隋书 · 魏征 · Chapter 70 of 85

列传·卷三十五

PinyinModern Translation
Size

yáng xuán gǎn lǐ zǐ xióng zhào yuán shū hú sī zhèng liú yuán jìn

这句话大意是:○杨玄感 李子雄 赵元淑 斛斯政 刘元进。

yáng xuán gǎn sī tú sù zhī zǐ yě

这句话大意是:杨玄感,司徒素之子也。

tǐ mào xióng wěi měi xū rán

这句话大意是:体貌雄伟,美须髯。

shǎo shí wǎn chéng rén duō wèi zhī chī qí fù měi wèi suǒ qīn yuē cǐ r bù chī yě

这句话大意是:少时晚成,人多谓之痴,其父每 谓所亲曰:“此儿不痴也。

jí zhǎng hào dú shū biàn qí shè

这句话大意是:”及长,好读书,便骑射。

yǐ fù jūn gōng wèi zhì zhù guó yǔ qí fù jù wèi dì èr pǐn cháo huì zé qí liè

这句话大意是:以父军功,位至柱国,与其 父俱为第二品,朝会则齐列。

qí hòu gāo zǔ mìng xuán gǎn jiàng yī děng xuán gǎn bài xiè yuē bù yì bì xià chǒng chén zhī shén xǔ yǐ gōng tíng huò zhǎn sī jìng

这句话大意是:其后高祖命玄感降一等,玄感拜谢曰:“不意陛下宠 臣之甚,许以公廷获展私敬。

chū bài yǐng zhōu cì shǐ dào guān qián bù ěr mù chá zhǎng lì néng bù

这句话大意是:”初拜郢州刺史,到官,潜布耳目,察长吏能不。

qí yǒu shàn zhèng jí zāng wū zhě xiān jiè bì zhī zhī wǎng wǎng fā qí shì mò gǎn qī yǐn

这句话大意是:其 有善政及脏污者,纤介必知之,往往发其事,莫敢欺隐。

lì mín jìng fú jiē chēng qí néng

这句话大意是:吏民敬服,皆称其能。

hòu zhuǎn sòng zhōu cì shǐ fù yōu qù zhí

这句话大意是:后 转宋州刺史,父忧去职。

suì yú qǐ bài hóng lú qīng xí jué chǔ guó gōng qiān lǐ bù shàng shū

这句话大意是:岁余,起拜鸿胪卿,袭爵楚国公,迁礼部尚书。

xìng suī jiāo jù ér ài zhòng wén xué sì hǎi zhī míng zhī shì duō qū qí mén

这句话大意是:性虽骄倨, 而爱重文学,四海知名之士多趋其门。

zì yǐ lěi shì zūn xiǎn yǒu shèng míng yú tiān xià zài cháo wén wǔ duō shì fù zhī jiāng lì fù jiàn cháo gāng jiàn wěn dì yòu cāi jì rì shén nèi bù zì ān suì yǔ zhū dì qián móu fèi dì lì qín wáng hào

这句话大意是:自以累世尊显,有盛名于天下,在朝文武多 是父之将吏,复见朝纲渐紊,帝又猜忌日甚,内不自安,遂与诸弟潜谋废帝,立秦 王浩。

jí cóng zhēng tǔ yù hún hái zhì dà dǒu bá gǔ shí cóng guān láng bèi xuán gǎn yù xí jī xíng gōng

这句话大意是:及从征吐谷浑,还至大斗拔谷,时从官狼狈,玄感欲袭击行宫。

qí shū shèn wèi xuán gǎn yuē shì xīn shàng yī guó wèi yǒu xìn bù kě tú yě

这句话大意是:其叔慎谓玄 感曰:“士心尚一,国未有衅,不可图也。

xuán gǎn nǎi zhǐ

这句话大意是:”玄感乃止。

shí dì hǎo zhēng fá xuán gǎn yù lì wēi míng yīn qiú jiàng lǐng

这句话大意是:时帝好征伐,玄感欲立威 名,阴求将领。

wèi bīng bù shàng shū duàn wén zhèn yuē xuán gǎn shì hé guó ēn chǒng yú yá fēn zì fēi lì xiào biān yì hé yǐ sè zé

现代白话:谓兵部尚书段文振曰:“玄感世荷国恩,宠逾涯分,自非立效边裔, 凭什么塞责!

ruò fāng yú yǒu fēng chén zhī jǐng zhù de zhí biān háng zhèn shǎo zhǎn sī fā zhī gōng

这句话大意是:若方隅有风尘之警,庶得执鞭行阵,少展丝发之功。

míng gōng bīng gé shì sī gǎn bù xīn fù

这句话大意是:明公兵革是司,敢 布心腹。

wén zhèn yīn yán yú dì dì jiā zhī gù wèi qún chén yuē jiàng mén bì yǒu jiāng xiāng mén bì yǒu xiāng gù bù xū yě

这句话大意是:”文振因言于帝,帝嘉之,顾谓群臣曰:“将门必有将,相门必有相,故 不虚也。

yú shì lài wù qiān duàn lǐ yù yì lóng pō yù cháo zhèng

这句话大意是:”于是赉物千段,礼遇益隆,颇预朝政。

dì zhēng liáo dōng mìng xuán gǎn yú lí yáng dū yùn

这句话大意是:帝征辽东,命玄感于黎阳督运。

yú shí bǎi xìng kǔ yì tiān xià sī luàn xuán gǎn suì yǔ wǔ bēn láng jiàng wáng zhòng bó jí jùn zàn zhì zhào huái yì děng móu yì yù lìng dì suǒ jūn zhòng jī něi měi wèi dòu liú bù shí jìn fā

这句话大意是:于时百姓苦役,天下思乱,玄感遂与武贲郎将 王仲伯、汲郡赞治赵怀义等谋议,欲令帝所军众饥馁,每为逗留,不时进发。

dì chí zhī qiǎn shǐ zhě bī cù xuán gǎn yáng yán yuē shuǐ lù duō dào zéi bù kě qián hòu ér fā

这句话大意是:帝迟 之,遣使者逼促,玄感扬言曰:“水路多盗贼,不可前后而发。

qí dì wǔ bēn láng jiàng xuán zòng yīng yáng láng jiàng wàn shuò bìng cóng xìng liáo dōng xuán gǎn qián qiǎn rén zhào zhī

这句话大意是:”其弟武贲郎将玄 纵、鹰扬郎将万硕并从幸辽东,玄感潜遣人召之。

shí jiāng jūn lái hù r yǐ zhōu shī zì dōng lái jiāng rù hǎi qù píng rǎng chéng jūn wèi fā

这句话大意是:时将军来护儿以舟师自东莱将入 海,趣平壤城,军未发。

xuán gǎn wú yǐ dòng zhòng nǎi qiǎn jiā nú wěi wèi shǐ zhě cóng dōng fāng lái miù chēng hù r shī jūn qī ér fǎn

这句话大意是:玄感无以动众,乃遣家奴伪为使者,从东方来,谬称护儿 失军期而反。

xuán gǎn suì rù lí yáng xiàn bì chéng dà suǒ nán fū

这句话大意是:玄感遂入黎阳县,闭城大索男夫。

yú shì qǔ fān bù wèi mù jiǎ shǔ guān shǔ jiē zhǔn kāi huáng zhī jiù

这句话大意是:于是取帆布为牟甲,署官属,皆准 开皇之旧。

yí shū bàng jùn yǐ tǎo hù r wèi míng gè lìng fā bīng huì yú cāng suǒ

这句话大意是:移书傍郡,以讨护儿为名,各令发兵,会于仓所。

yǐ dōng guāng xiàn wèi yuán wù běn wèi lí zhōu cì shǐ zhào huái yì wèi wèi zhōu cì shǐ hé nèi jùn zhǔ bù táng yī wèi huái zhōu cì shǐ

这句话大意是:以东光县尉元务本为 黎州刺史,赵怀义为卫州刺史,河内郡主簿唐祎为怀州刺史。

yǒu zhòng qiě yī wàn jiāng xí luò yáng

这句话大意是:有众且一万,将袭洛 阳。

táng wéi zhì hé nèi chí wǎng dōng dōu gào zhī

这句话大意是:唐帏至河内,驰往东都告之。

yuè wáng tōng mín bù shàng shū fán zi gài děng dà jù lè bīng bèi yù

这句话大意是:越王侗、民部尚书樊子盖等大惧,勒兵备御。

xiū wǔ xiàn mín xiāng shuài shǒu lín qīng guān xuán gǎn bù dé jì suì yú jí jùn nán dù hé cóng luàn zhě rú shì

这句话大意是:修 武县民相率守临清关,玄感不得济,遂于汲郡南渡河,从乱者如市。

shù rì tún bīng shàng chūn mén zhòng zhì shí yú wàn

这句话大意是:数日,屯兵上 春门,众至十余万。

zi gài lìng hé nán zàn zhì péi hóng cè jù zhī hóng cè zhàn bài

这句话大意是:子盖令河南赞治裴弘策拒之,弘策战败。

chán luò fù lǎo jìng zhì niú jiǔ

这句话大意是:瀍、洛父老竞致牛酒。

xuán gǎn tún bīng shàng shū shěng měi shì zhòng yuē wǒ shēn wéi shàng zhù guó jiā lěi jù wàn jīn zhì yú fù guì wú suǒ qiú yě

这句话大意是:玄感屯兵尚书省,每誓众曰:“我身为上柱国,家累巨万金,至于富贵,无所求也。

jīn zhě bù gù pò jiā miè zú zhě dàn wèi tiān xià jiě dào xuán zhī jí jiù lí yuán zhī mìng ěr

这句话大意是:今者不顾破家灭族者,但为天下解倒悬之急,救黎元之命耳。

zhòng jiē yuè yì yuán mén qǐng zì xiào zhě rì yǒu shù qiān

这句话大意是:”众皆悦,诣辕门请 自效者,日有数千。

yǔ fán zi gài shū yuē

这句话大意是:与樊子盖书曰:。

fu jiàn zhōng lì yì shì yǒu duō tú jiàn jī ér zuò gài fēi yī kuí

这句话大意是:夫建忠立义,事有多途,见机而作,盖非一揆。

xī yī yǐn fàng tài jiǎ yú tóng gōng huò guāng fèi liú hè yú chāng yì cǐ bìng gōng dù nèi bù néng yī èr pī chén

这句话大意是:昔伊尹放太甲于桐宫,霍光废 刘贺于昌邑,此并公度内,不能一二披陈。

gāo zǔ wén huáng dì dàn yīng tiān mìng zào cí qū yǔ zài jī yǐ qí qī zhèng wò jīn jìng yǐ yù liù lóng wú wéi ér zhì huà liú chuí gǒng ér tiān xià zhì

这句话大意是:高祖文皇帝诞膺天命,造兹区宇,在 〔玑以齐七政,握金镜以驭六龙,无为而至化流,垂拱而天下治。

jīn shàng zuǎn chéng bǎo lì yi gù hóng jī nǎi zì jué yú tiān tiǎn mín bài dé

这句话大意是:今上纂承宝历, 宜固洪基,乃自绝于天,殄民败德。

pín nián sì shū dào zéi yú shì zī duō suǒ zài xiū zhì mín lì wèi zhī diāo jìn

这句话大意是:频年肆书,盗贼于是滋多,所在修治,民力为 之凋尽。

huāng yín jiǔ sè zǐ nǚ bì bèi qí qīn dān wán yīng quǎn qín shòu jiē lí qí dú

这句话大意是:荒淫酒色,子女必被其侵,耽玩鹰犬,禽兽皆离其毒。

péng dǎng xiāng shàn huò huì gōng xíng nà xié nìng zhī yán dù zhèng zhí zhī kǒu

这句话大意是:朋党相扇,货贿公 行,纳邪佞之言,杜正直之口。

jiā yǐ zhuǎn shū bù xī yáo yì wú qī shì zú tián gōu hè hái gǔ bì yuán yě

这句话大意是:加以转输不息,遥役无期,士卒填沟壑,骸骨蔽原 野。

huáng hé zhī běi zé qiān lǐ wú yān jiāng huái zhī jiān zé jū wéi mào cǎo

这句话大意是:黄河之北,则千里无烟,江淮之间,则鞠为茂草。

xuán gǎn shì hé guó ēn wèi jū shàng jiàng xiān gōng fèng yí zhào yuē hǎo zǐ sūn wèi wǒ fǔ bì zhī è zǐ sūn wèi wǒ píng chù zhī

这句话大意是:玄感世荷国恩,位居上将, 先公奉遗诏曰:“好子孙为我辅弼之,恶子孙为我屏黜之。

suǒ yǐ shàng bǐng xiān zhǐ xià shùn mín xīn fèi cǐ yín hūn gēng lì míng zhé

这句话大意是:”所以上禀先旨,下顺 民心,废此淫昏,更立明哲。

sì hǎi tóng xīn jiǔ zhōu xiǎng yìng shì zú yòng mìng rú fù sī chóu mín shù xiāng qū yì xíng gōng dào

这句话大意是:四海同心,九州响应,士卒用命,如赴私雠,民庶相 趋,义形公道。

tiān yì rén shì jiào rán kě zhī

这句话大意是:天意人事,较然可知。

gōng dú shǒu gū chéng shì hé zhī jiǔ

这句话大意是:公独守孤城,势何支久!

yuàn yǐ qián lí zài niàn shè jì wèi xīn wù jū xiǎo lǐ zì yí yī qī

这句话大意是:愿以黔黎在念,社 稷为心,勿拘小礼,自贻伊戚。

shuí wèi guó jiā yī dàn zhì cǐ zhí bǐ shān xuàn yán wú suǒ jù

这句话大意是:谁谓国家,一旦至此,执笔潸泫,言无所具。

suì jìn bī dū chéng

这句话大意是:遂进逼都城。

xíng bù shàng shū wèi xuán lǜ zhòng shù wàn zì guān zhōng lái yuán dōng dōu

这句话大意是:刑部尚书卫玄,率众数万,自关中来援东都。

yǐ bù qí èr wàn dù chán jiàn tiǎo zhàn xuán gǎn wěi běi

这句话大意是:以步骑二万渡瀍、涧挑战,玄感 伪北。

xuán zhú zhī fú bīng fā qián jūn jǐn méi

这句话大意是:玄逐之,伏兵发,前军尽没。

hòu shù rì xuán fù yǔ xuán gǎn zhàn bīng shǐ hé xuán gǎn zhà lìng rén dà hū yuē guān jūn yǐ de xuán gǎn yǐ

