续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 191 of 220

元纪·元纪九

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhāo yáng dà huāng luò zhēng yuè jǐn yān féng dūn zāng shí èr yuè fán shí nián

这句话大意是:起昭阳大荒落正月,尽阏逢敦牂十二月,凡十年。

zhì yuán sān shí nián

这句话大意是:◎至元三十年。

chūn zhēng yuè yǐ chǒu chì fú jiàn wú jìn gǔ

这句话大意是:春,正月,乙丑,敕福建毋进鹘。

bǐng yín tài rǒng yuán

这句话大意是:丙寅,汰冗员。

fán shěng nèi wài guān fǔ èr bǎi wǔ shí wǔ suǒ zǒng liù bǎi liù shí jiǔ yuán

这句话大意是:凡省内外官府二百五十五所,总六百六十九员。

wù chén zhào biān jìng wú shì lìng běn jūn tún gēng yǐ shí

这句话大意是:戊辰,诏:“边境无事,令本军屯耕以食。

jiǎ xū hé nán jiāng běi xíng shěng píng zhāng ba yán yán yáng zhōu měng gǔ dài suǒ lì tún tián wèi tián sì wàn yú qǐng guān zhǒng wài yi tīng mín gēng kěn

这句话大意是:甲戌,河南江北行省平章巴延言:“扬州蒙古岱所立屯田,为田四万馀顷,官种外宜听民耕垦。

yáng zhōu yán zhuǎn yùn yī sī shè sān chóng guān fǔ

这句话大意是:扬州盐转运一司,设三重官府;。

yi xuē qù yán sī zhǐ liú guǎn gōu

这句话大意是:宜削去盐司,只留管勾。

xiāng yáng jiù shí jīng zhào yán yǐ shuǐ lù nán yì jì zhī mò ruò gǎi shí yáng zhōu

这句话大意是:襄阳旧食京兆盐,以水陆难易计之,莫若改食扬州。

cài zhōu qù biàn liáng de yuǎn yi shēng sàn fǔ yǐ yǐng xi xìn yáng guāng zhōu lì zhī

这句话大意是:蔡州去汴梁地远,宜升散府,以颍、息、信阳、光州隶之。

zhào jiē cóng qí yì

这句话大意是:”诏皆从其议。

ba ní yǎ sī lā dǐng mò liè suǒ lì yú yán jú

这句话大意是:罢尼雅斯拉鼎默埒所立鱼盐局。

yǐ hài shì huáng tài zǐ yuē míng xiào

现代白话:乙亥,谥皇太孔子说明孝。

huái xī dào xuān wèi shǐ áng jí ěr liǎn jūn chāo liù bǎi dìng yín sì bǎi wǔ shí liǎng mǎ èr pǐ rén wǔ chì shěng tái jí dá lū gá qí jū wèn

现代白话:淮西道宣慰使昂吉你,敛军钞六百锭,银四百五十两,马二匹,壬午,敕省台及达噜噶齐鞫问。

shì yuè qián zhōng shū yòu chéng xiàng ān tú hōng nián sì shí jiǔ

这句话大意是:是月,前中书右丞相安图薨,年四十九。

yǔ shuǐ bīng sān rì

这句话大意是:雨水冰三日。

dì zhèn dào yuē rén yán chéng xiàng bìng zhèn gù fú xìn guǒ sàng yǔ liáng bì

这句话大意是:帝震悼,曰:“人言丞相病,朕固弗信,果丧予良弼!

zhào dà chén jiān hù sāng shì

这句话大意是:”诏大臣监护丧事。

ān tú wèi xiāng yǐ zōng shè diàn ān wéi jǐ rèn yǐ mín wù fù fēng wèi jǐ zé yī zhèng shī píng yī wù shī suǒ cǎn rán bù lè gǎi ér hòu jǐ

这句话大意是:安图为相,以宗社奠安为己任,以民物阜丰为己责,一政失平,一物失所,惨然不乐,改而后己。

gōng tuì

这句话大意是:公退。

fǔ nán kāi yī gē jìn xián shì dà fū jiǎng lùn gǔ jīn zhì dào ér qǐng yè jué jì

这句话大意是:府南开一合,进贤士大夫讲论古今治道,而请谒绝迹。

tiān xià yǐ wéi zhòng chén ér jī yú ā hā mǎ tè sēng gé qián hòu bù jìng qí yòng

这句话大意是:天下倚为重臣,而击于阿哈玛特、僧格,前后不竟其用。

zi wū gǔ dá qì dù hóng dá xí cháng sù wèi fù méi fán fèng fù zhī wù yī wú suǒ shòu yǐ sù chē piáo mǎ guī zàng qí xiān yíng

这句话大意是:子乌古达,器度弘达,袭长宿卫,父没,凡赗赙之物,一无所受,以素车朴马归葬其先茔。

dì sī gé sēng gé zhī bì qiú zhí shì yòng zhī zhào dǒng shì xuǎn lùn yì zhèng shì xuán yǐ zhōng shū zuǒ chéng wǎng zhèn zhè xi tīng bì jǔ liáo shǔ

这句话大意是:帝思革僧格之弊,求直士用之,召董士选论议政事,旋以中书左丞往镇浙西,听辟举僚属。

shì xuǎn zhì bù chá bìng mín shì xī yǐ dì yì chú zhī

这句话大意是:士选至部,察病民事,悉以帝意除之。

sēng gé zhī dǎng yǐ jù liǎn zì wèi jiān lì shì fā dé zuì qiě sǐ zhà yán suǒ qiǎn bó shāng hǎi wài wèi zhì qǐng liú yǐ dài zhī shì xuǎn yuē hǎi shāng zhì zé bǔ lù zhī bù zhì zé wú rú hé bù xì cǐ rén zhī cún wáng yě

这句话大意是:僧格之党以聚敛恣为奸利,事发,得罪且死,诈言所遣舶商海外未至,请留以待之,士选曰:“海商至则捕录之,不至则无如何,不系此人之存亡也。

gǒu cǐ rén xìng cún zé wú yǐ xiè tiān xià

这句话大意是:苟此人幸存,则无以谢天下。

suì jìng qí zuì

这句话大意是:”遂竟其罪。

èr yuè jǐ chǒu cóng ā lǎ bo dān yàn gōng nán zhī qǐng yǐ jiā mù yáng lǎ lēi zhì zi xuān zhèng yuàn shǐ wēn pǔ wèi jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng

这句话大意是:二月,己丑,从阿喇卜丹、燕公楠之请,以嘉木扬喇勒智子宣政院使温普为江浙行省左丞。

xún yǐ nán rén shēn yuàn qí fù zhào ba zhī

这句话大意是:寻以南人深怨其父,诏罢之。

gāo lí guó wáng wáng chūn qǐng gǎi míng jù cóng zhī

这句话大意是:高丽国王王暙请改名昛,从之。

jiǎn hé nán jiāng zhè hǎi yùn mǐ sì shí wàn dàn

这句话大意是:减河南、江浙海运米四十万石。

zhōng shū shěng tiān shè jiǎn jiào èr yuán

这句话大意是:中书省添设检校二员。

miǎn dà dū jīn suì gōng fù

这句话大意是:免大都今岁公赋。

bǐng shēn què jiāng huái xíng shū mì yuàn guān bù lín jí dài jìn luán réng chì zì jīn jìn jí jūn guān wú cóng qín rǎo mín wéi zhě lùn zuì

这句话大意是:丙申,却江淮行枢密院官布琳吉岱进鸾,仍敕:“自今禁戢军官,无从禽扰民,违者论罪。

dīng yǒu huí huí xiàn dà zhū yāo jià chāo shù wàn dìng dì yuē zhū hé wéi

这句话大意是:丁酉,回回献大珠,邀价钞数万锭,帝曰:“珠何为!

dāng liú shì qián yǐ zhōu pín zhě

这句话大意是:当留是钱以赒贫者。

dīng wèi dì rú shàng dōu

这句话大意是:丁未,帝如上都。

xīn hài fù lì yún nán xíng yù shǐ tái

这句话大意是:辛亥,复立云南行御史台。

zhào yán hǎi zhì shuǐ yì

这句话大意是:诏沿海置水驿。

zì dān luō zhì yā lù jiāng kǒu fán shí yī suǒ lìng qiān shū shū mì yuàn shì hóng jūn xiáng dǒng zhī

这句话大意是:自耽罗至鸭渌江口,凡十一所,令签书枢密院事洪君祥董之。

jūn xiáng jùn qí dì yě

这句话大意是:君祥,俊奇弟也。

guǐ chǒu jiāng xī xíng yuàn yè tè mì shí yán jiāng nán háo yòu duō bì nì dào zéi

这句话大意是:癸丑,江西行院页特密实言:“江南豪右,多庇匿盗贼。

yi zhū wéi shǒu zhě yú xǐ nèi xiàn

这句话大意是:宜诛为首者,馀徙内县。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

shēn yán jiāng nán bīng qì zhī jìn

这句话大意是:申严江南兵器之禁。

shì yuè wáng yùn zhào zhì shàng dōu rù jiàn wèi yù liáng jiǔ

这句话大意是:是月,王恽召至上都,入见,慰谕良久。

yùn tuì shàng shū chén shí zhèng lüè yuē chén wén zì gǔ chuàng yè chuí tǒng zhī jūn bì dìng zhì huà fǎ chuán zhī zǐ sūn bǐ zūn ér shǒu zhī yǐ wéi cháng shì bù bá zhī běn

这句话大意是:恽退,上书陈时政,略曰:“臣闻自古创业垂统之君,必定制画法,传之子孙,俾遵而守之,以为长世不拔之本。

chén qǐng yǐ lì fǎ dìng zhì wèi lùn zhì zhī shǐ

这句话大意是:臣请以立法定制为论治之始。

yī yuē yì xiàn zhāng yǐ yī zhèng tǐ

这句话大意是:“一曰议宪章以一政体。

jīn guó jiā yǒu tiān xià liù shí yú nián nèi ér xiàn tái tiān zǐ zhī zhí fǎ wài ér lián sī zhōu jùn zhī fǎ lì tú jù sī lǐ zhī guān ér wú suǒ shǒu zhī fǎ

这句话大意是:今国家有天下六十馀年,内而宪台天子之执法,外而廉司、州郡之法吏,徒具司理之官而无所守之法。

shì yǒu yī ér wú yào yě

这句话大意是:是有医而无药也。

zhì píng xíng yì duàn wèi miǎn yǒu zhuó liàng zhǔn nǐ zhī chà bǐ cǐ qīng zhòng zhī yì

这句话大意是:至平刑议断,未免有酌量准拟之差,彼此轻重之异。

yi jiāng yǐ dìng lǜ lìng bān wèi xīn fǎ yǔ bǎi xìng gēng shǐ

这句话大意是:宜将已定律令,颁为新法,与百姓更始。

èr yuē dìng zhì dù yǐ yì shē jiàn

这句话大意是:“二曰定制度以抑奢僭。

gǔ zhě yī fú yǐn shí yú mǎ wū lú jiē yǒu héng zhì

这句话大意是:古者,衣服、饮食、舆马、屋庐,皆有恒制。

jīn chén mín yī fú yú yú gōng hóu fù nǚ yī zhe děng yú guì qī yǐ zhì pìn cái guò yú qīng xiàng nán nǚ bù néng hūn yīn zhèng yǐ yòng zhī wú zhì jiàn yuè bào tiǎn yǒu bù néng gòng yì zhě

这句话大意是:今臣民衣服,逾于公侯,妇女衣著,等于贵戚,以致聘财过于卿相,男女不能婚姻,正以用之无制,僭越暴殄,有不能供亿者。

gù wù jià bù dé bù yǒng ér guì qián bì bù dé bù xū ér qīng shàng xià kùn bì rì shèn yī rì

这句话大意是:故物价不得不踊而贵,钱币不得不虚而轻,上下困弊,日甚一日。

yi yī qiè dìng duó dà xíng jìn zhǐ

这句话大意是:宜一切定夺,大行禁止。

sān yuē jié fú fèi yǐ fēng cái yòng

这句话大意是:“三曰节浮费以丰财用。

měi suì jīng fèi huàn bù fù shàn zhě guò yǒu suǒ fèi yě

这句话大意是:每岁经费患不阜赡者,过有所费也。

dāng liàng rù wèi chū yǐ guò yǒu jǔ zuò wéi jiè

这句话大意是:当量入为出,以过有举作为戒。

rú rǒng bīng wàng qiú fú shí rǒng fèi jí bù zài cháng lì zhě yī qiè shěng jiǎn

这句话大意是:如冗兵、妄求、浮食、冗费及不在常例者,一切省减。

qiě cái fēi tiān lái jiē zì mín chū jié zé fén lín qí shú yù zhī

这句话大意是:且财非天来,皆自民出,竭泽焚林,其孰御之!

lì qū cái dān fēi suǒ yǐ yǎng mín ér qiáng guó yě

这句话大意是:力屈财殚,非所以养民而强国也。

sì yuē zhòng míng jué yǐ lǎn wēi quán

这句话大意是:“四曰重名爵以揽威权。

gǔ rén chēng guān jué wèi zhī tiān zhì bù qīng yǐ fù rén

这句话大意是:古人称官爵,谓之天秩,不轻以付人。

jīn sì hǎi yī jiā quán yí jiǎ jiè zhī jǔ rì jiàn xī kuò zhèng guó jiā shōu lǎn wēi quán zhī shí

