续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 13 of 220

宋纪·宋纪十三

PinyinModern Translation
Size

qǐ róu zhào yān mào zhēng yuè jǐn qiáng yǔ dà yuān xiàn shí èr yuè fán èr nián

这句话大意是:起柔兆阉茂正月,尽强圉大渊献十二月,凡二年。

tài zōng zhì rén yīng dào shén gōng shèng dé ruì liè dà míng guǎng xiào huáng dì yōng xī sān nián liáo tǒng hé sì nián

这句话大意是:○太宗至仁应道神功圣德睿烈大明广孝皇帝雍熙三年(辽统和四年)。

chūn zhēng yuè xīn wèi yòu wǔ wèi dà jiàng jūn cháng níng hóu dé lóng zú

这句话大意是:春,正月,辛未,右武卫大将军长宁侯德隆卒。

yǐ qí dì dé yí sì hóu pàn yí zhōu shí nián shí jiǔ

这句话大意是:以其弟德彝嗣侯,判沂州,时年十九。

shǔ fēi huáng rù jìng lì mín qǐng kǎn yì huǒ fén zhī dé yí yuē shàng tiān jiàng zāi shǒu tǔ zhī zuì yě

这句话大意是:属飞蝗入境,吏民请坎瘗火焚之,德彝曰:“上天降灾,守土之罪也。

nǎi zé gōng yǐn jiù zhāi jiè zhì dǎo ér huáng zì yì

这句话大意是:”乃责躬引咎,斋戒致祷,而蝗自殪。

bǐng zǐ liáo dū tǒng yē lǜ sè zhēn děng shàng tǎo nǚ zhēn suǒ huò shēng kǒu shí yú wàn mǎ èr shí yú wàn pǐ chū liáo shè qún mù shǐ sī mǎ dà fán xi

这句话大意是:丙子,辽都统耶律色珍等上讨女真所获生口十馀万,马二十馀万匹,初,辽设群牧使司,马大蕃息。

zhì shì de nǚ zhēn mǎ shì yì qiáng

这句话大意是:至是得女真马,势益强。

gēng chén yè lòu yī kè běi fāng yǒu shè qì rú chéng zhì míng bù sàn

这句话大意是:庚辰,夜漏一刻,北方有赦气如城,至明不散。

xiān shì zhī xióng zhōu kāi fēng hè lìng tú yǔ qí fù yuè zhōu cì shǐ huái pǔ jí wén sī shǐ xuē jì zhāo děng xiāng jì shàng yán qì dān zhǔ nián yòu guó shì jué yú qí mǔ hán dé ràng chǒng xìng yòng shì guó rén jí zhī qǐng chéng qí xìn yǐ qǔ yōu jì

这句话大意是:先是,知雄州开封贺令图与其父岳州刺史怀浦及文思使薛继昭等相继上言:“契丹主年幼,国事决于其母,韩德让宠幸用事,国人疾之,请乘其衅以取幽蓟。

dì shǐ yǒu yì běi fá

这句话大意是:”帝始有意北伐。

zhào yì qīn zhēng cān zhī zhèng shì li zhì shàng yán yuē yōu zhōu qì dān zhī yòu bì wáng shī wǎng jī bǐ bì jù zhāng

这句话大意是:诏议亲征,参知政事李至上言曰:“幽州,契丹之右臂,王师往击,彼必拒张。

gōng chéng zhī rén bù xià shù wàn bīng duō fèi guǎng shì xū guǎng bèi hóu liáng

这句话大意是:攻城之人,不下数万,兵多费广,势须广备糇粮。

jiǎ lìng yī rì kè píng dāng wèi shí xún zhǔn jì wèi zhī biān yǔ kě chōng cǐ hu

这句话大意是:假令一日克平,当为十旬准计,未知边庾可充此吗?

yòu fàn yáng zhī páng tǎn wú líng fù qù shān jì yuǎn qǔ shí yóu nán

这句话大意是:又,范阳之旁,坦无陵阜,去山既远,取石尤难。

jīn tāng zhī jiān fēi shí mò suì

这句话大意是:金汤之坚,非石莫碎。

chén yú yǐ wéi jīng shī tiān xià gēn běn bì xià bù lí niǎn gǔ gōng shǒu zōng miào shì dí rén yǐ xián xiá wèi yì zhào zhī yǎng wàng zhě cè zhī shàng yě

这句话大意是:臣愚以为京师天下根本,陛下不离辇毂,恭守宗庙,示敌人以闲暇,慰亿兆之仰望者,策之上也。

dà míng hé shuò zhī chōng wèi huò zàn zhù luán lù yáng yán zì jiāng yǐ zhuàng jūn wēi zhě cè zhī zhōng yě

这句话大意是:大名,河朔之冲卫,或暂驻銮辂,扬言自将,以壮军威者,策之中也。

ruò nǎi yuǎn tí shī lǚ qīn dǐ biān chuí běi yǒu dí bīng kě yú nán yǒu zhōng yuán wèi lǜ zé yè jū zhī kěn qiè duàn yāng zhī kuáng yú chén suī bù xiào chǐ zài èr xián hòu yě

这句话大意是:若乃远提师旅,亲抵边陲,北有敌兵可虞,南有中原为虑,则曳裾之恳切,断鞅之狂愚,臣虽不肖,耻在二贤后也。

gēng yín běi fá yǐ cáo bīn wèi yōu zhōu dào héng yíng qián jūn mǎ bù shuǐ lù dōu bù shǔ cuī yàn jìn fù zhī

这句话大意是:庚寅,北伐,以曹彬为幽州道行营前军马步水陆都部署,崔彦进副之;。

mǐ xìn wèi xī běi dào dōu bù shǔ dù yàn guī fù zhī yǐ qí zhòng chū xióng zhōu

这句话大意是:米信为西北道都部署,杜彦圭副之,以其众出雄州;。

tián zhòng jìn wèi dìng zhōu lù dōu bù shǔ chū fēi hú

这句话大意是:田重进为定州路都部署,出飞狐。

wù xū cān zhī zhèng shì li zhì yǐ jí ba wèi lǐ bù shì láng

这句话大意是:戊戌,参知政事李至以疾罢为礼部侍郎。

èr yuè rén zǐ yǐ pān měi wèi yún yīng shuò děng zhōu dū bù shǔ yáng yè fù zhī chū yàn mén

这句话大意是:二月,壬子,以潘美为云、应、朔等州都部署,杨业副之,出雁门。

li jì qiān jiàng yú liáo liáo yǐ wéi dìng nán jié dù shǐ dū du xià zhōu zhū jūn shì

这句话大意是:李继迁降于辽,辽以为定难节度使、都督夏州诸军事;。

jì chōng wèi fù shǐ

这句话大意是:继冲为副使。

sān yuè guǐ yǒu cáo bīn yǔ liáo bīng zhàn gù ān nán kè qí chéng

这句话大意是:三月,癸酉,曹彬与辽兵战固安南,克其城。

dīng chǒu zhòng jìn pò zhī yú fēi gū běi

这句话大意是:丁丑,重进破之于飞孤北。

pān měi zì xi xíng rén yǔ liáo zhàn yòu shèng zhī zhú běi zhì huán zhōu

这句话大意是:潘美自西陉人,与辽战,又胜之,逐北至寰州;。

gēng chén cì shǐ zhào yàn xīn jǔ zhōu jiàng

这句话大意是:庚辰,刺史赵彦辛举州降。

bīn yòu bài liáo shī yú zhuō zhōu dōng chéng shèng gōng qí běi mén xīn sì kè zhī

这句话大意是:彬又败辽师于涿州东,乘胜攻其北门,辛巳,克之。

pān měi jìn wéi shuò zhōu qí shǒu jiāng zhào xī zàn jǔ chéng jiàng

这句话大意是:潘美进围朔州,其守将赵希赞举城降。

liáo yǐ nán jīng liú shǒu yē lǜ xiū gé dāng cáo bīn zhī shī yǐ yē lǜ sè zhēn wèi dū tǒng lǜ shī dāng pān měi děng

这句话大意是:辽以南京留守耶律休格当曹彬之师,以耶律色珍为都统,率师当潘美等。

liáo zhǔ yǐ qīn zhēng gào yú líng miào shān chuān yǔ tài hòu zhù jūn tuo luó kǒu qù zhū bù bīng yǐ wéi yìng yuán

这句话大意是:辽主以亲征告于陵庙山川,与太后驻军驼罗口,趣诸部兵以为应援;。

yòu mìng lín yá qín dé lǜ bīng shǒu píng zhōu zhī hǎi àn yǐ bèi nán shī

这句话大意是:又命林牙勤德率兵守平州之海岸,以备南师。

tián zhòng jìn zhì fēi hú běi liáo jì zhōu fáng yù shǐ dà péng yì kāng zhōu cì shǐ mǎ yūn mǎ jūn zhǐ huī shǐ hé wàn tōng lǜ zhòng lái yuán

这句话大意是:田重进至飞狐北,辽冀州防御使大鹏翼、康州刺史马赟、马军指挥使何万通率众来援。

zhòng jìn mìng jīng sì chū zhàn yī rì wǔ qī hé liáo shī bù shèng jiāng dùn qù zhòng jìn suì yǐ dà jūn chéng zhī shēng qín péng jì yūn wàn tōng děng

这句话大意是:重进命荆嗣出战,一日五七合,辽师不胜,将遁去,重进遂以大军乘之,生擒鹏冀、赟、万通等。

cáo bīn rù zhuō zhōu qiǎn bù jiàng li jì xuān děng lǐng qīng jì dù zhuō hé chān dí shì

这句话大意是:曹彬入涿州,遣部将李继宣等领轻骑渡涿河,觇敌势。

yǐ yǒu liáo jiāng lǜ zhòng lái gōng jì xuān jī pò zhī

这句话大意是:乙酉,辽将率众来攻,继宣击破之。

dīng hài pān měi zhuǎn gōng yīng zhōu qí shǒu jiāng jǔ chéng jiāng

这句话大意是:丁亥,潘美转攻应州,其守将举城将。

sī mén yuán wài láng wáng yán fàn yǔ mì shū chéng lù tǎn róng chéng xiàn zhǔ bù tián biàn shù shì liú áng zuò móu bù guǐ qì shì

这句话大意是:司门员外郎王延范与秘书丞陆坦、戎城县主簿田辩、术士刘昂,坐谋不轨弃市。

gēng yín wǔ níng jūn jié dù shǐ tóng píng zhāng shì qí guó gōng chén hóng jìn zú

这句话大意是:庚寅,武宁军节度使、同平章事岐国公陈洪进卒。

tián zhòng jìn wéi fēi hú lìng dà péng yì zhì chéng xià yù qí shǒu jiāng mǎ bù dōu zhǐ huī shǐ lǚ xíng dé děng

这句话大意是:田重进围飞狐,令大鹏翼至城下谕其守将马步都指挥使吕行德等;。

xīn mǎo xíng dé yǔ fù dōu zhǐ huī shǐ zhāng jì cóng mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ liú zhī jìn jǔ chéng jiàng

这句话大意是:辛卯,行德与副都指挥使张继从、马军都指挥使刘知进举城降。

zhào shēng qí xiàn wèi fēi hú jūn

这句话大意是:诏升其县为飞狐军。

zhòng jìn yòu wéi líng qiū bǐng shēn qí shǒu jiāng bù jūn dōu zhǐ huī shǐ mù chāo jǔ chéng jiàng

