续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 190 of 220

元纪·元纪八

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhòng guāng chán yè sì yuè jǐn xuán yì zhí xú shí èr yuè fán yī nián yǒu jī

这句话大意是:起重光单阏四月,尽玄黓执徐十二月,凡一年有奇。

zhì yuán èr shí bā nián

这句话大意是:◎至元二十八年。

xià sì yuè yǐ wèi xǐ hú guǎng xíng shū mì yuàn zhì è zhōu

这句话大意是:夏,四月,乙未,徙湖广行枢密院治鄂州。

wǔ yuè wù xū dǎi jiā mù yáng lǎ lēi zhì xià yù

这句话大意是:五月,戊戌,逮嘉木扬喇勒智下狱。

chū jiā mù yáng lǎ lēi zhì zhòng lù sēng gé fā sòng líng mù qiāng nüè rén mìng sī bì píng mín bù shū fù zhě èr wàn sān qiān hù tián tǔ chēng shì shòu měi nǚ bǎo wù zhī xiàn cáng nì wèi lù zhě yóu duō

这句话大意是:初,嘉木扬喇勒智重赂僧格,发宋陵墓,戕虐人命,私庇平民不输赋者二万三千户,田土称是,受美女宝物之献,藏匿未露者尤多。

zhì shì zuò qīn dào guān wù zhì zhī jí qí qī nú tián mǔ

这句话大意是:至是坐侵盗官物,治之,籍其妻孥田亩。

xǐ jiāng huái xíng shěng shū mì yuàn zhì jiàn kāng

这句话大意是:徙江淮行省枢密院治建康。

jiǎ chén zhōng shū shěng chén mǐn zhū ěr bo dān cuī yù yán sēng gé dāng guó sì nián zhōng wài zhū guān xiǎn yǒu bù yǐ huì ér de zhě qí kūn dì gù jiù qī zú jiē shòu yào guān měi dì wéi yǐ qī bì jiǔ zhòng juān xuē bǎi xìng wéi shì

现代白话:甲辰,中书省臣敏珠你卜丹、崔彧言:“僧格当国四年,中外诸官,鲜有不以贿而得者,其昆弟、故旧、妻族,皆授要官美地,唯以欺蔽九重、朘削百姓为事。

yi lìng liǎng shěng yán jiā kǎo hé fán rù qí dǎng zhě tài zhú zhī

这句话大意是:宜令两省严加考核,凡入其党者,汰逐之。

jī chū shǐ zhī chén jí àn chá sī guān shòu qiú zhě lùn rú lǜ réng zhuī xuān chì chú míng wèi mín

这句话大意是:基出使之臣及按察司官受赇者,论如律,仍追宣敕,除名为民。

yòu yán sēng gé suǒ shè yá mén qí xián rǒng bù jí zhī guān tú fèi lù shí yi lìng bǎi sī jí yì tài ba

这句话大意是:”又言:“僧格所设衙门,其闲冗不急之官,徒费禄食,宜令百司集议汰罢。

zì jīn diào guān yi rú jiù zhì bì qí jí guàn zhù bù hài gōng

这句话大意是:自今调官宜如旧制,避其籍贯,庶不害公。

yòu dà dū gāo zī hù duō wèi zēng gé děng suǒ róng bì fán bǎi yáo yì zhǐ lìng pín mín dāng zhī jīn hòu yáo yì yi jiē jūn shū yǒu gǎn yǐ huì qiú rén róng bì zhě zuì zhī

这句话大意是:又,大都高赀户,多为增格等所容庇,凡百徭役,止令贫民当之,今后徭役宜皆均输,有敢以贿求人容庇者,罪之。

yòu jūn zhàn zhū hù měi suì guān lì fēi míng qǔ suǒ fù shuì bèi xǐ mín duō liú yí qǐng fēi fèng zhǐ jí shěng bù wén zì gǎn sī liǎn mín jí yì jūn jiàng lùn rú fǎ

这句话大意是:又,军站诸户,每岁官吏非名取索,赋税倍蓰,民多流移,请非奉旨及省部文字,敢私敛民及役军匠,论如法。

yòu hū dōu hū nà yán jí hù zhī hòu gè tóu xià wú shàn zhāo jí tài zōng jì xíng zhī

这句话大意是:又,呼都呼那颜籍户之后,各投下毋擅招集,太宗既行之。

jiāng nán mín wèi jí yǐ dìng qǐng yī tài zōng suǒ xíng wéi shì

这句话大意是:江南民为籍已定,请依太宗所行为是。

dì jiē cóng zhī

这句话大意是:”帝皆从之。

yuē sū mù ěr zài hú guǎng shí zhēng yuè shuò rì bǎi guān huì xíng shěng cháo fú yǐ sì yuē sū mù ěr zhào zhì qí jiā shòu hè bì fāng yì shěng wàng quē hè rú cháng yí

现代白话:约苏穆你在湖广时,正月朔日,百官会行省,朝服以俟,约苏穆你召至其家受贺毕,方诣省望阙贺如常仪。

yòu yīn zhào bǔ zhě yǒu bù guǐ yán

这句话大意是:又阴召卜者,有不轨言。

jí shì dǎi zhì jīng shī zhōng shū liè qí zuì yǐ wén fán shù shí shì

这句话大意是:及是逮至京师,中书列其罪以闻,凡数十事。

dì mìng xiè zhì hú guǎng lù zhī

这句话大意是:帝命械至湖广戮之。

xīn hài zhào yǐ sēng gé zuì è xià yù àn wèn

这句话大意是:辛亥,诏以僧格罪恶,下狱按问。

yǐ tài yuán háng zhōu jī miǎn jīn suì tián zū

这句话大意是:以太原、杭州饥,免今岁田租。

liú yīn jì qù fù yǐ jí xián xué shì zhēng yīn yǐ jí cí qiě shàng shū zǎi xiàng qǐ qū wèi bǎo quán

这句话大意是:刘因既去,复以集贤学士征,因以疾辞,且上书宰相,乞曲为保全。

dì wén zhī yuē gǔ yǒu suǒ wèi bù zhào zhī chén qí sī rén zhī tú yǔ

这句话大意是:帝闻之曰:“古有所谓不召之臣,其斯人之徒与!

suì bù qiáng zhì zhī

这句话大意是:”遂不强致之。

ba jiāng nán liù tí jǔ sī suì shū mù mián

这句话大意是:罢江南六提举司岁输木绵。

gǒng chāng jiù wéi zǒng shuài fǔ sēng gé tè shēng wèi xuān wèi sī yǐ qí dì dá mǎ lǎ tǎ sī wèi shǐ sēng gé bài jù zhū zì shā

这句话大意是:巩昌旧惟总帅府,僧格特升为宣慰司,以其弟达玛喇塔斯为使,僧格败,惧诛,自杀。

chì fù wèi zǒng shuài fǔ

这句话大意是:敕复为总帅府。

jiǎn zhōng wài rǒng guān sān shí qī yuán

这句话大意是:减中外冗官三十七员。

gōng chéng zhōng jiàn pú táo jiǔ shì jí nǚ gōng shì

这句话大意是:宫城中建葡萄酒室及女工室。

guǐ chǒu ba shàng shū shěng yòu chéng xiàng è lēi zhé yǐ xià bìng gǎi rù zhōng shū

这句话大意是:癸丑,罢尚书省,右丞相鄂勒哲以下,并改入中书。

zēng zhì hù bù sī jì gōng bù sī chéng zhì zhèng qī pǐn

这句话大意是:增置户部司计、工部司程,秩正七品。

yǐ mǎo yǐ zhèng shì xī wěi zhōng shū réng bù gào zhōng wài

这句话大意是:乙卯,以政事悉委中书,仍布告中外。

dīng sì jiàn bái tǎ èr gè gāo yī zhàng yī chǐ yǐ jū zhòu shī

这句话大意是:丁巳,建白塔二,各高一丈一尺,以居咒师。

yuán chū wèi yǒu fǎ shǒu bǎi sī duàn lǐ yù sòng xún yòng jīn lǜ pō shāng yán kè

这句话大意是:元初未有法守,百司断理狱讼,循用《金律》,颇伤严刻。

yòu chéng hé róng zǔ shì yè lì ér róng zǔ yóu suǒ tōng xí shǐ yǐ gōng guī zhì mín yù dào lǐ cái děng shí shì ji wèi yī shū míng yuē zhì yuán xīn gé zhì shì zòu bān xíng zhī

这句话大意是:右丞何荣祖世业吏,而荣祖尤所通习,始以公规、治民、御盗、理财等十事辑为一书,名曰《至元新格》,至是奏颁行之。

sēng gé cháng yǐ liú bǐng zhōng wú zi shōu qí tián tǔ

这句话大意是:僧格尝以刘秉忠无子,收其田土。

qí qī dòu shì yán bǐng zhōng cháng jū cóng zǐ lán zhāng wèi sì chì yǐ de bǎi qǐng hái zhī

这句话大意是:其妻窦氏,言秉忠尝鞠从子兰章为嗣,敕以地百顷还之。

jǐ wèi yǐ men dá zhān fù wèi yù shǐ dài fū xíng yù shǐ tái shì

这句话大意是:己未,以们达瞻复为御史大夫,行御史台事。

gāo lí guó wáng wáng chūn qǐ yǐ qí zi yuán wèi shì zǐ

这句话大意是:高丽国王王暙,乞以其子謜为世子。

zhào lì yuán wèi gāo lí wáng shì zǐ shòu tè jìn shàng zhù guó cì yín yìn

这句话大意是:诏立謜为高丽王世子,授特进、上柱国,赐银印。

liù yuè dīng chǒu shuò jìn měng gǔ rén wǎng huí huí de wèi shāng gǔ zhě

这句话大意是:六月,丁丑朔,禁蒙古人往回回地为商贾者。

yǐ yǒu yì jiāng huái xíng yuàn bīng èr wàn jī chēn zhōu guì yáng bǎo qìng wǔ gāng sì lù dào zéi

这句话大意是:乙酉,益江淮行院兵二万,击郴州、桂阳、宝庆、武冈四路盗贼。

bǐng xū xuān yù jiāng huái mín shì jiā mù yáng lǎ lēi zhì lì bù shū zū zhě yī lì zhēng shū

这句话大意是:丙戌,宣谕江淮民,恃嘉木扬喇勒智力不输租者,依例征输。

qiū qī yuè bǐng shēn shuò yún nán shěng cān zhèng qí lǎ yán jiàn dū de duō chǎn jīn kě zhì yě lìng páng jìn mín liàn zhī yǐ shū guān

这句话大意是:秋,七月,丙申朔,云南省参政齐喇言:“建都地多产金,可置冶,令旁近民炼之以输官。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

gēng zǐ xǐ jiāng xī xíng shū mì yuàn zhì gàn zhōu

这句话大意是:庚子,徙江西行枢密院治赣州。

yè li yǔ sēng gé tóng shì mò néng yǒu suǒ kuāng zhèng sēng gé bài shì pō lián jí tóng liè

这句话大意是:叶李与僧格同事,莫能有所匡正,僧格败,事颇连及同列。

jiǔ zhī li dú yǐ jí de qǐng nán hái

这句话大意是:久之,李独以疾得请南还。

wù shēn yáng zhōu lù xué zhèng li gàn shàng shū yán yè li běn yī qíng tú shòu huáng dì jiǎn zhī qiān zǎi yī yù ér cái jìn tiān guāng jí yǐ jǔ sēng gé wèi dì yī shì

这句话大意是:戊申,扬州路学正李淦上书言:“叶李本一黥徒,受皇帝简知,千载一遇,而才近天光,即以举僧格为第一事。

jìn jìn shì yán shì yǐ fēi zuì shā cān zhèng guō yòu yáng jū kuān pò yù shǐ zhōng chéng liú xuān zì cái gù zhì shū shì yù shǐ chén tiān xiáng ba yù shǐ dài fū men dá zhān shì yù shǐ chéng wén hǎi zhàng jiān chá yù shǐ