这句话大意是:今四海一家,权宜假借之举,日渐希阔,正国家收揽威权之时。

rú jìn nián wěi rèn shāo zhòng zhě wǎng kǎo píng sù jí shòu chóng pǐn

这句话大意是:如近年委任稍重者,罔考平素,即授崇品;。

jī zhī jiàn gōng lì shì gù shì jià yù yīng xióng gǒu fēi qí rén bù wú dāo qiè bù ān zhī jù

这句话大意是:激之建功立事,固是驾驭英雄,苟非其人,不无叨窃不安之惧。

jīn zhōng wài wú shì cháo tíng yi zhòng ér xī zhī

这句话大意是:今中外无事,朝廷宜重而惜之。

wǔ yuē yì lián sī yǐ lì shù guān

这句话大意是:“五曰议廉司以励庶官。

bǐ zhě lián sī zhī shè chū qì shén zhāng zhōng wài zhī guān sǒng rán yǒu gǎi guò zì xīn zhī niàn dà jiān jù huá wèi shè ér bù zì ān

这句话大意是:比者廉司之设,初气甚张,中外之官,悚然有改过自新之念,大奸巨猾,畏慑而不自安。

xíng wú jǐ hé fǎ jìn shāo kuān shǐ jiān shì zhě jìng tǐng zhī qì bù xī ér zì liǎn jiān bì zhī méng qián zī ér fù niè fēng sú jiāo bó gǒu miǎn wú chǐ

这句话大意是:行无几何,法禁稍宽,使监视者劲挺之气,不息而自敛,奸弊之萌,潜滋而复枿,风俗浇薄,苟免无耻。

yí rén fǎ bìng rèn jīng zé guān liáo yōu jiā lì lù xiàn gāng jì xíng gōng dào dà xíng guān yǒu zuò xīn zhī qì

这句话大意是:宜人法并任,精择官僚,优加吏禄,宪纲既行,公道大行,官有作新之气。

lì wú hú kǒu zhī yú

这句话大意是:吏无糊口之虞。

wǒ zhī qì jì shēn bǐ ān dé bù zhèn

这句话大意是:我之气既伸,彼安得不振;。

wǒ zhī zhèng jì sù bǐ ān dé huò sī

这句话大意是:我之政既肃,彼安得或私!

jiāng jiàn fēng cǎi bǎi bèi yǒu chéng qīng zhī wàng yǐ

现代白话:将见风采百倍,有澄清之望了。

liù yuē jiǎng bǎo jǔ yǐ hé míng shí

这句话大意是:“六曰讲保举以核名实。

fāng jīn qīn mín yǔ cān zuǒ guān mò xiàn lìng jīng lì wéi zhòng

这句话大意是:方今亲民与参佐官,莫县令、经历为重。

ruò xíng pǐn guān bǎo jǔ fǎ zhù de qí rén nán xuǎn yóu yi shī yòng cǐ fǎ

这句话大意是:若行《品官保举法》,庶得其人,南选尤宜施用此法。

hé zé

这句话大意是:何则?

jiāng nán píng dìng qiū háo wú fàn kě wèi rén yì zhī shī

这句话大意是:江南平定,秋毫无犯,可谓仁义之师。

zhǐ yǐ qián shěng diào guān huì ér hòu fàng xíng shěng zhù nǐ yóu wéi làn zá qīn yú póu kè cǎn yú bīng xiōng zhì dào zéi qiè fā zhǐ cǐ wèi míng

这句话大意是:只以前省调官,贿而后放,行省注拟,尤为滥杂,侵渔掊克,惨于兵凶,至盗贼窃发,指此为名。

yǎng lài tiān ēn xìng qí wú shì

这句话大意是:仰赖天恩,幸其无事。

jīn yi wěi guān fēn jiǎn qí tíng gé rén yuán bù zhì bà chù zhě jiàng zhī biān yuǎn biān yuǎn jiàn zhí yǒu shēng jī zhě shǐ zhī nèi qiān yì jī quàn yī fǎ

这句话大意是:今宜委官分拣,其停革人员不至罢黜者,降之边远,边远见职有声迹者,使之内迁,亦激劝一法。

qī yuē shè kē jǔ yǐ shōu rén cái

这句话大意是:“七曰设科举以收人才。

jìn shì xuǎn lì dài hào qǔ shì zhèng kē lǐ yǒu bù kě fèi zhě

这句话大意是:进士选,历代号取士正科,理有不可废者。

ruò xiàn yǐ suì yuè ér kǎo shì zhī jiāng jiàn shì zhēng lì xué rén cái bèi chū kě jì rì ér sì yě

这句话大意是:若限以岁月而考试之,将见士争力学,人才辈出,可计日而俟也。

bā yuē shì lì yuán yǐ qīng zhèng wù

这句话大意是:“八曰试吏员以清政务。

qián dài qǔ lì zhī fǎ tiáo mù shén yán

这句话大意是:前代取吏之法,条目甚严。

jīn fǔ zhōu sī xiàn yìng yòng yī qiè xū lì duō zì tiě shū zhōng lái guān wú qǔ cái yù wàng míng xíng zhèng shí dà tǐ nán yǐ

现代白话:今府州司县应用一切胥吏,多自帖书中来,官无取材,欲望明刑政,识大体,难了!

mò ruò hé suì gòng lì rén yǐ lì yuán fǎ shì zhī zhòng xuǎn zhě réng xǔ shàng gòng bǔ chōng suí cháo shēn yì wài zhōu fǔ jùn jiàn yì zhě cóng lián sī yǐ xiào fǎ shì yàn shù jī jī zhī jī jiàn kěn xué

这句话大意是:莫若合岁贡吏人,以吏员法试之,中选者仍许上贡补充,随朝身役,外州府郡见役者,从廉司以校法试验,庶几激之,积渐肯学。

qí yuè qǐng fèng gěi yì hé dìng duó néng shǐ de hu qí kǒu rán hòu kě zé yǐ lián

这句话大意是:其月请俸给,亦合定夺,能使得糊其口,然后可责以廉。

jiǔ yuē xù jūn mín yǐ gù bāng běn

这句话大意是:“九曰恤军民以固邦本。

guó jiā zì gōng wéi xiāng yáng yǐ lái qiān qǔ jūn yì fán sì jǔ yǐ

现代白话:国家自攻围襄阳以来,签取军役,凡四举了。

wù lì děng hù jǐn chōng jūn zhàn zhōng jiān pāo xià shàng hù qí néng yǒu jǐ

这句话大意是:物力等户尽充军站,中间抛下,上户其能有几!

jūn xīng bó sè suǒ xū jiē yǎng gòng bàn jí zhēng bào liǎn qīn yú wú fǎ

这句话大意是:军兴百色所须,皆仰供办,急征暴敛,侵渔无法。

chén yǐ shí shǔ fāng yīn qí dài shū chà shuì yi lìng juān miǎn

这句话大意是:臣以时属方殷,其代输差税,宜令蠲免。

shí yuē fù cháng píng yǐ guǎng xù jī

这句话大意是:“十曰复常平以广蓄积。

cháng píng cāng shè zì zhì yuán bā nián suí lù shōu zhù hú sù yuē bā shí yú wàn

这句话大意是:常平仓设自至元八年,随路收贮,斛粟约八十馀万。

jīn cāng lǐn jù cún qǐ yùn jiǔ kōng shén fēi xù mín běn yì

这句话大意是:今仓廪具存,起运久空,甚非恤民本意。

ruò fù shí cháng píng shí wèi gǔ jīn liáng fǎ

这句话大意是:若复实常平,实为古今良法。

shí yī yuē guǎng tún tián yǐ xi yuǎn xiǎng

这句话大意是:“十一曰广屯田以息远饷。

jìn suì shān hòu liú yí hù duō jiāng jiàn pāo dì tǔ shí zàn jiè lìng yíng tún jí jiǎn kuò mào zhàn réng zhāo mù yuàn zhūn zhě tīng

这句话大意是:近岁山后流移户多,将见抛地土时,暂借令营屯,及检括冒占,仍招募愿屯者听;。

yǐ zhì yíng tún qù chù yì yi chà qiáng guǒ wèi guó jìn xīn yǒu wéi néng chén zhòng yǔ jiǎn kān qí jiān yī qiè kě xíng wèi jǔ yǐ xíng bù jìn zhě jí rén wéi ér jǐn dì lì

这句话大意是:已置营屯去处,亦宜差强果为国、尽心有为能臣,重与检勘,其间一切可行未举、已行不尽者,极人为而尽地力。

réng jiāng yǐ nán yī qiè zhì zhūn jiàn bì hù shù táo xǐ biān fáng yǐ jiù yī shí cǐ jí yú zhì wài zhī yì yě

这句话大意是:仍将迤南一切置屯见闭户数,祹徙边防以救一时,此急于治外之意也。

shí èr yuē xi yuǎn lüè yǐ fǔ yǐ yǒu

这句话大意是:“十二曰息远略以抚已有。

bì xià lín yù sān shí yú nián shào pī tiān zhī gōng sān wǔ yǐ lái wèi yǒu ruò sī zhī shèng zhě

这句话大意是:陛下临御三十馀年,绍丕天之功,三五已来,未有若斯之盛者。

yuàn xi yuǎn lüè fǔ yǐ yǒu cǐ sì hǎi chén mín zhī yuàn yě

这句话大意是:愿息远略,抚已有,此四海臣民之愿也。

shí sān yuē gǎn hé qì yǐ xiāo shuǐ hàn

这句话大意是:“十三曰感和气以消水旱。

bǐ nián yǐ lái shuǐ hàn wú shí shuāng zāi lǚ zuò shān bēng dì zhèn biàn chū fēi cháng jiān chén bǐng yòng dào zéi qiè fā bǎi xìng áo áo rì qū yú kùn

这句话大意是:比年以来,水旱无时,霜灾屡作,山崩地震,变出非常,奸臣柄用,盗贼窃发,百姓嗷嗷,日趋于困。

chén cháng dú zhōng yuán yǐ lái guó shū zhào tiáo wèi cháng bù yǐ shēng líng wèi niàn qì juān xì gù jiǎng xìn xiū mù yǐ yòng bīng wéi zhòng

这句话大意是:臣尝读中元已来国书诏条,未尝不以生灵为念,弃捐细故,讲信修睦,以用兵为重。

cǐ yáo shùn hào shēng zhī dé yǔ tāng kè kuān bù zì mǎn jiǎ zhī rén yě

这句话大意是:此尧、舜好生之德,禹、汤克宽不自满假之仁也。

yuàn bì xià wèi mín qí tiān qǐng mìng shǐ lí shù zhī qí wú hǎo bīng zhī xīn tiān dì guǐ shén liàng qí bù dé yǐ zhī yì shù jī tiān huí āi juàn yì guāi lì ér wèi hé píng biàn huāng qiàn ér wèi fēng rěn tiān xià xìng shèn

这句话大意是:愿陛下为民祈天请命,使黎庶知其无好兵之心,天地鬼神谅其不得已之意,庶几天回哀眷,易乖戾而为和平,变荒歉而为丰稔,天下幸甚!

shí sì yuē chóng jiào huà yǐ hòu fēng sú

这句话大意是:“十四曰崇教化以厚风俗。

guó jiā yǐ sì jiào wèi běn yuē rén yǐ yǎng zhī yì yǐ qǔ zhī lǐ yǐ ān zhī xìn yǐ xíng zhī

这句话大意是:国家以四教为本,曰仁以养之,义以取之,礼以安之,信以行之;。

ér qián zhí zhèng zhě céng bù wu cǐ zhuān yǐ wēi nüè sì xīn dū zé wèi lìng qǔ bàn yī shí liú dú sì hǎi

这句话大意是:而前执政者,曾不务此,专以威虐肆心,督责为令,取办一时,流毒四海。

bù zhī ling chi piān pō yǒu bù kě jiù yào zhì jīn wèi lì zhě hé yǐ zé mín xīn zhī jìn hòu fēng sú zhī chún cuì zāi

现代白话:不知陵迟偏颇,有不可救药,至今为厉者,凭什么责民心之近厚,风俗之淳粹啊!

wéi sì zhě běn lì ér tiān xià sǒng rán yǒu zhōng hòu lián chǐ zhī xīn suǒ wèi fù zǐ yǒu qīn jūn chén yǒu yì bù yuē fēng tián sú měi jiāng ān guī hu

这句话大意是:惟四者本立,而天下悚然有忠厚廉耻之心,所谓父子有亲,君臣有义,不曰风恬俗美,将安归乎!

shū zòu dì jiā nà shòu hàn lín xué shì

这句话大意是:书奏,帝嘉纳,授翰林学士。

sān yuè gēng shēn yǐ tóng zhī shū mì yuàn shì zhā sà kè zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:三月,庚申,以同知枢密院事扎萨克知枢密院事。

yǐ píng zhāng zhèng shì fàn wén hǔ dǒng shū cáo hé zhī yì

这句话大意是:以平章政事范文虎董疏漕河之役。

yǔ huài dū chéng zhào fā shì wèi jūn sān wàn rén wán zhī réng mìng gěi qí yōng zhí

这句话大意是:雨坏都城,诏发侍卫军三万人完之,仍命给其佣值。

jiǎ zǐ kuò tiān xià mǎ shí wàn pǐ

这句话大意是:甲子,括天下马十万匹。

chū tuō kè tuō hū lüè dì jīn shān huò hā dōu zhī hù sān qiān yú

这句话大意是:初,托克托呼略地金山,获哈都之户三千馀。

hái zhì hé lín yǒu zhào jìn qǔ qí lǐ jì sū

这句话大意是:还至和林,有诏进取奇里济苏。

shì chūn shī cì qiàn hé bīng xíng shù rì shǐ zhì qí jìng jǐn shōu qí wǔ bù zhī zhòng tún bīng shǒu zhī

这句话大意是:是春,师次欠河,冰行数日,始至其境,尽收其五部之众,屯兵守之。

hā dōu wén qǔ qí lǐ jì sū yǐn bīng zhì qiàn hé

这句话大意是:哈都闻取奇里济苏,引兵至欠河;。

fù bài zhī qín qí jiāng bó luō chá

这句话大意是:复败之,擒其将博啰察。

xià

这句话大意是:夏,。

sì yuè

这句话大意是:四月,。

jǐ hài

这句话大意是:己亥,。

xíng dà sī nóng yàn gōng nán hàn lín xué shì chéng zhǐ liú mèng yán yán háng zhōu shàng hǎi gǎn pǔ wēn zhōu qìng yuán guǎng dōng quán zhōu

这句话大意是:行大司农燕公楠、翰林学士承旨留梦炎言:“杭州、上海、澉浦、温州、庆元、广东、泉州,。

zhì shì bó sī fán qī suǒ

这句话大意是:置市舶司凡七所,。

wéi quán zhōu huò wù sān shí qǔ yī

这句话大意是:唯泉州货物三十取一,。

yú jiē shí wǔ chōu yī

这句话大意是:馀皆十五抽一,。

qǐng yǐ quán zhōu wèi dìng zhì

这句话大意是:请以泉州为定制。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

réng bìng wēn zhōu bó sī rù qìng yuán háng zhōu bó sī rù shuì wù

这句话大意是:仍并温州舶司入庆元,杭州舶司入税务。

rén yín shū mì yuàn yán qù nián zhēng zhǎo wā jūn èr wàn gè gěi chāo èr dìng qí hòu zhǐ yǐ wǔ qiān rén wǎng yi zhēng yuán gěi chāo sān wàn dìng rù guān

这句话大意是:壬寅,枢密院言:“去年征爪哇军二万,各给钞二锭,其后只以五千人往,宜征元给钞三万锭入官。

dì yuē fēi qí rén bù xíng nǎi zhèn zhōng zhǐ zhī ěr

这句话大意是:”帝曰:“非其人不行,乃朕中止之耳。

lìng wù zhēng

这句话大意是:”令勿征。

guǐ chǒu guǎng dōng lián fǎng sī fù zhì guǎng zhōu

这句话大意是:癸丑,广东廉访司复治广州。

zhuó tóng zhī guì yáng lù zǒng guǎn fǔ shì zāng mèng jiě wèi guǎng xī lián fǎng fù shǐ

这句话大意是:擢同知桂阳路总管府事臧梦解为广西廉访副使。

gù shì yān zhàng zhī de xíng bù zhě duō bù gōng zhì mèng jiě dú biàn lì yān

现代白话:故事,烟瘴之地,行部者多不躬至,梦解独遍历呢。

suì àn wèn bīn zhōu téng zhōu liǎng lù dá lū gá qí jí jiān mò guān lì zhì yú fǎ zhě wú lǜ bā shí yú rén yòu píng fǎn liǎng yuān yù mín dé zhī

这句话大意是:遂按问宾州、藤州两路达噜噶齐及奸墨官吏,置于法者无虑八十馀人,又平反两冤狱,民德之。

jiǎ yín chì jiāng nán huǐ zhū dào guàn shèng zǔ tiān zūn cí

这句话大意是:甲寅,敕江南毁诸道观圣祖天尊祠。

shì yuè qián yòu zàn shàn dài fū liú yīn zú

这句话大意是:是月,前右赞善大夫刘因卒。

hòu zèng hàn lín xué shì shì wén jìng

这句话大意是:后赠翰林学士,谥文靖。

shǐ bì děng zhī zhēng zhǎo wā yě yǐ shàng nián shí èr yuè hé zhū jūn fā quán zhōu fēng jí tāo yǒng zhōu xiān bò shì zú jiē shù rì bù néng shí

这句话大意是:史弼等之征爪哇也,以上年十二月合诸军发泉州,风急涛涌,舟掀簸,士卒皆数日不能食。

guò qī zhōu yáng wàn lǐ shí táng lì jiāo zhǐ zhàn chéng jiè zhēng yuè zhì dōng dǒng xi dǒng shān niú qí yǔ rù hùn dùn dà yáng gǎn lǎn jiǎ lǐ mǎ dá gōu lán děng shān zhù bīng fá mù zào xiǎo zhōu yǐ rù

这句话大意是:过七洲洋、万里石塘,历交趾、占城界,正月至东董、西董山、牛崎屿,入混沌大洋、橄榄、假里马答、勾阑等山,驻兵伐木,造小舟以入。

bì yǔ yī kè mì shí gāo xìng fēn jūn shuǐ lù bìng jìn

这句话大意是:弼与伊克密实、高兴分军,水陆并进。

yī kè mì shí jiāng shuǐ jūn xìng jiāng bù jūn huì yú bā jié jiàn

这句话大意是:伊克密实将水军,兴将步军,会于八节涧。

shí zhǎo wā yǔ lín guó gé láng gòu yuàn zhǎo wā zhǔ hā zhǐ gé dá nà jiā yǐ wèi gé láng suǒ shā qí xù tǔ hǎn bì dū yé gōng gé láng bù shèng wén bì děng zhì qiǎn shǐ yǐ qí guó shān chuān hù kǒu jí gé láng guó dì tú yíng jiàng qiú jiù

这句话大意是:时爪哇与邻国葛郎构怨,爪哇主哈只葛达那加已为葛郎所杀,其婿土罕必阇耶攻葛郎不胜,闻弼等至,遣使以其国山川、户口及葛郎国地图迎降求救。

bì yǔ zhū jiāng jìn jī yī kè mì shí yāo zéi yú xī nán lù bù yù

这句话大意是:弼与诸将进击,伊克密实邀贼于西南路,不遇;。

xìng jī qí dōng nán lù shā shù bǎi rén yú zhòng bēn shān gǔ

这句话大意是:兴击其东南路,杀数百人,馀众奔山谷;。

dōng nán lù zéi fù zhì xìng yòu bài zhī gé láng zhǔ dùn guī qí guó

这句话大意是:东南路贼复至,兴又败之,葛郎主遁归其国。

xīng yán zhǎo wā suī jiàng tǎng zhōng biàn yǔ gé láng hé zé gū jūn xuán jué shì bù kě cè

这句话大意是:兴言:“爪哇虽降,倘中变,与葛郎合,则孤军悬绝,事不可测。

bì suì fēn bīng sān dào yǔ xìng jí yī kè mì shí gè jiāng yī dào gōng gé láng

这句话大意是:”弼遂分兵三道,与兴及伊克密实各将一道攻葛郎。

zhì dá hā chéng gé láng bīng shí yú wàn yíng dí zì dàn zhì wǔ gé láng bīng bài rù chéng zì shǒu gé láng zhǔ chū jiàng bìng qǔ qí qī zǐ guān shǔ yǐ guī

这句话大意是:至答哈城,葛郎兵十馀万迎敌,自旦至午,葛郎兵败,入城自守,葛郎主出降,并取其妻子官属以归。

tǔ hǎn bì dū yé qǐ guī yì jiàng biǎo jí suǒ cáng zhēn bǎo rù cháo bì yǔ yī kè mì shí xǔ zhī xìng lì yán qí shī jì fú tīng qiǎn wàn hù èr rén yǐ bīng hù sòng

这句话大意是:土罕必阇耶乞归易降表及所藏珍宝入朝,弼与伊克密实许之,兴力言其失计,弗听,遣万户二人以兵护送。

tǔ hǎn bì dū yé guǒ yú dào shā èr rén yǐ pàn chéng jūn hái jiā lù rǎng duó

这句话大意是:土罕必阇耶果于道杀二人以叛,乘军还,夹路攘夺。

xìng lì zhàn yǐ chū bì zì duàn hòu qiě zhàn qiě xíng xíng sān bǎi lǐ de dēng zhōu

这句话大意是:兴力战以出,弼自断后,且战且行,行三百里,得登舟。

xíng liù shí bā rì yè dá quán zhōu shì zú sǐ zhě sān qiān rén yǐ suǒ de jīn zì biǎo jí jīn yín xī xiàng děng jìn

这句话大意是:行六十八日夜,达泉州,士卒死者三千人,以所得金字表及金银、犀象等进。

wǔ yuè guǐ hài zhào yǐ zhè xi dà shuǐ mào tián wèi zāi lìng fù jiā mù diàn rén shū jué shuǐ dào

这句话大意是:五月,癸亥,诏以浙西大水冒田为灾,令富家募佃人疏决水道。

xīn wèi chì sēng sì zhī dǐ diàn shāng gǔ shè zhǐ qí huò wù yī lì shōu shuì

这句话大意是:辛未,敕僧寺之邸店,商贾舍止,其货物依例收税。

liù yuè yǐ sì mìng huáng sūn tè mù ěr fǔ jūn běi biān yī shí tè mù ěr jiā lù jūn guó zhòng shì zhī shū mì yuàn shì fǔ xíng zōng wáng shuài chén xián bǐng mìng yān tè cì bù niǎn rù nèi

现代白话:六月,乙巳,命皇孙特穆你抚军北边,伊实特穆你加录军国重事、知枢密院事辅行,宗王、帅臣咸禀命呢,特赐步辇入内。

yī shí tè mù ěr qǐng shòu huáng sūn yǐ zhū wéi jiù xǐ cóng zhī

现代白话:伊实特穆你请授皇孙以诸闱旧玺,从之。

jǐ yǒu zhào jùn tài hú

这句话大意是:己酉,诏浚太湖。

qiū qī yuè jǐ wèi zhào huáng zēng sūn sōng shān chū zhèn yún nán yǐ huáng sūn liáng wáng yìn cì zhī

这句话大意是:秋,七月,己未,诏皇曾孙松山出镇云南,以皇孙梁王印赐之。

zhào miǎn fú jiàn suì shū pí huò jí quán zhōu zhī zuò zhù sī

这句话大意是:诏免福建岁输皮货及泉州织作纻丝。

jǐ sì mìng liú guó jié cóng zhū wáng yī liú lēi dū zhū jūn zhēng jiāo zhǐ

这句话大意是:己巳,命刘国杰从诸王伊刘勒督诸军征交趾。

hú guǎng xíng shěng píng zhāng hā lǎ hā sī jiè jiāng lì wú rǎo mín huì yǒu duó mín yú cài zhě zhàng qí qiān hù jūn zhōng sù rán

这句话大意是:湖广行省平章哈喇哈斯,戒将吏无扰民,会有夺民鱼菜者,杖其千户,军中肃然。

é yǒu zhǐ fā hú xiāng fù mín wàn jiā tún tián guǎng xī yǐ tú jiāo zhǐ hā lǎ hā sī qiǎn shǐ zòu yuē wǎng nián yuǎn zhēng wú gōng chuāng yí wèi fù jīn yòu xǐ mín zhàng xiāng bì jiāng yuàn pàn

这句话大意是:俄有旨,发湖湘富民万家,屯田广西以图交趾,哈喇哈斯遣使奏曰:“往年远征无功,疮痍未复,今又徙民瘴乡,必将怨叛。

lì chū bù zhī qí zòu bào juǎn qǐng shǔ fú dá lì zài qǐng zé yuē gū huǎn zhī

这句话大意是:”吏初不知其奏,抱卷请署,弗答,吏再请,则曰:“姑缓之。

wèi jǐ shǐ hái bào bà mín jiē gǎn yuè

这句话大意是:”未几,使还,报罢,民皆感悦。

jí guǎng xī yuán shuài fǔ qǐng mù nán dān wǔ qiān hù tún tián shì shàng xíng shěng

这句话大意是:及广西元帅府请募南丹五千户屯田,事上行省。

hā lǎ hā sī yuē cǐ tǔ zhù zhī mín chéng wèi biàn zhī nèi zú yǐ shí kòng dì wài zú yǐ zhì jiāo zhǐ zhī kòu kě bù fán shì zú ér kuì xiǎng yǒu yú

这句话大意是:哈喇哈斯曰:“此土著之民,诚为便之,内足以实空地,外足以制交趾之寇,可不烦士卒而馈饷有馀。

jí mìng dù de lì wèi wǔ zhūn tǒng yǐ tún zhǎng gěi niú zhǒng nóng jù

这句话大意是:”即命度地立为五屯,统以屯长,给牛种、农具。

hú nán xuān wèi shǐ zhāng guó jì jiàn yán yù àn táng sòng zhēng mín jiān xià shuì hā lǎ hā sī yuē wáng guó bì zhèng shī kuān dà zhī yì shèng cháo qí kě xíng yé

这句话大意是:湖南宣慰使张国纪,建言欲按唐、宋征民间夏税,哈喇哈斯曰:“亡国弊政,失宽大之意,圣朝其可行耶!

zòu zhǐ qí yì

这句话大意是:”奏止其议。

rén shēn yī shí chè ěr zhī shū mì yuàn shì

现代白话:壬申,伊实彻你知枢密院事。

yī shí chè ěr bó ěr hū zhī sūn yě

现代白话:伊实彻你,博你呼之孙也。

sēng gé zhī jǐ yī shí chè ěr qián zòu hé zhī zhì shì nǎi yǒu shì bài

现代白话:僧格之几,伊实彻你潜奏劾之,至是乃有是拜。

dīng chǒu cì xīn kāi cáo hé míng yuē tōng huì fán yì gōng èr bǎi bā shí wǔ wàn yòng chǔ bì bǎi wǔ shí èr wàn dìng liáng sān wàn bā qiān qī bǎi shí mù shí děng wù chēng shì

这句话大意是:丁丑,赐新开漕河名曰通惠,凡役工二百八十五万,用楮币百五十二万锭,粮三万八千七百石,木石等物称是。

zhì zhá zhī chù wǎng wǎng yú dì zhōng de jiù shí zhuān mù rén yǐ cǐ fú guō shǒu jìng zhī jīng shí

这句话大意是:置闸之处,往往于地中得旧时砖木,人以此服郭守敬之精识。

chuán jì tōng xíng gōng sī liǎng biàn

这句话大意是:船既通行,公私两便。

xiān shì tōng zhōu zhì dà dū wǔ shí lǐ lù wǎn guān liáng suì ruò gān wàn mín bù shèng qí cuì zhì shì jiē de miǎn

这句话大意是:先是通州至大都五十里,陆挽官粮,岁若干万,民不胜其悴,至是皆得免。

dì zhì shàng dōu hái guò jī shuǐ tán jiàn zhú lú bì shuǐ dà yuè

这句话大意是:帝至上都还,过积水潭,见舳舻蔽水,大悦。

ba yán jì jiàng míng lǐ tè mù ěr yīn liú jù hā dōu

现代白话:巴延既降明理特穆你,因留拒哈都。

tíng chén yǒu zèn ba yán yǔ hā dōu tōng hǎo yīn réng bǎo shǒu wú chǐ cù zhī gōng zhě zhào yǐ yù shǐ dài fū yī shí tè mù ěr dài zhī jū ba yán yú dà tóng yǐ sì hòu mìng

现代白话:廷臣有谮巴延与哈都通好,因仍保守,无尺寸之功者,诏以御史大夫伊实特穆你代之,居巴延于大同,以俟后命。

yī shí tè mù ěr wèi zhì sān rì huì hā dōu bīng fù zhì ba yán qiǎn rén yǔ yī shí tè mù ěr yuē gōng gū zhǐ dài wǒ jiǎn cǐ kòu ér lái wèi wǎn yě

现代白话:伊实特穆你未至三驲,会哈都兵复至,巴延遣人语伊实特穆你曰:“公姑止,待我剪此寇而来,未晚也。

ba yán yǔ hā dōu bīng jiāo qiě zhàn qiě què fán qī rì zhū jiāng yǐ wéi qiè fèn yuē guǒ jù zhàn hé bù shòu jūn yú dài fū

这句话大意是:巴延与哈都兵交,且战且却,凡七日,诸将以为怯,愤曰:“果惧战,何不授军于大夫!

ba yán yuē hā dōu xuán jūn shè wú de yāo zhī zé dùn yòu qí shēn rù yī zhàn kě qín yě

现代白话:”巴延曰:“哈都悬军涉我地,邀之则遁,诱其深入,一战可擒也。

zhū jūn bì yù sù zhàn ruò shī hā dōu shuí rèn qí jiù

这句话大意是:诸君必欲速战,若失哈都,谁任其咎?

zhū jiāng yuē qǐng rèn zhī

这句话大意是:”诸将曰:“请任之。

jí hái jūn jī bài zhī hā dōu guǒ tuō qù

这句话大意是:”即还军击败之,哈都果脱去。

nǎi zhào yī shí tè mù ěr zhì jūn shòu yǐ yìn ér xíng

现代白话:乃召伊实特穆你至军,授以印而行。

huáng sūn jǔ jiǔ yǐ jiàn yuē gōng qù jiāng hé yǐ jiào wǒ

现代白话:皇孙举酒以饯曰:“公去,将凭什么教我?

ba yán jǔ suǒ zhuó jiǔ yuē kě shèn zhě wéi cǐ yǔ nǚ sè ěr

这句话大意是:”巴延举所酌酒曰:“可慎者,惟此与女色耳。

jūn zhōng gù dāng yán jì lǜ ér ēn dé bù kě piān fèi

这句话大意是:军中固当严纪律,而恩德不可偏废。

dōng xià yíng zhù xún jiù wèi biàn

这句话大意是:冬夏营驻,循旧为便。

huáng sūn xī cóng zhī

这句话大意是:”皇孙悉从之。

bā yuè gēng yín fèng shǐ ān nán guó liáng céng chén fú yǐ ān nán shǐ chén xié lái

这句话大意是:八月,庚寅,奉使安南国梁曾、陈孚以安南使臣偕来。

chū céng děng zhì ān nán qí guó yǒu sān mén chén rì jùn yù yíng zhào zì páng mén rù céng dà nù yuē fèng zhào bù yóu zhōng mén shì rǔ jūn mìng yě

这句话大意是:初,曾等至安南,其国有三门,陈日燇欲迎诏自旁门入,曾大怒曰:“奉诏不由中门,是辱君命也!

yí shū zé zhī wǎng fù zhě sān zú cóng zhōng xíng qiě fěng zhī rù cháo rì jùn bù cóng qiǎn qí chén táo zǐ qí liáng wén zǎo xié céng děng lái gòng

这句话大意是:”贻书责之,往复者三,卒从中行,且讽之入朝,日燇不从,遣其臣陶子奇、梁文藻偕曾等来贡。

céng jìn suǒ yǔ rì jùn biàn lùn shū dì dà yuè jiě yī cì zhī lìng zuò dì shàng

这句话大意是:曾进所与日燇辨论书,帝大悦,解衣赐之,令坐地上。

yòu chéng ā ěr yì bù rán dì nù yuē liáng céng liǎng shǐ wài guó yǐ kǒu shé xi gān gē ěr hé gǎn ěr

现代白话:右丞阿你意不然,帝怒曰:“梁曾两使外国,以口舌息干戈,你何敢你!

shí yǒu qīn wáng zhì zì hé lín dì mìng zhuó jiǔ xiān cì céng wèi qīn wáng yuē rǔ suǒ bàn zhě rǔ shì liáng céng suǒ bàn zhě wú yǔ rǔ zhī shì rǔ wù yǐ wéi hòu yě

现代白话:”时有亲王至自和林,帝命酌酒先赐曾,谓亲王曰:“你所办者你事,梁曾所办者我与你之事,你勿以为后也。

huò chán céng shòu ān nán lù yí dì yǐ wèn céng céng yuē ān nán yǐ huáng jīn qì bì qí wù yí chén chén bù shòu yǐ shǔ táo zǐ qí

这句话大意是:”或谗曾受安南赂遗,帝以问曾,曾曰:“安南以黄金、器币、奇物遗臣,臣不受,以属陶子奇。

dì yuē shòu zhī yì hé bù kě

这句话大意是:”帝曰:“受之亦何不可!

tíng chén yǐ rì jùn zhōng bù rù cháo suì jū liú zǐ qí yú jiāng líng mìng liú guó jié yǔ zhū wáng yī lēi jí dài děng zhěng bīng jù liáng fù yì fá zhī

这句话大意是:廷臣以日燇终不入朝,遂拘留子奇于江陵,命刘国杰与诸王伊勒吉岱等整兵聚粮,复议伐之。

jiǔ yuè guǐ chǒu shuò dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:九月,癸丑朔,帝至自上都。

dōng shí yuè wù zǐ zhào xiū biàn dī

这句话大意是:冬,十月,戊子,诏修汴堤。

gēng yín huì xīng rù zǐ wēi yuán dǐ dòu kuí guāng máng chǐ xǔ

这句话大意是:庚寅,彗星入紫微垣,抵斗魁,光芒尺许。

dì yè zhào bó guǒ mì rù jìn zhōng wèn suǒ yǐ xiāo tiān biàn zhī dào bó guǒ mì yuē fēng yǔ zì tiān ér zhì rén zé dòng yǔ yǐ dài zhī jiāng hé wéi dì zhī xiàn rén zé zhōu jí yǐ tōng zhī

这句话大意是:帝夜召博果密入禁中,问所以销天变之道,博果密曰:“风雨自天而至,人则栋宇以待之,江河为地之限,人则舟楫以通之;。

tiān dì yǒu suǒ bù néng zhě rén zé wèi zhī cǐ rén suǒ yǐ yǔ tiān de cān yě

这句话大意是:天地有所不能者,人则为之,此人所以与天地参也。

qiě fù mǔ nù rén zǐ bù gǎn jí yuàn qǐ jìng qǐ xiào gù yì yuē jūn zǐ yǐ kǒng jù xiū xǐng

现代白话:且父母怒,人子不敢疾怨,起敬起孝,故《易》曰:‘有德行的人以恐惧修省。

shī yuē jìng tiān zhī nù

这句话大意是:’《诗》曰‘敬天之怒。

sān dài shèng wáng kè jǐn tiān jiè xiān bù yǒu zhōng

这句话大意是:’三代圣王,克谨天戒,鲜不有终。

hàn wén zhī shì tóng rì shān bēng zhě èr shí yǒu jiǔ rì shí dì zhèn pín suì yǒu zhī

这句话大意是:汉文之世,同日山崩者二十有九,日食、地震,频岁有之。

shàn yòng cǐ dào tiān yì huǐ huò hǎi nèi yì ān cǐ qián dài zhī guī jiàn yě

这句话大意是:善用此道,天亦悔祸,海内乂安,此前代之龟鉴也。

yuàn bì xià fǎ zhī

这句话大意是:愿陛下法之。

yīn sòng wén dì rì shí qiú yán zhào dì sǒng rán yuē cǐ yán shēn hé zhèn yì

这句话大意是:”因诵文帝日食求言诏,帝悚然曰:“此言深合朕意。

kě fù sòng zhī

这句话大意是:可复诵之。

suì xiáng lùn kuǎn chén zhì sì gǔ nǎi ba

这句话大意是:”遂详论款陈,至四鼓乃罢。

jiǎ chén shè tiān xià

这句话大意是:甲辰,赦天下。

wù shēn sēng guān zǒng tǒng yǐ xià yǒu qī zhě ba zhī

这句话大意是:戊申,僧官总统以下有妻者罢之。

gēng xū zào xiàng tí zhǎng jiǎ

这句话大意是:庚戌,造象蹄掌甲。

xīn hài jìn jiāng nán zhōu jùn yǐ qǐ yǎng liáng jiā zǐ zhuǎn xiāng fàn yù jí qiáng jiàng píng mín lüè mài zhě

这句话大意是:辛亥,禁江南州郡以乞养良家子转相贩鬻及强将平民略卖者。

shí běi rén kù ài jiāng nán jì yì zhī rén hū yuē qiǎo ér qí jià shén guì

这句话大意是:时北人酷爱江南技艺之人,呼曰:“巧儿”,其价甚贵。

zhì yú fù rén guì zhòng yóu shén měi yī rén yì yín èr sān bǎi liǎng

这句话大意是:至于妇人,贵重尤甚,每一人易银二三百两。

yóu ài tóng nán tóng nǚ chǔ chù yǒu rén shì jià fēn shù děng jiē nán shì nǚ yě

这句话大意是:尤爱童男、童女,处处有人市,价分数等,皆南士女也。

fù mǔ tān lì huò yú fàn fū zhǎn zhuǎn mào yì zhì yǒu yì shù shí zhǔ zhě

这句话大意是:父母贪利,货于贩夫,辗转贸易,至有易数十主者。

běi rén de zhī lǜ qí dùn táo huò yǐ yào yǎ qí kǒu yǐ huǒ luò qí zú qū yì ruò qín shòu rán gù tè jìn zhī

这句话大意是:北人得之,虑其遁逃,或以药哑其口,以火烙其足,驱役若禽兽然,故特禁之。

sūn mín xiàn cháng fù sēng gé zhù yuē sū mù ěr wèi è

现代白话:孙民献尝附僧格,助约苏穆你为恶;。

jí tóng zhī shàng dōu liú shǒu sī shì yòu shòu zāng jiǎn zhū cóng chén liáng

这句话大意是:及同知上都留守司事,又受赃,减诸从臣粮。

shí yī yuè dīng sì zhào jí qí jiā zī qī nú

这句话大意是:十一月,丁巳,诏籍其家赀、妻孥。

hòu yīn tán zhōu lǚ zé su qí kè nüè xiè sòng mín xiàn zhì hú guǎng rú zé suǒ sù qióng zhì zhī

这句话大意是:后因潭州吕泽诉其刻虐,械送民献至湖广,如泽所诉穷治之。

lì hǎi běi hǎi nán dào lián fǎng sī zhì léi zhōu

这句话大意是:立海北海南道廉访司,治雷州。

jǐ mǎo zhào hé nán jiāng běi xíng shěng píng zhāng ba yán wèi zhōng shū shěng píng zhāng zhèng shì wèi tè ěr gé lín qìn bó guǒ mì shàng

现代白话:己卯,召河南江北行省平章巴延为中书省平章政事,位特你格琳沁、博果密上。

shí èr yuè rén chén zhōng shū zuǒ chéng mǎ shào yǐ jí ba yǐ zhān shì chéng zhāng jiǔ sī wèi zuǒ chéng

这句话大意是:十二月,壬辰,中书左丞马绍以疾罢,以詹事丞张九思为左丞。

gēng zǐ shǐ bì yī kè mì shí gāo xìng zhì zì zhēng zhǎo wā xiàn qí suǒ fú huò yòu yǐ méi lǐ guó suǒ shàng jīn zì biǎo jí jīn yín xī xiàng děng wù jìn

这句话大意是:庚子,史弼、伊克密实、高兴至自征爪哇,献其所俘获,又以没理国所上金字表及金银犀象等物进。

cháo tíng yǐ qí wáng shī duō qiě zòng tǔ hǎn bì dū yé bì yǔ yī kè mì shí gè zhàng shí qī méi jiā zī sān zhī yī

这句话大意是:朝廷以其亡失多,且纵土罕必阇耶,弼与伊克密实各杖十七,没家资三之一。

xìng dú yǐ jiàn zòng tǔ hǎn qiě gōng duō cì jīn wǔ shí liǎng

这句话大意是:兴独以谏纵土罕,且功多,赐金五十两。

chū shū mì yuàn pàn guān zhèng zhì yí qiān hú guǎng xíng shěng cān zhèng bì cí dì yuē rǔ fù sǐ wáng shì shǎng wèi rǔ jí

现代白话:初,枢密院判官郑制宜迁湖广行省参政,陛辞,帝曰:“你父死王事,赏未你及。

jìn zhě yuē sū mù ěr fú zhū yǐ jí mò qí cái chǎn rén chù rǔ zé qí jiā zhě qǔ zhī

现代白话:近者约苏穆你伏诛,已籍没其财产、人畜,你择其佳者取之。

zhì yí duì yuē bǐ yǐ zāng bài chén fù qǔ zhī níng wú wū hu

这句话大意是:”制宜对曰:“彼以赃败,臣复取之,宁无污乎!

dì xián qí suǒ shǒu cì bái jīn wǔ qiān liǎng

这句话大意是:”帝贤其所守,赐白金五千两。

wèi jǐ zhēng bài nèi tái shì yù shǐ

这句话大意是:未几,征拜内台侍御史。

ān xī jiù yǒu mù dì yǔ rén shì shì mào duó mín tián shí wàn yú qǐng sòng yú yǒu sī jī nián bù néng lǐ

这句话大意是:安西旧有牧地,圉人恃势,冒夺民田十万馀顷,讼于有司,积年不能理。

zhì yí fèng zhào wǎng àn tú jí yǐ zhèng zhī sòng yóu shì xi

这句话大意是:制宜奉诏往,按图籍以正之,讼由是息。

shì suì chú hú guǎng xíng shū mì fù shǐ

这句话大意是:是岁,除湖广行枢密副使。

hú nán de kuò yuǎn qún kòu yī xiǎn chū mò zhāo hè èr zhōu jí lú líng jìng mín cháng bèi hài

这句话大意是:湖南地阔远,群寇依险出没,昭、贺二州及庐陵境民常被害。

zhì yí shuài piān shī xùn èr zhōu dào jīng lú líng yǒng xīn huò shǒu zéi jí qí dǎng jiē shā zhī

这句话大意是:制宜帅偏师徇二州,道经庐陵、永新,获首贼及其党,皆杀之。

chá xiāng tán jì lóng zhě jù è shào nián nì bīng qì wèi jiān jì bǔ huò qí jiā nà lù yǐ huǎn yù shì zhì yí xī yǐ láo jūn zhǎn jì lóng yú shì

这句话大意是:茶乡谭计龙者,聚恶少年,匿兵器为奸,既捕获,其家纳赂以缓狱事,制宜悉以劳军,斩计龙于市。

zì shì hú yǐ nán wú fù dào zéi

这句话大意是:自是湖以南无复盗贼。

yù shǐ zhōng chéng cuī yù yán dà dū mín shí wéi yǎng kè dí qǐng yuán guān kuò shāng chuán zài dì zhū wù zhì fàn yù zhě shǎo mǐ jià xiáng yǒng qǐng wù lìng yǒu sī kuò chuán wèi biàn

这句话大意是:御史中丞崔彧言:“大都民食,惟仰客籴,顷缘官括商船载递诸物,致贩鬻者少,米价翔踊,请勿令有司括船为便。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

bǎo quán tí jǔ zhāng jiǎn jí zi nài màn dài gào yù cháng shòu zōu dào yuán xǔ zōng shī yín wàn wǔ qiān liǎng yòu qí zi zhī wēi sòng yù bù fǎ shí yú shì yǒu zhǐ jiù biàn zhōng shū

这句话大意是:宝泉提举张简及子奈曼岱,告彧尝受邹道源、许宗师银万五千两,又其子知微讼彧不法十馀事,有旨就辨中书。

yù yǐ shū jiǎn děng suǒ gào yǔ jǐ yi duì zhě wèi dú xiù zhī shì ér hòu duì

这句话大意是:彧已书简等所告与己宜对者为牍,袖之,视而后对。

jiǎn fù zǐ suǒ gào jiē wú yàn bìng xì yù jiǎn yǔ sǐ réng jí qí jiā

这句话大意是:简父子所告皆无验,并系狱,简瘐死,仍籍其家。

nài màn dài zhī wēi jiē zuò zhàng zuì chú míng

这句话大意是:奈曼岱、知微,皆坐杖罪除名。

píng jiāng lù zǒng guǎn fǔ zhì zhōng wáng dōu zhōng fú jiàn xíng shěng cān zhèng jī wēng zhī zǐ yě

这句话大意是:平江路总管府治中王都中,福建行省参政积翁之子也。

jī wēng yù hài yú hǎi dì niàn qí gōng bù zhì tè shòu dōu zhōng shì zhí

这句话大意是:积翁遇害于海,帝念其功不置,特授都中是职。

shí nián fu shí qī liáo lì pō yì shì zhī dōu zhōng yù shì pōu xī dòng zhòng kěn qǐ jiē è rán bù gǎn qī

这句话大意是:时年甫十七,僚吏颇易视之,都中遇事剖析,动中肯綮,皆愕然不敢欺。

xué shè jiǔ huài bù zhì ér jùn shǒu quē dōu zhōng yuē shèng rén zhī dào rén suǒ gòng yóu hé dú shǒu de wèi hu

这句话大意是:学舍久坏不治,而郡守缺,都中曰:“圣人之道,人所共由,何独守得为乎!

nǎi shǒu mù dà jiā hé qián xīn qí lǐ diàn

这句话大意是:”乃首募大家合钱,新其礼殿。

zhì yuán sān shí yī nián

这句话大意是:◎至元三十一年。

chūn zhēng yuè rén zǐ shuò dì bù yù miǎn cháo hè

这句话大意是:春,正月,壬子朔,帝不豫,免朝贺。

guǐ hài zhī shū mì yuàn shì ba yán zhì zì jūn zhōng

这句话大意是:癸亥,知枢密院事巴延至自军中。

gēng wǔ dì dà jiàn

这句话大意是:庚午,帝大渐;。

guǐ yǒu bēng yú zǐ tán diàn

这句话大意是:癸酉,崩于紫檀殿。

zài wèi sān shí wǔ nián shòu bā shí

这句话大意是:在位三十五年,寿八十。

gù shì shàng yǒu jí fēi guó rén xūn jiù bù dé rù wò nèi

这句话大意是:故事,上有疾,非国人勋旧不得入卧内。

bó guǒ mì yǐ jǐn hòu rì shì yī yào wèi cháng qù zuǒ yòu

这句话大意是:博果密以谨厚,日视医药,未尝去左右;。

chè ěr yì zì hú guǎng xíng shěng chí hái jīng shī shì yī yào

现代白话:彻你亦自湖广行省驰还京师视医药。

jí dì bēng bó guǒ mì yǔ yù shǐ dài fū yī lū nà yán zhī shū mì yuàn shì ba yán shòu yí zhào liú jìn zhōng

这句话大意是:及帝崩,博果密与御史大夫伊噜纳颜、知枢密院事巴延受遗诏,留禁中。

chéng xiàng è lēi zhé zhì bù dé rù cì yī lū nà yán ba yán chū wèn yuē wǒ nián wèi jù zài bó guǒ mì shàng guó yǒu dà yì ér bù yǔ hé yé

这句话大意是:丞相鄂勒哲至,不得入,伺伊噜纳颜、巴延出,问曰:“我年位俱在博果密上,国有大议而不与,何耶?

ba yán tàn xī yuē shǐ chéng xiàng yǒu bó guǒ mì shí lǜ hé zhì shǐ wú shǔ rú shì zhī láo zāi

现代白话:”巴延叹息曰:“使丞相有博果密识虑,何至使我属如是之劳啊!

è lēi zhé bù néng duì rù yán yú tài fēi hóng jí li shì

这句话大意是:”鄂勒哲不能对,入言于太妃鸿吉哩氏。

tài fēi zhào sān rén wèn zhī yī lū nà yán yuē chén shòu gù mìng tài fēi dàn guān chén děng wéi zhī chén ruò wù guó jí gān fú zhū

这句话大意是:太妃召三人问之,伊噜纳颜曰:“臣受顾命,太妃但观臣等为之,臣若误国,即甘伏诛。

zōng shè dà shì fēi gōng zhōng suǒ dāng yù zhī yě

这句话大意是:宗社大事,非宫中所当预知也。

suì dìng dà cè yǔ qīn wáng zhū dà chén fā shǐ gào āi yú huáng tài sūn ba yán zǒng bǎi guān yǐ tīng

这句话大意是:”遂定大策,与亲王、诸大臣发使告哀于皇太孙,巴延总百官以听。

bīng mǎ sī qǐng rì chū míng chén zhōng rì rù míng hūn zhōng yǐ fáng biàn gǔ ba yán ā zhī yuē rǔ jiāng wèi zéi yé

现代白话:兵马司请日出鸣晨钟,日入鸣昏钟,以防变故,巴延呵之曰:“你将为贼耶!

qí yī rú píng rì

这句话大意是:其一如平日。

shì yǒu dào nèi fǔ yín zhě zǎi zhí yǐ qí xìng shè ér dào yù zhū zhī ba yán yuē hé shí wú dào

这句话大意是:”适有盗内府银者,宰执以其幸赦而盗,欲诛之,巴延曰:“何时无盗!

jīn yǐ shuí mìng ér zhū zhī

这句话大意是:今以谁命而诛之?

rén jiē fú qí yǒu shí

这句话大意是:”人皆服其有识。

yǐ hài zàng dì yú qǐ niǎn gǔ

这句话大意是:乙亥,葬帝于起辇谷。

xí dù liàng huī kuò zhī rén shàn rèn shǐ gù néng hùn yī qū yǔ kuò qián gǔ suǒ wèi yǒu

这句话大意是:席度量恢廓,知人善任使,故能混一区宇,扩前古所未有。

wéi yǐ jí yú cái yòng zhōng jiān wèi ā hā mǎ tè lú shì róng sēng gé suǒ bì zú néng zhī qí zuì ér zhèng zhī

这句话大意是:惟以亟于财用,中间为阿哈玛特、卢世荣、僧格所蔽,卒能知其罪而正之。

lì gāng chén jì yīn rán yù bèi yǐ wén dé guī mó yì yǐ hóng yuǎn yǐ

现代白话:立纲陈纪,殷然欲被以文德,规模亦已弘远了。

yù shǐ zhōng chéng cuī yù de chuán guó xǐ xiàn zhī

这句话大意是:御史中丞崔彧得传国玺,献之。

shí mù hū li zēng sūn suǒ duō yǐ sǐ ér pín qí qī chū yù xǐ yī zhōu zhī huò yǐ gào yù

这句话大意是:时穆呼哩曾孙索多,已死而贫,其妻出玉玺一鬻之,或以告彧。

zhào yù shǐ yáng huán biàn qí wén yuē shòu mìng yú tiān jì shòu yǒng chāng cǐ lì dài chuán guó xǐ yě

这句话大意是:召御史杨桓辨其文,曰:“‘受命于天,既寿永昌’,此历代传国玺也。

tài fēi chū yǐ biàn shì qún chén chéng xiàng yǐ xià cì dì shàng shòu qìng yuē shén bǎo zhī chū shí dāng gōng chē yàn jià zhī hòu cǐ nǎi tiān yì shǔ yú huáng tài sūn yě

这句话大意是:”太妃出以遍示群臣,丞相以下次第上寿,庆曰:“神宝之出,实当宫车晏驾之后,此乃天意属于皇太孙也。

nǎi qiǎn yòu chéng zhāng jiǔ sī jī shòu zhī

这句话大意是:”乃遣右丞张九思赍授之。

xià sì yuè huáng tài sūn zì běi biān nán hái zhí zhèng jiē yíng yú shàng dōu zhī běi

这句话大意是:夏,四月,皇太孙自北边南还,执政皆迎于上都之北。

huáng tài sūn zhì shàng dōu zōng shì zhū wáng bì huì

这句话大意是:皇太孙至上都,宗室诸王毕会。

dìng cè zhī jì yī shí tè mù ěr wèi jìn wáng gé mǎ lā yuē gōng chē yàn jià yǐ yú sān yuè shén qì bù kě jiǔ xū zōng tiāo bù kě fá zhǔ chǔ wéi fú xǐ jiǔ yǒu suǒ guī wáng wèi zōng méng zhī zhǎng xī sì ér bù yán

现代白话:定策之际,伊实特穆你谓晋王噶玛拉曰:“宫车晏驾,已逾三月,神器不可久虚,宗祧不可乏主,储闱符玺久有所归,王为宗盟之长,奚俟而不言?

gé mǎ lā jù yuē huáng dì jiàn zuò dāng běi miàn shì zhī

这句话大意是:”噶玛拉遽曰:“皇帝践阼,当北面事之。

yú shì zōng qīn hé cí quàn jìn

这句话大意是:”于是宗亲合辞劝进。

yī shí tè mù ěr yuē dà shì yǐ dìng wú sǐ qiě wú hàn

现代白话:伊实特穆你曰:“大事已定,我死且无憾。

jiǎ wǔ huáng tài sūn jí wèi yú dà ān gé

这句话大意是:甲午,皇太孙即位于大安阁。

zhū wáng yǒu wéi yán ba yán wò jiàn lì diàn bì chén zǔ zōng bǎo xùn xuān yáng gù mìng shù suǒ yǐ lì huáng tài sūn zhī yì cí sè jù lì zhū wáng gǔ lì qū diàn xià bài

这句话大意是:诸王有违言,巴延握剑立殿陛,陈祖宗宝训,宣扬顾命,述所以立皇太孙之意,辞色俱厉,诸王股栗,趋殿下拜。

nǎi xià zhào yuē zhèn wéi tài zǔ shèng wǔ huáng dì shòu tiān míng mìng zhào zào qū xià shèng shèng xiāng chéng guāng xī qián xù dài wǒ xiān huáng dì tǐ yuán jū zhèng rán hòu diǎn zhāng wén wù càn rán dà bèi

这句话大意是:乃下诏曰:“朕惟太祖圣武皇帝,受天明命,肇造区夏,圣圣相承,光熙前绪,迨我先皇帝,体元居正,然后典章文物,灿然大备。

lín yù sān shí wǔ nián bó hǎi nèi wài wǎng bù chén shǔ hóng guī yuǎn lüè hòu zé shēn rén yǒu yǐ yǎn huáng yuán wàn shì wú jiāng zhī zuò

这句话大意是:临御三十五年,薄海内外,罔不臣属,弘规远略,厚泽深仁,有以衍皇元万世无疆之祚。

wǒ zhāo kǎo zǎo zhèng chǔ wèi dé shèng gōng lóng tiān bù jiǎ nián sì hǎi jué wàng

这句话大意是:我昭考早正储位,德盛功隆,天不假年,四海觖望。

gù wéi miǎo zhì yǎng hé xiān huáng dì shū juàn wǎng suì zhī xià qīn shòu huáng tài zǐ bǎo fù yǐ fǔ jūn zhī rèn

这句话大意是:顾惟眇质,仰荷先皇帝殊眷,往岁之夏,亲授皇太子宝,付以抚军之任。

jīn chūn gōng chē yuǎn yù yǎn qì chén mín nǎi yǒu zōng fān kūn dì zhī xián qī wǎn gōng liáo zhī jiù wèi zǔ xùn bù kě yǐ wéi shén qì bù kě yǐ kuàng tǐ chéng xiān huáng dì sù xī tuō fù zhī yì hé cí tuī dài chéng qiē yì jiān

现代白话:今春宫车远驭,奄弃臣民,乃有宗籓昆弟之贤,戚畹宫僚之旧,谓祖训不能够违,神器不能够旷,体承先皇帝夙昔托付之意,合辞推戴,诚切意坚。

zhèn miǎn xùn suǒ qǐng yú sì yuè shí sì rì jí huáng dì wèi

这句话大意是:朕勉徇所请,于四月十四日即皇帝位。

kě dà shè tiān xià

这句话大意是:可大赦天下。

shàng niàn xiān cháo shù zhèng xī yǒu chéng guī wéi shèn fèng xíng wǎng gǎn shī zhuì

这句话大意是:尚念先朝庶政,悉有成规,惟慎奉行,罔敢失坠。

gèng lài zōng qīn xūn qī zuǒ yòu zhōng liáng gè jǐn nǎi chéng yǐ fǔ tái dé

这句话大意是:更赖宗亲勋戚、左右忠良,各尽乃诚,以辅台德。

bù gào yuǎn ěr xián shǐ wén zhī

这句话大意是:布告远迩,咸使闻知。

zhào chú dà dū shàng dōu liǎng lù chà shuì yī nián qí yú jiǎn dīng dì shuì liáng shí fēn zhī sān xì guān bū qiàn yī qiè juān miǎn

这句话大意是:”诏:“除大都、上都两路差税一年,其馀减丁地税粮十分之三,系官逋欠,一切蠲免。

mín hù táo wáng zhě chà shuì jiē chú zhī

这句话大意是:民户逃亡者,差税皆除之。

zhuī zūn huáng kǎo yuē wén huì míng kǎo huáng dì miào hào yù zōng fù yú tài miào

这句话大意是:追尊皇考曰“文惠明考皇帝”,庙号裕宗,祔于太庙;。

zūn tài mǔ yuán fēi hóng jí li shì yuē huáng tài hòu

这句话大意是:尊太母元妃鸿吉哩氏曰皇太后。

gǎi suǒ jū jiù tài zǐ fǔ wèi lóng fú gōng

这句话大意是:改所居旧太子府为“隆福宫”。

bǐng wǔ

这句话大意是:丙午,。

zhōng shū yòu sī yuán wài láng wáng yuē

这句话大意是:中书右司员外郎王约,。

shàng shū yán èr shí èr shì

这句话大意是:上疏言二十二事,。

yuē shí jīng shī

这句话大意是:曰实京师,。

fàng chà shuì

这句话大意是:放差税,。

kāi liè jìn

这句话大意是:开猎禁,。

juān bū fù

这句话大意是:蠲逋负,。

zhèn qióng dú

这句话大意是:赈穷独,。

tíng rǒng yì

这句话大意是:停冗役,。

jìn yīng fáng

这句话大意是:禁鹰房,。

zhèn fēng xiàn

这句话大意是:振风宪,。

chú sù dù

这句话大意是:除宿蠹,。

wèi yuǎn fāng

这句话大意是:慰远方,。

què gòng xiàn

这句话大意是:却贡献,。

xún lì bìng

这句话大意是:询利病,。

lì nóng mín

这句话大意是:利农民,。

lì xué xiào

这句话大意是:励学校,。

lì yì cāng

这句话大意是:立义仓,。

hé shuì hù

这句话大意是:核税户,。

zhòng míng jué

这句话大意是:重名爵,。

míng shǎng fá

这句话大意是:明赏罚,。

zé shǒu lìng

这句话大意是:择守令,。

tài guān shǔ

这句话大意是:汰官属,。

dìng lǜ lìng

这句话大意是:定律令,。

gé liǎng sī

这句话大意是:革两司;。

yòu qǐng zhōng shū qù fán wén yī qǔ xìn yú xíng shěng yī zé chéng yú liù bù

这句话大意是:又请中书去烦文,一取信于行省,一责成于六部;。

dì jiā nà zhī diào bīng bù láng zhōng

这句话大意是:帝嘉纳之,调兵部郎中。

wǔ yuè rén zǐ shǐ kāi jiào cí yú shòu níng gōng jì tài yáng tài suì huǒ tǔ děng xīng yú sī tiān tāi

这句话大意是:五月,壬子,始开醮祠于寿宁宫,祭太阳、太岁、火、土等星于司天台。

wù wǔ shàng shèng dé shén gōng wén wǔ huáng dì zūn shì miào hào shì zǔ guó yǔ zūn chēng yuē sè chén huáng dì

这句话大意是:戊午,上“圣德神功文武皇帝”尊谥,庙号世祖,国语尊称曰:“色辰皇帝”。

shì rì bìng shàng xiān huáng hòu hóng jí li shì zūn shì yuē zhāo ruì shùn shèng huáng hòu

这句话大意是:是日,并上先皇后鸿吉哩氏尊谥曰“昭睿顺圣皇后”。

gēng shēn jì zǐ wēi xīng yú yún xiān tái

这句话大意是:庚申,祭紫微星于云仙台。

yī shí tè mù ěr jìn zhì tài shī cì yǐ shàng fāng yù dài bǎo fú hái zhèn běi biān

现代白话:伊实特穆你进秩太师,赐以上方玉带、宝服,还镇北边。

jǐ sì zhào gè chù zhuǎn yùn sī guān qī yǐn jiān zhà wéi rén suǒ sòng zhě tīng lián fǎng sī jí shí zhuī wèn qí àn dú réng jiù lì yú suì zhōng jiǎn zhī

这句话大意是:己巳,诏各处转运司官,欺隐奸诈为人所讼者,听廉访司即时追问,其案牍仍旧例于岁终检之。

rén shēn yù shǐ tái yán nèi wài guān fǔ zēng zhì yù duō zài jīng shí lù zhě wàn rén zài wài yóu zhòng lǐ yi jiǎn bìng

这句话大意是:壬申,御史台言:“内外官府增置愈多,在京食禄者万人,在外尤众,理宜减并。

mìng yǔ zhōng shū yì zhī

这句话大意是:”命与中书议之。

zhào yì zēng guān lì lù

这句话大意是:诏议增官吏禄。

yǐ hài yǐ zhá sà kè zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:乙亥,以札萨克知枢密院事。

wù yín fēng huáng gū gāo lí wáng wáng jù fēi wèi ān píng gōng zhǔ

这句话大意是:戊寅,封皇姑高丽王王昛妃为安平公主。

yǐ yī luō lēi wèi tài shī ba yán wèi tài fù yī chè chá lǎ wèi tài bǎo

这句话大意是:以伊啰勒为太师,巴延为太傅,伊彻察喇为太保。

jìn zhū sī háo duó yán chuán dì yùn guān wù sēng dào quán shì zhī jiā sī nì yán fàn

这句话大意是:禁诸司豪夺盐船递运官物,僧道、权势之家私匿盐贩。

liù yuè gēng chén shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:六月,庚辰朔,日有食之。

xīn sì yù shǐ tái yán míng fēn zhī zhòng wú yú zǎi xiàng wéi shì yè xiǎn zhù zhě kě yǐ dāng zhī bù kě qīng shòu

现代白话:辛巳,御史台言:“名分之重,无逾宰相,惟事业显著者能够当之,不可轻授。

lián fǎng sī guān suì yǐ wǔ yuè fēn àn suǒ shǔ cì nián zhēng yuè hái sī

这句话大意是:廉访司官,岁以五月分按所属,次年正月还司。

zhí guān fàn zāng chì shòu zhě tīng zǒng sī yì yi shòu zhě shàng wén qí běn sī shēng jì bù jiā zhě dài zhī shòu lù zhě yī jiù lì bǐ zhū rén jiā zhòng

这句话大意是:职官犯赃,敕授者听总司议宜授者上闻,其本司声迹不佳者代之,受赂者,依旧例比诸人加重。

dì yuē qí yǔ zhōng shū tóng yì

这句话大意是:”帝曰:“其与中书同议。

rén chén yǐ tè mù ěr fù wèi píng zhāng zhèng shì

现代白话:壬辰,以特穆你复为平章政事。

zhū wáng ā jì qí bù yù sù fú lǚ pàn fú zhū

这句话大意是:诸王阿济奇部玉速福屡叛,伏诛。

yǐ wèi yǐ shì zǔ huáng hòu yù zōng shì hào bō gào tiān xià miǎn suǒ zài běn nián bāo yín fèng chāo jí nèi jùn dì shuì jiāng huái yǐ nán xià shuì zhī bàn

这句话大意是:乙未,以世祖、皇后、裕宗谥号播告天下,免所在本年包银俸钞及内郡地税,江、淮以南夏税之半。

jǐ hài yǐ rǔ bǎo láo fēng wán yán ba yán wèi jì guó gōng qī hé shì wèi jì guó fū rén

这句话大意是:己亥,以乳保劳,封完颜巴延为冀国公,妻何氏为冀国夫人。

chū sòng duān míng diàn xué shì qiān shū shū mì yuàn shì jiā xuàn wēng lái shǐ shì zǔ yù guān zhī bù shòu

这句话大意是:初,宋端明殿学士、签书枢密院事家铉翁来使,世祖欲官之,不受。

suì ān zhì hé jiān yǐ chūn qiū jiào shòu dì zǐ shù wèi zhū shēng tán jí sòng xīng wáng zhī gù zhé liú tì tài xī

这句话大意是:遂安置河间,以《春秋》教授弟子,数为诸生谈及宋兴亡之故,辄流涕太息。

zhì shì nián yú bā shí xīn chǒu zhào cì hào chǔ shì fàng hái xiāng lǐ

这句话大意是:至是年逾八十,辛丑,诏赐号“处士”,放还乡里。

xī yǔ jīn bì jiē bù shòu

这句话大意是:锡予金币,皆不受。

xún zú

这句话大意是:寻卒。

jiǎ chén zhào hàn lín guó shǐ yuàn xiū shì zǔ shí lù

这句话大意是:甲辰,诏翰林国史院修《世祖实录》。

yǐ è lēi zhé jiān xiū guó shǐ

这句话大意是:以鄂勒哲监修国史。

chū shì zǔ bù yù mìng hàn lín xué shì chéng zhǐ dǒng wén yòng yǐ qí zhū zi rù jiàn wén yòng cí yuē chén méng guó hòu ēn sǐ wú yǐ bào chén zhī zǐ hé néng wéi

这句话大意是:初,世祖不豫,命翰林学士承旨董文用以其诸子入见,文用辞曰:“臣蒙国厚恩,死无以报,臣之子何能为!

mìng zhì zài sān zhōng bù yǐ jiàn jí bēng tài hòu mìng wén yòng cóng dì yú shàng dōu

这句话大意是:”命至再三,终不以见,及崩,太后命文用从帝于上都。

jì jí wèi xún shòu sà bù lǎ zhī de wén yòng yuē xiān dì xīn qì tiān xià bì xià xún shòu bù yǐ shí hái wú yǐ wèi ān yuán yuán yi qū hái jīng shī

这句话大意是:既即位,巡狩萨布喇之地,文用曰:“先帝新弃天下,陛下巡狩不以时还,无以慰安元元,宜趋还京师。

qiě chén wén rén jūn yóu běi chén rán jū qí suǒ ér zhòng xīng gǒng zhī bù zài qín yuǎn lüè yě

这句话大意是:且臣闻人君犹北辰然,居其所而众星拱之,不在勤远略也。

dì kě qí zòu

这句话大意是:”帝可其奏。

dì měi zhào wén yòng rù zhàng zhōng wèn xiān cháo gù shì wén yòng yì shèng yán xiān dì xū xīn nà xián kāi guó jīng shì zhī wu tán shuō huò zhì yè bàn

这句话大意是:帝每召文用入帐中,问先朝故事,文用亦盛言先帝虚心纳贤、开国经世之务,谈说或至夜半。

zhì shì xiū xiān dì shí lù zhào chú wén yòng zhī zhì gào jiān xiū guó shǐ

这句话大意是:至是修先帝《实录》,诏除文用知制诰、监修国史。

wén yòng yú zǔ zōng shì xì gōng dé jìn qī jiàng xiàng jiā shì xūn jì jiē jì yì guàn chuān shǐ guǎn yǒu suǒ kǎo jiū zhì wèn wén yòng yīng zhī wú yí shī yān

现代白话:文用于祖宗世系、功德、近戚、将相家世、勋绩,皆记忆贯穿,史馆有所考究、质问,文用应之无遗失呢。

wù shēn zhào zōng fān nèi wài guān lì rén děng xián tīng chéng xiàng è lēi zhé yuē shù

这句话大意是:戊申,诏:“宗籓内外官吏人等,咸听丞相鄂勒哲约束。

shí ba yán yǐ tài fu lù jūn guó zhòng shì yī qián zhī shū mì yuàn shì è lēi zhé jì zhī

这句话大意是:”时巴延以太傅录军国重事,依前知枢密院事,鄂勒哲忌之。

ba yán yǔ è lēi zhé yuē xìng sòng wǒ liǎng yīng měi jiǔ yǔ zhū wáng yǐn yú gōng qián yú fēi suǒ zhī yě

这句话大意是:巴延语鄂勒哲曰:“幸送我两罂美酒,与诸王饮于宫前,馀非所知也。

qiū qī yuè rén xū zhào zhōng wài chóng fèng kǒng zǐ

这句话大意是:秋,七月,壬戌,诏中外崇奉孔子。

guǐ hài xíng shū mì yuàn yè tè mì shí chéng péng fēi gè jiā píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:癸亥,行枢密院页特密实、程鹏飞各加平章政事。

zhōng shū shěng yán shū mì zhī chén bù yí zhòng yǔ xiāng xián dì mìng yǐ jūn zhí zūn chóng zhě shòu zhī

这句话大意是:中书省言枢密之臣不宜重与相衔,帝命以军职尊崇者授之。

xīn wèi zhōng shū shěng yán xiàng yù shǐ tái hé yòu chéng ā ěr cháng yǔ ā hā mǎ tè tóng wù lùn zuì dǐ sǐ xìng de yuán miǎn bù dàng rèn yǐ zhí zhèng

现代白话:辛未,中书省言:“向御史台劾右丞阿你尝与阿哈玛特同恶,论罪抵死,幸得原免,不当任以执政。

chén wèi ā ěr dé zuì zhī hòu néng zì jǐng xǐng qǐ lìng zhí zhèng rú gù

现代白话:臣谓阿你得罪之后,能自警省,乞令执政如故。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

guǐ yǒu zhào xīn chú yù shǐ shǎn xī xíng shěng píng zhāng bó guǒ mì réng wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:癸酉,诏新除御史陕西行省平章博果密仍为中书平章政事。

chū shì zǔ bēng shí bó guǒ mì yǐ zhōng shū píng zhāng de yù gù mìng

这句话大意是:初,世祖崩时,博果密以中书平章得预顾命;。

chéng xiàng è lēi zhé yǐ qí nián wèi zài xià shēn jì zhī dì zhī qí gù wèi láo zhī yuē qīng xiān cháo fù xīn wéi zhāo xī qǐ wò kuāng zhèn bù dǎi zhù wú fù xiān huáng dì fù tuō zhī zhòng

这句话大意是:丞相鄂勒哲以其年位在下,深忌之,帝知其故,慰劳之曰:“卿先朝腹心,惟朝夕启沃,匡朕不逮,庶无负先皇帝付托之重。

tíng yì dà shì duō cǎi qí yán

这句话大意是:”廷议大事,多采其言。

tài hòu yì yǐ bó guǒ mì xiān cháo jiù chén lǐ mào shèn zhì

这句话大意是:太后亦以博果密先朝旧臣,礼貌甚至。

hé dōng shǒu chén xiàn jiā hé bó guǒ mì yǔ zhī yuē rǔ bù nèi suǒ chǎn jìn rán yé

现代白话:河东守臣献嘉禾,博果密语之曰:“你部内所产尽然耶?

wéi cǐ shù jīng yé

这句话大意是:惟此数茎耶?

yuē wéi cǐ shù jīng ěr

现代白话:”曰:“惟此数茎你。

bó guǒ mì yuē ruò rú cǐ jì wú yì yú mín yòu hé zú wèi ruì

这句话大意是:”博果密曰:“若如此,既无益于民,又何足为瑞!

suì bà qiǎn zhī

这句话大意是:”遂罢遣之。

xī sēng wèi fó shì qǐng shì zuì rén qí fú wèi zhī tū lǔ má

这句话大意是:西僧为佛事,请释罪人祈福,谓之“秃鲁麻”。

háo mín fàn fǎ zhě jiē huì lù zhī yǐ qiú miǎn

这句话大意是:豪民犯法者,皆贿赂之以求免。

yǒu shā zhǔ shā fu zhě xī sēng qǐng pī yǐ dì hòu yù fú chéng huáng dú chū gōng mén shì zhī yún kě de fú

这句话大意是:有杀主、杀夫者,西僧请披以帝后御服,乘黄犊出宫门释之,云可得福。

bó guǒ mì yuē rén lún zhě wáng zhèng zhī běn fēng huà zhī jī qǐ kě róng qí luàn fǎ rú shì

这句话大意是:博果密曰:“人伦者,王政之本,风化之基,岂可容其乱法如是!

dì zé chéng xiàng yuē zhèn jiè rǔ wú shǐ bó guǒ mì zhī jīn wén qí yán zhèn shén kuì zhī

现代白话:”帝责丞相曰:“朕戒你毋使博果密知,今闻其言,朕甚愧之。

shǐ rén wèi bó guǒ mì yuē qīng qiě xiū yǐ zhèn jīn cóng qīng yán

现代白话:”使人谓博果密曰:“卿且休了,朕今从卿言。

rán zì shì yǐ wéi gù shì

这句话大意是:”然自是以为故事。

yǒu nú gào zhǔ zhě zhǔ bèi zhū zhào jí yǐ qí suǒ jū guān yǔ zhī

这句话大意是:有奴告主者,主被诛,诏即以其所居官与之。

bó guǒ mì yán ruò cǐ bì dà huài tiān xià zhī fēng sú shǐ rén qíng yù báo wú fù shàng xià zhī fēn yǐ

现代白话:博果密言:“若此,必大坏天下之风俗,使人情愈薄,无复上下之分了。

dì wù wèi zhuī fèi qián mìng

这句话大意是:”帝悟,为追废前命。

chéng xiàng yǐ xià duō bù hé zòu yǐ wéi shǎn xī xíng shěng píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:丞相以下多不合,奏以为陕西行省平章政事。

tài hòu wén zhī shǐ wèi dì yuē bó guǒ mì cháo tíng zhèng rén xiān huáng dì suǒ fù tuō qǐ kě chū zhī yú wài yé

这句话大意是:太后闻之,使谓帝曰:“博果密朝廷正人,先皇帝所付托,岂可出之于外耶!

dì fù liú zhī

这句话大意是:”帝复留之。

jìng yǐ tóng liè duō yì yì chēng jí bù chū

这句话大意是:竟以同列多异议,称疾不出。

jiǎ xū zhā lū gé qí yán zhū wáng zhī xià yǒu zuì zhě bù wén yú cháo zhé zì jué qiǎn

这句话大意是:甲戌,扎噜噶齐言:“诸王之下,有罪者不闻于朝,辄自决遣。

zhào jìn zhì zhī

这句话大意是:”诏禁治之。

bā yuè wù zǐ chū sì shè jì yòng táng shàng lè suì yǐ wéi cháng

这句话大意是:八月,戊子,初祀社稷,用堂上乐,岁以为常。

jǐ chǒu jùn tōng huì hé

这句话大意是:己丑,浚通惠河。

bō jūn shì tún shǒu diàn shān hú

这句话大意是:拨军士屯守淀山湖。

tài hú wèi zhè xi jù jìn shàng shòu kàng hú zhū shān zhī shuǐ zhū xù zhī fēn huì wèi diàn shān hú dōng liú yú hǎi

这句话大意是:太湖为浙西巨浸,上受杭、湖诸山之水潴蓄之,分汇为淀山湖,东流于海。

shì zǔ mò nián jiāng zhè xíng shěng cān zhèng liáng wēn dōu ěr yán cǐ hú zài sòng shí wěi guān chāi jūn shǒu zhī hú páng yú de bù xǔ qīn zhàn cháng shū qí yōng sè yǐ xiè shuǐ shì

现代白话:世祖末年,江浙行省参政梁温都你言:“此湖在宋时,委官差军守之,湖旁馀地,不许侵占,常疏其壅塞,以泄水势。

jīn jì wú rén guǎn lǐng suì wèi shì háo jué shuǐ zhù dī rào hú wèi tián hú xiá bù zú zhū xù měi yù lín liáo fàn yì wéi hài

这句话大意是:今既无人管领,遂为势豪绝水筑堤,绕湖为田,湖狭不足潴蓄,每遇霖潦,泛溢为害。

zuó běn shěng guān měng gǔ dài děng xīng yán shū zhì yīn shòu cáo zǒng guǎn jīn ér zhǐ

这句话大意是:昨本省官蒙古岱等兴言疏治,因受曹总管金而止。

zhāng cān yì pān yīng wǔ děng xiāng jì jiàn yán chén děng yì cǐ shì kě xíng wú yí

这句话大意是:张参议、潘应武等相继建言,臣等议此事可行无疑。

shì zǔ yuē lì yì měi shì jǔ xíng yǐ wǎn qí xíng zhī

这句话大意是:”世祖曰:“利益美事,举行已晚,其行之。

jì ér píng zhāng tè ěr gé yán wěi guān xiāng shì jì yòng fu shí èr wàn bǎi rì kě bì

现代白话:”既而平章特你格言:“委官相视,计用夫十二万,百日可毕。

zuó zòu jūn mín gòng yì jīn mín dīng shù duō bù xū diào jūn

这句话大意是:昨奏军民共役,今民丁数多,不须调军。

shì zǔ yuē yǒu sǔn yǒu yì xián lìng jūn qí wú zì yí huò qí jūn kē zhī

这句话大意是:”世祖曰:“有损有益,咸令均齐,毋自疑惑,其均科之。

zhì shì tè ěr gé yán tài hú diàn shān hú zuó cháng zòu guò xiān dì chà qiàn mín fū èr shí wàn shū jué yǐ bì

现代白话:”至是特你格言:“太湖、淀山湖,昨尝奏过先帝,差倩民夫二十万,疏决已毕。

jīn zhū gǎng rì shòu liǎng cháo jiàn zhì shā zhǎng ruò bù yī sòng jiù lì lìng jūn tún shǒu bì zhì zuò huī chéng gōng

这句话大意是:今诸港日受两潮,渐致沙涨,若不依宋旧例令军屯守,必致坐隳成功。

chén děng yì diàn shān hú wéi tián fù liáng èr wàn dàn jiù yǐ mù mín fu sì qiān diào jūn shì sì qiān yǔ tóng tún shǒu

这句话大意是:臣等议淀山湖围田,赋粮二万石,就以募民夫四千,调军士四千,与同屯守。

lì dōu shuǐ fáng tián shǐ sī zhí zhǎng shōu bǔ hǎi zéi xiū zhì hé qú wéi tián

这句话大意是:立都水防田使司,职掌收捕海贼,修治河渠围田。

zhào ba yán chè ěr jì shū mì yuàn yì zòu

现代白话:”诏巴延彻你暨枢密院议奏。

yú shì shū mì yuàn yán jīn yǔ diàn shuài fàn wén hǔ jí zhū qīng zhāng xuān bèi jí shěng guān jí yì qīng xuān jù yún sòng shí tún shǒu hé dào yòng shǒu hào jūn dà chù qiān rén xiǎo chù bù xià sān sì bǎi lì xún jiǎn sī guǎn lǐng

这句话大意是:于是枢密院言:“今与殿帅范文虎及朱清、张宣辈及省官集议、清、宣俱云:‘宋时屯守河道,用手号军,大处千人,小处不下三四百,隶巡检司管领。

wén hǔ wèi chāi fū sì qiān fēi dòng yáo sì shí wàn hù bù kě

这句话大意是:’文虎谓‘差夫四千,非动摇四十万户不可。

ruò lìng wǔ qiān jūn tún shǒu jiù wěi wàn hù yī yuán tí diào shì shǔ kě xíng

这句话大意是:若令五千军屯守,就委万户一员提调,事属可行。

qǐng lì dōu shuǐ xún fáng wàn hù zhí míng bǐ lì xíng yuàn

这句话大意是:’请立都水巡防万户职名,俾隶行院。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiǔ yuè rén zǐ shèng dàn jié dì zhu bi sān bù luò shòu zhū wáng bǎi guān hè

这句话大意是:九月,壬子,圣诞节,帝驻跸三部落,受诸王、百官贺。

dīng sì tài bái jīng tiān

这句话大意是:丁巳,太白经天。

dōng shí yuè wù yín dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:冬,十月,戊寅,帝至自上都。

xīn sì jiāng zhè xíng shěng yán bì xià jí wèi zhī chū zhào juān jīn suì tián zū shí fēn zhī sān

这句话大意是:辛巳,江浙行省言:“陛下即位之初,诏蠲今岁田租十分之三。

rán jiāng nán yǔ jiāng běi yì pín zhě diàn fù rén zhī tián suì shū qí zū jīn suǒ juān tè jí tián zhǔ qí diàn mín shū zū rú gù zé shì ēn jí fù shì ér bù bèi yú pín mín yě

这句话大意是:然江南与江北异,贫者佃富人之田,岁输其租,今所蠲特及田主,其佃民输租如故,则是恩及富室而不被于贫民也。

yi lìng diàn mín dāng shū tián zhǔ zhě yì rú suǒ juān zhī shù

这句话大意是:宜令佃民当输田主者,亦如所蠲之数。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

liáo yáng xíng shěng suǒ shǔ jiǔ chù dà shuǐ mín jī huò qǐ wèi dào zéi mìng zéi xù zhī

这句话大意是:辽阳行省所属九处大水,民饥,或起为盗贼,命贼恤之。

jiāng xī xíng shěng yán yín chǎng suì bàn wàn yī qiān liǎng ér wèi cháng jí shù mín bù néng kān zhào zì jīn cóng shí bàn zhī bù wéi é

这句话大意是:江西行省言银场岁办万一千两而未尝及数,民不能堪,诏:“自今从实办之,不为额。

zhū qīng zhāng xuān cóng hǎi dào suì yùn liáng bǎi wàn shí yǐ wèi yǐ jīng jī suǒ chǔ chōng zú zhào zhǐ yùn sān shí wàn dàn

这句话大意是:朱清、张宣从海道岁运粮百万石,乙未,以京畿所储充足,诏止运三十万石。

xīn chǒu dì yù yòu chéng ā ěr cān zhī zhèng shì liáng dé guī yuē zhōng shū zhí wù qīng děng jiē huái dài xīn

现代白话:辛丑,帝谕右丞阿你、参知政事梁德珪曰:“中书职务,卿等皆怀怠心。

zhèn zài shàng dōu lìng hái shí dí mù sū yǐ méi cái chǎn rèn mǎng lài bù hā jiē zhì jīn wèi xíng

这句话大意是:朕在上都,令还实迪穆苏已没财产,任莽赉布哈,皆至今未行;。

yòu bù yuē shù lì cáo shǐ xuǎn rén liú zhì

这句话大意是:又不约束吏曹,使选人留滞。

sēng gé suī jiān xié rán liáo shǔ dàn qí wēi zhèng shì wú bù lì jué

这句话大意是:僧格虽奸邪,然僚属惮其威,政事无不立决。

qīng děng qí shù lì cáo yǒu bù shì shì zhě chī zhī

这句话大意是:卿等其束吏曹,有不事事者笞之。

réng yǐ zhèn yì yù yòu chéng xiàng è lēi zhé

这句话大意是:仍以朕意谕右丞相鄂勒哲。

shí yì cái jiǔ rèn guān shū mì yuàn zòu hóng jūn xiáng zài shū mì shí liù nián wèi zuì jiǔ dì yuē jūn xiáng shǐ zhōng yī xīn kě wù qiān yě

这句话大意是:时议裁久任官,枢密院奏“洪君祥在枢密十六年,为最久”,帝曰:“君祥始终一心,可勿迁也。

rén yín miǎn guó qiǎn shǐ gòng xùn xiàng shí

这句话大意是:壬寅,缅国遣使贡驯象十。

chū qián zhōng zhū mán qiú jì nèi fù fù pàn

这句话大意是:初,黔中诸蛮酋既内附,复叛。

yòu ba dòng hé shì xióng fàn lǐ zhōu pō yá dòng tián wàn qǐng nán mù dòng mèng zài shī fàn chén zhōu

这句话大意是:又,巴洞何世雄犯澧州,泊崖洞田万顷、楠木洞孟再师犯辰州;。

cháo tíng cháng tǎo jiàng zhī shēng pō yá wèi shī róng zhōu yǐ wàn qǐng zhī zhōu shì yǐ ér fù pàn gōng zhī bù néng xià

这句话大意是:朝廷尝讨降之,升泊崖为施溶州,以万顷知州事,已而复叛,攻之不能下。

dì jí wèi dà shè bìng shè wàn qǐng děng yì bù jiàng

这句话大意是:帝即位,大赦,并赦万顷等,亦不降。

nǎi mìng hú guǎng xíng shū mì fù shǐ liú guó jié lǜ bīng tǎo zhī

这句话大意是:乃命湖广行枢密副使刘国杰率兵讨之。

guó jié chí zhì chén zhōu jìn gōng míng xī zéi lǔ wàn chǒu yōng zhòng zì shàng liú ér xià qiān hù cuī zhōng bǎi hù mǎ sūn ér zhàn sǐ

这句话大意是:国杰驰至辰州,进攻明溪,贼鲁万丑拥众自上流而下,千户崔忠、百户马孙儿战死。

shì yuè jìn bīng sāng mù xī wàn chǒu fù yǐ qiān rén jù zhàn jī què zhī

这句话大意是:是月,进兵桑木溪,万丑复以千人拒战,击却之。

míng rì wàn chǒu bèi zhòng lái gōng guó jié gǔ zhī bǎi hù li wàng lǜ sǐ shì xiàn zhèn zhòng jūn qí fèn zéi bài suì pò qí cháo fén zhī

这句话大意是:明日,万丑倍众来攻,国杰鼓之,百户李旺率死士陷阵,众军齐奋,贼败,遂破其巢,焚之。

jìn gōng shī róng bù jiàng tián róng zǔ qǐng yuē shī róng wàn qǐng zhī fù xīn

这句话大意是:进攻施溶,部将田荣祖请曰:“施溶,万顷之腹心。

shí nóng kǎn sān yáng fēng qí zuǒ yòu bì yě

这句话大意是:石农坎、三羊峰,其左右臂也。

yi xiān duàn qí bì ér hòu fù xīn nǎi kě gōng

这句话大意是:宜先断其臂,而后腹心乃可攻。

guó jié yuē shén shàn

这句话大意是:”国杰曰:“甚善!

huī zhū jūn gōng shí nóng kǎn zéi bù néng zhī qì zhài dùn suì bá shī róng qín wàn qǐng zhǎn zhī

这句话大意是:”麾诸军攻石农坎,贼不能支,弃寨遁,遂拔施溶,禽万顷,斩之。

fù qióng bǔ qí dǎng pān yá yuán mù ér jìn fán qiān yú lǐ

这句话大意是:复穷捕其党,攀崖缘木而进,凡千馀里。

shí yī yuè dīng wèi shuò dì cháo huáng tài hòu yú lóng fú gōng shàng yù cè yù bǎo

这句话大意是:十一月,丁未朔,帝朝皇太后于隆福宫,上玉册玉宝。

jīng shī fàn zāng zuì zhě sān bǎi rén

这句话大意是:京师犯赃罪者三百人。

wù chén mìng shì wú yí zhě zhǔn shì zǔ suǒ dìng shí sān děng lì jué zhī

这句话大意是:戊辰,命事无疑者,准世祖所定十三等例决之。

xīn hài zhōng shū shěng yán guó fù suì yǒu cháng shù

这句话大意是:辛亥,中书省言:“国赋岁有常数。

xiān dì cháng yuē fán cì yǔ suī yǒu zhèn mìng zhōng shū qí zhēn zhuó zhī

这句话大意是:先帝尝曰:‘凡赐与,虽有朕命,中书其斟酌之。

yóu shì suì wu jié yuē cháng yǒu yíng yú

这句话大意是:’由是岁务节约,常有盈馀。

jīn zhū wáng fān qi fèi hào fán zhòng cún chāo zhǐ yī bǎi shí liù wàn èr qiān yú dìng ér lái huì zhū wáng shàng duō kǒng wú yǐ gěi

这句话大意是:今诸王、籓戚,费耗繁重,存钞止一百十六万二千馀锭,而来会诸王尚多,恐无以给。

yi sì qí hái bù chén děng zhēn zhuó dìng nǐ yǐ wén

这句话大意是:宜俟其还部,臣等斟酌定拟以闻。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

hú guǎng jiāng xī jí jiāng huái xíng shěng yǐ jūn mín bù xiāng tǒng yī lǚ qǐng ba xíng shū mì yuàn

这句话大意是:湖广、江西及江淮行省,以军民不相统一,屡请罢行枢密院。

dì yǐ wèn ba yán shí yǐ shǔ jí zhāng mù duì yuē nèi ér shěng yuàn gè zhì wèi yi wài ér jūn mín fēn lì bù biàn

这句话大意是:帝以问巴延,时以属疾,张目对曰:“内而省院各置为宜,外而军民分隶不便。

rén zǐ zhào ba sān chù xíng shū mì yuàn yǐ qí shì guī xíng shěng

这句话大意是:”壬子,诏罢三处行枢密院,以其事归行省。

dīng sì yǐ bā yán chè ěr cān yì zhōng shū shěng shì

现代白话:丁巳,以巴延彻你参议中书省事。

qí xiōng ba yán yán yuē chén tāo píng zhāng zhèng shì xiōng dì yi xiāng bì xián

这句话大意是:其兄巴延言曰:“臣叨平章政事,兄弟宜相避嫌。

dì yuē xiōng píng zhāng yú shàng dì cān yì yú xià hé suǒ xián yě

这句话大意是:”帝曰:“兄平章于上,弟参议于下,何所嫌也!

jiǎ zǐ yǐ hú nán dào xuān wèi shǐ hé wěi wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:甲子,以湖南道宣慰使何玮为中书参知政事。

shí shěng chén fán shí yī rén

这句话大意是:时省臣凡十一人。

wěi yán yú dì yuē gǔ zhě yī xiāng zhuān rèn xián yě

这句话大意是:玮言于帝曰:“古者一相,专任贤也。

jīn zǎi zhí yuán rǒng zhèng chū duō mén zhuǎn xiāng cāi jì qǐng sǔn zhī

这句话大意是:今宰执员冗,政出多门,转相猜忌,请损之。

bù cóng

这句话大意是:”不从。

ba hǎi běi hǎi nán shì bó tí jǔ sī

这句话大意是:罢海北海南市舶提举司。

guǐ yǒu zhào gǎi míng nián wèi yuán zhēn yuán nián

这句话大意是:癸酉,诏改明年为元贞元年。

shí èr yuè tài fù zhī shū mì yuàn shì ba yán hōng

这句话大意是:十二月,太傅、知枢密院事巴延薨。

ba yán shēn shěn yǒu móu lüè shàn duàn jiāng èr shí wàn zhòng fá sòng rú jiāng yī rén zhū jiāng yǎng zhī ruò shén míng

这句话大意是:巴延深沈有谋略,善断,将二十万众伐宋,如将一人,诸将仰之若神明。

shì bì hái cháo guī zhuāng wéi yì pī ér yǐ wèi cháng yán gōng

这句话大意是:事毕还朝,归装惟衣被而已,未尝言功。

jí mò zèng tài shī zhuī fēng huái ān wáng shì zhōng wǔ

这句话大意是:及殁,赠太师,追封淮安王,谥忠武。

wù xū jìn qīn rǎo nóng sāng zhě

这句话大意是:戊戌,禁侵扰农桑者。

gēng zǐ yòng dì shī zòu shì jīng shī dà bì sān shí rén zhàng yǐ xià bǎi rén

这句话大意是:庚子,用帝师奏,释京师大辟三十人,杖以下百人。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →