续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 194 of 220

元纪·元纪十二

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhòng guāng chì fèn ruò zhēng yuè jǐn zhāo yáng chán yè shí èr yuè fán sān nián

这句话大意是:起重光赤奋若正月,尽昭阳单阏十二月,凡三年。

dà dé wǔ nián

这句话大意是:◎大德五年。

chūn zhēng yuè gēng xū gěi zhēng bā bǎi xí fù jūn chāo zǒng jì jiǔ wàn èr qiān yú dìng

这句话大意是:春,正月,庚戌,给征八百媳妇军钞,总计九万二千馀锭。

rén zǐ fèng ān zhāo ruì shùn shèng huáng hòu yù róng yú hù guó rén wáng sì

这句话大意是:壬子,奉安昭睿顺圣皇后御容于护国仁王寺。

yù shǐ tái yán guān lì fàn zāng jí dào guān qián shì jué bì zuì táo nì zhě yi hou yù chéng suī jīng yuán miǎn yì jiā jiàng chù zhù jiān wěi kě gé

这句话大意是:御史台言:“官吏犯赃及盗官钱,事觉避罪逃匿者,宜候狱成,虽经原免,亦加降黜,庶奸伪可革。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

xiān shì zhēng dōng xíng shěng qí ěr jì sū yán gāo lí wáng shàn shǔ guān fǔ jí jiè yòng tiān zǐ lǐ yí qì wù kuàng guān rǒng mín xī xíng fá bù yī ruò zhǐ yī běn sú cóng shì shí nán fǔ zhì dì qiǎn xíng bù shàng shū wáng tài hēng děng wǎng lí zhèng zhī

现代白话:先是,征东行省奇你济苏,言高丽王擅署官府及借用天子礼仪、器物,况官冗民稀,刑罚不一,若只依本俗从事,实难抚治,帝遣刑部尚书王泰亨等往厘正之。

jì ér gāo lí wáng jù yán shè xíng shěng jiān zhì qí guó bù biàn dì yì yǐ qí ěr jì sū bù néng hé jí gāo lí suì ba zhēng dōng xíng shěng zhēng qí ěr jì sū hái

现代白话:既而高丽王昛言设行省监制其国不便,帝亦以奇你济苏不能和辑高丽,遂罢征东行省,征奇你济苏还。

èr yuè jǐ mǎo yǐ liú shēn hā lǎ dài bìng wèi zhōng shū yòu chéng zhèng yòu wèi cān zhī zhèng shì jiē pèi hǔ fú

这句话大意是:二月,己卯,以刘深、哈喇岱并为中书右丞,郑佑为参知政事,皆佩虎符。

ba fú jiàn zhī xiù tí jǔ sī

这句话大意是:罢福建织绣提举司。

dīng hài lì zhēng bā bǎi xí fù wàn hù fǔ èr shè wàn hù sì yuán fā sì chuān yún nán qiú tú cóng jūn

这句话大意是:丁亥,立征八百媳妇万户府二,设万户四员,发四川、云南囚徒从军。

yǐ wèi zhào lián fǎng sī guān fēi qīn sàng qiān zàng jí yǐ bìng gěi gào zhě bù dé lí zhí

这句话大意是:乙未,诏廉访司:“官非亲丧、迁葬及以病给告者,不得离职;。

huò yǐ de yuǎn zhí bēi shòu rèn bù fù zhě tái xiàn wù fù yòng

这句话大意是:或以地远职卑受任不赴者,台宪勿复用。

dīng yǒu dì rú shàng dōu

这句话大意是:丁酉,帝如上都。

jiǎn nèi wài zhū sī guān qiān wǔ bǎi shí sì yuán

这句话大意是:减内外诸司官千五百十四员。

jǐ hài lìng fán jūn shì shā rén jiān dào zhě lìng jūn mín guān tóng jū

这句话大意是:己亥,令:“凡军士杀人奸盗者,令军民官同鞫。

sān yuè dīng mǎo yíng huò fàn tián xīng

这句话大意是:三月,丁卯,荧惑犯填星;。

jǐ sì yíng huò tián xīng xiāng hé

这句话大意是:己巳,荧惑、填星相合;。

jiè chì zhōng wài guān lì

这句话大意是:戒饬中外官吏。

xià sì yuè rén wǔ yǐ jìn wáng suǒ bù pín fá cì yǐ chāo

这句话大意是:夏,四月,壬午,以晋王所部贫乏,赐以钞。

diào yún nán jūn zhēng bā bǎi xí fù

这句话大意是:调云南军征八百媳妇。

hú běi lián fǎng sī qiān shì guō guàn yán jīn sì shěng jūn mǎ yǐ shù wàn jì zhēng bā bǎi xí fù guó shēn rù yān zhàng wàn lǐ bù máo zhī dì wú yì yú guó

这句话大意是:湖北廉访司佥事郭贯言:“今四省军马以数万计,征八百媳妇国,深入烟瘴万里不毛之地,无益于国。

bù tīng

这句话大意是:”不听。

guǐ wèi jìn hé lín niàng jiǔ

这句话大意是:癸未,禁和林酿酒。

wǔ yuè shāng zhōu yǔn shuāng shā mài

这句话大意是:五月,商州陨霜杀麦。

rén xū yún nán tǔ guān sòng lóng jì pàn

这句话大意是:壬戌,云南土官宋隆济叛。

shí liú shēn jiàng bīng yóu shùn yuán rù yún nán yún nán yòu chéng yī lū nà diào mín gòng kuì

这句话大意是:时刘深将兵由顺元入云南,云南右丞伊噜纳调民供馈。

lóng jì yīn gěi qí zhòng yuē guān jūn zhēng fā rǔ děng jiāng jǐn jiǎn fà qíng miàn wèi bīng shēn sǐ háng zhèn qī zǐ wèi fú

现代白话:隆济因给其众曰:“官军征发你等,将尽剪发、黥面为兵,身死行阵,妻子为俘。

zhòng huò qí yán suì pàn

这句话大意是:”众惑其言,遂叛。

bǐng yín zhào yún nán xíng shěng zì yuàn zhēng bā bǎi xí fù zhě èr qiān rén rén gěi bèi zǐ liù shí suǒ

这句话大意是:丙寅,诏云南行省:“自愿征八百媳妇者二千人,人给贝子六十索。

liù yuè bǐng xū sòng lóng jì lǜ māo lǎo zǐ jiāng zhū mán sì qiān rén gōng yáng huáng zhài shā lüě shén zhòng

这句话大意是:六月,丙戌,宋隆济率猫狫、紫江诸蛮四千人攻杨黄寨,杀掠甚众。

rén chén gōng guì zhōu zhī zhōu zhāng huái dé zhàn sǐ suì wéi liú shēn yú qióng gǔ zhōng

