隋书 · 魏征 · Chapter 60 of 85

列传·卷二十五

PinyinModern Translation
Size

cuī zhòng fāng

这句话大意是:○崔仲方。

cuī zhòng fāng zì bù qí bó líng ān píng rén yě

这句话大意是:崔仲方,字不齐,博陵安平人也。

zǔ xiào fēn wèi jīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖孝芬,魏荆州刺史。

fù xuān yóu zhōu xiǎo sī tú

这句话大意是:父宣猷,周小司徒。

zhòng fāng shǎo hǎo dú shū yǒu wén wǔ cái gàn

这句话大意是:仲方少好读书,有文武才干。

nián shí wǔ zhōu tài zǔ jiàn ér yì zhī lìng yǔ zhū zǐ tóng jiù xué

这句话大意是:年十五,周太祖见而异之,令与诸子同就学。

shí gāo zǔ yì zài qí zhōng yóu shì yǔ gāo zǔ shào xiāng kuǎn mì

这句话大意是:时高祖 亦在其中,由是与高祖少相款密。

hòu yǐ míng jīng wèi jìn gōng yǔ wén hù cān jūn shì xún zhuǎn jì shì qiān sī yù dài fū yǔ hú sī zhēng liǔ mǐn děng tóng xiū lǐ lǜ

这句话大意是:后以明经为晋公宇文护参军事,寻转记室,迁司 玉大夫,与斛斯征、柳敏等同修礼律。

hòu yǐ jūn gōng shòu píng dōng jiāng jūn yín qīng guāng lù dài fu cì jué shí chéng xiàn nán yì sān bǎi hù

这句话大意是:后以军功,授平东将军、银青光禄大夫,赐 爵石城县男,邑三百户。

shí wǔ dì yīn yǒu miè qí zhī zhì zhòng fāng xiàn èr shí cè dì dà qí zhī

这句话大意是:时武帝阴有灭齐之志,仲方献二十策,帝大奇之。

hòu yǔ shǎo nèi shǐ zhào fēn shān dìng gé shì

这句话大意是:后与少 内史赵芬删定格式。

xún cóng dì gōng jìn zhōu qí zhī yà jiāng cuī jǐng sōng qǐng wèi nèi yìng zhòng fāng yǔ duàn wén zhèn děng dēng chéng yìng jiē suì xià jìn zhōu yǔ zài wén zhèn chuán

这句话大意是:寻从帝攻晋州,齐之亚将崔景嵩请为内应,仲方与段文振等登 城应接,遂下晋州,语在《文振传》。

yòu lìng zhòng fāng shuō yì chéng děng sì chéng xià zhī

这句话大意是:又令仲方说翼城等四城,下之。

shòu yí tóng jìn jué fàn yáng xiàn hòu

这句话大意是:授仪同,进 爵范阳县侯。

hòu yǐ xíng jūn zhǎng shǐ cóng tán gōng wáng guǐ qín chén jiāng wú míng chè yú lǚ liáng zhòng fāng jì cè jū duō

这句话大意是:后以行军长史从郯公王轨擒陈将吴明彻于吕梁,仲方计策居多。

xuān dì sì wèi wèi shǎo nèi shǐ fèng shǐ huái nán ér hái

这句话大意是:宣帝 嗣位,为少内史,奉使淮南而还。

huì dì bēng gāo zǔ wèi chéng xiàng yǔ zhòng fāng xiāng jiàn wò shǒu jí huān zhòng fāng yì guī xīn yān

现代白话:会帝崩,高祖为丞相,与仲方相见,握手极欢,仲方亦归心呢。

qí yè shàng pián yí shí bā shì gāo zǔ bìng jiā nà zhī

这句话大意是:其夜上便宜十 八事,高祖并嘉纳之。

yòu jiàn zhòng wàng yǒu guī yīn quàn gāo zǔ yìng tiān shòu mìng gāo zǔ cóng zhī

这句话大意是:又见众望有归,阴劝高祖应天受命,高祖从之。

jí shòu shàn shàng zhào zhòng fāng yǔ gāo jiǒng yì zhèng shuò fú sè shì

这句话大意是:及受禅,上 召仲方与高颎议正朔服色事。

zhòng fāng yuē jìn wèi jīn xíng hòu wèi wèi shuǐ zhōu wèi mù

这句话大意是:仲方曰:“晋为金行,后魏为水,周为木。

huáng jiā yǐ huǒ chéng mù dé tiān zhī tǒng

这句话大意是:皇家以火 承木,得天之统。

yòu shèng gōng zài dàn zhī chū yǒu chì guāng zhī ruì chē fú qí shēng bìng yi yòng chì

这句话大意是:又圣躬载诞之初,有赤光之瑞,车服旗牲,并宜用赤。

yòu quàn shàng chú liù guān qǐng yī hàn wèi zhī jiù

这句话大意是:”又劝上 除六官,请依汉、魏之旧。

shàng jiē cóng zhī

这句话大意是:上皆从之。

jìn wèi shàng kāi fǔ xún zhuǎn sī nóng shǎo qīng jìn jué ān gù xiàn gōng

这句话大意是:进位上开府,寻转司农少卿,进爵安固县公。

lìng fā dīng sān wàn yú shuò fāng líng wǔ zhù cháng chéng dōng zhì huáng hé xi jù suí zhōu nán zhì bó chū lǐng mián gèn qī bǎi lǐ

这句话大意是:令发丁三万,于朔方、灵武筑长城,东至黄河,西拒绥州,南至勃出岭,绵亘七百 里。

míng nián shàng fù lìng zhòng fāng fā dīng shí wǔ wàn yú shuò fāng yǐ dōng yuán biān xiǎn yào zhù shù shí chéng yǐ è hú kòu

这句话大意是:明年,上复令仲方发丁十五万,于朔方已东缘边险要筑数十城,以遏胡寇。

dīng fù jiān qù zhí

这句话大意是:丁父艰去职。

wèi qī qǐ wèi guó zhōu cì shǐ

这句话大意是:未期,起为虢州刺史。

shàng shū lùn qǔ chén zhī cè yuē

这句话大意是:上书论取陈之策曰:。

chén jǐn àn jìn tài kāng yuán nián suì zài gēng zǐ jìn wǔ píng wú zhì jīn kāi huáng liù nián suì cì bǐng wǔ hé sān bǎi qī zài

这句话大意是:臣谨案晋太康元年岁在庚子,晋武平吴,至今开皇六年,岁次丙午,合三百七 载。

chūn qiū bǎo qián tú yún wáng zhě sān bǎi nián yī juān fǎ

这句话大意是:《春秋宝干图》云:“王者三百年一蠲法。

jīn nián sān bǎi zhī qī kě wèi bèi yǐ

现代白话:”今年三百之期,可谓备了。

chén shì cǎo qiè qǐ yú bǐng zǐ zhì jīn bǐng wǔ yòu zǐ wǔ wèi chōng yīn yáng zhī jì

这句话大意是:陈氏 草窃,起于丙子,至今丙午,又子午为冲,阴阳之忌。

xī shǐ zhào yǒu yán yuē chén zhuān xū zhī zú wèi shuǐ gù suì zài chún huǒ yǐ miè

这句话大意是:昔史赵有言曰:“陈,颛顼 之族,为水,故岁在鹑火以灭。

yòu yún zhōu wǔ wáng kè shāng fēng hú gōng mǎn yú chén

这句话大意是:”又云:“周武王克商,封胡公满于陈。

zhì lǔ zhāo gōng jiǔ nián chén zāi bì zào yuē suì wǔ jí chún huǒ ér hòu chén wáng chu kè zhī

这句话大意是:”至鲁昭 公九年,陈灾,裨灶曰:“岁五及鹑火而后陈亡,楚克之。

chu zhù róng zhī hòu yě wèi huǒ zhèng gù fù miè chén

这句话大意是:”楚,祝融之后也,为 火正,故复灭陈。

chén chéng shùn hòu shùn chéng zhuān xū suī tài suì zuǒ xíng suì xīng yòu zhuǎn chún huǒ zhī suì chén zú zài wáng wù wǔ zhī nián guī yú yùn jǐn

这句话大意是:陈承舜后,舜承颛顼,虽太岁左行,岁星右转,鹑火之岁,陈族 再亡,戊午之年,妫虞运尽。

yǔ jī suī shū kǎo shì wú bié

这句话大意是:语迹虽殊,考事无别。

huáng cháo wǔ yùn xiāng chéng gǎn huǒ dé ér wáng guó hào wèi duò yǔ chu tóng fēn

这句话大意是:皇朝五运相承,感火德而王, 国号为隋,与楚同分。

chu shì huǒ zhèng wǔ wèi chún huǒ wèi wèi chún shǒu shēn wèi shí chén yǒu wèi dà liáng

这句话大意是:楚是火正,午为鹑火,未为鹑首,申为实沉,酉为大梁。

jì dāng zhōu qín jìn zhào zhī fēn ruò dāng cǐ fēn fā bīng jiāng de suì zhī zhù yǐ jīn liàng gǔ chén miè bù yí