现代白话:后数日,玄复与玄感战,兵始合,玄感诈令人 大呼曰:“官军已得玄感了。

xuán jūn shāo dài xuán gǎn yǔ shù qiān jì chéng zhī yú shì dà kuì yōng bā qiān rén ér qù

这句话大意是:”玄军稍怠,玄感与数千骑乘之,于是大溃,拥八千 人而去。

xuán gǎn xiāo yǒng duō lì měi zhàn qīn yùn cháng máo shēn xiān shì zú yīn wū chì zhà suǒ dāng zhě mò bù zhèn shè

这句话大意是:玄感骁勇多力,每战亲运长矛,身先士卒,喑呜叱咤,所当者莫不震慑。

lùn zhě fāng zhī xiàng yǔ

这句话大意是:论者方之项羽。

yòu shàn fǔ yù shì lè zhì sǐ yóu shì zhàn wú bù jié

这句话大意是:又善抚驭,士乐致死,由是战无不捷。

xuán jūn rì cù liáng yòu jǐn nǎi xī zhòng jué zhàn zhèn yú běi máng yī rì zhī jiān zhàn shí yú hé

这句话大意是:玄军日蹙,粮又尽,乃悉众 决战,阵于北邙,一日之间,战十余合。

xuán gǎn dì xuán tǐng zhōng liú shǐ ér bì xuán gǎn shāo què

这句话大意是:玄感弟玄挺中流矢而毙,玄感稍却。

fán zi gài fù qiǎn bīng gōng shàng shū shěng yòu shā shù bǎi rén

这句话大意是:樊子 盖复遣兵攻尚书省,又杀数百人。

dì qiǎn wǔ bēn láng jiàng chén léng gōng yuán wù běn yú lí yáng wǔ wèi jiāng jūn qū tū tōng zhūn hé yáng zuǒ yì dà jiàng jūn yǔ wén shù fā bīng jì jìn yòu xiāo wèi dà jiàng jūn lái hù r fù lái fù yuán

这句话大意是:帝遣武贲郎将陈棱攻元务本于黎阳,武卫将军屈 突通屯河阳,左翊大将军宇文述发兵继进,右骁卫大将军来护儿复来赴援。

xuán gǎn qǐng jì yú qián mín bù shàng shū lǐ zǐ xióng zi xióng yuē qū tū tōng xiǎo xí bīng shì ruò yī dù hé zé shèng fù nán jué bù rú fēn bīng jù zhī

这句话大意是:玄感请 计于前民部尚书李子雄,子雄曰:“屈突通晓习兵事,若一渡河,则胜负难决,不 如分兵拒之。

tōng bù néng jì zé fán wèi shī yuán

这句话大意是:通不能济,则樊、卫失援。

xuán gǎn rán zhī jiāng jù tōng

这句话大意是:”玄感然之,将拒通。

zi gài zhī qí móu shù jī qí yíng xuán gǎn bù guǒ jìn

这句话大意是:子盖知其谋,数击 其营,玄感不果进。

tōng suì jì hé jūn yú pò líng

这句话大意是:通遂济河,军于破陵。

xuán gǎn wèi liǎng jūn

这句话大意是:玄感为两军。

xi kàng wèi xuán dōng jù qū tū tōng

这句话大意是:西抗卫玄,东拒屈突通。

zi gài fù chū bīng yú shì dà zhàn xuán gǎn jūn pín běi

这句话大意是:子盖复出兵,于是大战,玄感军频北。

fù qǐng jì yú zi xióng zi xióng yuē dōng dōu yuán jūn yì zhì wǒ shī lǚ bài bù kě jiǔ liú

这句话大意是:复请计于子雄,子雄曰:“东都援军益至, 我师屡败,不可久留。

bù rú zhí rù guān zhōng kāi yǒng fēng cāng yǐ zhèn pín fá sān fǔ kě zhǐ huī ér dìng

这句话大意是:不如直入关中,开永丰仓以赈贫乏,三辅可指麾而定。

jù yǒu fǔ kù dōng miàn ér zhēng tiān xià cǐ yì bà wáng zhī yè

这句话大意是:据有 府库,东面而争天下,此亦霸王之业。

huì huá yīn zhū yáng qǐng wèi xiāng dǎo xuán gǎn suì shì luò yáng xi tú guān zhōng xuān yán yuē wǒ yǐ pò dōng dōu qǔ guān xi yǐ

现代白话:”会华阴诸杨请为乡导,玄感遂释洛阳,西 图关中,宣言曰:“我已破东都,取关西了。

yǔ wén shù děng zhū jūn niè zhī

这句话大意是:”宇文述等诸军蹑之。

zhì hóng nóng gōng fù lǎo zhē shuō xuán gǎn yuē gōng chéng kōng xū yòu duō jī sù gōng zhī yì xià

这句话大意是:至弘农宫,父 老遮说玄感曰:“宫城空虚,又多积粟,攻之易下。

jìn kě jué dí rén zhī shí tuì kě gē yí yáng zhī de

这句话大意是:进可绝敌人之食,退可割宜阳 之地。

xuán gǎn yǐ wéi rán liú gōng zhī

这句话大意是:”玄感以为然,留攻之。

sān rì chéng bù xià zhuī bīng suì zhì

这句话大意是:三日城不下,追兵遂至。

xuán gǎn xi zhì wén xiāng shàng pán dòu bù zhèn xuān wǔ shí lǐ yǔ guān jūn qiě zhàn qiě xíng yī rì sān bài

这句话大意是:玄感西至阌乡,上盘豆, 布阵亘五十里,与官军且战且行,一日三败。

fù zhèn yú dǒng dù yuán zhū jūn jī zhī xuán gǎn dà bài dú yǔ shí yú qí cuàn lín mù jiān jiāng bēn shàng luò

这句话大意是:复阵于董杜原,诸军击之,玄感大败, 独与十余骑窜林木间,将奔上洛。

zhuī qí zhì xuán gǎn huà zhī jiē jù ér fǎn zǒu

这句话大意是:追骑至,玄感叱之,皆惧而返走。

zhì jiā lú shù xuán gǎn jiǒng pò dú yǔ dì jī shàn bù xíng

这句话大意是:至葭芦戍,玄 感窘迫,独与弟积善步行。

zì zhī bù miǎn wèi jī shàn yuē shì bài yǐ

现代白话:自知不免,谓积善曰:“事败了。

wǒ bù néng shòu rén lù rǔ rǔ kě shā wǒ

现代白话:我不能受人戮辱,你 可杀我。

jī shàn chōu dāo zhuó shā zhī yīn zì cì bù sǐ wèi zhuī bīng suǒ zhí yǔ xuán gǎn shǒu jù sòng xíng zài suǒ zhé qí shī yú dōng dōu shì sān rì fù jī ér fén zhī

这句话大意是:”积善抽刀斫杀之,因自刺,不死,为追兵所执,与玄感首俱送行在所, 磔其尸于东都市三日,复脔而焚之。

yú dǎng xī píng

这句话大意是:余党悉平。

qí dì xuán jiǎng wèi yì yáng tài shǒu jiāng guī xuán gǎn wèi jùn chéng zhōu yù suǒ shā

这句话大意是:其弟玄奖为义阳太守,将归玄感, 为郡丞周〔玉所杀。

xuán zòng dì wàn shuò zì dì suǒ táo guī zhì gāo yáng zhǐ chuán shè jiān shì xǔ huá yǔ jùn bīng zhí zhī zhǎn yú zhuō jùn

这句话大意是:玄纵弟万硕,自帝所逃归,至高阳,止传舍,监事许华与郡兵 执之,斩于涿郡。

wàn shuò dì mín xíng guān zhì cháo qǐng dài fū zhǎn yú cháng ān

这句话大意是:万硕弟民行,官至朝请大夫,斩于长安。

bìng jù xiāo zhé

这句话大意是:并具枭磔。

gōng qīng qǐng gǎi xuán gǎn xìng wèi xiāo shì zhào kě zhī

这句话大意是:公卿请改玄 感姓为枭氏,诏可之。

chū xuán gǎn wéi dōng dōu yě liáng jùn rén hán xiàng guó jǔ bīng yīng zhī xuán gǎn yǐ wéi hé nán dào yuán shuài

这句话大意是:初,玄感围东都也,梁郡人韩相国举兵应之,玄感以为河南道元帅。

xún yuè jiān zhòng shí yú wàn gōng piāo jùn xiàn

这句话大意是:旬月间, 众十余万,攻剽郡县。

zhì yú xiāng chéng yù xuán gǎn bài bīng jiàn kuì sàn wèi lì suǒ zhí chuán shǒu dōng dōu

这句话大意是:至于襄城,遇玄感败,兵渐溃散,为吏所执,传首东都。

lǐ zǐ xióng bó hǎi tiáo rén yě

这句话大意是:李子雄,渤海蓚人也。

zǔ bó bēn wèi jiàn yì dài fū

这句话大意是:祖伯贲,魏谏议大夫。

fù táo zhī dōng píng tài shǒu

这句话大意是:父桃枝,东平太守。

yǔ xiāng rén gāo zhòng mì tóng guī yú zhōu guān zhì jì zhōu cì shǐ

这句话大意是:与乡人高仲 密同归于周,官至冀州刺史。

zi xióng shǎo kāng kǎi yǒu zhuàng zhì ruò guàn cóng zhōu wǔ dì píng qí yǐ gōng shòu shuài dōu dū

这句话大意是:子雄少慷慨有壮志,弱冠从周武帝平齐,以功授帅都 督。

gāo zǔ zuò xiāng cóng wéi xiào kuān pò wèi jiǒng yú xiāng zhōu bài shàng kāi fǔ cì jué jiàn chāng xiàn gōng

这句话大意是:高祖作相,从韦孝宽破尉迥于相州,拜上开府,赐爵建昌县公。

gāo zǔ shòu shàn wèi piào qí jiāng jūn

这句话大意是:高祖受禅,为 骠骑将军。

fá chén zhī yì yǐ gōng jìn wèi dà jiàng jūn lì chēn jiāng èr zhōu cì shǐ bìng yǒu néng míng

这句话大意是:伐陈之役,以功进位大将军,历郴、江二州刺史,并有能名。

rén shòu zhōng zuò shì miǎn

这句话大意是:仁寿中, 坐事免。

hàn wáng liàng zhī zuò luàn yě yáng dì jiāng fā yōu zhōu bīng yǐ tǎo zhī

这句话大意是:汉王谅之作乱也,炀帝将发幽州兵以讨之。

shí dòu kàng wèi yōu zhōu zǒng guǎn dì kǒng qí yǒu èr xīn wèn kě rèn zhě yú yáng sù

这句话大意是:时窦抗为幽州总管,帝恐其有 二心,问可任者于杨素。

sù jìn zi xióng shòu dà jiàng jūn bài lián zhōu cì shǐ chí zhì yōu zhōu zhǐ chuán shè zhào mù de qiān yú rén

这句话大意是:素进子雄,授大将军,拜廉州刺史,驰至幽州,止传舍, 召募得千余人。

kàng shì sù guì bù shí xiāng jiàn

这句话大意是:抗恃素贵,不时相见。

zi xióng qiǎn rén yù zhī

这句话大意是:子雄遣人谕之。

hòu èr rì kàng cóng tiě qí èr qiān lái yì zi xióng suǒ

这句话大意是:后二日,抗从铁骑二千,来 诣子雄所。

zi xióng fú jiǎ qǐng yǔ xiāng jiàn yīn qín kàng

这句话大意是:子雄伏甲,请与相见,因擒抗。

suì fā yōu zhōu bīng bù qí sān wàn zì jǐng xíng yǐ tǎo liàng

这句话大意是:遂发幽州兵步骑三万,自井陉以讨谅。

shí liàng qiǎn dà jiàng jūn liú jiàn lüè dì yàn zhào zhèng gōng jǐng xíng xiāng yù yú bào dú shān xià lì zhàn pò zhī

这句话大意是:时谅遣大将军刘建略地燕、赵,正攻井陉,相遇于抱犊山下,力战,破之。

qiān yōu zhōu zǒng guǎn xún zhēng bài mín bù shàng shū

这句话大意是:迁幽州 总管,寻征拜民部尚书。

zi xióng míng biàn yǒu qì gàn dì shén rèn zhī

这句话大意是:子雄明辩有器干,帝甚任之。

xīn luó cháng qiǎn shǐ cháo gòng zi xióng zhì cháo táng yǔ yǔ yīn wèn qí guān zhì suǒ yóu

这句话大意是:新罗尝遣使朝贡,子雄至朝堂与语,因问其冠制 所由。

qí shǐ zhě yuē pí biàn yí xiàng

这句话大意是:其使者曰:“皮弁遗象。

ān yǒu dà guó jūn zǐ ér bù shí pí biàn yě

现代白话:安有大国有德行的人而不识皮弁也!

zi xióng yīn yuē zhōng guó wú lǐ qiú zhū sì yí

这句话大意是:”子雄因曰:“中国 无礼,求诸四夷。

shǐ zhě yuē zì zhì yǐ lái cǐ yán zhī wài wèi jiàn wú lǐ

这句话大意是:”使者曰:“自至已来,此言之外,未见无礼。

xiàn sī yǐ zi xióng shī cí zòu hé qí shì jìng zuò miǎn

这句话大意是:”宪司以子雄失 词,奏劾其事,竟坐免。

é ér fù zhí cóng xìng jiāng dū

这句话大意是:俄而复职,从幸江都。

dì yǐ zhàng wèi bù zhěng gù zi xióng bù wǔ zhī

这句话大意是:帝以仗卫不整,顾子雄部伍之。

zi xióng lì zhǐ huī liù jūn sù rán

这句话大意是:子 雄立指麾,六军肃然。

dì dà yuè yuē gōng zhēn wǔ hóu cái yě

这句话大意是:帝大悦曰:“公真武侯才也。

xún zhuǎn yòu wǔ hóu dà jiàng jūn hòu zuò shì chú míng

这句话大意是:”寻转右武侯大将军,后坐事 除名。

liáo dōng zhī yì dì lìng cóng jūn zì xiào yīn cóng lái hù r zì dōng píng jiāng zhǐ cāng hǎi

