wáng shào
这句话大意是:○王劭。
wáng shào zì jūn mào tài yuán jìn yáng rén yě
这句话大意是:王劭,字君懋,太原晋阳人也。
fù sōng nián qí tōng zhí sàn qí shì láng
这句话大意是:父松年,齐通直散骑侍郎。
shào shǎo chén mò hào dú shū
这句话大意是:劭少沉默,好读书。
ruò guàn qí shàng shū pú yè wèi shōu pì cān kāi fǔ jūn shì lèi qiān tài zǐ shè rén dài zhào wén lín guǎn
这句话大意是:弱冠,齐尚书仆射魏收辟参开府军事,累迁太子舍人,待诏文林馆。
shí zǔ xiào zhēng wèi shōu yáng xiū zhī děng cháng lùn gǔ shì yǒu suǒ yí wàng tǎo yuè bù néng de yīn hū shào wèn zhī
这句话大意是:时祖孝征、魏 收、阳休之等尝论古事,有所遗忘,讨阅不能得,因呼劭问之。
shào jù lùn suǒ chū qǔ shū yàn zhī yī wú chuǎn wù
这句话大意是:劭具论所出,取书 验之,一无舛误。
zì shì dà wéi shí rén suǒ xǔ chēng qí bó wù
这句话大意是:自是大为时人所许,称其博物。
hòu qiān zhōng shū shè rén
这句话大意是:后迁中书舍人。
qí miè rù zhōu bù de diào
这句话大意是:齐灭,入周,不 得调。
gāo zǔ shòu shàn shòu zhù zuò zuǒ láng
这句话大意是:高祖受禅,授著作佐郎。
yǐ mǔ yōu qù zhí zài jiā zhe qí shū
这句话大意是:以母忧去职,在家著《齐书》。
shí zhì jìn sī zhuàn shǐ wèi nèi shǐ shì láng li yuán cāo suǒ zòu
这句话大意是:时制禁私撰史,为 内史侍郎李元操所奏。
shàng nù qiǎn shǐ shōu qí shū lǎn ér yuè zhī
这句话大意是:上怒,遣使收其书,览而悦之。
yú shì qǐ wèi yuán wài sàn qí shì láng xiū qǐ jū zhù
这句话大意是:于是起为员外散骑侍郎,修 起居注。
shào yǐ gǔ yǒu zuàn suì gǎi huǒ zhī yì jìn dài fèi jué yú shì shàng biǎo qǐng biàn huǒ yuē chén jǐn àn zhōu guān sì shí biàn huǒ yǐ jiù shí jí
这句话大意是:劭以古有钻燧改火之义,近代废绝,于是上表请变火,曰:“臣谨案《周 官》,四时变火,以救时疾。
míng huǒ bù shù biàn shí jí bì xìng
这句话大意是:明火不数变,时疾必兴。
shèng rén zuò fǎ qǐ tú rán yě
这句话大意是:圣人作法,岂徒然也!
zài jìn shí yǒu yǐ luò yáng huǒ dù jiāng zhě dài dài shì zhī xiāng xù bù miè huǒ sè biàn qīng
这句话大意是:在晋 时,有以洛阳火渡江者,代代事之,相续不灭,火色变青。
xī shī kuàng shí fàn yún shì láo xīn suǒ cuàn
这句话大意是:昔师旷食饭,云是劳薪 所爨。
jìn píng gōng shǐ shì zhī guǒ rán chē wǎng
这句话大意是:晋平公使视之,果然车辋。
jīn wēn jiǔ jí zhì ròu yòng shí tàn chái huō zhú huǒ cǎo huǒ má gāi huǒ qì wèi gè bù tóng
这句话大意是:今温酒及炙肉,用石炭、柴火、竹火、草火、麻 荄火,气味各不同。
yǐ cǐ tuī zhī xīn huǒ jiù huǒ lǐ yīng yǒu yì
这句话大意是:以此推之,新火旧火,理应有异。
fú yuàn yuǎn zūn xiān shèng yú wǔ shí qǔ wǔ mù yǐ biàn huǒ yòng gōng shén shǎo jiù yì fāng dà
这句话大意是:伏愿远遵先圣,于五时取五 木以变火,用功甚少,救益方大。
zòng shǐ bǎi xìng xí jiǔ wèi néng dùn tóng shàng shí nèi chú jí dōng gōng zhū zhǔ shí chú bù kě bù yī gǔ fǎ
这句话大意是:纵使百姓习久,未能顿同,尚食内厨及东宫诸主 食厨,不可不依古法。
shàng cóng zhī
这句话大意是:”上从之。
shào yòu yán shàng yǒu lóng yán dài gàn zhī biǎo zhǐ shì qún chén
这句话大意是:劭又言上有龙颜戴干之表,指示群臣。
shàng dà yuè cì wù shù bǎi duàn
这句话大意是:上大悦, 赐物数百段。
bài zhù zuò láng
这句话大意是:拜著作郎。
shào shàng biǎo yán fú mìng yuē
这句话大意是:劭上表言符命曰:。
xī zhōu bǎo dìng èr nián suì zài rén wǔ wǔ yuè wǔ rì qīng zhōu huáng hé biàn qīng shí lǐ jìng chè qí shì yǐ wéi jǐ ruì gǎi yuán yuē hé qīng
这句话大意是:昔周保定二年,岁在壬午,五月五日,青州黄河变清,十里镜澈,齐氏以为己 瑞,改元曰河清。
shì yuè zhì zūn yǐ dà xīng gōng shǐ zuò duò zhōu cì shǐ lì nián èr shí duò guǒ dà xīng
这句话大意是:是月,至尊以大兴公始作隋州刺史,历年二十,隋果大兴。
chén jǐn àn yì kūn líng tú yuē shèng rén shòu mìng ruì xiān jiàn yú hé
这句话大意是:臣谨 案《易坤灵图》曰:“圣人受命,瑞先见于河。
hé zhě zuì zhuó wèi néng qīng yě
这句话大意是:河者最浊,未能清也。
qiè yǐ líng kuàng xiū xiáng lǐ wú xū fā hé qīng qǐ shèng shí shǔ dà duò
这句话大意是:”窃以灵贶 休祥,理无虚发,河清启圣,实属大隋。
wǔ wèi chún huǒ yǐ míng huǒ dé zhòng xià huǒ wáng yì míng huǒ dé
这句话大意是:午为鹑火,以明火德,仲夏火王,亦明火 德。
yuè wǔ rì wǔ hé tiān shù dì shù jì dé shòu mìng zhī chén yǔn dàng xiān jiàn zhī zhào
这句话大意是:月五日五,合天数地数,既得受命之辰,允当先见之兆。
kāi huáng chū shào zhōu rén yáng lìng zhé jìn hé de qīng shí tú yī zǐ shí tú yī jiē yǐn qǐ chéng wén yǒu zhì zūn míng xià yún bā fāng tiān xīn
这句话大意是:开皇初,邵州人杨令 悊近河,得青石图一,紫石图一,皆隐起成文,有至尊名,下云:“八方天心。
yǒng zhōu yòu de shí tú pōu wèi liǎng duàn yǒu yáng shù zhī xíng huáng gēn zǐ yè
这句话大意是:” 永州又得石图,剖为两段,有杨树之形,黄根紫叶。
rǔ shuǐ de shén guī fù xià yǒu wén yuē tiān bo yáng xìng
现代白话:你水得神龟,腹下有文曰: “天卜杨兴。
ān yì jué de de gǔ tiě bǎn wén yuē huáng shǐ tiān nián lài yáng tiě quàn wáng xìng
这句话大意是:”安邑掘地,得古铁版,文曰:“皇始天年,赉杨铁券,王兴。
tóng zhōu de shí guī wén yuē tiān zǐ yán qiān nián dà jí
这句话大意是:”同 州得石龟,文曰:“天子延千年,大吉。
chén yǐ qián zhī sān shí bù yì lóng tú
这句话大意是:”臣以前之三石,不异龙图。
hé yǐ yòng shí
现代白话:凭什么用石?
shí tǐ jiǔ gù yì yǔ shàng míng fú hé
这句话大意是:石体久固,义与上名符合。
guī fù qī zì hé yǐ zhe guī
现代白话:龟腹七字,凭什么著龟?