这句话大意是:既 当周、秦、晋、赵之分,若当此分发兵,将得岁之助,以今量古,陈灭不疑。

chén wèi wǔ wèi shēn yǒu bìng shì shù jí

这句话大意是:臣谓 午未申酉,并是数极。

gài wén tiān shí bù rú dì lì dì lì bù rú rén hé kuàng zhǔ shèng chén liáng bīng qiáng guó fù dòng zhí huí xīn rén shén xié qì

这句话大意是:盖闻天时不如地利,地利不如人和,况主圣臣良,兵强国富, 动植回心,人神叶契。

chén jì zhǔ hūn yú shàng mín dú yú xià xiǎn wú bǎi èr zhī gù zhòng fēi jiǔ guó zhī shī

这句话大意是:陈既主昏于上,民讟于下,险无百二之固,众非九国之师。

xià guǐ yīn xīn shàng bù néng lì dú cǐ dǎo yí ér jī tiān tǎo

这句话大意是:夏癸、殷辛尚不能立,独此岛夷而稽天讨!

fú dù cháo tíng zì yǒu hóng mó dàn chú ráo suǒ jiàn jì shēn yíng jué

这句话大意是:伏度朝廷自有宏谟,但刍荛所见,冀申 萤爝。

jīn wéi xū wǔ chāng yǐ xià qí hé chú fāng wú hǎi děng zhōu gèng tiè jīng bīng mì yíng dù jì

这句话大意是:今唯须武昌已下,蕲、和、滁、方、吴、海等州更帖精兵,密营渡计。

yì xìn xiāng jīng jī yǐng děng zhōu sù zào zhōu jí duō zhāng xíng shì wèi shuǐ zhàn zhī jù

这句话大意是:益、 信、襄、荆、基、郢等州速造舟楫,多张形势,为水战之具。

shǔ hàn èr jiāng shì qí shàng liú shuǐ lù chōng yào bì zhēng zhī suǒ

这句话大意是:蜀、汉二江,是其上 流,水路冲要,必争之所。

zéi suī yú liú tóu jīng mén yán zhōu gōng ān bā líng yǐn jī xià shǒu qí kǒu pén chéng zhì chuán rán zhōng jù hàn kǒu xiá kǒu yǐ shuǐ zhàn dà jué

这句话大意是:贼虽于流头、荆门、延州、公安、巴陵、隐矶、夏首、 蕲口、盆城置船,然终聚汉口、峡口,以水战大决。

ruò zéi bì yǐ shàng liú yǒu jūn lìng jīng bīng fù yuán zhě xià liú zhū jiāng jí xū zé biàn héng dù

这句话大意是:若贼必以上流有军,令精兵赴 援者,下流诸将即须择便横渡。

rú yōng zhòng zì wèi shàng jiāng shuǐ jūn gǔ xíng yǐ qián

这句话大意是:如拥众自卫,上江水军鼓行以前。

suī shì jiǔ jiāng wǔ hú zhī xiǎn fēi dé wú yǐ wéi gù tú yǒu sān wú bǎi yuè zhī bīng wú ēn bù néng zì lì

这句话大意是:虽恃九江五湖之 险,非德无以为固,徒有三吴、百越之兵,无恩不能自立。

shàng lǎn ér dà yuè zhuǎn jī zhōu cì shǐ zhēng rù cháo

这句话大意是:上览而大悦,转基州刺史,征入朝。

zhòng fāng yīn miàn chén jīng lüè shàng shàn zhī cì yǐ yù páo kù bìng zá cǎi wǔ bǎi duàn jìn wèi kāi fǔ ér qiǎn zhī

这句话大意是:仲方因面陈经略,上善之,赐以御袍袴, 并杂彩五百段,进位开府而遣之。

jí dà jǔ fá chén yǐ zhòng fāng wéi xíng jūn zǒng guǎn lǜ bīng yǔ qín wáng huì

这句话大意是:及大举伐陈,以仲方为行军总管,率兵与秦王会。

jí chén píng zuò shì miǎn

这句话大意是:及陈平,坐事免。

wèi jǐ fù wèi

这句话大意是:未几,复位。

hòu shù zài zhuǎn huì zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:后数载,转会州总管。

shí zhū qiāng yóu wèi bīn fù zhào lìng zhòng fāng jī zhī yǔ zéi sān shí yú zhàn zǐ zǔ sì lín wàng fāng shè tí gàn diāo xiǎo tiě wéi shān bái nán wáng ruò shuǐ děng zhū bù xī píng

这句话大意是:时诸羌犹未宾附,诏令仲方 击之,与贼三十馀战,紫祖、四邻、望方、涉题、干碉、小铁围山、白男王、弱水 等诸部悉平。

cì nú bì yī bǎi sān shí kǒu huáng jīn sān shí jīn zá wù chēng shì

这句话大意是:赐奴婢一百三十口,黄金三十斤,杂物称是。

rén shòu chū shòu dài zhōu zǒng guǎn zài zhí shù nián bèi zhēng rù cháo

这句话大意是:仁寿初,授代州总管,在职数年,被征入朝。

huì shàng bēng hàn wáng liàng yú dǎng jù lǚ zhōu bù xià yáng dì lìng zhōu luó gōng zhī zhōng liú shǐ zú nǎi lìng zhòng fāng dài zǒng qí zhòng yuè yú bá zhī

这句话大意是:会上崩,汉王谅馀党据吕州不下, 炀帝令周罗攻之,中流矢卒,乃令仲方代总其众,月馀拔之。

jìn wèi dà jiàng jūn bài mín bù shàng shū xún zhuǎn lǐ bù shàng shū

这句话大意是:进位大将军,拜民 部尚书,寻转礼部尚书。

hòu sān zài zuò shì miǎn

这句话大意是:后三载,坐事免。

xún wèi guó zi jì jiǔ zhuǎn tài cháng qīng

这句话大意是:寻为国子祭酒,转太常卿。

cháo tíng yǐ qí shuāi lǎo chū bài shàng jùn tài shǒu

这句话大意是:朝廷以其衰 老,出拜上郡太守。

wèi jǐ yǐ mǔ yōu qù zhí

这句话大意是:未几,以母忧去职。

suì yú qǐ wèi xìn dōu tài shǒu shàng biǎo qǐ hái gǔ yōu zhào xǔ zhī

这句话大意是:岁馀,起为信都太守,上表乞骸骨,优诏 许之。

xún zú yú jiā shí nián qī shí liù

这句话大意是:寻卒于家,时年七十六。

zǐ mín shòu guān zhì dìng táo lìng

这句话大意是:子民寿,官至定陶令。

yú zhòng wén xiōng kǎi cóng fù dì xǐ

这句话大意是:○于仲文兄凯 从父弟玺。

yú zhòng wén zì cì wǔ jiàn píng gōng yì zhī xiōng zi

这句话大意是:于仲文,字次武,建平公义之兄子。

fù shí zhōu dà zuǒ fǔ yān guó gōng

这句话大意是:父实,周大左辅、燕国公。

zhòng wén shǎo cōng mǐn tiáo chèn jiù xué dān yuè bù juàn

这句话大意是:仲文少聪敏, 髫龀就学,耽阅不倦。

qí fù yì zhī yuē cǐ r bì xìng wú zōng yǐ

现代白话:其父异之曰:“此儿必兴我宗了。

jiǔ suì cháng yú yún yáng gōng jiàn zhōu tài zǔ tài zǔ wèn yuē wén r hào dú shū shū yǒu hé shì

这句话大意是:”九岁,尝于云阳宫见周 太祖,太祖问曰:“闻儿好读书,书有何事?

zhòng wén duì yuē zī fù shì jūn zhōng xiào ér yǐ

这句话大意是:”仲文对曰:“资父事君,忠孝而已。

tài zǔ shén jiē tàn zhī

这句话大意是:” 太祖甚嗟叹之。

qí hòu jiù bó shì li xiáng shòu zhōu yì sān lǐ

这句话大意是:其后就博士李祥受《周易》、《三礼》。

lüè tōng dà yì

这句话大意是:略通大义。

jí zhǎng tì tǎng yǒu dà zhì qì diào yīng bá dāng shí hào wèi míng gōng zi

这句话大意是:及长,倜傥有 大志,气调英拔,当时号为名公子。

qǐ jiā wèi zhào wáng shǔ xún qiān ān gù tài shǒu

这句话大意是:起家为赵王属,寻迁安固太守。

yǒu rèn dù liǎng jiā gè shī niú hòu dé yī niú liǎng jiā jù rèn zhōu jùn jiǔ bù néng jué

这句话大意是:有任、杜两家 各失牛,后得一牛,两家俱认,州郡久不能决。

yì zhōu zhǎng shǐ hán bó jùn yuē yú ān gù shǎo cōng chá kě lìng jué zhī

这句话大意是:益州长史韩伯俊曰:“于安固少聪 察,可令决之。

zhòng wén duì yuē cǐ yì jiě ěr

这句话大意是:”仲文对曰:“此易解耳。

yú shì lìng èr jiā gè qū niú qún zhì nǎi fàng suǒ rèn zhě suì xiàng rèn shì qún zhōng

这句话大意是:”于是令二家各驱牛群至,乃放所认者, 遂向任氏群中。

yòu yīn shǐ rén wēi shāng qí niú rèn shì jiē wǎn dù jiā zì ruò

这句话大意是:又阴使人微伤其牛,任氏嗟惋,杜家自若。

zhòng wén yú shì hē jié dù shì dù shì fú zuì ér qù

这句话大意是:仲文于是诃诘杜氏,杜 氏服罪而去。

shǐ zhōu cì shǐ qū tū shàng yǔ wén hù zhī dǎng yě xiān zuò shì xià yù wú gǎn shéng zhě

这句话大意是:始州刺史屈突尚,宇文护之党也,先坐事下狱,无敢绳者。

zhòng wén zhì jùn qióng zhì suì jìng qí yù

这句话大意是:仲文至郡 穷治,遂竟其狱。

shǔ zhōng wèi zhī yǔ yuē míng duàn wú shuāng yǒu yú gōng bù bì qiáng yù yǒu cì wǔ

这句话大意是:蜀中为之语曰:“明断无双有于公,不避强御有次武。

wèi jǐ zhēng wèi yù zhèng xià dài fū fēng yán shòu jùn gōng yì sān qiān wǔ bǎi hù

这句话大意是:”未几, 征为御正下大夫,封延寿郡公,邑三千五百户。

shù cóng zhēng fá lèi xūn shòu yí tóng sān sī

这句话大意是:数从征伐,累勋授仪同三司。

xuān dì shí wèi dōng jùn tài shǒu

这句话大意是:宣帝 时,为东郡太守。

gāo zǔ wèi chéng xiàng wèi jiǒng zuò luàn qiǎn jiàng tán ràng shōu hé nán zhī de

这句话大意是:高祖为丞相,尉迥作乱,遣将檀让收河南之地。

fù shǐ rén yòu zhì zhòng wén zhòng wén jù zhī

这句话大意是:复使人诱致仲文,仲文拒之。

jiǒng nù qí bù tóng jǐ qiǎn yí tóng yǔ wén wēi gōng zhī

这句话大意是:迥怒其不同己,遣仪同宇文威攻之。

zhòng wén yíng jī dà pò wēi zhòng zhǎn shǒu wǔ bǎi yú jí

这句话大意是:仲文迎击,大破威众,斩首五百馀级。

yǐ gōng shòu kāi fǔ

这句话大意是:以功授 开府。

jiǒng yòu qiǎn qí jiāng yǔ wén zhòu dù shí jì yǔ wén wēi zōu shào zì bái mǎ èr dào jù jìn fù gōng zhòng wén

这句话大意是:迥又遣其将宇文胄渡石济,宇文威、邹绍自白马,二道俱进,复攻仲文。

zéi shì yú shèng rén qíng dà hài jùn rén hè lián sēng jiā jìng zi zhé lǜ zhòng yīng jiǒng

这句话大意是:贼 势逾盛,人情大骇,郡人赫连僧伽、敬子哲率众应迥。

zhòng wén zì dù bù néng zhī qì qī zi jiāng liù shí yú qí kāi chéng xī mén kuì wéi ér dùn

这句话大意是:仲文自度不能支,弃妻子, 将六十馀骑,开城西门,溃围而遁。

wèi zéi suǒ zhuī qiě zhàn qiě xíng suǒ cóng qí zhàn sǐ zhě shí qī bā

这句话大意是:为贼所追,且战且行,所从骑战死者十七八。

zhòng wén jǐn ér huò miǎn dá yú jīng shī

这句话大意是:仲文仅而获免,达于京师。

jiǒng yú shì tú qí sān zi yī nǚ

这句话大意是:迥于是屠其三子一女。

gāo zǔ jiàn zhī yǐn rù wò nèi wèi zhī xià qì

这句话大意是:高祖见之,引入卧内,为之下泣。

cì cǎi wǔ bǎi duàn huáng jīn èr bǎi liǎng jìn wèi dà jiàng jūn lǐng hé nán dào héng jūn zǒng guǎn

这句话大意是:赐彩五百段,黄金二百两,进位大将军,领河南道行军总管。

gěi yǐ gǔ chuī chí chuán yì luò yáng fā bīng yǐ tǎo tán ràng

这句话大意是:给以鼓吹,驰传诣洛 阳发兵,以讨檀让。

shí wéi xiào kuān jù jiǒng yú yǒng qiáo zhòng wén yì xiào kuān yǒu suǒ jì yì

这句话大意是:时韦孝宽拒迥于永桥,仲文诣孝宽有所计议。

shí zǒng guǎn yǔ wén xīn pō yǒu zì yí zhī xīn yīn wèi zhòng wén yuē gōng xīn cóng jīng shī lái guān zhí zhèng yì hé rú yě

现代白话:时总管宇文忻颇 有自疑之心,因谓仲文曰:“公新从京师来,观执政意怎么样也?

wèi jiǒng chéng bù zú píng zhèng kǒng shì níng zhī hòu gèng yǒu cáng gōng zhī lǜ

这句话大意是:尉迥诚不足平,正 恐事宁之后,更有藏弓之虑。

zhòng wén jù xīn shēng biàn yīn wèi zhī yuē chéng xiàng kuān rén dà dù míng shí yǒu yú gǒu néng jié chéng bì xīn wú èr

这句话大意是:”仲文惧忻生变,因谓之曰:“丞相宽仁大度,明识 有馀,苟能竭诚,必心无贰。

zhòng wén zài jīng sān rì pín jiàn sān shàn yǐ cǐ wéi guān fēi xún cháng rén yě

这句话大意是:仲文在京三日,频见三善,以此为观,非寻常人也。

xīn yuē sān shàn rú hé

这句话大意是:” 忻曰:“三善如何?

zhòng wén yuē yǒu chén wàn dí zhě xīn cóng zéi zhōng lái jí lìng qí dì nán dí zhào mù xiāng qū cóng jūn tǎo zéi

这句话大意是:”仲文曰:“有陈万敌者,新从贼中来,即令其弟难敌召募乡 曲,从军讨贼。

cǐ qí yǒu dà dù yī yě

这句话大意是:此其有大度一也。

shàng shì sòng qiān fèng shǐ gōu jiǎn qiān yuán cǐ bié qiú tā zuì

这句话大意是:上士宋谦,奉使勾检,谦缘此别求他罪。

chéng xiàng zé zhī yuē rù wǎng zhě zì kě tuī qiú hé xū bié fǎng yǐ kuī dà tǐ

这句话大意是:丞相责 之曰:‘入网者自可推求,何须别访,以亏大体。

cǐ qí bù qiú rén sī èr yě

这句话大意是:’此其不求人私二也。

yán jí zhòng wén qī zǐ wèi cháng bù shān xuàn

这句话大意是:言及仲文 妻子,未尝不潸泫。

cǐ qí yǒu rén xīn sān yě

这句话大意是:此其有仁心三也。

xīn zì cǐ suì ān

这句话大意是:”忻自此遂安。

zhòng wén jūn zhì biàn zhōu zhī dōng ní wù yǔ jiǒng jiāng liú zi áng liú yù dé děng xiāng yù jìn jī pò zhī

这句话大意是:仲文军至汴州之东倪坞,与迥将刘子昂、刘浴德等相遇,进击破之。

jūn cì liǎo dī qù liáng jùn qī lǐ ràng yōng zhòng shù wàn zhòng wén yǐ léi shī tiǎo zhàn

这句话大意是:军次蓼堤, 去梁郡七里,让拥众数万,仲文以羸师挑战。

ràng xī zhòng lái jù zhòng wén wěi běi ràng jūn pō jiāo

这句话大意是:让悉众来拒,仲文伪北,让军颇骄。

yú shì qiǎn jīng bīng zuǒ yòu yì jī zhī dà bài ràng jūn shēng huò wǔ qiān yú rén zhǎn shǒu qī bǎi jí

这句话大意是:于是遣精兵左右翼击之,大败让军,生获五千馀人,斩首七百级。

jìn gōng liáng jùn jiǒng shǒu jiāng liú zi kuān qì chéng dùn zǒu

这句话大意是:进攻梁郡,迥守 将刘子宽弃城遁走。

zhòng wén zhuī jī qín zhǎn shù qiān rén zi kuān jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:仲文追击,擒斩数千人,子宽仅以身免。

chū zhòng wén zài liǎo dī zhū jiāng jiē yuē jūn zì yuǎn lái shì mǎ pí bì bù kě jué shèng

这句话大意是:初,仲文在蓼堤,诸 将皆曰:“军自远来,士马疲敝,不可决胜。

zhòng wén lìng sān jūn qù shí liè zhèn dà zhàn

这句话大意是:”仲文令三军趣食,列阵大战。

jì ér pò zéi zhū jiāng jiē qǐng yuē qián bīng pí bù kě jiāo zhàn jìng ér kè shèng qí jì ān zài

这句话大意是:既而 破贼,诸将皆请曰:“前兵疲不可交战,竟而克胜,其计安在?

zhòng wén xiào yuē wú suǒ bù jiàng shì jiē shān dōng rén guǒ yú sù jìn bù yí chí jiǔ

现代白话:”仲文笑曰:“我 所部将士皆山东人,果于速进,不宜持久。

chéng shì jī zhī suǒ yǐ zhì shèng

这句话大意是:乘势击之,所以制胜。

zhū jiāng jiē yǐ wéi fēi suǒ jí yě

这句话大意是:”诸将皆以为非 所及也。

jìn jī cáo zhōu huò jiǒng suǒ shǔ cì shǐ li zhòng kāng jí shàng yí tóng fáng jìn

这句话大意是:进击曹州,获迥所署刺史李仲康及上仪同房劲。

tán ràng yǐ yú zhòng zhūn chéng wǔ bié jiāng gāo shì rú yǐ wàn rén zhūn yǒng chāng

这句话大意是:檀让以馀众屯城武,别将 高士儒以万人屯永昌。

zhòng wén zhà yí shū zhōu xiàn yuē dà jiàng jūn zhì kě duō jī sù

这句话大意是:仲文诈移书州县曰:“大将军至,可多积粟。

ràng wèi zhòng wén wèi néng zú zhì fāng zhuì niú xiǎng shì

这句话大意是:”让谓仲文未 能卒至,方槌牛享士。

zhòng wén zhī qí dài xuǎn jīng qí xí zhī yī rì biàn zhì suì bá chéng wǔ

这句话大意是:仲文知其怠,选精骑袭之,一日便至,遂拔城武。

jiǒng jiāng xí pí luō zhòng shí wàn zhūn yú pèi xiàn jiāng gōng xú zhōu

这句话大意是:迥将席毗 罗,众十万,屯于沛县,将攻徐州。

qí qī zǐ zài jīn xiāng

这句话大意是:其妻子在金乡。

zhòng wén qiǎn rén zhà wèi pí luō shǐ zhě wèi jīn xiāng chéng zhǔ xú shàn jìng yuē tán ràng míng rì wǔ shí dào jīn xiāng jiāng xuān shǔ gōng lìng shǎng cì jiàng shì

这句话大意是:仲文遣人诈为毗罗使者,谓金 乡城主徐善净曰:“檀让明日午时到金乡,将宣蜀公令,赏赐将士。

jīn xiāng rén wèi wéi xìn rán jiē xǐ

这句话大意是:”金乡人谓为 信然,皆喜。

zhòng wén jiǎn jīng bīng wěi jiàn jiǒng qí zhì bèi dào ér jìn

这句话大意是:仲文简精兵,伪建迥旗帜,倍道而进。

shàn jìng wàng jiàn zhòng wén jūn qiě zhì yǐ wéi tán ràng nǎi chū yíng yè

这句话大意是:善净望见仲文军且至,以为檀 让,乃出迎谒。

zhòng wén zhí zhī suì qǔ jīn xiāng

这句话大意是:仲文执之,遂取金乡。

zhū jiāng duō quàn tú zhī zhòng wén yuē cǐ chéng shì pí luō qǐ bīng zhī suǒ dāng kuān qí qī zǐ qí bīng kě zì guī

这句话大意是:诸将多劝屠之,仲文曰:“此城是毗罗起兵 之所,当宽其妻子,其兵可自归。

rú jí tú zhī bǐ wàng jué yǐ

现代白话:如即屠之,彼望绝了。

zhòng jiē chēng shàn

这句话大意是:”众皆称善。

yú shì pí luō shì zhòng lái báo guān jūn zhòng wén bèi chéng jié zhèn qù jūn shù lǐ shè fú yú má tián zhōng

这句话大意是:于是毗罗恃 众来薄官军,仲文背城结阵,去军数里,设伏于麻田中。

liǎng zhèn cái hé fú bīng fā jù yè chái gǔ zào chén āi zhāng tiān

这句话大意是:两阵才合,伏兵发,俱曳 柴鼓噪,尘埃张天。

pí luō jūn dà kuì zhòng wén chéng zhī zéi jiē tóu zhū shuǐ ér sǐ wèi zhī bù liú

这句话大意是:毗罗军大溃,仲文乘之,贼皆投洙水而死,为之不流。

huò tán ràng kǎn sòng jīng shī hé nán xī píng

这句话大意是:获檀让, 槛送京师,河南悉平。

pí luō nì xíng yáng rén jiā zhí zhǎn zhī chuán shǒu què xià

这句话大意是:毗罗匿荥阳人家,执斩之,传首阙下。

lè shí jì gōng shù yú sì shàng

这句话大意是:勒石纪功,树于泗上。

rù cháo jīng shī gāo zǔ yǐn rù wò nèi yàn xiǎng jí huān

这句话大意是:入朝京师,高祖引入卧内,宴享极欢。

cì zá cǎi qiān yú duàn jì nǚ shí rén bài zhù guó hé nán dào dà xíng tái

这句话大意是:赐杂彩千馀段,妓女十人,拜柱国、河 南道大行台。

shǔ gāo zǔ shòu shàn bù xíng

这句话大意是:属高祖受禅,不行。

wèi jǐ qí shū fù tài wèi yì zuò shì xià yù zhòng wén yì wèi lì suǒ bù yú yù zhōng shàng shū yuē

这句话大意是:未几,其叔父太尉翼坐事下狱,仲文亦为吏所簿, 于狱中上书曰:。

chén wén chūn shēng xià zhǎng tiān dì píng fēn zhī gōng zi xiào chén chéng rén lún bù yì zhī dào

这句话大意是:臣闻春生夏长,天地平分之功,子孝臣诚,人伦不易之道。

nǎng zhě wèi jiǒng nì luàn suǒ zài yǐng cóng

这句话大意是:曩者尉迥逆乱,所 在影从。

chén rèn chù guān hé de jū chōng yào cháng dǎn zhěn gē shì yǐ bì sǐ

这句话大意是:臣任处关河,地居冲要,尝胆枕戈,誓以必死。

jiǒng shí gòu chén wèi dà jiàng jūn yì wàn hù

这句话大意是:迥时购臣位大将军、邑万 户。

chén bù gù qī zǐ bù ài shēn mìng mào bái rèn kuì chóng wéi sān nán yī nǚ xiāng jì lún mò pī lù gān dǎn chí fù què tíng

这句话大意是:臣不顾妻子,不爱身命,冒白刃,溃重围,三男一女,相继沦没,披露肝胆, 驰赴阙庭。

méng bì xià shòu chén yǐ gāo guān wěi chén yǐ bīng gé

这句话大意是:蒙陛下授臣以高官,委臣以兵革。

yú shí hé nán xiōng kòu láng gù chī zhāng chén yǐ léi bīng bā qiān sǎo chú fēn kūn

这句话大意是:于时河南凶寇,狼顾鸱张,臣以羸兵 八千,扫除氛昆。

cuī liú kuān yú liáng jùn pò tán ràng yú liǎo dī píng cáo zhōu fù dōng jùn ān chéng wǔ dìng yǒng chāng jiě bó zhōu wéi tiǎn xú zhōu zéi

这句话大意是:摧刘宽于梁郡,破檀让于蓼堤,平曹州,复东郡、安城、武定、 永昌,解亳州围,殄徐州贼。

xí pí shí wàn zhī zhòng yī zhàn tǔ bēng hé nán yǐ jù zhī tú yìng shí kān dìng

这句话大意是:席毗十万之众,一战土崩,河南蚁聚之徒,应时戡定。

dāng qún xiōng wèn dǐng zhī jì lí yuán fá zhǔ zhī chén chén dì èr shū yì xiān zài yōu zhōu zǒng yù yàn zhào nán lín qún kòu běi hàn máo tóu nèi wài ān fǔ de miǎn zuì lì

这句话大意是:当群凶问鼎之际,黎元乏主之辰,臣第二叔翼先在幽州,总驭燕、赵,南邻群寇, 北捍旄头,内外安抚,得免罪戾。

chén dì wǔ shū zhì jiàn liú hēi shuǐ yǔ wáng qiān wèi lín shì è mán zōu zhèn suí shǔ dào

这句话大意是:臣第五叔智建斿黑水,与王谦为邻,式遏蛮陬, 镇绥蜀道。

chén xiōng yǐ zuò mù huái nán zuò zhì qíng dí chéng jī jiǎo dìng chuán shǒu jīng shī

这句话大意是:臣兄𫖮作牧淮南,坐制勍敌,乘机剿定,传首京师。

wáng qiān qiè jù èr jiāng pàn huàn sān shǔ

这句话大意是:王谦窃据二江,叛 换三蜀。

chén dì sān shū yì shòu shèn miào tíng gōng xíng tiān tǎo

这句话大意是:臣第三叔义受脤庙庭,龚行天讨。

zì wài fù shū xiōng dì jiē dāng wén wǔ zhòng jì huò xián mìng wēi nàn zhī jiān huò shì wèi gōu chén zhī cè hé mén chéng kuǎn jì yǒu kě míng

这句话大意是:自外父叔兄弟,皆当文武重寄,或衔命 危难之间,或侍卫钩陈之侧,合门诚款,冀有可明。

fú yuàn xià qì gū zhī ēn jiàng yún yǔ zhī shī zhuī cǎo mèi zhī shǐ lù juān dī zhī gōng zé hán huī gèng rán kū gǔ shēng ròu bù shèng qū qū zhī zhì jǐn mào sǐ yǐ wén

这句话大意是:伏愿下泣辜之恩,降云雨之施, 追草昧之始,录涓滴之功,则寒灰更然,枯骨生肉,不胜区区之至,谨冒死以闻。

shàng lǎn biǎo bìng yì jù shì zhī

这句话大意是:上览表,并翼俱释之。

wèi jǐ zhào zhòng wén lǜ bīng tún bái láng sāi yǐ bèi hú

这句话大意是:未几,诏仲文率兵屯白狼塞以备胡。

míng nián bài xíng jūn yuán shuài tǒng shí èr zǒng guǎn yǐ jī hú

这句话大意是:明年,拜行军元帅,统十二总管以击胡。

chū fú yuǎn zhèn yù lǔ pò zhī zhǎn shǒu qiān yú jí liù chù jù wàn jì

这句话大意是:出服远镇,遇虏,破之,斩首千馀级,六畜巨万计。

yú shì cóng jīn hé chū bái dào qiǎn zǒng guǎn xīn míng jǐn yuán pāng hè lán zhì lǚ chu duàn xié děng èr wàn rén chū shèng lè dào qū nà jié shān

这句话大意是:于是从金河出白道,遣总管辛 明瑾、元滂、贺兰志、吕楚、段谐等二万人出盛乐道,趋那颉山。

zhì hù jūn chuān běi yǔ lǔ xiāng yù kè hán jiàn zhòng wén jūn róng qí sù bù zhàn ér tuì

这句话大意是:至护军川北,与 虏相遇,可汗见仲文军容齐肃,不战而退。

zhòng wén lǜ jīng qí wǔ qiān yú shān zhuī zhī bù jí ér hái

这句话大意是:仲文率精骑五千,逾山追之,不及而还。

shàng yǐ shàng shū wén bù fán zá lì duō jiān jì lìng zhòng wén kān lù shěng zhōng shì

这句话大意是:上以尚书文簿繁杂,吏多奸计,令仲文勘录省中事。

qí suǒ fā tī shén duō shàng jiā qí míng duàn hòu jiā láo shǎng yān

现代白话:其所发擿甚多,上嘉其明断, 厚加劳赏呢。

shàng měi yōu zhuǎn yùn bù gěi zhòng wén qǐng jué wèi shuǐ kāi cáo qú

这句话大意是:上每忧转运不给,仲文请决渭水,开漕渠。

shàng rán zhī shǐ zhòng wén zǒng qí shì

这句话大意是:上然之,使仲文总其事。

jí fá chén zhī yì bài xíng jūn zǒng guǎn yǐ zhōu shī zì zhāng shān chū hàn kǒu

这句话大意是:及伐陈之役,拜行军总管,以舟师自章山出汉口。

chén yǐng zhōu cì shǐ xún fǎ shàng lǔ shān chéng zhǔ dàn fǎ chéng dèng shā mí děng qǐng xiáng qín wáng jùn jiē lìng zhòng wén yǐ bīng nà zhī

这句话大意是:陈郢州刺史荀法尚、鲁山城主诞 法澄、邓沙弥等请降,秦王俊皆令仲文以兵纳之。

gāo zhì huì děng zuò luàn jiāng nán fù yǐ xíng jūn zǒng guǎn tǎo zhī

这句话大意是:高智慧等作乱江南,复以行军总 管讨之。

shí sān jūn fá shí mǐ sù yǒng guì zhòng wén sī tiào jūn liáng zuò chú míng

这句话大意是:时三军乏食,米粟踊贵,仲文私粜军粮,坐除名。

míng nián fù guān jué lǜ bīng tún mǎ yì yǐ bèi hú

这句话大意是:明年,复官爵,率兵屯 马邑以备胡。

shù xún ér ba

这句话大意是:数旬而罢。

jìn wáng guǎng yǐ zhòng wén yǒu jiàng lǐng zhī cái měi cháng zhǔ yì zhì shì zòu zhī nǎi lìng dū jìn wáng jūn fǔ shì

这句话大意是:晋王广以仲文有将领之才,每常属意,至是奏之,乃令督晋王军府事。

hòu tū jué fàn sāi jìn wáng wèi yuán shuài yǐ zhòng wén jiāng qián jūn dà pò zéi ér hái

这句话大意是:后突厥 犯塞,晋王为元帅,以仲文将前军,大破贼而还。

rén shòu chū bài tài zǐ yòu wèi lǜ

这句话大意是:仁寿初,拜太子右卫率。

yáng dì jí wèi qiān yòu yì wèi dà jiàng jūn cān zhǎng wén wǔ xuǎn shì

这句话大意是:炀帝即 位,迁右翊卫大将军,参掌文武选事。

cóng dì tǎo tǔ yù hún jìn wèi guāng lù dài fu shén jiàn qīn xìng

这句话大意是:从帝讨吐谷浑,进位光禄大夫,甚见亲幸。

liáo dōng zhī yì zhòng wén shuài jūn zhǐ lè làng dào

这句话大意是:辽东之役,仲文率军指乐浪道。

jūn cì wū gǔ chéng zhòng wén jiǎn léi mǎ lǘ shù qiān zhì yú jūn hòu

这句话大意是:军次乌骨城,仲文简羸马驴数千,置于军后。

jì ér lǜ zhòng dōng guò gāo lí chū bīng yǎn xí zī zhòng zhòng wén huí jī dà pò zhī

这句话大意是:既而 率众东过,高丽出兵掩袭辎重,仲文回击,大破之。

zhì yā lǜ shuǐ gāo lí jiāng yǐ zhī wén dé zhà jiàng lái rù qí yíng

这句话大意是:至鸭绿水,高丽将乙支文德诈 降,来入其营。

zhòng wén xiān fèng mì zhǐ ruò yù gāo yuán jí wén dé zhě bì qín zhī

这句话大意是:仲文先奉密旨,若遇高元及文德者,必擒之。

zhì shì wén dé lái zhòng wén jiāng zhí zhī

这句话大意是:至是,文德来,仲文 将执之。

shí shàng shū yòu chéng liú shì lóng wèi wèi fǔ shǐ gù zhǐ zhī

这句话大意是:时尚书右丞刘士龙为慰抚使,固止之。

zhòng wén suì shě wén dé

这句话大意是:仲文遂舍文德。

xún huǐ qiǎn rén dài wén dé yuē gèng yǒu yán yì kě fù lái yě

这句话大意是:寻悔,遣人绐文德 曰:“更有言议,可复来也。

wén dé bù cóng suì jì

这句话大意是:”文德不从,遂济。

zhòng wén xuǎn qí dù shuǐ zhuī zhī měi zhàn pò zéi

这句话大意是:仲文选骑渡水追之,每战破贼。

wén dé yí zhòng wén shī yuē shén cè jiū tiān wén miào suàn qióng dì lǐ

这句话大意是:文德遗仲文诗曰:“神策究天文,妙算穷地理。

zhàn shèng gōng jì gāo zhī zú yuàn yún zhǐ

这句话大意是:战胜功既高,知足愿云止。

zhòng wén dá shū yù zhī wén dé shāo zhà ér dùn

这句话大意是:”仲文 答书谕之,文德烧栅而遁。

shí yǔ wén shù yǐ liáng jǐn yù hái zhòng wén yì yǐ jīng ruì zhuī wén dé kě yǐ yǒu gōng

现代白话:时宇文述以粮尽欲还,仲文议以精锐追文德,能够有功。

shù gù zhǐ zhī zhòng wén nù yuē jiāng jūn zhàng shí wàn zhī zhòng bù néng pò xiǎo zéi hé yán yǐ jiàn dì

这句话大意是:述固止之,仲文怒曰:“将军仗十万之众,不能破小贼,何颜以见帝!

qiě zhòng wén cǐ xíng yě gù wú gōng yǐ

现代白话:且仲文此行 也,固无功了。

shù yīn lì shēng yuē hé yǐ zhī wú gōng

现代白话:”述因厉声曰:“凭什么知无功?

zhòng wén yuē xī zhōu yà fu zhī wèi jiāng yě jiàn tiān zi jūn róng bù biàn

这句话大意是:”仲文曰:“昔周亚夫之为将也, 见天子军容不变。

cǐ jué zài yī rén suǒ yǐ gōng chéng míng suì

这句话大意是:此决在一人,所以功成名遂。

jīn zhě rén gè qí xīn hé yǐ fù dí

现代白话:今者人各其心,凭什么赴敌!

chū dì yǐ zhòng wén yǒu jì huà lìng zhū jūn zī bǐng jié dù gù yǒu cǐ yán

这句话大意是:”初, 帝以仲文有计画,令诸军咨禀节度,故有此言。

yóu shì shù děng bù dé yǐ ér cóng zhī suì xíng

这句话大意是:由是述等不得已而从之,遂行。

dōng zhì sà shuǐ yǔ wén shù yǐ bīng něi tuì guī shī suì bài jì

这句话大意是:东 至萨水,宇文述以兵馁退归,师遂败绩。

dì yǐ shǔ lì zhū jiāng jiē wěi zuì yú zhòng wén

这句话大意是:帝以属吏,诸将皆委罪于仲文。

dì dà nù shì zhū jiāng dú xì zhòng wén

这句话大意是:帝大怒, 释诸将,独系仲文。

zhòng wén yōu huì fā bìng kùn dǔ fāng chū zhī zú yú jiā shí nián liù shí bā

这句话大意是:仲文忧恚发病,困笃方出之,卒于家,时年六十八。

zhuàn hàn shū kān fán sān shí juǎn lüè lǎn sān shí juǎn

这句话大意是:撰《汉书 刊繁》三十卷、《略览》三十卷。

yǒu zi jiǔ rén qīn míng zuì zhī míng

这句话大意是:有子九人,钦明最知名。

yǐ zì yuán wǔ shēn cháng bā chǐ měi xū méi

这句话大意是:𫖮字元武,身长八尺,美须眉。

zhōu dà zhǒng zǎi yǔ wén hù jiàn ér qì zhī qī yǐ jì nǚ

这句话大意是:周大冢宰宇文护见而器之,妻以季女。

xún yǐ fù xūn cì jué xīn yě jùn gōng yì sān qiān hù

这句话大意是:寻以父 勋赐爵新野郡公,邑三千户。

shòu dà dū dū qiān chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:授大都督,迁车骑大将军、仪同三司。

qí hòu lèi yǐ jūn gōng shòu shàng kāi fǔ lì zuǒ yòu gōng bó yǐng zhōu cì shǐ

这句话大意是:其后累以军功, 授上开府,历左、右宫伯,郢州刺史。

dà xiàng zhōng yǐ shuǐ jūn zǒng guǎn cóng wéi xiào kuān jīng lüè huái nán

这句话大意是:大象中,以水军总管从韦孝宽经略淮南。

yǐ lǜ kāi fǔ yuán shào guì shàng yí tóng máo měng děng yǐ zhōu shī zì yǐng kǒu rù huái

这句话大意是:𫖮 率开府元绍贵、上仪同毛猛等,以舟师自颍口入淮。

chén fáng zhǔ pān shēn qì zhà ér zǒu jìn yǔ xiào kuān gōng bá shòu yáng

这句话大意是:陈防主潘深弃栅而走,进与孝 宽攻拔寿阳。

fù yǐn shī wéi xiá shí shǒu jiāng xǔ yuē jù ér jiàng yǐ nǎi bài dōng guǎng zhōu cì shǐ

这句话大意是:复引师围硖石,守将许约惧而降,𫖮乃拜东广州刺史。

wèi jiǒng zhī fǎn yě shí zǒng guǎn zhào wén biǎo yǔ yǐ sù bù xié yǐ jiāng tú zhī yīn wò gé nèi zhà dé xīn jí wèi zuǒ yòu yuē wǒ jiàn liǎng sān rén zhì wǒ qián zhě zhé dà jīng jí yù zhuó zhī bù néng zì zhì yě

这句话大意是:尉迥之反也,时总管赵文表与𫖮素不协,𫖮将图之,因卧阁内,诈得心疾,谓 左右曰:“我见两三人至我前者,辄大惊,即欲斫之,不能自制也。

qí yǒu bīn kè hou wèn zhě jiē lìng qù zuǒ yòu

这句话大意是:”其有宾客候 问者,皆令去左右。

yǐ jiàn chēng wēi dǔ wén biǎo wǎng hou zhī lìng cóng zhě zhì dà mén ér zhǐ wén biǎo dú zhì yǐ suǒ

这句话大意是:𫖮渐称危笃,文表往候之,令从者至大门而止,文表独至𫖮所。

yǐ mí rán ér qǐ chōu dāo zhuó shā zhī yīn chàng yán yuē wén biǎo yǔ wèi jiǒng tōng móu suǒ yǐ zhǎn zhī

这句话大意是:𫖮醿然而起,抽刀斫杀之,”因唱言曰:“文表与尉迥通谋,所以斩之。

qí huī xià wú gǎn dòng zhě

这句话大意是:”其麾下 无敢动者。

shí gāo zǔ yǐ wèi jiǒng wèi píng lǜ yǐ fù shēng biān huàn yīn ér láo miǎn zhī jí bài wú zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:时高祖以尉迥未平,虑𫖮复生边患,因而劳勉之,即拜吴州总管。

chén jiāng qián mào hé lǜ shù qiān rén xí jiāng yáng yǐ nì jī zǒu zhī

这句话大意是:陈将 钱茂和率数千人袭江阳,𫖮逆击走之。

chén fù qiǎn jiàng chén jì zhōu luó yàn hé r děng xí yǐ yǐ jù zhī ér tuì cì cǎi shù bǎi duàn

这句话大意是:陈复遣将陈纪、周罗、燕合儿等袭𫖮,𫖮 拒之而退,赐彩数百段。

gāo zǔ shòu shàn wén biǎo dì yì què chēng xiōng wú zuì

这句话大意是:高祖受禅,文表弟诣阙称兄无罪。

shàng lìng àn qí shì tài fù dòu chì děng yì yǐ dāng sǐ

这句话大意是:上令案其事,太傅窦炽等议𫖮当死。

shàng yǐ mén zhe xūn jì tè yuán zhī biǎn wèi kāi fǔ

这句话大意是:上以门 著勋绩,特原之,贬为开府。

hòu xí jué yān guó gōng yì wàn liù qiān hù

这句话大意是:后袭爵燕国公,邑万六千户。

xún yǐ jí miǎn

这句话大意是:寻以疾免。

kāi huáng qī nián bài zé zhōu cì shǐ

这句话大意是:开皇七年, 拜泽州刺史。

shù nián miǎn zhí zú yú jiā

这句话大意是:数年,免职,卒于家。

zi shì qián sì

这句话大意是:子世虔嗣。

xǐ zì bó fú

这句话大意是:玺字伯符。

fù yì shì zhōu wéi shàng zhù guó yōu zhōu zǒng guǎn rèn guó gōng

这句话大意是:父翼,仕周为上柱国、幽州总管、任国公。

gāo zǔ wèi chéng xiàng wèi jiǒng zuò luàn qiǎn rén yòu yì

这句话大意是:高祖为丞相,尉迥作乱, 遣人诱翼。

yì suǒ qí shǐ sòng zhī cháng ān gāo zǔ shén yuè

这句话大意是:翼锁其使,送之长安,高祖甚悦。

jí gāo zǔ shòu shàn yì rù cháo shàng wèi zhī jiàng tà wò shǒu jí huān

这句话大意是:及高祖受禅,翼入朝,上为之降榻, 握手极欢。

shù rì bài wèi tài wèi

这句话大意是:数日,拜为太尉。

suì yú zú shì yuē mù

这句话大意是:岁馀,卒,谥曰穆。

xǐ shǎo yǒu qì gàn shì zhōu qǐ jiā yòu shì shàng shì

这句话大意是:玺少有器干,仕周,起家右侍上士。

xún shòu yí tóng lǐng yòu yǔ lín qiān shǎo xū fù

这句话大意是:寻授仪同,领右羽林,迁少胥附。

wǔ dì shí cóng qí wáng xiàn pò qí shī yú luò yáng yǐ gōng cì jué fēng níng xiàn zi yì wǔ bǎi hù

这句话大意是:武帝时, 从齐王宪破齐师于洛阳,以功赐爵丰宁县子,邑五百户。

xún cóng dì píng qí jiā kāi fǔ gǎi fēng lí yáng xiàn gōng yì qiān èr bǎi hù shòu zhí fāng zhōng dài fū

这句话大意是:寻从帝平齐,加开府,改 封黎阳县公,邑千二百户,授职方中大夫。

jí xuān dì sì wèi zhuǎn yòu xūn cáo zhōng dài fū

这句话大意是:及宣帝嗣位,转右勋曹中大夫。

xún lǐng yòu zhōng yì

这句话大意是:寻领右 忠义。

gāo zǔ wèi chéng xiàng jiā shàng kāi fǔ

这句话大意是:高祖为丞相,加上开府。

jí shòu shàn jìn wèi dà jiàng jūn bài biàn zhōu cì shǐ shén yǒu néng míng

这句话大意是:及受禅,进位大将军,拜汴州刺史,甚有能名。

shàng wén ér shàn zhī yōu zhào bāo yáng cì bó bǎi pǐ

这句话大意是:上 闻而善之,优诏褒扬,赐帛百匹。

xún jiā shàng dà jiàng jūn jìn jué jùn gōng

这句话大意是:寻加上大将军,进爵郡公。

zhuǎn shào zhōu cì shǐ zài zhōu shù nián shén yǒu ēn huì

这句话大意是:转邵州刺史,在州数 年,甚有恩惠。

hòu jiǎn jiào jiāng líng zǒng guǎn zhōu rén zhāng yuàn děng shù shí rén yì què shàng biǎo qǐng liú xǐ

这句话大意是:后检校江陵总管,州人张愿等数十人,诣阙上表,请留玺。

shàng jiā tàn liáng jiǔ lìng hái shào zhōu fù lǎo xiāng hè

这句话大意是:上嘉叹 良久,令还邵州,父老相贺。

xún qiān luò zhōu cì shǐ fù wèi xióng zhōu cì shǐ bìng yǒu huì zhèng

这句话大意是:寻迁洛州刺史,复为熊州刺史,并有惠政。

yǐ jí zhēng hái jīng shī

这句话大意是:以疾征还 京师。

rén shòu mò zú yú jiā shì yuē jìng

这句话大意是:仁寿末,卒于家,谥曰静。

yǒu zi zhì běn

这句话大意是:有子志本。

duàn wén zhèn

这句话大意是:○段文振。

duàn wén zhèn běi hǎi qī yuán rén yě

这句话大意是:段文振,北海期原人也。

zǔ shòu wèi cāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖寿,魏沧州刺史。

fù wēi zhōu táo hé gān wèi sì zhōu cì shǐ

这句话大意是:父威,周洮、河、甘、渭四州刺 史。

wén zhèn shǎo yǒu lǚ lì dǎn qì guò rén xìng gāng zhí míng dá shí wù

这句话大意是:文振少有膂力,胆气过人,性刚直,明达时务。

chū wèi yǔ wén hù qīn xìn hù zhī qí yǒu gàn yòng

这句话大意是:初为宇文护亲信,护知其有干 用。

zhuó shòu zhōng wài fǔ bīng cáo

这句话大意是:擢授中外府兵曹。

hòu wǔ dì gōng qí hǎi chāng wáng wèi xiāng guì yú jìn zhōu qí yà jiāng hóu zi qīn cuī jǐng sōng wèi nèi yìng

这句话大意是:后武帝攻齐海昌王尉相贵于晋州,其亚将侯子钦、崔景嵩为 内应。

wén zhèn zhàng shuò dēng chéng yǔ cuī zhòng fāng děng shù shí rén xiān dēng

这句话大意是:文振杖槊登城,与崔仲方等数十人先登。

wén zhèn suí jǐng sōng zhì xiāng guì suǒ bá pèi dāo jié zhī xiāng guì bù gǎn dòng chéng suì xià

这句话大意是:文振随景嵩至相贵所,拔佩刀劫之, 相贵不敢动,城遂下。

dì dà xǐ cì wù qiān duàn

这句话大意是:帝大喜,赐物千段。

jìn bá wén hóu huá gǔ gāo bì sān chéng jiē yǒu lì yān

现代白话:进拔文侯、华谷、高壁三城,皆有力呢。

jí gōng bīng zhōu xiàn dōng mén ér rù qí ān dé wáng yán zōng jù ér chū jiàng

这句话大意是:及攻并州,陷东门而入,齐安德王延宗惧而出降。

lù qián hòu xūn jiāng bài gāo zhì yǐ chán huǐ huò qiǎn yīn shòu shàng yí tóng cì jué xiāng guó xiàn gōng yì qiān hù

这句话大意是:录前后勋,将拜高秩,以谗毁获 谴,因授上仪同,赐爵襄国县公,邑千户。

jìn píng yè dōu yòu cì qǐ luó èr qiān pǐ

这句话大意是:进平邺都,又赐绮罗二千匹。

hòu cóng téng wáng yōu jī jī hú pò zhī

这句话大意是:后从滕王 逌击稽胡,破之。

lì xiāng zhōu bié jià yáng zhōu zǒng guǎn zhǎng shǐ

这句话大意是:历相州别驾、扬州总管长史。

rù wèi tiān guān dōu shàng shì cóng wéi xiào kuān jīng lüè huái nán

这句话大意是:入为天官都上士,从韦孝宽经略淮 南。

é ér wèi jiǒng zuò luàn shí wén zhèn lǎo mǔ qī zǐ jù zài yè chéng jiǒng qiǎn rén yòu zhī wén zhèn bù gù guī yú gāo zǔ

这句话大意是:俄而尉迥作乱,时文振老母妻子俱在邺城,迥遣人诱之,文振不顾,归于高祖。

gāo zǔ yǐn wèi chéng xiàng yuàn lǐng sù wèi piào qí

这句话大意是:高祖引为丞相掾,领宿卫骠骑。

sī mǎ xiāo nán zhī bēn chén yě gāo zǔ lìng wén zhèn ān jí huái nán hái chú wèi wèi shǎo qīng jiān nèi shǐ shì láng

这句话大意是:司马消难之奔陈也,高祖令文振安集淮南,还除卫 尉少卿,兼内史侍郎。

xún yǐ xíng jūn zhǎng shǐ cóng dá xī zhèn tǎo pàn mán píng zhī jiā shàng kāi fǔ

这句话大意是:寻以行军长史从达奚震讨叛蛮,平之,加上开府。

suì yú qiān hóng lú qīng

这句话大意是:岁馀,迁 鸿胪卿。

wèi wáng shuǎng běi zhēng tū jué yǐ wén zhèn wèi zhǎng shǐ zuò xūn bù bù shí miǎn guān

这句话大意是:卫王爽北征突厥,以文振为长史,坐勋簿不实免官。

hòu wèi shí hé èr zhōu cì shǐ shén yǒu wēi huì qiān lán zhōu zǒng guǎn gǎi fēng lóng gǎng xiàn gōng

这句话大意是:后为石、河二州刺史, 甚有威惠,迁兰州总管,改封龙岗县公。

tū jué fàn sāi yǐ xíng jūn zǒng guǎn jī pò zhī zhú běi zhì jū yán sāi ér hái

这句话大意是:突厥犯塞,以行军总管击破之,逐北至居 延塞而还。

jiǔ nián dà jǔ fá chén yǐ wén zhèn wèi yuán shuài qín wáng sī mǎ bié lǐng xíng jūn zǒng guǎn

这句话大意是:九年,大举伐陈,以文振为元帅秦王司马,别领行军总管。

jí píng jiāng nán shòu yáng zhōu zǒng guǎn sī mǎ

这句话大意是:及平江南, 授扬州总管司马。

xún zhuǎn bīng zhōu zǒng guǎn sī mǎ yǐ mǔ yōu qù zhí

这句话大意是:寻转并州总管司马,以母忧去职。

wèi jǐ qǐ lìng shì shì gù cí bù xǔ

这句话大意是:未几,起令视事,固辞不许。

hòu shù nián bài yún zhōu zǒng guǎn xún wèi tài pú qīng

这句话大意是:后数年,拜云州总管,寻为太仆卿。

shí jiǔ nián tū jué fàn sāi wén zhèn yǐ xíng jūn zǒng guǎn jù zhī yù dá tóu kè hán yú wò yě jī pò zhī

这句话大意是:十九年,突厥犯塞,文振以行军总管拒之,遇 达头可汗于沃野,击破之。

wén zhèn xiān yǔ wáng shì jī yǒu jiù chū wén zhèn běi zhēng shì jī yí yǐ tuó mǎ

这句话大意是:文振先与王世积有旧,初,文振北征,世积遗以驼马。

bǐ hái shì jī yǐ zuì bèi zhū wén zhèn zuò yǔ jiāo guān gōng suì bù lù

这句话大意是:比还,世积以罪被诛,文振坐与交关,功遂不录。

míng nián lǜ zhòng chū líng zhōu dào yǐ bèi hú wú lǔ ér hái

这句话大意是:明年,率众出灵州道以备胡,无 虏而还。

yuè guī mán pàn wén zhèn jī píng zhī cì nú bì èr bǎi kǒu

这句话大意是:越巂蛮叛,文振击平之,赐奴婢二百口。

rén shòu chū jiā zhōu liáo zuò luàn wén zhèn yǐ xíng jūn zǒng guǎn tǎo zhī

这句话大意是:仁寿初,嘉州獠作乱,文振以行 军总管讨之。

yǐn jūn chū gǔ jiān wèi zéi suǒ xí qián hòu zǔ xiǎn bù dé xiāng jiù jūn suì dà bài

这句话大意是:引军出谷间,为贼所袭,前后阻险,不得相救,军遂大败。

wén zhèn fù shōu sǎn bīng jī qí bù yì jìng pò zhī

这句话大意是:文振复收 散兵,击其不意,竟破之。

wén zhèn xìng sù gāng zhí wú suǒ jiàng xià chū jūn cì yì zhōu yè shǔ wáng xiù mào pō bù gōng xiù shén xián zhī jí cǐ zòu wén zhèn shī tú sàng bài

这句话大意是:文振性素刚直,无所降下,初,军次益州,谒蜀王秀, 貌颇不恭,秀甚衔之,及此,奏文振师徒丧败。

yòu pú yè sū wēi yǔ wén zhèn yǒu xì yīn ér zèn zhī zuò shì chú míng

这句话大意是:右仆射苏威与文振有隙,因而谮之, 坐是除名。

jí xiù fèi chù wén zhèn shàng biǎo zì shēn lǐ gāo zǔ wèi yù zhī shòu dà jiàng jūn

这句话大意是:及秀废黜,文振上表自申理,高祖慰谕之,授大将军。

xún bài líng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:寻拜灵州总管。

yáng dì jí wèi zhēng wèi bīng bù shàng shū dài yù shén zhòng

这句话大意是:炀帝即位,征为兵部尚书,待遇甚重。

cóng zhēng tǔ yù hún wén zhèn dū bīng tún xuě shān lián yíng sān bǎi yú lǐ dōng jiē yáng yì chén xi lián zhāng shòu hé wéi hún zhǔ yú fù yuán chuān

这句话大意是:从征吐谷浑,文振督兵屯雪山,连营三 百馀里,东接杨义臣,西连张寿,合围浑主于覆袁川。

yǐ gōng jìn wèi yòu guāng lù dài fu

这句话大意是:以功进位右光禄大夫。

dì xìng jiāng dū yǐ wén zhèn xíng jiāng dū jùn shì

这句话大意是:帝幸 江都,以文振行江都郡事。

wén zhèn jiàn gāo zǔ shí róng nà tū jué qǐ mín jū yú sāi nèi qī yǐ gōng zhǔ shǎng cì chóng dié

这句话大意是:文振见高祖时容纳突厥启民居于塞内,妻以公主,赏赐 重叠;。

jí dà yè chū ēn zé mí hòu

这句话大意是:及大业初,恩泽弥厚。

wén zhèn yǐ láng zǐ yě xīn kǒng wèi guó huàn nǎi shàng biǎo yuē chén wén gǔ zhě yuǎn bù jiān jìn yí bù luàn huá zhōu xuān wài ràng róng dí qín dì zhù chéng wàn lǐ gài yuǎn tú liáng suàn fú kě wàng yě

这句话大意是:文振以狼子野心,恐为国患,乃上表曰:“臣闻古者 远不间近,夷不乱华,周宣外攘戎狄,秦帝筑城万里,盖远图良算,弗可忘也。

qiè jiàn guó jiā róng shòu qǐ mín zī qí bīng shí jiǎ yǐ dì lì

这句话大意是:窃 见国家容受启民,资其兵食,假以地利。

rú chén yú jì qiè yòu wèi ān

这句话大意是:如臣愚计,窃又未安。

hé zé

这句话大意是:何则?

yí dí zhī xìng wú qīn ér tān ruò zé guī tóu qiáng zé fǎn shì gài qí běn xīn yě

这句话大意是:夷狄之性, 无亲而贪,弱则归投,强则反噬,盖其本心也。

chén xué fēi bó lǎn bù néng yuǎn jiàn qiě wén jìn cháo liú yào liáng dài hóu jǐng jìn shì zhī yàn zhòng suǒ gòng zhī

这句话大意是:臣学非博览,不能远见,且闻晋朝 刘曜,梁代侯景,近事之验,众所共知。

yǐ chén liàng zhī bì wèi guó huàn

这句话大意是:以臣量之,必为国患。

rú chén zhī jì yǐ shí yù qiǎn lìng chū sài wài

这句话大意是:如臣之计,以时喻 遣,令出塞外。

rán hòu míng shè fēng hòu yuán biān zhèn fáng wu lìng yán zhòng cǐ nǎi wàn suì zhī cháng cè yě

这句话大意是:然后明设烽候,缘边镇防,务令严重,此乃万岁之长策也。

shí bīng cáo láng hú sī zhèng zhuān zhǎng bīng shì wén zhèn zhī zhèng xiǎn báo bù kě wěi yǐ jī yào lǚ yán yú dì dì bìng fú nà

这句话大意是:”时兵 曹郎斛斯政专掌兵事,文振知政险薄,不可委以机要,屡言于帝,帝并弗纳。

jí liáo dōng zhī yì shòu zuǒ hou wèi dà jiàng jūn chū nán sū dào

这句话大意是:及辽东之役,授左候卫大将军,出南苏道。

zài dào jí dǔ shàng biǎo yuē chén yǐ yōng wēi xìng féng shèng shì làn méng jiǎng zhuó róng guān chái wǔ

这句话大意是:在道疾笃,上表曰:“臣以庸微, 幸逢圣世,滥蒙奖擢,荣冠侪伍。

ér zhì néng wú qǔ dāo qiè yǐ duō yán niàn guó ēn yòng wàng qǐn shí

这句话大意是:而智能无取,叨窃已多,言念国恩,用忘寝食。

cháng sī xiào qí míng fèi yǐ bào wàn fēn ér shè yǎng guāi fāng jí huàn suì dǔ

这句话大意是:常思效其鸣吠,以报万分,而摄养乖方,疾患遂笃。

bào cǐ shēn kuì yǒng guī quán rǎng bù shèng yú hèn qīng chén guǎn xué

这句话大意是:抱此深愧,永归泉壤,不胜馀 恨,轻陈管穴。

qiè jiàn liáo dōng xiǎo chǒu wèi fú yán xíng yuǎn jiàng liù shī qīn láo wàn shèng

这句话大意是:窃见辽东小丑,未服严刑,远降六师,亲劳万乘。

dàn yí dí duō zhà shēn xū fáng nǐ kǒu chén jiàng kuǎn xīn huái bèi pàn guǐ fú duō duān wù dé biàn shòu

这句话大意是:但夷狄多诈,深 须防拟,口陈降款,心怀背叛,诡伏多端,勿得便受。

shuǐ lǎo fāng jiàng bù kě yān chí wéi yuàn yán lè zhū jūn xīng chí sù fā shuǐ lù jù qián chū qí bù yì zé píng rǎng gū chéng shì kě bá yě

这句话大意是:水潦方降,不可淹迟,唯愿 严勒诸军,星驰速发,水陆俱前,出其不意,则平壤孤城,势可拔也。

ruò qīng qí běn gēn yú chéng zì kè

这句话大意是:若倾其本根, 馀城自克。

rú bù shí dìng tuō yù qiū lín shēn wéi jiān zǔ bīng liáng yòu jié qiáng dí zài qián mò kē chū hòu chí yí bù jué fēi shàng cè yě

这句话大意是:如不时定,脱遇秋霖,深为艰阻,兵粮又竭,强敌在前,靺轲出后,迟 疑不决,非上策也。

hòu shù rì zú yú shī

这句话大意是:”后数日,卒于师。

dì shěng biǎo bēi tàn jiǔ zhī zèng guāng lù dài fu shàng shū yòu pú yè běi píng hóu shì yuē xiāng

这句话大意是:帝省表,悲叹久之,赠光禄大夫、尚书右 仆射、北平侯,谥曰襄。

cì wù yī qiān duàn sù mài èr qiān dàn wēi yí gǔ chuī sòng zhì mù suǒ

这句话大意是:赐物一千段,粟麦二千石,威仪鼓吹,送至墓所。

yǒu zi shí rén

这句话大意是:有子十 人。

zhǎng zǐ quán guān zhì wǔ yá láng jiāng

这句话大意是:长子诠,官至武牙郎将。

cì lún shǎo yǐ xiá qì wén

这句话大意是:次纶,少以侠气闻。

wén zhèn dì wén cāo dà yè zhōng wèi wǔ bēn láng jiāng xìng shén gāng yán

这句话大意是:文振弟文操,大业中,为武贲郎 将,性甚刚严。

dì lìng dū mì shū shěng xué shì

这句话大意是:帝令督秘书省学士。

shí xué shì pō cún rú yǎ wén cāo zhé biān tà zhī qián hòu huò zhì qiān shù shí yì zhě bǐ zhī

这句话大意是:时学士颇存儒雅,文操辄鞭挞之,前后或至千 数,时议者鄙之。

shǐ chén yuē zhòng fāng jiān zī wén wǔ yā yǒu chóu suàn fá chén zhī cè xìn wèi shēn yuǎn yǐ

现代白话:史臣曰:仲方兼资文武,雅有筹算,伐陈之策,信为深远了。

shēng jì kè jǔ fu qǐ tú yán zāi

现代白话:声绩克举,夫岂 徒言啊!

zhòng wén bó shè shū jì yǐ yīng lüè zì xǔ wèi jiǒng zhī luàn suì lì gōng míng

这句话大意是:仲文博涉书记,以英略自许,尉迥之乱,遂立功名。

zì cí jué hòu lǚ dāng tuī gǔ

这句话大意是:自兹厥后,屡当推毂。

liáo dōng zhī yì shí sàng shī tú

这句话大意是:辽东之役,实丧师徒。

sī nǎi dà shù jiāng diān gài yì fēi zhàn rén zhī zuì yě

这句话大意是:斯乃大树将颠,盖亦非战人之罪也。

wén zhèn shǎo yǐ dǎn lüè jiàn zhòng zhōng huái zhuàng fū zhī zhì shí jìn dǎng yán pín chēng liàng zhí

这句话大意是:文振少以胆略见重,终 怀壮夫之志,时进谠言,频称谅直。

qí qǔ gāo wèi hòu zhì liáng yǒu yǐ yě

这句话大意是:其取高位厚秩,良有以也。

✦ You read 列传·卷二十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.