这句话大意是:壬辰,攻贵州,知州张怀德战死,遂围刘深于穷谷中;。

liáng wáng qiǎn yún nán xíng shěng píng zhāng chāo hé ěr cān zhèng bù liè qí jiàng bīng jiù zhī shā fù qiú sā yuè zhǎn shǒu wǔ bǎi jí shēn shǐ dé chū

现代白话:梁王遣云南行省平章绰和你、参政布埒齐将兵救之,杀赋酋撒月,斩首五百级,深始得出。

qiū qī yuè wù xū shuò zhòu huì bào fēng qǐ dōng běi yǔ báo jiān fā jiāng hú fàn yì

这句话大意是:秋,七月,戊戌朔,昼晦,暴风起东北,雨雹兼发,江湖泛溢;。

dōng qǐ tōng tài chóng míng xi jǐn zhēn zhōu mín bèi zāi sǐ zhě bù kě shèng jì

这句话大意是:东起通、泰、崇明,西尽真州,民被灾死者不可胜计。

zhè xi lián fǎng sī qiān shì zhào hóng wěi yǐ rùn cháng mín fá shí jiāng fā lǐn yǐ zhèn yǒu sī yǐ wèi de bào wèi cí hóng wěi yuē mín dàn mù qiě sǐ shàn fā yǒu zuì wǒ xiān zuò

这句话大意是:浙西廉访司佥事赵弘伟,以润、常民乏食,将发廪以赈,有司以未得报为辞,弘伟曰:“民旦暮且死,擅发有罪,我先坐。

suì fā lǐn

这句话大意是:”遂发廪。

jì ér zhào yǐ mǐ bā wàn qī qiān yú shí zhèn zhī

这句话大意是:既而诏以米八万七千馀石赈之。

yǐ sì dà níng lù shuǐ zhèn yǐ liáng

这句话大意是:乙巳,大宁路水,赈以粮。

dīng wèi zhào jūn guān shòu zāng yǔ mín guān tóng lì liàng zuì dà xiǎo diàn chù

这句话大意是:丁未,诏:“军官受赃与民官同例,量罪大小殿黜。

guǐ chǒu zhè xi jī yǔ fàn yì dà shāng mín tián

这句话大意是:癸丑,浙西积雨泛溢,大伤民田。

zhào yì mín fu èr qiān rén shū dǎo shuǐ lù

这句话大意是:诏役民夫二千人疏导水路。

mìng yún nán shěng fēn měng gǔ shè shì zhēng bā bǎi xí fù

这句话大意是:命云南省分蒙古射士征八百媳妇。

guǐ hài hā tǎn zhī sūn tuō huan zì běi jìng lái guī qí fù mǔ qī zǐ jiē zāo shā lüě cì chāo yī qiān sì bǎi dìng

这句话大意是:癸亥,哈坦之孙托欢自北境来归,其父母妻子皆遭杀掠,赐钞一千四百锭。

bā yuè jǐ sì píng luán lù lín yǔ luán qī féi rǔ hé yì mín sǐ zhě zhòng miǎn qí jīn nián tián zū réng zhèn sù sān wàn dàn

现代白话:八月,己巳,平滦路霖雨,滦、漆、淝、你河溢,民死者众,免其今年田租,仍赈粟三万石。

shàng dōu jiǔ yǔ yè wén chéng xī běi yǒu shēng rú zhàn gǔ gǒng wèi zhí dōu zhǐ huī shǐ wáng bó shèng lǜ wèi zú chū shì zhī nǎi dà shuǐ bào zhì

这句话大意是:上都久雨,夜,闻城西北有声如战鼓,拱卫直都指挥使王伯胜率卫卒出视之,乃大水暴至。

bó shèng lì jù běn chā jí tǔ shí zhān jì yǐ sāi fēn jué háo huáng yǐ shā qí shì zhì dàn shǐ dìng ér mín fú zhī

这句话大意是:伯胜立具畚锸,集土石毡罽以塞,分决濠隍以杀其势,至旦始定,而民弗知。

chéng xiàng è lēi zhé yǐ wén dì jiā zhī

这句话大意是:丞相鄂勒哲以闻,帝嘉之。

bó shèng wén ān rén yě

这句话大意是:伯胜,文安人也。

jiǎ xū qiǎn sè chén é liè děng jiàng bīng zhēng jīn chǐ zhū guó

这句话大意是:甲戌,遣色辰额埒等将兵征金齿诸国。

shí zhēng miǎn shī hái wèi jīn chǐ suǒ zhē shì duō zhàn sǐ

这句话大意是:时征缅师还,为金齿所遮,士多战死。

jīn chǐ de lián bā bǎi xí fù zhū mán xiāng xiào bù shū shuì fù zéi shā guān lì gù jiē zhēng zhī

这句话大意是:金齿地连八百媳妇,诸蛮相效,不输税赋,贼杀官吏,故皆征之。

gēng chén zhào qiǎn guān fēn dào zhèn xù

这句话大意是:庚辰,诏遣官分道赈恤。

fán yù qiú jìn xì lěi nián yí bù néng jué zhě lìng lián fǎng sī jù qí yí zhuàng shēn chéng shěng tái xiáng yàn réng wèi dìng lì

这句话大意是:凡狱囚禁系累年疑不能决者,令廉访司具其疑状,申呈省台详谳,仍为定例;。

gè lù bèi zāi zhòng zhě miǎn qí chà shuì yī nián pín fá zhī jiā jì kǒu zhèn xù yóu shén zhě yōu gěi zhī

这句话大意是:各路被灾重者,免其差税一年,贫乏之家,计口赈恤,尤甚者优给之;。

xiǎo lì fàn zāng zhě bìng ba bù xù

这句话大意是:小吏犯赃者,并罢不叙。

huáng zǐ hā shàng zhī fǔ jūn běi bǐ yě sù wèi hā lǎ tuō kè tuō cóng zhì shì cháo yì běi shī shǎo dài jì lǜ bù yán mìng tài shī shū mì xuān huī shǐ yī chè chá lǎ fù hā shàng yǐ dū zhī

这句话大意是:皇子哈尚之抚军北鄙也,宿卫哈喇托克托从,至是朝议,北师少怠,纪律不严,命太师、枢密宣徽使伊彻察喇副哈尚以督之。

wèi jǐ hā dōu jí dōu ěr wò rù kòu dà jūn fēn wéi wǔ duì yī chè chá lǎ jiāng qí yī