这句话大意是:辽东之役,帝令从军自效,因从来护儿自东平将指沧海。

huì yáng xuán gǎn fǎn yú lí yáng dì yí zhī zhào suǒ zǐ xióng sòng xíng zài suǒ

这句话大意是:会杨玄感反于黎阳, 帝疑之,诏锁子雄送行在所。

zi xióng shā shǐ zhě wáng guī xuán gǎn

这句话大意是:子雄杀使者,亡归玄感。

xuán gǎn měi qǐng jì yú zi xióng yǔ zài xuán gǎn chuán

这句话大意是:玄感每请计于子雄,语在 《玄感传》。

jí xuán gǎn bài fú zhū jí mò qí jiā

这句话大意是:及玄感败,伏诛,籍没其家。

bó líng zhào yuán shū fù shì mó chū shì gāo bǎo níng hòu yǐ zhòng guī zhōu shòu shàng kāi fǔ yù jū jīng zhào zhī yún yáng

这句话大意是:博陵赵元淑,父世模,初事高宝宁,后以众归周,授上开府,寓居京兆之云阳。

gāo zǔ jiàn zuò héng diǎn sù wèi

这句话大意是:高祖践阼,恒典宿卫。

hòu cóng jìn wáng fá chén xiān fēng yù zéi lì zhàn ér sǐ

这句话大意是:后从晋王伐陈,先锋遇贼,力战而死。

cháo tíng yǐ qí shēn sǐ wáng shì yǐ yuán shū xí fù běn guān cì wù èr qiān duàn

这句话大意是:朝廷以其身死王事, 以元淑袭父本官,赐物二千段。

yuán shū xìng shū dàn bù zhì chǎn yè jiā tú bì lì

这句话大意是:元淑性疏诞,不治产业,家徒壁立。

hòu shù suì shòu biāo qí jiāng jūn

这句话大意是:后数岁,授骠 骑将军。

jiāng zhī guān wú yǐ zì jǐ

这句话大意是:将之官,无以自给。

shí cháng ān fù rén zōng lián jiā lèi qiān jīn shì zhōu wèi sān yuán lìng

这句话大意是:时长安富人宗连,家累千金,仕周为三原令。

yǒu jì nǚ huì ér yǒu sè lián dú qí zhī měi qiú xián fu wén yuán shū rú shì qǐng yǔ xiāng jiàn

这句话大意是:有季女, 慧而有色,连独奇之,每求贤夫,闻元淑如是,请与相见。

lián yǒu fēng yí měi tán xiào yuán shū yì yì zhī

这句话大意是:连有风仪,美谈笑,元 淑亦异之。

jí zhì qí jiā fú wán jū chǔ nǐ yú jiàng xiàng

这句话大意是:及至其家,服玩居处拟于将相。

jiǔ hān zòu nǚ lè yuán shū suǒ wèi jiàn yě

这句话大意是:酒酣,奏女乐,元淑所未见也。

yuán shū cí chū lián yuē gōng zǐ yǒu xiá kě fù lái yě

这句话大意是:元淑辞 出,连曰:“公子有暇,可复来也。

hòu shù rì fù zào zhī yàn lè gèng chǐ

这句话大意是:”后数日,复造之,宴乐更侈。

rú cǐ zhě zài sān yīn wèi yuán shū yuē zhī gōng zǐ sù pín lǎo fū dāng xiāng jì

这句话大意是:如此者再三, 因谓元淑曰:“知公子素贫,老夫当相济。

yīn wèn yuán shū suǒ xū jǐn mǎi yǔ zhī

这句话大意是:”因问元淑所须,尽买与之。

lín bié yuán shū zài bài zhì xiè lián fù bài yuē bǐ rén qiè bù zì liàng jìng mù gōng zǐ

这句话大意是:临别,元 淑再拜致谢,连复拜曰:“鄙人窃不自量,敬慕公子。

jīn yǒu yī nǚ yuàn wèi jī zhǒu qiè gōng zi yì hé rú

现代白话:今有一女,愿为箕帚妾,公 子意怎么样?

yuán shū gǎn kuì suì pìn wèi qī

这句话大意是:”元淑感愧,遂娉为妻。

lián fù sòng nú bì èr shí kǒu liáng mǎ shí yú pǐ jiā yǐ jiān bó jǐn qǐ jí jīn bǎo zhēn wán

这句话大意是:连复送奴婢二十口、良马十余匹,加以缣帛锦 绮及金宝珍玩。

yuán shū suì wèi fù rén

这句话大意是:元淑遂为富人。

jí yáng dì sì wèi hàn wáng liàng zuò luàn yuán shū cóng yáng sù jī píng zhī

这句话大意是:及炀帝嗣位,汉王谅作乱,元淑从杨素击平之。

yǐ gōng jìn wèi zhù guó bài dé zhōu cì shǐ xún zhuǎn yǐng chuān tài shǒu bìng yǒu wēi huì

这句话大意是:以 功进位柱国,拜德州刺史,寻转颍川太守,并有威惠。

yīn rù cháo huì sī nóng bù shí nà zhū jùn zū gǔ yuán shū zòu zhī

这句话大意是:因入朝,会司农不时纳诸郡 租谷,元淑奏之。

dì wèi yuán shū yuē rú qīng yì zhě jǐ rì dāng le

这句话大意是:帝谓元淑曰:“如卿意者,几日当了?

yuán shū yuē rú chén yì bù guò shí rì

这句话大意是:”元淑曰:“如臣意不过 十日。

dì jí rì bài yuán shū wèi sī nóng qīng nà tiān xià zū rú yán ér le

这句话大意是:”帝即日拜元淑为司农卿,纳天下租,如言而了。

dì yuè yān

现代白话:帝悦呢。

lǐ bù shàng shū yáng xuán gǎn qián yǒu yì zhì yǐ yuán shū kě yǔ gòng luàn suì yǔ jié jiāo duō wèi jīn bǎo

这句话大意是:礼部尚书杨玄感 潜有异志,以元淑可与共乱,遂与结交,多遗金宝。

liáo dōng zhī yì lǐng jiāng jūn diǎn sù wèi jiā shòu guāng lù dài fu fēng gé gōng

这句话大意是:辽东之役,领将军典宿卫,加 授光禄大夫,封葛公。

míng nián dì fù zhēng gāo lí yǐ yuán shū zhèn lín yū

这句话大意是:明年,帝复征高丽,以元淑镇临渝。

jí xuán gǎn zuò luàn qí dì xuán zòng zì dì suǒ táo guī lù jīng lín yū

这句话大意是:及玄感作乱,其弟玄纵 自帝所逃归,路经临渝。

yuán shū chū qí xiǎo qī wèi shì jiàn xuán zòng duì yàn jí huān yīn yǔ tōng móu bìng shòu xuán zòng lù yí

这句话大意是:元淑出其小妻魏氏见玄纵,对宴极欢,因与通谋,并授玄 纵赂遗。

jí xuán gǎn bài rén yǒu gào qí shì zhě dì yǐ shǔ lì

这句话大意是:及玄感败,人有告其事者,帝以属吏。

yuán shū yán yǔ xuán gǎn jié hūn suǒ de jīn bǎo zé wèi cái pìn shí wú tā gù

这句话大意是:元淑言与玄感结婚,所得金宝则为 财娉,实无他故。

wèi shì fù yán chū bù shòu jīn

这句话大意是:魏氏复言初不受金。

dì qīn lín wèn zú wú yì cí

这句话大意是:帝亲临问,卒无异辞。

dì dà nù wèi shì chén yuē cǐ zé fǎn zhuàng hé láo zhòng wèn

这句话大意是:帝大怒,谓侍臣曰: “此则反状,何劳重问!

yuán shū jí wèi shì jù zhǎn yú zhuō jùn jí mò qí jiā

这句话大意是:”元淑及魏氏俱斩于涿郡,籍没其家。

hé nán hú sī zhèng zǔ chūn wèi tài bǎo shàng shū lìng cháng shān wén xuān wáng

这句话大意是:河南斛斯政,祖椿,魏太保、尚书令、常山文宣王。

fù huī sàn qí cháng shì xīn cài jùn gōng

这句话大意是:父恢,散骑常侍、新蔡郡 公。

zhèng míng wù yǒu qì gàn chū wèi qīn wèi hòu yǐ jūn gōng shòu yí tóng shèn wéi yáng sù suǒ lǐ

这句话大意是:政明悟有器干,初为亲卫,后以军功授仪同,甚为杨素所礼。

dà yè zhōng wèi shàng shū bīng cáo láng

这句话大意是:大业中,为尚书 兵曹郎。

zhèng yǒu fēng shén měi zòu shì wèi cháng bù chēng zhǐ

这句话大意是:政有风神,每奏事,未尝不称旨。

yáng dì yuè zhī jiàn jiàn wěi xìn

这句话大意是:炀帝悦之,渐见委信。

yáng xuán gǎn xiōng dì jù yǔ zhī jiāo

这句话大意是:杨玄感兄弟俱与 之交。

liáo dōng zhī yì bīng bù shàng shū duàn wén zhèn zú shì láng míng yǎ fù yǐ zuì fèi dì mí zhǔ yì

这句话大意是:辽东之役,兵部尚书段文振卒,侍郎明雅复以罪废,帝弥属意。

xún qiān bīng bù shì láng

这句话大意是:寻迁兵部侍 郎。

yú shí wài shì sì yí jūn guó duō wù zhèng chǔ duàn biàn sù chēng wéi gàn lǐ

这句话大意是:于时外事四夷,军国多务,政处断辩速,称为干理。

xuán gǎn zhī fǎn yě zhèng yǔ tōng móu

这句话大意是:玄感之反也,政与通谋。

jí xuán zòng děng wáng guī yì zhèng zhī jì yě

这句话大意是:及玄纵等亡归,亦政之计也。

dì zài liáo dōng jiāng bān shī qióng zhì xuán zòng dǎng yǔ

这句话大意是:帝在辽东,将班师,穷治玄纵党与。

nèi bù zì ān suì wáng bēn gāo lí

这句话大意是:内不自安,遂亡 奔高丽。

míng nián dì fù dōng zhēng gāo lí qǐng xiáng qiú zhí sòng zhèng

这句话大意是:明年,帝复东征,高丽请降,求执送政。

dì xǔ zhī suì suǒ zhèng ér hái

这句话大意是:帝许之,遂锁政而还。

zhì jīng shī yǐ zhèng gào miào zuǒ yì wèi dà jiàng jūn zì wén shù zòu yuē hú sī zhèng zhī zuì tiān dì suǒ bù róng rén shén suǒ tóng fèn

这句话大意是:至京师, 以政告庙,左翊卫大将军字文述奏曰:“斛斯政之罪,天地所不容,人神所同忿。

ruò tóng cháng xíng zéi chén nì zǐ hé yǐ chéng sù

现代白话:若同常刑,贼臣逆子凭什么惩肃?

qǐng biàn cháng fǎ

这句话大意是:请变常法。

dì xǔ zhī

这句话大意是:”帝许之。

yú shì jiāng zhèng chū jīn guāng mén fù zhèng yú zhù gōng qīng bǎi liáo bìng qīn jī shè luán gē qí ròu duō yǒu dàn zhě

这句话大意是:于是将政出金光门,缚政于 柱,公卿百僚并亲击射,脔割其肉,多有啖者。

dàn hòu pēng zhǔ shōu qí yú gǔ fén ér yáng zhī

这句话大意是:啖后烹煮,收其余骨,焚而扬之。

yú háng liú yuán jìn shǎo hǎo rèn xiá wèi zhōu lǐ suǒ zōng

这句话大意是:余杭刘元进,少好任侠,为州里所宗。

liǎng shǒu gè zhǎng chǐ yú bì chuí guò xī

这句话大意是:两手各长尺余,臂垂过膝。

yáng dì yǔ liáo dōng zhī yì bǎi xìng sāo dòng yuán jìn zì yǐ xiāng biǎo fēi cháng yīn yǒu yì zhì suì jù zhòng hé wáng mìng

这句话大意是:炀帝与辽东 之役,百姓骚动,元进自以相表非常,阴有异志,遂聚众,合亡命。

huì dì fù zhēng liáo dōng zhēng bīng wú huì shì zú jiē xiāng wèi yuē qù nián wú bèi fù xiōng cóng dì zhēng zhě dāng quán shèng zhī shí yóu sǐ wáng tài bàn hái gǔ bù guī

现代白话:会帝复征辽东, 征兵吴会,士卒皆相谓曰:“去年我辈父兄从帝征者,当全盛之时,犹死亡太半, 骸骨不归;。

jīn tiān xià yǐ bà bì shì xíng yě wú shǔ qí wú yí lèi yǐ

现代白话:今天下已罢敝,是行也,我属其无遗类了。

yú shì duō yǒu wáng sàn jùn xiàn bǔ zhī jí

这句话大意是:”于是多有亡散,郡县捕之 急。

jì ér yáng xuán gǎn qǐ yú lí yáng yuán jìn zhī tiān xià sī luàn yú shì jǔ bīng yīng zhī

这句话大意是:既而杨玄感起于黎阳,元进知天下思乱,于是举兵应之。

sān wú kǔ yì zhě mò bù xiǎng zhì xún yuè zhòng zhì shù wàn

这句话大意是:三吴苦役者莫不响至, 旬月众至数万。

jiāng dù jiāng ér xuán gǎn bài

这句话大意是:将渡江,而玄感败。

wú jùn zhū xiè jìn líng guǎn chóng yì jǔ bīng yǒu zhòng qī wàn gòng yíng yuán jìn fèng yǐ wéi zhǔ

这句话大意是:吴郡朱燮、晋陵管崇亦举兵,有众七万,共迎 元进,奉以为主。

jù wú jùn chēng tiān zǐ xiè chóng jù wèi pú yè shǔ zhì bǎi guān

这句话大意是:据吴郡,称天子,燮、崇俱为仆射,署置百官。

pí líng dōng yáng huì jī jiàn ān háo jié duō zhí zhǎng lì yǐ yīng zhī

这句话大意是:毗陵、东阳、会 稽、建安豪杰多执长吏以应之。

dì lìng jiāng jūn tǔ wàn xù guāng lù dài fu yú jù luō lǜ bīng tǎo yān

现代白话:帝令将军吐万绪、光禄大夫鱼俱罗率兵讨呢。

yuán jìn xi zhūn máo pǔ yǐ kàng guān jūn pín zhàn hù yǒu shèng fù

这句话大意是:元进 西屯茅浦,以抗官军,频战互有胜负。

yuán jìn tuì bǎo qǔ ā yǔ zhū xiè guǎn chóng hé jūn zhòng zhì shí wàn

这句话大意是:元进退保曲阿,与朱燮、管崇合军,众至十 万。

xù jìn jūn bī zhī

这句话大意是:绪进军逼之。

xiāng chí bǎi yú rì wèi xù suǒ bài bǎo yú huáng shān

这句话大意是:相持百余日,为绪所败,保于黄山。

xù fù pò zhī xiè zhàn sǐ yuán jìn yǐn qù jiàn ān xiū bīng yǎng shì

这句话大意是:绪复破之,燮战死,元进引 趣建安,休兵养士。

èr jiāng yì yǐ shī lǎo dùn jūn zì shǒu

这句话大意是:二将亦以师老,顿军自守。

é ér èr jiāng jù dé zuì dì lìng jiāng dū jùn chéng wáng shì chōng fā huái nán bīng jī zhī yǒu dà liú xīng zhuì yú jiāng dū wèi jí de ér nán shì mó fú zhú mù jiē yǒu shēng zhì wú jùn ér luò yú de