guī yì jiǔ gù jiān shì shén líng zhī wù
这句话大意是:龟亦久固,兼是神灵之物。
kǒng zǐ tàn hé bù chū tú luò bù chū shū jīn yú dà duò shèng shì tú shū lǚ chū
这句话大意是:孔子 叹河不出图,洛不出书,今于大隋圣世,图书屡出。
jiàn dé liù nián bó zhōu dà zhōu cūn yǒu lóng dòu bái zhě shèng hēi zhě sǐ
这句话大意是:建德六年,亳州大周村有龙斗, 白者胜,黑者死。
dà xiàng yuán nián xià fén yáng biàn shuǐ běi yǒu lóng dòu chū jiàn bái qì shǔ tiān zì dōng fāng lì yáng wǔ ér lái
这句话大意是:大象元年夏,焚阳汴水北有龙斗,初见白气属天,自东方历阳武 而来。
jí zhì bái lóng yě zhǎng shí xǔ zhàng
这句话大意是:及至,白龙也,长十许丈。
yǒu hēi lóng chéng yún ér zhì liǎng xiāng báo zhà hé zhà lí zì wǔ zhì shēn bái lóng shēng tiān hēi lóng zhuì dì
这句话大意是:有黑龙乘云而至,两相薄,乍合乍离,自午至申, 白龙升天,黑龙坠地。
jǐn àn lóng jūn xiàng yě
这句话大意是:谨案:龙,君象也。
qián dòu yú bó zhōu zhōu cūn zhě gài xiàng zhì zūn yǐ lóng dòu zhī suì wèi bó zhōu zǒng guǎn suì dài zhōu yǒu tiān xià
这句话大意是:前斗于亳州周村者,盖象至尊以龙斗之 岁为亳州总管,遂代周有天下。
hòu dòu yú yíng yáng zhě yíng zì sān huǒ míng huǒ dé zhī shèng yě
这句话大意是:后斗于荧阳者,“荧”字三火,明火德之盛也。
bái lóng cóng dōng fāng lái lì yáng wǔ zhě gài xiàng zhì zūn jiāng dēng dì wèi cóng dōng dì rù zì chóng yáng mén yě
这句话大意是:白 龙从东方来,历阳武者,盖象至尊将登帝位,从东第入自崇阳门也。
xī běi shēng tiān zhě dāng qián wèi tiān mén
这句话大意是:西北升天者, 当干位天门。
kūn líng tú yuē shèng rén shā lóng
这句话大意是:《坤灵图》曰:“圣人杀龙。
lóng bù kě de ér shā jiē shèng qì yě
这句话大意是:”龙不可得而杀,皆盛气也。
yòu yuē tài xìng shāng míng gōng huáng sè zhǎng bā chǐ liù shí shì hé lóng yǐ zhēng yuè chén jiàn bái lóng yǔ wǔ hēi lóng dòu bái lóng líng gù tài rén yǒu mìng
这句话大意是:又曰: “泰姓商名宫,黄色,长八尺,六十世,河龙以正月辰见,白龙与五黑龙斗,白龙 陵,故泰人有命。
jǐn àn cǐ yán jiē wèi dà duò ér fā yě
这句话大意是:”谨案:此言皆为大隋而发也。
shèng rén shā lóng zhě qián hòu lóng sǐ shì yě
这句话大意是:圣人杀龙者,前后龙死是也。
xìng shāng zhě huáng jiā yú wǔ xìng wèi shāng yě
这句话大意是:姓 商者,皇家于五姓为商也。
míng gōng zhě wǔ yuán huáng dì huì yú wǔ shēng wèi gōng
这句话大意是:名宫者,武元皇帝讳于五声为宫。
huáng sè zhě duò sè shàng huáng
这句话大意是:黄色者,隋色尚黄。
zhǎng bā chǐ zhě wǔ yuán huáng dì shēn cháng bā chǐ
这句话大意是:长八尺者,武元皇帝身长八尺。
hé lóng yǐ zhēng yuè chén jiàn zhě tài zhēng yuè guà lóng xiàn zhī suǒ yú jīng shī wèi chén dì
这句话大意是:河龙以正月辰见者,泰正月卦,龙见之所,于京师 为辰地。
bái lóng yǔ hēi lóng dòu zhě bó zhōu yíng yáng lóng dòu shì yě
这句话大意是:白龙与黑龙斗者,亳州荧阳龙斗是也。
shèng lóng suǒ yǐ bái zhě yáng xìng nà yīn wèi shāng zhì zūn yòu xīn yǒu suì shēng wèi jiē zài xī fāng xī fāng sè bái yě
这句话大意是:胜龙所以白者,杨姓纳音为商,至 尊又辛酉岁生,位皆在西方,西方色白也。
sǐ lóng suǒ yǐ hēi zhě zhōu sè hēi
这句话大意是:死龙所以黑者,周色黑。
suǒ yǐ chēng wǔ zhě zhōu mǐn míng wǔ xuān jìng fán wǔ dì
这句话大意是:所以称五者, 周闵、明、武、宣、靖凡五帝。
zhào chén dài yuè téng wǔ wáng yī shí fú fǎ yì dāng wǔ shù
这句话大意是:赵、陈、代、越、滕五王,一时伏法,亦当五数。
bái lóng líng zhě líng yóu shèng yě
这句话大意是:白龙陵者,陵犹胜也。
zhèng xuán shuō líng dāng wèi chú
这句话大意是:郑玄说:“陵当为除。
fán dòu néng qù dí yuē chú
这句话大意是:”凡斗能去敌曰除。
chén yǐ tài rén yǒu mìng zhě tài zhī wéi yán tōng yě dà yě míng qí rén dào tōng dé dà yǒu tiān mìng yě
这句话大意是:臣以泰人有命者, 泰之为言通也,大也,明其人道通德大,有天命也。
qián záo dù yuē tài biǎo dài gàn
这句话大意是:《干凿度》曰:“泰表戴干。
zhèng xuán zhù yún biǎo zhě rén xíng tǐ zhī zhāng shi yě
这句话大意是:” 郑玄注云:“表者,人形体之彰识也。
gàn dùn yě
这句话大意是:干,盾也。
tài rén zhī biǎo dài gàn
这句话大意是:泰人之表戴干。
chén fú jiàn zhì zūn yǒu dài gàn zhī biǎo yì zhī tài rén zhī biǎo bù shuǎng háo lí
这句话大意是:”臣伏见至尊有 戴干之表,益知泰人之表不爽毫厘。
kūn líng tú suǒ yún zì zì jiē yàn
这句话大意是:《坤灵图》所云,字字皆验。
wěi shū yòu chēng hàn sì bǎi nián zhōng rú qí yán zé zhī liù shí shì yì bì rán yǐ
现代白话:《纬书》又称 “汉四百年”,终如其言,则知六十世亦必然了。
xī zōng zhōu bǔ shì sān shí jīn zé bèi zhī
这句话大意是:昔宗周卜世三十,今则倍之。
jī lǎn tú yún tài píng shí yīn yáng hé hé fēng yǔ xián tóng hǎi nèi bù piān de yǒu zǔ xiǎn gù fēng yǒu chí jí
这句话大意是:《稽览图》云:“太平时,阴阳和合,风雨咸同,海内不偏,地有阻险,故风 有迟疾。
suī tài píng zhī zhèng yóu yǒu bù néng jūn tóng wéi píng jūn nǎi bù míng tiáo gù yù fēng yú bó
这句话大意是:虽太平之政,犹有不能均同,唯平均乃不鸣条,故欲风于亳。
bó zhě chén liú yě
这句话大意是:亳者,陈留 也。
jǐn àn cǐ yán gài míng zhì zūn zhě wèi chén liú gōng shì zǐ bó zhōu zǒng guǎn suì shòu tiān mìng hǎi nèi jūn tóng bù piān bù dǎng yǐ chéng tài píng zhī fēng huà yě
这句话大意是:”谨案:此言盖明至尊者为陈留公世子,亳州总管,遂受天命,海内均同,不 偏不党,以成太平之风化也。
zài dà tǒng shí liù nián wǔ yuán huáng dì gǎi fēng chén liú gōng
这句话大意是:在大统十六年,武元皇帝改封陈留公。
shì shí qí guó yǒu mì jì yún tiān wáng chén liú rù bīng zhōu
这句话大意是:是时齐国有 《秘记》云:“天王陈留入并州。
qí wáng gāo yáng wéi shì zhū chén liú wáng péng lè
这句话大意是:”齐王高洋为是诛陈留王彭乐。
qí hòu wǔ yuán huáng dì guǒ jiàng bīng rù bīng zhōu
这句话大意是:其后武元皇帝果 将兵入并州。
zhōu wǔ dì shí wàng qì zhě yún bó zhōu yǒu tiān zǐ qì yú shì shā bó zhōu cì shǐ hé dòu líng gōng zhì zūn dài wéi zhī
这句话大意是:周武帝时,望气者云亳州有天子气,于是杀亳州刺史纥豆陵恭,至尊 代为之。
yòu chén liú lǎo zi cí yǒu kū bǎi shì chuán yún lǎo zi jiāng dù shì yún dài kū bǎi shēng dōng nán zhī huí zhǐ dāng yǒu shèng rén chū wú dào fù xíng
现代白话:又陈留老子祠有枯柏,世传云老子将度世,云待枯柏生东南枝回指,当有 圣人出,我道复行。
zhì qí kū bǎi cóng xià shēng zhī dōng nán shàng zhǐ
这句话大意是:至齐,枯柏从下生枝,东南上指。
yè yǒu sān tóng zǐ xiāng yǔ gē yuē lǎo zi miào qián gǔ kū shù dōng nán zhuàng rú sǎn shèng zhǔ cóng cǐ qù
这句话大意是:夜有三童子相与歌曰:“老 子庙前古枯树,东南状如伞,圣主从此去。
jí zhì zūn mù bó zhōu qīn zhì cí shù zhī xià
这句话大意是:”及至尊牧亳州,亲至祠树之下。
zì shì bǎi zhī huí bào qí kū zhī jiàn zhǐ xī běi dào jiào guǒ xíng
这句话大意是:自是 柏枝回抱,其枯枝,渐指西北,道教果行。
xiào kǎo zhòng shì tài píng zhǔ chū yú bó zhōu chén liú zhī de jiē rú suǒ yán
这句话大意是:校考众事,太平主出于亳州陈留之地, 皆如所言。
jī lǎn tú yòu yún zhì dào de zé yīn wù biàn wèi yáng wù
这句话大意是:《稽览图》又云:“治道得,则阴物变为阳物。
zhèng xuán zhù yún cōng biàn wéi jiǔ yì shì
这句话大意是:”郑玄注云:“葱变为 韭亦是。
jǐn àn zì liù nián yǐ lái yuǎn jìn shān shí duō biàn wèi yù shí wèi yīn yù wèi yáng
这句话大意是:”谨案:自六年以来,远近山石,多变为玉,石为阴,玉为阳。
yòu zuǒ wèi yuán zhōng cōng jiē biàn wéi jiǔ
这句话大意是:又左卫园 中葱皆变为韭。
shàng lǎn zhī dà yuè cì wù wǔ bǎi duàn
这句话大意是:上览之大悦,赐物五百段。
wèi jǐ shào fù shàng shū yuē
这句话大意是:未几,劭复上书曰:。
yì qián záo dù yuē suí shàng liù jū xì zhī nǎi cóng wéi zhī wáng yòng xiǎng yú xī shān
这句话大意是:《易干凿度》曰:“随上六,拘系之,乃从维之,王用享于西山。
suí zhě èr yuè guà yáng dé shī xíng fān jué nán jiě wàn wù suí yáng ér chū
这句话大意是:随者二月卦, 阳德施行,籓决难解,万物随阳而出。
gù shàng liù yù jiǔ wǔ jū xì zhī wéi chí zhī míng bèi yáng huà ér yīn suí cóng zhī yě
这句话大意是:故上六欲九五拘系之,维持之,明被阳化而 阴随从之也。
yì jī lǎn tú kūn liù yuè yǒu zǐ nǚ rèn zhèng yī nián chuán wéi fù
这句话大意是:”《易稽览图》:“坤六月,有子女,任政,一年,传为复。
wǔ yuè pín zhī cóng dōng běi lái lì dà qǐ tǔ yì xī běi dì dòng xīng zhuì yáng wèi
这句话大意是:五月贫 之从东北来立,大起土邑,西北地动星坠,阳卫。
zhūn shí yī yuè shén rén cóng zhōng shān chū zhào dì dòng
这句话大意是:屯十一月神人从中山出,赵地动。
běi fāng sān shí rì qiān lǐ mǎ shù zhì
这句话大意是:北方三十日,千里马数至。
jǐn àn fán cǐ yì wěi suǒ yán jiē shì dà duò fú mìng
这句话大意是:”谨案:“凡此《易》纬所言,皆是大隋符命。
suí zhě èr yuè zhī guà míng dà duò yǐ èr yuè jí huáng dì wèi yě
这句话大意是:随者二 月之卦,明大隋以二月即皇帝位也。
yáng dé shī xíng zhě míng yáng shì zhī dé jiào shī xíng yú tiān xià yě
这句话大意是:阳德施行者,明杨氏之德教施行于天下也。
fān jué nán jiě zhě míng dāng shí fān zhāng jiē shì tōng jué xiǎn nán jiē jiě sàn yě
这句话大意是:籓 决难解者,明当时籓鄣皆是通决,险难皆解散也。
wàn wù suí yáng ér chū zhě míng tiān de jiān wàn wù jǐn suí yáng shì ér chū jiàn yě
这句话大意是:万物随阳而出者,明天地间万物 尽随杨氏而出见也。
shàng liù yù jiǔ wǔ jū xì zhī zhě wǔ wèi wáng liù wèi zōng miào míng zōng miào shén líng yù lìng dēng jiǔ wǔ zhī wèi dì wáng jū mín yǐ lǐ xì mín yǐ yì yě
这句话大意是:上六欲九五拘系之者,五为王,六为宗庙,明宗庙神灵欲令登 九五之位,帝王拘民以礼,系民以义也。
jū mín yǐ lǐ xì mín yǐ yì cǐ èr jù yì shì qián záo dù zhī yán
这句话大意是:“拘民以礼”,系民以义”,此二句亦是 《干凿度》之言。
wéi chí zhī zhě míng néng yǐ gāng wéi chí zhèng tiān xià yě
这句话大意是:维持之者,明能以纲维持正天下也。
bèi yáng huà ér yù yīn suí zhī zhě míng yīn lèi bèi fú yáng shì zhī fēng huà mò bù suí cóng
这句话大意是:被阳化而欲阴随之者,明阴 类被服杨氏之风化,莫不随从。
yīn wèi chén xià yě
这句话大意是:阴谓臣下也。
wáng yòng xiǎng yú xī shān zhě gài míng zhì zūn cháng yǐ suì èr yuè xìng xī shān rén shòu gōng yě
这句话大意是:王用享于西山者,盖明至尊常以岁二 月幸西山仁寿宫也。
fán sì chèng suí sān chēng yáng yù měi duò yáng dīng níng zhī zhì yě
这句话大意是:凡四称随,三称阳,欲美隋杨,丁宁之至也。
kūn liù yuè zhě kūn wèi zài wèi liù yuè jiàn wèi yán zhì zūn yǐ liù yuè shēng yě
这句话大意是:坤六月者,坤位 在未,六月建未,言至尊以六月生也。
yǒu zǐ nǚ rèn zhèng zhě yán lè píng gōng zhǔ shì huáng dì zǐ nǚ ér wèi zhōu hòu rèn lǐ nèi zhèng yě
这句话大意是:有子女任政者,言乐平公主是皇帝子女,而 为周后,任理内政也。
yī nián chuán wéi fù zhě fù shì kūn zhī yī shì guà yáng qì chū shēng yán zhōu xuān dì bēng hòu yī nián chuán wèi yǔ yáng shì yě
这句话大意是:一年传为复者,复是坤之一世卦,阳气初生,言周宣帝崩后 一年,传位与杨氏也。
wǔ yuè pín zhī cóng dōng běi lái lì zhě pín zhī dāng wèi zhēn rén zì zhī wù yě
这句话大意是:五月贫之从东北来立者,“贫之”当为“真人”,字之误也。
yán zhōu xuān dì yǐ wǔ yuè bēng zhēn rén gé mìng dāng zài cǐ shí zhì zūn qiān ràng ér nì tiān yì gù yú nián nǎi lì
这句话大意是:言周宣帝以五月崩,真人革命,当在此时,至尊谦让而逆天意,故逾年乃立。
xī wèi dìng zhōu zǒng guǎn zài jīng shī dōng běi běn ér yán zhī gù yuē zhēn rén cóng dōng běi lái lì
这句话大意是:昔为 定州总管,在京师东北,本而言之,故曰真人从东北来立。
dà qǐ tǔ yì zhě dà qǐ jí dà xìng yán yíng dà xīng chéng yì yě
这句话大意是:大起土邑者,大起即大 兴,言营大兴城邑也。
xī běi dì dòng xīng zhuì zhě gài tiān yì qù zhōu shòu duò gù biàn dòng yě
这句话大意是:西北地动星坠者,盖天意去周授隋,故变动也。
yáng wèi zhě yán yáng shì dé tiān wèi zhù
这句话大意是:阳卫者,言 杨氏得天卫助。
zhūn shí yī yuè shén rén cóng zhōng shān chū zhě cǐ guà dòng ér dà hēng zuò gù zhì zūn yǐ shí yī yuè bèi shòu bó zhōu zǒng guǎn jiāng cóng zhōng shān ér chū yě
这句话大意是:屯十一月神人从中山出者,此卦动而大亨作,故至尊以十一月被授 亳州总管,将从中山而出也。
zhào zhī shí tíng liú sān shí rì yě
这句话大意是:赵之时,停留三十日也。
qiān lǐ mǎ zhě gài zhì zūn jiù suǒ chéng yòu liú mǎ yě
这句话大意是:千里马者,盖至尊旧所乘狖 骝马也。
zhūn guà zhèn xià kǎn shàng zhèn yú mǎ zuò zú kǎn yú mǎ wèi měi jí shì gù yòu liú mǎ jí yǒu ròu ān xíng zé xiān zuō nòng sì zú yě
这句话大意是:屯卦震下坎上,震于马作足,坎于马为美脊,是故狖骝马脊有肉鞍,行则 先作弄四足也。
shù zhì zhě yán lì shǔ zhì yě
这句话大意是:数至者,言历数至也。
hé tú dì tōng jì yuē xíng ruì chū biàn ju héng
这句话大意是:《河图帝通纪》曰:“形瑞出,变矩衡。
chì yīng suí yè líng huáng
这句话大意是:赤应随,叶灵皇。
hé tú huáng cān chí yuē huáng pì chū chéng yuán qì
这句话大意是:”《河图皇参持》 曰:“皇辟出,承元讫。
dào wú wéi zhì lǜ
这句话大意是:道无为,治率。
bèi suì ju xì zuò shù
这句话大意是:被遂矩,戏作术。
kāi huáng sè wò shén rì
这句话大意是:开皇色,握神日。
tóu fǔ tí xiàng bù jué
这句话大意是:投辅 提,象不绝。
lì huáng hòu yì bù gé
这句话大意是:立皇后,翼不格。
dào zhōng shǐ dé yōu liè
这句话大意是:道终始,德优劣。
dì rèn zhèng hé qū chū
这句话大意是:帝任政,河曲出。
yè fǔ xī làn kě shù
这句话大意是:叶辅嬉,烂可 述。
jǐn àn fán cǐ hé tú suǒ yán yì shì dà duò fú mìng
这句话大意是:”谨案:凡此《河图》所言,亦是大隋符命。
xíng ruì chū biàn ju héng zhě ju fǎ yě héng běi dǒu xīng míng suǒ wèi xuán jī yù héng zhě yě
这句话大意是:形瑞出、变矩衡者,矩,法也, 衡,北斗星名,所谓璇玑玉衡者也。
dà duò shòu mìng xíng zhào zhī ruì shǐ chū tiān xiàng zé wèi zhī biàn dòng
这句话大意是:大隋受命,形兆之瑞始出,天象则为之变动。
běi dǒu zhǔ tiān zhī fǎ dù gù yuē ju héng
这句话大意是:北斗主天之法度,故曰矩衡。
yì wěi fú xì ju héng shén zhèng xuán zhù yì yǐ wéi fǎ yù héng zhī shén
这句话大意是:《易》纬“伏戏矩衡神”,郑玄注亦以为法玉衡之神。
yǔ cǐ hé tú ju héng yì tóng
这句话大意是:与此《河图》矩衡义同。
chì yīng duò zhě yán chì dì jiàng jīng gǎn yìng ér shēng duò yě
这句话大意是:赤应隋者,言赤帝降精,感应而生隋也。
gù duò yǐ huǒ dé wèi chì dì tiān zi
这句话大意是:故隋以火德为赤 帝天子。
yè líng huáng zhě yè hé yě yán dà duò dé hé shàng líng tiān huáng dà dì yě
这句话大意是:叶灵皇者,叶,合也,言大隋德合上灵天皇大帝也。
yòu nián hào kāi huáng yǔ líng bǎo jīng zhī kāi huáng nián xiāng hé gù yuē yè líng huáng
这句话大意是:又年号开皇,与《灵 宝经》之开皇年相合,故曰叶灵皇。
huáng pì chū zhě huáng dà yě pì jūn yě dà jūn chū gài wèi zhì zūn shòu mìng chū wèi tiān zǐ yě
这句话大意是:皇辟出者,皇,大也,辟,君也,大君出盖谓 至尊受命出为天子也。
chéng yuán qì zhě yán chéng zhōu tiān yuán zhōng qì zhī yùn yě
这句话大意是:承元讫者,言承周天元终讫之运也。
dào wú wéi zhì lǜ zhě zhì xià tuō yī zì yán dà dào wú wéi zhì dìng tiān xià lǜ cóng
这句话大意是:道无为、治率者,治下 脱一字,言大道无为,治定天下率从。
bèi suì ju xì zuò shù zhě ju fǎ yě
这句话大意是:被遂矩、戏作术者,矩,法也。
xī suì huáng wò jī ju fú xì zuò bā guà zhī shù yán dà duò bèi fú sān huáng zhī fǎ shù yě
这句话大意是:昔遂皇握机 矩,伏戏作八卦之术,言大隋被服三皇之法术也。
suì huáng jī ju yǔ jiàn yì wěi
这句话大意是:遂皇机矩,语见《易》纬。
kāi huáng sè zhě yán kāi huáng nián yì fú sè yě
这句话大意是:开皇 色者,言开皇年易服色也。
wò shén rì zhě wò chí qún shén míng zhào rú rì yě
这句话大意是:握神日者,握持群神,明照如日也。
yòu kāi huáng yǐ lái rì jiàn zhǎng yì qí yì
这句话大意是:又开皇以来日渐长, 亦其义。
tóu fǔ tí zhě yán tóu shòu zhèng shì yú fǔ zuǒ shǐ zhī tí qiè yě
这句话大意是:投辅提者,言投授政事于辅佐,使之提挈也。
xiàng bù jué zhě fǎ xiàng bù fèi jué yě
这句话大意是:象不绝者,法象不废绝也。
lì huáng hòu yì bù gé zhě gé zhì yě yán běn lì tài zǐ yǐ wéi huáng jiā hòu sì ér qí fǔ yì zhī rén bù néng zhì yú shàn yě
这句话大意是:立皇后、翼不格者,格,至也,言本立太子以为皇家后嗣,而其辅翼之人不能至于 善也。
dào zhōng shǐ dé yōu liè zhě yán qián dōng gōng dào zhōng ér dé liè jīn huáng tài zǐ dào shǐ ér dé yōu yě
这句话大意是:道终始、德优劣者,言前东宫道终而德劣,今皇太子道始而德优也。
dì rèn zhèng hé qū chū zhě yán huáng dì qīn rèn zhèng shì ér shào zhōu hé bīn de shí tú yě
这句话大意是:帝任政、 河曲出者,言皇帝亲任政事,而邵州河滨得石图也。
yè fǔ xī làn kě shù zhě yè hé yě xī xìng yě yán qún chén hé xīn fǔ zuǒ yǐ xìng zhèng zhì làn rán kě jì shù yě
这句话大意是:叶辅嬉、烂可述者,叶,合也, 嬉,兴也,言群臣合心辅佐,以兴政治,烂然可纪述也。
suǒ yǐ yú huáng cān chí dì tōng jì èr piān chén dà duò fú mìng zhě míng huáng dào dì dé jǐn zài duò yě
这句话大意是:所以于《皇参持》、《帝 通纪》二篇陈大隋符命者,明皇道帝德,尽在隋也。
shàng dà yuè yǐ shào wèi zhì chéng chǒng xī rì lóng
这句话大意是:上大悦,以劭为至诚,宠锡日隆。
shí yǒu rén yú huáng fèng quán yù dé èr bái shí pō yǒu wén lǐ suì fù zhì qí wén yǐ wéi zì fù yán yǒu zhū wù xiàng ér shàng zòu yuē qí dà yù yǒu rì yuè xīng chén bā guà wǔ yuè jí èr lín shuāng fèng qīng lóng zhū què zōu yú xuán wǔ gè dāng qí fāng wèi
这句话大意是:时有人于黄凤泉浴,得二白石,颇有文理, 遂附致其文以为字,复言有诸物象而上奏曰:“其大玉有日月星辰,八卦五岳,及 二麟双凤,青龙朱雀,驺虞玄武,各当其方位。
yòu yǒu wǔ xíng shí rì shí èr chén zhī míng fán èr shí qī zì yòu yǒu tiān mén dì hù rén mén guǐ mén bì jiǔ zì
这句话大意是:又有五行、十日、十二辰之名, 凡二十七字,又有‘天门地户人门鬼门闭’九字。
yòu yǒu què fēi jí èr niǎo qí niǎo jiē rén miàn zé bào pǔ zǐ suǒ wèi qiān qiū wàn suì yě
这句话大意是:又有却非及二鸟,其鸟皆人面, 则《抱朴子》所谓‘千秋万岁’也。
qí xiǎo yù yì yǒu wǔ yuè què fēi qiú xī zhī xiàng
这句话大意是:其小玉亦有五岳、却非、虬犀之象。
èr yù jù yǒu xiān rén yù nǚ chéng yún kòng hè zhī xiàng
这句话大意是:二玉俱有 仙人玉女乘云控鹤之象。
bié yǒu yì zhuàng zhū shén bù kě jǐn shi gài shì fēng bó yǔ shī shān jīng hǎi ruò zhī lèi
这句话大意是:别有异状诸神,不可尽识,盖是风伯、雨师、山精、海若 之类。
yòu yǒu tiān huáng dà dì huáng dì jí sì dì zuò gōu chén běi dǒu sān gōng tiān jiàng jūn tǔ sī kōng lǎo rén tiān cāng nán hé běi hé wǔ xīng èr shí bā xiù fán sì shí wǔ gōng
这句话大意是:又有天皇大帝,皇帝及四帝坐,钩陈、北斗、三公、天将军、土司空、老人、 天仓、南河、北河、五星、二十八宿,凡四十五宫。
zhū zì běn wú xíng wu rán wǎng wǎng ǒu duì
这句话大意是:诸字本无行伍,然往往偶对。
yú dà yù zé yǒu huáng dì xìng míng bìng lín nán miàn yǔ rì zì zhèng dǐng zú
这句话大意是:于大玉则有皇帝姓名,并临南面,与日字正鼎足。
fù yǒu lǎo rén xīng gài míng nán miàn xiàng rì ér zhǎng shòu yě
这句话大意是:复有老人星,盖明南面象日而长 寿也。
huáng hòu èr zì zài xi shàng yǒu yuè xíng gài míng xiàng yuè yě
这句话大意是:皇后二字在西,上有月形,盖明象月也。
yú cì yù zé huáng dì míng yǔ jiǔ qiān zì cì bǐ liǎng yáng zì yǔ wàn nián zì cì bǐ duò yǔ jí zì zhèng bìng gài míng cháng jiǔ jí qìng yě
这句话大意是:于次玉则皇帝名与九千字次比,两 杨字与万年字次比,隋与吉字正并,盖明长久吉庆也。
shào fù huí hù qí zì zuò shī èr bǎi bā shí piān zòu zhī
这句话大意是:”劭复回互其字,作诗二百 八十篇奏之。
shàng yǐ wéi chéng cì bó qiān pǐ
这句话大意是:上以为诚,赐帛千匹。
shào yú shì cǎi mín jiān gē yáo yǐn tú shū chèn wěi yī yuē fú mìng jùn zhí fó jīng zhuàn wèi huáng duò líng gǎn zhì hé sān shí juǎn zòu zhī
这句话大意是:劭于是采民间歌谣,引图书谶纬,依约符命, 捃摭佛经,撰为《皇隋灵感志》,合三十卷,奏之。
shàng lìng xuān shì tiān xià
这句话大意是:上令宣示天下。
shào jí zhū zhōu cháo jí shǐ xǐ shǒu fén xiāng bì mù ér dú zhī qū zhé qí shēng yǒu rú gē yǒng
这句话大意是:劭集诸州朝集 使,洗手焚香,闭目而读之,曲折其声,有如歌咏。
jīng shè xún shuò biàn ér hòu ba
这句话大意是:经涉旬朔,遍而后罢。
shàng yì xǐ shǎng cì yōu qià
这句话大意是:上益喜, 赏赐优洽。
rén shòu zhōng wén xiàn huáng hòu bēng shào fù shàng yán yuē fó shuō rén yìng shēng tiān shàng jí shàng pǐn shàng shēng wú liàng shòu guó zhī shí tiān fú fàng dà guāng míng yǐ xiāng huā jì lè lái yíng zhī
这句话大意是:仁寿中,文献皇后崩,劭复上言曰:“佛说人应生天上,及上品上生无量寿国 之时,天佛放大光明,以香花妓乐来迎之。
rú lái yǐ míng xīng chū shí rù niè pán
这句话大意是:如来以明星出时入涅盘。
fú wéi dà háng huáng hòu shèng dé rén cí fú shàn zhēn fú bèi zhū mì jì jiē yún shì miào shàn pú sà
这句话大意是:伏惟大行皇后 圣德仁慈,福善祯符,备诸秘记,皆云是妙善菩萨。
chén jǐn àn bā yuè èr shí èr rì rén shòu gōng nèi zài yǔ jīn yín zhī huā
这句话大意是:臣谨案:八月二十二日,仁寿 宫内再雨金银之花。
èr shí sān rì dà bǎo diàn hòu yè yǒu shén guāng
这句话大意是:二十三日,大宝殿后夜有神光。
èr shí sì rì mǎo shí yǒng ān gōng běi yǒu zì rán zhǒng zhǒng yīn yuè zhèn mǎn xū kōng
这句话大意是:二十四日卯时,永安宫北有自 然种种音乐,震满虚空。
zhì yè wǔ gēng zhōng yǎn rán rú mèi biàn jí shēng xiá yǔ jīng wén suǒ shuō shì jiē fú yàn
这句话大意是:至夜五更中,奄然如寐,便即升遐,与经文所说,事皆符 验。
chén yòu yǐ yú yì sī zhī huáng hòu qiān huà bù zài rén shòu dà xīng gōng zhě gài bì zhì zūn cháng jū zhèng chǔ yě
这句话大意是:臣又以愚意思之,皇后迁化,不在仁寿、大兴宫者,盖避至尊常居正处也。
zài yǒng ān gōng zhě xiàng jīng shī zhī yǒng ān mén píng shēng suǒ chū rù yě
这句话大意是:在 永安宫者,象京师之永安门,平生所出入也。
hòu shēng xiá hòu èr rì yuàn nèi yè yǒu zhōng shēng sān bǎi yú chù cǐ zé shēng tiān zhī yīng xiǎn rán yě
这句话大意是:后升遐后二日,苑内夜有钟声三百余 处,此则生天之应显然也。
shàng lǎn ér qiě bēi qiě xǐ
这句话大意是:”上览而且悲且喜。
shí shǔ wáng xiù yǐ zuì fèi shàng gù wèi shào yuē jiē hū
这句话大意是:时蜀王秀以罪废,上顾谓劭曰:“嗟乎!
wú yǒu wǔ zǐ sān zi bù cái
现代白话:我有五子,三子不才。
shào jìn yuē zì gǔ shèng dì míng wáng jiē bù néng yí bù xiào zhī zǐ
这句话大意是:”劭进曰: “自古圣帝明王,皆不能移不肖之子。
huáng dì yǒu èr shí wǔ zǐ tóng xìng zhě èr yú gè yì dé
这句话大意是:黄帝有二十五子,同姓者二,余各异德。
yáo shí zǐ shùn jiǔ zǐ jiē bù xiào
这句话大意是:尧 十子,舜九子,皆不肖。
xià yǒu wǔ guān zhōu yǒu sān jiān
这句话大意是:夏有五观,周有三监。
shàng rán qí yán
这句话大意是:”上然其言。
qí hòu shàng mèng yù shàng gāo shān ér bù néng de cuī péng pěng jiǎo li shèng fú zhǒu de shàng yīn wèi péng yuē sǐ shēng dāng yǔ ěr jù
现代白话:其后上梦欲上高山而 不能得,崔彭捧脚,李盛扶肘得上,因谓彭曰:“死生当与你俱。
shào yuē cǐ mèng dà jí
这句话大意是:”劭曰:“此梦 大吉。
shàng gāo shān zhě míng gāo chóng dà ān yǒng rú shān yě
这句话大意是:上高山者,明高崇大安,永如山也。
péng yóu péng zǔ li yóu lǐ lǎo èr rén fú shì shí wèi cháng shòu zhī zhēng
这句话大意是:彭犹彭祖,李犹李老,二人扶侍,实为 长寿之征。
shàng wén zhī xǐ jiàn róng sè
这句话大意是:”上闻之,喜见容色。
qí nián shàng bēng
这句话大意是:其年,上崩。
wèi jǐ cuī péng yì zú
这句话大意是:未几,崔彭亦卒。
yáng dì sì wèi hàn wáng liàng zuò luàn dì bù rěn jiā zhū
这句话大意是:炀帝嗣位,汉王谅作乱,帝不忍加诛。
shào shàng shū yuē chén wén huáng dì miè yán gài yún mǔ dì zhōu gōng zhū guǎn xìn yì tiān lún
这句话大意是:劭上书曰:“臣闻黄帝灭炎,盖云母弟, 周公诛管,信亦天伦。
shū xiàng lù shū yú zhòng ní wèi zhī yí zhí shí què shā shí hòu qiū míng yǐ wéi dà yì
这句话大意是:叔向戮叔鱼,仲尼谓之遗直,石碏杀石厚,丘明以为大义。
cǐ jiē jīng jí míng wén dì wáng cháng fǎ
这句话大意是:此皆经籍明文,帝王常法。
jīn bì xià zhì cǐ nì zéi dù yuè qián shèng hán hóng kuān dà wèi yǒu yǐ xiè tiān xià
这句话大意是:今陛下置此逆贼,度越前圣,含弘宽大,未有以谢天下。
jǐn àn zéi liàng dú bèi shēng mín zhě yě
这句话大意是:谨案贼谅毒被生民者也。
shì zhī gǔ zhě tóng dé zé tóng xìng yì dé zé yì xìng gù huáng dì yǒu èr shí wǔ zǐ qí de xìng zhě shí yǒu sì rén wéi qīng yáng yí gǔ yǔ huáng dì tóng wèi jī xìng
这句话大意是:是知古者同德则同姓,异德则异姓,故黄帝有二十五子, 其得姓者十有四人,唯青阳、夷鼓,与黄帝同为姬姓。
liàng jì zì jué qǐng gǎi qí shì
这句话大意是:谅既自绝,请改其氏。
shào yǐ cǐ qiú mèi dì yī wéi bù cóng
这句话大意是:”劭 以此求媚,帝依违不从。
qiān mì shū shǎo jiān shù zài zú guān
这句话大意是:迁秘书少监,数载,卒官。
shào zài zhù zuò jiāng èr shí nián zhuān diǎn guó shǐ zhuàn suí shū bā shí juǎn
这句话大意是:劭在著作将二十年,专典国史,撰《隋书》八十卷。
duō lù kǒu chì yòu cǎi yū guài bù jīng zhī yǔ jí wěi xiàng zhī yán yǐ lèi xiāng cóng wèi qí tí mù cí yì fán zá wú zú chēng zhě suì shǐ suí dài wén wǔ míng chén liè jiāng shàn è zhī jī yīn mò wú wén
这句话大意是:多录口敕,又采迂怪不经 之语及委巷之言,以类相从,为其题目,辞义繁杂,无足称者,遂使隋代文武名臣 列将善恶之迹,堙没无闻。
chū zhuàn qí zhì wèi biān nián tǐ èr shí juǎn fù wèi qí shū jì chuán yī bǎi juǎn jí píng zéi jì sān juǎn
这句话大意是:初撰《齐志》为编年体,二十卷,复为《齐书》纪传一 百卷,及《平贼记》三卷。
huò wén cí bǐ yě huò bù guǐ bù wù hài rén shì tīng dà wéi yǒu shí suǒ chī bǐ
这句话大意是:或文词鄙野,或不轨不物,骇人视听,大为有识所嗤鄙。
rán qí cǎi tī jīng shǐ miù wù wèi dú shū jì sān shí juǎn shí rén fú qí jīng bó
这句话大意是:然其采擿经史谬误,为《读书记》三十卷,时人服其精博。
yuán zì zhì xué jì hu mù chǐ dǔ hǎo jīng shǐ yí luò shì shì
这句话大意是:爰自志学,暨乎暮齿, 笃好经史,遗落世事。
yòng sī jì zhuān xìng pō huǎng hū měi zhì duì shí bì mù níng sī pán zhōng zhī ròu zhé wèi pú cóng suǒ dàn
这句话大意是:用思既专,性颇恍忽,每至对食,闭目凝思,盘中之肉,辄 为仆从所啖。
shào fú zhī jué wéi zé ròu shǎo shù fá chú rén
这句话大意是:劭弗之觉,唯责肉少,数罚厨人。
chú rén yǐ qíng bái shào shào yī qián bì mù cì ér huò zhī chú rén fāng miǎn chī rǔ
这句话大意是:厨人以情白劭,劭依前闭目,伺而 获之,厨人方免笞辱。
qí zhuān gù rú cǐ
这句话大意是:其专固如此。
yuán chōng
这句话大意是:○袁充。
yuán chōng zì dé fú běn chén jùn yáng jiǎ rén yě
这句话大意是:袁充,字德符,本陈郡阳夏人也。
qí hòu yù jū dān yáng
这句话大意是:其后寓居丹阳。
zǔ áng fù jūn zhèng jù wèi liáng shì zhōng
这句话大意是:祖昂,父君正,俱为梁侍中。
chōng shǎo jìng wù nián shí yú suì qí fù dǎng zhì mén shí dōng chū chōng shàng yī gé shān
这句话大意是:充少敬悟,年十余岁,其父党至门,时冬初,充尚衣葛衫。
kè xì chōng yuē yuán láng zǐ chī xī mài xī qī qí yǐ fēng
这句话大意是:客戏充曰:“袁郎子𫄨 兮霡兮,凄其以风。
chōng yìng shēng dá yuē wéi chī yǔ mài fú zhī wú shù
这句话大意是:”充应声答曰:“唯𫄨与霡,服之无数。
yǐ shì dà jiàn jiē shǎng
这句话大意是:”以是大见嗟赏。
shì chén nián shí qī wèi mì shū láng
这句话大意是:仕 陈,年十七,为秘书郎。
lì tài zǐ shè rén jìn ān wáng wén xué lì bù shì láng sàn qí cháng shì
这句话大意是:历太子舍人、晋安王文学、吏部侍郎、散骑常侍。
jí chén miè guī guó lì méng fū èr zhōu sī mǎ
这句话大意是:及陈灭, 归国,历蒙、鄜二州司马。
chōng xìng hǎo dào shù pō jiě zhàn hòu yóu shì lǐng tài shǐ lìng
这句话大意是:充性好道术,颇解占候,由是领太史令。
shí shàng jiāng fèi huáng tài zi zhèng qióng zhì dōng gōng guān shǔ chōng jiàn shàng yǎ xìn fú yìng yīn xī zhǐ jìn yuē bǐ guān xuán xiàng huáng tài zǐ dāng fèi
这句话大意是:时上将废皇太 子,正穷治东宫官属,充见上雅信符应,因希旨进曰:“比观玄象,皇太子当废。
shàng rán zhī
这句话大意是:” 上然之。
chōng fù biǎo zòu duò xìng yǐ hòu rì yǐng jiàn zhǎng yuē kāi huáng yuán nián dōng zhì rì yǐng yī zhàng èr chǐ qī cùn èr fēn zì ěr jiàn duǎn
现代白话:充复表奏,隋兴已后,日影渐长,曰:“开皇元年,冬至日影一丈二尺七 寸二分,自你渐短。
zhì shí qī nián dōng zhì yǐng yī zhàng èr chǐ liù cùn sān fēn
这句话大意是:至十七年,冬至影一丈二尺六寸三分。
sì nián dōng zhì zài luò yáng cè yǐng yī zhàng èr chǐ bā cùn bā fēn
这句话大意是:四年冬至,在洛阳测影, 一丈二尺八寸八分。
èr nián xià zhì yǐng yī chǐ sì cùn bā fēn zì ěr jiàn duǎn
现代白话:二年,夏至影一尺四寸八分,自你渐短。
zhì shí liù nián xià zhì yǐng yī chǐ sì cùn wǔ fēn
这句话大意是:至十六年,夏至影一 尺四寸五分。
zhōu guān yǐ tǔ guī zhī fǎ zhèng rì yǐng rì zhì zhī yǐng chǐ yǒu wǔ cùn
这句话大意是:《周官》以土圭之法正日影,日至之影尺有五寸。
zhèng xuán yún dōng zhì zhī yǐng yī zhàng sān chǐ
这句话大意是:郑玄云:‘冬至之 影一丈三尺。
jīn shí liù nián xià zhì zhī yǐng duǎn yú jiù yǐng wǔ fēn shí qī nián dōng zhì zhī yǐng duǎn yú jiù yǐng sān cùn qī fēn
这句话大意是:’今十六年夏至之影,短于旧影五分,十七年冬至之影,短于旧影三 寸七分。
rì qù jí jìn zé yǐng duǎn ér rì zhǎng qù jí yuǎn zé yǐng zhǎng ér rì duǎn xíng nèi dào zé qù jí jìn wài dào zé qù jí yuǎn
这句话大意是:日去极近则影短而日长,去极远则影长而日短,行内道则去极近,外道则 去极远。
yáo diǎn yún rì duǎn xīng mǎo yǐ zhèng zhòng dōng
这句话大意是:《尧典》云:‘日短星昴,以正仲冬。
jù mǎo xīng hūn zhōng zé zhī yáo shí zhòng dōng rì zài xū nǚ shí dù
这句话大意是:’据昴星昏中,则知尧时仲冬,日 在须女十度。
yǐ lì shǔ tuī zhī kāi huáng yǐ lái dōng zhì rì zài dòu shí yī dù yǔ táng yáo zhī dài qù jí bìng jìn
这句话大意是:以历数推之,开皇已来冬至,日在斗十一度,与唐尧之代去极并近。
jǐn àn chūn qiū yuán mìng bāo yún rì yuè chū nèi dào xuán jī de cháng tiān dì chóng líng shèng wáng zǔ gōng
这句话大意是:谨案《春秋元命包》云:‘日月出内道,璇玑得常,天帝崇灵,圣王祖功。
jīng fáng bié duì yuē tài píng rì xíng shàng dào shēng píng xíng cì dào bà shì xíng xià dào
这句话大意是:’京房 《别对》曰:‘太平日行上道,升平行次道,霸世行下道。
fú wéi dà duò qǐ yùn shàng gǎn qián yuán yǐng duǎn rì zhǎng zhèn gǔ wèi zhī yǒu yě
现代白话:’伏惟大隋启运,上感 乾元,影短日长,振古从来没有这种情况。
shàng dà yuè gào tiān xià
这句话大意是:”上大悦,告天下。
jiāng zuò yì gōng yīn jiā chéng kè dīng jiàng kǔ zhī
这句话大意是:将作役功,因加程课,丁匠 苦之。
rén shòu chū
这句话大意是:仁寿初,。
chōng yán shàng běn mìng yǔ yīn yáng lǜ lǚ hé zhě liù shí yú tiáo ér zòu zhī
这句话大意是:充言上本命与阴阳律吕合者六十余条而奏之,。
yīn shàng biǎo yuē huáng dì zài dàn zhī chū
这句话大意是:因上表曰:“皇帝载 诞之初,。
fēi zhǐ shén guāng ruì qì
这句话大意是:非止神光瑞气,。
jiā xiáng yìng gǎn
这句话大意是:嘉祥应感,。
zhì yú běn mìng xíng nián
这句话大意是:至于本命行年,。
shēng yuè shēng rì
这句话大意是:生月生日,。
bìng yǔ tiān de rì yuè yīn yáng lǜ lǚ yùn zhuàn xiāng fú
这句话大意是:并与天地日月、阴 阳律吕运转相符,。
biǎo lǐ hé huì
这句话大意是:表里合会。
cǐ dàn shèng zhī yì bǎo lì zhī yuán
这句话大意是:此诞圣之异,宝历之元。
jīn yǔ wù gēng xīn gǎi nián rén shòu
这句话大意是:今与物更新,改年仁寿。
suì yuè rì zi hái gòng dàn shèng zhī shí bìng tóng míng hé tiān de zhī xīn de rén shòu zhī lǐ
这句话大意是:岁 月日子,还共诞圣之时并同,明合天地之心,得仁寿之理。
gù zhī hóng jī cháng suàn yǒng yǒng wú qióng
这句话大意是:故知洪基长算,永永无 穷。
shàng dà yuè shǎng cì yōu chóng chái bèi mò zhī bǐ
这句话大意是:”上大悦,赏赐优崇,侪辈莫之比。
rén shòu sì nián jiǎ zi suì yáng dì chū jí wèi chōng jí tài shǐ chéng gāo zhì bǎo zòu yán qù suì dōng zhì rì yǐng yú zhǎng jīn suì huáng dì jí wèi yǔ yáo shòu mìng nián hé
这句话大意是:仁寿四年甲子岁,炀帝初即位,充及太史丞高智宝奏言:“去岁冬至,日影逾 长,今岁皇帝即位,与尧受命年合。
xī táng yáo shòu mìng sì shí jiǔ nián dào shàng yuán dì yī jì jiǎ zǐ tiān zhèng shí yī yuè gēng xū dōng zhì bì xià jí wèi qí nián jí dāng shàng yuán dì yī jì jiǎ zǐ tiān zhèng shí yī yuè gēng xū dōng zhì zhèng yǔ táng yáo tóng
这句话大意是:昔唐尧受命四十九年,到上元第一纪甲子,天 正十一月庚戌冬至,陛下即位,其年即当上元第一纪甲子,天正十一月庚戌冬至, 正与唐尧同。
zì fàng xūn yǐ lái fán jīng bā shàng yuán qí jiān mián dài wèi yǒu rén shòu jiǎ zǐ zhī hé
这句话大意是:自放勋以来,凡经八上元,其间绵代,未有仁寿甲子之合。
jǐn àn dì yī jì jiǎ zǐ tài yī zài yī gōng tiān mù jū wǔ dé yīn yáng lì shù bìng de fú tóng
这句话大意是:谨案:第 一纪甲子,太一在一宫,天目居武德,阴阳历数并得符同。
táng yáo bǐng chén shēng bǐng zǐ nián shòu mìng zhǐ hé sān wǔ wèi ruò jǐ chǒu jiǎ zǐ zhī gàn bìng dāng liù hé
这句话大意是:唐尧丙辰生,丙子年受 命,止合三五,未若己丑甲子,支干并当六合。
yǔn yī yuán sān tǒng zhī qī hé wǔ jì jiǔ zhāng zhī huì gòng dì yáo tóng qí shù yǔ huáng táng bǐ qí zōng
这句话大意是:允一元三统之期,合五纪九章之会, 共帝尧同其数,与皇唐比其踪。
xìn suǒ wèi huáng zāi táng zāi táng zāi huáng zāi zhě yǐ
现代白话:信所谓皇啊唐啊,唐啊皇啊者了。
réng fěng qí wáng jiǎn lǜ bǎi guān bài biǎo fèng hè
这句话大意是:”仍讽齐王暕率 百官拜表奉贺。
qí hòu yíng huò shǒu tài wēi zhě shù xún yú shí shàn zhì gōng shì zhēng yì fán zhòng chōng shàng biǎo chēng bì xià xiū dé yíng huò tuì shè
这句话大意是:其后荧惑守太微者数旬,于时缮治宫室,征役繁重,充上表称“陛 下修德,荧惑退舍”。
bǎi liáo bì hè
这句话大意是:百僚毕贺。
dì dà xǐ qián hòu shǎng cì jiāng wàn jì
这句话大意是:帝大喜,前后赏赐将万计。
shí jūn guó duō wù chōng hou dì yì yù yǒu suǒ wèi biàn zòu chēng tiān wén jiàn xiàng xū yǒu gǎi zuò yǐ shì qǔ mèi yú shàng
这句话大意是:时军国多务,充候帝 意欲有所为,便奏称天文见象,须有改作,以是取媚于上。
dà yè liù nián qiān nèi shǐ shè rén
这句话大意是:大业六年,迁内史舍人。
cóng zhēng liáo dōng bài cháo qǐng dài fū mì shū shǎo jiān
这句话大意是:从征辽东,拜朝请大夫、秘书少监。
qí hòu tiān xià luàn dì chū lí yàn mén zhī ě yòu dào zéi yì qǐ dì xīn bù zì ān
这句话大意是:其后天下乱,帝初罹雁门之厄,又盗贼益起, 帝心不自安。
chōng fù jiǎ tuō tiān wén shàng biǎo chén jiā ruì yǐ mèi yú shàng yuē
这句话大意是:充复假托天文,上表陈嘉瑞,以媚于上曰:。
chén wén huáng tiān fǔ dé huáng tiān fú qiān qī zhèng sī qí sān chén gào yīng
这句话大意是:臣闻皇天辅德,皇天福谦,七政斯齐,三辰告应。
fú wéi bì xià wò lù tú ér yù qián shǒu tí wàn shàn ér huà bā hóng yǐ bǎi xìng wèi xīn fěi yǐ yī rén shòu qìng xiān tiān wǎng wéi suǒ yù hòu tiān bì fèng qí shí
这句话大意是:伏惟陛下握录图而驭黔首, 提万善而化八纮,以百姓为心,匪以一人受庆,先天罔违所欲,后天必奉其时。
shì yǐ chū yīng bǎo lì zhèng dāng shàng yuán zhī jì qián zhī chū jiǔ yòu yǔ tiān mìng fú huì
这句话大意是:是 以初膺宝历,正当上元之纪,干之初九,又与天命符会。
sī zé shèng rén míng qì gù néng dòng hé tiān jīng
这句话大意是:斯则圣人冥契,故能动合 天经。
jǐn àn qù nián yǐ lái xuán xiàng xīng ruì háo lí wú shuǎng jǐn lù yóu yì shàng tiān jiàng xiáng pò tū jué děng zhuàng qī shì
这句话大意是:谨按去年已来,玄象星瑞,毫厘无爽,谨录尤异,上天降祥、破突厥等状七 事:。
qí yī qù bā yuè èr shí bā rì yè dà liú xīng rú dòu chū wáng liáng běi zhèng luò tū jué yíng shēng rú bēng qiáng
这句话大意是:其一,去八月二十八日夜,大流星如斗,出王良北,正落突厥营,声如崩墙。
qí èr bā yuè èr shí jiǔ rì yè fù yǒu dà liú xīng rú dòu chū yǔ lín xiàng běi liú zhèng dāng běi fāng
这句话大意是:其二,八月二十九日夜,复有大流星如斗,出羽林,向北流,正当北方。
yī zhàn pín èr yè liú xīng zhuì zéi suǒ zéi bì bài sàn
这句话大意是:依占,频 二夜流星坠贼所,贼必败散。
qí sān jiǔ yuè sì rì yè pín yǒu liǎng xīng dà rú dòu chū běi dǒu kuí xiàng dōng běi liú
这句话大意是:其三,九月四日夜,频有两星大如斗,出北斗魁,向 东北流。
yī zhàn běi dǒu zhǔ shā fá zéi bì bài
这句话大意是:依占,北斗主杀伐,贼必败。
qí sì suì xīng zhǔ fú dé pín xíng jīng dōu èr chǔ fèn yě
这句话大意是:其四,岁星主福德,频行京、都二处分野。
yī zhàn guó jiā zhī fú
这句话大意是:依占,国家之福。
qí wǔ qī yuè nèi yíng huò shǒu yǔ lín jiǔ yuè qī rì yǐ tuì shè
这句话大意是:其五,七月内,荧惑守羽林,九月七日已退舍。
yī zhàn bù chū sān rì zéi bì bài sàn
这句话大意是:依占,不出三日, 贼必败散。
qí liù qù nián shí yī yuè èr shí rì yè yǒu liú xīng chì rú huǒ cóng dōng běi xiàng xī nán luò zéi shuài lú míng yuè yíng pò qí tóng chē
这句话大意是:其六,去年十一月二十日夜,有流星赤如火,从东北向西南,落贼帅卢 明月营,破其童车。
qí qī shí èr yuè shí wǔ rì yè tōng hàn zhèn běi yǒu chì qì xuān běi fāng tū jué jiāng wáng zhī yīng yě
这句话大意是:其七,十二月十五日夜,通汉镇北有赤气亘北方,突厥将亡 之应也。
yī kān chéng lù hé nán luò yáng bìng dāng jiǎ zǐ yǔ qián yuán chū jiǔ yáo jí shàng yuán jiǎ zǐ fú hé
这句话大意是:依勘《城录》,河南洛阳并当甲子,与乾元初九爻及上元甲子符合。
cǐ shì fú dì yǒng wú suǒ lǜ
这句话大意是:此是 福地,永无所虑。
xuán guān wǎng zhèng cè wén qián gǔ bǐ zé yì shí jiān chū jīn zé yī zhāo zǒng cuì
这句话大意是:旋观往政,侧闻前古,彼则异时间出,今则一朝总萃。
qǐ fēi tiān zàn yǒu dào zhù jiān xiōng niè fāng qīng jiǔ yí yú dōng huì chén wǔ dí yú běi míng gào chéng dài yuè wú wéi fén shuǐ
这句话大意是:岂非天赞 有道,助歼凶孽,方清九夷于东𤞃,沉五狄于北溟,告成岱岳,无为汾水。
shū zòu dì dà yuè chāo bài mì shū lìng qīn dài yú nì
这句话大意是:书奏,帝大悦,超拜秘书令,亲待逾昵。
dì měi yù zhēng tǎo chōng jiē yù zhī zhī nǎi jiǎ tuō xīng xiàng jiǎng chéng dì yì zài wèi zhě jiē qiè huàn zhī
这句话大意是:帝每欲征讨,充皆预知之,乃假托星 象,奖成帝意,在位者皆切患之。
yǔ wén huà jí shā nì zhī jì bìng zhū chōng shí nián qī shí wǔ
这句话大意是:宇文化及杀逆之际,并诛充,时年七十五。
shǐ chén yuē wáng shào yuán zì yòu tóng qì hu bái shǒu hào xué bù juàn jiū jí qún shū
这句话大意是:史臣曰:王劭爰自幼童,迄乎白首,好学不倦,究极群书。
jìn shēn qià wén zhī shì wú bù tuī qí bó wù
这句话大意是:搢绅洽闻之士,无 不推其博物。
yǎ hǎo zhù shù jiǔ zài shǐ guān jì zhuàn qí shū jiān xiū duò diǎn
这句话大意是:雅好著述,久在史官,既撰《齐书》,兼修隋典。
hǎo guǐ guài zhī shuō shàng wěi xiàng zhī tán wén cí bǐ huì tǐ tǒng fán zá
这句话大意是:好诡怪之说,尚委 巷之谈,文词鄙秽,体统繁杂。
zhí kuì nán dǒng cái wú qiān gù tú fán hàn mò bù zú guān cǎi
这句话大意是:直愧南、董,才无迁、固,徒烦翰墨,不足观采。
yuán chōng shǎo zài jiāng zuǒ chū yǐ jǐng wù jiàn chēng wěi zhì suí cháo gèng yǐ xuán xiàng zì mìng
这句话大意是:袁充少在江左,初以警悟见称,委质隋朝,更以玄象自命。
bìng yāo qiú shí xìng gàn jìn wu rù
这句话大意是:并要求时幸,干进务入。
shào jīng yíng fú ruì zá yǐ yāo é chōng biàn dòng xīng zhān miù zēng guǐ yǐng
这句话大意是:劭经营符瑞,杂以妖讹,充变动星占,谬增晷影。
hòu wū tiān dào luàn cháng wǔ zhòng xíng cí wù shě qí zài sī hu
这句话大意是:厚诬天道,乱常侮众,刑兹勿舍, 其在斯乎!
qiě shào wèi hé shuò qīng liú chōng nǎi jiāng nán wàng zú gān mò róng lì dé bù yǐ dào tuí qí jiā shēng liáng kě tàn xi
这句话大意是:且劭为河朔清流,充乃江南望族,干没荣利,得不以道,颓其家声,良 可叹息。