这句话大意是:重进又围灵丘,丙申,其守将步军都指挥使穆超举城降。

shì yuè shǐ yòng shì rén wèi sī lǐ pàn guān

这句话大意是:是月,始用士人为司理判官。

zhào quán tíng gòng jǔ

这句话大意是:诏权停贡举。

xià sì yuè jǐ hài shuò liáo zhǔ cì nán jīng běi jiāo

这句话大意是:夏,四月,己亥朔,辽主次南京北郊。

xīn hài pān měi kè yún zhōu

这句话大意是:辛亥,潘美克云州。

rén yín mǐ xìn dà pò liáo shī yú xīn chéng

这句话大意是:壬寅,米信大破辽师于新城。

dīng wèi yǐ jià bù yuán wài láng liáng yì zhī yīng zhōu jiān chá yù shǐ zhāng lì shè zhī shuò zhōu yòu zàn shàn dài fū mǎ wù chéng tóng zhī huán zhōu

这句话大意是:丁未,以驾部员外郎梁裔知应州,监察御史张利涉知朔州,右赞善大夫马务成同知寰州。

jǐ yǒu tián zhòng jìn yòu pò liáo shī yú fēi hú běi shā qí èr jiāng

这句话大意是:己酉,田重进又破辽师于飞狐北,杀其二将。

rén zǐ mìng zuǒ shí yí zhāng shū tóng zhī yún zhōu

这句话大意是:壬子,命左拾遗张舒同知云州。

yǐ mǎo tián zhòng jìn zhì wèi zhōu zuǒ yòu dōu yā yá li cún zhāng xǔ yàn qīn děng shā qí jié dù shǐ xiāo mò li zhí jiān chéng shǐ gěng shào zhōng jǔ chéng jiàng

这句话大意是:乙卯,田重进至蔚州,左右都押衙李存璋、许彦钦等杀其节度使萧默哩,执监城使耿绍忠,举城降。

yǐ chóng yí shǐ wèi zhèn zhī wèi zhōu

这句话大意是:以崇仪使魏震知蔚州。

liáo yuán bīng dà zhì zhòng jìn jūn yǔ liáo shī zhuǎn zhàn shí jūn jiào wǔ bèi qí sì xī yǐ zhàn sǐ zhì dà lǐng wéi jīng sì lì dòu liáo shī shǐ què suì dìng wèi zhōu

这句话大意是:辽援兵大至,重进军与辽师转战,时军较五辈,其四悉已战死,至大岭,惟荆嗣力斗,辽师始却,遂定蔚州。

shì yì yě biān mín zhī xiāo yǒng zhě jìng tuán jié yǐ yù dí huò yè rù chéng lěi zhǎn qǔ shǒu jí lái guī

这句话大意是:是役也,边民之骁勇者竞团结以御敌,或夜入城垒,斩取首级来归。

dì wén ér jiā zhī yuē cǐ děng shēng zhǎng biān chuí xián xí zhàn dòu ruò míng lì shǎng gé bì dà yǒu yìng mù zhě

这句话大意是:帝闻而嘉之,曰:“此等生长边陲,闲习战斗,若明立赏格,必大有应募者。

nǎi xià zhào mù mín yǒu néng jiū hé yìng yuán wáng shī zhě zī yǐ liáng shí jiǎ yǐ bīng jiǎ qín qiú háo zhě suí zhí míng gāo xià bǔ shǔ

这句话大意是:”乃下诏,募民“有能纠合应援王师者,资以粮食,假以兵甲,擒酋豪者,随职名高下补署。

huò shēng kǒu zhě rén shǎng qián wǔ qiān de shǒu jí zhě sān qiān

这句话大意是:获生口者,人赏钱五千,得首级者三千;。

mǎ shàng děng shí qiān zhōng qī qiān xià wǔ qiān

这句话大意是:马上等十千,中七千,下五千。

píng yōu zhōu hòu yuàn zài jūn zhě yōu yǔ cún lù yuàn guī nóng zhě gěi fù sān nián

这句话大意是:平幽州后,愿在军者,优与存录,愿归农者,给复三年。

zì shì yìng mù zhě yì zhòng

这句话大意是:”自是应募者益众。

chū cáo bīn yǔ zhū jiāng rù cí dì wèi bīn yuē pān měi zhī shī dàn lìng xiān qū yún yīng qīng děng yǐ shí yú wàn zhòng shēng yán qǔ yōu zhōu qiě chí zhòng huǎn xíng wú tān xiǎo lì yǐ yào dí

这句话大意是:初,曹彬与诸将入辞,帝谓彬曰:“潘美之师,但令先趋云、应,卿等以十馀万众声言取幽州,且持重缓行,毋贪小利以要敌。

dí wén dà bīng zhì bì cuì jìn bīng yú yōu zhōu bīng jì jù zé bù xiá wèi yuán yú shān hòu yǐ

现代白话:敌闻大兵至,必萃劲兵于幽州,兵既聚,则不暇为援于山后了。

jì ér pān měi xiān xià huán shuò yún yīng děng zhōu tián zhòng jìn yòu qǔ fēi hú líng qiū wèi zhōu duō de shān hòu yào hài zhī dì ér bīn děng yì lián shōu xīn chéng gù ān xià zhuō zhōu bīng shì dà zhèn

这句话大意是:”既而潘美先下寰、朔、云、应等州,田重进又取飞狐、灵丘、蔚州,多得山后要害之地,而彬等亦连收新城、固安,下涿州,兵势大振。

měi jié zòu zhì dì pō yà bīn jìn jūn zhī sù qiě yōu qì dān duàn liáng dào

这句话大意是:每捷奏至,帝颇讶彬进军之速,且忧契丹断粮道。

bīn zhì zhuō zhōu liáo nán jīng liú shǒu yē lǜ xiū gé yǐ bīng shǎo bù chū zhàn yè zé lìng qīng jì lüè dān ruò yǐ xié yú zhòng zhòu zé yǐ jīng ruì zhāng qí shì shè fú lín mǎng jué wǒ liáng dào

这句话大意是:彬至涿州,辽南京留守耶律休格以兵少不出战,夜则令轻骑掠单弱以胁馀众,昼则以精锐张其势,设伏林莽,绝我粮道。

bīn liú shí yú rì shí jǐn nǎi tuì shī xióng zhōu yǐ yuán gòng kuì

这句话大意是:彬留十馀日,食尽,乃退师雄州以援供馈。

dì wén zhī dà hài yuē qǐ yǒu dí rén zài qián ér què jūn yǐ yuán chú sù hu

这句话大意是:帝闻之大骇,曰:“岂有敌人在前,而却军以援刍粟吗?

hé shī cè zhī shén yě

这句话大意是:何失策之甚也!

jí qiǎn shǐ zhǐ zhī lìng wù fù qián yǐn shī yuán bái gōu hé yǔ mǐ xìn jūn jiē àn bīng xù ruì yǐ zhāng xī shī zhī shì

这句话大意是:”亟遣使止之,令“勿复前,引师缘白沟河与米信军接,按兵蓄锐以张西师之势。

dài měi děng jǐn lüè shān hòu zhī de huì zhòng jìn dōng xià qū yōu zhōu yǔ bīn xìn hé yǐ quán shī zhì dí bì shèng zhī dào yě

这句话大意是:待美等尽略山后之地,会重进东下趋幽州,与彬、信合,以全师制敌,必胜之道也。

shí bīn suǒ bù zhū jiāng wén měi jí zhòng jìn lèi zhàn huò lì zì yǐ wò zhòng bīng bù néng yǒu suǒ gōng qǔ móu huà fēng qǐ gēng xiāng máo dùn bīn bù néng zhì nǎi guǒ wǔ shí rì liáng zài wǎng gōng zhuō zhōu

这句话大意是:时彬所部诸将闻美及重进累战获利,自以握重兵不能有所攻取,谋画蜂起,更相矛盾,彬不能制,乃裹五十日粮,再往攻涿州。

shí liáo zhǔ cì zhōu dōng wǔ shí lǐ lìng xiū gé yǔ pú lǐng děng yǐ qīng bīng báo nán shī nán shī qiě xíng qiě zhàn fán sì rì shǐ de zhì zhuō

这句话大意是:时辽主次州东五十里,令休格与蒲领等以轻兵薄南师,南师且行且战凡四日,始得至涿。

shí fāng yán shǔ jūn shì pí fá suǒ jī liáng bù jì nǎi fù qì zhī

这句话大意是:时方炎暑,军士疲乏,所赍粮不继,乃复弃之。

lìng lú bīn jiān yōng chéng zhōng lǎo yòu bìng láng shān ér nán

这句话大意是:令卢斌兼拥城中老幼并狼山而南。

bīn děng yǐ dà jūn tuì wú fù háng wǔ suì wèi xiū gé suǒ niè

这句话大意是:彬等以大军退,无复行伍,遂为休格所蹑。

wǔ yuè gēng wǔ zhì qí gōu guān liáo bīng zhuī jí zhī nán shī dà bài

这句话大意是:五月,庚午,至岐沟关,辽兵追及之,南师大败。

bīn děng shōu yú jūn xiāo shè jù mǎ hé yíng yú yì shuǐ zhī nán li jì xuān lì zhàn jù mǎ hé shàng liáo bīng shǐ tuì zhuī bēn zhì gū shān

这句话大意是:彬等收馀军,宵涉巨马河,营于易水之南,李继宣力战巨马河上,辽兵始退,追奔至孤山。

fāng shè jù mǎ hé rén chù xiāng róu jiàn ér sǐ zhě wú suàn

这句话大意是:方涉巨马河,人畜相蹂践而死者无算。

zhī yōu zhōu xíng fǔ shì liú bǎo xūn mǎ xiàn nào zhōng qí zǐ lì shè jiù zhī bù néng chū suì jù sǐ

这句话大意是:知幽州行府事刘保勋马陷淖中,其子利涉救之,不能出,遂俱死。

bǎo xūn xìng chún jǐn jīng yú lì shì cháng yǔ rén yuē wú shòu mìng wèi cháng cí bì jiē tóng liáo wèi cháng shī yì jū jiā jī zī wèi cháng zhì qiān qián

现代白话:保勋性纯谨,精于吏事,尝语人曰:“我受命未尝辞避,接同僚未尝失意,居家积赀未尝至千钱。

jí sǐ wén zhě jiē tòng xī zhī

这句话大意是:”及死,闻者皆痛惜之。

diàn zhōng chéng kǒng yi yì ruò yú jù mǎ hé

这句话大意是:殿中丞孔宜亦溺于巨马河。

yú zhòng bēn gāo yáng wèi liáo shī chōng jī sǐ zhě shù wàn rén shā hé wèi zhī bù liú qì gē jiǎ ruò qiū líng

这句话大意是:馀众奔高阳,为辽师冲击死者数万人,沙河为之不流,弃戈甲若丘陵。

xiū gé shōu sòng shī yǐ wéi jīng guān

这句话大意是:休格收宋尸以为京观。

dì zhào lù bǎo xūn sūn jù chuān yí zǐ yán shì

这句话大意是:帝诏录保勋孙巨川、宜子延世。

guǐ yǒu pān měi qiǎn shǐ bù sòng yīng shuò èr zhōu jiāng lì qí lǎo děng fù quē

这句话大意是:癸酉,潘美遣使部送应、朔二州将吏耆老等赴阙;。

dì zhào jiàn wèi fǔ zhī bìng cì yǐ yī fú guàn dài

这句话大意是:帝召见,慰抚之,并赐以衣服冠带。

bǐng zǐ gōng yuàn shǐ wáng jì ēn zì yì zhōu chí qí zhì dì shǐ wén cáo bīn děng jūn bài nǎi zhào zhū jiàng lǐng bīng fēn tún yú biān zhào bīn jí cuī yàn jìn mǐ xìn rù cháo tián zhòng jìn lǜ quán jūn zhù dìng zhōu pān měi hái dài zhōu