现代白话:未几,哈都及都你斡入寇,大军分为五队,伊彻察喇将其一。

fēng jì jiāo pō bù lì yī chè chá lǎ nù bèi jiǎ chí máo shēn xiān xiàn zhèn yī jūn suí zhī

这句话大意是:锋既交,颇不利,伊彻察喇怒,被甲持矛,身先陷阵,一军随之。

hā shàng ruì yù chū zhàn hā lǎ tuō kè tuō zhí pèi lì jiàn hā shàng nù huī biān chì qí shǒu bù tuì nǎi zhǐ

这句话大意是:哈尚锐欲出战,哈喇托克托执辔力谏,哈尚怒,挥鞭抶其手,不退,乃止。

yǐ ér jìn jī tuō kè tuō shǒu zhuó yī shì zhī shǒu lián bèi bì yǐ xiàn hā shàng zhuàng zhī

这句话大意是:已而进击,托克托手斫一士之首,连背髀以献,哈尚壮之。

hā dōu bīng yuè jīn shān ér nán zhǐ yú tiě jiān gǔ shān yīn gāo yǐ zì bǎo qí chè qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ chāo hé ěr jí yǐn bīng bài zhī fù yǔ dōu ěr wò xiāng chí yú hé lēi tú zhī de

现代白话:哈都兵越金山而南,止于铁坚古山,因高以自保,奇彻亲军都指挥使绰和你急引兵败之,复与都你斡相持于和勒图之地。

chāo hé ěr yǐ jīng ruì chí qí zhèn yī chè chá lǎ gōng dí zhī bèi wǔ jūn hé jī suǒ shā bù kě shèng jì

现代白话:绰和你以精锐驰其阵,伊彻察喇攻敌之背,五军合击,所杀不可胜计。

hā dōu xuán sǐ dōu ěr wò zhī bīng jǐ jǐn

现代白话:哈都旋死,都你斡之兵几尽。

hā shàng qīn shì qí zhàn nǎi tàn yuē chāo hé ěr hé qí zhuàng yé

现代白话:哈尚亲视其战,乃叹曰:“绰和你何其壮耶!

lì zhàn wèi yǒu rú cǐ zhě

这句话大意是:力战未有如此者。

lùn gōng yǐ chāo hé ěr wèi dì yī dì chū yù yī qiǎn shǐ lín cì zhī

现代白话:”论功,以绰和你为第一,帝出御衣,遣使临赐之。

zì shì yuè gēng chén huì chū jǐng lì zǐ wēi yuán jí tiān shì yuán zhì jiǔ yuè guǐ chǒu nǎi miè fán sì shí liù rì

这句话大意是:自是月庚辰,彗出井,历紫微垣及天市垣,至九月癸丑乃灭,凡四十六日。

sè chén é liè děng gōng ā sà ěr

现代白话:色辰额埒等攻阿萨你。

bù hā yǐn hái yán zéi jiàng zài dàn xī gāo qìng shòu qí lù shǒu chàng wèi hái jì shì yǐ wú gōng

这句话大意是:布哈引还,言:“贼降在旦夕,高庆受其赂,首倡为还计,是以无功。

zhào qiǎn guān jū zhī de sè chén é liè yǐ xià jiàng xiào shòu lù zhuàng zhào zhū qìng jí chá hǎn bù hā sè chén é liè děng

这句话大意是:”诏遣官鞫之,得色辰额埒以下将校受赂状,诏诛庆及察罕布哈、色辰额埒等。

yù shè duó guān jué wèi shù rén

这句话大意是:遇赦,夺官爵为庶人。

dōng shí yuè bǐng yín shuò yǐ jī nèi suì jī zēng míng nián hǎi yùn liáng wèi bǎi èr shí wàn shí

这句话大意是:冬,十月,丙寅朔,以畿内岁饥,增明年海运粮为百二十万石。

rén wǔ dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:壬午,帝至自上都。

bǐng xū yǐ suì jī jìn niàng jiǔ chí shān zé zhī jìn tīng mín bǔ liè

这句话大意是:丙戌,以岁饥,禁酿酒,弛山泽之禁,听民捕猎。

dīng hài qiǎn shǐ jiù diào yún nán sì chuān fú jiàn guǎng dōng guǎng xī guān

这句话大意是:丁亥,遣使就调云南、四川、福建、广东、广西官。

yù bǎi sī fán shì guān zhōng shū shěng zhě wú de zhé zòu

这句话大意是:谕百司:“凡事关中书省者,毋得辄奏。

quán háo shì yào zhī jiā diàn hù jiè liáng zhě tīng yú lái suì qiū shōu hái zhī

这句话大意是:权豪势要之家,佃户借粮者,听于来岁秋收还之。

shí yī yuè jǐ hài zhào jìn yīn jìn jiǔ wén nián lǎo xū jiǔ zhī rén yǒu yù shì ér chǔ zhī zhě qí wú niàng jù zhě wù wèn

这句话大意是:十一月,己亥,诏:“近因禁酒,闻年老需酒之人有预市而储之者,其无酿具者勿问。

luō guǐ nǚ zǐ shé jié fǎn

这句话大意是:罗鬼女子蛇节反。

wū sā wū méng dōng chuān máng bù zhū mán cóng zhī jiē pàn xiàn guì zhōu

这句话大意是:乌撒、乌蒙、东川、芒部诸蛮从之,皆叛,陷贵州。

dīng wèi mìng hú guǎng xíng shěng píng zhāng liú guó jié lǜ shī tǎo zhī

这句话大意是:丁未,命湖广行省平章刘国杰率师讨之。

shí liú shēn bīng bài dì shǐ huǐ bù yòng hā lǎ hā sī jí dǒng shì xuǎn zhī yán nǎi qiǎn guó jié jí yáng sài yīn bù hā děng lǜ yún nán sì chuān hú guǎng gè shěng bīng fēn dào jiǎng tǎo zhū mán liáng wáng tí bīng yīng zhī jūn zhōng jī wù yī tīng guó jié chǔ fèn

这句话大意是:时刘深兵败,帝始悔不用哈喇哈斯及董士选之言,乃遣国杰及杨赛音布哈等率云南、四川、湖广各省兵分道讲讨诸蛮,梁王提兵应之,军中机务一听国杰处分。

zéi bīng jìn ruì qiě duō jiàn mǎ guān jūn zhàn shī lì

这句话大意是:贼兵劲锐,且多健马,官军战失利。

guó jié lìng rén chí yī dùn bù dīng qí shàng sì zhèn hé jí qì dùn wěi dùn zéi guǒ zhú zhī mǎ fèn bù néng zhǐ yù dùn jiē dào guó jié gǔ zhī dà bài

