人。
kè jiē zhù jiā jí
这句话大意是:客皆注家籍。
qí kè dīng nán diào bù juàn gè èr zhàng sī sān liǎng mián bā liǎng lù juàn bā chǐ lù mián sān liǎng èr fēn zū mǐ wǔ dàn lù mǐ èr shí
这句话大意是:其课, 丁男调布绢各二丈,丝三两,绵八两,禄绢八尺,禄绵三两二分,租米五石,禄米 二石。
dīng nǚ bìng bàn zhī
这句话大意是:丁女并半之。
nán nǚ nián shí liù suì yǐ shàng zhì liù shí wèi dīng
这句话大意是:男女年十六岁已上至六十,为丁。
nán nián shí liù yì bàn kè nián shí bā zhèng kè liù shí liù miǎn kè
这句话大意是:男年十六,亦半课,年十八 正课,六十六免课。
nǚ yǐ jià zhě wèi dīng ruò zài shì zhě nián èr shí nǎi wèi dīng
这句话大意是:女以嫁者为丁,若在室者,年二十乃为丁。
qí nán dīng měi suì yì bù guò èr shí rì
这句话大意是:其男丁,每岁役不 过二十日。
yòu lǜ shí bā rén chū yī yùn dīng yì zhī
这句话大意是:又率十八人出一运丁役之。
qí tián mǔ shuì mǐ èr dòu
这句话大意是:其田,亩税米二斗。
gài dà shuài rú cǐ
这句话大意是:盖大率如此。
qí dù liàng dòu zé sān dòu dāng jīn yī dòu chēng zé sān liǎng dāng jīn yī liǎng chǐ zé yī chǐ èr cùn dāng jīn yī chǐ
这句话大意是:其度量, 斗则三斗当今一斗,称则三两当今一两,尺则一尺二寸当今一尺。
qí cāng jīng dū yǒu lóng shǒu cāng jí shí tou jīn cāng yě tái chéng nèi cāng nán táng cāng cháng píng cāng dōng xi tài cāng dōng gōng cāng suǒ zhù zǒng bù guò wǔ shí yú wàn
这句话大意是:其仓,京都有龙首仓,即石头津仓也,台城内仓,南塘仓,常平仓,东、西太 仓,东宫仓,所贮总不过五十余万。
zài wài yǒu yù zhāng cāng diào jī cāng qián táng cāng bìng shì dà zhù bèi zhī chù
这句话大意是:在外有豫章仓、钓矶仓、钱塘仓,并是大贮备 之处。
zì yú zhū zhōu jùn tái chuán yì gè yǒu cāng
这句话大意是:自余诸州郡台传,亦各有仓。
dà dǐ zì hóu jǐng zhī luàn guó yòng cháng biǎn
这句话大意是:大抵自侯景之乱,国用常褊。
jīng guān wén wǔ yuè bié wéi de lǐn shí duō yáo dài yī jùn xiàn guān ér qǔ qí lù zhì yān
现代白话:京官文武,月别 唯得廪食,多遥带一郡县官而取其禄秩呢。
yáng xú děng dà zhōu bǐ lìng pū bān
这句话大意是:扬、徐等大州,比令、仆班。
níng guì děng xiǎo zhōu bǐ cān jūn bān
这句话大意是:宁、桂等 小州,比参军班。
dān yáng wú jùn kuài jī děng jùn tóng tài zǐ zhān shì shàng shū bān
这句话大意是:丹阳、吴郡、会稽等郡,同太子詹事、尚书班。
gāo liáng jìn kāng děng xiǎo jùn sān bān ér yǐ
这句话大意是:高凉、晋康等小 郡,三班而已。
dà xiàn liù bān xiǎo xiàn liǎng zhuǎn fāng zhì yī bān
这句话大意是:大县六班,小县两转方至一班。
pǐn dì jì shū bù kě wěi zài
这句话大意是:品第既殊,不可委载。
zhōu jùn xiàn lù mǐ juàn bù sī mián dāng chǔ shū tái chuán cāng kù
这句话大意是:州郡县禄米 绢布丝绵,当处输台传仓库。
ruò gěi cì shǐ shǒu lìng děng xiān zhǔn qí suǒ bù wén wǔ rén wù duō shǎo yóu chì ér cái
这句话大意是:若给刺史守令等,先准其所部文武人物多少,由敕而 裁。
fán rú cǐ lù zhì jì tōng suǒ bù bīng shì gěi zhī qí jiā suǒ de gài shǎo
这句话大意是:凡如此禄秩,既通所部兵士给之,其家所得盖少。
zhū wáng zhū zhǔ chū gē jiù dì hūn guān suǒ xū jí yī shang fú shì bìng jiǔ mǐ yú guī xiāng yóu zhǐ zhú děng bìng guān gěi zhī
这句话大意是:诸王诸主,出合就第婚冠所 须,及衣裳服饰,并酒米鱼鲑香油纸烛等,并官给之。
wáng jí zhǔ xù wài lù zhě bù gěi jiě rèn hái jīng réng yì gōng gěi yún
这句话大意是:王及主婿外禄者,不给,解 任还京,仍亦公给云。
wèi zì yǒng ān zhī hòu zhèng dào líng yí kòu luàn shí fán nóng shāng shī yè
这句话大意是:魏自永安之后,政道陵夷,寇乱实繁,农商失业。
guān yǒu zhēng fá jiē quán diào yú rén yóu bù zú yǐ xiāng zī fèng nǎi lìng suǒ zài dié xiāng jiū fā bǎi xìng chóu yuàn wú fù liáo shēng
这句话大意是:官有征伐,皆权调于人,犹 不足以相资奉,乃令所在迭相纠发,百姓愁怨,无复聊生。
xún ér liù zhèn rǎo luàn xiāng shuài nèi xǐ yù shí yú qí jìn zhī jiāo
这句话大意是:寻而六镇扰乱,相率内 徙,寓食于齐、晋之郊。
qí shén wǔ yīn zhī yǐ chéng dà yè
这句话大意是:齐神武因之,以成大业。
wèi wǔ xī qiān lián nián zhàn zhēng hé luò zhī jiān yòu bìng kōng jié
这句话大意是:魏武西迁,连年战争,河、洛之 间,又并空竭。
tiān píng yuán nián qiān dū yú yè chū sù yī bǎi sān shí wàn dàn yǐ zhèn pín rén
这句话大意是:天平元年,迁都于邺,出粟一百三十万石,以振贫人。
shì shí liù fang zhī zhòng cóng wǔ dì ér xi zhě bù néng wàn rén yú jiē běi xǐ bìng gěi cháng lǐn chūn qiū èr shí cì bó yǐ gōng yī fú zhī fèi
这句话大意是:是时六坊之 众,从武帝而西者,不能万人,余皆北徙,并给常廪,春秋二时赐帛,以供衣服之 费。
cháng diào zhī wài zhú fēng rěn zhī chù zhé juàn dí sù yǐ chōng guó chǔ
这句话大意是:常调之外,逐丰稔之处,折绢籴粟,以充国储。
yú zhū zhōu yuán hé jīn jì jiē guān cāng zhù jī yǐ nǐ cáo yùn
这句话大意是:于诸州缘河津济,皆官仓贮积, 以拟漕运。
yú cāng yíng yōu qīng sì zhōu zhī jìng bàng hǎi zhì yán guān yǐ zhǔ yán měi suì shōu qián jūn guó zhī zī dé yǐ zhōu shàn
这句话大意是:于沧、瀛、幽、青四州之境,傍海置盐官,以煮盐,每岁收钱,军国之 资,得以周赡。
zì shì zhī hòu cāng lǐn chōng shí suī yǒu shuǐ hàn xiōng jī zhī chù jiē yǎng kāi cāng yǐ zhèn zhī
这句话大意是:自是之后,仓廪充实,虽有水旱凶饥之处,皆仰开仓以振之。
yuán xiàng xīng hé zhī zhōng pín suì dà ráng gǔ hú zhì jiǔ qián
这句话大意是:元象、 兴和之中,频岁大穰,谷斛至九钱。
shì shí fǎ wǎng kuān chí bǎi xìng duō lí jiù jū quē yú yáo fù
这句话大意是:是时法网宽弛,百姓多离旧居,阙于徭赋。
shén wǔ nǎi mìng sūn téng gāo lóng zhī fēn kuò wú jí zhī hù de liù shí yú wàn
这句话大意是:神 武乃命孙腾、高隆之分括无籍之户,得六十余万。
yú shì qiáo jū zhě gè lēi huán běn shǔ shì hòu zū diào zhī rù yǒu jiā yān
现代白话:于是侨居者各勒还本属,是后租 调之入有加呢。
jí wén xiāng sì yè hóu jǐng běi pàn hé nán zhī de
这句话大意是:及文襄嗣业,侯景北叛,河南之地。
kùn yú bīng gé
这句话大意是:困于兵革。
xún ér hóu jǐng luàn liáng nǎi mìng xíng tái xīn shù lüè yǒu huái nán zhī de
这句话大意是:寻而侯景乱梁,乃 命行台辛术,略有淮南之地。
qí xīn fù zhōu jùn jī mí qīng shuì ér yǐ
这句话大意是:其新附州郡,羁縻轻税而已。
jí wén xuān shòu shàn duō suǒ chuàng gé
这句话大意是:及文宣受禅,多所创革。
liù fang zhī nèi xǐ zhě gèng jiā jiǎn liàn měi yī rén bì dāng bǎi rén rèn qí lín zhèn bì sǐ rán hòu qǔ zhī wèi zhī bǎi bǎo xiān bēi
这句话大意是:六坊之内徙者,更加简练,每一人必当百人,任其临 阵必死,然后取之,谓之百保鲜卑。
yòu jiǎn huá rén zhī yǒng lì jué lún zhě wèi zhī yǒng shì yǐ bèi biān yào
这句话大意是:又简华人之勇力绝伦者,谓之勇士,以备边要。
shǐ lì jiǔ děng zhī hù fù zhě shuì qí qián pín zhě yì qí lì
这句话大意是:始立九等之户,富者税其钱,贫者役其力。
běi xīng cháng chéng zhī yì nán yǒu jīn líng zhī zhàn qí hòu nán zhēng zhū jiāng pín suì xiàn méi shì mǎ sǐ zhě yǐ shù shí wàn jì
这句话大意是:北兴长城之役,南有金陵之战,其后南 征诸将,频岁陷没,士马死者以数十万计。
zhòng yǐ xiū chuàng tái diàn suǒ yì shén guǎng ér dì xíng fá kù làn lì dào yīn ér chéng jiān háo dǎng jiān bìng hù kǒu yì duō yǐn lòu
这句话大意是:重以修创台殿,所役甚广,而帝刑罚酷 滥,吏道因而成奸,豪党兼并,户口益多隐漏。
jiù zhì wèi qǔ zhě shū bàn chuáng zū diào yáng dí yī jùn hù zhì shù wàn jí duō wú qī
这句话大意是:旧制,未娶者输半床租调,阳翟一 郡,户至数万,籍多无妻。
yǒu sī hé zhī dì yǐ wéi shēng shì yóu shì jiān qī yóu shén
这句话大意是:有司劾之,帝以为生事,由是奸欺尤甚。
hù kǒu zū diào shí wáng liù qī
这句话大意是:户口租调,十 亡六七。