这句话大意是:丙子,宫苑使王继恩自易州驰骑至,帝始闻曹彬等军败,乃诏诸将领兵分屯于边,召彬及崔彦进、米信入朝,田重进率全军驻定州,潘美还代州。

rén wǔ liáo zhǔ hái nán jīng bǐng wǔ yù yuán hé diàn dà yàn cóng jūn jiàng xiào fēng xiū gé wèi sòng guó wáng jiā pú lǐng shòu níng mǎn nǔ níng jí zhū yǒu gōng jiàng xiào jué shǎng yǒu chà

这句话大意是:壬午,辽主还南京,丙午御元和殿,大宴从军将校,封休格为宋国王,加蒲领、寿宁、满努宁及诸有功将校爵赏有差。

xiū gé qǐng chéng shèng lüè dì yǐ hé wèi jiè tài hòu bù cóng

这句话大意是:休格请乘胜略地,以河为界,太后不从。

cáo bīn děng wèi hái zhào pǔ shǒu shū jiàn yuē fú zì dà fā xiāo xióng wǎng píng yōu jì bǎi wàn jiā zhī shēng jù fēi wǎn shì gōng shù shí zhōu zhī tǔ tián gēng sāng bàn shī

这句话大意是:曹彬等未还,赵普手疏谏曰:“伏自大发骁雄,往平幽蓟,百万家之生聚,飞挽是供,数十州之土田,耕桑半失。

cí suǒ wèi yǐ míng zhū ér tán què wèi xī shǔ ér fā jī suǒ shī zhě duō suǒ de zhě shǎo

这句话大意是:兹所谓以明珠而弹雀,为鼷鼠而发机,所失者多,所得者少。

kuàng xún shuò zhī jiān biàn shè qiū xù nèi dì xiān kùn biān tíng zǎo liáng

这句话大意是:况旬朔之间,便涉秋序,内地先困,边廷早凉。

bǐ zé gōng jìn mǎ féi wǒ zé rén pí shī lǎo kǒng dāng cǐ jì huò wù zhǐ hū

这句话大意是:彼则弓劲马肥,我则人疲师老,恐当此际,或误指呼。

yuàn bān míng zhào sù yì chōu jūn

这句话大意是:愿颁明诏,速议抽军。

chén yòu sī bì xià fēi cì xīng bīng bì yīn piān tīng xiǎo rén qīng cè dàn jiě qī jūn shì chéng zé huò lì yú shēn bù chéng zé yí yōu yú guó

现代白话:臣又思陛下非次兴兵,必因偏听,品行较差的人倾侧,但解欺君,事成则获利于身,不成则贻忧于国。

zuó lái yì qǔ yōu jì wèi shěn shú wéi zhǔ móu

这句话大意是:昨来议取幽蓟,未审孰为主谋?

xū shuō kuáng yán zǒng yīng zhāng lù yuàn tuī qí rén zhì zhī xíng diǎn zhù zhāo shèng tīng yǐ yàn qún qíng

这句话大意是:虚说诳言,总应彰露,愿推其人,置之刑典,庶昭圣听,以厌群情。

chén yù lù fèi gān xiān hán máo fā tóu huāng qì shì gān sì xiǎn zhū

这句话大意是:臣欲露肺肝,先寒毛发,投荒弃市,甘俟显诛。

dì shǒu zhào cì pǔ yuē zhèn zuó zhě xīng shī xuǎn jiāng zhǐ lìng cáo bīn děng dùn yú xióng bà guǒ liáng zuò jiǎ yǐ zhāng jūn shēng sì yī liǎng yuè jiān shān hòu píng dìng pān měi tián zhòng jìn děng huì bīng yǐ jìn zhí dǐ yōu zhōu gòng lì qū rǎng huī fù jiù jiāng

这句话大意是:帝手诏赐普曰:“朕昨者兴师选将,止令曹彬等顿于雄、霸,裹粮坐甲,以张军声,俟一两月间山后平定,潘美、田重进等会兵以进,直抵幽州,共力驱攘,恢复旧疆。

cǐ zhèn zhī zhì yě nài hé jiàng shuài děng bù zūn chéng suàn gè chěng suǒ jiàn lǐng shí wàn jiá shì chū sài yuǎn dòu sù qǔ qí jùn xiàn gèng hái shī yǐ yuán zī zhòng wǎng fù láo bì wèi dí suǒ chéng

这句话大意是:此朕之志也,奈何将帅等不遵成算,各骋所见,领十万甲士出塞远斗,速取其郡县,更还师以援辎重,往复劳弊,为敌所乘。

cǐ zé zài zhǔ jiàng yě

这句话大意是:此责在主将也。

biān fáng zhī shì yǐ dà wéi zhī bèi qīng wù wèi yōu

这句话大意是:边防之事,已大为之备,卿勿为忧。

liù yuè wù xū shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:六月,戊戌朔,日有食之。

dì yǐ zhū jiāng wéi zhào shī lǜ zuò zì miǎn shī cì jìn chén

这句话大意是:帝以诸将违诏失律,作自勉诗赐近臣。

chū yì xīng bīng dì dú yǔ shū mì yuàn jì yì yī rì zhì liù zhào zhōng shū bù yù wén

这句话大意是:初议兴兵,帝独与枢密院计议,一日至六召,中书不预闻。

jí bài zhào shū mì yuàn shǐ wáng xiǎn fù shǐ zhāng qí xián wáng miǎn wèi yuē qīng děng gòng shì zhèn zì jīn fù zuò rú cǐ shì fǒu

这句话大意是:及败,召枢密院使王显、副使张齐贤、王沔谓曰:“卿等共视朕,自今复作如此事否。

dì jì tuī chéng huǐ guò xiǎn děng xián kuì jù ruò wú suǒ róng

这句话大意是:”帝既推诚悔过,显等咸愧惧若无所容。

zǎi xiàng lǐ fǎng děng xiāng shuài shàng shū yuē xī hàn gāo zǔ yǐ sān shí wàn zhī zhòng kùn yú píng chéng zú yòng fèng chūn zhī yán yǐ dìng hé qīn zhī cè

这句话大意是:宰相李昉等相率上疏曰:“昔汉高祖以三十万之众困于平城,卒用奉春之言以定和亲之策。

wén dì wài shì jī mí nèi shēn yì sǔn yú shì biān chéng yàn bì lí shù xī jiān suǒ shāng fěi duō qí lì shén bó

这句话大意是:文帝外示羁縻,内深抑损,于是边城宴闭,黎庶息肩,所伤匪多,其利甚博。

tǎng bì xià shēn niàn bǐ wū zhī qìng xuán shāo jiǎn qiān jīn zhī rì fèi mì yù biān jiāng wēi lù shì jī bǐ yì sù xù cǐ xīn gù nǎi lè wén qí shì bù fán bīng lì kě mǐ biān chén yě

这句话大意是:倘陛下深念比屋之罄悬,稍减千金之日费,密谕边将,微露事机,彼亦素蓄此心,固乃乐闻其事,不烦兵力,可弭边尘也。

dì lǜ liáo bì rù biān mìng zhāng yǒng dé zhī cāng zhōu sòng wò zhī bà zhōu liú tíng ràng zhī xióng zhōu zhào yán pǔ zhī bèi zhōu

这句话大意是:帝虑辽必入边,命张永德知沧州,宋偓知霸州,刘廷让知雄州,赵延溥知贝州。

tíng ràng děng jiē sù jiàng jiǔ ba jié zhèn dì yù lìng jī liáo zì xiào gù yǔ yán pǔ bìng mìng

这句话大意是:廷让等皆宿将,久罢节镇,帝欲令击辽自效,故与延溥并命。

bǐng chén yǐ yù shǐ zhōng chéng xīn zhòng fu wèi jǐ shì zhōng cān zhī zhèng shì

这句话大意是:丙辰,以御史中丞辛仲甫为给事中、参知政事。

yǐ sì zhī dà míng fǔ zhào chāng yán shàng shū qǐng zhǎn bài jūn jiāng cáo bīn děng dì lǎn zòu jiā tàn yōu zhào bāo zhī

这句话大意是:乙巳,知大名府赵昌言上书请斩败军将曹彬等,帝览奏嘉叹,优诏褒之。

xún zhào bài yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:寻召拜御史中丞。

cáo bīn děng zhì quē wù wǔ zhào gǔ huáng zhōng léi dé xiāng li chén yuán zhào bīn jí cuī yàn jìn mǐ xìn dù yàn guī děng yì shàng shū shěng jū zhī

这句话大意是:曹彬等至阙,戊午,诏贾黄中、雷德骧、李臣源召彬及崔彦进、米信、杜彦圭等诣尚书省鞫之。

qiū qī yuè wù chén shuò huáng zhōng děng yán bīn děng fǎ jiē dāng zhǎn zhào bǎi guān yì zhī

这句话大意是:秋,七月,戊辰朔,黄中等言彬等法皆当斩,诏百官议之。

jǐ sì gōng bù shàng shū hù méng děng yì rú yǒu sī suǒ shǒu

这句话大意是:己巳,工部尚书扈蒙等议如有司所守。

bīn sù fú dài zuì shēn zì yǐn jiù

这句话大意是:彬素服待罪,深自引咎。

gēng wǔ zé bīn wèi yòu xiāo wèi shàng jiàng jūn cuī yàn jìn wèi yòu wǔ wèi shàng jiàng jūn mǐ xìn yǐ xià jiē biǎn guān

这句话大意是:庚午,责彬为右骁卫上将军,崔彦进为右武卫上将军,米信以下皆贬官。

qún chén liè xiào sǐ shì jí xiàn dí zhě lù qí zǐ sūn

这句话大意是:群臣列校死事及陷敌者,录其子孙。

chū mǐ xìn fu qián děng jūn bài zhòng rǎo dú li jì lóng yǐ suǒ bù zhèn lǚ chéng liè ér hái

这句话大意是:初,米信、傅潜等军败众扰,独李继隆以所部振旅成列而还。

jí mìng jì lóng zhī dìng zhōu

这句话大意是:即命继隆知定州。

jí zhào fēn tún zhū jūn jì lóng lìng shū lì jǐn lù qí zhào

这句话大意是:及诏分屯诸军,继隆令书吏尽录其诏。

xún yú yǒu bài zú jí chéng xià bù zhī suǒ xiàng jì lóng àn zhào gěi juǎn bǐ gè chí yì suǒ bù

这句话大意是:旬馀,有败卒集城下,不知所向,继隆按诏给卷,俾各持诣所部。

dì jiā qí yǒu móu rén shēn yǐ jì lóng wèi mǎ jūn dōu yú hòu lǐng yún zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:帝嘉其有谋,壬申,以继隆为马军都虞候,领云州防御使。

jiǎ xū yǐ tián zhòng jìn wèi mǎ jūn dōu yú hòu

这句话大意是:甲戌,以田重进为马军都虞候。

yōu zhōu zhī yì wéi zhòng jìn zhī shī bù bài gù tè mìng zhī

这句话大意是:幽州之役,惟重进之师不败,故特命之。

rén wǔ xǐ shān hòu zhū zhōu jiàng mín zhì hé nán fǔ xǔ rǔ děng zhōu fán qī wàn bā qiān yú kǒu

现代白话:壬午,徙山后诸州降民至河南府、许、你等州,凡七万八千馀口。

qiān shǔ shū mì yuàn shì zhāng qí xián yán shì pō wǔ dì yì yú shì dì wèn jìn chén yǐ yù dí jì cè qí xián yīn qǐng zì chū shǒu biān

这句话大意是:佥署枢密院事张齐贤,言事颇忤帝意,于是帝问近臣以御敌计策,齐贤因请自出守边。

wù zǐ shòu qí xián jǐ shì zhōng zhī dài zhōu yǔ dōu bù shǔ pān měi tóng lǐng yuán biān bīng mǎ