这句话大意是:国杰令人持一盾,布钉其上,俟阵合,即弃盾伪遁,贼果逐之,马奋不能止,遇盾皆倒,国杰鼓之,大败。

jì ér fù hé zhòng qǐng zhàn guó jié fú yīng

这句话大意是:既而复合众请战,国杰弗应。

shù rì dù qí qì shuāi yī gǔ pò zǒu zhī zhuī zhàn shù shí lǐ

这句话大意是:数日,度其气衰,一鼓破走之,追战数十里。

jiǎn zhí tiào mǐ zhèn jīng shī pín mín shè sì sān shí liù suǒ qí lǎo yòu dān ruò bù néng zì cún zhě lǐn gěi wǔ yuè

这句话大意是:减直粜米赈京师贫民,设肆三十六所,其老幼单弱不能自存者,廪给五月。

xuǎn liù yù hàn jūn xí wǔ shì réng jìn wàn hù yǐ xià wú lìng sī dài fàn zhě duàn zuì yǒu chà

这句话大意是:选六御汉军习武事,仍禁万户以下毋令私代,犯者断罪有差。

wù shēn yáo rén lán lài lǜ dān yáng sān shí liù dòng lái jiàng shòu lài děng guān

这句话大意是:戊申,猺人蓝赖率丹阳三十六洞来降,授赖等官。

shí èr yuè jiǎ xū gěi ān xī wáng suǒ bù jūn shì shí lìng gè yùn qí jiā hou chūn diào qiǎn

这句话大意是:十二月,甲戌,给安西王所部军士食,令各运其家,候春调遣。

shì suì qū fù xiū wén xuān wáng miào chéng yǎn shèng gōng kǒng zhì qiǎn zi sī chéng rù shè

这句话大意是:是岁,曲阜修文宣王庙成,衍圣公孔治遣子思诚入射。

chì zhōng shū cì tián wǔ qiān mǔ gòng jì sì fù hù èr shí rén gōng sǎ sǎo zhī yì

这句话大意是:敕中书赐田五千亩,供祭祀,复户二十人,供洒扫之役。

dà dé liù nián

这句话大意是:◎大德六年。

chūn zhēng yuè yǐ sì zhōng shū shěng yán guǎng dōng xuān wèi fù shǐ tuō huan chè ěr shōu bǔ dào zéi lǚ yǒu láo jī jìn lián fǎng shǐ hé qí sī zhì bīng zhàng shàn shā tǔ kòu děng shì qiǎn guān jū wèn shí wú sī zuì yi jiā jiǎng yù

现代白话:春,正月,乙巳,中书省言:“广东宣慰副使托欢彻你收捕盗贼,屡有劳绩,近廉访使劾其私置兵仗、擅杀土寇等事,遣官鞫问,实无私罪,宜加奖谕。

mìng cì yī èr xí

这句话大意是:”命赐衣二袭。

jìn wáng gé mǎ lǎ hōng

这句话大意是:晋王噶玛喇薨。

wáng wèi shì zǔ dí cháng sūn ràng wèi yú dì tuì jū fān dǐ yǐ rén cí jiàn chēng

这句话大意是:王为世祖嫡长孙,让位于帝,退居籓邸,以仁慈见称。

shǔ guān yǒu nián lǎo qǐng yǐ zǐ dài zhě nèi shǐ wèi zhī yán wáng yuē wéi tiān zǐ suǒ mìng

这句话大意是:属官有年老请以子代者,内史为之言,王曰:“惟天子所命。

qí zì shǒu rú cǐ

这句话大意是:”其自守如此。

dì wén qí hōng mìng shōu wáng yìn jí nèi shǐ yìn jì ér mìng qí zhǎng zǐ yī sū tè mù ěr sì fēng jìn wáng

现代白话:帝闻其薨,命收王印及内史印,既而命其长子伊苏特穆你嗣封晋王。

zhū qīng zhāng xuān fù zǐ zhì wèi xiǎn yào zōng qī jiē lèi dà guān tián yuán bǎo shě biàn tiān xià jù sōu dà bó jiāo zhū fān zhōng chē mǎ tián sāi mén xiàng pú cóng pèi jīn hǔ fú wèi qiān hù wàn hù zhě shù shí rén

这句话大意是:朱清、张宣,父子致位显要,宗戚皆累大官,田园饱舍遍天下,巨艘大舶交诸番中,车马填塞门巷,仆从佩金虎符为千户、万户者数十人。

jiāng nán sēng shí zǔ jìn zhí qí bù fǎ shí shì shàng wén

这句话大意是:江南僧石祖进,摭其不法十事上闻。

shí zhōng shū shěng yì yán zhū qīng zhāng xuān lǚ zhì rén yán yi ba qí zhí xǐ qí zǐ sūn guān jiāng nán zhě yú jīng dì cóng zhī réng zhào yù shǐ tái jié wèn

这句话大意是:时中书省亦言朱清、张宣屡致人言,宜罢其职,徙其子孙官江南者于京,帝从之,仍诏御史台诘问。

èr rén jìng fú zhū

这句话大意是:二人竟伏诛。

gēng xū dì yǔ tái chén yuē zhèn wén jiāng nán fù hù qīn zhàn mín tián yǐ zhì pín zhě liú lí zhuǎn xǐ qīng děng cháng wén zhī fǒu

这句话大意是:庚戌,帝语台臣曰:“朕闻江南富户侵占民田,以致贫者流离转徙,卿等尝闻之否?

tái chén yán yuē fù mín duō qǐ hù chí xǐ shū yī yǐ yǐ qī pín mín guān fǔ bù néng jié zhì yi jí zhuī shōu wèi biàn

这句话大意是:”台臣言曰:“富民多乞护持玺书,依倚以欺贫民,官府不能诘治,宜即追收为便。

mìng jí xíng zhī wú yuè sān rì

这句话大意是:”命即行之,毋越三日。

zhào zì jīn sēng guān sēng rén fàn zuì yù shǐ tái yǔ nèi wài xuān zhèng yuàn tóng jū

这句话大意是:诏:“自今僧官、僧人犯罪,御史台与内外宣政院同鞫;。

xuān zhèng yuàn guān xùn qíng bù gōng zhě tīng yù shǐ tái zhì zhī

这句话大意是:宣政院官徇情不公者,听御史台治之。

yǐ mǎo zhù hún hé dī zhǎng bā shí lǐ

这句话大意是:乙卯,筑浑河堤,长八十里。

réng jìn háo jiā wú qīn jiù hé lìng tún tián jūn jí mín gēng zhòng

这句话大意是:仍禁豪家毋侵旧河,令屯田军及民耕种。

zēng liú guó jié děng jūn réng lìng tún shù xiǎn yào sì qiū jìn shī

这句话大意是:增刘国杰等军,仍令屯戍险要,俟秋进师。

mìng sà tú ěr dài ā ěr děng zhěng zhì jiāng nán yǐng zhàn shuì mín tián tǔ zhě

现代白话:命萨图你岱、阿你等整治江南影占税民田土者。

zhōng shū shěng yán yù shǐ tái lián fǎng sī tǐ chá tǐ fù qián hòu bù tóng

这句话大意是:中书省言:“御史台、廉访司,体察、体覆,前后不同。

chū lì tái shí zhǐ cóng tǐ chá

这句话大意是:初立台时,止从体察;。

hòu lì àn chá sī shì wú dà xiǎo yī jiē tǐ fù

这句话大意是:后立按察司,事无大小,一皆体覆;。

yóu shì xiàn sī zhī shì jī bù néng xíng

这句话大意是:由是宪司之事,积不能行。

qǐng zì jīn chú shuǐ hàn zāi shāng tǐ fù yú yī jiù lì tǐ chá wèi yi

这句话大意是:请自今,除水旱灾伤体覆,馀依旧例体察为宜。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

zhào jūn guān chú biān yuǎn chū zhēng qí yú yù zǔ fù mǔ fù mǔ sàng yī mín guān lì lì xiàn bēn fù

这句话大意是:诏:“军官除边远出征,其馀遇祖父母、父母丧,依民官例立限奔赴。

jìn xù yǎng yīng quǎn mǎ tuo děng rén rǎo mín

这句话大意是:禁畜养鹰、犬、马、驼等人扰民。

jǐ wèi yǐ zhū wáng zhēn tú wū gào jǐ nán wáng zhé zhì liú guó jié jūn zhōng zì xiào

这句话大意是:己未,以诸王珍图诬告济南王,谪置刘国杰军中自效。

sòng lóng jì lèi gōng wéi guì zhōu bù jiě liú shēn děng liáng jǐn dào gěng bù tōng suì yǐn bīng hái lóng jì fù lǜ zhòng zhē zhī wěi qì zī zhòng shì zú shā shāng dài jìn

这句话大意是:宋隆济累攻围贵州,不解,刘深等粮尽,道梗不通,遂引兵还,隆济复率众遮之,委弃辎重,士卒杀伤殆尽。

nán tái yù shǐ zhōng chéng chén tiān xiáng shàng shū jiàn yuē bā bǎi xí fù nǎi huāng yì xiǎo yí qǔ zhī bù zú yǐ wéi lì bù qǔ bù zú yǐ wéi hài

这句话大意是:南台御史中丞陈天祥上书谏曰:“八百媳妇乃荒裔小夷,取之不足以为利,不取不足以为害。

ér liú shēn qī shàng wǎng xià lǜ bīng fá zhī jīng guò bā fān zòng héng zì zì zhōng tú biàn shēng suǒ zài jiē pàn

这句话大意是:而刘深欺上罔下,率兵伐之,经过八番,纵横自恣,中途变生,所在皆叛。

jì bù néng zhì luàn fǎn wéi luàn zhòng suǒ zhì shí jǐn jì qióng cāng huáng tuì zǒu sàng shī shí bā jiǔ qì dì qiān yú lǐ

这句话大意是:既不能制乱,反为乱众所制,食尽计穷,仓皇退走,丧师十八九,弃地千馀里。

cháo tíng zài fā sì shěng zhī bīng shǐ liú èr ba tú zǒng guǎn yǐ tú shōu fù hú nán hú běi dà fā yùn liáng dīng fū zhòng zhì èr shí yú wàn

这句话大意是:朝廷再发四省之兵,使刘二巴图总管以图收复,湖南、湖北大发运粮丁夫,众至二十馀万。

zhèng dāng nóng shí qū cǐ chóu ruò zhī rén wǎng huí shù qiān lǐ zhōng hé shì bù yǒu

这句话大意是:正当农时,驱此愁若之人,往回数千里中,何事不有!

bǐ wén cóng zhēng bài zú yán xī nán zhū yí jiē chóng chū fù lǐng dǒu jiàn shēn lín qí zhǎi ài chù jǐn róng yī rén yī qí shàng rú dēng gāo xià rú rù jǐng zéi kǔ chéng xiǎn yāo jī wǒ jūn suī zhòng yì nán shī wéi

这句话大意是:比闻从征败卒言,西南诸夷皆重出复岭,陡涧深林,其窄隘处仅容一人一骑,上如登高,下如入井,贼苦乘险邀击,我军虽众,亦难施为。

huò zhū mán yuǎn dùn zǔ ài yǐ lǎo wǒ shī jìn bù dé qián páng wú suǒ lüè jiāng bù zhàn zì kùn yǐ

现代白话:或诸蛮远遁,阻隘以老我师,进不得前,旁无所掠,将不战自困了!

qiě zì zhēng fá wō guó zhàn chéng jiāo miǎn zhū yí yǐ lái jìn sān shí nián wèi cháng yǒu chǐ tǔ yī mín zhī yì jì qí suǒ fèi kě shèng yán zāi

现代白话:且自征伐倭国、占城、交、缅诸夷以来,近三十年,未尝有尺土一民之益,计其所费,可胜言啊!

qù suì xī zhēng jí jīn cǐ jǔ hé yǐ yì zhī

现代白话:去岁西征,及今此举,凭什么异之!

qǐng zǎo zhèng shēn zuì réng bù míng zhào zhāo yù bǐ bì zì xiāng guī shùn bù xū yuǎn láo wáng shī yǔ xiǎo chǒu zhēng yī dàn zhī shèng fù yě

这句话大意是:请早正深罪,仍不明诏招谕,彼必自相归顺,不须远劳王师,与小丑争一旦之胜负也。

wèi jīn zhī jì yi zhù bīng jìn jìng duō shì jūn liáng nèi ān wài gù jiàn cì fú zhī cǐ wáng zhě zhī shī wàn quán zhī lì yě

这句话大意是:为今之计,宜驻兵近境,多市军粮,内安外固,渐次服之,此王者之师,万全之利也。

gǒu wèi yè yǐ rú cǐ yù bà bù néng yì dāng xiáng shěn chéng bài suàn dìng ér xíng

这句话大意是:苟谓业已如此,欲罢不能,亦当详审成败,算定而行。

bǐ zhū mán jiē wū hé zhī zhòng bì wú jiǔ néng tóng xīn hàn wǒ zhī lǐ

这句话大意是:彼诸蛮皆乌合之众,必无久能同心捍我之理。

dàn jí zhī zé xiāng jiù huǎn zhī zé xiāng yí yǐ jì shǐ zhī hù xiāng chóu yuàn dài bǐ yǒu kě chéng zhī xì wǒ yǒu kě dòng zhī shí xú mìng zhū jūn shǔ dào jù jìn fú cóng zhě huái zhī yǐ rén kàng dí zhě wēi zhī yǐ wǔ ēn wēi jiān jì gōng nǎi yì chéng

这句话大意是:但急之则相救,缓之则相疑,以计使之互相仇怨,待彼有可乘之隙,我有可动之时,徐命诸军数道俱进,服从者怀之以仁,抗敌者威之以武,恩威兼济,功乃易成。

ruò fù shě ēn rèn wēi shēn dǎo fù zhé kǒng tā rì zhī huàn yǒu shèn yú jīn rì zhě yě

这句话大意是:若复舍恩任威,深蹈覆辙,恐它日之患,有甚于今日者也。

bù bào suì xiè bìng qù

这句话大意是:”不报,遂谢病去。

èr yuè bǐng xū qiǎn shǎn xī shěng píng zhāng yī sū dài ěr cān zhèng wāng wéi qín jiāng chuān shǎn jūn hú guǎng píng zhāng liú guó jié jiāng hú guǎng jūn zhēng bā fān shùn yuán zhū mán yī qiè jūn wù bìng tīng yī sū dài ěr liú guó jié jié zhì

现代白话:二月,丙戌,遣陕西省平章伊苏岱你、参政汪惟勤将川陕军,湖广平章刘国杰将湖广军,征八番、顺元诸蛮,一切军务,并听伊苏岱你、刘国杰节制。

ba zhēng bā bǎi xí fù yòu chéng liú shēn děng guān shōu qí fú yìn

这句话大意是:罢征八百媳妇右丞刘深等官,收其符印。

guǐ sì dì yǒu jí shì jīng shī zhòng qiú sān shí bā rén mìng shì yù shǐ wáng shòu fèng xiāng jiāng nán biàn sì yuè zhèn hǎi dú mì chá qù suì fēng shuǐ wèi zāi bǎi xìng jiān shí fán suǒ jīng guò cǎi tīng rù duì

这句话大意是:癸巳,帝有疾,释京师重囚三十八人,命侍御史王寿奉香江南,遍祀岳镇海渎,密察去岁风水为灾,百姓艰食,凡所经过,采听入对。

shǐ hái jù zòu mín zhī lì hài xì yú guān lì shàn è

这句话大意是:使还,具奏:“民之利害,系于官吏善恶。

yi xuǎn gōng lián cái gàn cún xīn ài wù zhě zhuān fǔ zì gāng fāng zhèng dà shēn shí zhì tǐ zhě jū fēng xiàn

这句话大意是:宜选公廉材干、存心爱物者专抚字,刚方正大、深识治体者居风宪。

tiān zāi dài yǒu zhèn jì yǐ shí wú láo shèng lǜ

这句话大意是:天灾代有,赈济以时,无劳圣虑。

wéi shì háo yòu zhī jiā réng jù quán yào dāng ba qí zhí chù zhī jīng shī yǐ bǎo quán zhī cǐ cháng jiǔ zhī dào yě

这句话大意是:惟是豪右之家,仍据权要,当罢其职,处之京师以保全之,此长久之道也。

chū shòu yǔ tái chén zòu zǎi xiàng nèi tǒng bǎi guān wài jūn sì hǎi wèi zūn rèn zhòng bù kě qīng jiǎ fēi rén

这句话大意是:初,寿与台臣奏:“宰相内统百官,外均四海,位尊任重,不可轻假非人。

sān dài yǐ jiàng guó zhī xīng shuāi mín zhī xiū qī wèi yǒu bù yóu xiāng chén zhī xián fǒu yě

这句话大意是:三代以降,国之兴衰,民之休戚,未有不由相臣之贤否也。

shì zǔ chū zhì zhōng shū shěng yǐ hū tú bù hā tǎ qí ěr ān tú ba yán děng wéi chéng xiàng shǐ tiān zé liú bǐng zhōng lián xī xiàn xǔ héng yáo shū děng shí zuǒ yòu zhī dāng shí chēng zhì bǐ táng zhēn guàn zhī shèng

现代白话:世祖初置中书省,以呼图布哈、塔齐你、安图、巴延等为丞相,史天泽、刘秉忠、廉希宪、许衡、姚枢等实左右之,当时称治,比唐贞观之盛。

dài zhì ā hā mǎ tè hǎo zhēn gěng rén lú shì róng sēng gé shí dōu děng huài fǎ dú huò liú dú yì zhào

这句话大意是:迨至阿哈玛特、郝祯、耿仁、卢世荣、僧格、实都等,坏法黩货,流毒亿兆。

jìn zhě ā gù tái ba yán bā tè mǎ lín qìn ā ěr děng zhuān zhèng shān huò zhōng jìn jǐ yáo shén qì

现代白话:近者阿固台、巴颜、巴特玛琳沁、阿你等专政,煽惑中禁,几摇神器。

jūn zǐ xiǎo rén yǐ shì zhī yàn jiào rán rú cǐ

现代白话:有德行的人品行较差的人已试之验,较然如此。

chén yuàn tuī ài jūn sī zhì zhī xīn xié zhèng hù chén chéng bài duì jǔ shù jī shàng wù tiān zhōng chéng qí jì wǎng zhī suǒ jìn tuì tiān xià zhī shì kě cóng ér lǐ yě

这句话大意是:臣愿推爱君思治之心,邪正互陈,成败对举,庶几上悟天衷,惩其既往,知所进退,天下之事可从而理也。

sān yuè dīng yǒu yǐ hàn yì wèi zāi zhào shè tiān xià

这句话大意是:三月,丁酉,以旱、溢为灾,诏赦天下。

píng luán bèi zāi yóu shén miǎn qí chà shuì sān nián

这句话大意是:平滦被灾尤甚,免其差税三年;。

qí yú zāi shāng zhī de yǐ jīng zhèn xù zhě miǎn yī nián

这句话大意是:其馀灾伤之地,已经赈恤者免一年。

jīn nián nèi jùn bāo yín fèng chāo jiāng huái yǐ nán xià shuì zhū lù xiāng cūn rén hù sàn bàn mén tān kè chéng bìng juān miǎn zhī

这句话大意是:今年内郡包银俸钞,江淮以南夏税,诸路乡村人户散办门摊课程,并蠲免之。

jiǎ yín hé jì hào tiān shàng dì huáng de zhī yú nán jiāo

这句话大意是:甲寅,合祭昊天上帝、皇地祗于南郊。

qiǎn zhōng shū zuǒ chéng xiàng dá lǎ hǎn hā lǎ hā sī shè shì

这句话大意是:遣中书左丞相达喇罕、哈喇哈斯摄事。

wū sā wū méng dōng chuān máng bù jí wǔ dìng wēi yuǎn pǔ ān zhū mán yīn shé jié zhī luàn jiē yǐ gòng shū fán láo wèi cí chéng xìn qǐ bīng gōng lüě zhōu xiàn fén shāo pù zhài qiǎn yī sū dài ěr děng jiàng bīng huì liú guó jié tǎo zhī

现代白话:乌撒、乌蒙、东川、芒部及武定、威远、普安诸蛮因蛇节之乱,皆以供输烦劳为辞,乘衅起兵,攻掠州县,焚烧堡砦,遣伊苏岱你等将兵会刘国杰讨之。

shí guó jié fāng tǎo shùn yuán mán bù jí lái huì

这句话大意是:时国杰方讨顺元蛮,不及来会。

yī sū dài ěr děng lǜ shī fēn dào bìng jìn cì dì píng zhī

现代白话:伊苏岱你等率师分道并进,次第平之。

xià sì yuè yǐ hài jùn yǒng qīng xiàn nán hé

这句话大意是:夏,四月,乙亥,浚永清县南河。

gēng chén shàng dōu dà shuǐ zhèn qí jī mín

这句话大意是:庚辰,上都大水,赈其饥民。

wù zǐ dì rú shàng dōu

这句话大意是:戊子,帝如上都。

xiū lú gōu shàng liú shí jìng shān hé dī

这句话大意是:修卢沟上流石径山河堤。

shì zhòng qiú

这句话大意是:释重囚。

wǔ yuè wù shēn tài miào qǐn diàn zāi

这句话大意是:五月,戊申,太庙寝殿灾。

guǐ chǒu zhé hé lín kuì jūn zhēng yún nán

这句话大意是:癸丑,谪和林溃军征云南。

dīng sì zhèn fú zhōu lù jī

这句话大意是:丁巳,赈福州路饥。

liù yuè guǐ hài shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:六月,癸亥朔,日有食之。

shì rì shí jiā xū yī lì fǎ rì shí wǔ shí qī miǎo

这句话大意是:是日,时加戌,依历法,日食五十七秒。

tài shǐ yuàn guān yǐ shè jiāo jì qiǎn qiě fù jìn zhuó yù nì bù bào bǎo zhāng zhèng qí lǚ qiān yuē wú suǒ zhǎng zhě cháng shù yě qí shí yǔ fǒu zé xì yú tiān

现代白话:太史院官以涉交既浅,且复近浊,欲匿不报,保章正齐履谦曰:“我所掌者,常数也,其食与否,则系于天。

dú yǐ zhuàng wén

这句话大意是:”独以状闻。

jí qí shí guǒ shí

这句话大意是:及其时,果食。

tài shǐ yuàn yǐ shī yú tuī cè zhào zhōng shū yì zuì zhòng cháng zhēng méi rì bù néng jué lǚ qiān yuē qì běn shí wǔ rì ér jiān yǒu shí liù rì zhě yú fēn zhī jī yě

这句话大意是:太史院以失于推策,诏中书议罪,众尝争没日不能决,履谦曰:“气本十五日,而间有十六日者,馀分之积也。

gù lì fǎ yǐ suǒ jī zhī rì mìng wèi méi rì bù chū běn qì zhě wéi shì

这句话大意是:故历法以所积之日命为没日,不出本气者为是。

zhòng fú qí yì

这句话大意是:”众服其议。

jiǎ zǐ jiàn wén xuān wáng miào yú jīng shī

这句话大意是:甲子,建文宣王庙于京师。

xīn wèi xiǎng yú tài miào

这句话大意是:辛未,飨于太庙。

yǐ hài ān nán guó gòng xùn xiàng

这句话大意是:乙亥,安南国贡驯象。

zhèn hú zhōu děng lù jī

这句话大意是:赈湖州等路饥。

qiū qī yuè xīn yǒu yǐ zhè jiāng xíng shěng cān zhī zhèng shì hū tú bù dǐng wèi zhōng shū yòu chéng

这句话大意是:秋,七月,辛酉,以浙江行省参知政事呼图布鼎为中书右丞。

zhèn jiàn kāng jī

这句话大意是:赈建康饥。

bā yuè jiǎ zǐ zhào yù shǐ tái fán yǒu hūn yīn tǔ tián wén àn yù shè yī lì jiǎn fù

这句话大意是:八月,甲子,诏御史台:“凡有婚姻、土田文案,遇赦依例检覆。

jiǔ yuè jǐ yǒu lóng xīng mín é yán kuò tóng nán nǚ zhì yǒu shā qí zi zhě mìng bǔ wéi shǒu zhě sān rén zhū zhī shǐ xi

这句话大意是:九月,己酉,龙兴民讹言括童男女,至有杀其子者,命捕为首者三人诛之,始息。

dōng shí yuè jiǎ zǐ gǎi zhè dōng xuān wèi shǐ wèi xuān wèi sī dōu yuán shuài fǔ xǐ zhì qìng yuán zhèn è shuǐ dào

这句话大意是:冬,十月,甲子,改浙东宣慰使为宣慰司都元帅府,徙治庆元,镇遏水道。

chū zhè xi lián fǎng shǐ zhāng guī hé ba zhǎng lì yǐ xià sān shí yú rén fǔ shǐ xū tú shù bǎi zhēng zāng jù wàn jì

这句话大意是:初,浙西廉访使张珪,劾罢长吏以下三十馀人,府史、胥徒数百,征赃巨万计。

guī de jiān sī jiān lì shì jiāng fā zhī shì gàn xíng shěng

这句话大意是:珪得监司奸利事,将发之,事干行省。

yǒu nèi bù zì ān zhě zhì shì lù nán rén lín dōu lín gào guī shōu cáng jìn shū jí tuī suàn dì wǔ xíng jiāng zhè yùn shǐ hā lǎ qí yán guī zǔ náo yán fǎ

这句话大意是:有内不自安者,至是赂南人林都邻告珪收藏禁书及推算帝五行,江浙运使哈喇齐言珪阻挠盐法。

mìng shěng tái guān zá zhì zhī de xíng shěng dà xiǎo lì jí yán guān qī wǎng zhuàng jiē fú zuì