这句话大意是:禁近侍言事,以非罪杀参政郭佑、杨居宽,迫御史中丞刘宣自裁,锢治书侍御史陈天祥,罢御史大夫们达瞻、侍御史程文海,杖监察御史;。

biàn chāo fǎ jū xué liáng zhēng jūn guān fèng jiǎn bīng shì liáng lì xíng sī nóng sī mù mián tí jǔ sī zēng yán jiǔ cù shuì kè guān mín jiē shòu qí huò

这句话大意是:变钞法,拘学粮,征军官俸,减兵士粮,立行司农司、木绵提举司,增盐酒醋税课,官民皆受其祸。

yóu kě tòng zhě yuē sū mù ěr huò hú guǎng xī bù dǐng huò jiāng huái miè guì lǐ huò fú jiàn

现代白话:尤可痛者,约苏穆你祸湖广,锡布鼎祸江淮,灭贵里祸福建;。

yòu dà gōu kǎo qián liáng mín yuàn ér dào fā tiān nù ér dì zhèn shuǐ zāi jiàn zhì

这句话大意是:又大钩考钱粮,民怨而盗发,天怒而地震,水灾洊至。

rén jiē zhī sēng gé yòng qún xiǎo zhī zuì ér bù zhī yè li jǔ sēng gé zhī zuì yi zhǎn li yǐ xiè tiān xià

这句话大意是:人皆知僧格用群小之罪,而不知叶李举僧格之罪,宜斩李以谢天下。

shū wén dì jué rán yuē yè li lián jiè gāng zhí zhèn suǒ sù zhī níng yǒu shì yé

这句话大意是:书闻,帝矍然曰:“叶李廉介刚直,朕所素知,宁有是耶?

yǒu zhǐ yì zhào gàn yì jīng shī

这句话大意是:”有旨,驿召淦诣京师。

zhōng shū yòu chéng cuī yù qiān yù shǐ zhōng chéng yán tài yī yuàn shǐ liú yuè chén cháng shì sòng liàn dá zhèng shì qǐng yǐ wéi hàn lín xué shì bǐ yì cháo zhèng

这句话大意是:中书右丞崔彧迁御史中丞,言:“太医院使刘岳臣,尝仕宋,练达政事,请以为翰林学士,俾议朝政。

yòu yán xíng yù shǐ tái yán jiàn níng lù zǒng guǎn mǎ móu yīn bǔ dào yán jí píng mín péng lüě duō zhì sǐ zhě

这句话大意是:”又言:“行御史台言,建宁路总管马谋,因捕盗延及平民,搒掠多至死者;。

yòu fú qǔ rén cái pò tōng chǔ nǚ shòu mín cái jī bǎi wǔ shí dìng

这句话大意是:又俘取人财,迫通处女,受民财积百五十锭。

yù wèi jù huì shè

这句话大意是:狱未具,会赦。

mǎ móu yǐ fēi zuì shā rén bù zài yuán lì yi lìng xíng tái jié wèn dìng zuì

这句话大意是:马谋以非罪杀人,不在原例,宜令行台诘问定罪。

yòu yán xī xíng tái jiān chá yù shǐ zhōu zuò hé shàng shū shěng guān měng gǔ dài jiā huī dí nà sū lǎ dǐng mò liè jiān zāng nà sū lǎ dǐng mò liè fǎn wū zuò yǐ zuì qiǎn rén gào sēng gé sēng gé ài mèi yǐ wén liú zuò yú běi dì qī zǐ jiā cái bìng mò rù guān

这句话大意是:”又言:“昔行台监察御史周祚,劾尚书省官蒙古岱、嘉珲迪、纳苏喇鼎默埒奸赃,纳苏喇鼎默埒反诬祚以罪,遣人告僧格,僧格暧昧以闻,流祚于北地,妻子家财并没入官。

zuò zhì hé lín yù luàn zǒu hái jīng shī sēng gé yòu qiǎn yì yún nán lǐ suàn qián gǔ yǐ shú qí zuì

这句话大意是:祚至和林,遇乱走还京师,僧格又遣诣云南理算钱谷以赎其罪。

jīn zì yún nán huí chén yǔ shěng chén yuè qí fú cí wèi zuì shèn wēi yi fù qí qī zǐ

这句话大意是:今自云南回,臣与省臣阅其伏词,为罪甚微,宜复其妻子。

dì jiē cóng zhī

这句话大意是:”帝皆从之。

chì jiāng nán zhòng qiú yī jiù zhì zòu wén chǔ jué

这句话大意是:敕:“江南重囚,依旧制奏闻处决。

gēng xū hú guǎng xíng shěng píng zhāng zhèng shì shǐ gé zú

这句话大意是:庚戌,湖广行省平章政事史格卒。

gé zài hú guǎng yǔ yuē sū mù ěr gòng shì zuì jiǔ

现代白话:格在湖广,与约苏穆你共事最久。

yuē sū mù ěr shì yǒu ào yuán nù lì tóng liè biàn zhà zhì kè shì zhāng shén yǐ gé shòu dì zhī bù yǐ yán sè qīn zhī

现代白话:约苏穆你恃有奥援,怒詈同列,辨诈鸷刻,势张甚,以格受帝知,不以言色侵之。

gé shù yǒu kuāng zhèng suī bù néng jìn xíng rán kuān miǎn zhě shén zhòng

这句话大意是:格数有匡正,虽不能尽行,然宽免者甚众。

yuē sū mù ěr bài ér gé yǐ zú hú guǎng rén zhuī niàn zhī

现代白话:约苏穆你败而格已卒,湖广人追念之。

dīng sì sēng gé fú zhū

这句话大意是:丁巳,僧格伏诛。

lín xíng lì yóu yǐ è ěr gēn sà lǐ wèi wèn sēng gé yuē wǒ wéi bù yòng qí yán gù zhì yú bài bǐ hé yǔ yān

现代白话:临刑,吏犹以鄂你根萨里为问,僧格曰:“我惟不用其言,故致于败,彼何与呢!

dì yì xìn qí wú zuì zhào hái suǒ jí cái chǎn réng qiǎn zhāng jiǔ sī cì yǐ jīn bó cí bù shòu

这句话大意是:”帝益信其无罪,诏还所籍财产,仍遣张九思赐以金帛,辞不受。

chū hā dōu zuò luàn qí mín lái guī zhě qī shí yú wàn sǎn jū yún shuò jiān sēng gé yì xǐ zhī nèi de jiù shí

这句话大意是:初,哈都作乱,其民来归者七十馀万,散居云、朔间,僧格议徙之内地就食。

shàng shū zuǒ chéng mǎ shào chí bù kě sēng gé nù yuē mǎ zuǒ chéng ài xī hàn rén yù lìng něi sǐ cǐ bèi yé

这句话大意是:尚书左丞马绍持不可,僧格怒曰:“马左丞爱惜汉人,欲令馁死此辈耶?

shào xú yuē nán tǔ de yù běi rén jū zhī lǜ shēng jí yì

这句话大意是:”绍徐曰:“南土地燠,北人居之,虑生疾疫。

ruò kǒng něi sǐ hé ruò jì kǒu gěi yáng mǎ zhī zī bǐ huán běn tǔ zé wèi guī zhě shú bù xīn mù

这句话大意是:若恐馁死,曷若计口给羊马之资,俾还本土,则未归者孰不欣慕!

yán yǒu yì tóng chéng xiàng hé yǐ nù wèi

现代白话:言有异同,丞相凭什么怒为!

yi qǔ shèng cái

这句话大意是:宜取圣裁。

nǎi rú shào yán yǐ wén dì yuē mǎ xiù cái suǒ yán shì yě

这句话大意是:”乃如绍言以闻,帝曰:“马秀才所言是也。

sēng gé jí zhū lù zǒng guǎn sān shí rén dǎo zhī rù jiàn yù yǐ qù bàn cái fù zhī duō guǎ wèi diàn zuì dì yuē cái fù bàn jí fēi mín lì kùn jié bì bù néng

这句话大意是:”僧格集诸路总管三十人,导之入见,欲以趣办财赋之多寡为殿最,帝曰:“财赋办集,非民力困竭必不能。

rán zhèn zhī fǔ kù qǐ shǎo cǐ zāi

现代白话:然朕之府库,岂少此啊!

sēng gé yì zēng yán kè shào lì zhēng shān dōng kè bù kě zēng

这句话大意是:”僧格议增盐课,绍力争山东课不可增;。

yòu yì zēng fù shào yuē gǒu bù jié fú fèi suī zhòng liǎn shù bèi yì bù zú yě

这句话大意是:又议增赋,绍曰::“苟不节浮费,虽重敛数倍,亦不足也。

shì suì qǐn

这句话大意是:”事遂寝。

dū chéng zhǒng mù xu dì fēn gěi jū mín quán shì yīn qǔ wèi jǐ yǒu

这句话大意是:都城种苜蓿地分给居民,权势因取为己有。

yǐ yī qū shòu shào shào dú bù qǔ sēng gé yù zòu qǐng cì shào shào cí yuē shào yǐ fēi cái jū zhèng fǔ héng yōu bù néng sè zé jù gǎn yāo fēi fèn zhī fú yǐ sù zuì lì

这句话大意是:以一区授绍,绍独不取,僧格欲奏请赐绍,绍辞曰:“绍以非才居政府,恒忧不能塞责,讵敢邀非分之福以速罪戾!

sēng gé bài jī qí suǒ cháng xíng lù zhě suǒ jí yuè zhī dú wú shào míng dì yuē mǎ zuǒ chéng zhōng jié kě shàng qí fù jiù zhí

这句话大意是:”僧格败,迹其所尝行赂者,索籍阅之,独无绍名,帝曰:“马左丞忠洁可尚,其复旧职。

gǎi zhōng shū zuǒ chéng

这句话大意是:”改中书左丞。

mù mín gēng jiāng nán kuàng tǔ hù bù guò wǔ qǐng guān shòu zhī quàn bǐ wèi yǒng yè sān nián zhēng zū

这句话大意是:募民耕江南旷土,户不过五顷,官授之券,俾为永业,三年征租。

qiǎn hàn sà zǒng bīng tǎo píng jiāng nán dào zéi

这句话大意是:遣翰萨总兵讨平江南盗贼。

jǐ wèi ba táo jīn tí jǔ sī

这句话大意是:己未,罢淘金提举司。

jiāng huái rén jiàng tí jǔ sī fán wǔ yǐ qí shì bìng lì yǒu sī

这句话大意是:江淮人匠提举司凡五,以其事并隶有司。

yǔ huài dū chéng fā bīng èr wàn rén zhù zhī

这句话大意是:雨坏都城,发兵二万人筑之。

bā yuè yǐ chǒu shuò píng yáng dì zhèn huài mín lú shè wàn yú

这句话大意是:八月,乙丑朔,平阳地震,坏民庐舍万馀。

jǐ sì zhì zhōng shū shěng jiǎn jiào èr yuán kǎo hé hù gōng bù wén àn shū huǎn zhě

这句话大意是:己巳,置中书省检校二员,考核户、工部文案疏缓者。

yǐ yǒu má sū hū ā sà ěr chéng chuán yì yún nán bǔ hēi hǔ

现代白话:乙酉,麻苏呼阿萨你乘传诣云南捕黑虎。

wù zǐ yǐ wù zhōu shuǐ miǎn tián zū

这句话大意是:戊子,以婺州水,免田租。

jiǔ yuè xīn chǒu mìng píng zhāng zhèng shì mǐn zhū ěr bo dān shāng yì zhōng shū shěng shì yǐ zán xī lǔ dǐng wèi píng zhāng zhèng shì

现代白话:九月,辛丑,命平章政事敏珠你卜丹商议中书省事,以咱希鲁鼎为平章政事。

yǐ sì jǐng zhōu hé jiān děng xiàn lín yǔ hài jia miǎn tián zū wǔ wàn liù qiān yú shí

这句话大意是:乙巳,景州、河间等县霖雨害稼,免田租五万六千馀石。

bǐng wǔ lì xíng xuān zhèng yuàn zhì háng zhōu

这句话大意是:丙午,立行宣政院,治杭州。

xīn hài ān nán guó wáng chén rì xuǎn qiǎn shǐ shàng biǎo gòng fāng wù qiě xiè bù cháo zhī zuì

这句话大意是:辛亥,安南国王陈日烜,遣使上表贡方物,且谢不朝之罪。

rén zǐ qiǎn shǐ zhào yù liú qiú

这句话大意是:壬子,遣使诏谕璢求。

liú qiú zài mǐn hǎi zhī dōng de xiǎo ér xiǎn hàn táng yǐ lái bù tōng zhōng guó hǎi chuán fù wàn hù yáng xiáng qǐng yǐ bīng wǎng fá zhī

这句话大意是:璢求在闽海之东,地小而险,汉、唐以来不通中国,海船副万户杨祥请以兵往伐之。

jì ér mǐn rén wú zhì dòu zì yán shú zhī hǎi dào xiān zhāo yù zhī bù cóng rán hòu yòng bīng wèi wǎn

这句话大意是:既而闽人吴志斗,自言熟知海道,先招谕之,不从然后用兵未晚;。

nǎi yǐ xiáng chōng xuān fǔ shǐ yuán jiàn bīng bù yuán wài láng zhì dòu lǐ bù yuán wài láng wǎng zhāo yù zhī

这句话大意是:乃以祥充宣抚使,阮鉴兵部员外郎,志斗礼部员外郎,往招谕之。

míng nián xiáng děng bù dé dá ér hái zhì dòu zú yú xíng

这句话大意是:明年,祥等不得达而还,志斗卒于行。

chū zhì dòu cháng chì xiáng dàn wàng yāo gōng rén yí wéi xiáng suǒ shā zhào fú jiàn xíng shěng àn wèn huì shè bù jìng qí shì

这句话大意是:初,志斗尝斥祥诞妄要功,人疑为祥所杀,诏福建行省按问,会赦,不竟其事。

wù wǔ xǐ sì chuān xíng shū mì yuàn zhì chéng dōu

这句话大意是:戊午,徙四川行枢密院治成都。

xīn yǒu miǎn dà dū jīn suì tián zū

这句话大意是:辛酉,免大都今岁田租;。

bǎo dìng hé jiān píng luán sān lù dà shuǐ bèi zāi zhě quán miǎn shōu chéng zhě bàn zhī

这句话大意是:保定、河间、平滦三路大水,被灾者全免,收成者半之。

mìng shàng yī jú zhī wú fèng yī

这句话大意是:命尚衣局织无缝衣。

dōng shí yuè jǐ sì xiū tài miào zài zhēn dìng qīng huài zhě

这句话大意是:冬,十月,己巳,修太庙在真定倾坏者。

rén shēn yǐ qián miǎn zhōng xíng shěng píng zhāng shū sū dé jì wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:壬申,以前缅中行省平章舒苏德济为中书平章政事。

guǐ yǒu jiāng huái xíng shěng yán yán kè bù zú yóu sī yù zhě duō qǐng fù bīng wǔ qiān xún bǔ cóng zhī

这句话大意是:癸酉,江淮行省言盐课不足,由私鬻者多,请付兵五千巡捕,从之。

tǎ lǎ hǎi zhāng hū xùn děng bìng zuò lǐ suàn qián gǔ shòu zāng lùn zhū

这句话大意是:塔喇海、张呼逊等,并坐理算钱谷受赃,论诛。

guǐ wèi gāo lí guó jī gěi mǐ èr shí wàn hú

这句话大意是:癸未,高丽国饥,给米二十万斛。

ba gè chù xíng shū mì yuàn shì rù xíng shěng

这句话大意是:罢各处行枢密院事入行省。

xíng yuàn jì zhì fēn bīng mín wèi èr jiān rén zhí dǎng zì bì

这句话大意是:行院既置,分兵、民为二,奸人植党自蔽。

hú guǎng shěng píng zhāng hā lǎ hā sī rù jìn jí chén qí bù biàn dì wèi ba zhī

这句话大意是:湖广省平章哈喇哈斯入觐,极陈其不便,帝为罢之。

yīn wèn yuē fēng xiàn zhī zhí rén duō yán qí náo lì zhì xìn hu

这句话大意是:因问曰:“风宪之职,人多言其挠吏治,信吗?

duì yuē cháo tíng shè cǐ yǐ jiū jiān tè tān lì jí zhī wàng wéi bàng ěr

这句话大意是:”对曰:“朝廷设此以纠奸慝,贪吏疾之,妄为谤耳。

dì rán qí yán

这句话大意是:”帝然其言。

jǐ chǒu chì mò rù jiā mù yáng lǎ lēi zhì xī bù dǐng wū nà ěr qī bìng qiǎn yì jīng shī

现代白话:己丑,敕没入嘉木扬喇勒智、锡布鼎、乌纳你妻,并遣诣京师。

guǐ sì yǐ wǔ píng lù zǒng guǎn zhāng lì dào wèi lǐ bù shàng shū shǐ ān nán

这句话大意是:癸巳,以武平路总管张立道为礼部尚书,使安南。

dì nù ān nán bù yǐ yù zài fá zhī shì chén rì xuǎn sǐ zi rì jùn xí wèi bó guǒ mì yuē bǐ shān hǎi xiǎo yí yǐ tiān wēi lín zhī níng bù zhèn jù

这句话大意是:帝怒安南不已,欲再伐之,适陈日烜死,子日燇袭位,博果密曰:“彼山海小夷,以天威临之,宁不震惧!

shòu qióng zé shì shì shǐ zhī rán

这句话大意是:兽穷则噬,势使之然。

jīn ruò qiǎn shǐ yù zhī bǐ yi wú bù fèng mìng

这句话大意是:今若遣使谕之,彼宜无不奉命。

dì cóng zhī yǐ lì dào cháng shǐ ān nán yǒu gōng fù shǐ wǎng zhēng qí wáng rù cháo

这句话大意是:”帝从之,以立道尝使安南有功,复使往,征其王入朝。

miǎn wèi huī zhǒng xiān máo hù yáo yì

这句话大意是:免卫辉种仙茅户徭役。

cóng liáo yáng xíng shěng yán yǐ nà yán hā tǎn xiāng jì pàn gěi měng gǔ rén nèi fù zhě jí kāi yuán nán jīng shuò dá lēi dá děng sān wàn rén niú chù tián qì

这句话大意是:从辽阳行省言,以纳颜、哈坦相继叛,给蒙古人内附者及开元、南京、硕达勒达等三万人牛畜、田器。

zhào yán yì dōu bān yáng tài ān níng hǎi dōng píng jǐ níng tián liè zhī jìn fàn zhě méi qí jiā zī zhī bàn

这句话大意是:诏严益都、般阳、泰安、宁海、东平、济宁畋猎之禁,犯者没其家赀之半。

shí yī yuè rén yín zhào huí huí yǐ dá nà zhū chōng xiàn jí qiú shòu zhě hái zhī liú qí zhí yǐ jì pín zhě

这句话大意是:十一月,壬寅,诏:“回回以答纳珠充献及求售者,还之,留其值以济贫者。

zhū qīng zhāng xuān qǐng bìng sì fǔ wèi dōu cáo yùn wàn hù fǔ èr zhào jí yǐ qīng xuān èr rén zhǎng qí shì

这句话大意是:朱清、张宣请并四府为都漕运万户府二,诏即以清、宣二人掌其事;。

qí shǔ yǒu qiān hù bǎi hù děng guān fēn wéi gè yì yǐ dū suì yùn

这句话大意是:其属有千户、百户等官,分为各翼,以督岁运。

ba hǎi dào yùn liáng zhèn fǔ sī

这句话大意是:罢海道运粮镇抚司。

yǐ mǎo jiān chá yù shǐ yán xī bù dǐng nà sū lǎ dǐng mò liè wū nà ěr wáng jù jì jiā mù yáng lǎ lēi zhì xī dí jiā huī dí jiē sēng gé dǎng yǔ shòu zāng sì nüè shǐ jiāng huái zhī mín chóu yuàn zài lù jīn huò xì yù huò shì zhī chén xià suǒ wèi néng yù

现代白话:乙卯,监察御史言:“锡布鼎、纳苏喇鼎默埒、乌纳你、王巨济、嘉木扬喇勒智、锡迪嘉珲迪,皆僧格党与,受赃肆虐,使江淮之民愁怨载路,今或系狱,或释之,臣下所未能喻。

dì yuē sēng gé yǐ zhū nà sū lǎ dǐng mò liè zài yù wéi xī bù dǐng zhèn gū shì zhī ěr

这句话大意是:”帝曰:“僧格已诛,纳苏喇鼎默埒在狱,唯锡布鼎朕姑释之耳。

yù zhōng shū yì zēng zhōng wài guān lì fèng

这句话大意是:谕中书议增中外官吏俸。

shí èr yuè yǐ chǒu fù dōu shuǐ jiān

这句话大意是:十二月,乙丑,复都水监。

shí yǒu yán luán hé zì yǒng píng wǎn zhōu yú shān ér shàng kě zhì kāi píng yǒu yán lú gōu zì má yù kě zhì xún má lín cháo tíng qiǎn hé qú sī fù shǐ guō shǒu jìng xiāng shì luán hé jì bù kě xíng lú gōu zhōu yì bù tōng

这句话大意是:时有言滦河自永平挽舟,逾山而上可至开平,有言卢沟自麻峪可至寻麻林,朝廷遣河渠司副使郭守敬相视,滦河既不可行,卢沟舟亦不通。

shǒu jìng yīn chén shuǐ lì shí yǒu yī shì qí yī dà dū yùn liáng hé bù yòng yī mǔ quán jiù yuán bié yǐn běi shān bái fú quán

这句话大意是:守敬因陈水利十有一事:其一,“大都运粮河,不用一亩泉旧源,别引北山白浮泉。

shuǐ zì chāng píng xi zhé ér nán jīng wèng shān pō zì xi shuǐ mén rù chéng huán huì yú jī shuǐ tán fù dōng zhé ér nán chū nán shuǐ mén hé rù jiù yùn liáng hé

这句话大意是:水自昌平西折而南,经瓮山泊,自西水门入城,环汇于积水潭,复东折而南,出南水门,合入旧运粮河;。

měi shí lǐ zhì yī zhá bǐ zhì tōng zhōu fán wèi zhá qī

这句话大意是:每十里置一闸,比至通州,凡为闸七。

jù zhá lǐ xǔ shàng chóng zhì dǒu mén hù wéi tí è yǐ guò zhōu zhǐ shuǐ

这句话大意是:距闸里许,上重置斗门,互为提阏,以过舟止水。

dì lǎn zòu xǐ yuē dāng sù xíng zhī

这句话大意是:”帝览奏喜曰:“当速行之。

yú shì fù zhì dōu shuǐ jiān bǐ shǒu jìng lǐng zhī yǐ lái chūn xīng yì

这句话大意是:”于是复置都水监,俾守敬领之,以来春兴役。

dì mìng chéng xiàng yǐ xià jiē qīn bèi chā chàng gōng dài shǒu jìng zhǐ shòu ér hòu xíng shì

这句话大意是:帝命丞相以下皆亲备锸倡工,待守敬指授而后行事。

dīng mǎo yǐ dà dū jī xià qí jià tiào mǐ zhèn zhī

这句话大意是:丁卯,以大都饥,下其价粜米赈之。

jǐ sì xuān zhèng yuàn yán sòng quán tài hòu yíng guó gōng mǔ zǐ yǐ wèi sēng ní yǒu de sān bǎi liù shí qǐng qǐ rú lì miǎn zhēng qí zū

这句话大意是:己巳,宣政院言:“宋全太后、瀛国公母子已为僧、尼,有地三百六十顷,乞如例免征其租。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

xīn wèi yù shǐ tái yán gōu kǎo qián gǔ zì zhōng tǒng chū zhì jīn yú sān shí nián gèng ā hā mǎ tè sēng gé dāng guó shè fǎ yǐ jí ér qí yú dǎng gōng qǔ huì lù mín bù kān mìng bù rú ba zhī

这句话大意是:辛未,御史台言:“钩考钱谷,自中统初至今,逾三十年,更阿哈玛特、僧格当国,设法已极,而其馀党公取贿赂,民不堪命,不如罢之。

zhào nǐ yì yǐ wén

这句话大意是:”诏拟议以闻。

rén shēn lì hé nán jiāng běi xíng zhōng shū shěng zhì biàn liáng

这句话大意是:壬申,立河南江北行中书省,治汴梁。

zhōng shū shěng yán jiāng nán zài sòng shí qí yáo yì zhī míng qī shí yǒu yú guī fù hòu yī qiè wèi zhēng

这句话大意是:中书省言:“江南在宋时,其徭役之名七十有馀,归附后一切未征。

jīn zhū wáng suì cì guān lì fèng lù duō bù gěi yi lìng jiāng nán yī sòng shí zhū míng zhēng fù jǐn shū zhī

这句话大意是:今诸王岁赐、官吏俸禄多不给,宜令江南依宋时诸名征赋尽输之。

hé róng zǔ yán yi zhào gè shěng guān rèn qián gǔ zhě yì jīng shī jí yì kē qǔ zhī fǎ yǐ wén

这句话大意是:”何荣祖言:“宜召各省官任钱谷者诣京师,集议科取之法以闻。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiǎ xū ba gōu kǎo qián gǔ

这句话大意是:甲戌,罢钩考钱谷。

chì yīng xī nián bū qiàn qián gǔ wén juàn jù zhì yī shì fēi zhèn mìng ér shì zhī zhě yǒu zuì

这句话大意是:敕:“应昔年逋欠钱谷文卷,聚置一室,非朕命而视之者有罪。

réng bù gào zhōng wài

这句话大意是:仍布告中外。

gēng chén jiāng běi zhōu jùn gē lì hé nán jiāng běi xíng zhōng shū shěng gǎi jiāng huái xíng shěng wèi jiāng zhè děng chù xíng zhōng shū shěng zhì háng zhōu

这句话大意是:庚辰,江北州郡割隶河南江北行中书省,改江淮行省为江浙等处行中书省,治杭州。

bǐng xū bā fān dòng guān wú jīn shū děng yǐ suǒ bù èr bǎi wǔ shí zhài nèi fù yì què gòng fāng wù

这句话大意是:丙戌,八番洞官吴金叔等以所部二百五十寨内附,诣阙贡方物。

wù zǐ zhào shì tiān xià qiú fēi shā rén dǐ zuì zhě

这句话大意是:戊子,诏释天下囚非杀人抵罪者。

xīn mǎo jùn yùn liáng hé zhù dī fáng

这句话大意是:辛卯,浚运粮河,筑堤防。

shì suì xuān zhèng yuàn shàng tiān xià sì yǔ sì wàn èr qiān sān bǎi yī shí bā qū sēng ní èr shí yī wàn sān qiān yī bǎi sì shí bā rén

这句话大意是:是岁,宣政院上天下寺宇四万二千三百一十八区,僧尼二十一万三千一百四十八人。

liáo yáng jī hàn lín xué shì chéng zhǐ táng rén zǔ fèng zhào xié jìn shì sū gé zuǒ chéng shí dōu wǎng zhèn

这句话大意是:辽阳饥,翰林学士承旨唐仁祖,奉诏偕近侍苏格、左丞实都往赈。

shí dōu yù rú hù jí kǒu shù dà xiǎo gěi zhī rén zǔ yuē bù kě xī jí zhī xiǎo kǒu jīn yǐ dà yǐ kě jūn yǐ dà kǒu gěi zhī

现代白话:实都欲如户籍口数大小给之,仁祖曰:“不可,昔籍之小口,今已大了,可均以大口给之。

shí dōu yuē ruò yào shàn míng ér xiàn wǒ yú è yé

这句话大意是:”实都曰:’若要善名而陷我于恶耶?

rén zǔ xiào yuē wú èr rén shàn è zhòng yǐ de zhī qǐ zhì shì ér shǐ yào míng zāi

现代白话:”仁祖笑曰:“我二人善恶,众已的知,岂至是而始要名啊!

wǒ zhī wèi guó xù mín ér yǐ

这句话大意是:我知为国恤民而已。

zú yǐ dà kǒu gěi zhī

这句话大意是:”卒以大口给之。

zhì yuán èr shí jiǔ nián

这句话大意是:◎至元二十九年。

chūn zhēng yuè jiǎ wǔ shuò rì shí

这句话大意是:春,正月,甲午朔,日食。

yǒu wù jiàn qīn rù qí zhōng bù néng jì rì xiū rú jīn huán rán zuǒ yòu yǒu ěr

这句话大意是:有物渐侵入其中,不能既,日休如金环然,左右有珥。

miǎn cháo hè

这句话大意是:免朝贺。

wù xū yǐ qīng zhōu jī jiù líng zhōu fā sù zhèn zhī

这句话大意是:戊戌,以青州饥,就陵州发粟赈之。

gēng zǐ jiāng xī xíng shěng zuǒ chéng gāo xìng yán jiāng xī fú jiàn tīng zhāng zhū chǔ lián nián dào qǐ bǎi xìng rù shān yǐ bì jīn cì dì jiù píng yi jiàng zhǐ zhāo yù fù yè

这句话大意是:庚子,江西行省左丞高兴言:“江西、福建汀、漳诸处,连年盗起,百姓入山以避,今次第就平,宜降旨招谕复业。

yòu fú jiàn yán kè jiǔ shuì yín tiě gè lì tí jǔ sī shí wèi rǒng làn qǐng bà qù

这句话大意是:又,福建盐课、酒税、银、铁各立提举司,实为冗滥,请罢去。

zhào jiē cóng zhī

这句话大意是:”诏皆从之。

jìn shāng gǔ sī yǐ jīn yín háng hǎi

这句话大意是:禁商贾私以金银航海。

jiǎ chén zhào jiāng nán zhōu xiàn xué tián qí suì rù tīng qí zì zhǎng chūn qiū shì diàn wài yǐ lǐn shī shēng jí shì zhī wú gào zhě

这句话大意是:甲辰,诏:“江南州县学田,其岁入听其自掌,春秋释奠外,以廪师生及士之无告者。

gòng shì zhuāng tián zé lìng hé shù rù guān

这句话大意是:贡士庄田,则令核数入官。

bǐng wǔ hé nán fú jiàn xíng shěng shàng yán qǐng zhào yòng hàn yǔ zhào yǐ měng gǔ yǔ yù hé nán hàn yǔ yù fú jiàn

这句话大意是:丙午,河南、福建行省上言,请诏用汉语,诏以蒙古语谕河南,汉语谕福建。

guǐ chǒu jiāng xī xíng shěng ba yán ā lǎ bo dān yán méng shān kè suì yín èr wàn wǔ qiān liǎng chū zhì liàn yín yī liǎng miǎn yì fū tián kē wǔ dǒu jīn mín lì rì kùn měi liǎng nǐ miǎn yī shí

这句话大意是:癸丑,江西行省巴延、阿喇卜丹言:“蒙山课岁银二万五千两,初制,炼银一两免役夫田科五斗,今民力日困,每两拟免一石。

dì yuē zhòng kùn wú mín mín hé yǐ shēng

现代白话:”帝曰:“重困我民,民凭什么生!

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

èr yuè jǐ sì shēn jìn biān bèi guó fǎ bù yòng tú liú qíng jiǎo zhī xíng wéi zhàng tún zì shí qī fēn děng jiā zhì bǎi dān qī ér zhǐ

这句话大意是:二月,己巳,申禁鞭背国法,不用徒、流、黥、绞之刑,惟杖臀,自十七分等加至百单七而止。

rán zhǎn guǎ zhī xíng zé yòu wǎng wǎng làn yòng zhī zhì qí kù yě huò shēng bāo rén pí

这句话大意是:然斩剐之刑,则又往往滥用之,至其酷也,或生剥人皮;。

yòu yǒu sān duàn chǎn shā fǎ wèi zhī chú yě

这句话大意是:又有三段铲杀法,未之除也。

gēng wǔ è luó sī zhāo fù sāng zhōu shēng miáo luó diàn guó gǔ zhōu děng tóng qiú zhǎng sān shí yī suǒ bù mín shí èr wàn jiǔ qiān yú hù yì què gòng xiàn

这句话大意是:庚午,鄂罗斯招附桑州生苗、罗甸国古州等峒酋长三十一,所部民十二万九千馀户,诣阙贡献。

rén shēn qiǎn shǐ fēn háng zhū lù shì sǐ zuì yǐ xià qīng qiú

这句话大意是:壬申,遣使分行诸路,释死罪以下轻囚。

yǐ hài yǐ quán fǔ tài qīng yī kè mù sū dèng zhōu jiù jūn wàn hù shǐ bì fú jiàn xíng shěng zuǒ chéng gāo xìng bìng wèi fú jiàn xíng shěng píng zhāng zhèng shì jiàng bīng zhēng zhǎo wā yòng hǎi chuán dà xiǎo wǔ bǎi sōu jūn shì èr wàn rén

这句话大意是:乙亥,以泉府太卿伊克穆苏、邓州旧军万户史弼、福建行省左丞高兴并为福建行省平章政事,将兵征爪哇,用海船大小五百艘、军士二万人。

wù yín zhào jiā gāo lí wáng wáng chūn tài bǎo réng xī gōng chén zhī hào

这句话大意是:戊寅,诏加高丽王王暙太保,仍锡功臣之号。

gēng chén yù shǐ dài fū yī shí tè mù ěr zhōng chéng cuī yù děng yán nà sū lǎ dǐng mò liè shí dōu wáng chén jì dǎng bǐ sēng gé zì wèi bù fǎ chǔ bì quán xuǎn yán kè jiǔ shuì wú bù gēng zhāng biàn luàn

现代白话:庚辰,御史大夫伊实特穆你、中丞崔彧等言:“纳苏喇鼎默埒、实都、王臣济,党比僧格,恣为不法,楮币、铨选、盐课、酒税,无不更张变乱。

xián mìng jiāng nán lǐ suàn zhě jiē yán jí shū qī mín zhì jià qī mài nǚ huò jí qīn lín

这句话大意是:衔命江南理算者,皆严急输期,民至嫁妻卖女,祸及亲邻。

wéi yáng qián táng shòu hài zuì cǎn wú gù ér yǔn shēng zhě wǔ bǎi yú rén

这句话大意是:维扬、钱塘,受害最惨,无故而陨生者五百馀人。

qí chū yóu nǐ shì chū guó jiā jìn àn wèn shǒu shí nǎi zhī jiē sēng gé jí qí xiōng dǎng zhī wèi mò bù yuàn shí qí ròu

这句话大意是:其初犹疑事出国家,近按问首实,乃知皆僧格及其凶党之为,莫不愿食其肉。

cǐ sān rén jì yǐ fú gū yi yī tiáo lùn zuò yǐ xiè tiān xià

这句话大意是:此三人既已伏辜,宜依条论坐以谢天下。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

yòu yán hé xī rén xī dòng hǎn lǐng bīng wèi xuān wèi qí lì yì lián fǎng sī gào qí sān shí liù shì xí qiān shì bù wèn shì ér xī dòng hǎn shuài jūn rén qín wèn zhě rǔ zhī qiě duó gào zhě yǐ qù

这句话大意是:又言:“河西人锡栋罕,领兵为宣慰,其吏诣廉访司告其三十六事,檄佥事簿问事,而锡栋罕率军人禽问者辱之,且夺告者以去。

chén yì cóng xíng tái xuǎn yù shǐ wǎng àn wèn xī dòng hǎn réng xiān duó qí zhí

这句话大意是:臣议从行台选御史往按问锡栋罕,仍先夺其职。

yòu yán xíng tái guān yán qù suì sēng gé jì bài shǐ chén zhì zì shàng suǒ zhě huò bù chí xǐ shū kǒu chuán shèng zhǐ zòng shì yǒu zuì shàn jí rén jiā zhēn wěi mò biàn

这句话大意是:”又言:“行台官言,去岁僧格既败,使臣至自上所者,或不持玺书,口传圣旨,纵释有罪,擅籍人家,真伪莫辨。

zì jīn fán shǐ chén bì jiàng xǐ shū shěng tái yuàn zhū sī bì gěi yìn xìn wén shū yǐ dù jiān qī

这句话大意是:自今凡使臣必降玺书,省、台、院、诸司必给印信文书,以杜奸欺。

dì yuē hé rén nǎi gǎn ěr yé

现代白话:”帝曰:“何人乃敢你耶?

duì yuē yào lēi tè tú ba yán chè ěr bǐ cháng chuán zhǐ zòng zuì rén

现代白话:”对曰:“耀勒特图、巴延彻你比尝传旨纵罪人。

dì xī kě qí zòu

这句话大意是:”帝悉可其奏。

yòu yán féng zǐ zhèn liú dào yuán zhǐ chén sēng gé tóng liè zuì è zhào shěng tái chén jí dǒng wén yòng liú mèng yán děng yì

这句话大意是:又言冯子振、刘道元指陈僧格同列罪恶,诏省台臣及董文用、留梦炎等议。

qí yī yán hàn lín zhū chén zhuàn sēng gé fǔ zhèng bēi zhě lián fǎng shǐ yán fù jìn yǐ miǎn guān yú qǐng shèng cái

这句话大意是:其一,言:“翰林诸臣撰《僧格辅政碑》者,廉访使阎复近已免官,馀请圣裁。

dì yuē sǐ zhě wù lùn qí cún zhě fá bù kě shù yě

这句话大意是:”帝曰:“死者勿论,其存者罚不可恕也。

wù zǐ jìn háng zhōu fàng yīng

这句话大意是:戊子,禁杭州放鹰。

shì yuè yè li nán hái zhì lín qīng dì qiǎn shǐ zhào zhī bǐ wèi píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:是月,叶李南还,至临清,帝遣使召之,俾为平章政事。

li shàng biǎo lì cí wèi jǐ zú ér li gàn zhì zhào chú gàn jiāng yīn lù jiào shòu yǐ jīng zhí yán cóng zhōng chéng cuī yù qǐng yě

这句话大意是:李上表力辞,未几卒,而李淦至,诏除淦江阴路教授以旌直言,从中丞崔彧请也。

li qián hòu bèi cì zhī wù shén duō ér zì fèng shèn jiǎn cháng jiè qí zǐ yuē wú shì yè rú gān pín yuē wéi yǐ zhōng yì jié zhǔ zhī rǔ cáo qí qīng shèn zì shì wù zēng wú guò

现代白话:李前后被赐之物甚多,而自奉甚俭,尝戒其孔子说:“我世业儒甘贫约,惟以忠义结主知,你曹其清慎自恃,勿增我过。

zhǐ suǒ cì wù yuē cǐ zhōng dāng hái guān yě

这句话大意是:”指所赐物曰:“此终当还官也。

bǐ zú xī biǎo sòng guān yī háo bù yǐ zì sī

这句话大意是:”比卒,悉表送官,一毫不以自私。

zhōng chéng cuī yù yán è zhōu yī dào jiù yǒu àn chá sī yuē sū mù ěr è qí hài jǐ jīn sēng gé zòu ba zhī

现代白话:中丞崔彧言:“鄂州一道,旧有按察司,约苏穆你恶其害己,今僧格奏罢之。

chén guān è zhōu děng jiǔ zhōu lì nán jīng ér xíng tái yí zhì jiàn kāng qí huái dōng lián fǎng shǐ jiù zhì huái ān jīn yi yí zhì yáng zhōu

这句话大意是:臣观鄂州等九州隶南京,而行台移治建康,其淮东廉访使旧治淮安,今宜移治扬州。

yòu yán zhū guān lì shòu qiú zài cháo zé yì yù shǐ tái shǒu gào zài wài zé yì àn chá sī shǒu gào yǐ yǒu chéng xiàn

这句话大意是:”又言:“诸官吏受赇,在朝则诣御史台首告,在外则诣按察司首告,已有成宪。

zì sēng gé chí guó shòu qiú zhě bù fù tái xiàn sī ér yì zhū sī shǒu gù ěr fǎn fù qiān yán shì jiǔ bù jìng

现代白话:自僧格持国,受赇者不赴台宪司而诣诸司首,故你反复牵延,事久不竟。

chén wèi yi rú qián zhì wéi yú běn tái xíng tái jí zhū dào lián fǎng sī shǒu gào zhū sī wú de zhé shòu

这句话大意是:臣谓宜如前制,惟于本台、行台及诸道廉访司首告,诸司无得辄受。

yòu jiān chá yù shǐ tǎ dí shí yán nǚ zhēn rén jiā huī dí qù suì dōng zhēng wàng yán yǐ mǐ qiān dàn xiǎng dòng ěr tè mù ěr jūn wàn rén zòu zhī chāo sì bǎi dìng yi lìng běn chǔ lián fǎng sī jiū wèn yǔ xíng shěng zhuī cháng yì zuì

现代白话:又,监察御史塔迪实,言女真人嘉珲迪去岁东征,妄言以米千石饷栋你特穆你军万人,奏支钞四百锭,宜令本处廉访司究问,与行省追偿议罪。

jiē cóng zhī

这句话大意是:”皆从之。

yǐ ér zhōng shū shěng qǐng yǐ yù wèi yòu chéng

这句话大意是:已而中书省请以彧为右丞。

dì yuē cuī yù wéi kě shǐ rèn yán zé

这句话大意是:帝曰:“崔彧惟可使任言责。

bù yǔn

这句话大意是:”不允。

sān yuè

这句话大意是:三月,。

rén yín

这句话大意是:壬寅,。

yù shǐ dài fū yī luō lēi děng yán bǐ jiān chá yù shǐ shāng hǔ

这句话大意是:御史大夫伊啰勒等言:“比监察御史商琥,。

jǔ xī rèn cí yuán fēng xiàn shí wàng suǒ shǔ ér zài wài zhě

这句话大意是:举昔任词垣风宪、时望所属而在外者,。

rú hú zhī yù yáo suì wáng yùn léi yīng chén tiān xiáng yáng gōng yì gāo dào chéng wén hǎi chén yǎn zhào jū xìn shí rén

这句话大意是:如胡祗遹、姚燧、王恽、雷膺、陈天祥、杨恭懿、高道、程文海、陈俨、赵居信十人,。

yi zhào zhì hàn lín bèi gù wèn

这句话大意是:宜召置翰林备顾问。

dì yuē zhèn wèi shēn zhì

这句话大意是:”帝曰:’朕未深知。

sì zhào zhì yǐ wén

这句话大意是:俟召至以闻。

dīng wèi zhū sēng gé dǎng mò liè shí dōu wáng jù jì

这句话大意是:丁未,诛僧格党默埒、实都、王巨济。

chū dì yǐ shí dōu cháng yú lǐ cái yù shì zhī

这句话大意是:初,帝以实都长于理财,欲释之。

bó guǒ mì lì zhēng bù kě yī rì zhōng fán qī zòu zú bìng zhū zhī

这句话大意是:博果密力争,不可,一日中凡七奏,卒并诛之。

jǐ yǒu zhōng shū shěng yòu chéng hé róng zǔ píng zhāng zhèng shì mǐn zhū ěr bo dān bìng ba yǐ dà sī nóng tè ěr gé hàn lín xué shì chéng zhǐ lín qìn bìng wèi píng zhāng zhèng shì jiān lǐng jiù zhí

现代白话:己酉,中书省右丞何荣祖、平章政事敏珠你卜丹并罢,以大司农特你格、翰林学士承旨琳沁并为平章政事,兼领旧职。

mǐn zhū ěr bo dān cháng qǐng fù lì shàng shū shěng bó guǒ mì yuē ā hā mǎ tè sēng gé xiāng jì wù guó shēn zhū jiā miè qián jiàn wèi yuǎn nài hé yòu yù xiào zhī

现代白话:敏珠你卜丹尝请复立尚书省,博果密曰:“阿哈玛特、僧格相继误国,身诛家灭,前鉴未远,奈何又欲效之!

shì suì qǐn

这句话大意是:”事遂寝。

zhì shì róng zǔ yǐ jí mǐn zhū ěr bo dān yǐ jiǔ jū qí rèn lìng miǎn shǔ wéi shí qí lù yǔ yì zhōng shū shěng shì

现代白话:至是荣祖以疾,敏珠你卜丹以久居其任,令免署,惟食其禄,与议中书省事。

tè ěr gé chū wèi sī nóng sì dá lū gá qí cóng liè ba yā ěr zhī de liè zhě shè tù wù zhōng luò tuó dì nù mìng zhū zhī tè ěr gé yuē shā rén cháng chù xíng tài zhòng

现代白话:特你格初为司农寺达噜噶齐,从猎巴雅你之地,猎者射兔,误中骆驼,帝怒,命诛之,特你格曰:“杀人偿畜,刑太重。

dì yuē wù yé

这句话大意是:”帝曰:“误耶?

shǐ guān bì shū jí shì zhī

这句话大意是:史官必书,亟释之!

yǔ rén yǒu dào jīng zuì yīng sǐ tè ěr gé yuē chén jū zhī qí rén mǔ bìng dào yǐ yǎng mǔ ěr qǐng dài qí sǐ

现代白话:”庾人有盗粳,罪应死,特你格曰:“臣鞠之,其人母病,盗以养母耳,请贷其死。

zhì shì jìn píng zhāng yǐ bìng zú tīng jiān yú shàng diàn

这句话大意是:”至是进平章,以病足,听肩舆上殿。

yǐ ā ěr wèi zhōng shū yòu chéng liáng dé guī wèi cān zhī zhèng shì

现代白话:以阿你为中书右丞,梁德珪为参知政事。

gēng xū dì rú shàng dōu

这句话大意是:庚戌,帝如上都。

rén zǐ chì dōu shuǐ jiān fēn shì huáng hé dī yàn

这句话大意是:壬子,敕都水监分视黄河堤堰。

ba hé dù sī

这句话大意是:罢河渡司。

rén xū gěi hái jiā mù yáng lǎ lēi zhì tǔ tián rén kǒu zhī lì zēng fang zhě

这句话大意是:壬戌,给还嘉木扬喇勒智土田、人口之隶增坊者。

shí shěng tái zhū chén qǐ zhèng diǎn xíng yǐ xiè tiān xià ér dì yóu dài zhī sǐ gěi hái qí suǒ jí

这句话大意是:时省台诸臣乞正典刑以谢天下,而帝犹贷之死,给还其所籍。

xià sì yuè bǐng zǐ chí gān sù tài yuán jiǔ jìn réng què qí gū

这句话大意是:夏,四月,丙子,弛甘肃、太原酒禁,仍榷其酤。

xīn mǎo shè yún nán zhū lù xué xiào qí jiào guān yǐ shǔ shì chōng

这句话大意是:辛卯,设云南诸路学校,其教官以蜀士充。

wǔ yuè dīng wèi zhōng shū shěng chén yán nìng rén féng zǐ zhèn cháng wèi shī yù sēng gé jí sēng gé bài jí gào cí chén zhuàn bēi yǐn yù shī dàng guó shǐ biān xiū chén fú fā qí jiān zhuàng qǐ miǎn suǒ zuò qiǎn hái jiā

这句话大意是:五月,丁未,中书省臣言:“佞人冯子振,尝为诗誉僧格,及僧格败,即告词臣撰碑引喻失当,国史编修陈孚发其奸状,乞免所坐遣还家。

dì yuē cí chén hé zuì

这句话大意是:”帝曰:“词臣何罪!

shǐ yǐ yù sēng gé wèi zuì zé zài tíng zhū chén shuí bù yù zhī

这句话大意是:使以誉僧格为罪,则在廷诸臣,谁不誉之!

zhèn yì cháng yù zhī yǐ

现代白话:朕亦尝誉之了。

zhào yǐ guō yòu yáng jū kuān sǐ fēi qí zuì gěi hái qí jiā zī

这句话大意是:诏以郭佑、杨居宽死非其罪,给还其家赀。

liù yuè wù chén zhào tīng sēng shí yán bù shū kè

这句话大意是:六月,戊辰,诏听僧食盐不输课。

rén shēn jiāng xī shěng yán zhào qìng dé qìng èr lù fēng lián èr zhōu sòng shí lì guǎng dōng

这句话大意是:壬申,江西省言:“肇庆、德庆二路,封、连二州,宋时隶广东;。

jīn lì guǎng xī bù biàn qǐng fù lì guǎng dōng

这句话大意是:今隶广西,不便,请复隶广东。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

guǐ wèi yǐ zhēng zhǎo wā zàn jìn liǎng zhè guǎng dōng fú jiàn shāng gǔ háng hǎi zhě sì zhōu shī fā hòu cóng qí biàn

这句话大意是:癸未,以征爪哇,暂禁两浙、广东、福建商贾航海者,俟舟师发后从其便。

hú zhōu píng jiāng jiā xīng zhèn jiāng yáng zhōu níng guó tài píng qī lù dà shuǐ

这句话大意是:湖州、平江、嘉兴、镇江、扬州、宁国、太平七路大水。

dīng hài zhào miǎn tián zū yī bǎi èr shí wǔ wàn qī qiān bā bǎi yú shí

这句话大意是:丁亥,诏免田租一百二十五万七千八百馀石。

rùn yuè rén yín ba fú jiàn suì zào xiàng yá chǐ pán dài

这句话大意是:闰月,壬寅,罢福建岁造象牙齿鞶带。

gēng xū huí huí rén hū bù mù sī shòu dà zhū dì què zhī

这句话大意是:庚戌,回回人呼布穆斯售大珠,帝却之。

zhī shàng sī zhōu huáng shèng xǔ shì qí xiǎn yuǎn yǔ jiāo zhǐ wèi biǎo lǐ jù zhòng èr wàn jù zhōng zhōu

这句话大意是:知上思州黄胜许,恃其险远,与交趾为表里,聚众二万据忠州。

xīn hài zhào qiǎn hú guǎng shěng zuǒ chéng liú guó jié tǎo zhī

这句话大意是:辛亥,诏遣湖广省左丞刘国杰讨之。

zéi zhòng jìn hàn chū rù yán dòng huáng zhú zhōng rú fēi niǎo fā dú shǐ zhōng rén wú yù zhě

这句话大意是:贼众劲悍,出入岩洞篁竹中如飞鸟,发毒矢,中人无愈者。

guó jié shēn lǜ shì fèn zhàn zéi bù néng dí zǒu xiàng shān

这句话大意是:国杰身率士奋战,贼不能敌,走象山。

shān jìn jiāo zhǐ jiē shēn lín bù kě rù nǎi dù qí chū rù liè zhà wéi zhī xú fá shān tōng dào qiě zhàn qiě jìn

这句话大意是:山近交趾,皆深林,不可入,乃度其出入,列栅围之,徐伐山通道,且战且进。

jiǎ yín yòu jiāng cén cóng yì jiàng

这句话大意是:甲寅,右江岑从毅降。

cóng yì lǎo jí zhào yǐ qí zi dòu róng xí pèi hǔ fú wèi zhèn nán lù jūn mín zǒng guǎn

这句话大意是:从毅老疾,诏以其子斗荣袭佩虎符,为镇南路军民总管。

guǎng dōng xi lù ān fǔ fù shǐ è tú dǐng děng fěi bàng cháo zhèng xī bù dǐng fù zī gěi zhī yǐ fēng wén sān shí yú shì wàng gào shěng guān dì yǐ yǒu shāng zhèng tǐ bǔ è dǎng xià lì rú fǎ

这句话大意是:广东西路安抚副使谔图鼎等诽谤朝政,锡布鼎复资给之,以风闻三十馀事,妄告省官,帝以有伤政体,捕恶党下吏如法。

shì yuè zhào lián fǎng sī xún xíng quàn kè nóng sāng

这句话大意是:是月,诏廉访司巡行,劝课农桑。

lǐ bù shàng shū zhāng lì dào shǐ zhì ān nán wèi qí wáng chén rì jùn yuē xī zhèn nán wáng bù yòng xiàng dǎo lǜ zhòng shēn rù bù zhàn zì kuì tiān zǐ yì jì zhī zhī

这句话大意是:礼部尚书张立道使至安南,谓其王陈日燇曰:“昔镇南王不用向导,率众深入,不战自溃,天子亦既知之。

rǔ suǒ shì zhě shān hǎi zhī xiǎn zhàng lì zhī è ér yún nán lǐng nán zhī rén yǔ rǔ xí sú tóng ér jì lì děng jīn fā ér yòng zhī jì yǐ běi fāng zhī jìng zú rǔ néng fù kàng zāi

现代白话:你所恃者,山海之险,瘴疠之恶,而云南、岭南之人,与你习俗同而技力等,今发而用之,继以北方之劲卒,你能复抗啊?

qiě qián nián zhī shī shū fēi shàng yì biān jiāng chán rǔ ěr

现代白话:且前年之师,殊非上意,边将谗你耳。

rǔ céng bù wù chēng bīng kàng jù zhú wǒ shǐ rén jīn huò qiě zhì yǐ

现代白话:你曾不悟,称兵抗拒,逐我使人,今祸且至了。

rì jùn qì xiè chū qí bǎo wèi huì lì dào què zhī yīn yào qí rù cháo rì jùn yuē tān shēng wèi sǐ rén zhī cháng qíng chéng yǒu zhào dài yǐ bù sǐ chén jiāng hé cí

这句话大意是:”日燇泣谢,出奇宝为贿,立道却之,因要其入朝,日燇曰:“贪生畏死,人之常情,诚有诏贷以不死,臣将何辞!

nǎi xiān qiǎn qí chén yuán dài zhī hé wéi yán suí lì dào shàng biǎo xiè zuì xiū suì gòng zhī lǐ rú chū qiě yán suǒ yǐ yuàn cháo zhī yì

这句话大意是:”乃先遣其臣阮代之、何维岩随立道上表谢罪,修岁贡之礼如初,且言所以愿朝之意。

shí yǒu jì lì dào zhī gōng zhě yán bì xiān cháo ér hòu kě shè rì jùn jù zú bù zhì

这句话大意是:时有忌立道之功者,言必先朝而后可赦,日燇惧,卒不至。

qiū qī yuè gēng shēn shuò zhào yǐ shǐ bì dài yī kè mù sū gāo xìng jiāng wàn rén zhēng zhǎo wā réng zhào sān rén zhě zhì quē

这句话大意是:秋,七月,庚申朔,诏以史弼代伊克穆苏、高兴,将万人征爪哇,仍召三人者至阙。

xīn yǒu hé běi hé nán dào lián fǎng sī hái zhì biàn liáng

这句话大意是:辛酉,河北河南道廉访司还治汴梁。

rén shēn jiàn shè jì hé yì mén nèi tán gè fāng wǔ zhàng gāo wǔ chǐ bái shí wéi zhǔ shì yǐ wǔ fāng sè tǔ

这句话大意是:壬申,建社稷和义门内,坛各方五丈,高五尺,白石为主,饰以五方色土。

tán nán zhí sōng yī zhū běi yōng yì kǎn yí yuán xī fǎng gǔ zhì bié wèi zhāi lú mén wǔ sān shí sān yíng

这句话大意是:坛南植松一株,北墉瘗坎遗垣,悉仿古制,别为斋庐,门庑三十三楹。

wù yín lí bīng bǎi hù shān zhì yuàn móu pàn fú zhū

这句话大意是:戊寅,黎兵百户邓志愿谋叛,伏诛。

bā yuè jǐ chǒu shuò è tú dǐng yǐ zuì sǐ yú dǎng zhàng ér xǐ zhī réng jí qí jiā

这句话大意是:八月,己丑朔,谔图鼎以罪死,馀党杖而徙之,仍籍其家。

jiǎ chén dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:甲辰,帝至自上都。

bǐng wǔ jùn tōng zhōu zhì dà dū cáo hé

这句话大意是:丙午,浚通州至大都漕河。

dīng wèi yī kè mù sū qǐng yǔ gāo xìng děng tóng zhēng zhǎo wā dì yuē yī kè mù sū wéi shú hǎi dào hǎi zhōng shì dāng fù zhī qí bīng shì zé wěi shǐ bì kě yě

这句话大意是:丁未,伊克穆苏请与高兴等同征爪哇,帝曰:“伊克穆苏惟熟海道,海中事当付之,其兵事则委史弼可也。

nǎi yǐ bì wèi fú jiàn xíng shěng píng zhāng zhèng shì tǒng lǐng chū zhēng jūn mǎ

这句话大意是:”乃以弼为福建行省平章政事,统领出征军马。

gēng xū gāo yuàn rén gāo xī yǔn yǐ fēi suǒ yi yán fú zhū

这句话大意是:庚戌,高苑人高希允,以非所宜言伏诛。

rén zǐ zhào dá chūn chéng péng fēi tǎo huáng shèng xǔ liú guó jié zhù mǎ jūn shù shǒu

这句话大意是:壬子,诏达春、程鹏飞讨黄胜许,刘国杰驻马军戍守。

wù wǔ fú jiàn xíng shěng cān zhèng wèi tiān yòu xiàn jì fā mín yī wàn záo shān liàn yín suì de wàn wǔ qiān liǎng

这句话大意是:戊午,福建行省参政魏天祐献计,发民一万,凿山炼银,岁得万五千两。

tiān yòu fù mín chāo shì yín shū guān ér sī qí yī bǎi qī shí dìng

这句话大意是:天祐赋民钞市银输官,而私其一百七十锭。

tái chén qǐng zhuī qí zāng ér ba liàn yín shì cóng zhī

这句话大意是:台臣请追其赃而罢炼银事,从之。

gǎi yàn nán hé běi lián fǎng shǐ hái zhì zhēn dìng

这句话大意是:改燕南河北廉访使还治真定。

zhào zhēng bā bǎi xí fù guó

这句话大意是:诏征八百媳妇国。

jiǔ yuè xīn yǒu hú nán dào xuān wèi fù shǐ liáng céng shòu lì bù shàng shū guó shǐ yuàn biān xiū guān chén fú shòu lǐ bù láng zhōng tóng shǐ ān nán zhào yù chén rì jùn shǐ qīn rù cháo

这句话大意是:九月,辛酉,湖南道宣慰副使梁曾授吏部尚书,国史院编修官陈孚授礼部郎中,同使安南,诏谕陈日燇,使亲入朝。

guǐ yǒu shā guā èr zhōu mín xǐ gān zhōu zhào yú gān sù liǎng jiè huà de shǐ gēng wú lì zhě zé gěi yǐ niú jù nóng qì

这句话大意是:癸酉,沙、瓜二州民徙甘州,诏于甘、肃两界画地使耕,无力者则给以牛具、农器。

níng xià hù kǒu fán duō ér tǔ tián bàn yì hóng huā zhào jǐn zhǒng gǔ mài yǐ bǔ mín shí

这句话大意是:宁夏户口烦多,而土田半艺红花,诏尽种谷麦以补民食。

è ěr gēn sà lǐ qǐ bà zhèng shì bìng miǎn tài shǐ yuàn shǐ zhào yǐ wéi jí xián dà xué shì

现代白话:鄂你根萨理乞罢政事,并免太史院使,诏以为集贤大学士。

sī tiān jiàn chéng liú mǒu yán è ěr gēn sà lǐ zài tài shǐ yuàn shí shù yán guó jiā zāi xiáng shì dà bù jìng qǐng xià lì zhì

现代白话:司天监丞刘某言:“鄂你根萨理在太史院时,数言国家灾祥事,大不敬,请下吏治。

dì dà nù yǐ wéi fěi bàng dà chén dāng dǐ zuì

这句话大意是:”帝大怒,以为诽谤大臣,当抵罪。

è ěr gēn sà lǐ dùn shǒu xiè yuē chén bù nìng lài bì xià tiān dì hán róng zhī dé suī wàn sǐ mò bào

现代白话:鄂你根萨理顿首谢曰:“臣不佞,赖陛下天地含容之德,虽万死莫报。

rán yù zhì yán zhě zuì chén kǒng zì shì wú wéi bì xià yán shì zhě

这句话大意是:然欲致言者罪,臣恐自是无为陛下言事者。

lì jí zhī nǎi de shì dì yuē qīng zhēn zhǎng zhě

这句话大意是:”力急之,乃得释,帝曰:“卿真长者!

shí suī bà zhèng huò tōng xī zhào rù lùn shì zhī wú bù yán

这句话大意是:”时虽罢政,或通夕召入论事,知无不言。

zhū wáng míng lǐ tè mù ěr fù hā zhě yǐ pàn zhào ba yán tǎo zhī

现代白话:诸王明理特穆你附哈者以叛,诏巴延讨之。

ba yán bīng zhì ā sà hū tú lǐng míng lǐ tè mù ěr yǐ jù zhī shǐ xià rú yǔ

现代白话:巴延兵至阿萨呼图岭,明理特穆你已据之,矢下如雨。

ba yán xiān dēng xiàn zhèn zhū jūn zhēng fèn dà pò zhī

这句话大意是:巴延先登陷阵,诸军争奋,大破之。

míng lǐ tè mù ěr jǐn yǐ shēn miǎn

现代白话:明理特穆你仅以身免。

ba yán qīng jì zhuī zhī jūn hái yù fú bīng fù jī bài zhī zhǎn shǒu èr qiān jí fú qí yú zhòng yǐ guī

这句话大意是:巴延轻骑追之,军还,遇伏兵,复击败之,斩首二千级,俘其馀众以归。

dōng shí yuè wù zǐ shuò zhào fú jiàn lián fǎng sī zhī shì zhāng shī dào fù quē

这句话大意是:冬,十月,戊子朔,诏福建廉访司知事张师道赴阙。

shī dào zhì qǐng tài nèi wài guān fǔ zhī rǒng làn zhě zhào mǐn zhū ěr bo dān hé róng zǔ mǎ shào yàn gōng nán děng yǔ shī dào tóng qū bié zhī

现代白话:师道至,请汰内外官府之冗滥者,诏敏珠你卜丹、何荣祖、马绍、燕公楠等与师道同区别之。

shù yuè shòu shī dào hàn lín zhí xué shì

这句话大意是:数月,授师道翰林直学士。

rì běn zhōu zhì sì míng qiú hù shì zhōu zhōng jiǎ zhàng jiē jù rén kǒng qí yǒu yì tú

这句话大意是:日本舟至四明,求互市,舟中甲仗皆具,人恐其有异图。

zhào lì dōu yuán shuài fǔ lìng ā lǎ dài jiāng zhī yǐ fáng hǎi dào

这句话大意是:诏立都元帅府,令阿喇贷将之,以防海道。

zhào jùn zhè xī hé dào dǎo shuǐ rù hǎi

这句话大意是:诏浚浙西河道,导水入海。

guǐ sì yàn gōng nán yán suì zhōng gè xíng shěng chén fù quē zòu shì yì yi lìng xíng tái chén fù quē zòu yī suì jǔ cì zhī shù

这句话大意是:癸巳,燕公楠言:“岁终各行省臣赴阙奏事,亦宜令行台臣赴阙,奏一岁举刺之数。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

shí yī yuè guǐ wèi jìn suǒ zài sī dù mìng guān jīn jī chá jiān guǐ

这句话大意是:十一月,癸未,禁所在私渡,命关津讥察奸宄。

shí èr yuè gēng yín gǎi fēng huáng sūn liáng wáng gé mǎ lā wèi jìn wáng zhèn běi biān

这句话大意是:十二月,庚寅,改封皇孙梁王噶玛拉为晋王,镇北边。

zhì yuán chū wáng yǐ cháng chū zhèn běi biān xún fù fēng liáng wáng yí zhèn yún nán zhì shì yòu gǎi fēng jìn wáng zhèn mò běi tǒng lǐng sì dà è ěr duō zhī de

现代白话:至元初,王已尝出镇北边,寻复封梁王,移镇云南,至是又改封晋王,镇漠北,统领四大鄂你多之地。

è ěr duō yóu yán gōng shì yě

现代白话:鄂你多,犹言宫室也。

wáng tiān xìng rén hòu yù xià yǐ ēn mín lài yǐ ān

这句话大意是:王天性仁厚,御下以恩,民赖以安。

guǐ sì zhōng shū shěng yán níng guó lù mín liù bǎi hù záo shān yě yín suì é èr qiān sì bǎi liǎng jiē shì yín yǐ shū guān wèi cháng cǎi zhī shān qǐng ba zhī

这句话大意是:癸巳,中书省言:“宁国路民六百户,凿山冶银,岁额二千四百两,皆市银以输官,未尝采之山,请罢之。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jǐ yǒu shū mì yuàn yán liù wèi nèi lǐng hàn jūn wàn hù jiàn cún zhě liù qiān hù bō fēn wéi sān lì zú yǐ bèi chē mǎ zhě èr qiān wǔ hù měi jiǎ lìng bèi mǎ shí wǔ pǐ niú chē èr liǎng

这句话大意是:己酉,枢密院言:“六卫内领汉军万户,见存者六千户,拨分为三,力足以备车马者二千五户,每甲令备马十五匹,牛车二两。

qí sān qiān hù wéi xí zhàn dòu bù tā yì zhī liù qiān hù wài zé gōng tā yì zhù néng gè qín nǎi shì ér bīng yì jīng ruì

这句话大意是:其三千户惟习战斗,不它役之,六千户外则供它役,庶能各勤乃事而兵亦精锐。

zhào shī xíng zhī

这句话大意是:”诏施行之。

guǐ chǒu

这句话大意是:癸丑,。

yòu chéng xiàng è lēi zhé děng yán yī suì tiān xià suǒ rù

这句话大意是:右丞相鄂勒哲等言:“一岁天下所入,。

fán èr bǎi jiǔ shí qī wàn bā qiān sān bǎi wǔ dìng

这句话大意是:凡二百九十七万八千三百五锭,。

qí zhōng yǒu wèi zhì jīng shī ér zài dào zhě

这句话大意是:其中有未至京师而在道者,。

yǒu jiù gěi jūn lǚ jí zhī zào wù liào guǎn chuán fèng lù zhě

这句话大意是:有就给军旅及织造物料、馆传俸禄者,。

zì chūn jí dōng

这句话大意是:自春及冬,。

fán chū sān bǎi liù shí sān wàn bā qiān wǔ bǎi sì shí sān dìng

这句话大意是:凡出三百六十三万八千五百四十三锭,。

shù yǐ yú zhī

这句话大意是:数已逾之。

jīn hòu cì zhū jìn shì yì yi yǒu jié

这句话大意是:今后赐诸近侍,亦宜有节。

dì jiā nà zhī

这句话大意是:”帝嘉纳之。

yǐ zhāng guī wèi jiāng huái xíng shū mì fù shǐ

这句话大意是:以张珪为江淮行枢密副使。

guī shí wéi guǎn jūn wàn hù rù cháo dì yù yòng wèi shū mì

这句话大意是:珪时为管军万户,入朝,帝欲用为枢密。

zhī shū mì yuàn shì yī shí tè mù ěr yuē guī shàng shǎo guǒ yù dà yòng kě sì tā rì

现代白话:知枢密院事伊实特穆你曰:“珪尚少,果欲大用,可俟它日。

dì yuē bù rán qí jiā wèi guó miè jīn miè sòng jìn sǐ lì zhě sān shì yǐ ér kě lìn cǐ hu

现代白话:”帝曰:“不然,其家为国灭金、灭宋,尽死力者三世了,而可吝此吗?

suì yǒu shì mìng

这句话大意是:”遂有是命。

xiān shì yán zhě wèi tiān xià shì dìng xíng shū mì yuàn kě ba jiāng zhè xíng shěng cān zhī zhèng shì zhāng xuān lǐng hǎi dào yì yǐ wéi yán bǐ guī rù duì dì yǔ jí zhī guī yuē zòng shǐ xíng yuàn kě ba yì fēi xuān suǒ yí yán

这句话大意是:先是言者谓天下事定,行枢密院可罢,江浙行省参知政事张宣领海道,亦以为言,比珪入对,帝语及之,珪曰:“纵使行院可罢,亦非宣所宜言。

suì dé bù ba guī hóng fàn zi yě

这句话大意是:”遂得不罢,珪,弘范子也。

zhào xíng tái shì yù shǐ chéng wén hǎi jí hú zhī yù děng shí rén fù quē cì duì

这句话大意是:召行台侍御史程文海及胡祗遹等十人赴阙,赐对。

yǐ wén hǎi wèi jiāng nán hú běi dào lián fǎng shǐ xīng xué míng jiào lì mín wèi ài zhī

这句话大意是:以文海为江南湖北道廉访使,兴学明教,吏民畏爱之。

tīng zhāng jù dào ōu gǒu jiǔ bù píng fú jiàn xíng shěng píng zhāng chè ěr yǐn bīng zhēng zhī

现代白话:汀、漳剧盗欧狗,久不平,福建行省平章彻你引兵征之。

hào lìng yán sù suǒ guò qiū háo wú fàn yǒu jiàng zhě zé láo yǐ jiǔ shí ér wèi qiǎn zhī yuē wú yì rǔ qǐ fǎn zhě yé

现代白话:号令严肃,所过秋毫无犯,有降者,则劳以酒食而慰遣之,曰:“我意你岂反者耶!

liáng yóu guān lì wū bào suǒ zhì

这句话大意是:良由官吏污暴所致。

jīn jì lái guī jí wéi píng mín wú ān rěn zuì rǔ

现代白话:今既来归,即为平民,我安忍罪你!

qí fǎn rǔ gēng sāng ān rǔ tián lǐ wú kǒng

现代白话:其返你耕桑,安你田里,毋恐。

tā zhà wén zhī xī kuǎn fù

这句话大意是:”它栅闻之,悉款附。

wèi jǐ ōu gǒu wèi qí dǎng fù zhì xiāo shǒu yǐ xùn xié cóng zhě bù lù yī rén

这句话大意是:未几,欧狗为其党缚致,枭首以徇,胁从者不戮一人。

tīng zhāng xī píng

这句话大意是:汀、漳悉平。

hú guǎng chén zhōu mán pàn xíng yuàn fù shǐ liú guó jié qiān shū yuàn shì suǒ nuò mù dá lǎn wǎng tǎo zhī bù lì

这句话大意是:湖广辰州蛮叛,行院副使刘国杰、签书院事索诺木达览往讨之,不利。

yí wén suǒ chén lǐ yuán mín jiān nǔ shì sān qiān xíng shěng píng zhāng hā lǎ hā sī yǐ mín fú xí zhàn qiáng zhī tú shāng wú mín wù xǔ

现代白话:移文索辰、澧、沅民间弩士三千,行省平章哈喇哈斯以民弗习战,强之徒伤我民,勿许。

yòu chéng tú hū lǔ yuē bīng guì xùn liàn nǎi kě yòng yě

这句话大意是:右丞图呼鲁曰:“兵贵训练,乃可用也。

hàn jūn bù xí nǔ yīn mán gōng mán gǔ rén suǒ lì

这句话大意是:汉军不习弩,因蛮攻蛮,古人所利。

suì yǔ zhī

这句话大意是:”遂与之。

guǒ yǐ cǐ huò shèng

这句话大意是:果以此获胜。

hú guǎng píng zhāng zhèng shì kù ěr jì sī jiàn qián yǒng zhōu pàn guān wū kè xùn zé cái kān jiàng shuài yǐ xíng shěng yuán wài láng cóng zhēng hǎi nán lí

现代白话:湖广平章政事库你济斯,荐前永州判官乌克逊泽才堪将帅,以行省员外郎从征海南黎。

lí rén píng jūn hái shàng gōng shòu guǎng xī liǎng jiāng dào xuān wèi sī fù shǐ qiān dōu yuán shuài fǔ shì

这句话大意是:黎人平,军还,上功,授广西两江道宣慰司副使、佥都元帅府事。

liǎng jiāng huāng yuǎn zhàng lì yǔ bǎi yí jiē bù zhī lǐ fǎ zé zuò sī guī sān shí yǒu èr zhāng yǐ jiàn wèi jiào qí mín zūn shǒu zhī

这句话大意是:两江荒远瘴疠,与百夷接,不知礼法,泽作司规三十有二章,以渐为教,其民遵守之。

yòu shěng jiù zhì èr shí èr suǒ yǐ shū mín lì

这句话大意是:又省厩置二十二所以纾民力。

suì jī shàng yán juān qí tián zū fā xiàng zhōu hè zhōu guān sù sān qiān wǔ bǎi shí yǐ zhèn jī zhě

这句话大意是:岁饥,上言蠲其田租,发象州、贺州官粟三千五百石以赈饥者;。

jì fā nǎi shàng qí shì

这句话大意是:既发,乃上其事。

shí xíng shěng píng zhāng hā lǎ hā sī chá qí xīn chéng ài mín bù yǐ zhuān shàn zuì zhī

这句话大意是:时行省平章哈喇哈斯察其心诚爱民,不以专擅罪之。

yōng guǎn jiǎo wài mán shù wèi kòu

这句话大意是:邕管徼外蛮数为寇,。

zé xún háng bìng jiào

这句话大意是:泽循行并徼,。

de jī sāi chù

这句话大意是:得击塞处,。

bù huà yuǎn ěr

这句话大意是:布画远迩,。

mù mín kàng jiàn zhě sì qiān liù bǎi yú hù

这句话大意是:募民伉健者四千六百馀户,。

zhì léi liú nà fú shí zhūn

这句话大意是:置雷留、那扶十屯,。

liè yíng bǎo yǐ shǒu zhī

这句话大意是:列营堡以守之,。

bēi shuǐ kěn tián

这句话大意是:陂水垦田,。

zhù bā yè yǐ jié zhū xiè

这句话大意是:筑八堨以节潴泄,。

de dào tián ruò gān qǐng

这句话大意是:得稻田若干顷,。

suì shōu gǔ wèi jūn chǔ

这句话大意是:岁收谷为军储,。

biān mín lài zhī

这句话大意是:边民赖之。

liú guó jié bá xiàng shān zhài huáng shèng xǔ tǐng shēn zǒu jiāo zhǐ qín qí qī zǐ shā zhī

这句话大意是:刘国杰拔象山寨,黄胜许挺身走交趾,擒其妻子,杀之。

guó jié sān yǐ shū zé jiāo zhǐ jìng nì bù yǔ

这句话大意是:国杰三以书责交趾,竟匿不与。

shī hái jǐn qǔ zéi cháo de wèi tún tián mù dù yùn zhū zhǒng rén gēng zhī yǐ wéi liǎng jiāng bì zhàng

这句话大意是:师还,尽取贼巢地为屯田,募度运诸种人耕之,以为两江蔽障。

hòu mán rén wèi zhūn wèi shěng dì mò gǎn fàn zhě zhào qiǎn shǐ jí jūn zhōng yǐ yù dài cì zhī

这句话大意是:后蛮人谓屯为省地,莫敢犯者,诏遣使即军中以玉带赐之。

yīn jié rù cháo dì wèi cháo chén yuē hú guǎng zhòng dì wéi liú èr ba tú zú yǐ zhèn cǐ tā rén bù néng yě

这句话大意是:因杰入朝,帝谓朝臣曰:“湖广重地,惟刘二巴图足以镇此,它人不能也。

mìng wú qiān tā guān

这句话大意是:”命无迁它官。

xī sēng qǐng yǐ jīn yín bì bó cí qí shén dì nán zhī

这句话大意是:西僧请以金银币帛祠其神,帝难之。

píng zhāng zhèng shì bó guǒ mì yuē bǐ fú yǐ qù tān wèi bǎo nài hé wèi cǐ

这句话大意是:平章政事博果密曰:“彼佛以去贪为宝,奈何为此!

suì fú yǔ

这句话大意是:”遂弗与。

huò yán jīng shī měng gǔ rén yi yǔ hàn rén jiān chǔ yǐ zhì bù yú bó guǒ mì yuē xīn mín zhà qiān yóu wèi níng jū ruò fù fēn gēng bì zhì shī yè

这句话大意是:或言京师蒙古人宜与汉人间处以制不虞,博果密曰:“新民乍迁,犹未宁居,若复纷更,必致失业。

cǐ gài jiān rén yù shàn huò yì zhī lì jiāo gěi jìn xìng jiè wèi nà zhōng zhī shuō ěr

这句话大意是:此盖奸人欲擅货易之利,交给近幸,借为纳忠之说耳!

nǎi tú xiě guó zhōng guì rén dì zhái jí mín jū quǎn yá xiāng zhì zhī zhuàng shàng zhī ér zhǐ

这句话大意是:”乃图写国中贵人第宅及民居犬牙相制之状上之而止。

yǒu zèn è lēi zhé xùn sī zhě dì yǐ wèn bó guǒ mì duì yuē è lēi zhé yǔ chén jù dài zuì zhōng shū qǐ de zhuān xíng

这句话大意是:有谮鄂勒哲徇私者,帝以问博果密,对曰:“鄂勒哲与臣俱待罪中书,岂得专行!

qiě bèi wèi zǎi fǔ rén huò fā qí yīn sī yi shǐ miàn zhì míng shì zé jiàng

这句话大意是:且备位宰辅,人或发其阴私,宜使面质,明示责降。

ruò nèi huái cāi yí fēi rén zhǔ zhì gōng zhī dào yě

这句话大意是:若内怀猜疑,非人主至公之道也。

yán zhě guǒ qū dì nù mìng zuǒ yòu pī qí jiá ér chū zhī

这句话大意是:”言者果屈,帝怒,命左右批其颊而出之。

shì rì kǔ hán jiě suǒ yù hēi diāo qiú yǐ cì

这句话大意是:是日,苦寒,解所御黑貂裘以赐。

dì měi gù shì chén chēng sāi xì zhān zhī néng bó guǒ mì cóng róng wèn qí gù dì yuē bǐ shì xiàn zōng cháng yīn zī zhèn cái yòng

这句话大意是:帝每顾侍臣称塞咥旃之能,博果密从容问其故,帝曰:“彼事宪宗,尝阴资朕财用。

bó guǒ mì yuē shì suǒ wèi wéi rén chén huái èr xīn zhě

这句话大意是:”博果密曰:“是所谓为人臣怀二心者。

jīn yǒu yǐ nèi fǔ cái wù sī jié qīn wáng bì xià yǐ wéi kǔ hé

这句话大意是:今有以内府财物私结亲王,陛下以为苦何?

dì jí huī yǐ shǒu yuē qīng zhǐ zhèn shī yán

这句话大意是:”帝急挥以手曰:“卿止,朕失言。

hǎi běi yuán shuài xī qí hǎn zāng lì shì jué xíng shěng xí wū kè xùn zé yàn zhì

这句话大意是:海北元帅锡齐罕赃利事觉,行省檄乌克逊泽验治。

zé chí zhì léi zhōu jǐn fā qí jiān zāng zòng suǒ lüè nán nǚ sì bǎi yú kǒu

这句话大意是:泽驰至雷州,尽发其奸赃,纵所掠男女四百馀口。

yù shǐ tái yán wū kè xùn zé fèng shǐ zhī dà tǐ rú jí cháng rú wèi jiāng jì wàn quán rú zhào chōng guó kě shǔ dà rèn

这句话大意是:御史台言:“乌克逊泽,奉使知大体如汲长孺,为将计万全如赵充国,可属大任。

zhào zhuó wèi hǎi běi hǎi nán lián fǎng shǐ

这句话大意是:”诏擢为海北、海南廉访使。

gù lì guī tián zhì qiū nǎi rù zū hòu suì jì yuè shòu zhī

这句话大意是:故例,圭田至秋乃入租,后遂计月受之。

zé shì shì sān yuè mín shū zū jì mǐ wǔ bǎi shí zé yuē fū zǐ yǒu yán shì jūn zhě xiān qí shì hòu qí shí wú lì zhèng rì qiǎn ér shòu lù sì bèi fēi qíng suǒ ān

现代白话:泽视事三月,民输租计米五百石,泽曰:“孔子有言:“事君者先其事,后其食,我莅政日浅而受禄四倍,非情所安。

liàng shí ér rù yú xī wěi xué guān gěi zhū shēng yǐ quàn yè

这句话大意是:”量食而入,馀悉委学官,给诸生以劝业。

cháng yuē shì fēi jiǎn wú yǐ yǎng lián fēi lián wú yǐ yǎng dé

这句话大意是:常曰:“士非俭无以养廉,非廉无以养德。

shēn yī bù páo shù nián qī zǐ pǔ sù wú huá rén jiē yán zhī zé bù yǐ wéi yì yě

这句话大意是:”身一布袍数年,妻子朴素无华,人皆言之,泽不以为意也。

léi zhōu de jìn hǎi cháo xī niè qí dōng nán bēi táng jiǎn nóng bìng zhī ér xī běi guǎng yǎn píng mào yi wèi bēi táng

这句话大意是:雷州地近海,潮汐啮其东南,陂塘碱,农病之,而西北广衍平袤,宜为陂塘。

zé xíng shì chéng yīn yuē sān xī shǐ zǒu hǎi ér bù néng guàn gài cǐ shǐ qǐ suǒ yǐ báo xī mén bào yě

这句话大意是:泽行视城阴曰:“三溪使走海而不能灌溉,此史起所以薄西门豹也。

nǎi jiào mín jùn gù hú zhù dà dī yè sān xī zhū zhī wèi dǒu mén zhě qī dī yè liù yǐ zhì qí yíng hào shāi wèi qú èr shí yǒu sì yǐ dá qí zhuǎn shū

这句话大意是:”乃教民浚故湖,筑大堤,堨三溪潴之,为斗门者七,堤堨六,以制其赢耗,酾为渠二十有四,以达其转输。

qú jiē zhī bié wèi zhá shè shǒu shì zhě shí qí qǐ bì de liáng tián shù qiān qǐng

这句话大意是:渠皆支别为闸,设守视者,时其启闭,得良田数千顷。

bīn hǎi guǎng xiè bìng wèi gāo tǔ

这句话大意是:濒海广泻,并为膏土。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →