隋书 · 魏征 · Chapter 75 of 85

列传·卷四十

PinyinModern Translation
Size

rú lín

这句话大意是:○儒林。

rú zhī wèi jiào dà yǐ qí lì wù bó yǐ

现代白话:儒之为教大了,其利物博了。

dǔ fù zǐ zhèng jūn chén shàng zhōng jié zhòng rén yì guì lián ràng jiàn tān bǐ kāi zhèng huà zhī běn yuán záo shēng mín zhī ěr mù bǎi wáng sǔn yì yī yǐ guàn zhī

这句话大意是:笃父子,正君臣,尚忠节,重仁义,贵廉让,贱 贪鄙,开政化之本源,凿生民之耳目,百王损益,一以贯之。

suī shì huò wū lóng ér sī wén bù zhuì jīng bāng zhì zhì fēi yī shí yě

这句话大意是:虽世或污隆,而斯文 不坠,经邦致治,非一时也。

shè qí liú zhě wú lù ér fù huái qí dào zhě wú wèi ér zūn

这句话大意是:涉其流者,无禄而富,怀其道者,无位而尊。

gù zhòng ní dùn cuò yú lǔ jūn mèng kē yì yáng yú qí hòu xún qīng jiàn zhēn yú qiáng chu shū sūn qǔ guì yú lóng hàn

这句话大意是:故仲尼 顿挫于鲁君,孟轲抑扬于齐后,荀卿见珍于强楚,叔孙取贵于隆汉。

qí yú chù huán dǔ yǐ jiāo fù guì ān lòu xiàng ér qīng wáng gōng zhě kě shèng shù zāi

现代白话:其余处环堵以 骄富贵,安陋巷而轻王公者,可胜数啊!

zì jìn shì fēn bēng zhōng yuán sāng luàn wǔ hú jiāo zhēng jīng jí dào jǐn

这句话大意是:自晋室分崩,中原丧乱,五胡交争,经籍 道尽。

wèi shì fā jì dài yīn jīng yíng hé shuò de zhī mǎ shàng cí dào wèi hóng

这句话大意是:魏氏发迹代阴,经营河朔,得之马上,兹道未弘。

jì fu tài hé zhī hòu shèng xiū wén jiào jìn shēn shuò xué jì jì yíng cháo fèng yè jù rú wǎng wǎng jié chū qí yǎ gào ào yì sòng jí qí liáng bù néng shàng yě

这句话大意是:暨夫太和之后,盛修文教, 搢绅硕学,济济盈朝,缝掖巨儒,往往杰出,其雅诰奥义,宋及齐、梁不能尚也。

nán běi suǒ zhì zhāng jù hào shàng hù yǒu bù tóng

这句话大意是:南北所治,章句好尚,互有不同。

jiāng zuǒ zhōu yì zé wáng fǔ sì shàng shū zé kǒng ān guó zuǒ zhuàn zé dù yuán kǎi

这句话大意是:江左《周易》则王辅嗣,《尚书》则孔安国, 《左传》则杜元凯。

hé luò zuǒ zhuàn zé fú zi shèn shàng shū zhōu yì zé zhèng kāng chéng

这句话大意是:河、洛《左传》则服子慎,《尚书》、《周易》则郑康成。

shī zé bìng zhǔ yú máo gōng lǐ zé tóng zūn yú zhèng shì

这句话大意是:《诗》则并主于毛公,《礼》则同遵于郑氏。

dà dǐ nán rén yuē jiǎn de qí yīng huá běi xué shēn wú qióng qí zhī yè

这句话大意是:大抵南人约简,得其英华,北学深芜, 穷其枝叶。

kǎo qí zhōng shǐ yào qí huì guī qí lì shēn chéng míng shū fāng tóng zhì yǐ

现代白话:考其终始,要其会归,其立身成名,殊方同致了。

yuán zì hàn wèi shuò xué duō qīng tōng dǎi hu jìn gǔ jù rú bì bǐ sú

这句话大意是:爰自汉、魏,硕学多 清通,逮乎近古,巨儒必鄙俗。

wén wǔ bù zhuì hóng zhī zài rén qǐ dú yú bì yú dāng jīn ér jiē míng zhé yú wǎng xī

这句话大意是:文、武不坠,弘之在人,岂独愚蔽于当今,而皆明 哲于往昔?

zài hu yòng yǔ bù yòng zhī yǔ bù zhī ěr

这句话大意是:在乎用与不用,知与不知耳。

rán nǎng zhī bì xié shù jì bì jǔ dé yú hóng rú jìn dài zuǒ yòu bāng jiā xián qǔ shì yú dāo bǐ

这句话大意是:然曩之弼谐庶绩,必举德于鸿儒,近代左 右邦家,咸取士于刀笔。

zòng yǒu xué yōu rù shì qín yú cì gǔ míng gāo hǎi nèi zhuó dì jiǎ kē ruò mìng ǒu shí lái wèi yǒu wàng yú qīng zǐ huò shù jiāng yùn chuǎn bì wěi qì yú cǎo zé

这句话大意是:纵有学优入室,勤逾刺股,名高海内,擢第甲科,若命偶 时来,未有望于青紫,或数将运舛,必委弃于草泽。

rán zé gǔ zhī xué zhě lù zài qí zhōng jīn zhī xué zhě kùn yú pín jiàn

这句话大意是:然则古之学者,禄在其中,今 之学者,困于贫贱。

míng dá zhī rén zhì shí zhī shì ān kěn zhì yú suǒ xí yǐ qiú pín jiàn zhě zāi

现代白话:明达之人,志识之士,安肯滞于所习,以求贫贱者啊?

cǐ suǒ yǐ rú hǎn tōng rén xué duō bǐ sú zhě yě

这句话大意是:此所以 儒罕通人,学多鄙俗者也。

xī qí liè kāng zhuāng zhī dì duō shì rú lín yàn qǐ jié shí zhī gōng qún yīng zì yuǎn

这句话大意是:昔齐列康庄之第,多士如林,燕起碣石之宫,群英自远。

shì zhī sú yì fēng yí bì yóu shàng zhī suǒ hào fēi fū shèng míng yù shì yì wú yǐ zhèn sī tuí sú yǐ

现代白话:是知俗易风移,必由上之所好,非夫圣明御世,亦无以振斯颓俗了。

zì zhēng shuò bù yī jiāng sān bǎi nián shī shuō fēn lún wú suǒ qǔ zhèng

这句话大意是:自正朔不一, 将三百年,师说纷纶,无所取正。

gāo zǔ yīng qī zuǎn lì píng yī huán yǔ dùn tiān wǎng yǐ yǎn zhī bēn jīng bó yǐ lǐ zhī shè hǎo jué yǐ mí zhī yú shì sì hǎi jiǔ zhōu qiáng xué dài wèn zhī shì mǐ bù bì jí yān

现代白话:高祖膺期纂历,平一寰宇,顿天网以掩之,贲旌 帛以礼之,设好爵以縻之,于是四海九州强学待问之士,靡不毕集呢。

tiān zǐ nǎi zhěng wàn chéng lǜ bǎi liáo zūn wèn dào zhī yí guān shì diàn zhī lǐ

这句话大意是:天子乃整万 乘,率百僚,遵问道之仪,观释奠之礼。

bó shì qìng xuán hé zhī biàn shì zhōng jié chóng xí zhī ào kǎo zhèng wáng yì yán hé yì tóng jī zhì qún yí huàn rán bīng shì

这句话大意是:博士罄悬河之辩,侍中竭重席之奥,考正 亡逸,研核异同,积滞群疑,涣然冰释。

yú shì chāo zhuó qí xiù hòu shǎng zhū rú jīng yì dá hu sì fāng jiē qǐ hóng xiào

这句话大意是:于是超擢奇秀,厚赏诸儒,京邑达乎四方, 皆启黉校。

qí lǔ zhào wèi xué zhě yóu duō fù jí zhuī shī bù yuǎn qiān lǐ jiǎng sòng zhī shēng dào lù bù jué

这句话大意是:齐、鲁、赵、魏,学者尤多,负笈追师,不远千里,讲诵之声,道路不 绝。

zhōng zhōu rú yǎ zhī shèng zì hàn wèi yǐ lái yī shí ér yǐ

这句话大意是:中州儒雅之盛,自汉、魏以来,一时而已。

jí gāo zǔ mù nián jīng huá shāo jié bú yuè rú shù zhuān shàng xíng míng zhí zhèng zhī tú xián fēi dǔ hǎo

这句话大意是:及高祖暮年,精华稍竭,不悦儒术, 专尚刑名,执政之徒,咸非笃好。

jì rén shòu jiān suì fèi tiān xià zhī xué wéi cún guó zǐ yī suǒ dì zǐ qī shí èr rén

这句话大意是:既仁寿间,遂废天下之学,唯存国子一所,弟子 七十二人。

yáng dì jí wèi fù kāi xiáng xù guó zǐ jùn xiàn zhī xué shèng yú kāi huáng zhī chū

这句话大意是:炀帝即位,复开庠序,国子郡县之学,盛于开皇之初。

zhēng bì rú shēng yuǎn jìn bì zhì shǐ xiāng yǔ jiǎng lùn dé shī yú dōng dōu zhī xià nà yán dìng qí chà cì yī yǐ wén zòu yān

现代白话:征辟儒生,远近 毕至,使相与讲论得失于东都之下,纳言定其差次,一以闻奏呢。

yú shí jiù rú duō yǐ diāo wáng èr liú bá cuì chū lèi xué tōng nán běi bó jí jīn gǔ hòu shēng zuàn yǎng mò zhī néng cè

这句话大意是:于时旧儒多已凋 亡,二刘拔萃出类,学通南北,博极今古,后生钻仰,莫之能测。

suǒ zhì zhū jīng yì shū jìn shēn xián shī zōng zhī

这句话大意是:所制诸经义疏, 搢绅咸师宗之。

jì ér wài shì sì yí róng mǎ bù xī shī tú dài sàn dào zéi qún qǐ lǐ yì bù zú yǐ fáng jūn zi xíng fá bù zú yǐ wēi xiǎo rén kōng yǒu jiàn xué zhī míng ér wú hóng dào zhī shí

现代白话:既而外事四夷,戎马不息,师徒怠散,盗贼群起,礼义不足以防君 子,刑罚不足以威品行较差的人,空有建学之名,而无弘道之实。

qí fēng jiàn zhuì yǐ zhì miè wáng fāng lǐng jǔ bù zhī tú yì duō zhuǎn sǐ gōu hè

这句话大意是:其风渐坠,以至灭亡,方 领矩步之徒,亦多转死沟壑。

fán yǒu jīng jí zì cǐ jiē yān mò yú wēi chén yǐ

现代白话:凡有经籍,自此皆湮没于煨尘了。

suì shǐ hòu jìn zhī shì bù fù wén shī shū zhī yán jiē huái rǎng duó zhī xīn xiāng yǔ xiàn yú bú yì

这句话大意是:遂使后进之士不复 闻《诗》、《书》之言,皆怀攘夺之心,相与陷于不义。

chuán yuē xué zhě jiāng zhí bù xué zhě jiāng luò

这句话大意是:《传》曰:“学者将植, 不学者将落。

rán zé shèng shuāi shì xì xīng wáng yōu zài yǒu guó yǒu jiā zhě kě bù shèn yú

这句话大意是:”然则盛衰是系,兴亡攸在,有国有家者可不慎欤!

zhū rú yǒu shēn méi dào cún yí fēng kě xiǎng jiē cǎi qí yú lùn zhui zhī yú cǐ piān yún

这句话大意是:诸儒有身没道存, 遗风可想,皆采其余论,缀之于此篇云。

yuán shàn

这句话大意是:○元善。

yuán shàn hé nán luò yáng rén yě

这句话大意是:元善,河南洛阳人也。

zǔ chā wèi shì zhōng

这句话大意是:祖叉,魏侍中。

fù luō chū wèi liáng zhōu cì shǐ jí chā bèi zhū bēn yú liáng guān zhì zhēng běi dà jiāng jūn qīng jì èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:父罗,初为梁州刺史,及叉被诛,奔于 梁,官至征北大将军、青冀二州刺史。

shàn shǎo suí fù zhì jiāng nán xìng hào xué suì tōng shè wǔ jīng yóu míng zuǒ shì chuán

这句话大意是:善少随父至江南,性好学,遂通涉五经,尤 明《左氏传》。

jí hóu jǐng zhī luàn shàn guī yú zhōu

这句话大意是:及侯景之乱,善归于周。

wǔ dì shén lǐ zhī yǐ wéi tài zǐ gōng yǐn cì jué jiāng yáng xiàn gōng

这句话大意是:武帝甚礼之,以为太子宫尹,赐爵江阳县 公。

měi zhí jīng yǐ shòu tài zǐ

这句话大意是:每执经以授太子。

kāi huáng chū bài nèi shǐ shì láng shàng měi wàng zhī yuē rén lún yí biǎo yě

这句话大意是:开皇初,拜内史侍郎,上每望之曰:“人伦仪表也。

fán yǒu fū zòu cí qì yì yáng guān zhě zhǔ mù

这句话大意是:”凡有 敷奏,词气抑扬,观者属目。

chén shǐ yuán yā lái pìn shàng lìng shàn jiù guǎn shòu shū yā chū mén bù bài

这句话大意是:陈使袁雅来聘,上令善就馆受书,雅出门不拜。

shàn lùn jiù shì yǒu bài zhī yí yā bù néng duì suì bài chéng lǐ ér qù

这句话大意是:善论 旧事有拜之仪,雅不能对,遂拜,成礼而去。

hòu qiān guó zi jì jiǔ

这句话大意是:后迁国子祭酒。

shàng cháng qīn lín shì diàn mìng shàn jiǎng xiào jīng

这句话大意是:上尝亲临释奠,命善 讲《孝经》。

yú shì fū chén yì lǐ jiān zhī yǐ fěng jiàn

这句话大意是:于是敷陈义理,兼之以讽谏。

shàng dà yuè yuē wén jiāng yáng zhī shuō gèng qǐ zhèn xīn

这句话大意是:上大悦曰:“闻江阳之说,更起朕心。

lài juàn bǎi pǐ yī yī xí

这句话大意是:” 赉绢百匹,衣一袭。

shàn zhī tōng bó zài hé tuǒ zhī xià rán yǐ fēng liú yùn jiè fǔ yǎng kě guān yīn yùn qīng lǎng tīng zhě wàng juàn yóu shì wèi hòu jìn suǒ guī

这句话大意是:善之通博,在何妥之下,然以风流酝藉,俯仰可观,音韵清朗, 听者忘倦,由是为后进所归。

tuǒ měi huái bù píng xīn yù qū shàn

这句话大意是:妥每怀不平,心欲屈善。

yīn shàn jiǎng chūn qiū chū fā tí zhū rú bì jí

这句话大意是:因善讲《春秋》,初发题, 诸儒毕集。

shàn sī wèi tuǒ yuē míng wàng yǐ dìng xìng wú xiāng kǔ

这句话大意是:善私谓妥曰:“名望已定,幸无相苦。

tuǒ rán zhī

这句话大意是:”妥然之。

jí jiù jiǎng sì tuǒ suì yǐn gǔ jīn zhì yì yǐ nán shàn duō bù néng duì

这句话大意是:及就讲肆,妥遂引古 今滞义以难,善多不能对。

shàn shēn xián zhī èr rén yóu shì yǒu xì

这句话大意是:善深衔之,二人由是有隙。

shàn yǐ gāo jiǒng yǒu zǎi xiàng zhī jù cháng yán yú shàng yuē yáng sù cū shū sū wēi qiè péng yuán zhòu yuán mín zhèng shì yā ěr

这句话大意是:善以高颎有宰相之具,尝言 于上曰:“杨素粗疏,苏威怯芃,元胄、元旻,正似鸭耳。

kě yǐ fù shè jì zhě wéi dú gāo jiǒng

现代白话:能够付社稷者,唯独高 颎。

shàng chū rán zhī jí jiǒng dé zuì shàng yǐ shàn zhī yán wèi jiǒng yóu shuì shēn zé wàng zhī

这句话大意是:”上初然之,及颎得罪,上以善之言为颎游说,深责望之。

shàn yōu jù xiān huàn xiāo kě yú shì jí dòng ér zú shí nián liù shí

这句话大意是:善忧惧,先患消渴, 于是疾动而卒,时年六十。

xīn yàn zhī

这句话大意是:○辛彦之。

xīn yàn zhī lǒng xī dí dào rén yě

这句话大意是:辛彦之,陇西狄道人也。

zǔ shì xù wèi liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖世叙,魏凉州刺史。

fù líng fǔ zhōu huá zhōu cì shǐ

这句话大意是:父灵辅,周滑州刺史。

yàn zhī jiǔ suì ér gū bù jiāo fēi lèi bó shè jīng shǐ yǔ tiān shuǐ niú hóng tóng zhì hào xué

这句话大意是:彦之九 岁而孤,不交非类,博涉经史,与天水牛弘同志好学。

hòu rù guān suì jiā jīng zhào

这句话大意是:后入关,遂家京兆。

zhōu tài zǔ jiàn ér qì zhī yǐn wèi zhōng wài fǔ lǐ cáo cì yǐ yī mǎ zhū yù

这句话大意是:周太祖 见而器之,引为中外府礼曹,赐以衣马珠玉。

shí guó jiā cǎo chuàng bǎi dù yī shǐ cháo guì duō chū wǔ rén xiū dìng yí zhù wéi yàn zhī ér yǐ

这句话大意是:时国家草创,百度伊始,朝贵多出武 人,修定仪注,唯彦之而已。

xún bài zhōng shū shì láng

这句话大意是:寻拜中书侍郎。

jí zhōu mǐn dì shòu shàn yàn zhī yǔ shǎo zōng bó lú biàn zhuān zhǎng yí zhì

这句话大意是:及周闵帝受禅,彦之与少宗伯卢辩专 掌仪制。

míng wǔ shí lì zhí diǎn sì tài zhù lè bù yù zhèng sì cáo dài fū kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:明、武时,历职典祀,太祝、乐部、御正四曹大夫,开府仪同三司。

fèng shǐ yíng tū jué huáng hòu hái lài mǎ èr bǎi pǐ cì jué lóng mén xiàn gōng yì qiān hù

这句话大意是:奉使 迎突厥皇后还,赉马二百匹,赐爵龙门县公,邑千户。

xún jìn jué wǔ yuán jùn gōng jiā yì qiān hù

这句话大意是:寻进爵五原郡公,加邑千户。

xuān dì jí wèi bài shǎo zōng bó

这句话大意是:宣帝即位,拜少宗伯。

gāo zǔ shòu shàn chú tài cháng shǎo qīng gǎi fēng rèn chéng jùn gōng jìn wèi shàng kāi fǔ

这句话大意是:高祖受禅,除太常少卿,改封任城郡公,进位上开府。

xún zhuǎn guó zǐ jì jiǔ

这句话大意是:寻转 国子祭酒。

suì yú bài lǐ bù shàng shū yǔ mì shū jiān niú hóng zhuàn xīn lǐ

这句话大意是:岁余,拜礼部尚书,与秘书监牛弘撰《新礼》。

wú xīng chén zhòng míng wèi shuò xué gāo zǔ cháng lìng yàn zhī yǔ zhòng lùn yì zhòng bù néng kàng yú shì bì xí ér xiè yuē xīn jūn suǒ wèi jīn chéng tāng chí wú kě gōng zhī shì

这句话大意是:吴兴沈重名为硕学,高 祖尝令彦之与重论议,重不能抗,于是避席而谢曰:“辛君所谓金城汤池,无可攻 之势。

gāo zǔ dà yuè

这句话大意是:”高祖大悦。

hòu bài suí zhōu cì shǐ

这句话大意是:后拜随州刺史。

yú shí zhōu mù duō gòng zhēn wán wéi yàn zhī suǒ gòng bìng gòng jì zhī wù

这句话大意是:于时州牧多贡珍玩,唯彦之所贡,并供祭之物。

gāo zǔ shàn zhī gù wèi cháo chén yuē rén ān dé wú xué

这句话大意是:高祖善之,顾谓朝臣曰:“人安得无学!

yàn zhī suǒ gòng jī gǔ zhī lì yě

这句话大意是:彦之所贡,稽古之力也。

qiān lù zhōu cì shǐ qián hòu jù yǒu huì zhèng

这句话大意是:”迁潞州刺史, 前后俱有惠政。

yàn zhī yòu chóng xìn fú dào yú chéng nèi lì fú tú èr suǒ bìng shí wǔ céng

这句话大意是:彦之又崇信佛道,于城内立浮图二所,并十五层。

kāi huáng shí yī nián zhōu rén zhāng yuán bào sǐ shù rì nǎi sū yún yóu tiān shàng jiàn xīn gòu yī táng zhì jí chóng lì

这句话大意是:开皇十一年,州 人张元暴死,数日乃苏,云游天上,见新构一堂,制极崇丽。

yuán wèn qí gù rén yún lù zhōu cì shǐ xīn yàn zhī yǒu gōng dé zào cǐ táng yǐ dài zhī

这句话大意是:元问其故,人云潞州 刺史辛彦之有功德,造此堂以待之。

yàn zhī wén ér bú yuè

这句话大意是:彦之闻而不悦。

qí nián zú guān

这句话大意是:其年卒官。

shì yuē xuān

这句话大意是:谥曰宣。

yàn zhī zhuàn fén diǎn yī bù liù guān yī bù zhù wén yī bù xīn yào yī bù xīn lǐ yī bù wǔ jīng yì yì yī bù bìng xíng yú shì

这句话大意是:彦之撰 《坟典》一部,《六官》一部,《祝文》一部,《新要》一部,《新礼》一部, 《五经异义》一部,并行于世。

yǒu zi zhòng kān guān zhì yī shì lìng

这句话大意是:有子仲龛,官至猗氏令。

hé tuǒ xiāo gāi bāo kǎi

这句话大意是:何妥萧该包凯。

hé tuǒ zì qī fèng xi chéng rén yě

这句话大意是:何妥,字栖凤,西城人也。

fù xì hú tōng shāng rù shǔ suì jiā pí xiàn shì liáng wǔ líng wáng fēi zhǔ zhī jīn bó yīn zhì jù fù hào wèi xī zhōu dà gǔ

这句话大意是:父细胡,通商入蜀,遂家郫县,事梁武陵王妃,主 知金帛,因致巨富,号为西州大贾。

tuǒ shǎo jī jǐng bā suì yóu guó zǐ xué zhù jiào gù liáng xì zhī yuē rǔ jì xìng hé shì hè yè zhī hé wéi shì hé shuǐ zhī hé

现代白话:妥少机警,八岁游国子学,助教顾良戏之曰: “你既姓何,是荷叶之荷,为是河水之河?

yīng shēng dá yuē xiān shēng xìng gù shì juàn gù zhī gù shì xīn gù zhī gù

这句话大意是:”应声答曰:“先生姓顾,是眷顾之顾, 是新故之故?

zhòng xián yì zhī

这句话大意是:”众咸异之。

shí qī yǐ jì qiǎo shì xiāng dōng wáng hòu zhī qí cōng míng zhào wèi sòng shū zuǒ yòu

这句话大意是:十七,以技巧事湘东王,后知其聪明,召为诵书左右。

shí lán líng xiāo yì yǒu jùn cái zhù qīng yáng xiàng tuǒ zhù bái yáng tóu shí rén wèi zhī yǔ yuē shì yǒu liǎng jùn bái yáng hé tuǒ qīng yáng xiāo

这句话大意是:时兰陵萧亦有俊才,住青杨巷,妥住白杨头,时人为之语曰:“世有两俊,白杨 何妥,青杨萧。

qí jiàn měi rú cǐ

这句话大意是:”其见美如此。

jiāng líng xiàn zhōu wǔ dì yóu zhòng zhī shòu tài xué bó shì

这句话大意是:江陵陷,周武帝尤重之,授太学博士。

xuān dì chū yù lì wǔ hòu yǐ wèn rú zhě xīn yàn zhī duì yuē hòu yǔ tiān zi pǐ tǐ qí zūn bù yí yǒu wǔ

这句话大意是:宣帝初欲 立五后,以问儒者辛彦之,对曰:“后与天子匹体齐尊,不宜有五。

tuǒ bó yuē dì kù sì fēi shùn yòu èr fēi yì hé cháng shù

这句话大意是:”妥驳曰: “帝喾四妃,舜又二妃,亦何常数?

yóu shì fēng xiāng chéng xiàn bó

这句话大意是:”由是封襄城县伯。

gāo zǔ shòu shàn chú guó zǐ bó shì jiā tōng zhí sàn qí cháng shì jìn jué wèi gōng

这句话大意是:高祖受禅,除国子博士, 加通直散骑常侍,进爵为公。

tuǒ xìng jìng jí yǒu kǒu cái hǎo shì fēi rén wù

这句话大意是:妥性劲急,有口才,好是非人物。

shí nà yán sū wēi cháng yán yú shàng yuē chén xiān rén měi jiè chén yún wéi dú xiào jīng yī juàn zú kě lì shēn zhì guó hé yòng duō wèi

这句话大意是:时纳言苏威尝言于 上曰:“臣先人每诫臣云,唯读《孝经》一卷,足可立身治国,何用多为!

shàng yì rán zhī

这句话大意是:”上亦 然之。

tuǒ jìn yuē sū wēi suǒ xué fēi zhǐ xiào jīng

这句话大意是:妥进曰:“苏威所学,非止《孝经》。

jué fù ruò xìn yǒu cǐ yán wēi bù cóng xun shì qí bù xiào

这句话大意是:厥父若信有此言,威不从训,是其不 孝。

ruò wú cǐ yán miàn qī bì xià shì qí bù chéng

这句话大意是:若无此言,面欺陛下,是其不诚。

bù chéng bù xiào hé yǐ shì jūn

现代白话:不诚不孝,凭什么事君!

qiě fú zi yǒu yún bù dú shī wú yǐ yán bù dú lǐ wú yǐ lì

现代白话:且孔子有云:‘不读 《诗》无以言,不读《礼》无以立。

qǐ róng sū chāo jiào zǐ dú fǎn shèng rén zhī xun hu

这句话大意是:’岂容苏绰教子独反圣人之训吗?

wēi shí jiān lǐng wǔ zhí shàng shén qīn zhòng zhī tuǒ yīn zòu wēi bù kě xìn rèn

这句话大意是:”威时兼领 五职,上甚亲重之,妥因奏威不可信任。

yòu yǐ zhǎng tiān wén lǜ dù jiē bù chēng zhí tuǒ yòu shàng bā shì yǐ jiàn

这句话大意是:又以掌天文律度,皆不称职,妥又上八事 以谏:。

qí yī shì yuē chén wén zhī rén zé zhé wéi dì nán zhī

这句话大意是:其一事曰:臣闻知人则哲,惟帝难之。

kǒng zǐ yuē jǔ zhí cuò zhū wang zé mín fú jǔ wǎng cuò zhū zhí zé mín bù fú

现代白话:孔孔子说:“举直错诸枉则民服,举枉错 诸直则民不服。

yóu cǐ yán zhī zhèng zhī zhì luàn bì shèn suǒ jǔ gù jìn xián shòu shàng shǎng bì xián méng xiǎn lù

这句话大意是:”由此言之,政之治乱,必慎所举,故进贤受上赏,蔽贤蒙显戮。

chá jīn zhī jǔ rén liáng yì yú cǐ wú lùn chǎn zhí mò zé xián yú

这句话大意是:察今之举人,良异于此,无论谄直,莫择贤愚。

xīn yù chóng gāo zé qǐ jiā hóu shé zhī rèn

这句话大意是:心欲崇高,则起家喉舌之任;。

yì xū yì qū bì bái shǒu láng shǔ zhī guān

这句话大意是:意须 抑屈,必白首郎署之官。

rén zhī bù fú shí yóu yú cǐ

这句话大意是:人之不服,实由于此。

chén wén jué rén yú cháo yǔ shì gòng zhī xíng rén yú shì yǔ zhòng qì zhī

这句话大意是:臣闻爵人于朝,与士共之,刑人于 市,与众弃之。

fú jiàn liú xīn yù sòng ài rén rú zi měi yīng jué yù wú bù xún fǎng qún gōng xíng zhī bù làn jūn zhī míng yě

这句话大意是:伏见留心狱讼,爱人如子,每应决狱,无不询访群公,刑之不滥, 君之明也。

xíng jì rú cǐ jué yì yí rán

这句话大意是:刑既如此,爵亦宜然。

ruò yǒu mào gōng jiǎn zài dì xīn zhě biàn kě zhuó yòng

这句话大意是:若有懋功简在帝心者,便可擢用。

zì sī yǐ jiàng ruò xuǎn zhòng guān bì xū cān yǐ zhòng yì wù xìn yī rén zhī jǔ

这句话大意是:自斯以降,若 选重官,必须参以众议,勿信一人之举;。

zé shàng bù piān sī xià wú yuàn wàng

这句话大意是:则上不偏私,下无怨望。

qí èr shì yuē kǒng zǐ yún shì chá ē dǎng zé zuì wú yǎn bì

这句话大意是:其二事曰:孔子云:“是察阿党,则罪无掩蔽。

yòu yuē jūn zǐ zhōu ér bù bǐ xiǎo rén bǐ ér bù zhōu

现代白话:”又曰:“有德行的人周而不比,小 人比而不周。

suǒ wèi bǐ zhě jí ē dǎng yě

这句话大意是:”所谓比者,即阿党也。

wèi xīn zhī suǒ ài jì yǐ guāng huá róng xiǎn yóu jiā tí qiè

这句话大意是:谓心之所爱,既已光华荣显,犹加提挈;。

xīn zhī suǒ è jì yǐ shěn zhì qū rǔ báo yán bì nù

这句话大意是:心 之所恶,既已沈滞屈辱,薄言必怒。

tí qiè jì chéng bì xiāng yǎn bì zé qī shàng zhī xīn shēng yǐ

现代白话:提挈既成,必相掩蔽,则欺上之心生了;。

qū rǔ jì jiā zé yǒu yuàn hèn bàng dú zhī yán chū yǐ

现代白话:屈辱 既加,则有怨恨,谤讟之言出了。

fú yuàn guǎng jiā tì fǎng wù shǐ péng dǎng lù kāi wēi ēn zì rèn

这句话大意是:伏愿广加逖访,勿使朋党路开,威恩自任。

yǒu guó zhī huàn mò dà yú cǐ

这句话大意是:有国 之患,莫大于此。

qí sān shì yuē chén wén shùn jǔ shí liù zú suǒ wèi bā yuán bā kǎi yě

这句话大意是:其三事曰:臣闻舜举十六族,所谓八元、八恺也。

jì qí xián míng lǐ yōu jīn rì yóu fù zé cái shòu rèn bù xiāng qīn làn gù de sì mén yōng mù shù jì xián xī

这句话大意是:计其贤明,理优今日,犹复 择才授任,不相侵滥,故得四门雍穆,庶绩咸熙。

jīn guān yuán jí duō yòng rén shén shǎo yǒu yī rén shēn shàng nǎi jiān shù zhí wéi shì guó wú rén yě

这句话大意是:今官员极多,用人甚少,有一人 身上乃兼数职,为是国无人也?

wéi shì rén bù shàn yě

这句话大意是:为是人不善也?

jīn wàn shèng dà guó máo yàn bù shǎo zòng yǒu míng zhé wú yóu zì dá

这句话大意是:今万乘大国,髦彦不少,纵有明哲, 无由自达。

dōng fāng shuò yán yuē zūn zhī zé wèi jiāng bēi zhī zé wèi lǔ

这句话大意是:东方朔言曰:“尊之则为将,卑之则为虏。

sī yán xìn yǐ

现代白话:”斯言信了。

jīn dāng guān zhī rén bù duó dé liàng lì jì wú lǚ wàng fù shuō zhī néng zì fù fù yán zī shuǐ zhī qì bù lǜ yōu shēn zé zhòng wéi wèi zǒng lǐng bù duō ān sī chǒng rèn qīng bǐ quán zhóu hǎo zhì diān juě shí cǐ zhī yóu

这句话大意是:今当官之人, 不度德量力,既无吕望、傅说之能,自负傅岩、滋水之气,不虑忧深责重,唯畏总 领不多,安斯宠任,轻彼权轴,好致颠蹶,实此之由。

yì yuē dǐng shé zú fù gōng sù qí xíng wò xiōng

这句话大意是:《易》曰:“鼎折足,覆公 𫗧,其形渥,凶。

yán bù shèng qí rèn yě

这句话大意是:”言不胜其任也。

chén wén qióng lì jǔ zhòng bù néng wèi yòng

这句话大意是:臣闻穷力举重,不能为用。

fú yuàn gèng rèn xián liáng fēn cái cān zhǎng shǐ gè xíng yǒu yú lì zé zhù shì kāng zāi

现代白话:伏愿更任贤良,分 才参掌,使各行有余力,则庶事康啊。

qí sì shì yuē chén wén lǐ yún xī yán pò lǜ luàn míng gǎi zuò zhí zuǒ dào yǐ luàn zhèng zhě shā

这句话大意是:其四事曰:臣闻《礼》云:“析言破律,乱名改作,执左道以乱政者杀。

kǒng zǐ yuē réng jiù guàn hé bì gǎi zuò

现代白话:”孔 孔子说:“仍旧贯,何必改作。

fú jiàn bǐ nián yǐ lái gǎi zuò zhě duō yǐ

现代白话:”伏见比年以来,改作者多了。

zhì rú fàn wēi lòu kè shí zài bù chéng

这句话大意是:至如范威漏刻,十载 不成;。

zhào yì chǐ chēng qī nián fāng jué

这句话大意是:赵翊尺称,七年方决。

gōng sūn jì yū dàn yī fāng fèi yú jù wàn

这句话大意是:公孙济迂诞医方,费逾巨万;。

xú dào qìng huí hù zǐ wǔ mí hào yǐn shí

这句话大意是:徐道庆回互子午,糜耗 饮食。

cháng míng pò lǜ duō lì suì shí

这句话大意是:常明破律,多历岁时;。

wáng wò luàn míng céng wú jì jí

这句话大意是:王渥乱名,曾无纪极。

zhāng shān jū wèi zhī xīng wèi qián yǐ róu jiè tài cháng

这句话大意是:张山居未知星位,前已蹂藉太 常;。

cáo wèi zǔ bù shí běi chén jīn fù lín lì tài shǐ

这句话大意是:曹魏祖不识北辰,今复辚轹太史。

mò bù yòng qí duǎn jiàn biàn zì kuā pí yāo shè míng yù hòu xiāng wū wǎng

这句话大意是:莫不用其短见,便自夸毗,邀射名誉,厚相 诬罔。

qǐng jīn rì yǐ hòu yǒu rú cǐ zhě ruò qí yán bù yàn bì jiā zhòng fá zhù lìng yǒu suǒ wèi jì bù gǎn qīng zòu kuáng jiǎn

这句话大意是:请今日已后,有如此者,若其言不验,必加重罚,庶令有所畏忌,不敢轻奏 狂简。

qí yú wén duō bù zài

这句话大意是:其余文多不载。

shí sū wēi quán jiān shù sī xiān cháng yǐn wǔ gōng gù tuǒ yán zì fù fù yán zī shuǐ zhī qì yǐ cǐ jī shàng

这句话大意是:时苏威权兼数司,先尝隐武功,故妥言自负傅岩、滋水之气, 以此激上。

shū zòu wēi dà xián zhī

这句话大意是:书奏,威大衔之。

shí èr nián wēi dìng kǎo wén xué yòu yǔ tuǒ gēng xiāng hē dǐ

这句话大意是:十二年,威定考文学,又与妥更相诃诋。

wēi bó rán yuē wú hé tuǒ bù lǜ wú bó shì

这句话大意是:威勃然曰: “无何妥,不虑无博士!

tuǒ yīng shēng yuē wú sū wēi yì hé yōu wú zhí shì

这句话大意是:”妥应声曰:“无苏威,亦何忧无执事!

yóu shì yǔ wēi yǒu xì

这句话大意是:”由是与威有隙。

qí hòu shàng lìng tuǒ kǎo dìng zhōng lǜ tuǒ yòu shàng biǎo yuē

这句话大意是:其后上令妥考定钟律,妥又上表曰:。

chén wén míng zé yǒu lǐ lè yōu zé yǒu guǐ shén rán zé dòng tiān dì gǎn guǐ shén mò jìn yú lǐ yuè

这句话大意是:臣闻明则有礼乐,幽则有鬼神,然则动天地,感鬼神,莫近于礼乐。

yòu yún lè zhì zé wú yuàn lǐ zhì zé bù zhēng yī ràng ér zhì tiān xià zhě lǐ yuè zhī wèi yě

这句话大意是:又云乐至 则无怨,礼至则不争,揖让而治天下者,礼乐之谓也。

chén wén lè yǒu èr yī yuē jiān shēng èr yuē zhèng shēng

这句话大意是:臣闻乐有二,一曰奸声,二 曰正声。

fu jiān shēng gǎn rén ér nì qì yīng zhī nì qì chéng xiàng ér yín lè xìng yān

现代白话:夫奸声感人而逆气应之,逆气成象而淫乐兴呢。

zhèng shēng gǎn rén ér shùn qì yīng zhī shùn qì chéng xiàng ér hé lè xìng yān

现代白话:正声感人而顺气应之,顺 气成象而和乐兴呢。

gù lè xíng ér lún qīng ěr mù cōng míng xuè qì hé píng yí fēng yì sú tiān xià jiē níng

这句话大意是:故乐行而伦清,耳目聪明,血气和平,移风易俗,天下皆宁。

kǒng zǐ yuē fàng zhèng shēng yuǎn nìng rén

现代白话:孔孔子说:“放郑声,远佞人。

gù zhèng wèi sòng zhào zhī shēng chū nèi zé fā jí wài zé shāng rén

这句话大意是:”故郑、卫、宋、赵之声出,内则发疾,外则伤人。

shì yǐ gōng luàn zé huāng qí jūn jiāo

这句话大意是:是以宫乱则荒,其君骄;。

shāng luàn zé bēi qí guān huài

这句话大意是:商乱则陂,其官坏;。

jiǎo luàn zé yōu qí rén yuàn

这句话大意是:角乱则忧,其人怨;。

zhēng luàn zé āi qí shì qín

这句话大意是:征乱则哀,其事 勤;。

yǔ luàn zé wēi qí cái kuì

这句话大意是:羽乱则危,其财匮。

wǔ zhě jiē luàn zé guó wáng wú rì yǐ

现代白话:五者皆乱,则国亡无日了。

wèi wén hóu wèn zi xià yuē wú duān miǎn ér tīng gǔ lè zé yù mèi tīng zhèng wèi zhī yīn ér bù zhī juàn hé yě

现代白话:魏文侯问子夏曰:“我端冕而 听古乐则欲寐,听郑、卫之音而不知倦,何也?

zi xià duì yuē fu gǔ lè zhě shǐ zòu yǐ wén fù luàn yǐ wǔ xiū shēn jí jiā píng jūn tiān xià

这句话大意是:”子夏对曰:“夫古乐者,始奏以 文,复乱以武,修身及家,平均天下。

zhèng wèi zhī yīn zhě jiān shēng yǐ luàn ruò ér bù zhǐ yáo zá zǐ nǚ bù zhī fù zǐ

这句话大意是:郑、卫之音者,奸声以乱,溺而不止,飖杂 子女,不知父子。

jīn jūn suǒ wèn zhě lè yě suǒ ài zhě yīn yě

这句话大意是:今君所问者乐也,所爱者音也。

fu lè yǔ yīn xiāng jìn ér bù tóng wéi rén jūn zhě jǐn shěn qí hào wù

这句话大意是:夫乐与音,相近而不同,为人君 者,谨审其好恶。

àn shèng rén zhī zuò yuè yě fēi zhǐ gǒu yuè ěr mù ér yǐ yǐ

现代白话:”案圣人之作乐也,非止苟悦耳目而已了。

yù shǐ zài zōng miào zhī nèi jūn chén tóng tīng zhī zé mò bù hé jìng

这句话大意是:欲使在宗庙之内,君 臣同听之则莫不和敬;。

zài xiāng lǐ zhī nèi cháng yòu tóng tīng zhī zé mò bù hé shùn

这句话大意是:在乡里之内,长幼同听之则莫不和顺;。

zài guī mén zhī nèi fù zǐ tóng tīng zhī zé mò bù hé qīn

这句话大意是:在闺门之内,父子同 听之则莫不和亲。

cǐ xiān wáng lì lè zhī fāng yě

这句话大意是:此先王立乐之方也。

gù zhī shēng ér bù zhī yīn zhě qín shòu shì yě zhī yīn ér bù zhī lè zhě zhòng shù shì yě

这句话大意是:故知声而不知音者,禽兽是也,知音而不知 乐者,众庶是也。

gù huáng zhōng dà lǚ xián gē gàn qī tóng zǐ jiē néng wǔ zhī

这句话大意是:故黄钟大吕,弦歌干戚,僮子皆能儛之。

néng zhī lè zhě qí wéi jūn zǐ

现代白话:能知乐者,其唯有德行的人!

bù zhī shēng zhě bù kě yǔ yán yīn bù zhī yīn zhě bù kě yǔ yán lè zhī lè zé jǐ yú dào yǐ

现代白话:不知声者,不可与言音,不知音者,不可与言乐,知乐则几于道了。

zhòu wèi wú dào tài shī bào yuè qì yǐ bēn zhōu

这句话大意是:纣为无道,太 师抱乐器以奔周。

jìn jūn dé báo shī kuàng gù xī qīng zhǐ

这句话大意是:晋君德薄,师旷固惜清征。

shàng gǔ zhī shí wèi yǒu yīn yuè gǔ fù jī rǎng lè zài qí jiān

这句话大意是:上古之时,未有音乐,鼓腹击壤,乐在其间。

yì yuē xiān wáng zuò yuè chóng dé yīn jiàn zhī shàng dì yǐ pèi zǔ kǎo

这句话大意是:《易》曰:“先王作乐崇德,殷 荐之上帝,以配祖考。

zhì yú huáng dì zuò xián chí

这句话大意是:”至于黄帝作《咸池》,。

zhuān xū zuò liù jīng

这句话大意是:颛顼作《六茎》,。

dì kù zuò wǔ yīng

这句话大意是:帝喾作《五英》,。

yáo zuò dà zhāng

这句话大意是:尧作《大章》,。

shùn zuò dà sháo

这句话大意是:舜作《大韶》,。

yǔ zuò dà xià

这句话大意是:禹作《大夏》,。

tāng zuò dà hù

这句话大意是:汤作《大濩》,。

wǔ wáng zuò dà wǔ

这句话大意是:武王作《大武》,。

cóng xià yǐ lái

这句话大意是:从夏以来,。

nián dài jiǔ yuǎn

这句话大意是:年代久远,。

wéi yǒu míng zì

这句话大意是:唯有名字,。

qí shēng bù kě de wén

这句话大意是:其声不可得闻。

zì yīn zhì zhōu bèi yú shī sòng

这句话大意是:自殷至周,备于《诗》《颂》。

gù zì shèng xián yǐ xià duō xí lè zhě zhì rú fú xī jiǎn sè wén wáng zú qín zhòng ní jī qìng zǐ lù gǔ sè hàn gāo jī zhù yuán dì chuī xiāo

这句话大意是:故自圣贤已下,多习乐者,至如伏羲减瑟,文王足琴,仲尼击磬,子路鼓瑟,汉高 击筑,元帝吹箫。

hàn gāo zǔ zhī chū shū sūn tōng yīn qín lè rén zhì zōng miào zhī lè

这句话大意是:汉高祖之初,叔孙通因秦乐人制宗庙之乐。

yíng shén yú miào mén zòu jiā zhì zhī lè yóu gǔ jiàng shén zhī lè yě

这句话大意是:迎神于庙门,奏《嘉 至》之乐,犹古降神之乐也。

huáng dì rù miào mén zòu yǒng zhì zhī lè yǐ wéi xíng bù zhī jié yóu gǔ cǎi qí sì xià yě

这句话大意是:皇帝入庙门,奏《永至》之乐,以为行步之节,犹古 《采荠》、《肆夏》也。

qián dòu shàng jiàn zòu dēng gē zhī lè yóu gǔ qīng miào zhī gē yě

这句话大意是:干豆上荐,奏《登歌》之乐,犹古清庙之歌也。

dēng gē zài zhōng zòu xiū chéng zhī lè měi shén xiǎng yě

这句话大意是:《登歌》 再终,奏《休成》之乐,美神飨也。

huáng dì jiù dōng xiāng zuò dìng zòu yǒng ān zhī lè měi lǐ chéng yě

这句话大意是:皇帝就东厢坐定,奏《永安》之乐,美礼成也。

qí xiū chéng yǒng zhì èr qǔ shū sūn tōng suǒ zhì yě

这句话大意是:其《休成》、《永至》二曲,叔孙通所制也。

hàn gāo zǔ miào zòu wǔ dé wén shǐ wǔ xíng zhī wǔ dāng chūn qiū shí chén gōng zǐ wán bēn qí chén shì shùn hòu gù qí yǒu sháo lè kǒng zǐ zài qí wén sháo sān yuè bù zhī ròu wèi shì yě

这句话大意是:汉高祖庙奏《武德》、《文始》、 《五行》之儛,当春秋时,陈公子完奔齐,陈是舜后,故齐有《韶》乐,孔子在齐 闻《韶》,三月不知肉味是也。

qín shǐ huáng miè qí de qí sháo lè

这句话大意是:秦始皇灭齐,得齐《韶》乐。

hàn gāo zǔ miè qín sháo chuán yú hàn gāo zǔ gǎi míng wén shǐ yǐ shì bù xiāng xí yě

这句话大意是:汉高祖灭秦,《韶》 传于汉,高祖改名《文始》,以示不相袭也。

wǔ xíng wǔ zhě běn zhōu dà wǔ lè yě shǐ huáng gǎi yuē wǔ xíng

这句话大意是:《五行儛》者,本周《大武》乐也, 始皇改曰《五行》。

jí yú xiào wén fù zuò sì shí zhī rén wǔ yǐ shì tiān xià ān hé sì shí shùn yě

这句话大意是:及于孝文,复作四时之亻舞,以示天下安和,四时顺也。

xiào jǐng cǎi wǔ dé wǔ yǐ wéi zhāo dé xiào xuān yòu cǎi zhāo dé yǐ wéi shèng dé suī biàn qí míng dà dǐ jiē yīn qín jiù shì

这句话大意是:孝景 采《武德儛》以为《昭德》,孝宣又采《昭德》以为《盛德》,虽变其名,大抵皆 因秦旧事。

zhì yú wèi jìn jiē yòng gǔ lè

这句话大意是:至于魏、晋,皆用古乐。

wèi zhī sān zǔ bìng zhì lè cí

这句话大意是:魏之三祖,并制乐辞。

zì yǒng jiā bō yuè wǔ dōu qīng dàng lè shēng nán dù shì yǐ dà bèi jiāng dōng

这句话大意是:自永嘉播越,五都倾荡, 乐声南度,是以大备江东。

sòng qí yǐ lái zhì yú liáng dài suǒ xíng lè shì yóu jiē chuán gǔ sān yōng sì shǐ shí chēng dà shèng

这句话大意是:宋、齐已来,至于梁代,所行乐事,犹皆传古,三雍四 始,实称大盛。

jí hóu jǐng cuàn nì yuè shī fēn sǎn qí sì wǔ sān diào xī dù wěi qí

这句话大意是:及侯景篡逆,乐师分散,其四儛、三调,悉度伪齐。

qí shì suī zhī chuán shòu de qū ér bù yòng zhī yú zōng miào cháo tíng yě

这句话大意是:齐氏虽知传受, 得曲而不用之于宗庙朝廷也。

chén shǎo hǎo yīn lǜ liú yì guǎn xián nián suī qí lǎo pō jiē jì yì

这句话大意是:臣少好音律,留意管弦,年虽耆老,颇皆记忆。

jí dōng tǔ kè dìng lè rén xī fǎn fǎng qí dòu liú guǒ yún shì liáng rén suǒ jiào

这句话大意是:及东 土克定,乐人悉返,访其逗遛,果云是梁人所教。

jīn sān diào sì wǔ bìng jiē yǒu shǒu suī bù néng jīng shú yì pō jù yǎ shēng

这句话大意是:今三调、四儛并皆有手,虽不能 精熟,亦颇具雅声。

ruò lìng jiào xí chuán shòu zhù de liú chuán gǔ lè

这句话大意是:若令教习传授,庶得流传古乐。

rán hòu qǔ qí huì guī cuō qí zhǐ yào yīn xún sǔn yì gēng zhì jiā míng

这句话大意是:然后取其会归,撮其指要,因 循损益,更制嘉名。

gē shèng dé yú dāng jīn chuán yǎ zhèng yú lái yè qǐ bù měi yǔ

这句话大意是:歌盛德于当今,传雅正于来叶,岂不美与!

jǐn jù lù sān diào sì wǔ qū míng yòu zhì gē cí rú bié

这句话大意是:谨具录三调、四舞 曲名,又制歌辞如别。

qí yǒu shēng qū liú dàng bù kě yǐ chén yú diàn tíng zhě yì xī fù zhī yú hòu

现代白话:其有声曲流宕,不能够陈于殿庭者,亦悉附之于后。

shū zòu bié chì tài cháng qǔ tuǒ jié dù

这句话大意是:书奏,别敕太常取妥节度。

yú shì zuò qīng píng sè sān diào shēng yòu zuò bā yì bǐng duó jīn fú sì wǔ

这句话大意是:于是作清、平、瑟三调声,又作八佾、《鞞》、 《铎》、《巾》、《拂》四舞。

xiān shì tài cháng suǒ chuán zōng miào yǎ yuè shù shí nián wéi zuò dà lǚ fèi huáng zhōng

这句话大意是:先是,太常所传宗庙雅乐,数十年唯作大吕,废黄 钟。

tuǒ yòu yǐ shēn guāi gǔ yì nǎi zòu qǐng yòng huáng zhōng

这句话大意是:妥又以深乖古意,乃奏请用黄钟。

zhào xià gōng qīng yì cóng zhī

这句话大意是:诏下公卿议,从之。

é ér tuǒ zi wèi wéi mì shū láng yǒu zuì dāng xíng shàng āi zhī jiǎn sǐ lùn

这句话大意是:俄而妥子蔚为秘书郎, 有罪当刑,上哀之,减死论。

shì hòu ēn lǐ jiàn báo

这句话大意是:是后恩礼渐薄。

liù nián chū wèi lóng zhōu cì shǐ

这句话大意是:六年,出为龙州刺史。

shí yǒu fù jí yóu xué zhě tuǒ jiē wèi jiǎng shuō jiào shòu zhī

这句话大意是:时有负笈游学 者,妥皆为讲说教授之。

wèi cì shǐ zhēn lēi yú zhōu mén wài

这句话大意是:为《刺史箴》,勒于州门外。

zài zhí sān nián yǐ jí qǐng hái zhào xǔ zhī

这句话大意是:在职三年,以疾请还,诏许 之。

fù zhī xué shì

这句话大意是:复知学事。

shí shàng fāng shǐ sū kuí zài tài cháng cān yì zhōng lǜ

这句话大意是:时上方使苏夔在太常,参议钟律。

kuí yǒu suǒ jiàn yì cháo shì duō cóng zhī tuǒ dú bù tóng měi yán kuí zhī duǎn

这句话大意是:夔有所建议,朝士多从之,妥独 不同,每言夔之短。

gāo zǔ xià qí yì cháo chén duō pái tuǒ

这句话大意是:高祖下其议,朝臣多排妥。

tuǒ fù shàng fēng shì zhǐ chén dé shī dà dǐ lùn shí zhèng sǔn yì bìng zhǐ chì dāng shì péng dǎng

这句话大意是:妥复上封事,指陈得失,大抵论时 政损益,并指斥当世朋党。

yú shì sū wēi jí lì bù shàng shū lú kǎi shì láng xuē dào héng děng jiē zuò dé zuì

这句话大意是:于是苏威及吏部尚书卢恺、侍郎薛道衡等皆坐得罪。

chú yī zhōu cì shǐ bù xíng xún wèi guó zi jì jiǔ

这句话大意是:除 伊州刺史,不行,寻为国子祭酒。

zú guān

这句话大意是:卒官。

shì yuē sù

这句话大意是:谥曰肃。

zhuàn zhōu yì jiǎng shū shí sān juǎn xiào jīng yì shū sān juǎn zhuāng zi yì shū sì juǎn jí yǔ chén zhòng děng zhuàn sān shí liù kē guǐ shén gǎn yìng děng dà yì jiǔ juǎn fēng shàn shū yī juàn lè yào yī juàn wén jí shí juǎn bìng xíng yú shì

这句话大意是:撰《周易讲疏》十三卷,《孝经 义疏》三卷,《庄子义疏》四卷,及与沈重等撰《三十六科鬼神感应等大义》九卷, 《封禅书》一卷,《乐要》一卷,文集十卷,并行于世。

lán líng xiāo gāi zhě liáng pó yáng wáng huī zhī sūn yě

这句话大意是:兰陵萧该者,梁鄱阳王恢之孙也。

shǎo fēng yōu hóu

这句话大意是:少封攸侯。

liáng jīng zhōu xiàn yǔ hé tuǒ tóng zhì cháng ān

这句话大意是:梁荆州陷,与何妥同至长安。

xìng dǔ xué shī shū chūn qiū lǐ jì bìng tōng dà yì yóu jīng hàn shū shèn wéi guì yóu suǒ lǐ

这句话大意是:性 笃学,《诗》、《书》、《春秋》、《礼记》并通大义,尤精《汉书》,甚为贵游 所礼。

kāi huáng chū cì jué shān yīn xiàn gōng bài guó zǐ bó shì

这句话大意是:开皇初,赐爵山阴县公,拜国子博士。

fèng zhào shū yǔ tuǒ zhèng dìng jīng shǐ rán gè zhí suǒ jiàn dì xiāng shì fēi jiǔ ér bù néng jiù shàng qiǎn ér ba zhī

这句话大意是:奉诏书与妥正定经史,然各执所见, 递相是非,久而不能就,上谴而罢之。

gāi hòu zhuàn hàn shū jí wén xuǎn yīn yì xián wéi dāng shí suǒ guì

这句话大意是:该后撰《汉书》及《文选》音义,咸为当时 所贵。

dōng hǎi bāo kǎi zì hé lè

这句话大意是:东海包恺,字和乐。

qí xiōng yú míng wǔ jīng kǎi xī chuán qí yè

这句话大意是:其兄愉,明《五经》,恺悉传其业。

yòu cóng wáng zhòng tōng shòu shǐ jì hàn shū yóu chēng jīng jiū

这句话大意是:又从王仲通受《史记》、 《汉书》,尤称精究。

dà yè zhōng wèi guó zi zhù jiào

这句话大意是:大业中,为国子助教。

yú shí hàn shū xué zhě yǐ xiāo bāo èr rén wéi zōng jiàng

这句话大意是:于时《汉书》学者,以萧、包二人为 宗匠。

jù tú jiào shòu zhù lù zhě shù qiān rén zú mén rén wèi qǐ fén lì jié yān

现代白话:聚徒教授,著录者数千人,卒,门人为起坟立碣呢。

fáng huī yuǎn

这句话大意是:○房晖远。

fáng huī yuǎn zì chóng rú héng shān zhēn dìng rén yě

这句话大意是:房晖远,字崇儒,恒山真定人也。

shì chuán rú xué

这句话大意是:世传儒学。

huī yuǎn yòu yǒu zhì xíng zhì sān lǐ chūn qiū sān zhuàn shī shū zhōu yì jiān shàn tú wěi héng yǐ jiào shòu wèi wu

这句话大意是:晖远幼有志行,治《三礼》、 《春秋三传》、《诗》、《书》、《周易》,兼善图纬,恒以教授为务。

yuǎn fāng fù jí ér cóng zhě dòng yǐ qiān jì

这句话大意是:远方负笈 而从者,动以千计。

qí nán yáng wáng chāo wèi dìng zhōu cì shǐ wén qí míng zhào wèi bó shì

这句话大意是:齐南阳王绰为定州刺史,闻其名,召为博士。

zhōu wǔ dì píng qí sōu fǎng rú jùn huī yuǎn shǒu yìng pì mìng shòu xiǎo xué xià shì

这句话大意是:周武帝平齐,搜 访儒俊,晖远首应辟命,授小学下士。

jí gāo zǔ shòu shàn qiān tài cháng bó shì

这句话大意是:及高祖受禅,迁太常博士。

tài cháng qīng niú hóng měi chēng wèi wǔ jīng kù

这句话大意是:太常卿牛弘每称 为五经库。

lì bù shàng shū wéi shì kāng jiàn zhī wèi tài xué bó shì

这句话大意是:吏部尚书韦世康荐之,为太学博士。

xún yǔ pèi gōng zhèng yì xiū zhèng yuè zhāng

这句话大意是:寻与沛公郑译修正乐章。

dīng mǔ yōu jiě rèn

这句话大意是:丁母忧, 解任。

hòu shù suì shòu tiǎn kòu jiāng jūn fù wèi tài cháng bó shì

这句话大意是:后数岁,授殄寇将军,复为太常博士。

wèi jǐ zhuó wèi guó zi bó shì

这句话大意是:未几,擢为国子博士。

huì shàng lìng guó zǐ shēng tōng yī jīng zhě bìng xī jiàn jǔ jiāng zhuó yòng zhī

这句话大意是:会上令国子生 通一经者,并悉荐举,将擢用之。

jì cè wèn qì bó shì bù néng shí dìng zāng pǐ

这句话大意是:既策问讫,博士不能时定臧否。

jì jiǔ yuán shàn guài wèn zhī huī yuǎn yuē jiāng nán hé běi yì lì bù tóng bó shì bù néng biàn shè

这句话大意是:祭酒元善怪问之, 晖远曰:“江南、河北,义例不同,博士不能遍涉。

xué shēng jiē chí qí suǒ duǎn chēng jǐ suǒ cháng bó shì gè gè zì yí suǒ yǐ jiǔ ér bù jué yě

这句话大意是:学生皆持其所短,称己所长, 博士各各自疑,所以久而不决也。

jì jiǔ yīn lìng huī yuǎn kǎo dìng zhī huī yuǎn lǎn bǐ biàn xià chū wú yí zhì

这句话大意是:”祭酒因令晖远考定之,晖远览笔便下,初无疑 滞。

huò yǒu bù fú zhě huī yuǎn wèn qí suǒ chuán yì shū zhé wèi shǐ mò sòng zhī rán hòu chū qí suǒ duǎn zì shì wú gǎn shì fēi zhě

这句话大意是:或有不服者,晖远问其所传义疏,辄为始末诵之,然后出其所短,自是无敢饰 非者。

suǒ shì sì wǔ bǎi rén shù rì biàn jué zhū rú mò bù tuī qí tōng bó jiē zì yǐ wéi bù néng cè yě

这句话大意是:所试四五百人,数日便决,诸儒莫不推其通博,皆自以为不能测也。

xún fèng zhào yù xiū lìng shì

这句话大意是:寻奉诏 预修令式。

gāo zǔ cháng wèi qún chén yuē zì gǔ tiān zǐ yǒu nǚ lè hu

这句话大意是:高祖尝谓群臣曰:“自古天子有女乐吗?

yáng sù yǐ xià mò zhī suǒ chū suì yán wú nǚ lè

这句话大意是:”杨素以下莫知所出,遂言无 女乐。

huī yuǎn jìn yuē chén wén yǎo tiǎo shū nǚ zhōng gǔ lè zhī cǐ jí wáng zhě fáng zhōng zhī lè zhe yú yā sòng bù dé yán wú

这句话大意是:晖远进曰:“臣闻‘窈窕淑女,钟鼓乐之’,此即王者房中之乐,著于《雅 颂》,不得言无。

gāo zǔ dà yuè

这句话大意是:”高祖大悦。

rén shòu zhōng zú guān shí nián qī shí èr cháo tíng jiē xī yān fèng fù shén hòu zèng yuán wài sàn qí cháng shì

现代白话:仁寿中卒官,时年七十二,朝廷嗟惜呢,赗赙甚厚, 赠员外散骑常侍。

mǎ guāng

这句话大意是:○马光。

mǎ guāng zì róng bó wǔ ān rén yě

这句话大意是:马光,字荣伯,武安人也。

shǎo hǎo xué cóng shī shù shí nián zhòu yè bù xī tú shū chèn wěi mò bù bì lǎn yóu míng sān lǐ wèi rú zhě suǒ zōng

这句话大意是:少好学,从师数十年,昼夜不息,图书谶纬,莫不 毕览,尤明《三礼》,为儒者所宗。

kāi huáng chū gāo zǔ zhēng shān dōng yì xué zhī shì guāng yǔ zhāng zhòng ràng kǒng lóng dòu shì róng zhāng hēi nú liú zǔ rén děng jù zhì bìng shòu tài xué bó shì shí rén hào wèi liù rú

这句话大意是:开皇初,高祖征山东义学之士,光与张仲让、 孔笼、窦士荣、张黑奴、刘祖仁等俱至,并授太学博士,时人号为六儒。

rán jiē bǐ yě wú yí fàn cháo tíng bù zhī guì yě

这句话大意是:然皆鄙野 无仪范,朝廷不之贵也。

shì róng xún bìng sǐ

这句话大意是:士荣寻病死。

zhòng ràng wèi jǐ gào guī xiāng lǐ zhù shū shí juǎn zì yún cǐ shū ruò zòu wǒ bì wèi zǎi xiàng

这句话大意是:仲让未几告归乡里,著书十卷,自云此书若 奏,我必为宰相。

yòu shù yán xuán xiàng shì

这句话大意是:又数言玄象事。

zhōu xiàn liè shàng qí zhuàng jìng zuò zhū

这句话大意是:州县列上其状,竟坐诛。

kǒng lóng zhāng hēi nú liú zǔ rén wèi jǐ yì bèi qiǎn qù

这句话大意是:孔笼、张黑奴、刘祖仁 未几亦被谴去。

wéi guāng dú cún

这句话大意是:唯光独存。

cháng yīn shì diàn gāo zǔ qīn xìng guó zǐ xué wáng gōng yǐ xià bì jí

这句话大意是:尝因释奠,高祖亲幸国子学,王公以下毕集。

guāng shēng zuò jiǎng lǐ qǐ fā zhāng mén

这句话大意是:光升座讲 礼,启发章门。

yǐ ér zhū rú shēng yǐ cì lùn nàn zhě shí yú rén jiē dāng shí shuò xué guāng pōu xī yí zhì suī cí fēi jùn biàn ér lǐ yì hóng shàn lùn zhě mò cè qí qiǎn shēn xián gòng tuī fú shàng jiā ér láo yān

现代白话:已而诸儒生以次论难者十余人,皆当时硕学,光剖析疑滞,虽辞非 俊辨,而理义弘赡,论者莫测其浅深,咸共推服,上嘉而劳呢。

shān dōng sān lǐ xué zhě zì xióng ān shēng hòu wéi zōng guāng yī rén

这句话大意是:山东《三礼》学者, 自熊安生后,唯宗光一人。

chū jiào shòu yíng bó jiān mén tú qiān shù zhì shì duō fù jí cóng rù cháng ān

这句话大意是:初,教授瀛、博间,门徒千数,至是多负笈从入长安。

hòu shù nián dīng mǔ yōu guī xiāng lǐ suì yǒu zhōng yān zhī zhì

现代白话:后数年,丁母忧归乡里,遂有终呢之志。

yǐ jí zú yú jiā shí nián qī shí sān

这句话大意是:以疾卒于家,时年七十三。

liú zhuō

这句话大意是:○刘焯。

liú zhuō zì shì yuán xìn dōu chāng tíng rén yě

这句话大意是:刘焯,字士元,信都昌亭人也。

fù qià jùn gōng cáo

这句话大意是:父洽,郡功曹。

zhuō xī é guī bèi wàng gāo shì yuǎn cōng mǐn shěn shēn ruò bù hǎo nòng

这句话大意是:焯犀额龟背,望高视远,聪敏 沈深,弱不好弄。

shǎo yǔ hé jiān liú xuàn jié méng wèi you tóng shòu shī yú tóng jùn liú guǐ sī shòu zuǒ zhuàn yú guǎng píng guō mào cháng wèn lǐ yú fù chéng xióng ān shēng jiē bù zú yè ér qù

这句话大意是:少与河间刘炫结盟为友,同受《诗》于同郡刘轨思,受《左传》 于广平郭懋常,问《礼》于阜城熊安生,皆不卒业而去。

wǔ qiáng jiāo jīn qiáo liú zhì hǎi jiā sù duō fén jí zhuō yǔ xuàn jiù zhī dú shū xiàng jīng shí zài suī yī shí bù jì yàn rú yě

这句话大意是:武强交津桥刘智海家素多 坟籍,焯与炫就之读书,向经十载,虽衣食不继,晏如也。

suì yǐ rú xué zhī míng wèi zhōu bó shì

这句话大意是:遂以儒学知名,为州博 士。

cì shǐ zhào jiǒng yǐn wéi cóng shì jǔ xiù cái shè cè jiǎ kē

这句话大意是:刺史赵煚引为从事,举秀才,射策甲科。

yǔ zhù zuò láng wáng shào tóng xiū guó shǐ jiān cān yì lǜ lì réng zhí mén xià shěng yǐ dài gù wèn

这句话大意是:与著作郎王劭同修国史,兼参议律历, 仍直门下省,以待顾问。

é chú yuán wài jiāng jūn

这句话大意是:俄除员外将军。

hòu yǔ zhū rú yú mì shū shěng kǎo dìng qún yán

这句话大意是:后与诸儒于秘书省考定群言。

yīn jiǎ huán xiāng lǐ xiàn lìng wéi zhī yè yǐn wèi gōng cáo

这句话大意是:因假还乡里, 县令韦之业引为功曹。

xún fù rù jīng yǔ zuǒ pú yè yáng sù lì bù shàng shū niú hóng guó zǐ jì jiǔ sū wēi guó zǐ jì jiǔ yuán shàn bó shì xiāo gāi hé tuǒ tài xué bó shì fáng huī yuǎn cuī zōng dé jìn wáng wén xué cuī zé děng yú guó zi gòng lùn gǔ jīn zhì yì qián xián suǒ bù tōng zhě

这句话大意是:寻复入京,与左仆射杨素、吏部尚书牛弘、国子祭酒苏威、 国子祭酒元善、博士萧该、何妥、太学博士房晖远、崔宗德、晋王文学崔赜等于国 子共论古今滞义前贤所不通者。

měi shēng zuò lùn nàn fēng qǐ jiē bù néng qū yáng sù děng mò bù fú qí jīng bó

这句话大意是:每升座,论难锋起,皆不能屈,杨素等莫不服其精 博。

liù nián yùn luò yáng shí jīng zhì jīng shī wén zì mó miè mò néng zhī zhě fèng chì yǔ liú xuàn děng kǎo dìng

这句话大意是:六年,运洛阳《石经》至京师,文字磨灭,莫能知者,奉敕与刘炫等考定。

hòu yīn guó zi shì diàn yǔ xuàn èr rén lùn yì shēn cuò zhū rú xián huái dù hèn suì wèi fēi zhāng suǒ bàng chú míng wèi mín

这句话大意是:后 因国子释奠,与炫二人论义,深挫诸儒,咸怀妒恨,遂为飞章所谤,除名为民。

yú shì yōu yóu xiāng lǐ zhuān yǐ jiào shòu zhù shù wèi wu zī zī bù juàn

这句话大意是:于 是优游乡里,专以教授著述为务,孜孜不倦。

gǔ mǎ wáng zhèng suǒ chuán zhāng jù duō suǒ shì fēi

这句话大意是:贾、马、王、郑所传章句,多所是非。

jiǔ zhāng suàn shù zhōu bì qī yào lì shū shí yú bù tuī bù rì yuè zhī jīng liáng dù shān hǎi zhī shù mò bù hé qí gēn běn qióng qí mì ào

这句话大意是:《九章算术》、《周髀》、《七曜历书》十余部,推步日月之经,量度山海之术, 莫不核其根本,穷其秘奥。

zhe jī jí shí juǎn lì shū shí juǎn wǔ jīng shù yì bìng xíng yú shì

这句话大意是:著《稽极》十卷,《历书》十卷,《五经述议》,并行 于世。

liú xuàn cōng míng bó xué míng yà yú zhuō gù shí rén chēng èr liú yān

现代白话:刘炫聪明博学,名亚于焯,故时人称二刘呢。

tiān xià míng rú hòu jìn zhì yí shòu yè bù yuǎn qiān lǐ ér zhì zhě bù kě shèng shǔ

这句话大意是:天下名儒后进,质疑受业,不 远千里而至者,不可胜数。

lùn zhě yǐ wéi shù bǎi nián yǐ lái bó xué tōng rú wú néng chū qí yòu zhě

这句话大意是:论者以为数百年已来,博学通儒,无能出其右者。

rán huái bào bù kuàng yòu sè yú cái bù xíng shù xiū zhě wèi cháng yǒu suǒ jiào huì shí rén yǐ cǐ shǎo zhī

这句话大意是:然怀 抱不旷,又啬于财,不行束修者,未尝有所教诲,时人以此少之。

fèi tài zǐ yǒng wén ér zhào zhī wèi jí jìn yè zhào lìng shì shǔ wáng fēi qí hǎo yě jiǔ zhī bù zhì

这句话大意是:废太子勇闻而召 之,未及进谒,诏令事蜀王,非其好也,久之不至。

wáng wén ér dà nù qiǎn rén jiā sòng yú shǔ pèi zhī jūn fáng

这句话大意是:王闻而大怒,遣人枷送于蜀, 配之军防。

qí hòu diǎn xiào shū jí

这句话大意是:其后典校书籍。

wáng yǐ zuì fèi zhuō yòu yǔ zhū rú xiū dìng lǐ lǜ chú yún qí wèi

这句话大意是:王以罪废,焯又与诸儒修定礼律,除云骑尉。

yáng dì jí wèi qiān tài xué bó shì é yǐ jí qù zhí

这句话大意是:炀帝即位, 迁太学博士,俄以疾去职。

shù nián fù bèi zhēng yǐ dài gù wèn yīn shàng suǒ zhe lì shū yǔ tài shǐ lìng zhāng zhòu xuán duō bù tóng bèi bó bù yòng

这句话大意是:数年,复被征以待顾问,因上所著《历书》,与太史令 张胄玄多不同,被驳不用。

dà yè liù nián zú shí nián liù shí qī

这句话大意是:大业六年卒,时年六十七。

liú xuàn wèi zhī qǐng shì cháo tíng bù xǔ

这句话大意是:刘炫为之请谥,朝廷不许。

liú xuàn

这句话大意是:○刘炫。

liú xuàn zì guāng bó hé jiān jǐng chéng rén yě

这句话大意是:刘炫,字光伯,河间景城人也。

shǎo yǐ cōng mǐn jiàn chēng yǔ xìn dōu liú zhuō bì hù dú shū shí nián bù chū

这句话大意是:少以聪敏见称,与信都刘焯闭户读书,十年不 出。

xuàn móu zǐ jīng míng shì rì bù xuàn qiáng jì mò shí mò yǔ wèi chóu

这句话大意是:炫眸子精明,视日不眩,强记默识,莫与为俦。

zuǒ huà fāng yòu huà yuán kǒu sòng mù shù ěr tīng wǔ shì tóng jǔ wú yǒu yí shī

这句话大意是:左画方,右画圆,口诵,目数, 耳听,五事同举,无有遗失。

zhōu wǔ dì píng qí yíng zhōu cì shǐ yǔ wén gāng yǐn wèi hù cáo cóng shì

这句话大意是:周武帝平齐,瀛州刺史宇文亢引为户曹从事。

hòu cì shǐ li huì shǔ lǐ cáo cóng shì yǐ lì gàn zhī míng

这句话大意是:后刺史 李绘署礼曹从事,以吏干知名。

suì yú fèng chì yǔ zhù zuò láng wáng shào tóng xiū guó shǐ

这句话大意是:岁余,奉敕与著作郎王劭同修国史。

é zhí mén xià shěng yǐ dài gù wèn

这句话大意是:俄直门下省, 以待顾问。

yòu yǔ zhū shù zhě xiū tiān wén lǜ lì jiān yú nèi shǐ shěng kǎo dìng qún yán nèi shǐ lìng bó líng lǐ dé lín shén lǐ zhī

这句话大意是:又与诸术者修天文律历,兼于内史省考定群言,内史令博陵李德林甚礼 之。

xuàn suī biàn zhí sān xǐng jìng bù dé guān wèi xiàn sī zé qí fù yì

这句话大意是:炫虽遍直三省,竟不得官,为县司责其赋役。

xuàn zì chén yú nèi shǐ nèi shǐ sòng yì lì bù lì bù shàng shū wéi shì kāng wèn qí suǒ néng

这句话大意是:炫自陈于内史,内史送诣吏部, 吏部尚书韦世康问其所能。

xuàn zì wèi zhuàng yuē zhōu lǐ lǐ jì máo shī shàng shū gōng yáng zuǒ zhuàn xiào jīng lún yǔ kǒng zhèng wáng hé fú dù děng zhù fán shí sān jiā suī yì yǒu jīng cū bìng kān jiǎng shòu

这句话大意是:炫自为状曰:“《周礼》、《礼记》、《毛诗》、《尚 书》、《公羊》、《左传》、《孝经》、《论语》孔、郑、王、何、服、杜等注, 凡十三家,虽义有精粗,并堪讲授。

zhōu yì yí lǐ gǔ liáng yòng gōng chà shǎo

这句话大意是:《周易》、《仪礼》、《谷梁》,用功差少。

shǐ zi wén jí jiā yán měi shì xián sòng yú xīn

这句话大意是:史子文集,嘉言美事,咸诵于心。

tiān wén lǜ lì qióng hé wēi miào

这句话大意是:天文律历,穷核微妙。

zhì yú gōng sī wén hàn wèi cháng jiǎ shǒu

这句话大意是:至于公私文翰,未尝假手。

lì bù jìng bù xiáng shì rán zài cháo zhī míng zhī shì shí yú rén bǎo míng xuàn suǒ chén bù miù yú shì chú diàn nèi jiāng jūn

这句话大意是:” 吏部竟不详试,然在朝知名之士十余人,保明炫所陈不谬,于是除殿内将军。

shí niú hóng zòu qǐng gòu qiú tiān xià yí yì zhī shū xuàn suì wěi zào shū bǎi yú juǎn tí wèi lián shān yì lǔ shǐ jì děng lù shàng sòng guān qǔ shǎng ér qù

这句话大意是:时牛弘奏请购求天下遗逸之书,炫遂伪造书百余卷,题为《连山易》、《鲁史 记》等,录上送官,取赏而去。

hòu yǒu rén sòng zhī jīng shè miǎn sǐ zuò chú míng guī yú jiā yǐ jiào shòu wèi wu

这句话大意是:后有人讼之,经赦免死,坐除名,归于家,以教授 为务。

tài zǐ yǒng wén ér zhào zhī jì zhì jīng shī chì lìng shì shǔ wáng xiù qiān yán bù wǎng

这句话大意是:太子勇闻而召之,既至京师,敕令事蜀王秀,迁延不往。

shǔ wáng dà nù jiā sòng yì zhōu

这句话大意是:蜀王大怒,枷送益 州。

jì ér pèi wèi zhàng nèi měi shǐ zhí zhàng wèi mén wèi

这句话大意是:既而配为帐内,每使执杖为门卫。

é ér shì zhī diǎn xiào shū shǐ

这句话大意是:俄而释之,典校书史。

xuàn yīn nǐ qū yuán bǔ jū wèi shì tú yǐ zì jì

这句话大意是:炫因拟屈原《卜居》, 为《筮途》以自寄。

jí shǔ wáng fèi yǔ zhū rú xiū dìng wǔ lǐ shòu lǚ qí wèi

这句话大意是:及蜀王废,与诸儒修定《五礼》,授旅骑尉。

lì bù shàng shū niú hóng jiàn yì yǐ wéi lǐ zhū hóu jué bàng qī dài fū jiàng yī děng

这句话大意是:吏部尚书牛弘建议,以为礼诸侯 绝傍期,大夫降一等。

jīn zhī shàng zhù guó suī bù tóng gǔ zhū hóu bǐ dài fū kě yě guān zài dì èr pǐn yi jiàng bàng qīn yī děng

这句话大意是:今之上柱国,虽不同古诸侯,比大夫可也,官在第二品,宜 降傍亲一等。

yì zhě duō yǐ wéi rán

这句话大意是:议者多以为然。

xuàn bó zhī yuē gǔ zhī shì zhě zōng yī rén ér yǐ shù zǐ bù dé jìn

这句话大意是:炫驳之曰:“古之仕者,宗一人而已,庶子不得进。

yóu shì xiān wáng zhòng shì qí zōng zǐ yǒu fèn lù zhī yì

这句话大意是:由是先王重适,其宗子有分禄之义。

zú rén yǔ zōng zǐ suī shū yuǎn yóu fú cuī sān yuè liáng yóu shòu qí ēn yě

这句话大意是:族人与宗子虽疏远,犹服缞三月,良由受其恩 也。

jīn zhī shì zhě wèi yǐ cái shēng bù xiàn shì zhù yǔ gǔ jì yì hé jiàng zhī yǒu

这句话大意是:今之仕者,位以才升,不限适庶,与古既异,何降之有。

jīn zhī guì zhě duō hū jìn qīn ruò huò jiàng zhī mín dé zhī shū zì cǐ shǐ yǐ

现代白话:今之贵者,多忽近亲, 若或降之,民德之疏,自此始了。

suì qǐn qí shì

这句话大意是:”遂寝其事。

kāi huáng èr shí nián fèi guó zi sì mén jí zhōu xiàn xué wéi zhì tài xué bó shì èr rén xué shēng qī shí èr rén

这句话大意是:开皇二十年,废国子四门及州县学, 唯置太学博士二人,学生七十二人。

xuàn shàng biǎo yán xué xiào bù yí fèi qíng lǐ shén qiè gāo zǔ bù nà

这句话大意是:炫上表言学校不宜废,情理甚切,高祖不纳。

kāi huáng zhī mò guó jiā yīn shèng cháo yě jiē yǐ liáo dōng wéi yì

这句话大意是:开皇之末,国家殷盛,朝野皆以辽东为意。

xuàn yǐ wéi liáo dōng bù kě fá zuò fǔ yí lùn yǐ fěng yān dāng shí mò yǒu wù zhě

现代白话:炫以为辽东不可伐,作《抚夷论》以讽 呢,当时莫有悟者。

jí dà yè zhī jì sān zhēng bù kè xuàn yán fāng yàn

这句话大意是:及大业之季,三征不克,炫言方验。

yáng dì jí wèi niú hóng yǐn xuàn xiū lǜ lìng

这句话大意是:炀帝即位,牛弘引炫修律令。

gāo zǔ zhī shì yǐ dāo bǐ lì lèi duō xiǎo rén nián jiǔ cháng jiān shì shǐ rán yě

现代白话:高祖之世,以刀笔吏类多品行较差的人,年久长奸,势使 然也。

yòu yǐ fēng sú ling chi fù rén wú jié

这句话大意是:又以风俗陵迟,妇人无节。

yú shì lì gé zhōu xiàn zuǒ shǐ sān nián ér dài zhī jiǔ pǐn qī wú de zài jiào

这句话大意是:于是立格,州县佐史,三年而代之,九品妻无得 再醮。

xuàn zhe lùn yǐ wéi bù kě hóng jìng cóng zhī

这句话大意是:炫著论以为不可,弘竟从之。

zhū jùn zhì xué guān jí liú wài gěi lǐn jiē fā zì yú xuàn

这句话大意是:诸郡置学官,及流外给廪,皆发自于炫。

hóng cháng cóng róng wèn xuàn yuē àn zhōu lǐ shì duō ér fǔ shǐ shǎo jīn lìng shǐ bǎi bèi yú qián pàn guān jiǎn zé bù jì qí gù hé yě

这句话大意是:弘尝 从容问炫曰:“案《周礼》士多而府史少,今令史百倍于前,判官减则不济,其故 何也?

xuàn duì yuē gǔ rén wěi rèn zé chéng suì zhōng kǎo qí diàn zuì àn bù zhòng xiào wén bù fán xī fǔ shǐ zhī rèn zhǎng yào mù ér yǐ

这句话大意是:”炫对曰:“古人委任责成,岁终考其殿最,案不重校,文不繁悉,府史之 任,掌要目而已。

gǔ jīn bù tóng ruò cǐ zhī xiāng xuán yě shì fán zhèng bì zhí cǐ zhī yóu

这句话大意是:古今不同,若此之相悬也,事繁政弊,职此之由。

hóng yòu wèn wèi qí zhī shí lìng shǐ cóng róng ér yǐ jīn zé bù huáng níng shě qí shì hé yóu

这句话大意是:”弘又问: “魏、齐之时,令史从容而已,今则不遑宁舍,其事何由?

xuàn duì yuē qí shì lì zhōu bù guò shù shí sān fǔ xíng tái dì xiāng tǒng lǐng wén shū xíng xià bù guò shí tiáo

这句话大意是:”炫对曰:“齐氏立州 不过数十,三府行台,递相统领,文书行下,不过十条。

jīn zhōu sān bǎi qí fán yī yě

这句话大意是:今州三百,其繁一也。

wǎng zhě zhōu wéi zhì gāng jì jùn zhì shǒu chéng xiàn wéi lìng ér yǐ

这句话大意是:往 者州唯置纲纪,郡置守丞,县唯令而已。

qí suǒ jù liáo zé zhǎng guān zì pì shòu zhào fù rèn měi zhōu bù guò shù shí

这句话大意是:其所具僚,则长官自辟,受诏赴任,每州 不过数十。

jīn zé bù rán dà xiǎo zhī guān xī yóu lì bù xiān jiè zhī jī jiē shǔ kǎo gōng qí fán èr yě

这句话大意是:今则不然,大小之官,悉由吏部,纤介之迹,皆属考功,其繁二也。

shěng guān bù rú shěng shì shěng shì bù rú qīng xīn

这句话大意是:省 官不如省事,省事不如清心。

guān shì bù xǐng ér wàng cóng róng qí kě de hu

这句话大意是:官事不省而望从容,其可得吗?

hóng shén shàn qí yán ér bù néng yòng

这句话大意是:”弘甚善其言而不能 用。

nà yán yáng dá jǔ xuàn bó xué yǒu wén zhāng shè cè gāo dì chú tài xué bó shì

这句话大意是:纳言杨达举炫博学有文章,射策高第,除太学博士。

suì yú yǐ pǐn bēi qù rèn hái zhì cháng píng fèng chì zhuī yì xíng zài suǒ

这句话大意是:岁余,以品卑去任,还至 长平,奉敕追诣行在所。

huò yán qí wú xíng dì suì ba zhī guī yú hé jiān

这句话大意是:或言其无行,帝遂罢之,归于河间。

yú shí qún dào fēng qǐ gǔ shí yǒng guì jīng jí dào xi jiào shòu bù xíng

这句话大意是:于时群盗蜂起,谷食 踊贵,经籍道息,教授不行。

xuàn yǔ qī zǐ xiāng qù bǎi lǐ shēng wèn duàn jué yù yù bù dé zhì nǎi zì wèi zàn yuē

这句话大意是:炫与妻子相去百里,声问断绝,郁郁不得志,乃自为 赞曰:。

tōng rén sī mǎ xiàng rú yáng zi yún mǎ jì zhǎng zhèng kāng chéng děng jiē zì xù fēng huī chuán fāng lái yè

这句话大意是:通人司马相如、扬子云、马季长、郑康成等,皆自叙风徽,传芳来叶。

yú qǐ gǎn yǎng jūn xiān dá yí xiào zhòng kūn

这句话大意是:余岂敢 仰均先达,贻笑众昆。

dài yǐ rì pò sāng yú dà mìng jiāng jìn gù yǒu piāo líng mén tú yǔ sàn kè sǐ zhāo lù mái hún shuò yě qīn gù mò zhào qí xīn hòu rén bú jiàn qí jī dài jí yú chuǎn báo yán xiōng yì yí jí xíng mài chuán shì zhōu lǐ shǐ fu jiāng lái jùn zhé zhī yú bǐ zhì ěr

这句话大意是:待以日迫桑榆,大命将近,故友飘零,门徒雨散,溘死朝露, 埋魂朔野,亲故莫照其心,后人不见其迹,殆及余喘,薄言胸臆,贻及行迈,传示 州里,使夫将来俊哲知余鄙志耳。

yú cóng wǎn fā yǐ lái qì yú bái shǒu yīng hái wèi cí qīn suǒ shù chuí chu wèi cháng jiā cóng xué wèi míng shī suǒ qín jiǎ chu fú zhī jí

这句话大意是:余从绾发以来,迄于白首,婴孩为慈亲所恕,棰 楚未尝加,从学为明师所矜,榎楚弗之及。

jì hu dūn xù bāng zú jiāo jié děng yí zhòng wù qīng shēn xiān rén hòu jǐ

这句话大意是:暨乎敦叙邦族,交结等夷,重物轻身, 先人后己。

xī zài yòu ruò lè cān zhǎng zhě yuán jí qí ài shù jiē hòu shēng

这句话大意是:昔在幼弱,乐参长者,爰及耆艾,数接后生。

xué zé fú ér bù yàn huì zé láo ér bù juàn yōu qíng guǎ shì xīn shì fāng wéi

这句话大意是:学则服而不厌,诲则劳而 不倦,幽情寡适,心事方违。

nèi xǐng shēng píng gù xún zhōng shǐ qí dà xìng yǒu sì qí shēn hèn yǒu yī

这句话大意是:内省生平,顾循终始,其大幸有四,其深恨有一。

xìng běn yú bì jiā yè pín jù wèi fù xiōng suǒ ráo cè jìn shēn zhī mò suì de bó lǎn diǎn gào kuī shè jīn gǔ xiǎo shàn zhe yú qiū yuán xū míng wén yú bāng guó qí xìng yī yě

这句话大意是:性 本愚蔽,家业贫窭,为父兄所饶,厕缙绅之末,遂得博览典诰,窥涉今古,小善著 于丘园,虚名闻于邦国,其幸一也。

yǐn xiǎn rén jiān shěn fú shì sú shù tiǎn tú láo zhī zhí jiǔ zhí chéng dàn zhī shū míng bù guà yú bái jiǎn shì bù rǎn yú dān bǐ lì shēn lì xíng cán nǜ shí duō qǐ shǒu qǐ zú shù jī kě miǎn qí xìng èr yě

这句话大意是:隐显人间,沈浮世俗,数忝徒劳之职,久执城 旦之书,名不挂于白简,事不染于丹笔,立身立行,惭恧实多,启手启足,庶几可 免,其幸二也。

yǐ cǐ yōng xū lǚ dòng shén juàn yǐ cǐ bēi jiàn měi shēng tiān fǔ qí biāo jì lù bǐ yì yuān hóng zhěng xiāng sù yú fèng chí jì yán dòng yú lín gé cān yè zǎi fǔ zào qǐng qún gōng hòu lǐ shū ēn zēng róng gǎi jià qí xìng sān yě

这句话大意是:以此庸虚,屡动神眷,以此卑贱,每升天府,齐镳骥𫘧,比翼鹓鸿, 整缃素于凤池,记言动于麟阁,参谒宰辅,造请群公,厚礼殊恩,增荣改价,其幸 三也。

zhòu lòu fāng jǐn dà dié yǐ jiē tuì fǎn chū fú guī hái gù lǐ wán wén shǐ yǐ yí shén yuè yú niǎo yǐ sàn lǜ guān shěng yě wù dēng lín yuán zhǎo huǎn bù dài chē wú zuì wèi guì qí xìng sì yě

这句话大意是:昼漏方尽,大耋已嗟,退反初服,归骸故里,玩文史以怡神,阅鱼鸟以散虑, 观省野物,登临园沼,缓步代车,无罪为贵,其幸四也。

yǎng xiū míng zhī shèng shì kǎi dào jiào zhī ling chi dǎo xiān rú zhī yì guǐ shāng qún yán zhī wú huì chí wù fén diǎn lí gǎi pì miù xiū zhuàn shǐ bì tú shì shì chéng tiān wéi rén yuàn tú bù wǒ yǔ

这句话大意是:仰休明之盛世,慨道教之 陵迟,蹈先儒之逸轨,伤群言之芜秽,驰骛坟典,厘改僻谬,修撰始毕,图事适成, 天违人愿,途不我与。

shì lù wèi yí xué xiào jǐn fèi dào bù bèi yú dāng shí yè bù chuán yú shēn hòu

这句话大意是:世路未夷,学校尽废,道不备于当时,业不传于身后。

xián hèn quán rǎng shí zài cí hu

这句话大意是:衔恨 泉壤,实在兹吗?

qí shēn hèn yī yě

这句话大意是:其深恨一也。

shí zài jùn chéng liáng xiǎng duàn jué qí mén rén duō suí dào zéi āi xuàn qióng fá yì jùn chéng xià suǒ xuàn jùn guān nǎi chū xuàn yǔ zhī

这句话大意是:时在郡城,粮饷断绝,其门人多随盗贼,哀炫穷乏,诣郡城下索炫,郡官乃出 炫与之。

xuàn wèi zéi suǒ jiāng guò chéng xià bǎo

这句话大意是:炫为贼所将,过城下堡。

wèi jǐ zéi wèi guān jūn suǒ pò xuàn jī è wú suǒ yī fù tóu xiàn chéng

这句话大意是:未几,贼为官军所破,炫饥饿无所依,复投县城。

zhǎng lì yì xuàn yǔ zéi xiāng zhī kǒng wèi hòu biàn suì bì mén bù nà

这句话大意是:长吏意炫与贼相知,恐为后变,遂闭门不纳。

shì shí yè bīng hán yīn cǐ dòng něi ér sǐ shí nián liù shí bā

这句话大意是:是时夜冰寒,因此冻馁而死,时年六 十八。

qí hòu mén rén shì yuē xuān dé xiān shēng

这句话大意是:其后门人谥曰宣德先生。

xuàn xìng zào jìng pō pái xié duō zì jīn fá hǎo qīng wǔ dāng shì wèi zhí zhèng suǒ chǒu yóu shì guān tú bù suí

这句话大意是:炫性躁竞,颇俳谐,多自矜伐,好轻侮当世,为执政所丑,由是官途不遂。

zhe lún yǔ shù yì shí juǎn

这句话大意是:著 《论语述议》十卷,。

chūn qiū gōng mèi shí juǎn

这句话大意是:《春秋攻昧》十卷,。

wǔ jīng zhèng míng shí èr juǎn

这句话大意是:《五经正名》十二卷,。

xiào jīng shù yì wǔ juǎn

这句话大意是:《孝经述议》五卷,。

chūn qiū shù yì sì shí juǎn

这句话大意是:《春秋述议》四十卷,。

shàng shū shù yì èr shí juǎn

这句话大意是:《尚书述议》二十卷,。

máo shī shù yì sì shí juǎn

这句话大意是:《毛诗述议》四十卷,。

zhù shī xù yī juǎn

这句话大意是:《注诗序》一 卷,。

suàn shù yī juàn

这句话大意是:《算术》一卷,。

bìng xíng yú shì

这句话大意是:并行于世。

zhě huī

这句话大意是:○褚辉。

wú jùn zhě huī zì gāo míng yǐ sān lǐ xué chēng yú jiāng nán

这句话大意是:吴郡褚辉,字高明,以《三礼》学称于江南。

yáng dì shí zhēng tiān xià rú shù zhī shì xī jí nèi shǐ shěng xiāng cì jiǎng lùn huī bó biàn wú néng qū zhě yóu shì zhuó wèi tài xué bó shì

这句话大意是:炀帝时,征天下儒术之士,悉集 内史省,相次讲论,辉博辩,无能屈者,由是擢为太学博士。

zhuàn lǐ shū yī bǎi juǎn

这句话大意是:撰《礼疏》一百卷。

gù biāo

这句话大意是:○顾彪。

yú háng gù biāo zì zhòng wén míng shàng shū chūn qiū

这句话大意是:余杭顾彪,字仲文,明《尚书》、《春秋》。

yáng dì shí wéi mì shū xué shì zhuàn gǔ wén shàng shū shū èr shí juǎn

这句话大意是:炀帝时为秘书学士,撰《古文尚 书疏》二十卷。

lǔ shì dá

这句话大意是:○鲁世达。

yú háng lǔ shì dá yáng dì shí wéi guó zǐ zhù jiào zhuàn máo shī zhāng jù yì shū sì shí èr juǎn xíng yú shì

这句话大意是:余杭鲁世达,炀帝时为国子助教,撰《毛诗章句义疏》四十二卷,行于世。

zhāng chōng

这句话大意是:○张冲。

wú jùn zhāng chōng zì shū xuán

这句话大意是:吴郡张冲,字叔玄。

shì chén wèi zuǒ zhōng láng jiàng fēi qí hǎo yě nǎi tán sī jīng diǎn zhuàn chūn qiū yì lüè yì yú dù shì qī shí yú shì sāng fú yì sān juǎn xiào jīng yì sān juǎn lún yǔ yì shí juǎn qián hàn yīn yì shí èr juǎn

这句话大意是:仕陈为左中郎将,非其好也,乃覃思经典,撰《春秋义略》, 异于杜氏七十余事,《丧服义》三卷,《孝经义》三卷,《论语义》十卷,《前汉 音义》十二卷。

guān zhì hàn wáng shì dú

这句话大意是:官至汉王侍读。

wáng xiào jí

这句话大意是:○王孝籍。

píng yuán wáng xiào jí shǎo hǎo xué bó lǎn qún yán biàn zhì wǔ jīng pō yǒu wén gàn

这句话大意是:平原王孝籍,少好学,博览群言,遍治五经,颇有文干。

yǔ hé jiān liú xuàn tóng zhì yǒu shàn

这句话大意是:与河间刘炫同志友善。

kāi huáng zhōng zhào rù mì shū zhù wáng shào xiū guó shǐ

这句话大意是:开皇中,召入秘书,助王劭修国史。

shào bù zhī lǐ zài shěng duō nián ér bù miǎn shū shuì

这句话大意是:劭不之礼,在省多年,而不免输税。

xiào jí yù yù bù dé zhì zòu jì yú lì bù shàng shū niú hóng yuē

这句话大意是:孝籍郁郁 不得志,奏记于吏部尚书牛弘曰:。

qiè yǐ dú shì shí fū zé shēn dàn bú mèi jī hán qiè tǐ yì zú suì wú liáo

这句话大意是:窃以毒螫寔肤,则申旦不寐,饥寒切体,亦卒岁无聊。

hé zé

这句话大意是:何则?

tòng kǔ nán yǐ ān pín qióng yì wèi cù

这句话大意是:痛苦难以安,贫 穷易为蹙。

kuàng huái bào zhī nèi bīng huǒ shuò zhī gāo còu lǐ zhī jiān fēng shuāng qīn gǔ suǐ ān kě zé shé jiān chún tūn shēng yǐn qì è shēn yín zhī xiǎng rěn suān xīn zhī kù zāi

现代白话:况怀抱之内,冰火铄脂膏,腠理之间,风霜侵骨髓,安可𫜬舌缄唇,吞 声饮气,恶呻吟之响,忍酸辛之酷啊!

fú wéi míng shàng shū gōng dòng āi jīn zhī sè kāi kuān yù zhī huái hāi tuò zú yǐ huó kū lín chuī xū kě yòng fēi qióng yǔ

这句话大意是:伏惟明尚书公动哀矜之色,开宽裕之怀,咳 唾足以活枯鳞,吹嘘可用飞穷羽。

fēn jiāo lán zhī qì nuǎn bù bó zhī cí xǔ xiǎo rén zhī qǐng wén dà jūn zhī tīng

现代白话:芬椒兰之气,暖布帛之词,许品行较差的人之请,闻大君 之听。

suī fù shān chuān bù yuǎn guǐ shén zài cí xìn ér yǒu zhēng yán wú bù lǚ yóu kǒng zhěng nì chí yú yuán shǒu jiù jīng huǎn yú fú zú

这句话大意是:虽复山川不远,鬼神在兹,信而有征,言无不履,犹恐拯溺迟于援手,救经 缓于扶足。

dài yuè rén zhī zhōu jí qiú lǔ jiang zhī yún tī zé bì xuán yú gǎo shù zhī zhī méi yú shēn yuān zhī dǐ yǐ

现代白话:待越人之舟楫,求鲁匠之云梯,则必悬于槁树之枝,没于深渊之底了。

fu yǐ yī jiè pín rén qī nián zhí shěng kè yì bù miǎn qìng shǎng bù zhān mài gòng yǔ zhī tián gōng shì zhī zhī fèi yǒu ruò zi zhī lèi fá qiáng xiōng zhī chǎn

这句话大意是:夫以一介贫人,七年直省,课役不免,庆赏不沾,卖贡禹之田,供释之之费,有弱 子之累,乏强兄之产。

jiā yǐ lǎo mǔ zài táng guāng yīn chí mù hán shǔ wéi quē guān shān chāo yuǎn niè bì wéi qī qián tú yú miǎo yǐ lǘ zhī wàng zhāo xī yǐ qín

这句话大意是:加以老母在堂,光阴迟暮,寒暑违阙,关山超远,啮臂为期, 前途逾邈,倚闾之望,朝夕已勤。

xiè xiàng rú zhī bìng wú guān kě yǐ miǎn fā méi fú zhī kuáng fēi xian suǒ néng bì

现代白话:谢相如之病,无官能够免,发梅福之狂,非仙所 能避。

chóu jí shén hu lì guǐ rén shēng yì fu jīn shí

这句话大意是:愁疾甚乎厉鬼,人生异夫金石。

yíng hún qiě sàn kǒng shì yǔ wú zhēng jī hèn rù míng zé xū yuán ēn gù cǐ nǎi wáng jī suǒ yǐ zhì yán yīng hóu wèi zhī bù lè yě

这句话大意是:营魂且散,恐筮予无征,赍恨入冥,则虚缘 恩顾,此乃王稽所以致言,应侯为之不乐也。

qián bìn fà zhī nèi jū méi jié zhī jiān zǐ yě wèi zēng wén lí zhū suǒ bú jiàn shěn lún dōng guān liú zhì nán shǐ zhōng wú jiàn yǐn yǒng tóng mái bìn

这句话大意是:潜鬓发之内,居眉睫之间,子野未曾 闻,离朱所不见,沈沦东观,留滞南史,终无荐引,永同埋殡。

sān shì bù yí suī yóu jì mò shí nián bù tiáo shí fá zhī jǐ

这句话大意是:三世不移,虽由寂 寞,十年不调,实乏知己。

fū bù shì chū zhě shèng míng zhī jūn yě bù wàn yī zhě chéng xián zhī chén yě

这句话大意是:夫不世出者,圣明之君也,不万一者,诚贤之臣也。

yǐ fū bù shì chū ér féng bù wàn yī cǐ xiǎo rén suǒ yǐ wèi míng shàng shū xìng yě

现代白话:以 夫不世出而逢不万一,此品行较差的人所以为明尚书幸也。

zuò rén wù zhī yuán yùn quán héng zhī bǐng fǎn pī hú bái bù hǎo zī yī cǐ xiǎo rén wèi míng shàng shū bù qǔ yě

现代白话:坐人物之源,运铨衡之柄,反披 狐白,不好缁衣,此品行较差的人为明尚书不取也。

xī jīng yù wèi pōu yuè biàn hé zhī zú bǎi lǐ wèi yòng suì qín xi zhī shǒu

这句话大意是:昔荆玉未剖,刖卞和之足,百里未用, 碎禽息之首。

jū de yán zhī de yǒu néng yòng zhī zī zēng ěr mù zhī míng wú shǒu zú zhī cù dàn ér fú wèi shú zhī qí jiě

这句话大意是:居得言之地,有能用之资,增耳目之明,无手足之蹙,惮而弗为,孰 知其解!

fu guān huò bù chēng qí néng shì huò wèi shēn qí qū yī fū qiè yì yǔ liú tiān xià

这句话大意是:夫官或不称其能,士或未申其屈,一夫窃议,语流天下。

láo bú jiàn tú ān néng wú wàng

这句话大意是:劳不见图,安能 无望!

tǎng bìng wèi jí sǐ kuáng hái kè niàn hàn qióng chóu zhī jiǎn shǔ lí yōu zhī cí jì zhì yú qián xiū tōng xīn yú lái zhé shǐ qiān zǎi zhī xià āi qí bù yù zhuī jiù zhí shì yǒu diǎn qīng chén zé bù xiào zhī qū sǐ shēng wèi lèi xiǎo rén zhī zuì fāng qiě wèi kān

现代白话:傥病未及死,狂还克念,汗穷愁之简,属离忧之词,记志于前修,通心于来 哲,使千载之下,哀其不遇,追咎执事,有点清尘,则不肖之躯,死生为累,品行较差的人 之罪,方且未刊。

yuàn shǎo jiā lián mǐn liú xīn wú hū

这句话大意是:愿少加怜愍,留心无忽!

hóng yì zhī qí yǒu xué yè ér jìng bù dé diào

这句话大意是:弘亦知其有学业,而竟不得调。

hòu guī xiāng lǐ yǐ jiào shòu wèi yè zhōng yú jiā

这句话大意是:后归乡里,以教授为业,终于家。

zhù shàng shū jí shī zāo luàn líng luò

这句话大意是:注《尚书》 及《诗》,遭乱零落。

shǐ chén yuē gǔ yǔ yún róng tǐ bù zú guān yǒng lì bù zú shì zú xìng bù zú dào xiān zǔ bù zú chēng rán ér xiǎn wén sì fāng liú shēng hòu yìn zhě qí wéi xué hu

这句话大意是:史臣曰:古语云:“容体不足观,勇力不足恃,族姓不足道,先祖不足称,然 而显闻四方,流声后胤者,其唯学吗?

xìn zāi sī yán yě

现代白话:”信啊斯言也。

huī yuǎn róng bó zhī tú dǔ zhì bù juàn zì qiú zhū jǐ suì néng wén dào xià fēng chēng zhēn xí shàng

这句话大意是:晖远、荣伯之徒,笃志不倦, 自求诸己,遂能闻道下风,称珍席上。

huò jù tú qiān bǎi huò fú miǎn chéng xuān jiàn zhòng míng shí shí wéi jī gǔ zhī lì yě

这句话大意是:或聚徒千百,或服冕乘轩,见重明时,实惟 稽古之力也。

jiāng yáng cóng róng yǎ wàng fēng yùn xián yuǎn qīng tán gāo lùn jí shèn dāng nián

这句话大意是:江阳从容雅望,风韵闲远,清谈高论,籍甚当年;。

yàn zhī dūn jīng yuè shǐ dǐ shēn lì xíng zhì cún diǎn zhì dòng dǎo guī ju

这句话大意是:彦之敦经悦史,砥 身砺行,志存典制,动蹈规矩;。

hé tuǒ tōng shè jùn shuǎng shén qíng jǐng wù yā yǒu kǒu cái jiān shàn cí bǐ rán jié yǐ wéi zhí shī rú zhě zhī fēng yān

现代白话:何妥通涉俊爽,神情警悟,雅有口才,兼擅词笔, 然讦以为直,失儒者之风呢;。

liú zhuō dào guān jìn shēn shù qióng tiān xiàng jì jīng qiě bó dòng yōu jiū wēi míng shēn zhì yuǎn yuán liú bù cè shù bǎi nián lái sī rén ér yǐ

这句话大意是:刘焯道冠缙绅,数穷天象,既精且博,洞幽究微,铭 深致远,源流不测,数百年来,斯人而已;。

liú xuàn xué shí tōng rú cái kān chéng wù jiǔ liú qī lüè wú bù gāi lǎn suī tàn zé suǒ yǐn bù dǎi yú zhuō cái chéng yì shuō wén yǎ guò zhī

这句话大意是:刘炫学实通儒,才堪成务,九流七略, 无不该览,虽探赜索隐,不逮于焯,裁成义说,文雅过之。

bìng dào yà shēng zhī shí bù wǒ yǔ huò cái dēng yú xià shì huò něi qì yú gōu hè xī yǐ

现代白话:并道亚生知,时不我与, 或才登于下士,或馁弃于沟壑,惜了。

zi xià yǒu yán sǐ shēng yǒu mìng fù guì zài tiān

这句话大意是:子夏有言:“死生有命,富贵在天。

tiān zhī suǒ yǔ zhě cōng míng suǒ bù yǔ zhě guì shì shàng shèng qiě yóu bù miǎn zhuō xuàn qí rú mìng hé

这句话大意是:”天之 所与者聪明,所不与者贵仕,上圣且犹不免,焯、炫其如命何!

✦ You read 列传·卷四十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.