这句话大意是:戊子,授齐贤给事中,知代州,与都部署潘美同领缘边兵马。

guǐ sì jiē zhōu yán fú jīn xiàn yǒu tài shān zì lóng táng xiá fēi lái yōng bái jiāng shuǐ nì liú gāo shí yú zhàng huài mín tián shù bǎi lǐ

这句话大意是:癸巳,阶州言福津县有大山自龙堂峡飞来,壅白江,水逆流高十馀丈,坏民田数百里。

jiǎ wǔ zhào gǎi chén wáng yuán yòu wèi yuán xī hán wáng yuán xiū wèi yuán kǎn jì wáng yuán rén juàn wèi yuán fèn

这句话大意是:甲午,诏改陈王元祐为元僖,韩王元休为元侃,冀王元亻隽为元份。

liáo zhū lù bīng mǎ dū tǒng yē lǜ sè zhēn jiàng bīng shí wàn zhì ān dìng xi zhī xióng zhōu hè lìng tú yù zhī bài jì nán bēn

这句话大意是:辽诸路兵马都统耶律色珍将兵十万至安定西,知雄州贺令图遇之,败绩,南奔。

sè zhēn zhuī jí zhàn yú wǔ tái sǐ zhě shù wàn rén

这句话大意是:色珍追及,战于五台,死者数万人。

míng rì gōng xiàn wèi zhōu

这句话大意是:明日,攻陷蔚州。

lìng tú yǔ pān měi shuài shī wǎng jiù yǔ sè zhēn zhàn yú fēi hú nán shī yòu bài

这句话大意是:令图与潘美帅师往救,与色珍战于飞狐,南师又败。

yú shì hún yuán yīng zhōu zhī bīng jiē qì chéng zǒu sè zhēn chéng shèng rù huán zhōu shā shǒu chéng lì zú qiān yú rén

这句话大意是:于是浑源、应州之兵皆弃城走,色珍乘胜入寰州,杀守城吏卒千馀人。

pān měi jì bài yú fēi hú nǎi yǔ yáng yè yǐn bīng hù yún shuò huán yīng sì zhōu mín nán xǐ

这句话大意是:潘美既败于飞狐,乃与杨业引兵护云、朔、寰、应四州民南徙。

zhì shuò zhōu láng yá cūn wén qì dān yǐ xiàn huán zhōu bīng shì shén shèng yè yù bì qí fēng wèi měi děng yuē jīn dí fēng yì shèng bù kě yǔ zhàn

这句话大意是:至朔州狼牙村,闻契丹已陷寰州,兵势甚盛,业欲避其锋,谓美等曰:“今敌锋益盛,不可与战。

dàn lǐng bīng chū dà shí lù

这句话大意是:但领兵出大石路,。

xiān qiǎn rén mì gào yún shuò shǒu jiāng

这句话大意是:先遣人密告云、朔守将,。

sì dà jūn lí dài zhōu rì

这句话大意是:俟大军离代州日,。

lìng yún zhōu zhī zhòng xiān chū

这句话大意是:令云州之众先出,。

wǒ shī cì yīng zhōu

这句话大意是:我师次应州,。

qì dān bì xī bīng lái jù

这句话大意是:契丹必悉兵来拒,。

jí lìng shuò zhōu lì mín chū chéng

这句话大意是:即令朔州吏民出城,。

zhí rù shí jié gǔ

这句话大意是:直入石碣谷,。

qiǎn qiáng nǔ qiān rén liè yú gǔ kǒu

这句话大意是:遣强弩千人列于谷口,。

yǐ qí shì yuán yú zhōng lù

这句话大意是:以骑士援于中路,。

zé sān zhōu zhī zhòng bǎo wàn quán yǐ

现代白话:则三州之众保万全了。

jiān jūn wèi zhōu cì shǐ wáng shēn jū qí yì yuē lǐng shù wàn jīng bīng ér wèi nuò rú cǐ

这句话大意是:”监军蔚州刺史王侁沮其议,曰:“领数万精兵,而畏懦如此!

dàn qū yàn mén běi chuān zhōng gǔ xíng ér wǎng mǎ yì

这句话大意是:但趋雁门北川中,鼓行而往马邑。

shùn zhōu tuán liàn shǐ liú wén yù yì zàn chéng zhī

这句话大意是:”顺州团练使刘文裕亦赞成之。

yè yuē bù kě cǐ bì bài zhī shì yě

这句话大意是:业曰:“不可,此必败之势也。

shēn yuē jūn sù hào wú dí jīn jiàn dí dòu náo bù zhàn de fēi yǒu tā zhì hu

这句话大意是:”侁曰:“君素号无敌,今见敌逗挠不战,得非有它志吗?

yè yuē yè fēi bì sǐ gài shí yǒu wèi lì tú lìng shā shāng shì zú ér gōng bù lì

这句话大意是:”业曰:“业非避死,盖时有未利,徒令杀伤士卒而功不立。

jīn jūn zé yè yǐ bù sǐ dāng wèi zhū gōng xiān ěr

这句话大意是:今君责业以不死,当为诸公先耳。

nǎi yǐn bīng zì dà shí lù qū shuò zhōu

这句话大意是:”乃引兵自大石路趋朔州。

jiāng xíng qì wèi měi yuē cǐ xíng bì bù lì

这句话大意是:将行,泣谓美曰:“此行必不利。

yè tài yuán xiáng jiàng fèn dāng sǐ shàng bù shā chǒng yǐ lián shuài shòu zhī bīng bǐng

这句话大意是:业太原降将,分当死,上不杀,宠以连帅,授之兵柄;。

fēi zòng dí bù jī gài cì qí biàn jiāng lì chǐ cùn gōng yǐ bào guó ēn

这句话大意是:非纵敌不击,盖伺其便,将立尺寸功以报国恩。

jīn zhū jūn zé yè yǐ bì dí yè dāng xiān sǐ

这句话大意是:今诸君责业以避敌,业当先死。

yīn zhǐ chén jiā gǔ kǒu yuē zhū jūn yú cǐ zhāng bù bīng qiáng nǔ wèi zuǒ yòu yì yǐ yuán sì yè zhuǎn zhàn zhì cǐ jí yǐ bù bīng jiā jī jiù zhī bù rán wú yí lèi yǐ

现代白话:”因指陈家谷口曰:“诸君于此张步兵强弩,为左右翼以援,俟业转战至此,即以步兵夹击救之,不然,无遗类了。

měi jí yǔ shēn lǐng huī xià bīng zhèn yú gǔ kǒu

这句话大意是:”美即与侁领麾下兵阵于谷口。

sè zhēn wén yè qiě zhì qiǎn fù bù shǔ xiāo dá lán fú bīng yú lù

这句话大意是:色珍闻业且至,遣副部署萧达兰伏兵于路。

yè zhì sè zhēn yōng zhòng wèi zhàn shì yè huī zhì ér jìn sè zhēn yáng bài fú bīng sì qǐ sè zhēn hái bīng qián zhàn yè dà bài tuì qū láng yá cūn

这句话大意是:业至,色珍拥众为战势,业麾帜而进,色珍佯败,伏兵四起,色珍还兵前战,业大败,退趋狼牙村。

shēn zì yín zhì yǐ bù de yè bào shǐ rén dēng tuō luó tái wàng zhī yǐ wéi liáo bīng bài zǒu shēn yù zhēng qí gōng jí lǐng bīng lí gǔ kǒu

这句话大意是:侁自寅至已不得业报,使人登托逻台望之,以为辽兵败走,侁欲争其功,即领兵离谷口。

měi bù néng zhì nǎi yuán huī hé xī nán xíng èr shí lǐ

这句话大意是:美不能制,乃缘灰河西南行二十里;。

é wén yè bài jí huī bīng què zǒu

这句话大意是:俄闻业败,即麾兵却走。

yè lì zhàn zì rì zhōng zhì mù guǒ zhì gǔ kǒu wàng jiàn wú rén fǔ yīng dà tòng zài lǜ zhàng xià shì lì zhàn shēn pī shù shí chuàng shì zú dài jìn yè yóu shǒu rèn shù shí bǎi rén mǎ zhòng shāng bù néng jìn nì shēn lín zhōng

这句话大意是:业力战,自日中至暮,果至谷口,望见无人,拊膺大恸,再率帐下士力战,身披数十创,士卒殆尽,业犹手刃数十百人,马重伤不能进,匿深林中。

qì dān jiāng yē lǜ xī dá wàng jiàn páo yǐng shè zhī yè zhuì mǎ bèi qín qí zi yán yù yǔ yuè zhōu cì shǐ wáng guì jù sǐ yān

现代白话:契丹将耶律希达望见袍影,射之,业坠马被擒,其子延玉与岳州刺史王贵俱死呢。

yè chū wèi dí suǒ wéi guì qīn shè shā shù shí rén shǐ jǐn zhāng kōng quán jī shā shù shí rén nǎi yù hài

这句话大意是:业初为敌所围,贵亲射杀数十人,矢尽,张空拳击杀数十人,乃遇害。

yè jí bèi qín yīn tài xī yuē shàng yù wǒ hòu qī hàn biān pò zéi yǐ bào ér fǎn wèi jiān chén suǒ jí bī lìng fù sǐ zhì wáng shī bài jì fù hé miàn mù qiú huó yá

这句话大意是:业即被擒,因太息曰:“上遇我厚,期捍边破贼以报,而反为奸臣所嫉,逼令赴死,致王师败绩,复何面目求活邪!

nǎi bù shí sān rì ér sǐ

这句话大意是:”乃不食,三日而死。

yè bù zhī shū zhōng yǒng yǒu zhī móu liàn xí gōng zhàn yǔ shì zú tóng gān kǔ

这句话大意是:业不知书,忠勇有知谋,练习攻战,与士卒同甘苦。

dài běi kǔ hán rén duō fú zhān jì yè dàn jiā kuàng lù zuò zhì jūn shì bàng bù shè huǒ shì zhě dài jiāng pū ér yè yí rán wú hán sè

这句话大意是:代北苦寒,人多服毡罽,业但挟纩露坐治军事,傍不设火,侍者殆僵仆,而业怡然无寒色。

wéi zhèng jiǎn yì yù xià yǒu ēn gù shì zú lè wèi yòng

这句话大意是:为政简易,御下有恩,故士卒乐为用。

qí bài yě huī xià shàng yǒu bǎi yú rén yè yuē rǔ děng gè yǒu fù mǔ qī zǐ wú yǔ wǒ jù sǐ

现代白话:其败也,麾下尚有百馀人,业曰:“你等各有父母妻子,无与我俱死!

zhòng gǎn qì wú yī rén shēng huán zhě

这句话大意是:”众感泣,无一人生还者。

dì wén tòng xī xuán xuē měi sān rèn shēn chú míng pèi jīn zhōu wén yù dēng zhōu

这句话大意是:帝闻,痛惜,旋削美三任,侁除名,配金州,文裕登州。

zèng yè tài wèi dà tóng jūn jié dù shǐ hòu cì qí jiā lù qí zi wǔ rén jí guì zǐ èr rén

这句话大意是:赠业太尉、大同军节度使,厚赐其家,录其子五人及贵子二人。

bā yuè dīng yǒu shuò yǐ wáng miǎn zhāng hóng bìng wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:八月,丁酉朔,以王沔、张宏并为枢密副使。

jǐ wèi liáo zhǔ yòng shì fǎng hán dé ràng yán fù shān xī zū fù yī nián

这句话大意是:己未,辽主用室昉、韩德让言,复山西租赋一年。

mìng dì shān xī zhū jiàng xiào gōng guò ér shǎng fá zhī

这句话大意是:命第山西诸将校功过而赏罚之。

rén xū yǐ sè zhēn suǒ bù jiàng xiào qián pò nǚ zhēn hòu yǒu sòng jié dì gōng jiā shǎng

这句话大意是:壬戌,以色珍所部将校前破女真,后有宋捷,第功加赏。

guǐ hài jiā sè zhēn shǒu tài bǎo

这句话大意是:癸亥,加色珍守太保。

jiǔ yuè bǐng yín shuò cì suǒ xǐ huán yīng wèi děng zhōu mín lái

这句话大意是:九月,丙寅朔,赐所徙寰、应、蔚等州民来。

wù chén hù bù láng zhōng zhāng qù huá xiàn dà zhèng yào lù sān shí piān dì jiā zhī jiàng xǐ shū bāo měi

这句话大意是:戊辰,户部郎中张去华献《大政要录》三十篇,帝嘉之,降玺书褒美。

qù huá chū shòu mìng zhī shǎn zhōu yīn liú bù xíng

这句话大意是:去华初受命知陕州,因留不行。

pàn xíng bù zhāng bì shàng yán wàng zì jīn yīng duàn zòu shī rù sǐ xíng zhě bù dé yǐ guān jiǎn shú jiǎn fǎ guān pàn guān jiē xuē yī rèn zhǎng lì bìng tíng jiàn rèn

这句话大意是:判刑部张佖上言:“望自今应断奏失入死刑者,不得以官减赎,检法官、判官皆削一任,长吏并停见任。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

cháng yǒu fàn dà bì zhě zhào tè jiǎn dì wèi bì yuē zhèn yǐ xiǎo rén mào fǎ yuán qí qíng fēi jù dù gù dài sǐ liú cuàn yì zú yǐ chéng yì zhī yě

现代白话:尝有犯大辟者,诏特减,帝谓佖曰:“朕以品行较差的人冒法,原其情非巨蠹,故贷死,流窜亦足以惩艾之也。

bì duì yuē xiān wáng lì fǎ gài wèi xiǎo rén jūn zǐ gù bù fàn yǐ

现代白话:”佖对曰:“先王立法,盖为品行较差的人,有德行的人固不犯了。

dì yǐ yǔ zǎi xiàng qiě shǎng bì wèi zhī yán

这句话大意是:”帝以语宰相,且赏佖为知言。

wù yín cì běi zhēng jūn shì zhèn wáng zhě jiā sān yuè liáng

这句话大意是:戊寅,赐北征军士阵亡者家三月粮。

xīn sì liáo zhǔ nà huáng hòu xiāo shì

这句话大意是:辛巳,辽主纳皇后萧氏。

dōng shí yuè bǐng shēn shuò shàng chū fēi bái shū cì zǎi xiàng lǐ fǎng děng yīn wèi yuē cǐ suī fēi dì wáng shì rán bù yóu yù yú tián yóu shēng sè hu

这句话大意是:冬,十月,丙申朔,上出飞白书赐宰相李昉等,因谓曰:“此虽非帝王事,然不犹愈于畋游声色乎!

fǎng děng dùn shǒu xiè

这句话大意是:”昉等顿首谢。

zuǒ shí yí zhēn dìng wáng huà jī kàng shū zì jiàn dì lǎn zhī wèi zǎi xiàng yuē huà jī zì jié rén zhǔ chéng kě shǎng yě

这句话大意是:左拾遗真定王化基抗疏自荐,帝览之,谓宰相曰:“化基自结人主,诚可赏也。

yòu yuē li hàng sòng shí jiē jiā shì

这句话大意是:”又曰:“李沆、宋湜皆佳士。

jí mìng zhōng shū bìng huà jī zhào shì

这句话大意是:”即命中书并化基召试。

hàng féi xiāng rén

这句话大意是:沆,肥乡人;。

shí cháng ān rén yě

这句话大意是:湜,长安人也。

gēng zǐ bìng chú yòu bǔ quē zhī zhì gào gè cì qián bǎi wàn

这句话大意是:庚子,并除右补阙、知制诰,各赐钱百万。

dì yòu wén hàng sù pín fù rén xī qián bié cì sān shí wàn cháng zhī

这句话大意是:帝又闻沆素贫,负人息钱,别赐三十万偿之。

dì yóu zhòng nèi wài zhì zhī rèn měi mìng yī cí chén bì zī fǎng zǎi xiàng qiú cái shí jiān měi zhě xiān zhào yǔ yǔ guān qí qì shí rán hòu shòu zhī

这句话大意是:帝尤重内外制之任,每命一词臣,必咨访宰相,求才实兼美者,先召与语,观其器识,然后授之。

cháng wèi zuǒ yòu yuē zhèn zǎo wén rén yán cháo tíng mìng yī zhī zhì gào liù yīn xiāng hè yǐ wèi yī fó chū shì qǐ róng yì zāi

现代白话:尝谓左右曰:“朕早闻人言,朝廷命一知制诰,六姻相贺,以谓一佛出世,岂容易啊!

guō zhì nán fǔ mén rén sù fá shí wàng yīn qí lè zài wén bǐ suì mìng zhǎng gào

这句话大意是:郭贽,南府门人,素乏时望,因其乐在文笔,遂命掌诰。

pō wén zhì shū chū rén huò shěn zhī zhèn yì wèi zhī tiǎn yán zhōng bù lìng rù hàn lín yě

这句话大意是:颇闻制书出,人或哂之,朕亦为之腼颜,终不令入翰林也。

jǐ hài liáo zhèng shì lìng shì fǎng zòu shān xī sì chuān zì yòng bīng hòu rén mín zhuǎn xǐ dào zéi chōng chì qǐ xià yǒu sī jìn zhǐ

这句话大意是:己亥,辽政事令室昉奏:“山西、四川自用兵后,人民转徙,盗贼充斥,乞下有司禁止。

nǎi mìng xīn zhōu jié dù shǐ pú dǎ lǐ qiǎn rén fēn dào xún jiǎn

这句话大意是:”乃命新州节度使蒲打里遣人分道巡检。

jiǎ chén yǐ chén wáng yuán xī wèi kāi fēng yǐn jiān shì zhōng

这句话大意是:甲辰,以陈王元僖为开封尹兼侍中。

hù bù láng zhōng zhāng qù huá wéi kāi fēng fǔ pàn guān diàn zhōng shì yù shǐ chén zài wèi tuī guān bìng zhào jiàn wèi yuē qīng děng cháo zhī duān shì qí shàn zuǒ wú zǐ

现代白话:户部郎中张去华为开封府判官,殿中侍御史陈载为推官,并召见,谓曰:“卿等朝之端士,其善佐我子!

gè cì qián bǎi wàn

这句话大意是:”各赐钱百万。

yǐ mǎo liáo zhǔ rú nán jīng

这句话大意是:乙卯,辽主如南京。

wù wǔ yǐ nán yuàn dài wáng liú níng yán fù nán yuàn bù mín zū fù yī nián

这句话大意是:戊午,以南院大王留宁言,复南院部民租赋一年。

gēng shēn yǐ lí huán wèi jìng hǎi jié dù shǐ mìng zuǒ bǔ quē jīng zhào li ruò zhuō guó zǐ bó shì yì dōu li jué jī zhào wǎng shǐ

这句话大意是:庚申,以黎桓为静海节度使,命左补阙京兆李若拙、国子博士益都李觉赍诏往使。

huán zhì dù shù jiàn ruò zhuō jí rù jìng jí qiǎn zuǒ yòu jiè yǐ chén lǐ huán bài zhào jǐn gōng

这句话大意是:桓制度俞僭,若拙即入境,即遣左右戒以臣礼,桓拜诏尽恭。

yàn xiǎng rì liè qí huò yì wù yú qián ruò zhuō yī bù liú pàn yòu què qí sī dí wéi qǔ xiàn mán shǐ chén shān jūn biàn yǐ guī

这句话大意是:燕飨日,列奇货异物于前,若拙一不留盼,又却其私觌,惟取陷蛮使臣邓君辨以归。

shí yī yuè yǐ chǒu shuò yòu sàn qí cháng shì xú xuàn děng shàng xīn dìng shuō wén sān shí juǎn lìng mó yìn bān xíng

这句话大意是:十一月,乙丑朔,右散骑常侍徐铉等上《新定说文》三十卷,令模印颁行。

gēng wǔ liáo yǐ zhèng shì lìng hán dé ràng shǒu sī tú

这句话大意是:庚午,辽以政事令韩德让守司徒。

guǐ yǒu liáo zhǔ yù zhèng diàn dà láo nán zhēng jiàng xiào

这句话大意是:癸酉,辽主御正殿,大劳南征将校。

bǐng zǐ nán xià cì xiá dǐ guō tài hòu qīn yuè zī zhòng bīng jiǎ

这句话大意是:丙子,南下,次狭底埚,太后亲阅辎重兵甲。

dīng chǒu yǐ xiū gé wèi xiān fēng dū tǒng

这句话大意是:丁丑,以休格为先锋都统。

rén chén zhì táng xīng xiàn

这句话大意是:壬辰,至唐兴县。

nán jūn zhūn yú hū tuó qiáo běi liáo xuǎn jiāng shè zhī jìn fén qí qiáo

这句话大意是:南军屯于滹沱桥北,辽选将射之,进焚其桥。

guǐ sì shè shā hé huò dié èr rén cì yī wù lìng hái yù tài zhōu bù cóng

这句话大意是:癸巳,涉沙河,获谍二人,赐衣物,令还谕泰州,不从。

jié dù shǐ lú bǔ gǔ dōu jiān yē lǜ pàn zhàn yú tài zhōu bài jì

这句话大意是:节度使卢补古、都监耶律盼战于泰州,败绩;。

jiǎ wǔ duó lú bǔ gǔ gào shēn qí dōu jiān yǐ xià gè zhàng zhī

这句话大意是:甲午,夺卢补古告身,其都监以下各杖之。

zhào xiū gé děng yì jūn shì

这句话大意是:诏休格等议军事。

shí èr yuè rén yín hàn lín xué shì sòng bái děng shàng wén yuàn yīng huá yī qiān juǎn zhào shū bāo dá

这句话大意是:十二月,壬寅,翰林学士宋白等上《文苑英华》一千卷,诏书褒答。

liáo xiū gé bài nán shī yú wàng dū

这句话大意是:辽休格败南师于望都。

shí dōu bù shǔ liú tíng ràng yǐ shù wàn qí bìng hǎi ér chū yuē yǔ li jìng yuán hé bīng shēng yán qǔ yàn

这句话大意是:时都部署刘廷让以数万骑并海而出,约与李敬源合兵,声言取燕。

xiū gé wén zhī xiān yǐ bīng è qí yào dì jìn bī yíng zhōu

这句话大意是:休格闻之,先以兵扼其要地,进逼瀛州。

huì tài hòu jūn zhì zhàn yú jūn zǐ guǎn

现代白话:会太后军至,战于有德行的人馆。

tiān dà hán sòng shī bù néng gòu gōng nǔ liáo bīng wéi tíng ràng shù zhòng jìng yuán zhàn sǐ

这句话大意是:天大寒,宋师不能彀弓弩,辽兵围廷让数重,敬源战死。

cāng zhōu dōu bù shǔ li jì lóng shī qī bù jiù tuì tún lè shòu

这句话大意是:沧州都部署李继隆失期不救,退屯乐寿。

tíng ràng quán jūn jiē méi sǐ zhě shù wàn rén rén qín yǐ shēn miǎn

这句话大意是:廷让全军皆没,死者数万人,亻堇以身免。

xiān shì zhī xióng zhōu hè lìng tú xìng tān gōng shēng shì qīng ér wú móu

这句话大意是:先是知雄州贺令图,性贪功生事,轻而无谋。

xiū gé cháng shǐ dié dài zhī yuē wǒ huò zuì yú qì dān dàn xī yuàn guī cháo

这句话大意是:休格尝使谍绐之曰:“我获罪于契丹,旦夕愿归朝。

lìng tú bù yú qí zhà zì yǐ wéi zhōng huò dà gōng sī qiǎn xiū gé zhòng jǐn shí liǎng

这句话大意是:”令图不虞其诈,自以为终获大功,私遣休格重锦十两;。

zhì shì xiū gé chuán yán jūn zhōng yuàn de jiàn xióng zhōu hè shǐ jūn

这句话大意是:至是休格传言军中,愿得见雄州贺使君。

lìng tú xiān wèi suǒ dài yì qí lái jiàng jí yǐn huī xià shù qiān jì nì zhī

这句话大意是:令图先为所绐,意其来降,即引麾下数千骑逆之。

jiāng zhì qí zhàng shù bù wài xiū gé jù hú chuáng mà yuē rǔ cháng hǎo jīng dù biān shì jīn nǎi sòng sǐ lái yá

现代白话:将至其帐数步外,休格据胡床骂曰:“你尝好经度边事,今乃送死来邪!

huī zuǒ yòu jǐn shā qí cóng qí fǎn fù lìng tú ér qù

这句话大意是:”麾左右尽杀其从骑,反缚令图而去。

gāo yáng guān bù shǔ tài yuán yáng zhòng jìn lì zhàn sǐ zhī

这句话大意是:高阳关部署太原杨重进力战,死之。

chū lìng tú yǔ fù huái pǔ shǒu móu běi fá yī suì zhōng fù zi jiē bài dāng shí yǐ wéi kǒu shí rán zì hòu biān jiāng mò gǎn yǒu yì qǔ yōu yàn zhě yǐ

现代白话:初,令图与父怀浦首谋北伐,一岁中父子皆败,当时以为口实,然自后边将莫敢有议取幽燕者了。

tíng ràng yì què qǐng zuì dì zhī wèi jì lóng suǒ wù bù zé

这句话大意是:廷让诣阙请罪,帝知为继隆所误,不责。

zhuī jì lóng lìng zhōng shū wèn zhuàng xún yì shì zhī

这句话大意是:追继隆,令中书问状,寻亦释之。

dōng tóu gòng fèng guān mǎ zhī jié jiān bó zhōu jūn wén liú tíng ràng bài kǒng liáo rén chéng shèng fù nán qīn yīn shàn wán chéng lěi zhì qì xiè liào dīng zhuàng jí chú liáng shí yǒu wǔ rì ér jù

这句话大意是:东头供奉官马知节监博州军,闻刘廷让败,恐辽人乘胜复南侵,因缮完城垒,治器械,料丁壮,集刍粮,十有五日而具。

shǐ xīng yì lì mín jiē yǐ wéi shēng shì

这句话大意是:始兴役,吏民皆以为生事;。

jì ér dí guǒ zhì jiàn yǒu bèi nǎi yǐn qù zhòng shǐ tàn fú

这句话大意是:既而敌果至,见有备,乃引去,众始叹伏。

rén zǐ jiàn fáng zhōu wèi bǎo kāng jūn yǐ yòu wèi shàng jiàng jūn liú jì yuán wèi jié dù shǐ

这句话大意是:壬子,建房州为保康军,以右卫上将军刘继元为节度使。

liáo shī fù zì hú gǔ rù báo dài zhōu chéng xià shén wèi dōu zhǐ huī mǎ zhèng yǐ suǒ bù liè zhōu nán mén wài zhòng guǎ bù dí fù bù shǔ lú hàn yūn bǎo bì zì gù

这句话大意是:辽师复自胡谷入薄代州城下,神卫都指挥马正以所部列州南门外,众寡不敌,副部署卢汉赟保壁自固。

zhī zhōu zhāng qí xián xuǎn xiāng jūn èr qiān chū zhèng zhī yòu shì zhòng gǎn kǎi yī yǐ dāng bǎi liáo shī suì què zǒu

这句话大意是:知州张齐贤,选厢军二千出正之右,誓众感慨,一以当百,辽师遂却走。

xiān shì qí xián yuē pān měi yǐ bìng shī lái huì zhàn qí jiān shǐ wèi liáo suǒ de qí xián shēn yōu zhī

这句话大意是:先是齐贤约潘美以并师来会战,其间使为辽所得,齐贤深忧之。

é ér yǒu hou zhì yún měi shī chū bìng xíng sì shí lǐ hū fèng mì zhào dōng lù zhī shī nǜ yú jūn zǐ guǎn bìng jūn bù xǔ chū zhàn yǐ hái zhōu yǐ

现代白话:俄而有候至,云美师出并,行四十里,忽奉密诏,东路之师衄于有德行的人馆,并军不许出战,已还州了。

yú shí dí qí sāi chuān qí xián yuē dí zhī měi lái ér bù zhī měi tuì

这句话大意是:于时敌骑塞川,齐贤曰:“敌知美来而不知美退。

nǎi bì měi shǐ yú mì shì zhōng yè fā bīng èr bǎi rén chí yī zhì fù yī shù chú jù zhōu chéng xī nán sān shí lǐ liè zhì rán chú

这句话大意是:”乃闭美使于密室中,夜,发兵二百,人持一帜,负一束刍,距州城西南三十里,列帜然刍。

liáo shī yáo jiàn huǒ guāng zhōng yǒu qí zhì yì wèi bìng shī zhì yǐ hài ér běi zǒu

现代白话:辽师遥见火光中有旗帜,意谓并师至了,骇而北走;。

qí xián xiān fú bù zú èr qiān yú tǔ dèng zhài yǎn jī dà bài zhī qín qí wáng zǐ yī rén zhàng qián xī lǐ yī rén zhǎn shǒu shù bǎi jí fú wǔ bǎi yú rén huò mǎ qiān yú pǐ chē zhàng niú yáng qì jiǎ shén zhòng qí xián xī guī gōng yú hàn yūn

这句话大意是:齐贤先伏步卒二千于土磴寨,掩击,大败之,擒其王子一人,帐前锡里一人,斩首数百级,俘五百馀人,获马千馀匹,车帐、牛羊、器甲甚众,齐贤悉归功于汉赟。

jǐ wèi hàn yūn yǐ jié yīn lái shàng dì yōu zhào bāo dá

这句话大意是:己未,汉赟以捷音来上,帝优诏褒答。

hòu zhī hàn yūn wèi cháng jiē zhàn yǔ qián xiá liú yǔ jiē ba wèi yòu jiān mén wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:后知汉赟未尝接战,与钤辖刘宇皆罢为右监门卫大将军。

li jì qiān qǐ hūn yú liáo liáo yǐ wáng zǐ zhàng jié dù shǐ yē lǜ xiāng nǚ fēng yì chéng gōng zhǔ guī zhī

这句话大意是:李继迁乞婚于辽,辽以王子帐节度使耶律襄女封义成公主归之。

guǐ chǒu liáo shī bá féng mǔ zhèn dà zòng fú lüě

这句话大意是:癸丑,辽师拔冯母镇,大纵俘掠。

bǐng chén xiàn xíng zhōu

这句话大意是:丙辰,陷邢州。

dīng sì bá shēn zhōu yǐ bù jí jiàng zhū shǒu jiāng yǐ xià zòng bīng dà lüè

这句话大意是:丁巳,拔深州,以不即降,诛守将以下,纵兵大掠。

shí yán biān chuāng yí zhī zú bù mǎn wàn jì liào xiāng mín wèi bīng jiē bái tú wèi cháng xí zhàn gù liáo shī suǒ zhì cháng qū qí shì yì zhèn

这句话大意是:时沿边疮痍之卒不满万,计料乡民为兵,皆白徒,未尝习战,故辽师所至长驱,其势益振。

tài zōng zhì rén yīng dào shén gōng shèng dé ruì liè dà míng guǎng xiào huáng dì yōng xī sì nián liáo tǒng hé wǔ nián

这句话大意是:○太宗至仁应道神功圣德睿烈大明广孝皇帝雍熙四年(辽统和五年)。

chūn zhēng yuè yǐ chǒu liáo shī pò shù chéng xiàn zòng bīng dà lüè

这句话大意是:春,正月,乙丑,辽师破束城县,纵兵大掠。

dīng mǎo cì wén ān qiǎn rén zhāo xiáng bù cóng jī pò zhī jǐn shā qí dīng zhuàng fú qí lǎo yòu

这句话大意是:丁卯,次文安,遣人招降,不从,击破之,尽杀其丁壮,俘其老幼。

wù yín liáo zhǔ hái nán jīng

这句话大意是:戊寅,辽主还南京。

jǐ mǎo yù yuán hé diàn dà lài jiàng shì

这句话大意是:己卯,御元和殿,大赉将士。

bǐng xū zhào shì xíng yíng zhàn bài jiàng shì zuì yì bào hái sǐ shì zhě lǐn gěi qí jiā lù sǐ shì wén wǔ guān zǐ sūn

这句话大意是:丙戌,诏释行营战败将士罪,瘗暴骸,死事者廪给其家,录死事文武官子孙;。

juān hé běi bū zū dí suǒ róu jiàn zhě gěi fù sān nián jūn suǒ guò èr nián yú yī nián

这句话大意是:蠲河北逋租,敌所蹂践者给复三年,军所过二年,馀一年。

wù zǐ quán ba guǎng nán zhū zhōu zhǔ yán yǒu sī zòu jī yán kě zhī sān shí nián gù yě

这句话大意是:戊子,权罢广南诸州煮盐,有司奏积盐可支三十年故也。

èr yuè bǐng shēn yǐ hàn nán guó wáng qián chù wèi wǔ shèng jūn jié dù shǐ xǐ fēng nán yáng guó wáng

这句话大意是:二月,丙申,以汉南国王钱俶为武胜军节度使,徙封南阳国王;。

jiǎ yín fù gǎi fēng xǔ wáng

这句话大意是:甲寅,复改封许王。

sān yuè guǐ hài shuò liáo zhǔ xìng cháng chūn gōng shǎng huā diào yú yǐ mǔ dān biàn cì jìn chén huān yàn lěi rì

这句话大意是:三月,癸亥朔,辽主幸长春宫,赏花钓鱼,以牡丹遍赐近臣,欢宴累日。

ān shǒu zhōng jí li jì qiān zhàn yú wáng tíng bài jì

这句话大意是:安守忠及李继迁战于王亭,败绩。

xià sì yuè guǐ sì shuò yǐ shū mì fù shǐ zhāng hóng wèi yù shǐ zhōng chéng yù shǐ zhōng chéng zhào chāng yán chōng shū mì fù shǐ

这句话大意是:夏,四月,癸巳朔,以枢密副使张宏为御史中丞,御史中丞赵昌言充枢密副使。

shàng yǐ yòng bīng zhī jì hóng xún mò bèi wèi ér chāng yán duō shàng biān shì lì hài gù liǎng huàn zhī

这句话大意是:上以用兵之际,宏循默备位,而昌言多上边事利害,故两换之。

liáo zhǔ rú nán jīng

这句话大意是:辽主如南京。

dīng yǒu liáo zhǔ lǜ bǎi liáo cè shàng tài hòu zūn hào yuē ruì dé shén lüè yìng yùn qǐ huà chéng tiān huáng tài hòu

这句话大意是:丁酉,辽主率百僚册上太后尊号曰睿德神略应运启化承天皇太后;。

qún chén shàng liáo zhǔ zūn hào yuē zhì dé guǎng xiào zhāo shèng tiān fǔ huáng dì

这句话大意是:群臣上辽主尊号曰至德广孝昭圣天辅皇帝。

yán tiě shǐ lín qú zhāng píng zú

这句话大意是:盐铁使临朐张平卒。

píng chū jiān shì mù qín lǒng gēng lì xīn zhì jì shuǐ lù zhī fèi yǐ chūn qiū èr shí lián jù fá zì wèi dá hé lì dǐ zhù yǐ jí yú jīng shī qī suì zhī jiān liáng cái shān jī dì jiā qí gōng qiān gòng fèng guān jiān yáng píng dōu mù wu jiān zào chuán chǎng

这句话大意是:平初监市木秦、陇,更立新制,计水陆之费,以春秋二时联巨筏自渭达河,历砥柱以集于京师,期岁之间,良材山积,帝嘉其功,迁供奉官,监阳平都木务兼造船场。

jiù guān zào zhōu jì chéng yī sōu diào sān hù shǒu zhī yǐ hé liú tuān hàn bèi qí piào shī suì yì mín shù qiān

这句话大意是:旧官造舟既成,一艘调三户守之,以河流湍悍,备其漂失,岁役民数千。

píng nǎi chuān chí yǐn shuǐ xì zhōu qí zhōng bù fù diào mín

这句话大意是:平乃穿池引水,系舟其中,不复调民。

yǒu zéi shǒu yáng bá cuì zhě wǎng lái guān fǔ jiān wèi kòu cháo tíng qiǎn shù zhōu bīng tǎo zhī bù kè píng qiǎn rén shuō jiàng zhī

这句话大意是:有贼首杨拔萃者,往来关辅间为寇,朝廷遣数州兵讨之,不克,平遣人说降之。

lǐng wù fán jiǔ suì jì shěng guān qián bā shí wàn mín

这句话大意是:领务凡九岁,计省官钱八十万缗。

jí rèn yán tiě shǐ cái shù yuè shǎn xī zhuǎn yùn shǐ lǐ ān fā qí jiù wèi jiān shì píng yōu huì chéng jí zú

这句话大意是:及任盐铁使,才数月,陕西转运使李安发其旧为奸事,平忧恚成疾卒。

dì yóu wèi chuò shì cháo yī rì zèng yòu qiān niú wèi shàng jiàng jūn guān gěi zàng shì

这句话大意是:帝犹为辍视朝一日,赠右千牛卫上将军,官给葬事。

yǐ wèi zhào zhū zhōu shǔ yuè wǔ rì yī dí líng yǔ gěi yǐn jiāng bìng zhě lìng yī zhì xiǎo zuì jí jué zhī

这句话大意是:乙未,诏:“诸州暑月五日一涤囹圄”,给饮浆,病者令医治,小罪即决之。

jǐ hài bìng shuǐ lù fā yùn wèi yī sī

这句话大意是:己亥,并水陆发运为一司。

dì jiāng dà fā bīng gōng liáo qiǎn shǐ wǎng hé nán běi zhū zhōu mù dīng zhuàng wèi yì jūn

这句话大意是:帝将大发兵攻辽,遣使往河南、北诸州募丁壮为义军。

jīng dōng zhuǎn yùn shǐ xià yì lǐ wéi qīng yuē ruò shì tiān xià bù gēng yǐ

现代白话:京东转运使下邑李维清曰:“若是,天下不耕了!

sān shàng shū zhēng zhī

这句话大意是:”三上疏争之。

zǎi xiàng lǐ fǎng děng xiāng shuài shàng zòu yuē jìn zhě fēn qiǎn shǐ chuán chū wài liào bīng zì hé nán sì shí yú jùn fán bā dīng qǔ yī yǐ chōng róng háng

这句话大意是:宰相李昉等相率上奏曰:“近者分遣使传出外料兵,自河南四十馀郡,凡八丁取一,以充戎行。

chén děng pō wén yú yì jiē yán hé nán bǎi xìng bù tóng bèi biān zhī mín sù xí nóng sāng wǎng zhī zhàn dòu

这句话大意是:臣等颇闻舆议,皆言河南百姓不同被边之民,素习农桑,罔知战斗;。

jù cí kuò jí huò lǜ rén qíng dòng yáo yīn ér táo bì wèi dào gèng xū jiǎn chú

这句话大意是:遽兹括集,或虑人情动摇,因而逃避为盗,更须翦除。

shěn dāng tǔ gāo zhī xìng gèng fáng nóng zuò zhī wu

这句话大意是:矧当土膏之兴,更妨农作之务。

wàng yán chì xù qiǎn shǐ chén suǒ zhì zhī chù ruò rén qíng bù ān nán yú diǎn mù jí xū shǎo huǎn mì zòu qǔ cái

这句话大意是:望严敕续遣使臣,所至之处,若人情不安,难于点募,即须少缓,密奏取裁。

yú shì kāi fēng yǐn chén wáng yuán xī yì shàng shū yán jīng zé ruì lǚ fēn shù biān chéng lái zé yù zhī qù zé wù zhú

这句话大意是:”于是开封尹陈王元僖亦上疏言:“精择锐旅,分戍边城,来则御之,去则勿逐。

yǒu bèi wú huàn gǔ zhī dào yě

这句话大意是:有备无患,古之道也。

suǒ jí xiāng bīng suī zhòng hé yòng

这句话大意是:所集乡兵,虽众何用?

kuàng hé nán rén hù fēi néng biàn xí wǔ yì bù kě jǐn zhì róng háng

这句话大意是:况河南人户,非能便习武艺,不可尽置戎行。

hé běi yuán biān zhū zhōu pō yǒu xián xí chí shè zhě huò kě xuǎn zhì jūn zhōng lìng běn chǔ shǒu yā chéng chí ér hé nán zhū zhōu yī qiè tíng bà

这句话大意是:河北缘边诸州,颇有闲习驰射者,或可选置军中,令本处守押城池,而河南诸州一切停罢。

dì rán qí yán

这句话大意是:”帝然其言。

zhào xún ān biān cè diàn zhōng shì yù shǐ zhào fú zòu yì dà lüè wèi yi nèi xiū zhàn bèi wài xǔ huān méng dì jiā nà zhī

这句话大意是:诏询安边策,殿中侍御史赵孚奏议,大略谓宜内修战备,外许欢盟,帝嘉纳之。

wǔ yuè yǐ chǒu yǐ shì yù shǐ zhèng xuān sī mén yuán wài láng liú chí hù bù yuán wài láng zhào zài bìng wèi rú jīng shǐ diàn zhōng shì yù shǐ liǔ kāi wèi chóng yí shǐ zuǒ shí yí liú qìng wèi xī jīng zuō fang shǐ

这句话大意是:五月,乙丑,以侍御史郑宣、司门员外郎刘墀、户部员外郎赵载并为如京使,殿中侍御史柳开为崇仪使,左拾遗刘庆为西京作坊使。

kāi dà míng rén chū yǐ diàn zhōng shì yù shǐ zhī bèi zhōu yǔ jiān jūn fèn zhēng biǎn shàng cài lìng

这句话大意是:开,大名人,初以殿中侍御史知贝州,与监军忿争,贬上蔡令。

jí zì zhuō zhōu hái yì què shàng shū yuàn xiào sǐ běi biān

这句话大意是:及自涿州还,诣阙上书,愿效死北边。

dì lián zhī fù shòu yǐ gù guān

这句话大意是:帝怜之,复授以故官。

kāi yòu shàng shū yán chén shòu fēi cháng zhī ēn wèi yǒu yǐ bào

这句话大意是:开又上书言:“臣受非常之恩,未有以报。

nián cái sì shí lǚ lì fāng zhuàng yuàn bì xià cì chén bù qí shù qiān rèn yǐ hé shuò yòng bīng zhī de bì néng chū shēng rù sǐ wèi bì xià fù qǔ yōu jì

这句话大意是:年才四十,膂力方壮,愿陛下赐臣步骑数千,任以河朔用兵之地,必能出生入死,为陛下复取幽蓟。

yú shì dì yì yù bìng yòng wén wǔ nǎi zhào wén chén zhōng yǒu wǔ lüè zhī bīng zhě xǔ huàn zhì

这句话大意是:”于是帝亦欲并用文武,乃诏文臣中有武略知兵者,许换秩。

yú shì kāi yǔ xuān děng bìng huàn shòu yān

现代白话:于是开与宣等并换授呢。

bǐng yín qiǎn shǐ shì mǎ yú zhū lù

这句话大意是:丙寅,遣使市马于诸路。

chū qín zhōu cháng dào xiàn jiǔ chǎng guān li yì jiā ráo yú cái tóng pú cháng shù bǎi

这句话大意是:初,秦州长道县酒场官李益,家饶于财,僮仆常数百;。

guān tōng cháo guì chí lì duǎn cháng jùn shǒu yǐ xià jiē wèi zhī

这句话大意是:关通朝贵,持吏短长,郡守以下皆畏之。

mín fù yì xī qián shù bǎi jiā guān wèi zhēng dū jí yú zū diào dú guān chá tuī guān féng kàng bù wéi qū

这句话大意是:民负益息钱数百家,官为征督,急于租调,独观察推官冯伉不为屈。

kàng yī rì qí chū yì qiǎn nú zuó xià huǐ rǔ zhī

这句话大意是:伉一日骑出,益遣奴捽下,毁辱之。

kàng liǎng shàng zhāng lùn qí shì jiē wèi dǐ lì suǒ nì bù dé tōng hòu yīn shì mǎ yì zhě fù biǎo yǐ su dì dà nù zhào bǔ zhī

这句话大意是:伉两上章论其事,皆为邸吏所匿,不得通,后因市马译者附表以诉,帝大怒,诏捕之。

zhào wèi zhì quán guì yǐ xiān bào yì shǐ wáng qù

这句话大意是:诏未至,权贵已先报益,使亡去。

dì yù nù mìng wù sè bǔ yì yù jí

这句话大意是:帝愈怒,命物色捕益愈急。

shù yuè de yú hé nèi fù rén hǎo shì jiā xiè sòng yù shǐ tái jū zhī yì jù fú

这句话大意是:数月,得于河内富人郝氏家,械送御史台,鞫之,益具伏。

dīng chǒu zhǎn yì jí qí jiā

这句话大意是:丁丑,斩益,籍其家。

yì zi shì héng xiān jǔ jìn shì rèn guāng lù sì chéng zhào chú qí jí

这句话大意是:益子士衡,先举进士,任光禄寺丞,诏除其籍。

zhōu mín wén yì sǐ jiē jù qián yǐn jiǔ yǐ xiāng qìng

这句话大意是:州民闻益死,皆醵钱饮酒以相庆。

bīng zhōu dōu bù shǔ pān měi dìng zhōu dōu bù shǔ tián zhòng jìn jiē chéng zhào rù cháo

这句话大意是:并州都部署潘美,定州都部署田重进,皆承诏入朝。

gēng yín chū yù zhì píng róng wàn quán zhèn tú zhào měi zhòng jìn jí cuī hàn děng qīn shòu yǐ jìn tuì gōng jī zhī lüè bìng shū jiāng yǒu wǔ cái shí guò zhī shuō cì zhī

这句话大意是:庚寅,出《御制平戎万全阵图》,召美、重进及崔翰等亲授以进退攻击之略,并书将有五才十过之说赐之。

li jì qiān shù kòu biān

这句话大意是:李继迁数寇边。

huò yí li jì pěng xiè cháo zhōng shì yú jì qiān dì nǎi chū jì pěng wèi chóng xìn jūn jié dù shǐ xǐ qí dì kè xiàn wéi dào zhōu fáng yù shǐ kè wén guī bó zhōu

这句话大意是:或疑李继捧泄朝中事于继迁,帝乃出继捧为崇信军节度使,徙其弟克宪为道州防御使,克文归博州。

liáo zhǔ qīng shǔ yú bīng jǐng

这句话大意是:辽主清暑于冰井。

liù yuè rén chén shuò zhào dà chén jué shù zhèng

这句话大意是:六月,壬辰朔,召大臣决庶政。

qiū qī yuè wù chén ní lǎ bù jié dù shǐ sà gé li yǒu huì zhèng bù mín qǐng liú cóng zhī

这句话大意是:秋,七月,戊辰,尼喇部节度使萨葛哩有惠政,部民请留,从之。

liáo zhǔ chū liè yú píng dì sōng lín

这句话大意是:辽主出猎于平地松林。

zhào jí nèi kè shěng shǐ tīng shì zhì sān bān yuàn

这句话大意是:诏即内客省使厅事置三班院。

chū gòng fèng guān diàn zhí diàn qián chéng zhǐ xī lì xuān huī yuàn zhì shì yǐ qí zhòng duō bié shǔ sān bān yuàn lǐng zhī

这句话大意是:初,供奉官、殿直、殿前承旨悉隶宣徽院,至是以其众多,别署三班院领之。

bā yuè yǐ wèi lìng zhū lù zhuǎn yùn shǐ jí zhōu jùn zhǎng lì zì jīn bìng bù de shàn jǔ rén chōng bù nèi guān qí yǒu quē yuán jí shí jù zòu

这句话大意是:八月,乙未,令:“诸路转运使及州郡长吏,自今并不得擅举人充部内官,其有阙员,即时具奏。

qián suǒ lùn jiàn duō shè qīn dǎng gù zhì qí xìng mén yě

这句话大意是:”前所论荐,多涉亲党,故窒其幸门也。

jǐ yǒu shuǐ bù yuán wài láng zhū wáng fǔ shì jiǎng xíng bǐng xiàn fēn mén lǐ xuǎn èr shí juǎn

这句话大意是:己酉,水部员外郎、诸王府侍讲邢昺献《分门礼选》二十卷。

dì tàn qí zhì de wén wáng shì zǐ piān guān zhī shén yuè yòu wén zhū wáng cháng shí fǎng bǐng jīng yì bǐng měi wèi fā míng jūn chén fù zǐ zhī dào bì fǎn fù chén zhī dì yì xǐ cì bǐng qì bì

这句话大意是:帝探其帙,得《文王世子篇》观之,甚悦,又闻诸王常时访昺经义,昺每为发明君臣父子之道,必反复陈之,帝益喜,赐昺器币。

qǐ jū shè rén tián xī xiàn qián míng jié zhù shòu shī yòu shàng shū qǐng dōng fēng tài shān

这句话大意是:起居舍人田锡献干明节祝寿诗,又上书请东封泰山。

jiǔ yuè dīng chǒu mìng xī shǒu běn guān zhī zhì gào

这句话大意是:九月,丁丑,命锡守本官、知制诰。

xī hǎo zhí yán dì huò shí bù néng kān xī cóng róng zòu yuē bì xià rì wǎng yuè lái yǎng chéng shèng xìng

这句话大意是:锡好直言,帝或时不能堪,锡从容奏曰:“陛下日往月来,养成圣性。

dì yuè yì zhòng yān

现代白话:”帝悦,益重呢。

xīn sì zhào yǐ lái nián zhēng yuè yǒu shì yú dōng jiāo qīn gēng jí tián mìng hàn lín xué shì sòng bái děng xiáng dìng yí zhù zhì wǔ shǐ rú jiāo sì zhī zhì

这句话大意是:辛巳,诏以来年正月有事于东郊,亲耕籍田,命翰林学士宋白等详定仪注,置五使,如郊祀之制。

bǐng xū liáo zhǔ rú nán jīng shì dōng zhǐ yān

现代白话:丙戌,辽主如南京,是冬止呢。

dōng shí yuè rén zǐ zuǒ pú yè zhì shì chén lún zú shì gōng huì

这句话大意是:冬,十月,壬子,左仆射致仕沈伦卒,谥恭惠。

shí yī yuè gēng chén zhào yuē wáng zhě shè bān jué yǐ yù guì chà lù zhì yǐ yǎng xián suǒ yǐ zé zhī lián yú mào qí guān yè yě

这句话大意是:十一月,庚辰,诏曰:“王者设班爵以驭贵,差禄秩以养贤,所以责之廉隅,懋其官业也。

fèng gěi zhī shù yi cóng yōu hòu

这句话大意是:俸给之数,宜从优厚。

yīng bǎi guān fèng qián gěi tā wù yǐ bā fēn wèi shí zhě zì jīn gěi yǐ shí shù

这句话大意是:应百官俸钱、给它物以八分为十者,自今给以实数。

yōng xī chū gòng jǔ rén jí què xià zhě dài yú wàn jì lǐ bù kǎo hé gé zòu míng shàng bù jiǎn qiān rén

这句话大意是:雍熙初,贡举人集阙下者殆逾万计,礼部考合格奏名尚不减千人。

dì zì dàn jí xī lín xuān yuè shì lěi rì fāng bì

这句话大意是:帝自旦及夕,临轩阅试,累日方毕。

zǎi xiàng lǚ qǐng yǐ chūn guān zhī zhí guī yú yǒu sī shí èr yuè gēng yín shuò nǎi zhào zì jīn suì chūn guān zhī gòng jǔ rú táng shì gù shì

这句话大意是:宰相屡请以春官之职归于有司,十二月,庚寅朔,乃诏:“自今岁春官知贡举,如唐室故事。

shān nán dōng dào jié dù shǐ zhào pǔ lái cháo zhào shēng diàn wèi fǔ

这句话大意是:山南东道节度使赵普来朝,召升殿慰抚。

pǔ jiàn dì gǎn yān dì yì wèi dòng róng

这句话大意是:普见帝感咽,帝亦为动容。

kāi fēng yǐn chén wáng yuán xī yīn shàng shū yán pǔ kāi guó jiù lǎo hòu zhòng yǒu móu yuàn bì xià fù wěi yǐ zhèng shì

这句话大意是:开封尹陈王元僖因上疏言:“普开国旧老,厚重有谋,愿陛下复委以政事。

dì jiā nà zhī

这句话大意是:”帝嘉纳之。

shì yuè xióng bà děng zhōu jiē xiāng gào yǐ liáo rén jiāng rù biān jí shè bèi

这句话大意是:是月,雄、霸等州皆相告以辽人将入边,急设备。

níng biān jūn shù rì jiān lián shòu bā shí yú dié zhī jūn liǔ kāi dú bù xìn yí shū guō shǒu wén chén wǔ shì yán liáo rén bì bù zhì jì ér guǒ dié zhě zhī wàng

这句话大意是:宁边军数日间连受八十馀谍,知军柳开独不信,贻书郭守文陈五事,言辽人必不至,既而果谍者之妄。

shí dì yì jiāng yì qīn zhēng hé běi dōng lù zhuǎn yùn fù shǐ wáng sì zōng shàng shū yán liáo bì bù zhì zhī zhuàng dì nǎi zhǐ

这句话大意是:时帝亦将议亲征,河北东路转运副使王嗣宗上疏言辽必不至之状,帝乃止。

yǒu bái wàn dé zhě zhēn dìng rén wèi liáo guì jiāng tǒng yuán biān bīng qī bǎi yú zhàng

这句话大意是:有白万德者,真定人,为辽贵将,统缘边兵七百馀帐。

níng biān yǒu háo jié jí wàn dé yīn zú wǎng wǎng chū jìng wài jiàn zhī

这句话大意是:宁边有豪杰,即万德姻族,往往出境外见之。

liǔ kāi yīn shǐ shuō wàn dé wèi nèi yìng qiè yōu zhōu nà wáng shī xǔ yǐ liè dì fēng hóu zhī shǎng

这句话大意是:柳开因使说万德为内应,挈幽州纳王师,许以裂地封侯之赏。

wàn dé xǔ nuò lái qǐng shī qī shǐ wèi jí hái huì zhào xǐ kāi zhī quán zhōu shì suì qǐn

这句话大意是:万德许诺,来请师期,使未及还,会诏徙开知全州,事遂寝。

quán zhī xi xī dòng sù shì jù zú wǔ bǎi yú rén cháng chāo lüě mín kǒu liáng chù

这句话大意是:全之西溪洞粟氏,聚族五百馀人,常抄掠民口粮畜。

kāi shǐ zhì wéi zuò yī dài jīn mào xuǎn yá lì yǒng biàn zhě de sān bèi shǐ rén yù zhī yuē ěr néng guī wǒ jí yǒu hòu shǎng gěi tián wèi wū chù zhī

现代白话:开始至,为作衣带巾帽,选牙吏勇辩者,得三辈,使人谕之曰:“你能归我,即有厚赏,给田为屋处之。

bù rán fā bīng shēn rù miè ěr lèi yǐ

现代白话:不然,发兵深入,灭你类了!

sù shì jù liú èr lì wèi zhì lǜ qí qiú sì rén yǔ yī lì jù lái

这句话大意是:”粟氏惧,留二吏为质,率其酋四人与一吏俱来。

kāi hòu qí kào cì lì mín zhēng yǐ gǔ chuī yǐn zhī

这句话大意是:开厚其犒赐,吏民争以鼓吹饮之。

jū shù rì qiǎn hái yǔ wéi qī bìng zú ér chū

这句话大意是:居数日,遣还,与为期,并族而出;。

bù yuè yú xī xié lǎo yòu zhì

这句话大意是:不月馀,悉携老幼至。

kāi jí fù qí jū yè zuò shí jiàn yī piān kè shí jiè zhī

这句话大意是:开即赋其居业,作《时鉴》一篇,刻石戒之。

qiǎn qí qiú rù cháo shòu běn zhōu shàng zuǒ zhào cì kāi qián sān shí wàn

这句话大意是:遣其酋入朝,授本州上佐,诏赐开钱三十万。

guó zǐ sī yè kǒng wéi shàng shū qǐng jìn yuán cán yǐ lì guó mǎ zhí shǐ guǎn lè shǐ bó zòu yuē jīn suǒ shì guó mǎ lái zì wài fāng shè yuǎn chí qū kuī qí mò sì shī yú shàn shì suì zhì bì hào

这句话大意是:国子司业孔维上书,请禁原蚕以利国马,直史馆乐史驳奏曰:“今所市国马,来自外方,涉远驰驱,亏其秣饲,失于善视,遂致毙耗。

jīn nǎi jìn jí cán shì shén wú wèi yě

这句话大意是:今乃禁及蚕事,甚无谓也。

jìn jiàng míng zhào lái nián chūn yǒu shì yú jí tián duì nóng zhī diǎn fāng xíng ér jìn cán zhī zhì yòu xià shì xiāng wéi lì kǒng fēi suǒ yi

这句话大意是:近降明诏,来年春有事于籍田,对农之典方行,而禁蚕之制又下,事相违戾,恐非所宜。

chén cháng lì zhí zhōu xiàn cū zhī lì bìng biān mín pín jù zhě duō chūn cán suǒ chéng zhǐ chōng fù diào zhī bèi wǎn cán bó lì shǐ jí zú suì zhī zī

这句话大意是:臣尝历职州县,粗知利病,编民贫窭者多,春蚕所成,止充赋调之备,晚蚕薄利,始及卒岁之资。

jīn ruò jìn qí hòu tú bì yǒu yīn yuán wèi bì zī zhāng náo luàn mín qǐ huáng níng

这句话大意是:今若禁其后图,必有因缘为弊,滋彰挠乱,民岂遑宁!

dì lǎn zhī suì qǐn yuán cán zhī jìn

这句话大意是:”帝览之,遂寝原蚕之禁。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →