yáng sān zi
这句话大意是:○炀三子。
yáng dì sān nán xiāo huáng hòu shēng yuán dé tài zǐ zhāo qí wáng jiǎn xiāo pín shēng zhào wáng gǎo
这句话大意是:炀帝三男,萧皇后生元德太子昭、齐王暕,萧嫔生赵王杲。
yuán dé tài zǐ zhāo yáng dì zhǎng zǐ yě shēng ér gāo zǔ mìng yǎng gōng zhōng
这句话大意是:元德太子昭,炀帝长子也,生而高祖命养宫中。
sān suì shí yú xuán wǔ mén nòng shí shī zi gāo zǔ yǔ wén xiàn hòu zhì qí suǒ
这句话大意是:三岁时,于玄武门弄石师子, 高祖与文献后至其所。
gāo zǔ shì huàn yāo tòng jǔ shǒu píng hòu zhāo yīn bì qù rú cǐ zhě zài sān
这句话大意是:高祖适患腰痛,举手凭后,昭因避去,如此者再三。
gāo zǔ tàn yuē tiān shēng zhǎng zhě shuí fù jiào hu
这句话大意是:高祖叹 曰:“天生长者,谁复教乎!
yóu shì dà qí zhī
这句话大意是:”由是大奇之。
gāo zǔ cháng wèi yuē dāng wéi ěr qǔ fù
现代白话:高祖尝谓曰:“当为你娶妇。
zhāo yìng shēng ér qì
这句话大意是:”昭应 声而泣。
gāo zǔ wèn qí gù duì yuē hàn wáng wèi hūn shí héng zài zhì zūn suǒ yī zhāo qǔ fù biàn zé chū wài
这句话大意是:高祖问其故,对曰:“汉王未婚时,恒在至尊所,一朝娶妇,便则出外。
jù jiāng wéi lí shì yǐ tí ěr
这句话大意是:惧将违离,是以啼耳。
shàng tàn qí yǒu zhì xìng tè zhōng ài yān
现代白话:”上叹其有至性,特钟爱呢。
nián shí èr lì wèi hé nán wáng
这句话大意是:年十二,立为河南王。
rén shòu chū xǐ wèi jìn wáng bài nèi shǐ lìng jiān zuǒ wèi dà jiàng jūn
这句话大意是:仁寿初,徙为晋王,拜内史令,兼左卫大将军。
hòu sān nián zhuǎn yōng zhōu mù
这句话大意是:后三年, 转雍州牧。
yáng dì jí wèi biàn xìng luò yáng gōng zhāo liú shǒu jīng shī
这句话大意是:炀帝即位,便幸洛阳宫,昭留守京师。
dà yè yuán nián dì qiǎn shǐ zhě lì wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:大业元年,帝遣使者立为皇太子。
zhāo yǒu wǔ lì néng yǐn qiáng nǔ
这句话大意是:昭有武力,能引强弩。
xìng qiān chōng yán sè xún xún wèi cháng fèn nù
这句话大意是:性谦冲,言色恂恂,未尝忿怒。
yǒu shēn xián kě zé zhě dàn yún dà bù shì
这句话大意是:有深嫌可责者,但云“大不 是”。
suǒ shàn bù xǔ duō pǐn wéi xí jí yú jiǎn sù
这句话大意是:所膳不许多品,帷席极于俭素。
chén lì yǒu lǎo fù mǔ zhě bì qīn wèn qí ān fǒu suì shí jiē yǒu huì cì
这句话大意是:臣吏有老父母者,必亲问其安否,岁时皆有 惠赐。
qí rén ài rú cǐ
这句话大意是:其仁爱如此。
míng nián cháo yú luò yáng
这句话大意是:明年,朝于洛阳。
hòu shù yuè jiāng hái jīng shī yuàn de shǎo liú dì bù xǔ bài qǐng wú shù
这句话大意是:后数月,将还京师,愿得少留,帝不许,拜 请无数。
tǐ sù féi yīn zhì láo jí
这句话大意是:体素肥,因致劳疾。
dì lìng wū zhě shì zhī yún fáng líng wáng wèi suì
这句话大意是:帝令巫者视之,云:“房陵王为祟。
wèi jǐ ér hōng
这句话大意是:”未几而薨。
zhào nèi shǐ shì láng yú shì jī wèi āi cè wén yuē
这句话大意是:诏 内史侍郎虞世基为哀册文曰:。
wéi dà yè èr nián qī yuè guǐ chǒu shuò èr shí sān rì huáng tài zǐ hōng yú xíng gōng
这句话大意是:维大业二年七月癸丑朔二十三日,皇太子薨于行宫。
yuè sān nián wǔ yuè gēng chén shuò liù rì jiāng qiān zuò yú zhuāng líng lǐ yě
这句话大意是:粤三年五月庚辰朔六日, 将迁座于庄陵,礼也。
shèn fú xiāo zǎi hè guān xiǎo pì sù wén wù yǐ jù chén yǎn bīn cóng qí rú xī
这句话大意是:蜃綍宵载,鹤关晓辟,肃文物以具陈,俨宾从其如昔。
huáng dì dào lí fāng zhī yún huì jiē zhèn gōng zhī kuī xiàng gù shǒu qì yǐ cháng huái lín dēng jùn ér xìng xiǎng
这句话大意是:皇帝 悼离方之云晦,嗟震宫之亏象,顾守器以长怀,临登馂而兴想。
xiān yuǎn jiè rì zhàn móu yǔn cóng tíng yí chè zǔ jiē suǒ shōu zhòng kàng míng jīng yǐ qǐ lù dòng xú lún yú zhèn róng
这句话大意是:先远戒日,占谋允 从,庭彝彻祖,阶所收重,抗铭旌以启路,动徐轮于振容。
kuí xíng dù míng lèi dé zhāng shì yuán zhào shǐ cè shì zūn diǎn zhì bǐ jùn zhé zhī huī yóu bō cháng jiǔ hu tiān dì
这句话大意是:揆行度名,累德彰谥, 爰诏史册,式遵典志,俾浚哲之徽猷,播长久乎天地。
qí cí yuē
这句话大意是:其辞曰:。
chén jī jùn jí dì xù huì chāng
这句话大意是:宸基峻极,帝绪会昌。
tǐ yuán xí shèng yí yào chóng guāng
这句话大意是:体元袭圣,仪耀重光。
qì xiù chūn lù shén huá shǎo yáng
这句话大意是:气秀春陆,神华少阳。
jū zhōu yì sòng chù hàn tāo zhuāng
这句话大意是:居周轶诵, 处汉韬庄。
yǒu zòng shēng zhī dàn yīng wéi ruì
这句话大意是:有纵生知,诞膺惟睿。
xìng dào xī rì jǐ shēn qǐ suì
这句话大意是:性道觿日,几深绮岁。
jiàng jī dà chéng fǔ qíng duō yì
这句话大意是:降迹大成,俯情多艺。
shù qīn jiàn guó mìng yì zuò fān
这句话大意是:树 亲建国,命懿作籓。
wēi ruí xiān lù què yì qú mén
这句话大意是:威蕤先路,舄奕渠门。
yōng fú yǒu jì fēn qì wéi zūn
这句话大意是:庸服有纪,分器惟尊。
fēng gāo chu diàn yā shèng liáng yuán
这句话大意是:风高楚殿,雅盛 梁园。
ruì hòu yīng chǔ tiān rén xié shùn
这句话大意是:睿后膺储,天人协顺。
běn mào tiáo yuǎn jī chóng tǐ jùn
这句话大意是:本茂条远,基崇体峻。
gǎi wáng cān xū yǎn yǒu táng jìn
这句话大意是:改王参墟,奄有唐、晋。
zài guì néng qiān jū chōng yì shèn
这句话大意是:在贵 能谦,居冲益慎。
fēng jī qiān lǐ chāng hé jiǔ zhòng
这句话大意是:封畿千里,阊阖九重。
shén zhōu wáng huà jìn lǚ jūn róng
这句话大意是:神州王化,禁旅军容。
zhān yán yǎn cǎo gāo shì zhé chōng
这句话大意是:瞻言偃草,高视折 冲。
wéi yǐ qīng mì qīn xián yǔn shǔ
这句话大意是:帷扆清秘,亲贤允属。
fàn jǐng fēng lán fēi huá chī yù
这句话大意是:泛景风澜,飞华螭玉。
huī hàn quán yǒng fū yán zǎo rù
这句话大意是:挥翰泉涌,敷言藻缛。
shì shì biàn fán sī móu qǐ wò
这句话大意是:式是便烦, 思谋启沃。
hóng wéi jī dé fēng yǎn fán zhǐ
这句话大意是:洪惟积德,丰衍繁祉。
yuè zì tiān sūn guāng shēng yuán zǐ
这句话大意是:粤自天孙,光升元子。
lǜ chē dǎi shì cuì yīng fèng sì
这句话大意是:绿车逮事,翠缨奉祀。
sù mù mǎn róng yí xíng ràng chǐ
这句话大意是:肃 穆满容,仪形让齿。
lǐ yuè jiāo chàng ài jìng jiān zī
这句话大意是:礼乐交畅,爱敬兼资。
yōu yóu yǎng dé gōng jǐ chéng yí
这句话大意是:优游养德,恭己承仪。
nán shān pìn yǐn dōng xù zūn shī
这句话大意是:南山聘隐,东序 尊师。
yǒu cuì shén yí shēn mù qí dù
这句话大意是:有粹神仪,深穆其度。
xiǎn xiǎn guān dé wēn wēn shěn yù
这句话大意是:显显观德,温温审谕。
jiǒng jiè qí zhēn liú lián wáng fù
这句话大意是:炯戒齐箴,留连王赋。
rù jiān chū fǔ rì jiù yuè jiāng
这句话大意是:入监出 抚,日就月将。
chōng qíng yù yù lìng wèn jīn xiàng
这句话大意是:冲情玉裕,令问金相。
yi suí jǐng fú yǒng zuò yuán liáng
这句话大意是:宜绥景福,永作元良。
shén lǐ míng mò tiān dào nán jiū
这句话大意是:神理冥漠,天道难究。
rén bù bì shòu shàn huò qiān yòu
这句话大意是:仁不必寿,善或愆祐。
jù yáo shān zhī tuí huài hū guì gōng zhī huǐ gòu
这句话大意是:遽瑶山之颓坏,忽桂宫之毁构。
tòng jié yōu míng bēi chán yǔ zhòu
这句话大意是:痛结幽明,悲缠宇宙。
tòng huáng qíng zhī shēn mǐn cuī jù liáo qí rú jiù
这句话大意是:恸皇 情之深悯,摧具僚其如疚。
wū hū āi zāi
现代白话:呜呼哀啊!
huí huán qì shuò rěn rǎn jū zhū
这句话大意是:回环气朔,荏苒居诸。
zhān líng lù yú yáo wéi xià shēn shuāng yú yù chú
这句话大意是:沾零露于瑶围,下申 霜于玉除。
yè lòu jǐn xī kōng jiē shǔ xiǎo yuè xuán xī wéi diàn xū
这句话大意是:夜漏尽兮空阶曙,晓月悬兮帷殿虚。
wū hū āi zāi
现代白话:呜呼哀啊!
jiāng níng fu cháng wéi wàng yuàn
这句话大意是:将宁甫,长违望苑。
dù wèi sì yú zào zhōu zūn cháng píng zhī xiū bǎn
这句话大意是:渡渭涘于造舟,遵长平之修坂。
wàng hè jià ér bù zhuī gù lóng lóu ér rì yuǎn
这句话大意是:望鹤驾而不追,顾龙楼而日远。
wū hū āi zāi
现代白话:呜呼哀啊!
yǒng gé cún méi zhǎng fēn gǔ jīn
这句话大意是:永隔存 没,长分古今。
qù róng huá yú rén shì jí qián suì zhī yōu shēn
这句话大意是:去荣华于人世,即潜遂之幽深。
fēi xī yān ér shāo qǐ cǎn luò jǐng ér jiāng chén
这句话大意是:霏夕烟而稍起,惨落景而将沉。
tīng āi wǎn zhī qī chǔ zá guàn mù zhī bēi yín
这句话大意是:听哀挽之凄楚,杂灌木之悲吟。
fēn tú yù ér liú mèi xī yīng biàn yǐ zhān jīn
这句话大意是:纷徒御而流袂,欷缨弁以沾衿。
wū hū āi zāi
现代白话:呜呼哀啊!
jiǔ dì huáng quán qiān nián bái rì
这句话大意是:九地黄 泉,千年白日。
suī jīn shí zhī néng jiǔ zhōng tiān rǎng hu zhǎng bì
这句话大意是:虽金石之能久,终天壤乎长毕。
gǎn tú fāng yú zhuàn sù yǒng fēi shēng ér téng shí
这句话大意是:敢图芳于篆素,永飞声而腾实。
dì shēn zhuī dào
这句话大意是:帝深追悼。
yǒu zi sān rén wéi fēi shēng gōng huáng dì dà liú liáng dì shēng yàn wáng tán xiǎo liú liáng dì shēng yuè wáng tōng
这句话大意是:有子三人,韦妃生恭皇帝,大刘良娣生燕王倓,小刘良娣生越王侗。
yàn wáng tán zì rén ān
这句话大意是:燕王倓字仁安。
mǐn huì měi zī yí yáng dì yú zhū sūn zhōng tè suǒ zhōng ài cháng zhì zuǒ yòu
这句话大意是:敏慧美姿仪,炀帝于诸孙中特所钟爱,常置左右。
xìng hào dú shū yóu zhòng rú sù fēi zào cì suǒ jí yǒu ruò chéng rén
这句话大意是:性好读书, 尤重儒素,非造次所及,有若成人。
liáng dì zǎo zhōng měi zhì jì rì mò cháng bù liú tì wū yè
这句话大意是:良娣早终,每至忌日,末尝不流涕呜咽。
dì yóu shì yì yǐ qí zhī
这句话大意是:帝由 是益以奇之。
yǔ wén huà jí shì nì zhī jì tán jué biàn yù rù zòu kǒng lù qí shì yīn yǔ liáng gōng xiāo jù qiān niú yǔ wén xiǎo děng chuān fāng lín mén cè shuǐ dòu ér rù
这句话大意是:宇文化及弑逆之际,倓觉变,欲入奏,恐露其事,因与梁公萧钜、千 牛宇文皛等穿芳林门侧水窦而入。
zhì xuán wǔ mén guǐ zòu yuē chén cù zhòng è mìng xiàn é qǐng qǐng de miàn cí sǐ wú suǒ hèn
这句话大意是:至玄武门,诡奏曰:“臣卒中恶,命县俄顷,请 得面辞,死无所恨。
jì yǐ jiàn dì wèi sī gōng zhě suǒ è jìng bù dé wén
这句话大意是:”冀以见帝,为司宫者所遏,竟不得闻。
é ér nán zuò wèi zéi suǒ hài shí nián shí liù
这句话大意是:俄而难作,为贼所害, 时年十六。
yuè wáng tōng zì rén jǐn měi zī yí xìng kuān hòu
这句话大意是:越王侗字仁谨,美姿仪,性宽厚。
dà yè èr nián lì wèi yuè wáng
这句话大意是:大业二年,立为越王。
dì měi xún xìng tōng cháng liú shǒu dōng dōu
这句话大意是:帝每巡幸,侗常留守 东都。
yáng xuán gǎn zuò luàn zhī jì yǔ mín bù shàng shū fán zi gài jù zhī
这句话大意是:杨玄感作乱之际,与民部尚书樊子盖拒之。
jí xuán gǎn píng cháo yú gāo yáng bài gāo yáng tài shǒu
这句话大意是:及玄感平,朝于高阳,拜高阳太 守。
é yǐ běn guān fù liú shǒu dōng dōu
这句话大意是:俄以本官复留守东都。
shí sān nián dì xìng jiāng dū fù lìng tōng yǔ jīn zǐ guāng lù dài fu duàn dá tài fǔ qīng yuán wén dōu shè mín bù shàng shū wéi jīn yòu wǔ wèi jiāng jūn huáng fǔ wú yì děng zǒng liú tái shì
这句话大意是:十三年,帝幸江都,复令侗与金紫光禄大夫段达、太府 卿元文都、摄民部尚书韦津、右武卫将军皇甫无逸等总留台事。
yǔ wén huà jí zhī shì nì yě wén dōu děng yì yǐ tōng yuán dé tài zǐ zhī zǐ shǔ zuì wéi jìn yú shì nǎi gòng zūn lì dà shè gǎi yuán yuē huáng tài
这句话大意是:宇文化及之弑逆也, 文都等议,以侗元德太子之子,属最为近,于是乃共尊立,大赦,改元曰皇泰。
shì dì yuē míng miào hào shì zǔ
这句话大意是:谥 帝曰明,庙号世祖。
zhuī zūn yuán dé tài zǐ wèi xiào chéng huáng dì miào hào shì zōng
这句话大意是:追尊元德太子为孝成皇帝,庙号世宗。
zūn qí mǔ liú liáng dì wèi huáng tài hòu
这句话大意是:尊其母刘良娣为皇太后。
yǐ duàn dá wèi nà yán yòu yì wèi dà jiàng jūn shè lǐ bù shàng shū
这句话大意是:以段达为纳言、右翊卫大将军、摄礼部尚书,。
wáng shì chōng yì nà yán zuǒ yì wèi dà jiàng jūn shè lì bù shàng shū
这句话大意是:王世充亦纳言、左翊卫大将军、摄吏 部尚书,。
yuán wén dōu nèi shǐ lìng zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn
这句话大意是:元文都内史令、左骁卫大将军,。
lú chu yì nèi shǐ lìng
这句话大意是:卢楚亦内史令,。
huáng fǔ wú yì bīng bù shàng shū yòu wǔ wèi dà jiàng jūn
这句话大意是:皇甫无逸兵部尚书、右武 卫大将军,。
guō wén yì nèi shǐ shì láng
这句话大意是:郭文懿内史侍郎,。
zhào zhǎng wén huáng mén shì láng
这句话大意是:赵长文黄门侍郎,。
wěi yǐ jī wù
这句话大意是:委以机务,。
wèi jīn shū tiě quàn
这句话大意是:为金书铁券,。
cáng zhī gōng yè
这句话大意是:藏之宫掖。
yú shí luò yáng chēng duàn dá děng wéi qī guì
这句话大意是:于时洛阳称段达等为“七贵”。
wèi jǐ yǔ wén huà jí lì qín wáng zǐ hào wèi tiān zǐ lái cì péng chéng suǒ jīng chéng yì duō cóng nì dǎng
这句话大意是:未几,宇文化及立秦王子浩为天子,来次彭城,所经城邑多从逆党。
tōng jù qiǎn shǐ zhě gài cóng mǎ gōng zhèng zhāo huái li mì
这句话大意是:侗惧,遣 使者盖琮、马公政招怀李密。
mì suì qiǎn shǐ qǐng xiáng tōng dà yuè lǐ qí shǐ shén hòu
这句话大意是:密遂遣使请降,侗大悦,礼其使甚厚。
jí bài mì wèi tài wèi shàng shū lìng wèi guó gōng lìng jù huà jí
这句话大意是:即拜密为太尉、 尚书令、魏国公,令拒化及。
xià shū yuē
这句话大意是:下书曰:。
wǒ dà duò zhī yǒu tiān xià yú zī sān shí bā zài
这句话大意是:我大隋之有天下,于兹三十八载。
gāo zǔ wén huáng dì shèng lüè shén gōng zài zào qū xià
这句话大意是:高祖文皇帝圣略神功,载造区夏。
shì zǔ míng huáng dì zé tiān fǎ de hùn yī huá róng
这句话大意是:世祖明皇 帝则天法地,混一华戎。
dōng jì pán mù xi tōng xì liǔ qián yú dān jiǎo hòu yuè yōu dōu
这句话大意是:东暨蟠木,西通细柳,前逾丹徼,后越幽都。
rì yuè zhī suǒ lín fēng yǔ zhī suǒ zhì yuán shǒu fāng zú bǐng qì shí mào mò bù jǐn rù tí fēng jiē wéi chén qiè
这句话大意是:日月之所临, 风雨之所至,圆首方足,禀气食芼,莫不尽入提封,皆为臣妾。
jiā yǐ bǎo kuàng bì jí líng ruì xián zhēn zuò yuè zhì lǐ yí fēng yì sú
这句话大意是:加以宝贶毕集,灵 瑞咸臻,作乐制礼,移风易俗。
zhì zhōu huán hǎi wàn wù xián shòu qí cì dào jì tiān xià bǎi xìng yòng ér bù zhī
这句话大意是:智周寰海,万物咸受其赐,道济天下,百姓用而不 知。
shì zǔ wǎng yīn lì shì tǒng lín nán fú zì jū huáng jí shùn cí wàng xìng
这句话大意是:世祖往因历试,统临南服,自居皇极,顺兹望幸。
suǒ yǐ wǎng suì xǐng fāng zhǎn lǐ sì jìn tíng luán zhu bi àn jià qīng dào bā tún rú xī qī cuì bù yí
这句话大意是:所以往岁省方,展礼肆觐, 停銮驻跸,按驾清道,八屯如昔,七萃不移。
qǐ yì xìn qǐ fēi cháng dǎi yú xuān bì zāi shēng bù yì yán jí miǎn liú
这句话大意是:岂意衅起非常,逮于轩陛,灾生不意, 延及冕旒。
fèng huì zhī rì wǔ qíng bēng yǔn pān hào tú dú bù néng zì shèng
这句话大意是:奉讳之日,五情崩陨,攀号荼毒,不能自胜。
qiě wén zhī zì gǔ dài yǒu tún bāo zéi chén nì zǐ wú shì wú zhī
这句话大意是:且闻之,自古代有屯剥,贼臣逆子,无世无之。
zhì rú yǔ wén huà jí shì chuán yōng pǐn
这句话大意是:至如宇文化及,世传庸品。
qí fù shù wǎng shǔ shí lái zǎo zhān hòu yù cì yǐ hūn gòu zhì zhī gōng fǔ wèi zūn jiǔ mìng lù zhòng wàn zhōng lǐ jí rén chén róng guān shì biǎo
这句话大意是:其 父述,往属时来,早沾厚遇,赐以婚媾,置之公辅,位尊九命,禄重万钟,礼极人 臣,荣冠世表。
tú chéng hǎi yuè zhī ēn wèi yǒu juān chén zhī yì
这句话大意是:徒承海岳之恩,未有涓尘之益。
huà jí yǐ cǐ xià cái sù méng gù pàn chū rù wài nèi fèng wàng jiē chí
这句话大意是:化及以此下材,夙蒙顾盼,出入外 内,奉望阶墀。
xī péi fān guó tǒng lǐng jìn wèi jí cóng shēng huáng zuò péi liè jiǔ qīng
这句话大意是:昔陪籓国,统领禁卫,及从升皇祚,陪列九卿。
dàn běn xìng xiōng hěn zì qí tān huì huò jiāo jié è dǎng huò qīn lüè huò cái shì zhòng xíng piān zhuàng yíng yù jiǎn
这句话大意是:但本性凶狠,恣其 贪秽,或交结恶党,或侵掠货财,事重刑篇,状盈狱简。
zài shàng bù yí zān lǚ ēn jiā cǎo jiè yīng zhì sǐ gū měi méng shù miǎn
这句话大意是:在上不遗簪履,恩加草芥, 应至死辜,每蒙恕免。
sān jīng chú jiě xún fù běn zhí zài xǐ biān yì réng jí zhuī huán
这句话大意是:三经除解,寻复本职,再徙边裔,仍即追还。
shēng chéng zhī ēn hào tiān wǎng jí jiǎng zhuó zhī yì rén shì hǎn wén
这句话大意是:生成之恩,昊 天罔极,奖擢之义,人事罕闻。
huà jí xiāo jìng wèi xīn qín shòu bù ruò zòng dú xìng huò qīng fù xíng gōng
这句话大意是:化及枭獍为心,禽兽不若,纵毒兴祸,倾覆行宫。
zhū wáng xiōng dì yī shí cán kù tòng bào xíng lù shì bù rěn yán
这句话大意是:诸王兄弟,一时残酷,痛暴行路,世不忍言。
yǒu qióng zhī zài xià shí quǎn róng zhī yú zhōu dài xìn rǔ zhī jí yì wèi shì guò
这句话大意是:有穷之在夏时,犬戎之于周代,衅辱 之极,亦未是过。
zhèn suǒ yǐ kè gǔ bēng xīn yǐn dǎn cháng xuè zhān tiān shì de wú chù róng shēn
这句话大意是:朕所以刻骨崩心,饮胆尝血,瞻天视地,无处容身。
jīn wáng gōng qīng shì shù liáo bǎi bì xián yǐ dà bǎo hóng míng bù kě diān zhuì yuán xiōng jù huá xū zǎo yí tiǎn yì dài zhèn gōng sì shǒu bǎo wèi
这句话大意是:今王公卿士,庶僚百辟,咸以大宝鸿名,不可颠坠,元凶巨猾,须早夷殄,翼 戴朕躬,嗣守宝位。
gù wéi guǎ bó zhì bù dǎi cǐ
这句话大意是:顾惟寡薄,志不逮此。
jīn zhě chū fǔ yǐ ér zhàng máo yuè shì shuāi má ér huàn jiǎ zhòu xián yuān shì zhòng rěn lèi zhì bīng zhǐ rì chuán zhēng yǐ píng dà dào
这句话大意是:今者出黼扆而杖旄钺,释衰麻而擐甲胄, 衔冤誓众,忍泪治兵,指日遄征,以平大盗。
qiě huà jí wěi lì qín wáng zhī zǐ yōu è bǐ yú qiú jū qí shēn zì chēng bà xiāng zhuān shàn nǐ yú jiǔ wǔ
这句话大意是:且化及伪立秦王之子,幽遏比于囚拘, 其身自称霸相,专擅拟于九五。
lǚ jiàn jìn yù jù yǒu gōng wéi áng shǒu yáng méi chū wú cán sè
这句话大意是:履践禁御,据有宫闱,昂首扬眉,初无惭色。
yì guān cháo wàng wài jù xiōng wēi zhì shì chéng chén nèi jiē fèn yuàn
这句话大意是:衣冠 朝望,外惧凶威,志士诚臣,内皆愤怨。
yǐ wǒ yì shī shùn bǐ tiān dào xiāo yí chǒu zú fěi xī yī cháo
这句话大意是:以我义师,顺彼天道,枭夷丑族,匪夕伊 朝。
tài wèi shàng shū lìng wèi gōng dān chéng nèi fā hóng lüè wài jǔ lǜ qín wáng zhī shī tǎo wéi tiān zhī nì
这句话大意是:太尉、尚书令、魏公丹诚内发,宏略外举,率勤王之师,讨违天之逆。
guǒ yì zhēng xiān xióng pí jìng zhú jīn gǔ zhèn zhé ruò huǒ fén máo fēng rèn zòng héng rú tāng wò xuě
这句话大意是:果毅争 先,熊罴竞逐,金鼓振詟,若火焚毛,锋刃纵横,如汤沃雪。
wèi gōng zhì zài kuāng jì tóu mèi qián qū zhèn qīn yù liù jūn xīng yán jì jìn
这句话大意是:魏公志在匡济,投袂 前驱,朕亲御六军,星言继进。
yǐ cǐ zhòng zhàn yǐ sī shùn jǔ bò shān kě yǐ dòng shè shí kě yǐ rù
现代白话:以此众战,以斯顺举,擘山能够动,射石能够入。
kuàng yōng cǐ rén tú jiē yǒu lí dé jīng dū shì wèi xi yì xiāng jiā jiāng zuǒ chún mín nán sī bāng yì bǐ lái biǎo shū luò yì rén xìn xiāng xún
这句话大意是:况拥此人徒,皆有离德,京都侍卫,西忆乡家,江左淳民,南思邦邑,比来表书骆 驿,人信相寻。
ruò wáng shī yī lín jiù zhāng zàn dǔ zì yīng jiě jiǎ dǎo gē bīng xiāo yè sàn
这句话大意是:若王师一临,旧章暂睹,自应解甲倒戈,冰销叶散。
qiě wén huà jí zì zì tiān duó qí xīn shā lù bù gū cuò rǔ rén shì mò bù dào lù zè mù hào tiān jù de
这句话大意是:且闻化及自恣, 天夺其心,杀戮不辜,挫辱人士,莫不道路仄目,号天踞地。
zhèn jīn fù chóu xuě chǐ xiāo huán zhě yī rén zhěng nì jiù fén suǒ āi zhě shì shù
这句话大意是:朕今复仇雪耻,枭轘 者一人,拯溺救焚,所哀者士庶。
wéi tiān jiàn kǒng yīn yòu wǒ zōng shè yì zhào gǎn yì jù huì zhèn xīn
这句话大意是:唯天鉴孔殷,祐我宗社,亿兆感义,俱会朕心。
xiāo lù yuán xiōng cè xūn yǐn zhì sì hǎi jiāo tài chēng zhèn yì yān
现代白话:枭戮元凶,策勋饮至,四海交泰,称朕意呢。
bīng shù jūn jī bìng shòu wèi gōng jié dù
这句话大意是:兵术军机,并受魏公节度。
mì jiàn shǐ zhě dà yuè běi miàn bài fú chén lǐ shén gōng
这句话大意是:密见使者,大悦,北面拜伏,臣礼甚恭。
mì suì dōng jù huà jí
这句话大意是:密遂东拒化及。
qī guì pō bù xié yīn yǒu xiāng tú zhī jì
这句话大意是:“七贵”颇不协,阴 有相图之计。
wèi jǐ yuán wén dōu lú chu guō wén yì zhào zhǎng wén děng wéi shì chōng suǒ shā huáng fǔ wú yì dùn guī cháng ān
这句话大意是:未几,元文都、卢楚、郭文懿、赵长文等为世充所杀,皇甫无逸遁归 长安。
shì chōng yì tōng suǒ chén xiè cí qíng āi kǔ
这句话大意是:世充诣侗所陈谢,辞情哀苦。
tōng yǐ wéi zhì chéng mìng zhī shàng diàn bèi fā wèi méng shì wú èr zhì
这句话大意是:侗以为至诚,命之上殿,被发为盟,誓无贰志。
zì shì tōng wú suǒ guān yù
这句话大意是:自是侗无所关预。
tōng xīn bù néng píng suì yǔ jì shì lù shì jì móu tú shì chōng shì bù guǒ ér zhǐ
这句话大意是:侗心不能平,遂与记室陆士季谋图世充,事不果而止。
jí shì chōng pò li mì zhòng wàng yì guī zhī suì zì wèi zhèng wáng zǒng bǎi kuí jiā jiǔ cì bèi fǎ wù tōng bù néng jìn yě
这句话大意是:及世充破 李密,众望益归之,遂自为郑王,总百揆,加九锡,备法物,侗不能禁也。
duàn dá yún dìng xīng děng shí rén rù jiàn yú tōng yuē tiān mìng bù cháng zhèng wáng gōng dé shén shèng yuàn bì xià yī ràng gào chán zūn táng yú zhī jī
这句话大意是:段达、 云定兴等十人入见于侗曰:“天命不常,郑王功德甚盛,愿陛下揖让告禅,遵唐、 虞之迹。
tōng wén zhī nù yuē tiān xià zhě gāo zǔ zhī tiān xià dōng dōu zhě shì zǔ zhī dōng dōu
这句话大意是:”侗闻之怒曰:“天下者,高祖之天下,东都者,世祖之东都。
ruò duò dé wèi shuāi cǐ yán bù kě fā
这句话大意是:若隋德未 衰,此言不可发;。
bì tiān mìng yǒu gǎi yì hé lùn yú shàn ràng
这句话大意是:必天命有改,亦何论于禅让!
gōng děng huò xiān cháo jiù chén jī xuān shàng dài huò qín wáng lì jié shēn fú xuān miǎn hū yǒu sī yán zhèn fù dāng hé suǒ wàng
这句话大意是:公等或先朝旧臣,绩宣上代,或勤 王立节,身服轩冕,忽有斯言,朕复当何所望!
shén sè lǐn rán shì wèi zhě mò bù liú hàn
这句话大意是:”神色懔然,侍卫者莫不流汗。
jì ér tuì cháo duì liáng dì ér qì
这句话大意是:既 而退朝,对良娣而泣。
shì chōng gèng shǐ rén wèi tōng yuē jīn hǎi nèi wèi dìng xū de zhǎng jūn
这句话大意是:世充更使人谓侗曰:“今海内未定,须得长君。
dài sì fāng yì ān fù zǐ míng bì bì ruò qián méng yì bù wéi fù
这句话大意是:待四方乂安, 复子明辟,必若前盟,义不违负。
tōng bù dé yǐ xùn wèi yú shì chōng suì bèi yōu yú hán liáng diàn
这句话大意是:”侗不得已,逊位于世充,遂被幽于含凉殿。
shì chōng jiàn wěi hào fēng wèi lù guó gōng yì wǔ qiān hù
这句话大意是:世 充僭伪号,封为潞国公,邑五千户。
yuè yú yǔ wén rú tóng péi rén jī děng móu zhū shì chōng fù zūn lì tōng shì xiè bìng jiàn hài
这句话大意是:月馀,宇文儒童、裴仁基等谋诛世充,复尊立侗,事泄,并见害。
shì chōng xiōng shì yùn yīn quàn shì chōng hài tōng yǐ jué mín wàng
这句话大意是:世充兄世恽 因劝世充害侗,以绝民望。
shì chōng qiǎn qí zhí xíng běn jī zhèn yì tōng suǒ yuē yuàn huáng dì yǐn cǐ jiǔ
这句话大意是:世充遣其侄行本赍鸩诣侗所曰:“愿皇帝饮此酒。
tōng zhī bù miǎn qǐng yǔ mǔ xiāng jiàn bù xǔ
这句话大意是:”侗 知不免,请与母相见,不许。
suì bù xí fén xiāng lǐ fó zhòu yuē cóng jīn yǐ qù yuàn bù shēng dì wáng zūn guì zhī jiā
这句话大意是:遂布席焚香礼佛,咒曰:“从今以去,愿不生帝王尊 贵之家。
yú shì yǎng yào
这句话大意是:”于是仰药。
bù néng shí jué gèng yǐ bó yì zhī
这句话大意是:不能时绝,更以帛缢之。
shì chōng wěi shì wèi gōng huáng dì
这句话大意是:世充伪谥为恭皇帝。
qí wáng jiǎn zì shì fěi xiǎo zì ā hái
这句话大意是:齐王暕,字世朏,小字阿孩。
měi róng yí shū méi mù shǎo wèi gāo zǔ suǒ ài
这句话大意是:美容仪,疏眉目,少为高祖所爱。
kāi huáng zhōng lì wèi yù zhāng wáng yì qiān hù
这句话大意是:开皇中,立为 豫章王,邑千户。
jí zhǎng pō shè jīng shǐ yóu gōng qí shè
这句话大意是:及长,颇涉经史,尤工骑射。
chū wèi nèi shǐ lìng
这句话大意是:初为内史令。
rén shòu zhōng bài yáng zhōu zǒng guǎn yán huái yǐ nán zhū jūn shì
这句话大意是:仁寿中,拜扬州总管 沿淮以南诸军事。
yáng dì jí wèi jìn fēng qí wáng zēng yì sì qiān hù
这句话大意是:炀帝即位,进封齐王,增邑四千户。
dà yè èr nián dì chū rù dōng dōu shèng chén lǔ bù jiǎn wèi jūn dǎo
这句话大意是:大业二年,帝初入东都,盛 陈卤簿,暕为军导。
xún zhuǎn yù zhōu mù
这句话大意是:寻转豫州牧。
é ér yuán dé tài zǐ hōng cháo yě zhù wàng xián yǐ jiǎn dāng sì
这句话大意是:俄而元德太子薨,朝野注望,咸以暕当嗣。
dì yòu chì lì bù shàng shū niú hóng miào xuǎn guān shǔ gōng qīng yóu shì duō jìn zǐ dì
这句话大意是:帝又 敕吏部尚书牛弘妙选官属,公卿由是多进子弟。
míng nián zhuǎn yōng zhōu mù xún xǐ hé nán yǐn kāi fǔ yí tóng sān sī
这句话大意是:明年,转雍州牧,寻徙河南尹、开 府仪同三司。
yuán dé tài zǐ zuǒ yòu èr wàn yú rén xī lì yú jiǎn chǒng yù yì lóng zì lè píng gōng zhǔ jí zhū qī shǔ jìng lái zhì lǐ bǎi guān chēng yè tián yān dào lù
这句话大意是:元德太子左右二万馀人悉隶于暕,宠遇益隆,自乐平公主及诸戚属竞 来致礼,百官称谒,填咽道路。
jiǎn pō jiāo zì nì jìn xiǎo rén suǒ xíng duō bù fǎ qiǎn qiáo lìng zé liú qián ān péi gāi huáng fǔ chén kù dí zhòng qí chén zhì wěi děng qiú shēng sè gǒu mǎ
现代白话:暕颇骄恣,昵近品行较差的人,所行多不法,遣乔令则、刘虔安、裴该、皇甫谌、库狄 仲锜、陈智伟等求声色狗马。
lìng zé děng yīn cǐ fàng zòng fǎng rén jiā yǒu nǚ zhě zhé jiáo jiǎn mìng hū zhī zài rù jiǎn zhái yīn yuán cáng yǐn zì xíng yín huì ér hòu qiǎn zhī
这句话大意是:令则等因此放纵,访人家有女者,辄矫暕命呼之,载 入暕宅,因缘藏隐,恣行淫秽,而后遣之。
zhòng qí zhì wěi èr rén yì lǒng xī wō zhì zhū hú zé qí míng mǎ de shù pǐ yǐ jìn yú
这句话大意是:仲锜、智伟二人诣陇西,挝炙诸胡,责 其名马,得数匹以进于。
jiǎn lìng hái zhǔ zhòng qí děng zhà yán wáng cì jiāng guī yú jiā jiǎn bù zhī zhī yě
这句话大意是:暕令还主,仲锜等诈言王赐,将归于家,暕不之知也。
yòu lè píng gōng zhǔ cháng zòu dì yán liǔ shì nǚ měi zhě dì wèi yǒu suǒ dá
这句话大意是:又 乐平公主尝奏帝,言柳氏女美者,帝未有所答。
jiǔ zhī zhǔ fù yǐ liǔ shì jìn yú jiǎn jiǎn xí nà zhī
这句话大意是:久之,主复以柳氏进于暕,暕习纳 之。
qí hòu dì wèn zhǔ liǔ shì nǚ suǒ zài zhǔ yuē zài qí wáng suǒ
这句话大意是:其后帝问主柳氏女所在,主曰:“在齐王所。
dì bú yuè
这句话大意是:”帝不悦。
jiǎn yú dōng dōu yíng dì dà mén wú gù ér bēng tīng shì fú zhōng shé shí zhě yǐ wéi bù xiáng
这句话大意是:暕于东都营第,大门 无故而崩,听事栿中折,识者以为不祥。
qí hòu cóng dì xìng yú lín jiǎn dū hòu jūn bù qí wǔ wàn héng yǔ dì xiāng qù shù shí lǐ ér shě
这句话大意是:其后从帝幸榆林,暕督后军步骑五万,恒 与帝相去数十里而舍。
huì dì yú fén yáng gōng dà liè zhào jiǎn yǐ qiān jì rù wéi
这句话大意是:会帝于汾阳宫大猎,诏暕以千骑入围。
jiǎn dà huò mí lù yǐ xiàn ér dì wèi yǒu de yě nǎi nù cóng guān jiē yán wèi jiǎn zuǒ yòu suǒ è shòu bù dé qián
这句话大意是:暕大获麋鹿以献,而 帝未有得也,乃怒从官,皆言为暕左右所遏,兽不得前。
dì yú shì fā nù qiú jiǎn zuì shī
这句话大意是:帝于是发怒,求暕罪失。
shí zhì xiàn lìng wú gù bù dé chū jìng yǒu yī quē lìng huáng fǔ xǔ xìng yú jiǎn wéi jìn jiāng zhī fén yáng gōng
这句话大意是:时制县令无故不得出境,有伊阙令皇甫诩幸于暕,违禁将之汾阳宫。
yòu jīng zhào rén dá xī tōng yǒu qiè wáng shì shàn gē guì yóu yàn jù duō huò yào zhì yú shì zhǎn zhuǎn yì chū rù wáng jiā
这句话大意是:又京兆人 达奚通有妾王氏善歌,贵游宴聚,多或要致,于是展转亦出入王家。
yù shǐ wéi dé yù xī zhǐ hé jiǎn dì lìng jiǎ shì qiān yú dà suǒ jiǎn dì yīn qióng zhì qí shì
这句话大意是:御史韦德裕希 旨劾暕,帝令甲士千馀大索暕第,因穷治其事。
jiǎn fēi wéi shì zhě mín bù shàng shū chōng zhī nǚ yě zǎo zú jiǎn suì yǔ fēi zǐ yuán shì fù tōng suì chǎn yī nǚ wài rén jiē bù dé zhī
这句话大意是:暕妃韦氏者,民部尚书冲之女也, 早卒,暕遂与妃姊元氏妇通,遂产一女,外人皆不得知。
yīn yǐn qiáo lìng zé yú dì nèi hān yàn lìng zé chēng qìng tuō jiǎn mào yǐ wéi huān lè
这句话大意是:阴引乔令则于第内酣宴, 令则称庆,脱暕帽以为欢乐。
zhào xiāng gōng lìng biàn shì hòu tíng xiāng gōng zhǐ fēi zǐ yuē cǐ chǎn zǐ zhě dāng wèi huáng hòu
这句话大意是:召相工令遍视后庭,相工指妃姊曰:“此产子者当为 皇后。
wáng guì bù kě yán
这句话大意是:王贵不可言。
shí guó wú chǔ fù jiǎn zì wèi cì dāng de lì
这句话大意是:”时国无储副,暕自谓次当得立。
yòu yǐ yuán dé tài zǐ yǒu sān zi nèi cháng bù ān yīn xié zuǒ dào wèi yā shèng zhī shì
这句话大意是:又以元德太子有三子,内常 不安,阴挟左道,为厌胜之事。
zhì shì shì jiē fā dì dà nù zhǎn lìng zé děng shù rén fēi zǐ cì sǐ jiǎn fǔ liáo jiē chì zhī biān yuǎn
这句话大意是:至是,事皆发,帝大怒,斩令则等数人,妃姊赐死, 暕府僚皆斥之边远。
shí zhào wáng gǎo yóu zài hái rú dì wèi shì chén yuē zhèn wéi yǒu jiǎn yī zi bù rán zhě dāng sì zhū shì cháo yǐ míng guó xiàn yě
这句话大意是:时赵王杲犹在孩孺,帝谓侍臣曰:“朕唯有暕一子,不然者, 当肆诸市朝,以明国宪也。
jiǎn zì shì ēn chǒng rì shuāi suī wèi jīng yǐn bù fù guān yù shí zhèng
这句话大意是:”暕自是恩宠日衰,虽为京尹,不复关预时政。
dì héng lìng wǔ bēn láng jiàng yī rén jiān qí fǔ shì jiǎn yǒu wēi shī wǔ bēn zhé zòu zhī
这句话大意是:帝恒令 武贲郎将一人监其府事,暕有微失,武贲辄奏之。
dì yì cháng lǜ jiǎn shēng biàn suǒ gěi zuǒ yòu jiē yǐ lǎo ruò bèi yuán ér yǐ
这句话大意是:帝亦常虑暕生变,所给左右,皆 以老弱,备员而已。
jiǎn měi huái wēi jù xīn bù zì ān
这句话大意是:暕每怀危惧,心不自安。
yòu dì zài jiāng dū gōng yuán huì jiǎn jù fǎ fú jiāng cháo wú gù yǒu xuè cóng shang zhōng ér xià
这句话大意是:又帝在江都宫,元会,暕具法服将朝, 无故有血从裳中而下。
yòu zuò zhāi zhōng jiàn qún shǔ shù shí zhì qián ér sǐ shì jiē wú tóu
这句话大意是:又坐斋中,见群鼠数十,至前而死,视皆无头。
jiǎn yì shén è zhī
这句话大意是:暕意甚恶之。
é ér huà jí zuò luàn bīng jiāng fàn bì dì wén gù wèi xiāo hòu yuē de fēi ā hái yá
这句话大意是:俄而化及作乱,兵将犯跸,帝闻,顾谓萧后曰:“得非阿孩邪?
qí jiàn shū jì rú cǐ
这句话大意是:”其见疏忌如此。
huà jí fù lìng rén bǔ jiǎn jiǎn shí shàng wò wèi qǐ zéi jì jìn jiǎn jīng yuē shì hé rén
这句话大意是:化及复令人捕暕,暕时尚卧未起,贼既进,暕惊曰:“是何人?
mò yǒu bào zhě jiǎn yóu wèi dì lìng bǔ zhī yīn yuē zhào shǐ qiě huǎn
这句话大意是:”莫有报者,暕犹 谓帝令捕之,因曰:“诏使且缓。
r bù fù guó jiā
这句话大意是:儿不负国家。
zéi yú shì yè zhì jiē ér zhǎn zhī jí qí èr zi yì yù hài
这句话大意是:”贼于是曳至街而斩之,及其二子 亦遇害。
jiǎn jìng bù zhī shā zhě wèi shuí
这句话大意是:暕竟不知杀者为谁。
shí nián sān shí sì
这句话大意是:时年三十四。
yǒu yí fù zǐ zhèng dào yǔ xiāo hòu tóng rù tū jué chù luō kè hán hào wèi duò wáng zhōng guó rén mò rù běi fān zhě xī pèi zhī yǐ wéi bù luò yǐ dìng xiāng chéng chù zhī
这句话大意是:有遗腹子政道,与萧后同入突厥,处罗可汗号为隋王,中国人没入北蕃者,悉 配之以为部落,以定襄城处之。
jí tū jué miè guī yú dà táng shòu yuán wài sàn qí shì láng
这句话大意是:及突厥灭,归于大唐,授员外散骑侍郎。
zhào wáng gǎo xiǎo zì jì zǐ
这句话大意是:赵王杲,小字季子。
nián qī suì yǐ dà yè jiǔ nián fēng zhào wáng
这句话大意是:年七岁,以大业九年封赵王。
xún shòu guāng lù dài fu bài hé nán yǐn
这句话大意是:寻授光禄大夫,拜河南尹。
cóng xìng huái nán zhào xíng jiāng dū tài shǒu shì
这句话大意是:从幸淮南,诏行江都太守事。
gǎo cōng lìng měi róng yí dì yǒu suǒ zhì cí fù gǎo duō néng sòng zhī
这句话大意是:杲聪令,美容仪,帝有所制词赋,杲多能诵之。
xìng zhì xiào cháng jiàn dì fēng dòng bù jìn shàn gǎo yì zhōng rì bù shí
这句话大意是:性至 孝,常见帝风动不进膳,杲亦终日不食。
yòu xiāo hòu dāng jiǔ gǎo xiān qǐng shì zhù hòu bù xǔ zhī gǎo qì qǐng yuē hòu suǒ fú yào jiē méng cháng zhī
这句话大意是:又萧后当灸,杲先请试炷,后不许之,杲 泣请曰:“后所服药,皆蒙尝之。
jīn jiǔ yuàn tīng cháng zhù
这句话大意是:今灸,愿听尝炷。
bēi yān bù yǐ
这句话大意是:”悲咽不已。
hòu jìng wèi qí tíng jiǔ yóu shì yóu ài zhī
这句话大意是:后竟为其停灸, 由是尤爱之。
hòu yù huà jí fǎn gǎo zài dì cè hào tòng bù yǐ
这句话大意是:后遇化及反,杲在帝侧,号恸不已。
péi qián tōng shǐ zéi zhǎn zhī yú dì qián xuè jiān yù fú
这句话大意是:裴虔通使贼斩之于帝前,血湔御 服。
shí nián shí èr
这句话大意是:时年十二。
shǐ chén yuē yuán dé tài zǐ yǎ xìng jǐn zhòng yǒu jūn rén zhī liàng jiàng nián bù yǒng āi zāi
现代白话:史臣曰:元德太子雅性谨重,有君人之量,降年不永,哀啊!
qí wáng mǐn huì kě chēng zhì bù jí yuǎn pō huái jiāo jiàn gù yáng dì shū ér jì zhī
这句话大意是:齐王敏慧可称, 志不及远,颇怀骄僭,故炀帝疏而忌之。
xīn wú fù zi zhī qīn mào zhǎn jūn chén zhī jìng shēn fēi jī shàn guó yǒu yú yāng
这句话大意是:心无父子之亲,貌展君臣之敬,身非积善, 国有馀殃。
zhì lìng zhào jí yàn yuè jiē bù dé qí sǐ bēi fū
这句话大意是:至令赵及燕、越皆不得其死,悲夫!