这句话大意是:俄而二将俱得罪,帝令江都郡丞王 世充发淮南兵击之,有大流星坠于江都,未及地而南逝,磨拂竹木皆有声,至吴郡 而落于地。

yuán jìn è zhī lìng jué de rù èr zhàng dé yī shí jìng zhàng yú

这句话大意是:元进恶之,令掘地,入二丈,得一石,径丈余。

hòu shù rì shī shí suǒ zài

这句话大意是:后数日,失石所在。

shì chōng jì dù jiāng yuán jìn jiàng bīng jù zhàn shā qiān yú rén shì chōng jiǒng jí tuì bǎo yán líng zhà

这句话大意是:世 充既渡江,元进将兵拒战,杀千余人,世充窘急,退保延陵栅。

yuán jìn qiǎn bīng rén gè chí máo yīn fēng zòng huǒ

这句话大意是:元进遣兵,人各持 茅,因风纵火。

shì chōng dà jù jiāng qì yíng ér dùn

这句话大意是:世充大惧,将弃营而遁。

yù fǎn fēng huǒ zhuǎn yuán jìn zhī zhòng jù shāo ér tuì

这句话大意是:遇反风,火转,元进之众惧烧而退。

shì chōng jiǎn ruì zú yǎn jī dà pò zhī shā shāng tài bàn zì shì pín zhàn zhé bài

这句话大意是:世充 简锐卒掩击,大破之,杀伤太半,自是频战辄败。

yuán jìn wèi guǎn chóng yuē shì jí yǐ dāng yǐ sǐ jué zhī

现代白话:元进谓管崇曰:“事急了,当以 死决之。

yú shì chū tiāo zhàn jù wèi shì chōng suǒ shā

这句话大意是:”于是出挑战,俱为世充所杀。

qí zhòng xī jiàng shì chōng kēng zhī yú huáng tíng jiàn sǐ zhě sān wàn rén

这句话大意是:其众悉降,世充坑之于黄亭涧,死者三万 人。

qí yú dǎng wǎng wǎng bǎo xiǎn wèi dào

这句话大意是:其余党往往保险为盗。

qí hòu dǒng dào chōng chén fǎ xìng lǐ zǐ tōng děng chéng cǐ ér qǐ zhàn zhēng bù xī dǎi yú duò wáng

这句话大意是:其后董道冲、沈法兴、李子通等乘此而起,战争不息, 逮于隋亡。

li mì péi rén jī

这句话大意是:○李密 裴仁基。

li mì zì fǎ zhǔ zhēn xiāng gōng yǎn zhī cóng sūn yě

这句话大意是:李密,字法主,真乡公衍之从孙也。

zǔ yào zhōu xíng guó gōng

这句话大意是:祖耀,周邢国公。

fù kuān xiāo yǒng shàn zhàn gàn lüè guò rén zì zhōu jí duò shù jīng jiàng lǐng zhì zhù guó pú shān jùn gōng hào wèi míng jiàng

这句话大意是:父宽,骁勇善战,干略 过人,自周及隋,数经将领,至柱国、蒲山郡公,号为名将。

mì duō chóu suàn cái jiān wén wǔ zhì qì xióng yuǎn cháng yǐ jì wù wéi jǐ rèn

这句话大意是:密多筹算,才兼文武, 志气雄远,常以济物为己任。

kāi huáng zhōng xí fù jué pú shān gōng nǎi sàn jiā chǎn zhōu shàn qīn gù yǎng kè lǐ xián wú suǒ ài lìn

这句话大意是:开皇中,袭父爵蒲山公,乃散家产,周赡亲故,养客 礼贤,无所爱吝。

yǔ yáng xuán gǎn wèi wěn jǐng zhī jiāo

这句话大意是:与杨玄感为刎颈之交。

hòu gèng zhé jié xià wéi dān xué yóu hǎo bīng shū sòng jiē zài kǒu

这句话大意是:后更折节,下帷耽学,尤好兵书,诵皆在 口。

shī shì guó zǐ zhù jiào bāo kǎi shòu shǐ jì hàn shū lì jīng wàng juàn kǎi mén tú jiē chū qí xià

这句话大意是:师事国子助教包恺,受《史记》、《汉书》,励精忘倦,恺门徒皆出其下。

dà yè chū shòu qīn wèi dà dū dū fēi qí suǒ hǎo chēng jí ér guī

这句话大意是:大 业初,授亲卫大都督,非其所好,称疾而归。

jí yáng xuán gǎn zài lí yáng yǒu nì móu yīn qiǎn jiā tóng zhì jīng shī zhào mì lìng yǔ dì xuán tǐng děng tóng fù lí yáng

这句话大意是:及杨玄感在黎阳,有逆谋,阴遣家僮至京师召密,令与弟玄挺等同赴黎阳。

xuán gǎn jǔ bīng ér mì zhì xuán gǎn dà xǐ yǐ wéi móu zhǔ

这句话大意是:玄 感举兵而密至,玄感大喜,以为谋主。

xuán gǎn móu jì yú mì mì yuē yú yǒu sān jì wéi gōng suǒ zé

这句话大意是:玄感谋计于密,密曰:“愚有三计,惟公所 择。

jīn tiān zi chū zhēng yuǎn zài liáo wài de qù yōu zhōu xuán gé qiān lǐ

这句话大意是:今天子出征,远在辽外,地去幽州,悬隔千里。

nán yǒu jù hǎi zhī xiàn běi yǒu hú róng zhī huàn zhōng jiān yī dào lǐ jí jiān wēi

这句话大意是:南有巨海之限,北有胡戎之患, 中间一道,理极艰危。

jīn gōng yōng bīng chū qí bù yì cháng qū rù jì zhí è qí hóu

这句话大意是:今公拥兵,出其不意,长驱入蓟,直扼其喉。

qián yǒu gāo lí tuì wú guī lù bù guò xún yuè jī liáng bì jǐn

这句话大意是:前有高丽,退 无归路,不过旬月,赍粮必尽。

jǔ huī yī zhào qí zhòng zì jiàng bù zhàn ér qín cǐ jì zhī shàng yě

这句话大意是:举麾一召,其众自降,不战而擒,此计之上也。

yòu guān zhōng sì sài tiān fǔ zhī guó yǒu wèi wén shēng bù zú wéi yì

这句话大意是:又 关中四塞,天府之国,有卫文升,不足为意。

jīn yi lǜ zhòng jīng chéng wù gōng qīng jī gǔ xíng wu zǎo xi rù

这句话大意是:今宜率众,经城勿攻,轻赍鼓行,务 早西入。

tiān zǐ suī hái shī qí jīn dài jù xiǎn lín zhī gù dāng bì kè wàn quán zhī shì cǐ jì zhī zhōng yě

这句话大意是:天子虽还,失其襟带,据险临之,故当必克,万全之势,此计之中也。

ruò suí jìn zhú biàn xiān xiàng dōng dōu táng yī gào zhī lǐ dāng gù shǒu

这句话大意是:若 随近逐便,先向东都,唐祎告之,理当固守。

yǐn bīng gōng zhàn bì yán suì yuè shèng fù shū wèi kě zhī cǐ jì zhī xià yě

这句话大意是:引兵攻战,必延岁月,胜负殊未可知, 此计之下也。

xuán gǎn yuē bù rán

这句话大意是:”玄感曰:“不然。

gōng zhī xià jì nǎi shàng cè yǐ

现代白话:公之下计,乃上策了。

jīn bǎi guān jiā kǒu bìng zài dōng dōu ruò bù qǔ zhī ān néng dòng wù

这句话大意是:今百官家口并在东都,若 不取之,安能动物?

qiě jīng chéng bù bá hé yǐ shì wēi

现代白话:且经城不拔,凭什么示威?

mì jì suì bù xíng

这句话大意是:”密计遂不行。

xuán gǎn jì zhì dōng dōu jiē jié zì wèi tiān xià xiǎng yìng gōng zài cháo xī

这句话大意是:玄感既至东都,皆捷, 自谓天下响应,功在朝夕。

jí huò wéi fú sì yòu wěi yǐ fù xīn shì yǐ jūn lǚ zhī shì bù zhuān guī mì

这句话大意是:及获韦福嗣,又委以腹心,是以军旅之事,不专归密。

fú sì jì fēi tóng móu yīn zhàn bèi zhí měi shè chóu huà jiē chí liǎng duān

这句话大意是:福嗣既非同谋,因战被执,每设筹画,皆持两端。

hòu shǐ zuò xí wén fú sì gù cí bù kěn

这句话大意是:后使作檄文,福嗣固辞不肯。

mì chuāi zhī qí qíng yīn wèi xuán gǎn yuē fú sì yuán fēi tóng méng shí huái guān wàng

这句话大意是:密 揣知其情,因谓玄感曰:“福嗣元非同盟,实怀观望。

míng gōng chū qǐ dà shì ér jiān rén zài cè tīng qí shì fēi bì wèi suǒ wù yǐ

现代白话:明公初起大事,而奸人在侧, 听其是非,必为所误了。

qǐng zhǎn xiè zhòng fāng kě ān jí

这句话大意是:请斩谢众,方可安辑。

xuán gǎn yuē hé zhì yú cǐ

这句话大意是:”玄感曰:“何至于此!

mì zhī yán zhī bù yòng tuì wèi suǒ qīn yuē chu gōng hǎo fǎn ér bù yù shèng rú hé

这句话大意是:”密知言 之不用,退谓所亲曰:“楚公好反而不欲胜,如何?

wú shǔ jīn wèi lǔ yǐ

现代白话:我属今为虏了!

hòu xuán gǎn jiāng xi rù fú sì jìng wáng guī dōng dōu

这句话大意是:”后玄感将西 入,福嗣竟亡归东都。

shí lǐ zǐ xióng quàn xuán gǎn sù chēng zūn hào xuán gǎn yǐ wèn yú mì

这句话大意是:时李子雄劝玄感速称尊号,玄感以问于密。

mì yuē xī chén shèng zì yù chēng wáng zhāng ěr jiàn ér bèi wài wèi wǔ jiàng qiú jiǔ cì xún yù zhǐ ér jiàn shū

这句话大意是:密曰:“昔陈胜自欲称王,张耳谏 而被外,魏武将求九锡,荀彧止而见疏。

jīn zhě mì yù zhèng yán hái kǒng zhuī zōng èr zi ē yú shùn yì yòu fēi mì zhī běn tú

这句话大意是:今者密欲正言,还恐追踪二子,阿谀顺意, 又非密之本图。

hé zhě

这句话大意是:何者?

bīng qǐ yǐ lái suī fù pín jié zhì yú jùn xiàn wèi yǒu cóng zhě

这句话大意是:兵起已来,虽复频捷,至于郡县,未有从者。

dōng dōu shǒu yù shàng qiáng tiān xià jiù bīng yì zhì gōng dāng shēn xiān shì zhòng zǎo dìng guān zhōng

这句话大意是:东都守御尚强, 天下救兵益至,公当身先士众,早定关中。

nǎi yù jí zì zūn chóng hé shì bù guǎng yě

这句话大意是:乃欲急自尊崇,何示不广也!

xuán gǎn xiào ér zhǐ

这句话大意是:”玄感笑 而止。

jí yǔ wén shù lái hù r děng jūn qiě zhì xuán gǎn wèi mì yuē jì jiāng ān chū

这句话大意是:及宇文述、来护儿等军且至,玄感谓密曰:“计将安出?

mì yuē yuán hóng sì tǒng qiáng bīng yú lǒng yòu jīn kě yáng yán qí fǎn qiǎn shǐ yíng gōng yīn cǐ rù guān kě de dài zhòng

这句话大意是:”密曰:“元弘嗣 统强兵于陇右,今可扬言其反,遣使迎公,因此入关,可得绐众。

xuán gǎn suì yǐ mì móu hào lìng qí zhòng yīn yǐn xi rù

这句话大意是:”玄感遂以密谋 号令其众,因引西入。

zhì shǎn xiàn yù wéi hóng nóng gōng mì jiàn zhī yuē gōng jīn zhà zhòng rù xi jūn shì zài sù kuàng nǎi zhuī bīng jiāng zhì ān kě jī liú

这句话大意是:至陕县,欲围弘农宫,密谏之曰:“公今诈众入西,军事在 速,况乃追兵将至,安可稽留!

ruò qián bù dé jù guān tuì wú suǒ shǒu dà zhòng yī sàn hé yǐ zì quán

现代白话:若前不得据关,退无所守,大众一散,凭什么自全?

xuán gǎn bù cóng suì wéi zhī sān rì gōng bù néng bá fāng yǐn ér xi

这句话大意是:” 玄感不从,遂围之,三日攻不能拔,方引而西。

zhì yú wén xiāng zhuī bīng suì jí

这句话大意是:至于阌乡,追兵遂及。

xuán gǎn bài mì jiān xíng rù guān yǔ xuán gǎn cóng shū xún xiāng suí nì yú féng yì xún qī zhī shě

这句话大意是:玄感败,密间行入关,与玄感从叔询相随,匿于冯翊询妻之舍。

xún wèi lín rén suǒ gào suì bǔ huò qiú yú jīng zhào yù

这句话大意是:寻为邻人所告, 遂捕获,囚于京兆狱。

shì shí yáng dì zài gāo yáng yǔ qí dǎng jù sòng dì suǒ

这句话大意是:是时炀帝在高阳,与其党俱送帝所。

zài tú wèi qí tú yuē wú děng zhī mìng tóng yú zhāo lù ruò zhì gāo yáng bì wèi zǔ hǎi