shì shí yòng dù zhuǎn guǎng cì yǔ wú jié fǔ cáng zhī jī bù zú yǐ gōng
这句话大意是:是时用度转广,赐与无节,府藏之积,不足以供。
nǎi jiǎn bǎi guān zhī lù chè jūn rén cháng lǐn bìng shěng zhōu jùn xiàn zhèn shù zhī zhí
这句话大意是:乃减百官之禄,撤军人 常廪,并省州郡县镇戍之职。
yòu zhì cì shǐ shǒu zǎi xíng jiān zhě bìng bù gěi gàn yǐ jié guó zhī fèi yòng yān
现代白话:又制刺史守宰行兼者,并不给干,以节国之费用呢。
tiān bǎo bā nián yì xǐ jì dìng yíng wú tián zhī rén wèi zhī lè qiān yú yōu zhōu fàn yáng kuān xiāng yǐ chù zhī
这句话大意是:天保八年,议徙冀、定、瀛无田之人,谓之乐迁,于幽州范阳宽乡以处之。
bǎi xìng jīng rǎo
这句话大意是:百姓惊 扰。
shǔ yǐ pín suì bù shú mǐ dí yǒng guì yǐ
现代白话:属以频岁不熟,米籴踊贵了。
fèi dì qián míng zhōng shàng shū zuǒ chéng sū zhēn zhī yì xiū shí biē děng zhūn suì shōu shù wàn dàn
这句话大意是:废帝干明中,尚书左丞苏珍芝议修石鳖等屯,岁 收数万石。
zì shì huái nán jūn fáng liáng lǐn chōng zú
这句话大意是:自是淮南军防,粮廪充足。
xiào zhāo huáng jiàn zhōng píng zhōu cì shǐ jī yè jiàn yì kāi yōu zhōu dū gāng jiù bēi cháng chéng zuǒ yòu yíng tún suì shōu dào sù shù shí wàn shí běi jìng dé yǐ zhōu shàn
这句话大意是:孝昭皇建中,平州刺史嵇晔建议,开幽州督 亢旧陂,长城左右营屯,岁收稻粟数十万石,北境得以周赡。
yòu yú hé nèi zhì huái yì děng zhūn yǐ gěi hé nán zhī fèi
这句话大意是:又于河内置怀义等屯, 以给河南之费。
zì shì shāo zhǐ zhuǎn shū zhī láo
这句话大意是:自是稍止转输之劳。
zhì hé qīng sān nián dìng lìng nǎi mìng rén jū shí jiā wéi bǐ lín wǔ shí jiā wèi lǘ lǐ bǎi jiā wèi zú dǎng
这句话大意是:至河清三年定令,乃命人居十家为比邻,五十家为闾里,百家为族党。
nán zǐ shí bā yǐ shàng liù shí wǔ yǐ xià wèi dīng shí liù yǐ shàng shí qī yǐ xià wèi zhōng liù shí liù yǐ shàng wèi lǎo shí wǔ yǐ xià wèi xiǎo
这句话大意是:男子十 八以上六十五已下为丁,十六已上十七已下为中,六十六已上为老,十五已下为小。
lǜ yǐ shí bā shòu tián shū zū diào èr shí chōng bīng liù shí miǎn lì yì liù shí liù tuì tián miǎn zū diào
这句话大意是:率以十八受田,输租调,二十充兵,六十免力役,六十六退田,免租调。
jīng chéng sì miàn zhū fāng zhī wài sān shí lǐ nèi wèi gōng tián
这句话大意是:京城四面,诸坊之外三十里内为公田。
shòu gōng tián zhě sān xiàn dài qiān nèi zhí shì guān yī pǐn yǐ xià dǎi yú yǔ lín wǔ bēn gè yǒu chà
这句话大意是:受公田者,三县代迁、内执事官一品已 下,逮于羽林武贲,各有差。
qí wài jī jùn huá rén guān dì yī pǐn yǐ xià yǔ lín wǔ bēn yǐ shàng gè yǒu chà
这句话大意是:其外畿郡,华人官第一品已下,羽林武贲已上,各有 差。
zhí shì jí bǎi xìng qǐng kěn tián zhě míng wéi yǒng yè tián
这句话大意是:职事及百姓请垦田者,名为永业田。
nú bì shòu tián zhě qīn wáng zhǐ sān bǎi rén
这句话大意是:奴婢受田者,亲王止三百人;。
sì wáng zhǐ èr bǎi rén
这句话大意是:嗣王止二百 人;。
dì èr pǐn sì wáng yǐ xià jí shù xìng wáng zhǐ yī bǎi wǔ shí rén
这句话大意是:第二品嗣王已下及庶姓王,止一百五十人;。
zhèng sān pǐn yǐ shàng jí huáng zōng zhǐ yī bǎi rén
这句话大意是:正三品已上及皇宗,止一百人;。
qī pǐn yǐ shàng xiàn zhǐ bā shí rén
这句话大意是:七 品已上,限止八十人;。
bā pǐn yǐ xià zhì shù rén xiàn zhǐ liù shí rén
这句话大意是:八品已下至庶人,限止六十人。
nú bì xiàn wài bù gěi tián zhě jiē bù shū
这句话大意是:奴婢限外不给田者,皆不输。
qí fāng bǎi lǐ wài jí zhōu rén yī fū shòu lù tián bā shí mǔ fù sì shí mǔ
这句话大意是:其方百里外及州人,一夫受露田八十亩,妇四十亩。
nú bì yī liáng rén xiàn shù yǔ zài jīng bǎi guān tóng
这句话大意是:奴婢依良人,限数与在京百官 同。
dīng niú yī tóu shòu tián liù shí mǔ xiàn zhǐ sì niú
这句话大意是:丁牛一头,受田六十亩,限止四牛。
yòu měi dīng gěi yǒng yè èr shí mǔ wèi sāng tián
这句话大意是:又每丁给永业二十亩,为桑田。
qí zhōng zhǒng sāng wǔ shí gēn yú sān gēn zǎo wǔ gēn bù zài hái shòu zhī xiàn
这句话大意是:其中种桑 五十根,榆三根,枣五根,不在还受之限。
fēi cǐ tián zhě xī rù hái shòu zhī fēn
这句话大意是:非此田者,悉入还受之分。
tǔ bù yí sāng zhě gěi má tián rú sāng tián fǎ
这句话大意是:土不宜桑者, 给麻田,如桑田法。
lǜ rén yī chuáng diào juàn yī shū mián bā liǎng fán shí jīn mián zhōng zhé yī jīn zuò sī kěn zū èr shí yì zū wǔ dòu
这句话大意是:率人一床,调绢一疋,绵八两,凡十斤绵中,折一斤作丝,垦租二石,义租五 斗。
nú bì gè zhǔn liáng rén zhī bàn
这句话大意是:奴婢各准良人之半。
niú diào èr chǐ kěn zū yī dòu yì zū wǔ shēng
这句话大意是:牛调二尺,垦租一斗,义租五升。
kěn zū sòng tái yì zū nà jùn yǐ bèi shuǐ hàn
这句话大意是:垦租送台,义租纳郡, 以备水旱。
kěn zū jiē yī pín fù wèi sān xiāo
这句话大意是:垦租皆依贫富为三枭。
qí fù shuì cháng diào zé shǎo zhě zhí chū shàng hù zhōng zhě jí zhōng hù duō zhě jí xià hù
这句话大意是:其赋税常调,则少者直出上户,中者及中户,多 者及下户。
shàng xiāo shū yuǎn chù zhōng xiāo shū cì yuǎn xià xiāo shū dāng zhōu cāng
这句话大意是:上枭输远处,中枭输次远,下枭输当州仓。
sān nián yī xiào yān
现代白话:三年一校呢。
zū rù tái zhě wǔ bǎi lǐ nèi shū sù wǔ bǎi lǐ wài shū mǐ
这句话大意是:租入台者,五 百里内输粟,五百里外输米。
rù zhōu zhèn zhě shū sù
这句话大意是:入州镇者,输粟。
rén yù shū qián zhě zhǔn shàng juàn shōu qián
这句话大意是:人欲输钱者,准上绢收钱。
zhū zhōu jùn jiē bié zhì fù rén cāng
这句话大意是:诸州郡 皆别置富人仓。
chū lì zhī rì zhǔn suǒ lǐng zhōng xià hù kǒu shù de zhī yī nián zhī liáng zhú dāng zhōu gǔ jià jiàn shí zhēn liàng gē dāng nián yì zū chōng rù
这句话大意是:初立之日,准所领中下户口数,得支一年之粮,逐当州谷价贱时, 斟量割当年义租充入。
gǔ guì xià jià tiào zhī
这句话大意是:谷贵,下价粜之;。
jiàn zé hái yòng suǒ tiào zhī wù yī jià tiào zhù
这句话大意是:贱则还用所粜之物,依价粜贮。
měi suì chūn yuè gè yī xiāng tǔ zǎo wǎn kè rén nóng sāng
这句话大意是:每岁春月,各依乡土早晚,课人农桑。
zì chūn jí qiū nán shí wǔ yǐ shàng jiē bù tián mǔ
这句话大意是:自春及秋,男十五已上,皆布田亩。
sāng cán zhī yuè fù nǚ shí wǔ yǐ shàng jiē yíng cán sāng
这句话大意是:桑 蚕之月,妇女十五已上,皆营蚕桑。
mèng dōng cì shǐ tīng shěn bāng jiào zhī yōu liè dìng diàn zuì zhī kē pǐn
这句话大意是:孟冬,刺史听审邦教之优劣,定殿最之科品。
rén yǒu rén lì wú niú huò yǒu niú wú lì zhě xū lìng xiāng biàn jiē de nà zhǒng
这句话大意是:人有人力无牛,或有牛无力者,须令相便,皆得纳种。
shǐ de wú yí lì rén wú yóu shǒu yān
现代白话:使地无遗利,人无游手呢。
yuán biān chéng shǒu zhī de kān kěn shí zhě jiē yíng tún tián shǔ dōu shǐ zǐ shǐ yǐ tǒng zhī
这句话大意是:缘边城守之地,堪垦食者,皆营屯田,署都使子使以统之。
yī zǐ shǐ dāng tián wǔ shí qǐng suì zhōng kǎo qí suǒ rù yǐ lùn bāo biǎn
这句话大意是:一子使当田五十顷, 岁终考其所入,以论褒贬。
shì shí pín suì dà shuǐ zhōu jùn duō yù chén nì gǔ jià téng yǒng
这句话大意是:是时频岁大水,州郡多遇沉溺,谷价腾踊。
cháo tíng qiǎn shǐ kāi cāng cóng guì jià yǐ tiào zhī ér bǎi xìng wú yì jī jǐn yóu shén
这句话大意是:朝廷遣使开仓,从贵价以粜之,而 百姓无益,饥馑尤甚。
zhòng yǐ jí yì xiāng chéng sǐ zhě shí sì wǔ yān
现代白话:重以疾疫相乘,死者十四五呢。
zhì tiān tǒng zhōng yòu huǐ dōng gōng zào xiū wén yǎn wǔ lóng jī pín qiáng zhū yuàn qǐ dài mào lóu
这句话大意是:至天统中,又毁东宫,造修 文、偃武、隆基嫔嫱诸院,起玳瑁楼。
yòu yú yóu yù yuán chuān chí zhōu yǐ liè guǎn zhōng qǐ sān shān gòu tái yǐ xiàng cāng hǎi bìng dà xiū fó sì láo yì jù wàn jì
这句话大意是:又于游豫园穿池,周以列馆,中起三山,构 台,以象沧海,并大修佛寺,劳役钜万计。
cái yòng bù gěi nǎi jiǎn cháo shì zhī lù duàn zhū cáo liáng shàn jí jiǔ zhōu jūn rén cháng cì yǐ gōng zhī
这句话大意是:财用不给,乃减朝士之禄,断诸曹粮膳 及九州军人常赐以供之。
wǔ píng zhī hòu quán xìng bìng jìn cì yǔ wú xiàn jiā zhī hàn huáng guó yòng zhuǎn qū nǎi liào jìng nèi liù děng fù rén diào lìng chū qián
这句话大意是:武平之后,权幸并进,赐与无限,加之旱蝗,国用转屈, 乃料境内六等富人,调令出钱。
ér jǐ shì huáng mén shì láng yán zhī tuī zòu qǐng lì guān shì dǐ diàn zhī shuì kāi fǔ shān zhǎng yóng zàn chéng zhī hòu zhǔ dà yuè
这句话大意是:而给事黄门侍郎颜之推奏请立关市邸店之税,开府 邓长颙赞成之,后主大悦。
yú shì yǐ qí suǒ rù yǐ gòng yù fǔ shēng sè zhī fèi jūn guó zhī yòng bù yù yān
现代白话:于是以其所入,以供御府声色之费,军国之用不豫呢。
wèi jǐ ér wáng
这句话大意是:未几而亡。
hòu zhōu tài zǔ zuò xiāng chuàng zhì liù guān
这句话大意是:后周太祖作相,创制六官。
zǎi shī zhǎng rèn tǔ zhī fǎ biàn fū jiā tián lǐ zhī shù huì liù chù chē chéng zhī jī shěn fù yì liǎn chí zhī jié zhì jī jiāng xiū guǎng zhī yù bān shī huì zhī yào shěn mù chǎn zhī zhèng
这句话大意是:载师掌任土之法,辨夫家田里之数,会六畜车乘之 稽,审赋役敛弛之节,制畿疆修广之域,颁施惠之要,审牧产之政。
sī jūn zhǎng tián lǐ zhī zhèng lìng
这句话大意是:司均掌田里之 政令。
fán rén kǒu shí yǐ shàng zhái wǔ mǔ
这句话大意是:凡人口十已上,宅五亩;。
kǒu jiǔ yǐ shàng zhái sì mǔ kǒu wǔ yǐ xià zhái sān mǔ
这句话大意是:口九已上,宅四亩,口五已下,宅三亩。
yǒu shì zhě tián bǎi sì shí mǔ dīng zhě tián bǎi mǔ
这句话大意是:有室者, 田百四十亩,丁者田百亩。
sī fù zhǎng gōng fù zhī zhèng lìng
这句话大意是:司赋掌功赋之政令。
fán rén zì shí bā yǐ zhì liù shí yǒu sì yǔ qīng lóng zhě jiē fù zhī
这句话大意是:凡人自十八以至六十有四,与轻癃 者,皆赋之。
qí fù zhī fǎ yǒu shì zhě suì bù guò juàn yì pǐ mián bā liǎng sù wǔ hú
这句话大意是:其赋之法,有室者,岁不过绢一匹,绵八两,粟五斛;。
dīng zhě bàn zhī
这句话大意是:丁者半之。
qí fēi sāng tǔ yǒu shì zhě bù yì pǐ má shí jīn
这句话大意是:其 非桑土,有室者,布一匹,麻十斤;。
dīng zhě yòu bàn zhī
这句话大意是:丁者又半之。
fēng nián zé quán fù zhōng nián bàn zhī xià nián yī zhī jiē yǐ shí zhēng yān
现代白话:丰年则全赋,中年半之,下年一 之,皆以时征呢。
ruò jiān xiōng zhá zé bù zhēng qí fù
这句话大意是:若艰凶札,则不征其赋。
sī yì zhǎng lì yì zhī zhèng lìng
这句话大意是:司役掌力役之政令。
fán rén zì shí bā yǐ zhì wǔ shí yǒu jiǔ jiē rèn yú yì
这句话大意是:凡人自十八以至五 十有九,皆任于役。
fēng nián bù guò sān xún zhōng nián zé èr xún xià nián zé yī xún
这句话大意是:丰年不过三旬,中年则二旬,下年则一旬。
fán qǐ tú yì wú guò jiā yī rén
这句话大意是:凡起徒役,无过家 一人。
qí rén yǒu nián bā shí zhě yī zi bù cóng yì bǎi nián zhě jiā bù cóng yì
这句话大意是:其人有年八十者,一子不从役,百年者,家不从役。
fèi jí fēi rén bù yǎng zhě yī rén bù cóng yì
这句话大意是:废疾非人不养者,一人 不从役。
ruò xiōng zhá yòu wú lì zhēng
这句话大意是:若凶札,又无力征。
zhǎng yán zhǎng sì yán zhī zhèng lìng
这句话大意是:掌盐掌四盐之政令。
yī yuē sàn yán zhǔ hǎi yǐ chéng zhī
这句话大意是:一曰散盐,煮海以成之;。
èr yuē jiān yán yǐn chí yǐ huà zhī
这句话大意是:二曰监 盐,引池以化之;。
sān yuē xíng yán wù de yǐ chū zhī
这句话大意是:三曰形盐,物地以出之;。
sì yuē yí yán yú róng yǐ qǔ zhī
这句话大意是:四曰饴盐,于戎以取之。
fán jiān yán xíng yán měi de wèi zhī jìn bǎi xìng qǔ zhī jiē shuì yān
现代白话:凡监盐形盐, 每地为之禁,百姓取之,皆税呢。
sī cāng zhǎng biàn jiǔ gǔ zhī wù yǐ liàng guó yòng
这句话大意是:司仓掌辨九谷之物,以量国用。
guó yòng zú jí xù qí yú yǐ dài xiōng huāng
这句话大意是:国用足,即蓄其 余,以待凶荒;。
bù zú zé zhǐ
这句话大意是:不足则止。
yú yòng zú zé yǐ sù dài rén
这句话大意是:余用足,则以粟贷人。
chūn bān zhī qiū liǎn zhī
这句话大意是:春颁之,秋敛之。
mǐn dì yuán nián chū chú shì mén shuì
这句话大意是:闵帝元年,初除市门税。
jí xuān dì jí wèi fù xīng rén shì zhī shuì
这句话大意是:及宣帝即位,复兴人市之税。
wǔ dì bǎo dìng yuán nián gǎi bā dīng bīng wèi shí èr dīng bīng lǜ suì yī yuè yì
这句话大意是:武帝保定元年,改八丁 兵为十二丁兵,率岁一月役。
jiàn dé èr nián gǎi jūn shì wèi shì guān mù bǎi xìng chōng zhī chú qí xiàn jí
这句话大意是:建德二年,改军士为侍官,募百姓充之,除其县籍。
shì hòu xià rén bàn wèi bīng yǐ
现代白话:是后夏人半为兵了。
xuān dì shí fā shān dōng zhū zhōu zēng yī yuè gōng wèi sì shí wǔ rì yì yǐ qǐ luò yáng gōng
这句话大意是:宣帝时,发山东诸州,增一月功为四十五日役,以起洛阳宫。
bìng yí xiāng zhōu liù fǔ yú luò yáng chēng dōng jīng liù fǔ
这句话大意是:并移相州六府于洛阳,称东京六府。
wǔ dì bǎo dìng èr nián zhēng yuè chū yú pú zhōu kāi hé qú tóng zhōu kāi lóng shǒu qú yǐ guǎng gài guàn
这句话大意是:武帝保定二年正月,初于蒲州开河渠,同州开龙首渠,以广溉灌。
gāo zǔ dēng yōng ba dōng jīng zhī yì chú rén shì zhī shuì
这句话大意是:高祖登庸, 罢东京之役,除人市之税。
shì shí wèi jiǒng wáng qiān sī mǎ xiāo nán xiāng cì pàn nì xīng shī zhū tǎo shǎng fèi jù wàn
这句话大意是:是时尉迥、王谦、司马消难相次叛逆,兴师诛讨,赏费 钜万。
jí shòu shàn yòu qiān dū fā shān dōng dīng huǐ zào gōng shì
这句话大意是:及受禅,又迁都,发山东丁,毁造宫室。
réng yī zhōu zhì yì dīng wèi shí èr fān jiang zé liù fān
这句话大意是:仍依周制,役丁为十二番,匠则六 番。
jí bān xīn lìng
这句话大意是:及颁新令。
zhì rén wǔ jiā wèi bǎo bǎo yǒu zhǎng
这句话大意是:制人五家为保,保有长。
bǎo wǔ wèi lǘ lǘ sì wèi zú jiē yǒu zhèng
这句话大意是:保五为闾,闾四为族,皆有正。
jī wài zhì lǐ zhèng bǐ lǘ zhèng dǎng zhǎng bǐ zú zhèng yǐ xiāng jiǎn chá yān
现代白话:畿外置里 正,比闾正,党长比族正,以相检察呢。
nán nǚ sān suì yǐ xià wèi huáng shí suì yǐ xià wèi xiǎo shí qī yǐ xià wèi zhōng shí bā yǐ shàng wèi dīng
这句话大意是:男女三岁已下为黄,十岁已下为小,十七 已下为中,十八已上为丁。
dīng cóng kè yì
这句话大意是:丁从课役。
liù shí wèi lǎo nǎi miǎn
这句话大意是:六十为老,乃免。
zì zhū wáng yǐ xià zhì yú dū du jiē gěi yǒng yè tián gè yǒu chà
这句话大意是:自诸王已下,至于都督, 皆给永业田,各有差。
duō zhě zhì yī bǎi qǐng shǎo zhě zhì sì shí mǔ
这句话大意是:多者至一百顷,少者至四十亩。
qí dīng nán zhōng nán yǒng yè lù tián jiē zūn hòu qí zhī zhì
这句话大意是:其丁男、中男永业露田,皆 遵后齐之制。
bìng kè shù yǐ sāng yú jí zǎo
这句话大意是:并课树以桑榆及枣。
qí yuán zhái lǜ sān kǒu gěi yī mǔ nú bì zé wǔ kǒu gěi yī mǔ
这句话大意是:其园宅,率三口给一亩,奴婢则五口给一亩。
dīng nán yī chuáng zū sù sān shí sāng tǔ diào yǐ juàn shī má tǔ yǐ bù juàn shī yǐ pǐ jiā mián sān liǎng
这句话大意是:丁 男一床,租粟三石,桑土调以绢𫄟,麻土以布,绢𫄟以匹,加绵三两。
bù yǐ duān jiā má sān jīn
这句话大意是:布以端,加 麻三斤。
dān dīng jí pú lì gè bàn zhī
这句话大意是:单丁及仆隶各半之。
wèi shòu de zhě jiē bù kè
这句话大意是:未受地者皆不课。
yǒu pǐn jué jí xiào zǐ shùn sūn yì fū jié fù bìng miǎn kè yì
这句话大意是:有品爵及孝子顺孙义夫节妇,并免 课役。
jīng guān yòu gěi zhí fèn tián
这句话大意是:京官又给职分田。
yī pǐn zhě gěi tián wǔ qǐng
这句话大意是:一品者给田五顷。
měi pǐn yǐ wǔ shí mǔ wèi chà zhì wǔ pǐn zé wèi tián sān qǐng liù pǐn èr qǐng wǔ shí mǔ
这句话大意是:每品以五十亩为差,至五品,则为田三 顷,六品二顷五十亩。
qí xià měi pǐn yǐ wǔ shí mǔ wèi chà zhì jiǔ pǐn wèi yī qǐng
这句话大意是:其下每品以五十亩为差,至九品为一顷。
wài guān yì gè yǒu zhí fèn tián yòu gěi gōng xiè tián yǐ gōng gōng yòng
这句话大意是:外官亦各有职分田, 又给公廨田,以供公用。
kāi huáng sān nián zhēng yuè dì rù xīn gōng
这句话大意是:开皇三年正月,帝入新宫。
chū lìng jūn rén yǐ èr shí yī chéng dīng
这句话大意是:初令军人以二十一成丁。
jiǎn shí èr fān měi suì wèi èr shí rì yì
这句话大意是:减十二番每岁为二十日役。
jiǎn diào juàn yī shū wèi èr zhàng
这句话大意是:减调绢一疋为二丈。
xiān shì shàng yī zhōu mò zhī bì guān zhì jiǔ fang shōu lì yán chí yán jǐng jiē jìn bǎi xìng cǎi yòng
这句话大意是:先是尚依周末之弊,官置酒坊收利,盐池盐井,皆禁百姓采用。
zhì shì ba jiǔ fāng tōng yán chí yán jǐng yǔ bǎi xìng gòng zhī yuǎn jìn dà yuè
这句话大意是:至是罢酒坊,通盐池盐井与百姓共之,远近大悦。
shì shí tū jué fàn sāi tǔ yù hún kòu biān jūn lǚ shù qǐ zhuǎn shū láo bì
这句话大意是:是时突厥犯塞,吐谷浑寇边,军 旅数起,转输劳敝。
dì nǎi lìng shuò zhōu zǒng guǎn zhào zhòng qīng yú cháng chéng yǐ běi dà xīng tún tián yǐ shí sāi xià
这句话大意是:帝乃令朔州总管赵仲卿,于长城以北大兴屯田,以实塞下。
yòu yú hé xī lēi bǎi xìng lì bǎo yíng tián jī gǔ
这句话大意是:又 于河西勒百姓立堡,营田积谷。
jīng shī zhì cháng píng jiān
这句话大意是:京师置常平监。
shì shí shān dōng shàng chéng qí sú jī qiǎo jiān wěi bì yì duò yóu zhě shí liù qī
这句话大意是:是时山东尚承齐俗,机巧奸伪,避 役惰游者十六七。
sì fāng pí rén huò zhà lǎo zhà xiǎo guī miǎn zū fù
这句话大意是:四方疲人,或诈老诈小,规免租赋。
gāo zǔ lìng zhōu xiàn dà suǒ mào yuè hù kǒu bù shí zhě zhèng cháng yuǎn pèi ér yòu kāi xiāng jiū zhī kē
这句话大意是:高祖令州县大索貌阅,户口 不实者,正长远配,而又开相纠之科。
dà gōng yǐ xià jiān lìng xī jí gè wèi hù tóu yǐ fáng róng yǐn
这句话大意是:大功已下,兼令析籍,各为户头,以防容隐。
yú shì jì zhàng jìn sì shí sì wàn sān qiān dīng xīn fù yī bǎi liù shí sì wàn yī qiān wǔ bǎi kǒu
这句话大意是:于是计帐进四十四万三千丁,新附一百六十四万一千五百口。
gāo jiǒng yòu yǐ rén jiān kè shū suī yǒu dìng fēn nián cháng zhēng nà chú zhù héng duō zhǎng lì sì qíng wén zhàng chū mò fù wú dìng bù nán yǐ tuī xiào nǎi wèi shū jí dìng yàng qǐng biàn xià zhū zhōu
这句话大意是:高颎又以人间课输, 虽有定分,年常征纳,除注恒多,长吏肆情,文帐出没,复无定簿,难以推校,乃 为输籍定样,请遍下诸州。
měi nián zhēng yuè wǔ rì xiàn lìng xún rén gè suí biàn jìn wǔ dǎng sān dǎng gòng wèi yī tuán yī yàng dìng hù shàng xià
这句话大意是:每年正月五日,县令巡人,各随便近,五党三党,共为 一团,依样定户上下。
dì cóng zhī
这句话大意是:帝从之。
zì shì jiān wú suǒ róng yǐ
现代白话:自是奸无所容了。
shí bǎi xìng chéng píng rì jiǔ suī shù zāo shuǐ hàn ér hù kǒu suì zēng
这句话大意是:时百姓承平日久,虽数遭水旱,而户口岁增。
zhū zhōu diào wù měi suì hé nán zì tóng guān hé běi zì pú bǎn dá yú jīng shī xiāng zhǔ yú lù zhòu yè bù jué zhě shù yuè
这句话大意是:诸州调物,每岁河南自潼关,河 北自蒲坂,达于京师,相属于路,昼夜不绝者数月。
dì jì gōng lǚ jiǎn yuē liù gōng xián fú huàn zhuó zhī yī
这句话大意是:帝既躬履俭约,六宫咸服浣濯 之衣。
shèng yú gòng yù yǒu gù bì zhě suí lìng bǔ yòng jiē bù gǎi zuò
这句话大意是:乘舆供御有故敝者,随令补用,皆不改作。
fēi xiǎng yàn zhī shì suǒ shí bù guò yī ròu ér yǐ
这句话大意是:非享燕之事,所食不过一肉而已。
yǒu sī cháng jìn gàn jiāng yǐ bù dài zhù zhī dì yòng wèi shāng fèi dà jiā qiǎn zé
这句话大意是:有司尝进干姜,以布袋贮之,帝用为伤费,大加谴责。
hòu jìn xiāng fù yǐ zhān dài yīn chī suǒ sī yǐ wéi hòu jiè yān
现代白话:后进香,复以毡袋,因笞所 司,以为后诫呢。
yóu shì nèi wài lǜ zhí fǔ tǎng chōng shí bǎi guān lù cì jí shǎng gōng chén jiē chū yú fēng hòu yān
现代白话:由是内外率职,府帑充实,百官禄赐及赏功臣,皆出于丰厚呢。
jiǔ nián chén píng dì qīn yù zhū què mén láo kǎi xuán shī yīn xíng qìng shǎng
这句话大意是:九年,陈平,帝亲御朱雀门劳凯旋师,因行庆赏。
zì mén wài jiā dào liè bù bó zhī jī dá yú nán guō yǐ cì bān gěi
这句话大意是:自门外夹道列布帛之积,达于南 郭,以次颁给。
suǒ fèi sān bǎi yú wàn duàn
这句话大意是:所费三百余万段。
dì yǐ jiāng biǎo chū dìng gěi fù shí nián
这句话大意是:帝以江表初定,给复十年。
zì yú zhū zhōu bìng miǎn dāng nián zū fù shí nián wǔ yuè yòu yǐ yǔ nèi wú shì yì kuān yáo fù
这句话大意是:自余诸州,并免当年 租赋,十年五月,又以宇内无事,益宽徭赋。
bǎi xìng nián wǔ shí zhě shū yōng tíng fáng
这句话大意是:百姓年五十者,输庸停防。
shí yī nián jiāng nán yòu fǎn yuè guó gōng yáng sù tǎo píng zhī shī hái cì wù shén guǎng
这句话大意是:十一年, 江南又反,越国公杨素讨平之,师还,赐物甚广。
qí yú chū shī mìng shǎng yì mò bù yōu lóng
这句话大意是:其余出师命赏,亦莫不优隆。
shí èr nián yǒu sī shàng yán kù cáng jiē mǎn
这句话大意是:十 二年,有司上言,库藏皆满。
dì yuē zhèn jì báo fù yú rén yòu dà jīng cì yòng hé de ěr yě
现代白话:帝曰:“朕既薄赋于人,又大经赐用,何得你也?
duì yuē yòng chǔ cháng chū nà chǔ cháng rù
这句话大意是:” 对曰:“用处常出,纳处常入。
lüè jì měi nián cì yòng zhì shù bǎi wàn duàn céng wú jiǎn sǔn
这句话大意是:略计每年赐用至数百万段,曾无减损。
yú shì nǎi gèng pì zuǒ cáng zhī yuàn gòu wū yǐ shòu zhī
这句话大意是:”于是乃更 辟左藏之院,构屋以受之。
xià zhào yuē jì fù ér jiào fāng zhī lián chǐ níng jī yú rén wú cáng fǔ kù
这句话大意是:下诏曰:“既富而教,方知廉耻,宁积于人,无藏府库。
hé běi hé dōng jīn nián tián zū sān fēn jiǎn yī bīng jiǎn bàn gōng diào quán miǎn
这句话大意是:河北、河东今年田租,三分减一,兵减半,功调全免。
shí tiān xià hù kǒu suì zēng jīng fǔ jí sān hé de shǎo ér rén zhòng yī shí bù gěi
这句话大意是:时天下户口岁增,京辅及三河,地少而人众,衣食不给。
yì zhě xián yù xǐ jiù kuān xiāng
这句话大意是:议者咸欲徙就宽乡。
qí nián dōng dì mìng zhū zhōu kǎo shǐ yì zhī
这句话大意是:其年冬,帝命诸州考使议之。
yòu lìng shàng shū yǐ qí shì cè wèn sì fāng gòng shì jìng wú cháng suàn
这句话大意是:又令尚书以其事策问四方贡士,竟无长算。
dì nǎi fā shǐ sì chū jūn tiān xià zhī tián
这句话大意是:帝乃发使 四出,均天下之田。
qí xiá xiāng měi dīng cái zhì èr shí mǔ lǎo xiǎo yòu shǎo yān
现代白话:其狭乡,每丁才至二十亩,老小又少呢。
shí sān nián dì mìng yáng sù chū yú qí zhōu běi zào rén shòu gōng
这句话大意是:十三年,帝命杨素出,于岐州北造仁寿宫。
sù suì yí shān yīn gǔ yíng gòu guān yǔ chóng tái lèi xiè wǎn zhuǎn xiāng zhǔ
这句话大意是:素遂夷山堙谷,营构观宇,崇台累 榭,宛转相属。
yì shǐ yán jí dīng fū duō sǐ pí bì diān pú zhě tuī tián kēng kǎn fù yǐ tǔ shí yīn ér zhù wèi píng dì
这句话大意是:役使严急,丁夫多死,疲敝颠仆者,推填坑坎,覆以土石,因而筑 为平地。
sǐ zhě yǐ wàn shù
这句话大意是:死者以万数。
gōng chéng dì xíng xìng yān
现代白话:宫成,帝行幸呢。
shí fāng shǔ yuè ér sǐ rén xiāng cì yú dào sù nǎi yī qiè fén chú zhī
这句话大意是:时方暑月,而死人相次于道,素乃一切焚 除之。
dì pō zhī qí shì shén bú yuè
这句话大意是:帝颇知其事,甚不悦。
jí rù xīn gōng yóu guān nǎi xǐ yòu wèi sù wèi zhōng
这句话大意是:及入新宫游观,乃喜,又谓素为忠。
hòu dì yǐ suì mù wǎn rì dēng rén shòu diàn zhōu wàng yuán xí jiàn gōng wài lín huǒ mí màn yòu wén kū shēng
这句话大意是:后帝以岁暮晚日 登仁寿殿,周望原隰,见宫外磷火弥漫,又闻哭声。
lìng zuǒ yòu guān zhī bào yuē guǐ huǒ
这句话大意是:令左右观之,报曰:“鬼火。
dì yuē cǐ děng gōng yì ér sǐ jì shǔ nián mù hún pò sī guī yé
这句话大意是:” 帝曰:“此等工役而死,既属年暮,魂魄思归耶?
nǎi lìng sǎ jiǔ xuān chì yǐ zhòu qiǎn zhī zì shì nǎi xi
这句话大意是:”乃令洒酒宣敕,以咒遣之,自 是乃息。
kāi huáng sān nián cháo tíng yǐ jīng shī cāng lǐn shàng xū yì wèi shuǐ hàn zhī bèi yú shì zhào yú pú shǎn guó xióng yī luò zhèng huái shào wèi biàn xǔ rǔ děng shuǐ cì shí sān zhōu zhì mù yùn mǐ dīng
现代白话:开皇三年,朝廷以京师仓廪尚虚,议为水旱之备,于是诏于蒲、陕、虢、熊、 伊、洛、郑、怀、邵、卫、汴、许、你等水次十三州,置募运米丁。
yòu yú wèi zhōu zhì lí yáng cāng luò zhōu zhì hé yáng cāng shǎn zhōu zhì cháng píng cāng huá zhōu zhì guǎng tōng cāng zhuǎn xiāng guàn zhù
这句话大意是:又于卫州置黎 阳仓,洛州置河阳仓,陕州置常平仓,华州置广通仓,转相灌注。
cáo guān dōng jí fén jìn zhī sù yǐ gěi jīng shī
这句话大意是:漕关东及汾、晋 之粟,以给京师。
yòu qiǎn cāng bù shì láng wéi zàn xiàng pú shǎn yǐ dōng mù rén néng yú luò yáng yùn mǐ sì shí shí jīng dǐ zhù zhī xiǎn dá yú cháng píng zhě miǎn qí zhēng shù
这句话大意是:又遣仓部侍郎韦瓒,向蒲、陕以东募人能于洛阳运米四十石,经 砥柱之险,达于常平者,免其征戍。
qí hòu yǐ wèi shuǐ duō shā liú yǒu shēn qiǎn cáo zhě kǔ zhī
这句话大意是:其后以渭水多沙,流有深浅,漕者苦之。
sì nián zhào yuē
这句话大意是:四年, 诏曰:。
jīng yì suǒ jū wǔ fāng fú còu zhòng guān sì sài shuǐ lù jiān nán dà hé zhī liú bō lán dōng zhù bǎi chuān hǎi dú wàn lǐ jiāo tōng
这句话大意是:京邑所居,五方辐凑,重关四塞,水陆艰难,大河之流,波澜东注,百川海渎, 万里交通。
suī sān mén zhī xià huò yǒu wēi lǜ dàn fā zì xiǎo píng lù yùn zhì shǎn hái cóng hé shuǐ rù yú wèi chuān jiān jí shàng liú kòng yǐn fén jìn zhōu chē lái qù wèi yì shū guǎng
这句话大意是:虽三门之下,或有危虑,但发自小平,陆运至陕,还从河水,入于渭川, 兼及上流,控引汾、晋,舟车来去,为益殊广。
ér wèi chuān shuǐ lì dà xiǎo wú cháng liú qiǎn shā shēn jí chéng zǔ hé
这句话大意是:而渭川水力,大小无常,流浅沙深, 即成阻阂。
jì qí tú lù shù bǎi ér yǐ dòng yí qì xù bù néng wǎng fù fàn zhōu zhī yì rén yì láo zhǐ
这句话大意是:计其途路,数百而已,动移气序,不能往复,泛舟之役,人亦劳止。
zhèn jūn lín qū yǔ xīng lì chú hài gōng sī zhī bì qíng shí mǐn zhī
这句话大意是:朕 君临区宇,兴利除害,公私之弊,情实愍之。
gù dōng fā tóng guān xī yǐn wèi shuǐ yīn jiè rén lì kāi tōng cáo qú liàng shì jì gōng yì kě chéng jiù
这句话大意是:故东发潼关,西引渭水,因藉人力, 开通漕渠,量事计功,易可成就。
yǐ lìng gōng jiàng xún lì qú dào guān dì lǐ zhī yi shěn zhōng jiǔ zhī yì yī de kāi záo wàn dài wú huǐ
这句话大意是:已令工匠,巡历渠道,观地理之宜,审终久之义, 一得开凿,万代无毁。
kě shǐ guān jí sī jiā fāng zhōu jù fǎng chén hūn cáo yùn yán sù bù tíng xún rì zhī gōng kān shěng yì wàn
这句话大意是:可使官及私家,方舟巨舫,晨昏漕运,沿溯不停,旬日之功, 堪省亿万。
chéng zhī shí dāng yán shǔ dòng zhì pí qín rán bù yǒu zàn láo ān néng yǒng yì
这句话大意是:诚知时当炎暑,动致疲勤,然不有暂劳,安能永逸。
xuān gào rén shù zhī zhèn yì yān
现代白话:宣告人庶,知朕意 呢。
yú shì mìng yǔ wén kǎi lǜ shuǐ gōng záo qú yǐn wèi shuǐ zì dà xīng chéng dōng zhì tóng guān sān bǎi yú lǐ míng yuē guǎng tōng qú
这句话大意是:于是命宇文恺率水工凿渠,引渭水,自大兴城东至潼关三百余里,名曰广通渠。
zhuǎn yùn tōng lì guān nèi lài zhī
这句话大意是:转运通利,关内赖之。
zhū zhōu shuǐ hàn xiōng jī zhī chù yì biàn kāi cāng zhèn gěi
这句话大意是:诸州水旱凶饥之处,亦便开仓赈给。
wǔ nián wǔ yuè gōng bù shàng shū xiāng yáng xiàn gōng zhǎng sūn píng zòu yuē gǔ zhě sān nián gēng ér yú yī nián zhī jī jiǔ nián zuò ér yǒu sān nián zhī chǔ suī shuǐ hàn wèi zāi ér rén wú cài sè jiē yóu quàn dǎo yǒu fāng xù jī xiān bèi gù yě
这句话大意是:五年五月,工部尚书、襄阳县公长孙平奏曰:“古者三年耕而余一年之积,九 年作而有三年之储,虽水旱为灾,而人无菜色,皆由劝导有方,蓄积先备故也。
qù nián kàng yáng guān nèi bù shú bì xià āi mǐn lí yuán shén yú chì zǐ
这句话大意是:去 年亢阳,关内不熟,陛下哀愍黎元,甚于赤子。
yùn shān dōng zhī sù zhì cháng píng zhī guān kāi fā cāng lǐn pǔ jiā zhèn cì
这句话大意是:运山东之粟,置常平之官,开发仓 廪,普加赈赐。
shǎo shí zhī rén mò bù fēng zú
这句话大意是:少食之人,莫不丰足。
hóng ēn dà dé qián gǔ wèi bǐ
这句话大意是:鸿恩大德,前古未比。
qí qiáng zōng fù shì jiā dào yǒu yú zhě jiē jìng chū sī cái dì xiāng zhōu shàn
这句话大意是:其强宗富室,家道有 余者,皆竞出私财,递相赒赡。
cǐ nǎi fēng xíng cǎo yǎn cóng huà ér rán
这句话大意是:此乃风行草偃,从化而然。
dàn jīng guó zhī lǐ xū cún dìng shì
这句话大意是:但经国之理,须存定式。
yú shì zòu lìng zhū zhōu bǎi xìng jí jūn rén quàn kè dāng shè gòng lì yǎng cāng
这句话大意是:” 于是奏令诸州百姓及军人,劝课当社,共立养仓。
shōu huò zhī rì suí qí suǒ de guān kè chū sù jí mài yú dāng shè zào cāng jiào zhù zhī
这句话大意是:收获之日,随其所得,观课出粟 及麦,于当社造仓窖贮之。
jí wěi shè sī zhí zhàng jiǎn jiào měi nián shōu jī wù shǐ juān bài
这句话大意是:即委社司,执帐检校,每年收积,勿使捐败。
ruò shí huò bù shú dāng shè yǒu jī jǐn zhě jí yǐ cǐ gǔ zhèn gěi
这句话大意是:若时或不 熟,当社有饥谨者,即以此谷赈给。
zì shì zhū zhōu chǔ zhì wěi jī
这句话大意是:自是诸州储峙委积。
qí hòu guān zhōng lián nián dà hàn ér qīng yǎn biàn xǔ cáo bó chén rén qiáo yù zhèng luò yī yǐng pī děng zhōu dà shuǐ bǎi xìng jī jǐn
这句话大意是:其后关中连年大旱,而青、 兖、汴、许、曹、亳、陈、仁、谯、豫、郑、洛、伊、颍、邳等州大水,百姓饥馑。
gāo zǔ nǎi mìng sū wēi děng fēn dào kāi cāng zhèn gěi
这句话大意是:高祖乃命苏威等,分道开仓赈给。
yòu mìng sī nóng chéng wáng bǐng fā guǎng tōng zhī sù sān bǎi yú wàn dàn yǐ zhěng guān zhōng yòu fā gù chéng zhōng zhōu dài jiù sù jiàn tiào yú rén
这句话大意是:又命司农丞王禀,发广通之粟三百余万石,以拯 关中,又发故城中周代旧粟,贱粜与人。
mǎi niú lǘ liù qiān yú tóu fēn gěi yóu pín zhě lìng wǎng guān dōng jiù shí
这句话大意是:买牛驴六千余头,分给尤贫者,令往关东 就食。
qí zāo shuǐ hàn zhī zhōu jiē miǎn qí nián zū fù
这句话大意是:其遭水旱之州,皆免其年租赋。
shí sì nián guān zhōng dà hàn rén jī
这句话大意是:十四年,关中大旱,人饥。
shàng xìng luò yáng yīn lìng bǎi xìng jiù shí
这句话大意是:上幸洛阳,因令百姓就食。
cóng guān bìng zhǔn jiàn kǒu zhèn gěi bù yǐ guān wèi wéi xiàn
这句话大意是:从官并准见口赈给,不 以官位为限。
míng nián dōng xún shòu yīn cí tài shān
这句话大意是:明年,东巡狩,因祠泰山。
shì shí yì cāng zhù zài rén jiān duō yǒu fèi juān
这句话大意是:是时义仓贮在人间,多有费捐。
shí wǔ nián èr yuè zhào yuē běn zhì yì cāng zhǐ fáng shuǐ hàn bǎi xìng zhī tú bù sī jiǔ jì qīng ěr fèi juān yú hòu fá jué
现代白话:十五年二 月,诏曰:“本置义仓,止防水旱,百姓之徒,不思久计,轻你费捐,于后乏绝。
yòu běi jìng zhū zhōu yì yú yú chǔ yún xià zhǎng líng yán lán fēng shàn liáng gān guā děng zhōu suǒ yǒu yì cāng zá zhǒng bìng nà běn zhōu
这句话大意是:又北境诸州,异于余处,云、夏、长、灵、盐、兰、丰、鄯、凉、甘、瓜等州,所 有义仓杂种,并纳本州。
ruò rén yǒu hàn jiǎn shǎo liáng xiān gěi zá zhǒng jí yuǎn nìng sù
这句话大意是:若人有旱俭少粮,先给杂种及远年粟。
shí liù nián zhēng yuè yòu zhào qín dié chéng kāng wǔ wén fāng dàng xù táo mín wèi jì hé kuò bīn lǒng jīng níng yuán fū dān yán suí yín fú děng zhōu shè cāng bìng yú dāng xiàn ān zhì
这句话大意是:”十六年正月,又 诏秦、叠、成、康、武、文、芳、宕、旭、洮、岷、渭、纪、河、廓、豳、陇、泾、 宁、原、敷、丹、延、绥、银、扶等州社仓,并于当县安置。
èr yuè yòu zhào shè cāng zhǔn shàng zhōng xià sān děng shuì shàng hù bù guò yī shí zhōng hù bù guò qī dòu xià hù bù guò sì dòu
这句话大意是:二月,又诏社仓,准 上中下三等税,上户不过一石,中户不过七斗,下户不过四斗。
qí hòu shān dōng pín nián lín yǔ qǐ sòng chén bó cáo dài qiáo yǐng děng zhū zhōu dá yú cāng hǎi jiē kùn shuǐ zāi suǒ zài chén nì
这句话大意是:其后山东频年霖雨, 杞、宋、陈、亳、曹、戴、谯、颍等诸州,达于沧海,皆困水灾,所在沉溺。
shí bā nián tiān zǐ qiǎn shǐ jiāng shuǐ gōng xún xíng chuān yuán xiāng shì gāo xià fā suí jìn dīng yǐ shū dǎo zhī
这句话大意是:十八 年,天子遣使,将水工,巡行川源,相视高下,发随近丁以疏导之。
kùn fá zhě kāi cāng zhèn gěi qián hòu yòng gǔ wǔ bǎi yú shí
这句话大意是:困乏者,开仓 赈给,前后用谷五百余石。
zāo shuǐ zhī chù zū diào jiē miǎn
这句话大意是:遭水之处,租调皆免。
zì shì pín yǒu nián yǐ
现代白话:自是频有年了。
kāi huáng bā nián wǔ yuè gāo jiǒng zòu zhū zhōu wú kè tiáo chǔ jí kè zhōu guǎn hù shù shǎo zhě guān rén lù lì chéng qián yǐ lái héng chū suí jìn zhī zhōu
这句话大意是:开皇八年五月,高颎奏诸州无课调处,及课州管户数少者,官人禄力,乘前已 来,恒出随近之州。
dàn pàn guān běn wèi mù rén yì lì lǐ chū suǒ bù
这句话大意是:但判官本为牧人,役力理出所部。
qǐng yú suǒ guǎn hù nèi jì hù zhēng shuì
这句话大意是:请于所管户内,计户征税。
dì cóng zhī
这句话大意是:帝从之。
xiān shì jīng guān jí zhū zhōu bìng gěi gōng xiè qián huí yì shēng lì yǐ gěi gōng yòng
这句话大意是:先是京官及诸州,并给公廨钱,回易生利,以给公用。
zhì shí sì nián liù yuè gōng bù shàng shū ān píng jùn gōng sū xiào cí děng yǐ wéi suǒ zài guān sī yīn xún wǎng xī yǐ gōng xiè qián wù chū jǔ xīng shēng wéi lì shì qiú fán rǎo bǎi xìng bài sǔn fēng sú mò sī zhī shén
这句话大意是:至十四年六月,工 部尚书、安平郡公苏孝慈等,以为所在官司,因循往昔,以公廨钱物,出举兴生, 唯利是求,烦扰百姓,败损风俗,莫斯之甚。
yú shì zòu jiē gěi de yǐ yíng nóng huí yì qǔ lì yī jiē jìn zhǐ
这句话大意是:于是奏皆给地以营农,回易取利,一 皆禁止。
shí qī nián shí yī yuè zhào zài jīng jí zài wài zhū sī gōng xiè zài shì huí yì jí zhū chǔ xīng shēng bìng tīng zhī
这句话大意是:十七年十一月,诏在京及在外诸司公廨,在市回易及诸处兴生,并听之。
wéi jìn chū jǔ shōu lì yún
这句话大意是:唯禁出举收利云。
yáng dì jí wèi shì shí hù kǒu yì duō fǔ kù yíng yì nǎi chú fù rén jí nú bì bù qǔ zhī kè
这句话大意是:炀帝即位,是时户口益多,府库盈溢,乃除妇人及奴婢部曲之课。
nán zǐ yǐ èr shí èr chéng dīng
这句话大意是:男子以二十 二成丁。
shǐ jiàn dōng dōu yǐ shàng shū lìng yáng sù wèi yíng zuò dà jiān měi yuè yì dīng èr bǎi wàn rén
这句话大意是:始建东都,以尚书令杨素为营作大监,每月役丁二百万人。
xǐ luò zhōu guō nèi rén jí tiān xià zhū zhōu fù shāng dà jiǎ shù wàn jiā yǐ shí zhī
这句话大意是:徙洛州郭内人 及天下诸州富商大贾数万家以实之。
xīn zhì xìng luò jí huí luò cāng
这句话大意是:新置兴洛及回洛仓。
yòu yú zào jiàn yíng xiǎn rén gōng yuàn yòu lián jiē běi zhì xīn ān nán jí fēi shān xi zhì miǎn chí zhōu wéi shù bǎi lǐ
这句话大意是:又于皂涧营显仁宫,苑囿 连接,北至新安,南及飞山,西至渑池,周围数百里。
kè tiān xià zhū zhōu gè gòng cǎo mù huā guǒ qí qín yì shòu yú qí zhōng kāi qú yǐn gǔ luò shuǐ zì yuàn xi rù ér dōng zhù yú luò
这句话大意是:课天下诸州,各贡草木花果、 奇禽异兽于其中,开渠,引谷、洛水,自苑西入,而东注于洛。
yòu zì bǎn zhǔ yǐn hé dá yú huái hǎi wèi zhī yù hé
这句话大意是:又自板渚引河,达 于淮海,谓之御河。
hé pàn zhù yù dào shù yǐ liǔ
这句话大意是:河畔筑御道,树以柳。
yòu mìng huáng mén shì láng wáng hóng shàng yí tóng yú shì chéng wǎng jiāng nán zhū zhōu cǎi dà mù yǐn zhì dōng dōu
这句话大意是:又命黄门侍郎王弘,上仪同于士澄,往 江南诸州采大木,引至东都。
suǒ jīng zhōu xiàn dì sòng wǎng fǎn shǒu wěi xiāng zhǔ bù jué zhě qiān lǐ
这句话大意是:所经州县,递送往返,首尾相属,不绝者千里。
ér dōng dōu yì shǐ cù pò jiāng pū ér bì zhě shí sì wǔ yān
现代白话:而东 都役使促迫,僵仆而毙者,十四五呢。
měi yuè zài sǐ dīng dōng zhì chéng gāo běi zhì hé yáng chē xiāng wàng yú dào
这句话大意是:每月载死丁,东至城皋,北至河阳,车相望 于道。
shí dì jiāng shì liáo jié zēng zhì jūn fǔ sǎo dì wèi bīng
这句话大意是:时帝将事辽、碣,增置军府,扫地为兵。
zì shì zū fù zhī rén yì jiǎn yǐ
现代白话:自是租赋之人益减了。
yòu zào lóng zhōu fèng yǎn huáng lóng chì jiàn lóu chuán miè fǎng
这句话大意是:又造龙舟凤 甗,黄龙赤舰,楼船篾舫。
mù zhū shuǐ gōng wèi zhī diàn jiǎo yì jǐn xíng kù zhí qīng sī lǎn wǎn chuán yǐ xìng jiāng dū dì yù lóng zhōu wén wǔ guān wǔ pǐn yǐ shàng gěi lóu chuán jiǔ pǐn yǐ shàng gěi huáng miè fǎng zhú lú xiāng jiē èr bǎi yú lǐ
这句话大意是:募诸水工,谓之殿脚,衣锦行袴,执青丝缆挽船,以幸 江都,帝御龙舟,文武官五品已上给楼船,九品已上给黄篾舫,舳舻相接,二百余 里。
suǒ jīng zhōu xiàn bìng lìng gòng dùn xiàn shí fēng bàn zhě jiā guān jué quē fá zhě qiǎn zhì sǐ
这句话大意是:所经州县,并令供顿,献食丰办者加官爵,阙乏者谴至死。
yòu shèng xiū chē yú niǎn lù jīng qí yǔ yí zhī shì
这句话大意是:又盛修车舆辇辂, 旌旗羽仪之饰。
kè tiān xià zhōu xiàn fán gǔ jiǎo chǐ yá pí gé máo yǔ kě shì qì yòng kān wèi chǎng ěr zhě jiē zé yān
现代白话:课天下州县,凡骨角齿牙,皮革毛羽,可饰器用,堪为氅毦者,皆 责呢。
zhēng fā cāng cù cháo mìng xī bàn bǎi xìng qiú bǔ wǎng gǔ biàn yě shuǐ lù qín shòu dài jìn yóu bù néng gěi ér mǎi yú háo fù xù jī zhī jiā qí jià téng yǒng
这句话大意是:征发仓卒,朝命夕办,百姓求捕,网罟遍野,水陆禽兽殆尽,犹不能给,而 买于豪富蓄积之家,其价腾踊。
shì suì zhái zhì wěi yī zhí shí jiān bái lù xiān bàn zhī
这句话大意是:是岁,翟雉尾一直十缣,白鹭鲜半之。
nǎi shǐ tún tián zhǔ shì cháng jùn shǐ chì tǔ guó zhì luó chà
这句话大意是:乃使屯田主事常骏使赤土国,致罗刹。
yòu shǐ cháo qǐng dài fū zhāng zhèn zhōu jī liú qiú fú lǔ shù wàn
这句话大意是:又使朝请大夫张镇州击流求,俘虏数万。
shì zú shēn rù méng fàn zhàng lì něi jí ér sǐ zhě shí bā jiǔ
这句话大意是:士卒深入,蒙犯瘴疠,馁疾而死者十八九。
yòu yǐ xī yù duō zhū bǎo wù lìng péi ju wǎng zhāng yè jiān zhū shāng hú hù shì
这句话大意是:又以西域多诸宝物,令裴矩往张掖,监 诸商胡互市。
dàn zhī yǐ lì quàn lìng rù cháo
这句话大意是:啖之以利,劝令入朝。
zì shì xī yù zhū fān wǎng lái xiāng jì suǒ jīng zhōu jùn pí yú sòng yíng mí fèi yǐ wàn wàn jì
这句话大意是:自是西域诸蕃,往来相继,所经州郡,疲于送 迎,糜费以万万计。
míng nián dì běi xún shòu
这句话大意是:明年,帝北巡狩。
yòu xìng zhòng bǎi wàn běi zhù cháng chéng xi jù yú lín dōng zhì zǐ hé mián gèn qiān yú lǐ sǐ zhě tài bàn
这句话大意是:又兴众百万,北筑长城,西距榆林,东至紫河,绵亘千余里, 死者太半。
sì nián fā hé běi zhū jùn bǎi yú wàn zhòng yǐn qìn shuǐ nán dá yú hé běi tōng zhuō jùn
这句话大意是:四年,发河北诸郡百余万众,引沁水,南达于河,北通涿郡。
zì shì yǐ dīng nán bù gōng shǐ yǐ fù rén cóng yì
这句话大意是:自是以丁 男不供,始以妇人从役。
wǔ nián xi xún hé yòu
这句话大意是:五年,西巡河右。
xī yù zhū hú pèi jīn yù bèi jǐn jì fén xiāng zòu yuè yíng hòu dào zuǒ
这句话大意是:西域诸胡,佩金玉,被锦罽,焚香奏乐, 迎候道左。
dì nǎi lìng wǔ wēi zhāng yè shì nǚ shèng shì zòng guān
这句话大意是:帝乃令武威、张掖士女,盛饰纵观。
yī fú chē mǎ bù xiǎn zhě zhōu xiàn dū kè yǐ kuā shì zhī
这句话大意是:衣服车马不鲜者,州县督课,以夸 示之。
qí nián dì qīn zhēng tǔ yù hún pò zhī yú chì shuǐ
这句话大意是:其年,帝亲征吐谷浑,破之于赤水。
mù róng fú yǔn wěi qí jiā shǔ xi bēn qīng hǎi
这句话大意是:慕容佛允委其家属,西奔青海。
dì zhù bīng bù chū yù tiān lín yǔ jīng dà dǒu bá gǔ shì zú sǐ zhě shí èr sān yān mǎ lǘ shí bā jiǔ
现代白话:帝驻兵 不出,遇天霖雨,经大斗拔谷,士卒死者十二三呢,马驴十八九。
yú shì zhì hé yuán jùn jī shí zhèn
这句话大意是:于是置河源郡、 积石镇。
yòu yú xī yù zhī de zhì xī hǎi shàn shàn qiě mò děng jùn
这句话大意是:又于西域之地置西海、鄯善、且末等郡。
zhé tiān xià zuì rén pèi wèi shù zú dà kāi zhūn tián fā xī fāng zhū jùn yùn liáng yǐ gěi zhī
这句话大意是:谪天下罪人,配为戍卒,大开屯 田,发西方诸郡运粮以给之。
dào lǐ xuán yuǎn jiān yù kòu chāo sǐ wáng xiāng xù
这句话大意是:道里悬远,兼遇寇抄,死亡相续。
liù nián jiāng zhēng gāo lí yǒu sī zòu bīng mǎ yǐ duō sǔn hào
这句话大意是:六年,将征高丽,有司奏兵马已多损耗。
zhào yòu kè tiān xià fù rén liàng qí zī chǎn chū qián shì wǔ mǎ tián yuán shù
这句话大意是:诏又课天下富人,量其赀产,出钱市 武马,填元数。
xiàn lìng qǔ zú
这句话大意是:限令取足。
fù diǎn bīng jù qì zhàng jiē lìng jīng xīn làn è zé shǐ rén biàn zhǎn
这句话大意是:复点兵具器仗,皆令精新,滥恶则使人便斩。
yú shì mǎ pǐ zhì shí wàn
这句话大意是:于是马匹 至十万。
qī nián dōng dà huì zhuō jùn
这句话大意是:七年冬,大会涿郡。
fēn jiāng huái nán bīng pèi xiāo wèi dà jiàng jūn lái hù r bié yǐ zhōu shī jì cāng hǎi zhú lú shù bǎi lǐ
这句话大意是:分江淮南兵,配骁卫大将军来护儿,别以舟师济沧海, 舳舻数百里。
bìng zǎi jūn liáng qī yǔ dà bīng huì píng rǎng
这句话大意是:并载军粮,期与大兵会平壤。
shì suì shān dōng hé nán dà shuǐ piào méi sì shí yú jùn zhòng yǐ liáo dōng fù bài sǐ zhě shù shí wàn yīn shǔ yì jí shān dōng yóu shén
这句话大意是:是岁山东、河南大水,漂没四十余郡, 重以辽东覆败,死者数十万,因属疫疾,山东尤甚。
suǒ zài jiē yǐ zhēng liǎn gòng zhàng jūn lǚ suǒ zī wèi wu bǎi xìng suī kùn ér fú zhī xù yě
这句话大意是:所在皆以征敛供帐军旅所资为 务,百姓虽困,而弗之恤也。
měi jí yáo zú fù yǒu suǒ zhēng qiú zhǎng lì bì xiān jiàn mǎi zhī rán hòu xuān xià nǎi guì mài yú rén dàn mù zhī jiān jià yíng shù bèi póu kè zhēng liǎn qǔ bàn yī shí
这句话大意是:每急徭卒赋,有所征求,长吏必先贱买之,然后宣下, 乃贵卖与人,旦暮之间,价盈数倍,裒刻征敛,取办一时。
qiáng zhě jù ér wèi dào ruò zhě zì mài wèi nú bì
这句话大意是:强者聚而为盗,弱者自 卖为奴婢。
jiǔ nián zhào yòu kè guān zhōng fù rén jì qí zī chǎn chū lǘ wǎng yī wú hé yuán qiě mò yùn liáng
现代白话:九年,诏又课关中富人,计其赀产出驴,往伊我、河源、且末运粮。
duō zhě zhì shù bǎi tóu měi tóu jià zhì wàn yú
这句话大意是:多 者至数百头,每头价至万余。
yòu fā zhū zhōu dīng fēn wéi sì fān yú liáo xī liǔ chéng yíng tún wǎng lái jiān kǔ shēng yè jǐn qìng
这句话大意是:又发诸州丁,分为四番,于辽西柳城营屯,往来艰苦, 生业尽罄。
dào zéi sì qǐ dào lù gé jué lǒng yòu mù mǎ jǐn wèi nú zéi suǒ lüè yáng xuán gǎn chéng xū wéi luàn
这句话大意是:盗贼四起,道路隔绝,陇右牧马,尽为奴贼所掠,杨玄感乘虚为乱。
shí dì zài liáo dōng wén zhī jù guī yú gāo yáng jùn
这句话大意是:时 帝在辽东,闻之,遽归于高阳郡。
jí xuán gǎn píng dì wèi shì chén yuē xuán gǎn yī hū ér cóng zhě rú shì yì zhī tiān xià rén bù yù duō duō zé wèi zéi
这句话大意是:及玄感平,帝谓侍臣曰:“玄感一呼而从者如市, 益知天下人不欲多,多则为贼。
bù jìn zhū hòu wú yǐ shì quàn
这句话大意是:不尽诛,后无以示劝。
nǎi lìng péi yùn qióng qí dǎng yǔ zhào jùn xiàn kēng shā zhī sǐ zhě bù kě shèng shǔ
这句话大意是:”乃令裴蕴穷其党与,诏郡 县坑杀之,死者不可胜数。
suǒ zài jīng hài
这句话大意是:所在惊骇。
jǔ tiān xià zhī rén shí fēn jiǔ wèi dào zéi jiē dào wǔ mǎ shǐ zuò cháng qiāng gōng xiàn chéng yì
这句话大意是:举天下之人十分,九为盗贼,皆盗武马,始 作长枪,攻陷城邑。
dì yòu mìng jùn xiàn zhì dū bǔ yǐ tǎo zéi
这句话大意是:帝又命郡县置督捕以讨贼。
yì qiǎn mù rén zhēng liáo mǎ shǎo bù chōng bā tuó ér xǔ wèi liù tuó
这句话大意是:益遣募人征辽,马少不充八驮,而 许为六驮。
yòu bù zú tīng bàn yǐ lǘ chōng
这句话大意是:又不足,听半以驴充。
zài lù táo zhě xiāng jì zhí huò jiē zhǎn zhī ér mò néng zhǐ
这句话大意是:在路逃者相继,执获皆斩之,而莫能止。
dì bù yì
这句话大意是:帝不怿。
yù gāo lí zhí sòng pàn chén hú sī zhèng qiǎn shǐ qiú xiáng fā zhào shè zhī
这句话大意是:遇高丽执送叛臣斛斯政,遣使求降,发诏赦之。
qiú zhèng zhì yú jīng shī yú kāi yuǎn mén wài zhé ér shè shā zhī
这句话大意是:囚政至于京师,于开远门外,磔而 射杀之。
suì xìng tài yuán wèi tū jué wéi yú yàn mén
这句话大意是:遂幸太原,为突厥围于雁门。
tū jué xún sàn jù hái luò yáng mù yì xiāo guǒ yǐ chōng jiù shù
这句话大意是:突厥寻散,遽还洛阳,募益骁果,以充旧数。
shì shí bǎi xìng fèi yè tún jí chéng bǎo wú yǐ zì jǐ
这句话大意是:是时百姓废业,屯集城堡,无以自给。
rán suǒ zài cāng kù yóu dà chōng cuàn lì jiē jù fǎ mò kěn zhèn jiù yóu shì yì kùn
这句话大意是:然所在仓库,犹大充爨,吏皆惧法,莫肯赈 救,由是益困。
chū jiē bō shù pí yǐ shí zhī jiàn jí yú yè pí yè jiē jǐn nǎi zhǔ tǔ huò dǎo gǎo wèi mò ér shí zhī
这句话大意是:初皆剥树皮以食之,渐及于叶,皮叶皆尽,乃煮土或捣稿为末而食 之。
qí hòu rén nǎi xiāng shí
这句话大意是:其后人乃相食。
shí èr nián dì xìng jiāng dū
这句话大意是:十二年,帝幸江都。
shì shí li mì jù luò kǒu cāng jù zhòng bǎi wàn
这句话大意是:是时李密据洛口仓,聚众百万。
yuè wáng tōng yǔ duàn dá děng shǒu dōng dōu
这句话大意是:越王侗与 段达等守东都。
dōng dōu chéng nèi liáng jǐn bù bó shān jī nǎi yǐ juàn wèi jí gěng rán bù yǐ cuàn
这句话大意是:东都城内粮尽,布帛山积,乃以绢为汲绠,然布以爨。
dài wáng yòu yǔ wèi xuán shǒu jīng shī bǎi xìng jī jǐn yì bù néng jiù
这句话大意是:代王侑与卫 玄守京师,百姓饥馑,亦不能救。
yì shī rù cháng ān fā yǒng fēng cāng yǐ zhèn zhī bǎi xìng fāng sū xī yǐ
现代白话:义师入长安,发永丰仓以赈之,百姓方苏息了。
jìn zì guò jiāng fán huò mài nú bì mǎ niú tián zhái yǒu wén quàn lǜ qián yī wàn shū gū sì bǎi rù guān mài zhě sān bǎi mǎi zhě yī bǎi
这句话大意是:晋自过江,凡货卖奴婢马牛田宅,有文券,率钱一万,输估四百入官,卖者三 百,买者一百。
wú wén quàn zhě suí wù suǒ kān yì bǎi fēn shōu sì míng wéi sàn gū
这句话大意是:无文券者,随物所堪,亦百分收四,名为散估。
lì sòng qí liáng chén rú cǐ yǐ wéi cháng
这句话大意是:历宋齐梁陈,如此 以为常。
yǐ cǐ rén jìng shāng fàn bù wéi tián yè gù shǐ jūn shū yù wèi chéng lì
这句话大意是:以此人竞商贩,不为田业,故使均输,欲为惩励。
suī yǐ cǐ wéi cí qí shí lì zài qīn xuē
这句话大意是:虽以此为辞,其实利在 侵削。
yòu dōu xi yǒu shí tou jīn dōng yǒu fāng shān jīn gè zhì jīn zhǔ yī rén zéi cáo yī rén zhí shuǐ wǔ rén yǐ jiǎn chá jìn wù jí wáng pàn zhě
这句话大意是:又都西有石头津,东有方山津,各置津主一人,贼曹一人,直水五人,以检 察禁物及亡叛者。
qí dí tàn yú xīn zhī lèi guò jīn zhě bìng shí fēn shuì yī yǐ rù guān
这句话大意是:其荻炭鱼薪之类过津者,并十分税一以入官。
qí dōng lù wú jìn huò gù fāng shān jīn jiǎn chá shén jiǎn
这句话大意是:其东路无禁货,故 方山津检察甚简。
huái shuǐ běi yǒu dà shì bǎi yú xiǎo shì shí yú suǒ
这句话大意是:淮水北有大市百余,小市十余所。
dà shì bèi zhì guān sī shuì liǎn jì zhòng shí shén kǔ zhī
这句话大意是:大市备置官司,税敛既重,时 甚苦之。
liáng chū wéi jīng shī jí sān wú jīng yǐng jiāng xiāng liáng yì yòng qián
这句话大意是:梁初,唯京师及三吴、荆、郢、江、湘、梁、益用钱。
qí yú zhōu jùn zé zá yǐ gǔ bó jiāo yì
这句话大意是:其余州郡,则杂以谷帛 交易。
jiāo guǎng zhī yù quán yǐ jīn yín wèi huò
这句话大意是:交、广之域,全以金银为货。
wǔ dì nǎi zhù qián ròu hǎo zhōu guō wén yuē wǔ zhū zhòng rú qí wén
这句话大意是:武帝乃铸钱,肉好周郭,文曰“五铢”,重如 其文。
ér yòu bié zhù chú qí ròu guō wèi zhī nǚ qián
这句话大意是:而又别铸,除其肉郭,谓之女钱。
èr pǐn bìng xíng
这句话大意是:二品并行。
bǎi xìng huò sī yǐ gǔ qián jiāo yì yǒu zhí bǎi wǔ zhū wǔ zhū nǚ qián tài píng bǎi qián dìng píng yī bǎi wǔ zhū zhì qián wǔ zhū duì wén děng hào
这句话大意是:百姓或私以古钱交易,有直百 五铢、五铢、女钱、太平百钱、定平一百、五铢雉钱、五铢对文等号。
qīng zhòng bù yī
这句话大意是:轻重不一。
tiān zǐ pín xià zhào shū fēi xīn zhù èr zhǒng zhī qián bìng bù xǔ yòng
这句话大意是:天子频下诏书,非新铸二种之钱,并不许用。
ér qù lì zhī tú sī yòng zhuǎn shén
这句话大意是:而趣利之徒,私用转甚。
zhì pǔ tōng zhōng nǎi yì jǐn ba tóng qián gèng zhù tiě qián
这句话大意是:至普通中, 乃议尽罢铜钱,更铸铁钱。
rén yǐ tiě jiàn yì de bìng jiē sī zhù
这句话大意是:人以铁贱易得,并皆私铸。
jí dà tóng yǐ hòu suǒ zài tiě qián suì rú qiū shān wù jià téng guì
这句话大意是:及大同已后,所在铁钱,遂 如丘山,物价腾贵。
jiāo yì zhě yǐ chē zài qián bù fù jì shù ér wéi lùn guàn
这句话大意是:交易者以车载钱,不复计数,而唯论贯。
shāng lǚ jiān zhà yīn zhī yǐ qiú lì zì pò lǐng yǐ dōng bā shí wèi bǎi míng yuē dōng qián
这句话大意是:商旅奸诈,因之以求 利,自破岭以东,八十为百,名曰东钱。
jiāng yǐng yǐ shàng qī shí wèi bǎi míng yuē xī qián
这句话大意是:江、郢已上,七十为百,名曰西钱。
jīng shī yǐ jiǔ shí wèi bǎi míng yuē cháng qián
这句话大意是:京师 以九十为百,名曰长钱。
zhōng dà tóng yuán nián tiān zǐ nǎi zhào tōng yòng zú mò
这句话大意是:中大同元年,天子乃诏通用足陌。
zhào xià ér rén bù cóng qián mò yì shǎo
这句话大意是:诏下而人不从,钱陌益 少。
zhì yú mò nián suì yǐ sān shí wǔ wèi bǎi yún
这句话大意是:至于末年,遂以三十五为百云。
chén chū chéng liáng sāng luàn zhī hòu tiě qián bù xíng
这句话大意是:陈初,承梁丧乱之后,铁钱不行。
shǐ liáng mò yòu yǒu liǎng zhù qián jí é yǎn qián yú shí rén zá yòng qí jià tóng dàn liǎng zhù zhòng ér é yǎn qīng
这句话大意是:始梁末又有两柱钱及鹅眼钱,于时人杂用, 其价同,但两柱重而鹅眼轻。
sī jiā duō róng qián yòu jiān yǐ xī tiě jiān yǐ sù bó wèi huò
这句话大意是:私家多熔钱,又间以锡铁,兼以粟帛为货。
zhì wén dì tiān jiā wǔ nián gǎi zhù wǔ zhū
这句话大意是:至文帝天 嘉五年,改铸五铢。
chū chū yī dāng é yǎn zhī shí
这句话大意是:初出,一当鹅眼之十。
xuān dì tài jiàn shí yī nián yòu zhù dà huò liù zhū yǐ yī dāng wǔ zhū zhī shí yǔ wǔ zhū bìng xíng
这句话大意是:宣帝太建十一年,又铸大货六铢,以一 当五铢之十,与五铢并行。
hòu hái dāng yī rén jiē bù biàn
这句话大意是:后还当一,人皆不便。
nǎi xiāng yǔ é yán yuē liù zhū qián yǒu bù lì xiàn guān zhī xiàng
这句话大意是:乃相与讹言曰:“六铢钱有不利 县官之象。
wèi jǐ ér dì bēng suì fèi liù zhū ér xíng wǔ zhū
这句话大意是:”未几而帝崩,遂废六铢而行五铢。
jìng zhì chén wáng
这句话大意是:竟至陈亡。
qí lǐng nán zhū zhōu duō yǐ yán mǐ bù jiāo yì jù bù yòng qián yún
这句话大意是:其岭南诸州,多以盐米 布交易,俱不用钱云。
qí shén wǔ bà zhèng zhī chū chéng wèi yóu yòng yǒng ān wǔ zhū
这句话大意是:齐神武霸政之初,承魏犹用永安五铢。
qiān yè yǐ hòu bǎi xìng sī zhù tǐ zhì jiàn bié suì gè yǐ wéi míng
这句话大意是:迁邺已后,百姓私铸,体制渐别,遂各 以为名。
yǒu yōng zhōu qīng chì liáng zhōu shēng hòu jǐn qián jí qián hé yáng shēng sè tiān zhù chì qiān zhī chēng
这句话大意是:有雍州青赤,梁州生厚、紧钱、吉钱,河阳生涩、天柱、赤牵之称。
jì zhōu zhī běi qián jiē bù xíng jiāo mào zhě jiē yǐ juàn bù
这句话大意是:冀州 之北,钱皆不行,交贸者皆以绢布。
shén wǔ dì nǎi shōu jìng nèi zhī tóng jí qián réng yī jiù wén gèng zhù liú zhī sì jìng
这句话大意是:神武帝乃收境内之铜及钱,仍依旧文更铸,流 之四境。
wèi jǐ zhī jiān jiàn fù xì báo jiān wěi jìng qǐ
这句话大意是:未几之间,渐复细薄,奸伪竞起。
wén xuān shòu shàn chú yǒng ān zhī qián gǎi zhù cháng píng wǔ zhū zhòng rú qí wén
这句话大意是:文宣受禅,除永安之钱,改铸常平五铢, 重如其文。
qí qián shén guì qiě zhì zào shén jīng
这句话大意是:其钱甚贵,且制造甚精。
zhì qián míng huáng jiàn zhī jiān wǎng wǎng sī zhù
这句话大意是:至干明、皇建之间,往往私铸。
yè zhōng yòng qián yǒu chì shú qīng shú xì méi chì shēng zhī yì
这句话大意是:邺中用钱,有 赤熟、青熟、细眉、赤生之异。
hé nán suǒ yòng yǒu qīng báo qiān xī zhī bié
这句话大意是:河南所用,有青薄铅锡之别。
qīng qí xú yǎn liáng yù zhōu bèi lèi gè shū
这句话大意是:青、齐、徐、兖、梁、 豫州,辈类各殊。
wǔ píng yǐ hòu sī zhù zhuǎn shén huò yǐ shēng tiě hé tóng
这句话大意是:武平已后,私铸转甚,或以生铁和铜。
zhì yú qí wáng zú bù néng jìn
这句话大意是:至于齐亡,卒不能禁。
hòu zhōu zhī chū shàng yòng wèi qián
这句话大意是:后周之初,尚用魏钱。
jí wǔ dì bǎo dìng yuán nián qī yuè jí gèng zhù bù quán zhī qián yǐ yī dāng wǔ yǔ wǔ zhū bìng xíng
这句话大意是:及武帝保定元年七月,及更铸布泉之钱,以一当五,与 五铢并行。
shí liáng yì zhī jìng yòu zá yòng gǔ qián jiāo yì
这句话大意是:时梁、益之境,又杂用古钱交易。
hé xī zhū jùn huò yòng xī yù jīn yín zhī qián ér guān bù jīn
这句话大意是:河西诸郡,或用西域金银之钱,而官 不禁。
jiàn dé sān nián liù yuè gèng zhù wǔ háng dà bù qián yǐ yī dāng shí dà shōu shāng gū zhī lì yǔ bù quán qián bìng xíng
这句话大意是:建德三年六月,更铸五行大布钱,以一当十,大收商估之利,与布泉钱并行。
sì nián qī yuè yòu yǐ biān jìng zhī shàng rén duō dào zhù nǎi jìn wǔ háng dà bù bù dé chū rù sì guān bù quán zhī qián tīng rù ér bù tīng chū
这句话大意是:四年七月,又以边境之上,人多盗铸,乃禁五行大布,不得出入四关,布泉之钱, 听入而不听出。
wǔ nián zhēng yuè yǐ bù quán jiàn jiàn ér rén bù yòng suì fèi zhī
这句话大意是:五年正月,以布泉渐贱而人不用,遂废之。
chū lìng sī zhù zhě jiǎo cóng zhě yuǎn pèi wèi hù
这句话大意是:初令私铸者绞,从者远 配为户。
qí píng yǐ hòu shān dōng zhī rén yóu zá yòng qí shì jiù qián
这句话大意是:齐平已后,山东之人,犹杂用齐氏旧钱。
zhì xuān dì dà xiàng yuán nián shí yī yuè yòu zhù yǒng tōng wàn guó qián
这句话大意是:至宣帝大象元年十一月,又铸永 通万国钱。
yǐ yī dāng shí yǔ wǔ háng dà bù jí wǔ zhū fán sān pǐn bìng yòng
这句话大意是:以一当十,与五行大布及五铢,凡三品并用。
gāo zǔ jì shòu zhōu chán yǐ tiān xià qián huò qīng zhòng bù děng nǎi gèng zhù xīn qián
这句话大意是:高祖既受周禅,以天下钱货轻重不等,乃更铸新钱。
bèi miàn ròu hǎo jiē yǒu zhōu guō wén yuē wǔ zhū ér zhòng rú qí wén
这句话大意是:背面肉好,皆有周郭,文 曰“五铢”,而重如其文。
měi qián yī qiān zhòng sì jīn èr liǎng
这句话大意是:每钱一千重四斤二两。
shì shí qián jì xīn chū bǎi xìng huò sī yǒu róng zhù
这句话大意是:是时钱既新出,百姓或私有熔铸。
sān nián sì yuè zhào sì miàn zhū guān gè fù bǎi qián wèi yàng
这句话大意是:三年四月,诏四面诸关,各付百钱为样。
cóng guān wài lái kān yàng xiāng sì rán hòu dé guò
这句话大意是:从关外来,勘样相似,然后得过。
yàng bù tóng zhě jí huài yǐ wéi tóng rù guān
这句话大意是:样不同 者,即坏以为铜,入官。
zhào xíng xīn qián yǐ hòu qián dài jiù qián yǒu wǔ háng dà bù yǒng tōng wàn guó jí qí cháng píng suǒ zài yòng yǐ mào yì bù zhǐ
这句话大意是:诏行新钱已后,前代旧钱,有五行大布、永通万国及齐常 平,所在用以贸易不止。
sì nián zhào réng yī jiù bù jīn zhě xiàn lìng duó bàn nián lù
这句话大意是:四年,诏仍依旧不禁者,县令夺半年禄。
rán bǎi xìng xí yòng jì jiǔ shàng yóu bù jué
这句话大意是:然百姓习用既久, 尚犹不绝。
wǔ nián zhēng yuè zhào yòu yán qí zhì
这句话大意是:五年正月,诏又严其制。
zì shì qián huò shǐ yī suǒ zài liú bù bǎi xìng biàn zhī
这句话大意是:自是钱货始一,所在流布,百姓便之。
shì shí jiàn yòng zhī qián jiē xū hé yǐ xī là
这句话大意是:是时见 用之钱,皆须和以锡镴。
xī là jì jiàn qiú lì zhě duō sī zhù zhī qián bù kě jìn yuē
这句话大意是:锡镴既贱,求利者多,私铸之钱,不可禁约。
qí nián zhào nǎi jìn chū xī là zhī chù bìng bù de sī yǒu cǎi qǔ
这句话大意是:其年,诏乃 禁出锡镴之处,并不得私有采取。
shí nián zhào jìn wáng guǎng tīng yú yáng zhōu lì wǔ lú zhù qián
这句话大意是:十年,诏晋王广听于扬州立五炉铸钱。
qí hòu jiān jiǎo shāo jiàn mó lǜ qián guō qǔ tóng sī zhù yòu zá yǐ xī qián
这句话大意是:其后奸狡 稍渐磨鑢钱郭,取铜私铸,又杂以锡钱。
dì xiāng fàng xiào qián suì qīng bó
这句话大意是:递相放效,钱遂轻薄。
nǎi xià è qián zhī jìn
这句话大意是:乃下恶钱之禁。
jīng shī jí zhū zhōu dǐ sì zhī shàng jiē lìng lì bǎng zhì yàng wéi zhǔn
这句话大意是:京 师及诸州邸肆之上,皆令立榜,置样为准。
bù zhōng yàng zhě bù rù yú shì
这句话大意是:不中样者,不入于市。
shí bā nián zhào hàn wáng liàng tīng yú bīng zhōu lì wǔ lú zhù qián
这句话大意是:十八年,诏汉王 谅听于并州立五炉铸钱。
shì shí jiāng nán rén jiān qián shǎo jìn wáng guǎng yòu tīng yú è zhōu bái zhù shān yǒu tóng yún chù gù tóng zhù qián
这句话大意是:是时江南人间钱少,晋王广又听于鄂州白纻山有铜筼处, 锢铜铸钱。
yú shì zhào tīng zhì shí lú zhù qián
这句话大意是:于是诏听置十炉铸钱。
yòu zhào shǔ wáng xiù tīng yú yì zhōu lì wǔ lú zhù qián
这句话大意是:又诏蜀王秀听于益州立五炉铸钱。
shì shí qián yì làn è nǎi lìng yǒu sī kuò tiān xià dǐ sì jiàn qián fēi guān zhù zhě jiē huǐ zhī qí tóng rù guān
这句话大意是:是时钱益滥恶, 乃令有司,括天下邸肆见钱,非官铸者皆毁之,其铜入官。
ér jīng shī yǐ è qián mào yì wèi lì suǒ zhí yǒu sǐ zhě
这句话大意是:而京师以恶钱贸易,为 吏所执,有死者。
shù nián zhī jiān sī zhù pō xi
这句话大意是:数年之间,私铸颇息。
dà yè yǐ hòu wáng gāng chí wěn jù jiān dà huá suì duō sī zhù qián zhuǎn báo è
这句话大意是:大业已后,王纲弛紊,巨奸大猾,遂多私 铸,钱转薄恶。
chū měi qiān yóu zhòng èr jīn hòu jiàn qīng zhì yī jīn
这句话大意是:初每千犹重二斤,后渐轻至一斤。
huò jiǎn tiě yè cái pí hu zhǐ yǐ wéi qián xiāng zá yòng zhī
这句话大意是:或翦铁鍱,裁皮糊纸以为钱,相 杂用之。
huò jiàn wù guì yǐ zhì yú wáng
这句话大意是:货贱物贵,以至于亡。