现代白话:在途谓其徒曰:“我等 之命,同于朝露,若至高阳,必为俎醢。

jīn dào zhōng yóu kě wèi jì ān dé xíng jiù dǐng huò bù guī táo bì yě

这句话大意是:今道中犹可为计,安得行就鼎镬,不规逃 避也?

zhòng xián rán zhī

这句话大意是:”众咸然之。

qí tú duō yǒu jīn mì lìng chū shì shǐ zhě yuē wú děng sǐ rì cǐ jīn bìng liú fù gōng xìng yòng xiāng yì

现代白话:其徒多有金,密令出示使者曰:“我等死日,此金并留付公, 幸用相瘗。

qí yú jí jiē bào dé

这句话大意是:其余即皆报德。

shǐ zhě lì qí jīn suì xiāng rán xǔ

这句话大意是:”使者利其金,遂相然许。

jí chū guān wài fáng jìn jiàn chí mì qǐng tōng shì jiǔ shí měi yàn yǐn xuān huá jìng xī shǐ zhě bù yǐ wéi yì

这句话大意是:及出关外,防禁渐驰,密请 通市酒食,每宴饮喧哗竟夕,使者不以为意。

xíng cì hán dān yè sù cūn zhōng mì děng qī rén jiē chuān qiáng ér dùn yǔ wáng zhòng bó wáng dǐ píng yuán zéi shuài hǎo xiào dé

这句话大意是:行次邯郸,夜宿村中,密等七人皆穿 墙而遁,与王仲伯亡抵平原贼帅郝孝德。

xiào dé bù shèn lǐ zhī bèi zāo jī jǐn zhì xuē shù pí ér shí

这句话大意是:孝德不甚礼之,备遭饥馑,至削树皮而食。

zhòng bó qián guī tiān shuǐ mì yì huái yáng shě yú cūn zhōng biàn xìng míng chēng liú zhì yuǎn jù tú jiào shòu

这句话大意是:仲伯潜归天水,密诣淮阳,舍于村中,变姓名称刘智远,聚徒教授。

jīng shù yuè mì yù yù bù dé zhì wèi wǔ yán shī yuē jīn fèng dàng chū jié yù lù diāo wǎn lín

这句话大意是:经数月,密郁 郁不得志,为五言诗曰:“金凤荡初节,玉露凋晚林。

cǐ xī qióng tú shì kōng zhěn yù táo xīn

这句话大意是:此夕穷途士,空轸郁陶心。

tiào tīng liáng duō gǎn kāng kǎi dú zhān jīn

这句话大意是:眺听良多感,慷慨独沾襟。

zhān jīn hé suǒ wèi

这句话大意是:沾襟何所为?

chàng rán huái gǔ yì

这句话大意是:怅然怀古意。

qín sú yóu wèi píng hàn dào jiāng hé jì

这句话大意是:秦俗犹未平,汉道将何冀!

fán kuài shì jǐng tú xiāo hé dāo bǐ lì

这句话大意是:樊哙市井徒,萧何刀笔吏。

yī zhāo shí yùn hé wàn gǔ chuán míng qì

这句话大意是:一朝时运合,万古传名器。

jì yán shì shàng xióng xū shēng zhēn kě kuì

这句话大意是:寄言世上雄,虚生真可愧。

shī chéng ér qì xià shù xíng

这句话大意是:” 诗成而泣下数行。

shí rén yǒu guài zhī zhě yǐ gào tài shǒu zhào tā

这句话大意是:时人有怪之者,以告太守赵他。

xiàn bǔ zhī mì nǎi wáng qù dǐ qí mèi fū yōng qiū lìng qiū jūn míng

这句话大意是:县捕之,密乃亡去,抵其妹夫雍 丘令丘君明。

hòu jūn míng cóng zǐ huái yì yǐ gào dì lìng bǔ mì mì de dùn qù jūn míng jìng zuò sǐ

这句话大意是:后君明从子怀义以告,帝令捕密,密得遁去,君明竟坐死。

huì dōng jùn zéi shuài dí ràng jù dǎng wàn yú rén mì guī zhī qí zhōng yǒu zhī mì shì xuán gǎn wáng jiāng qián quàn ràng hài zhī

这句话大意是:会东郡贼帅翟让聚党万余人,密归之,其中有知密是玄感亡将,潜劝让害之。

mì dà jù nǎi yīn wáng bó dāng yǐ cè gàn ràng

这句话大意是:密大惧,乃因王伯当以策干让。

ràng qiǎn shuō zhū xiǎo zéi suǒ zhì zhé jiàng xià ràng shǐ jìng yān zhào yǔ jì shì

现代白话:让遣说诸小贼,所至辄降下,让始敬呢,召与计事。

mì wèi ràng yuē jīn bīng zhòng jì duō liáng wú suǒ chū ruò kuàng rì chí jiǔ zé rén mǎ kùn bì dà dí yī lín sǐ wáng wú rì

这句话大意是:密谓让曰:“今兵众既多,粮无所出,若旷日持久,则人马困敝,大敌一临,死亡 无日。

wèi ruò zhí qù xíng yáng xiū bīng guǎn gǔ dài shì mǎ féi chōng rán kě yú rén zhēng lì

这句话大意是:未若直趣荥阳,休兵馆谷,待士马肥充,然可与人争利。

ràng cóng zhī yú shì pò jīn dī guān lüè xíng yáng zhū xiàn chéng bǎo duō xià zhī

这句话大意是:”让从之,于是破 金堤关,掠荥阳诸县,城堡多下之。

xíng yáng tài shǒu xún wáng qìng jí tōng shǒu zhāng xū tuó yǐ bīng tǎo ràng

这句话大意是:荥阳太守郇王庆及通守张须陀以兵讨让。

ràng shù wèi xū tuó suǒ bài wén qí lái dà jù jiāng yuǎn bì zhī

这句话大意是:让数 为须陀所败,闻其来,大惧,将远避之。

mì yuē xū tuó yǒng ér wú móu bīng yòu zhòu shèng jì jiāo qiě hěn kě yī zhàn ér qín

这句话大意是:密曰:“须陀勇而无谋,兵又骤胜,既骄 且狠,可一战而擒。

gōng dàn liè zhèn yǐ dài bǎo wèi gōng pò zhī

这句话大意是:公但列阵以待,保为公破之。

ràng bù dé yǐ lè bīng jiāng zhàn mì fēn bīng qiān yú rén yú lín mù jiān shè fú

这句话大意是:”让不得已,勒兵将战,密分兵 千余人于林木间设伏。

ràng yǔ zhàn bù lì jūn shāo què mì fā fú zì hòu yǎn zhī xū tuó zhòng kuì

这句话大意是:让与战不利,军稍却,密发伏自后掩之,须陀众溃。

yǔ ràng hé jī dà pò zhī suì zhǎn xū tuó yú zhèn

这句话大意是:与让合 击,大破之,遂斩须陀于阵。

ràng yú shì lìng mì jiàn yá bié tǒng suǒ bù

这句话大意是:让于是令密建牙,别统所部。

mì fù shuō ràng yuē hūn zhǔ méng chén bō dàng wú yuè wei máo jìng qǐ hǎi nèi jī huāng

这句话大意是:密复说让曰:“昏主蒙 尘,播荡吴越,猬毛竞起,海内饥荒。

míng gōng yǐ yīng jié zhī cái ér tǒng xiāo xióng zhī lǚ yí dāng kuò qīng tiān xià zhū jiǎn qún xiōng qǐ kě qiú shí cǎo jiān cháng wèi xiǎo dào ér yǐ

这句话大意是:明公以英桀之才,而统骁雄之旅,宜当廓清 天下,诛剪群凶,岂可求食草间,常为小盗而已!

jīn dōng dōu shì shù zhōng wài lí xīn liú shǒu zhū guān zhèng lìng bù yī míng gōng qīn lǜ dà zhòng zhí yǎn xìng luò cāng fā sù yǐ zhèn qióng fá yuǎn jìn shú bù guī fù

这句话大意是:今东都士庶,中外离心,留守诸 官,政令不一,明公亲率大众,直掩兴洛仓,发粟以赈穷乏,远近孰不归附!

bǎi wàn zhī zhòng yī zhāo kě jí xiān fā zhì rén cǐ jī bù kě shī yě

这句话大意是:百万 之众,一朝可集,先发制人,此机不可失也。

ràng yuē pū qǐ lǒng mǔ zhī jiān wàng bù zhì cǐ

这句话大意是:”让曰:“仆起陇亩之间,望不至此。

bì rú suǒ tú qǐng jūn xiān fā pū lǐng zhū jūn biàn wèi hòu diàn

这句话大意是:必如所图,请君先发,仆领诸军,便为后殿。

de cāng zhī rì dāng bié yì zhī

这句话大意是:得仓之日,当别议之。

mì yǔ ràng lǐng jīng bīng qī qiān rén yǐ dà yè shí sān nián chūn chū yáng chéng běi yú fāng shān zì luó kǒu xí xīng luò cāng pò zhī

这句话大意是:”密与让领精 兵七千人,以大业十三年春,出阳城,北逾方山,自罗口袭兴洛仓,破之。

kāi cāng zì mín suǒ qǔ lǎo ruò fù qiǎng dào lù bù jué

这句话大意是:开仓恣 民所取,老弱负繦,道路不绝。

yuè wáng tōng wǔ bēn láng jiàng liú zhǎng gōng lǜ bù qí èr wàn wǔ qiān tǎo mì mì yī zhàn pò zhī zhǎng gōng jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:越王侗武贲郎将刘长恭率步骑二万五千讨密,密一战破之,长恭仅以身免。

ràng yú shì tuī mì wéi zhǔ

这句话大意是:让 于是推密为主。

mì chéng luò kǒu zhōu huí sì shí lǐ yǐ jū zhī

这句话大意是:密城洛口周回四十里以居之。

fáng yàn zǎo shuō xià yù zhōu dōng dōu dà jù

这句话大意是:房彦藻说下豫州,东都大惧。

ràng shàng mì hào wèi wèi gōng

这句话大意是:让上密 号为魏公。

mì chū cí bù shòu zhū jiāng děng gù qǐng nǎi cóng zhī

这句话大意是:密初辞不受,诸将等固请,乃从之。

shè tán chǎng jí wèi chēng yuán nián zhì guān shǔ yǐ fáng yàn zǎo wèi zuǒ zhǎng shǐ bǐng yuán zhēn yòu zhǎng shǐ yáng dé fāng zuǒ sī mǎ zhèng dé tāo yòu sī mǎ

这句话大意是:设坛场,即位,称元年,置官属, 以房彦藻为左长史,邴元真右长史,杨德方左司马,郑德韬右司马。

bài ràng sī tú fēng dōng jùn gōng

这句话大意是:拜让司徒,封 东郡公。

qí jiàng shuài fēng bài gè yǒu chà

这句话大意是:其将帅封拜各有差。

cháng bái shān zéi mèng ràng lüè dōng dōu shāo fēng dū shì ér guī

这句话大意是:长白山贼孟让掠东都,烧丰都市而归。

mì gōng xià gǒng xiàn huò xiàn zhǎng chái xiào hé bài wèi hù jūn

这句话大意是:密攻下巩县, 获县长柴孝和,拜为护军。

wǔ bēn láng jiàng péi rén jī yǐ wǔ láo guī mì yīn qiǎn rén jī yǔ mèng ràng lǜ bīng èr wàn yú rén xí huí luò cāng pò zhī shāo tiān jīn qiáo suì zòng bīng dà lüè

这句话大意是:武贲郎将裴仁基以武牢归密,因遣仁基与孟让率兵二万 余人袭回洛仓,破之,烧天津桥,遂纵兵大掠。

dōng dōu chū bīng chéng zhī rén jī děng dà bài jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:东都出兵乘之,仁基等大败,仅以 身免。

mì fù qīn lǜ bīng sān wàn bī dōng dōu jiāng jūn duàn dá wǔ bēn láng jiàng gāo pí liú zhǎng gōng děng chū bīng qī wàn jù zhī zhàn yú gù dū guān jūn bài zǒu mì fù xià huí luò cāng ér jù zhī

这句话大意是:密复亲率兵三万逼东都,将军段达、武贲郎将高毗、刘长恭等出兵七万拒之, 战于故都,官军败走,密复下回洛仓而据之。

é ér dé tāo dé fāng jù sǐ fù yǐ zhèng tǐng wèi zuǒ sī mǎ zhèng qián xiàng wéi yòu sī mǎ

这句话大意是:俄而德韬、德方俱死,复以郑颋为左 司马,郑虔象为右司马。

chái xiào hé shuō mì yuē qín dì zǔ shān dài hé xī chǔ bèi zhī ér wáng hàn gāo dōu zhī ér bà

这句话大意是:柴孝和说密曰:“秦地阻山带河,西楚背之而亡,汉高都 之而霸。

rú yú yì zhě lìng rén jī shǒu huí luò dí ràng shǒu luò kǒu míng gōng qīn jiǎn jīng ruì xi xí cháng ān bǎi xìng shú bù jiāo yíng bì dāng yǒu zhēng wú zhàn

这句话大意是:如愚意者,令仁基守回洛,翟让守洛口,明公亲简精锐,西袭长安,百姓 孰不郊迎,必当有征无战。

jì kè jīng yì yè gù bīng qiáng fāng gèng cháng qū xiáo hán sǎo dàng jīng luò chuán xí zhǐ zǒng tiān xià kě dìng

这句话大意是:既克京邑,业固兵强,方更长驱崤、函,扫荡京、洛, 传檄指捴,天下可定。

dàn jīn yīng xióng jìng qǐ shí kǒng tā rén wǒ xiān yī zhāo shī zhī shì qí hé jí

这句话大意是:但今英雄竞起,实恐他人我先,一朝失之,噬脐何及!

mì yuē jūn zhī suǒ tú pū yì sī zhī jiǔ yǐ chéng wéi shàng cè

现代白话:”密 曰:“君之所图,仆亦思之久了,诚为上策。

dàn hūn zhǔ shàng zài cóng bīng yóu zhòng wǒ zhī suǒ bù bìng shān dōng rén jì jiàn wèi xià luò yáng hé kěn xiāng suí xi rù

这句话大意是:但昏主尚在,从兵犹众,我之所部, 并山东人,既见未下洛阳,何肯相随西入!

zhū jiāng chū yú qún dào liú zhī gè jìng cí xióng

这句话大意是:诸将出于群盗,留之各竞雌雄。

ruò rán zhě dài jiāng bài yǐ

现代白话:若然者, 殆将败了。

xiào hé yuē chéng rú gōng yán fēi suǒ jí yě

这句话大意是:”孝和曰:“诚如公言,非所及也。

dà jūn jì wèi kě xi chū qǐng jiān xíng guān xì

这句话大意是:大军既未可西出,请间行观隙。

mì cóng zhī

这句话大意是:” 密从之。

xiào hé yǔ shù shí qí zhì shǎn xiàn shān zéi guī zhī zhě wàn yú rén

这句话大意是:孝和与数十骑至陕县,山贼归之者万余人。

mì shí bīng fēng shén ruì měi rù yuàn yǔ guān jūn lián zhàn

这句话大意是:密时兵锋甚锐,每入苑,与官 军连战。

huì mì wèi liú shǐ suǒ zhōng wò yú yíng nèi hòu shù rì dōng dōu chū bīng jī zhī mì zhòng dà kuì qì huí luò cāng guī luò kǒu

这句话大意是:会密为流矢所中,卧于营内,后数日,东都出兵击之,密众大溃,弃回洛 仓,归洛口。

xiào hé zhī zhòng wén mì tuì gè fēn sǎn ér qù

这句话大意是:孝和之众闻密退,各分散而去。

xiào hé qīng jì guī mì

这句话大意是:孝和轻骑归密。

dì qiǎn wáng shì chōng lǜ jiāng huái jìn zú wǔ wàn lái tǎo mì mì nì jù zhī zhàn bù lì

这句话大意是:帝遣王世充率江淮劲 卒五万来讨密,密逆拒之,战不利。

chái xiào hé nì sǐ yú luò shuǐ mì shén shāng zhī

这句话大意是:柴孝和溺死于洛水,密甚伤之。

shì chōng yíng yú luò xi yǔ mì xiāng jù bǎi yú rì

这句话大意是:世充营于洛西, 与密相拒百余日。

wǔ yáng jùn chéng yuán bǎo cáng lí yáng zéi shuài li wén xiāng huán shuǐ zéi shuài zhāng shēng qīng hé zéi shuài zhào jūn dé píng yuán zéi shuài hǎo xiào dé bìng guī yú mì gòng xí pò lí yáng cāng jù zhī

这句话大意是:武阳郡丞元宝藏、黎阳贼帅李文相、洹水贼帅张升、清河贼帅赵 君德、平原贼帅郝孝德并归于密,共袭破黎阳仓,据之。

zhōu fǎ míng jǔ jiāng huáng zhī de yǐ fù mì qí jùn zéi shuài xú yuán lǎng rèn chéng dà xiá xú shī rén huái yáng tài shǒu zhào tā děng qián hòu kuǎn fù yǐ qiān bǎi shù

这句话大意是:周法明举江、黄之地以附 密,齐郡贼帅徐圆朗、任城大侠徐师仁、淮阳太守赵他等前后款附,以千百数。

dí ràng suǒ bù wáng rú xìn quàn ràng wèi dà zhǒng zǎi zǒng tǒng zhòng wù yǐ duó mì quán

这句话大意是:翟让所部王儒信劝让为大冢宰,总统众务,以夺密权。

ràng xiōng kuān fù wèi ràng yuē tiān zi zhǐ kě zì zuò ān dé yú rén

这句话大意是:让兄宽复谓让曰:“天 子止可自作,安得与人?

rǔ ruò bù néng zuò wǒ dāng wèi zhī

现代白话:你若不能作,我当为之。

mì wén qí yán yǒu tú ràng zhī jì

这句话大意是:”密闻其言,有图让之计。

huì shì chōng liè zhèn ér zhì ràng chū jù zhī wèi shì chōng suǒ jī tuì zhě shù bǎi bù

这句话大意是:会世 充列阵而至,让出拒之,为世充所击退者数百步。

mì yǔ shàn xióng xìn děng lǜ jīng ruì fù zhī shì chōng bài zǒu

这句话大意是:密与单雄信等率精锐赴之,世充 败走。

ràng yù chéng shèng jìn pò qí yíng huì rì mù mì gù zhǐ zhī

这句话大意是:让欲乘胜进破其营,会日暮,密固止之。

míng rì ràng yǔ shù bǎi rén zhì mì suǒ yù wèi yàn lè

这句话大意是:明日,让与数百人至密所,欲为宴 乐。

mì jù zhuàn yǐ dài zhī qí suǒ jiāng zuǒ yòu gè fēn lìng jiù shí

这句话大意是:密具馔以待之,其所将左右,各分令就食。

zhū mén bìng shè bèi ràng bù zhī jué yě

这句话大意是:诸门并设备,让不之觉也。

mì yǐn ràng rù zuò yǒu hǎo gōng chū shì ràng suì lìng ràng shè

这句话大意是:密引让 入坐,有好弓,出示让,遂令让射。

ràng yǐn mǎn jiāng fā mì qiǎn zhuàng shì cài jiàn zì hòu zhǎn zhī yǔn yú chuáng xià

这句话大意是:让引满将发,密遣壮士蔡建自后斩之,殒于床 下。

suì shā qí xiōng kuān jí wáng rú xìn bìng qí cóng zhě yì yǒu sǐ yān

现代白话:遂杀其兄宽及王儒信,并其从者亦有死呢。

ràng suǒ bù jiāng xú shì jī wéi luàn bīng suǒ zhuó zhōng zhòng chuāng mì jù zhǐ zhī jǐn ér de miǎn

这句话大意是:让所部将徐世𪟝,为乱兵所斫中, 重创,密遽止之,仅而得免。

shàn xióng xìn děng jiē kòu tóu qiú āi mì bìng shì ér wèi yù zhī

这句话大意是:单雄信等皆叩头求哀,密并释而慰谕之。

yú shì lǜ zuǒ yòu shù bǎi rén yì ràng běn yíng

这句话大意是:于是率左右 数百人诣让本营。

wáng bó dāng bǐng yuán zhēn shàn xióng xìn děng rù yíng gào yǐ shā ràng zhī yì zhòng wú gǎn dòng zhě

这句话大意是:王伯当、邴元真、单雄信等入营,告以杀让之意,众无敢动者。

nǎi lìng xú shì jī shàn xióng xìn wáng bó dāng fēn tǒng qí zhòng

这句话大意是:乃令徐世𪟝、单雄信、王伯当分统其众。

wèi jǐ shì chōng yè xí cāng chéng mì nì jù pò zhī zhǎn wǔ bēn láng jiàng fèi qīng nú

这句话大意是:未几,世充夜袭仓城,密逆拒破之,斩武贲郎将费青奴。

shì chōng fù yí yíng luò běi nán duì gǒng xiàn qí hòu suì yú luò shuǐ zào fú qiáo xī zhòng yǐ jī mì

这句话大意是:世充复移营洛北,南 对巩县,其后遂于洛水造浮桥,悉众以击密。

mì yǔ qiān jì jù zhī bù lì ér tuì

这句话大意是:密与千骑拒之,不利而退。

shì chōng yīn báo qí chéng xià mì jiǎn ruì zú shù bǎi rén fēn wéi sān duì chū jī zhī

这句话大意是:世充因薄 其城下,密简锐卒数百人,分为三队出击之。

guān jūn shāo què zì xiāng xiàn nì sǐ zhě shù wàn rén wǔ bēn láng jiàng yáng wēi wáng biàn huò shì jǔ liú zhǎng gōng liáng dé zhòng dǒng zhì tōng děng zhū jiāng lǜ jiē méi yú zhèn

这句话大意是:官军稍却,自相陷溺,死者数万人, 武贲郎将杨威、王辩、霍世举、刘长恭、梁德重、董智通等诸将率皆没于阵。

shì chōng jǐn ér huò miǎn bù gǎn huán dōng dōu suì zǒu hé yáng

这句话大意是:世充 仅而获免,不敢还东都,遂走河阳。

qí yè yǔ xuě chǐ yú zhòng suí zhī zhě sǐ wáng dài jìn

这句话大意是:其夜雨雪尺余,众随之者,死亡殆尽。

mì yú shì xiū jīn yōng gù chéng jū zhī zhòng sān shí yú wàn

这句话大意是:密于是 修金墉故城居之,众三十余万。

fù lái gōng shàng chūn mén liú shǒu wéi jīn chū jù zhàn mì jī bài zhī zhí jīn yú zhèn

这句话大意是:复来攻上春门,留守韦津出拒战,密击败之,执津 于阵。

qí dǎng quàn mì jí zūn hào mì bù xǔ

这句话大意是:其党劝密即尊号,密不许。

jí yì shī wéi dōng dōu mì chū jūn zhēng zhī jiāo suí ér tuì

这句话大意是:及义师围东都,密出军争之,交绥而退。

é ér yǔ wén huà jí shā nì lǜ zhòng zì jiāng dū běi zhǐ lí yáng bīng shí yú wàn

这句话大意是:俄而宇文化及杀逆,率众自江都北指黎阳,兵十余万。

mì nǎi zì lǜ bù qí èr wàn jù zhī

这句话大意是:密乃自率步骑二万拒之。

huì yuè wáng tōng chēng zūn hào qiǎn shǐ zhě shòu mì tài wèi shàng shū lìng dōng nán dào dà xíng tái xíng jūn yuán shuài wèi guó gōng lìng xiān píng huà jí rán hòu rù cháo fǔ zhèng

这句话大意是:会越王侗称尊号,遣使者授密太尉、尚书令、东南道大行台、行军元帅、魏国公, 令先平化及,然后入朝辅政。

mì qiǎn shǐ bào xiè yān

现代白话:密遣使报谢呢。

huà jí yǔ mì xiāng yù mì zhī qí jūn shǎo shí lì zài jí zhàn gù bù yǔ jiāo fēng yòu è qí guī lù shǐ bù dé xi

这句话大意是:化及与密相遇,密知其军少食,利在 急战,故不与交锋,又遏其归路,使不得西。

mì qiǎn xú shì jī shǒu cāng chéng huà jí gōng zhī bù néng xià

这句话大意是:密遣徐世𪟝守仓城,化及攻之,不能 下。

mì yǔ huà jí gé shuǐ ér yǔ mì shù zhī yuē qīng běn xiōng nú zào lì pò yě tóu ěr fù xiōng zǐ dì bìng shòu duò shì hòu ēn fù guì lěi shì zhì qī gōng zhǔ guāng róng lóng xiǎn jǔ cháo mò èr

这句话大意是:密与化及隔水而语,密数之曰:“卿本匈奴皂隶破野头耳,父兄子弟并受隋室 厚恩,富贵累世,至妻公主,光荣隆显,举朝莫二。

hé guó shì zhī yù zhě dāng xū guó shì bào zhī qǐ róng zhǔ shàng shī dé bù néng sǐ jiàn fǎn yīn zhòng pàn gōng xíng shā nüè zhū jí zǐ sūn bàng lì zhī shù shàn zì zūn chóng yù guī cuàn duó wū rǔ fēi hòu wǎng hài wú gū

这句话大意是:荷国士之遇者,当须国士报之, 岂容主上失德,不能死谏,反因众叛,躬行杀虐,诛及子孙,傍立支庶,擅自尊崇, 欲规篡夺,污辱妃后,枉害无辜?

bù zhuī zhū gě zhān zhī zhōng chéng nǎi wèi huò yǔ zhī è nì

这句话大意是:不追诸葛瞻之忠诚,乃为霍禹之恶逆。

tiān dì suǒ bù róng rén shén suǒ mò yòu

这句话大意是:天地所不 容,人神所莫祐。

yōng bī liáng shàn jiāng yù hé zhī

这句话大意是:拥逼良善,将欲何之!

jīn ruò sù lái guī wǒ shàng kě de quán hòu sì

这句话大意是:今若速来归我,尚可得全后嗣。

huà jí mò rán fǔ shì liáng jiǔ nǎi chēn mù dà yán yuē gòng nǐ lùn xiāng shā shì hé xū zuò shū yǔ yá

这句话大意是:”化及默 然,俯视良久,乃嗔目大言曰:“共你论相杀事,何须作书语邪?

mì wèi cóng zhě yuē huà jí yōng nuò rú cǐ hū yù tú wèi dì wáng sī nǎi zhào gāo shèng gōng zhī liú wú dāng shé zhàng qū zhī ěr

现代白话:”密谓从者曰: “化及庸懦如此,忽欲图为帝王,斯乃赵高、圣公之流,我当折杖驱之耳。

huà jí shèng xiū gōng jù yǐ bī lí yáng cāng chéng mì lǐng qīng jì wǔ bǎi chí fù zhī

这句话大意是:”化及 盛修攻具,以逼黎阳仓城,密领轻骑五百驰赴之。

cāng chéng bīng yòu chū xiāng yīng fén qí gōng jù jīng yè huǒ bù miè

这句话大意是:仓城兵又出相应,焚其攻具,经 夜火不灭。

mì zhī huà jí liáng qiě jǐn yīn wěi yǔ hé yǐ bì qí zhòng

这句话大意是:密知化及粮且尽,因伪与和,以敝其众。

huà jí bù zhī wù dà xǐ zì qí bīng shí jì mì kuì zhī

这句话大意是:化及不之悟,大喜,恣其兵食, 冀密馈之。

huì mì xià yǒu rén huò zuì wáng tóu huà jí jù yán mì qíng huà jí dà nù

这句话大意是:会密下有人获罪,亡投化及,具言密情,化及大怒。

qí shí yòu jǐn nǎi dù yǒng jì qú yǔ mì zhàn yú tóng shān zhī xià zì chén dá yǒu

这句话大意是:其食又尽,乃渡永 济渠,与密战于童山之下,自辰达酉。

mì wèi liú shǐ suǒ zhōng dùn yú jí xiàn

这句话大意是:密为流矢所中,顿于汲县。

huà jí lüè jí jùn běi qù wèi xiàn qí jiāng chén zhì lüè zhāng tóng rén děng suǒ bù bīng guī yú mì zhě qián hòu xiāng jì

这句话大意是:化及掠汲郡,北 趣魏县,其将陈智略、张童仁等所部兵归于密者,前后相继。

chū huà jí yǐ zī zhòng liú yú dōng jùn qiǎn qí suǒ shǔ xíng bù shàng shū wáng guǐ shǒu zhī

这句话大意是:初,化及以辎重留于 东郡,遣其所署刑部尚书王轨守之。

zhì shì guǐ jǔ jùn jiàng mì yǐ guǐ wèi huá zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:至是,轨举郡降密,以轨为滑州总管。

mì yǐn bīng ér xi qiǎn jì shì cān jūn li jiǎn cháo yú dōng dōu zhí shā yáng dì rén yú hóng dá yǐ xiàn yuè wáng tōng

这句话大意是:密引兵 而西,遣记室参军李俭朝于东都,执杀炀帝人于弘达以献越王侗。

tōng yǐ jiǎn wèi sī nóng shǎo qīng shǐ zhī fǎn mìng zhào mì rù cháo

这句话大意是:侗以俭为司农少 卿,使之反命,召密入朝。

mì zhì wēn xiàn wén shì chōng yǐ shā yuán wén dōu lú chu děng nǎi guī jīn yōng

这句话大意是:密至温县,闻世充已杀元文都、卢楚等,乃归金墉。

shì chōng jì dé shàn quán nǎi hòu cì jiàng shì shàn zhì qì xiè rén xīn jiàn ruì

这句话大意是:世充既得擅权,乃厚赐将士,缮治器械,人心渐锐。

rán mì bīng shǎo yī shì chōng fá shí nǎi qǐng jiāo yì

这句话大意是:然密兵少衣,世充乏食, 乃请交易。

mì chū nán zhī bǐng yuán zhēn děng gè qiú sī lì dì lái quàn mì mì suì xǔ yān

现代白话:密初难之,邴元真等各求私利,递来劝密,密遂许呢。

chū dōng dōu jué liáng rén guī mì zhě rì yǒu shù bǎi

这句话大意是:初,东都绝粮, 人归密者,日有数百。

zhì cǐ de shí ér jiàng rén yì shǎo mì fāng huǐ ér zhǐ

这句话大意是:至此,得食,而降人益少,密方悔而止。

mì suī jù cāng wú fǔ kù bīng shù zhàn bù huò shǎng yòu hòu fǔ chū fù zhī bīng yú shì zhòng xīn jiàn yuàn

这句话大意是:密虽据仓,无府库, 兵数战不获赏,又厚抚初附之兵,于是众心渐怨。

shí qiǎn bǐng yuán zhēn shǒu xìng luò cāng

这句话大意是:时遣邴元真守兴洛仓。

yuán zhēn qǐ zì wēi jiàn xìng yòu tān bǐ yǔ wén wēn jí zhī měi wèi mì yuē bù shā yuán zhēn gōng nán wèi yǐ

这句话大意是:元真起自 微贱,性又贪鄙,宇文温疾之,每谓密曰:“不杀元真,公难未已。

mì bù dá ér yuán zhēn zhī zhī yīn móu pàn mì

这句话大意是:”密不答,而 元真知之,阴谋叛密。

yáng qìng wén ér gào mì mì gù yí yān

现代白话:扬庆闻而告密,密固疑呢。

huì shì chōng xī zhòng lái jué zhàn mì liú wáng bó dāng shǒu jīn yōng zì yǐn jīng bīng jiù yǎn shī běi zǔ māng shān yǐ dài zhī

这句话大意是:会世充悉众来决战,密留王伯当 守金墉,自引精兵就偃师,北阻邙山以待之。

shì chōng jūn zhì lìng shù bǎi qí dù yù hé mì qiǎn péi xíng yǎn lǜ zhòng nì zhī

这句话大意是:世充军至,令数百骑渡御河,密遣裴 行俨率众逆之。

huì rì mù zàn jiāo ér tuì xíng yǎn sūn cháng lè chéng jīn děng xiāo jiàng shí shù rén jiē yù zhòng chuāng mì shén è zhī

这句话大意是:会日暮,暂交而退,行俨、孙长乐、程金等骁将十数人皆遇重创, 密甚恶之。

shì chōng yè qián jì shī jí cháo ér zhèn mì fāng jué zhī láng bèi chū zhàn yú shì bài jì yǔ wàn yú rén chí xiàng luò kǒu

这句话大意是:世充夜潜济师,诘朝而阵,密方觉之,狼狈出战,于是败绩,与万余人 驰向洛口。

shì chōng yè wéi yǎn shī shǒu jiāng zhèng tǐng wèi qí bù xià suǒ fān yǐ chéng jiàng shì chōng

这句话大意是:世充夜围偃师,守将郑颋为其部下所翻,以城降世充。

mì jiāng rù luò kǒu cāng chéng yuán zhēn yǐ qiǎn rén qián yǐn shì chōng yǐ

现代白话:密将入洛口仓城, 元真已遣人潜引世充了。

mì yīn zhī zhī ér bù fā qí shì yīn yǔ zhòng móu dài shì chōng zhī bīng bàn jì luò shuǐ rán hòu jī zhī

这句话大意是:密阴知之而不发其事,因与众谋,待世充之兵半济洛水, 然后击之。

jí shì chōng jūn zhì mì hòu jì bù shí jué bǐ jiāng chū zhàn shì chōng jūn xī yǐ jì yǐ

现代白话:及世充军至,密候骑不时觉,比将出战,世充军悉已济了。

mì zì dù bù néng zhī yǐn qí ér dùn

这句话大意是:密自度不能 支,引骑而遁。

yuán zhēn jìng yǐ chéng jiàng yú shì chōng

这句话大意是:元真竟以城降于世充。

mì zhòng jiàn lí jiāng rú lí yáng

这句话大意是:密众渐离,将如黎阳。

rén huò wèi mì yuē shā dí ràng zhī jì xú shì jī jī zhì yú sǐ

这句话大意是:人或谓密曰:“杀翟让之际,徐世𪟝几至于死。

jīn chuàng yóu wèi fù qí xīn ān kě bǎo hu

这句话大意是:今创犹 未复,其心安可保吗?

mì nǎi zhǐ

这句话大意是:”密乃止。

shí wáng bó dāng qì jīn yōng bǎo hé yáng mì yǐ qīng jì zì wǔ láo dù hé yǐ guī zhī wèi bó dāng yuē bīng bài yǐ

现代白话:时王伯当弃金墉,保河阳,密以轻骑自武牢渡河 以归之,谓伯当曰:“兵败了!

jiǔ kǔ zhū jūn wǒ jīn zì wěn qǐng yǐ xiè zhòng

这句话大意是:久苦诸君,我今自刎,请以谢众。

zhòng jiē qì mò néng yǎng shì

这句话大意是:”众皆泣,莫能 仰视。

mì fù yuē zhū jūn xìng bù xiāng qì dāng gòng guī guān zhōng

这句话大意是:密复曰:“诸君幸不相弃,当共归关中。

mì shēn suī kuì wú gōng zhū jūn bì bǎo fù guì

这句话大意是:密身虽愧无功,诸君必保富贵。

qí fǔ yuàn liǔ xiè duì yuē xī pén zi guī hàn shàng shí jūn shū míng gōng yǔ cháng ān zōng zú yǒu chóu xī zhī yù suī bù péi qǐ yì rán ér zǔ dōng dōu duàn duò guī lù shǐ táng guó bù zhàn ér jù jīng shī cǐ yì gōng zhī gōng yě

这句话大意是:” 其府掾柳燮对曰:“昔盆子归汉,尚食均输,明公与长安宗族有畴昔之遇,虽不陪 起义,然而阻东都,断隋归路,使唐国不战而据京师,此亦公之功也。

zhòng xián yuē rán

这句话大意是:”众咸曰: “然。

mì suì guī dà táng fēng xíng guó gōng bài guāng lù qīng

这句话大意是:”密遂归大唐,封邢国公,拜光禄卿。

hé dōng péi rén jī zì dé běn

这句话大意是:河东裴仁基,字德本。

zǔ bó fèng zhōu fén zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖伯凤,周汾州刺史。

fù dìng shàng yí tóng

这句话大意是:父定,上仪同。

rén jī shǎo xiāo wǔ biàn gōng mǎ

这句话大意是:仁基少骁武,便 弓马。

kāi huáng chū wèi qīn wèi

这句话大意是:开皇初,为亲卫。

píng chén zhī yì xiān dēng xiàn zhèn bài yí tóng cì wù qiān duàn

这句话大意是:平陈之役,先登陷阵,拜仪同,赐物千段。

yǐ běn guān lǐng hàn wáng liàng fǔ qīn xìn

这句话大意是:以本官领汉王 谅府亲信。

yáng dì sì wèi liàng jǔ bīng zuò luàn rén jī kǔ jiàn

这句话大意是:炀帝嗣位,谅举兵作乱,仁基苦谏。

liàng dà nù qiú zhī yú yù

这句话大意是:谅大怒,囚之于狱。

jí liàng bài dì jiā zhī chāo bài hù jūn

这句话大意是:及谅败,帝嘉 之,超拜护军。

shù suì gǎi shòu wǔ bēn láng jiàng cóng jiāng jūn li jǐng tǎo pàn mán xiàng sī duō yú qián ān yǐ gōng jìn wèi yín qīng guāng lù dài fu cì nú bì bǎi kǒu juàn wǔ bǎi pǐ

这句话大意是:数岁,改授武贲郎将,从将军李景讨叛蛮向思多于黔安,以功进位 银青光禄大夫,赐奴婢百口,绢五百匹。

jī tǔ yù hún yú zhāng yè pò zhī jiā shòu jīn zǐ guāng lù dà fu

这句话大意是:击吐谷浑于张掖,破之,加授金紫光禄大 夫。

zhǎn huò kòu lüě mò hé bài zuǒ guāng lù dài fu

这句话大意是:斩获寇掠靺鞨,拜左光禄大夫。

cóng zhēng gāo lí jìn wèi guāng lù dài fu

这句话大意是:从征高丽,进位光禄大夫。

dì xìng jiāng dū li mì jù luò kǒu lìng rén jī wèi hé nán dào tǎo bǔ dà shǐ jù wǔ láo yǐ jù mì

这句话大意是:帝幸江都,李密据洛口,令仁基为河南道讨捕大使,据武牢以拒密。

jí xíng yáng tōng shǒu zhāng xū tuó wèi mì suǒ shā rén jī xī shōu qí zhòng měi yǔ mì zhàn duō suǒ zhǎn huò

这句话大意是:及荥阳通 守张须陀为密所杀,仁基悉收其众,每与密战,多所斩获。

shí duò dà luàn yǒu gōng zhě bù lù

这句话大意是:时隋大乱,有功者不录。

rén jī jiàn qiáng kòu zài qián shì zú láo bì suǒ de jūn zī jí yòng fēn shǎng

这句话大意是:仁基见强寇在前,士卒劳敝,所得军资,即用分赏。

jiān jūn yù shǐ xiāo huái jìng měi yì zhǐ zhī zhòng xián yuàn nù

这句话大意是:监军御史萧怀静每抑止之,众 咸怨怒。

huái jìng yòu yīn chí rén jī cháng duǎn yù yǒu suǒ zòu hé

这句话大意是:怀静又阴持仁基长短,欲有所奏劾。

rén jī jù suì shā huái jìng yǐ qí zhòng guī mì

这句话大意是:仁基惧,遂杀怀静,以其众归密。

mì yǐ wéi hé dōng jùn gōng

这句话大意是:密 以为河东郡公。

qí zi xíng yǎn xiāo yǒng shàn zhàn mì fù yǐ wéi jiàng jùn gōng shén xiāng wěi nì

这句话大意是:其子行俨,骁勇善战,密复以为绛郡公,甚相委昵。

wáng shì chōng yǐ dōng dōu shí jǐn xī zhòng yì yǎn shī yǔ mì jué zhàn

这句话大意是:王世充以东都 食尽,悉众诣偃师,与密决战。

mì wèn jì yú zhū jiāng rén jī duì yuē shì chōng jǐn ruì ér zhì luò xià bì xū kě fēn bīng shǒu qí yào lù lìng bù dé dōng

这句话大意是:密问计于诸将,仁基对曰:“世充尽锐而至,洛下 必虚,可分兵守其要路,令不得东。

jiǎn jīng bīng sān wàn bàng hé xī chū yǐ bī dōng dōu

这句话大意是:简精兵三万,傍河西出,以逼东都。

shì chōng què hái wǒ qiě àn jiǎ shì chōng chóng chū wǒ yòu bī zhī

这句话大意是:世充却还, 我且按甲,世充重出,我又逼之。

rú cǐ zé cǐ yǒu yú lì bǐ láo bèn mìng bīng fǎ suǒ wèi bǐ chū wǒ guī bǐ guī wǒ chū shù zhàn yǐ pí zhī duō fāng yǐ wù zhī zhě yě

这句话大意是:如此则此有余力,彼劳奔命,兵法所谓‘彼出我 归,彼归我出,数战以疲之,多方以误之’者也。

mì yuē gōng zhī qí yī bù zhī qí èr

这句话大意是:”密曰:“公知其一,不知其二。

dōng dōu bīng mǎ yǒu sān bù kě dāng qì xiè jīng yī yě

这句话大意是:东都兵马有三不可当:器械精,一也;。

jué jì ér lái èr yě

这句话大意是:决计而来,二也;。

shí jǐn qiú duàn sān yě

这句话大意是:食尽求断,三也。

wǒ àn jiǎ xù lì yǐ guān qí bì bǐ qiú duàn bù dé yù zǒu wú lù bù guò shí rì shì chōng zhī shǒu kě xuán yú huī xià

这句话大意是:我按甲 蓄力,以观其敝,彼求断不得,欲走无路,不过十日,世充之首可悬于麾下。

dān xióng xìn děng zhū jiāng qīng shì chōng jiē qǐng zhàn rén jī kǔ zhēng bù de

这句话大意是:”单 雄信等诸将轻世充,皆请战,仁基苦争不得。

mì nán wéi zhū jiāng zhī yán zhàn suì dà bài rén jī wèi shì chōng suǒ lǔ

这句话大意是:密难违诸将之言,战遂大败,仁基为 世充所虏。

shì chōng yǐ qí fù zǐ bìng xiāo ruì shēn lǐ zhī yǐ xiōng nǚ qī xíng yǎn

这句话大意是:世充以其父子并骁锐,深礼之,以兄女妻行俨。

jí jiàn zūn hào shǔ rén jī wèi lǐ bù shàng shū xíng yǎn wèi zuǒ fǔ dà jiàng jūn

这句话大意是:及僭尊号,署仁基为礼 部尚书,行俨为左辅大将军。

xíng yǎn měi yǒu gōng zhàn suǒ dāng jiē pī mǐ hào wèi wàn rén dí

这句话大意是:行俨每有攻战,所当皆披靡,号为“万人敌”。

shì chōng dàn qí wēi míng pō jiā cāi fáng

这句话大意是:世充 惮其威名,颇加猜防。

rén jī zhī qí yì

这句话大意是:仁基知其意,。

bù zì ān

这句话大意是:不自安,。

suì yǔ shì chōng suǒ shǔ shàng shū zuǒ chéng yǔ wén rú tóng shàng shí zhí zhǎng chén qiān mì shū chéng cuī dé běn děng móu fǎn

这句话大意是:遂与世充所署尚书左丞宇文儒童、尚 食直长陈谦、秘书丞崔德本等谋反,。

lìng chén qiān yú shàng shí zhī jì

这句话大意是:令陈谦于上食之际,。

chí bǐ shǒu yǐ jié shì chōng

这句话大意是:持匕首以劫世充,。

xíng yǎn yǐ bīng yīng yú jiē xià

这句话大意是:行俨以 兵应于阶下,。

zhǐ huī shì dìng

这句话大意是:指麾事定,。

rán hòu chū yuè wáng tōng yǐ fǔ zhī

这句话大意是:然后出越王侗以辅之。

shì lín fā jiāng jūn zhāng tóng rén zhī qí móu ér gào zhī jù wèi shì chōng suǒ shā

这句话大意是:事临发,将军张童仁知其谋而告之, 俱为世充所杀。

shǐ chén yuē gǔ xiān dì wáng zhī xìng yě fēi fū zhì dé shēn rén gé yú tiān dì yǒu fēng gōng bó lì hóng jì jiān nán bù rán zé qí dào wú yóu yǐ

现代白话:史臣曰:古先帝王之兴也,非夫至德深仁格于天地,有丰功博利,弘济艰难, 不然,则其道无由了。

zì zhōu bāng bù jìng duò yùn jiàng lóng wǔ yuán gāo zǔ bìng zhe dà gōng yú wáng shì píng nán guó cuī dōng xià zǒng bǎi kuí dìng sān fāng rán hòu biàn ōu gē qiān bǎo dǐng

这句话大意是:自周邦不竞,隋运将隆,武元、高祖并著大功于王室,平南 国,摧东夏,总百揆,定三方,然后变讴歌,迁宝鼎。

yú shí xiōng nú jiāo jù gōu wú bù cháo jì zhēng zhǎng yú huáng chí yì yìn mǎ yú qīng wèi

这句话大意是:于时匈奴骄倨,勾吴不朝, 既争长于黄池,亦饮马于清渭。

gāo zǔ nèi suí wài yù rì bù xiá jǐ wěi xīn lǚ yú jùn jié jì zhé chōng yú zhǎo yá wén wǔ zhēng chí qún cè bì jǔ

这句话大意是:高祖内绥外御,日不暇给,委心膂于俊杰,寄折冲 于爪牙,文武争驰,群策毕举。

fú huá xià zhī lǔ sǎo huáng qí zhī kòu jùn wǔ yuè yǐ zuò zhèn huán sì hǎi yǐ wéi chí hòu zé bèi yú yù zhōng yú wēi zhèn yú shū sú

这句话大意是:服猾夏之虏,扫黄旗之寇,峻五岳以作镇,环四海 以为池,厚泽被于域中,余威震于殊俗。

yáng dì méng gù yè jiàn pī jī zǔ yī luò ér gù xiáo hán kuà liǎng dū ér zǒng wàn guó

这句话大意是:炀帝蒙故业,践丕基,阻伊、洛而固崤、 函,跨两都而总万国。

qín lì shǔ zhī zài jǐ hū wáng yè zhī jiān nán bù wu yǐ dào xù rén jiāng yǐ shēn wēi hǎi wài

这句话大意是:矜历数之在己,忽王业之艰难,不务以道恤人,将以申威海 外。

yùn jù jiàn zhī zhì chěng shì fēi zhī biàn chǐ zhé jì zhī wèi yuǎn wàng dé yì zhī bù xiū

这句话大意是:运拒谏之智,骋饰非之辩,耻辙迹之未远,忘德义之不修。

yú shì záo tōng qú kāi chí dào shù yǐ liǔ qǐ yǐn yǐ jīn chuí

这句话大意是:于是凿通渠,开驰 道,树以柳杞,隐以金槌。

xi chū yù mén dōng yú jié shí qiàn shān yīn gǔ fú hé dá hǎi

这句话大意是:西出玉门,东逾碣石,堑山堙谷,浮河达海。

mín lì diāo jìn yáo shù wú qī shuài tǔ zhī xīn niǎo jīng yú kuì

这句话大意是:民力凋尽, 徭戍无期,率土之心,鸟惊鱼溃。

fāng xi guī yǎn cài nán tǎo liú qiú shì zǒng bā dí zhī shī lǚ jiàn sān hán zhī yù

这句话大意是:方西规奄蔡,南讨流求,视总八狄之师,屡践三 韩之域。

zì yǐ wēi xíng wàn wù gù zhǐ wú wéi yòu gōng wèi zhǎng jūn gōng gāo nǎng liè chǒng bù jiǎ yú wài qī quán bù dǎi yú qún xià zú yǐ lìn lì xuān táng yǎn tūn zhōu hàn zǐ sūn wàn dài rén mò néng kuī zhèn gǔ yǐ lái yī jūn zé yǐ

这句话大意是:自以威行万物,顾指无违,又躬为长君,功高曩列,宠不假于外戚,权不 逮于群下,足以轥轹轩、唐,奄吞周、汉,子孙万代,人莫能窥,振古以来,一君 则已。

suì nǎi wài shū měng shì nèi jì zhōng liáng chǐ yǒu dào qiè zhī shēng è wén sāng luàn zhī shì

这句话大意是:遂乃外疏猛士,内忌忠良,耻有盗窃之声,恶闻丧乱之事。

chū shī mìng jiāng bù liào zhòng guǎ bīng shǎo lì qū zhě yǐ wèi nuò shòu xiǎn zhū yè chéng kè shèng zhě yǐ gōng gāo méng yǐn lù

这句话大意是:出师命将,不料 众寡,兵少力屈者,以畏懦受显诛,谒诚克胜者,以功高蒙隐戮。

huò bì fēng rèn zhī xià huò yǔn zhèn dú zhī zhōng

这句话大意是:或毙锋刃之下, 或殒鸩毒之中。

shǎng bù kě yǐ yǒu gōng qiú xíng bù kě yǐ wú zuì miǎn wèi shǒu wèi wěi jìn tuì wéi gǔ

现代白话:赏不能够有功求,刑不能够无罪免,畏首畏尾,进退维谷。

bǐ shān dōng zhī qún dào duō chū sī yì zhī zhōng wú chǐ tǔ zhī zī shí jiā zhī chǎn qǐ yǒu chén shè wáng qín zhī zhì zhāng jué luàn hàn zhī móu zāi

现代白话:彼山东 之群盗,多出厮役之中,无尺土之资,十家之产,岂有陈涉亡秦之志,张角乱汉之 谋啊!

jiē kǔ yú shàng yù wú yàn xià bù kān mìng jī hán jiāo qiē jiù sǐ huán pú

这句话大意是:皆苦于上欲无厌,下不堪命,饥寒交切,救死萑蒲。

mò shi jīng qí shí wǔ zhī róng ān zhī xíng shī yòng bīng zhī shì

这句话大意是:莫识旌旗什伍之容,安 知行师用兵之势!

dàn rén zì wéi zhàn zhòng nù nán fàn gù gōng wú wán chéng yě wú héng zhèn xīng lí qí bù yǐ qiān bǎi shù

这句话大意是:但人自为战,众怒难犯,故攻无完城,野无横阵,星离棋布,以 千百数。

háo jié yīn qí jī yǐ dòng zhī chéng qí shì ér yòng zhī suī yǒu yǒng gǎn zhī shì míng zhì zhī jiāng lián zhǒng fù méi mò zhī néng yù

这句话大意是:豪杰因其机以动之,乘其势而用之,虽有勇敢之士,明智之将,连踵复没, 莫之能御。

yáng dì hún qì shè wàng jué liǎng jīng móu cuàn shēn yú jiāng hú xí yǒng jiā zhī jiù jì

这句话大意是:炀帝魂气慑,望绝两京,谋窜身于江湖,袭永嘉之旧迹。

jì ér huò shēng gū xià xìn qǐ zhōu zhōng sī zǎo gào ér mò zhuī wéi qǐng sǐ ér huò kě

这句话大意是:既而祸生毂 下,衅起舟中,思早告而莫追,唯请死而获可。

shēn qì nán cháo zhī yě shǒu xuán bái qí zhī shàng zi sūn jiǎo jué zōng miào wèi xū

这句话大意是:身弃南巢之野,首悬白旗之上,子 孙剿绝,宗庙为墟。

fu yǐ kāi huáng zhī chū bǐ yú dà yè zhī shèng dù tǔ dì zhī guǎng xiá liào hù kǒu zhī zhòng guǎ suàn jiá bīng zhī duō shǎo xiào cāng lǐn zhī xū shí jiǔ dǐng zhī pì hóng máo wèi yù qīng zhòng péi lǒu zhī fāng sōng dài céng hé děng jí

这句话大意是:夫以开皇之初,比于大业之盛,度土地之广狭,料户口之众寡,算甲兵之多少, 校仓廪之虚实,九鼎之譬鸿毛,未喻轻重,培𪣻之方嵩岱,曾何等级!

lùn dì xiǎn zé liáo suì wèi nǐ yú cháng jiāng yǔ rén móu zé gōu lì bù móu yú chén guó

这句话大意是:论地险则辽 隧未拟于长江,语人谋则勾丽不侔于陈国。

gāo zǔ sǎo jiāng nán yǐ qīng liù hé yáng dì shì liáo dōng ér sàng tiān xià

这句话大意是:高祖扫江南以清六合,炀帝事辽东而丧 天下。

qí gù hé zāi

现代白话:其故何啊?

suǒ wéi zhī jī tóng suǒ yòng zhī xīn yì yě

这句话大意是:所为之迹同,所用之心异也。

gāo zǔ běi què qiáng hú nán bìng bǎi yuè shí yǒu yú zài róng chē lǚ dòng mín yì láo zhǐ bù wéi wú shì

这句话大意是:高祖北却强胡,南并百越,十有余 载,戎车屡动,民亦劳止,不为无事。

rán qí dòng yě sī yǐ ān zhī qí láo yě sī yǐ yì zhī

这句话大意是:然其动也,思以安之,其劳也,思以逸之。

shì yǐ mín zhì shí yōng shī wú yuàn dú chéng zài yú ài lì gù qí xìng yě bó yān

现代白话:是以民致时雍,师无怨讟,诚在于爱利,故其兴也勃呢。

yáng dì sì chéng píng zhī jī shǒu yǐ ān zhī yè sì qí yín fàng nüè yòng qí mín shì yì zhào rú cǎo jiè gù qún chén rú kòu chóu láo jìn yǐ shì yuǎn qiú míng ér sàng shí

这句话大意是:炀帝嗣承平之基,守已安 之业,肆其淫放,虐用其民,视亿兆如草芥,顾群臣如寇雠,劳近以事远,求名而 丧实。

bīng chán wèi quē diàn wēi fú tú wéi jiě yàn mén màn yóu bù xī

这句话大意是:兵缠魏阙,阽危弗图,围解雁门,慢游不息。

tiān duó zhī pò rén yì qí zāi qún dào bìng xìng bǎi yāng jù qǐ zì jué mín shén zhī wàng gù qí wáng yě hū yān

现代白话:天夺之魄,人益其灾,群盗并 兴,百殃俱起,自绝民神之望,故其亡也忽呢。

xùn zhī gǔ lǎo kǎo qí xíng shì cǐ gāo zǔ zhī suǒ yóu xìng ér yáng dì zhī suǒ yǐ miè zhě yě kě bù wèi rán hu

这句话大意是:讯之古老,考其行事,此高祖之所 由兴,而炀帝之所以灭者也,可不谓然乎!

qí duò zhī dé shī cún wáng dà jiào yǔ qín xiāng lèi

这句话大意是:其隋之得失存亡,大较与秦相类。

shǐ huáng bìng tūn liù guó gāo zǔ tǒng yī jiǔ zhōu èr shì nüè yòng wēi xíng yáng dì sì xíng cāi dú jiē huò qǐ yú qún dào ér shēn yǔn yú pǐ fū

这句话大意是:始皇 并吞六国,高祖统一九州,二世虐用威刑,炀帝肆行猜毒,皆祸起于群盗,而身殒 于匹夫。

yuán shǐ yào zhōng ruò hé fú qì yǐ

现代白话:原始要终,若合符契了。

xuán gǎn zǎi xiàng zhī zǐ hé guó zhòng ēn jūn zhī shī dé dāng jié gǔ gōng

这句话大意是:玄感宰相之子,荷国重恩,君之失德,当竭股肱。

wèi yì zhì shēn xiān tú wèn dǐng suì jiǎ yī huò zhī shì jiāng sì mǎng zhuō zhī xīn

这句话大意是:未议致身,先图问鼎,遂假 伊、霍之事,将肆莽、卓之心。

rén shén tóng jí bài bù xuán zhǒng xiōng dì jiù zū hǎi zhī zhū xiān rén shòu fén rú zhī kù bù yì shén hu

现代白话:人神同疾,败不旋踵,兄弟就菹醢之诛,先人受焚 如之酷,不是也很甚吗!

li mì zāo huì fēng yún duó qí lín yì sī fēng hán gǔ jiāng gē hóng gōu

这句话大意是:李密遭会风云,夺其鳞翼,思封函谷,将割鸿沟。

jī yuè zhī jiān zhòng shù shí wàn pò huà jí cuī shì chōng shēng dòng sì fāng wēi xíng wàn lǐ

这句话大意是:期月之间, 众数十万,破化及,摧世充,声动四方,威行万里。

suī yùn guāi tiān juàn shì qū xīng wáng ér yì xié rén móu xióng míng kè zhèn zhuàng yǐ

现代白话:虽运乖天眷,事屈兴王,而义 协人谋,雄名克振,壮了!

rán zhì xìng qīng jiǎo zhōng zhì diān fù qí dù zhǎng qiè dà yì chén xiàng zhī jì mèng yú

这句话大意是:然志性轻狡,终致颠覆,其度长挈大,抑陈、项之季孟 欤?

✦ You read 列传·卷三十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.