这句话大意是:命省、台官杂治之,得行省大小吏及盐官欺罔状,皆伏罪。

zhào guī bài qiān shū mì yuàn shì cì jì xùn guān fú shì yàn

这句话大意是:召珪,拜签枢密院事,赐济逊冠服侍宴;。

yòu mìng mǎi zhái yǐ cì cí bù shòu

这句话大意是:又命买宅以赐,辞不受。

bǐng zǐ dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:丙子,帝至自上都。

píng zhāng zhèng shì jiā dà sī tú zhāng jiǔ sī hōng

这句话大意是:平章政事加大司徒张九思薨。

shí yī yuè jiǎ wǔ liú guó jié pí jiàng sòng guāng lǜ bīng dà bài shé jié cì yī èr xí réng shòu yǐ jīn fú

这句话大意是:十一月,甲午,刘国杰裨将宋光率兵大败蛇节,赐衣二袭,仍授以金符。

xīn hài yǐ tóng zhī shū mì yuàn hǎ dá zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:辛亥,以同知枢密院哈达知枢密院事。

zhào jiāng nán sì guàn fán xù zhì mín tián jí mín yǐ shī rù wèi míng zhě bìng shū zū chōng yì

这句话大意是:诏:“江南寺观,凡续置民田及民以施入为名者,并输租充役。

jǐ wèi zhào zhū yì shǐ zhé wǎng dào zhě zuì zhī

这句话大意是:己未,诏:“诸驿使辄枉道者,罪之。

shí èr yuè xīn yǒu yù shǐ tái yán zì dà dé yuán nián yǐ lái shù yǒu xīng biàn jí fēng shuǐ zhī zāi mín jiān fá shí bì xià jìng tiān ài mín zhī xīn wú suǒ bù jìn lǐ yi zhuǎn zāi wéi fú

这句话大意是:十二月,辛酉,御史台言:“自大德元年以来,数有星变及风水之灾,民间乏食,陛下敬天爱民之心,无所不尽,理宜转灾为福。

ér jīn chūn shuāng shā mài qiū yǔ shāng jia wǔ yuè tài miào zāi yóu gǔ jīn zhòng shì

这句话大意是:而今春霜杀麦,秋雨伤稼,五月太庙灾,尤古今重事。

de fēi hé bì xià zhòng rèn zhě bù néng fèng xíng shèng yì yǐ zhì rú cǐ

这句话大意是:得非荷陛下重任者,不能奉行圣意,以致如此?

ruò bù gēng xīn hòu nán wéi lì

这句话大意是:若不更新,后难为力。

qǐng lìng zhōng shū shěng yǔ lǎo chén shí dá zhì tǐ zhě gòng tú zhī

这句话大意是:请令中书省与老臣识达治体者共图之。

fù qǐng jìn zhū lù niàng jiǔ jiǎn miǎn chà shuì zhèn jì jī mín

这句话大意是:”复请禁诸路酿酒,减免差税,赈济饥民。

dì jiē jiā nà mìng jí yì xíng zhī

这句话大意是:帝皆嘉纳,命即议行之。

yún nán dì zhèn

这句话大意是:云南地震。

jiǎ zǐ héng zhōu yuán shùn yī děng yòu jí èr qiān yú rén qīn lüè chēn zhōu

这句话大意是:甲子,衡州袁舜一等诱集二千馀人,侵掠郴州。

hú nán xuān wèi sī fā bīng tǎo zhī huò shùn yī jí qí dǎng mìng zhū shǒu móu zhě sān rén yú pèi hóng zé què pí tún tián qí xié cóng zhě zhāo yù fù yè

这句话大意是:湖南宣慰司发兵讨之,获舜一及其党,命诛首谋者三人,馀配洪泽、芍陂屯田,其胁从者招谕复业。

wù chén yún nán de fù zhèn

这句话大意是:戊辰,云南地复震。

bǐng zǐ liú guó jié yī sū hū tú lǔ lái xiàn shé jié luō guǐ děng jié

这句话大意是:丙子,刘国杰、伊苏呼图鲁来献蛇节、罗鬼等捷。

gēng chén zhèn bǎo dìng děng lù jī

这句话大意是:庚辰,赈保定等路饥。

mìng zhòng shū shěng gēng dìng lüè mài liáng rén zuì lì

这句话大意是:命中书省更定略卖良人罪例。

dà dū lù zǒng guǎn jiān dà xīng fǔ yǐn yáo tiān fú zú

这句话大意是:大都路总管兼大兴府尹姚天福卒。

tiān fú wèi jīng yǐn sān nián jī diàn dà zhì

这句话大意是:天福为京尹三年,畿甸大治。

hòu zhī yǐn jīng zhě yǐ tiān fú chēng shǒu

这句话大意是:后之尹京者,以天福称首。

bù liè dá shí li zhě běi tíng rén yě

这句话大意是:布埒达实哩者,北庭人也。

yòu shú huī hé ěr jí xī tiān shū zhǎng néng guàn tōng sān zàng jì zhū guó yǔ zhì shì fèng zhǐ cóng dì shī shòu jiè yú guǎng hán diàn dài dì chū jiā

现代白话:幼熟辉和你及西天书,长能贯通三藏暨诸国语,至是奉旨,从帝师受戒于广寒殿,代帝出家。

shì suì duàn dà bì sān rén

这句话大意是:是岁,断大辟三人。

dà dé qī nián

这句话大意是:◎大德七年。

chūn zhēng yuè jǐ yǒu yǐ suì bù dēng jìn hé běi gān sù shǎn xī děng jùn niàng jiǔ

这句话大意是:春,正月,己酉,以岁不登,禁河北、甘肃、陕西等郡酿酒。

yì dōu zhū chǔ mù mǎ zhī de wèi mín suǒ kěn zhě mǔ shū zū yī dòu tài zhòng jiǎn wèi sì shēng

这句话大意是:益都诸处牧马之地,为民所垦者,亩输租一斗太重,减为四升。

chí jī huāng suǒ zài shān zé hé pō zhī jìn yī nián

这句话大意是:弛饥荒所在山泽、河泊之禁一年。

rén zǐ bà guī dé fǔ kuò tián

这句话大意是:壬子,罢归德府括田。

yǐ mǎo zhào fán nì míng shū cí yǔ zhòng zhě zhū zhī qīng zhě liú pèi shǒu gào rén shǎng chāo yǒu chà jiē jí mò qí qī zǐ chōng shǎng

这句话大意是:乙卯,诏:“凡匿名书辞语重者诛之,轻者流配,首告人赏钞有差,皆籍没其妻子充赏。

mìng yù shǐ tái zōng zhèng fǔ wěi guān qiǎn fā zhū qīng zhāng xuān qī zǐ lái jīng shī réng fēng jí jiā zī jū shōu qí jūn qì hǎi bó děng wù

这句话大意是:命御史台、宗正府委官遣发朱清、张宣妻子来京师,仍封籍家赀,拘收其军器、海舶等物。

dīng sì lìng shū mì yuàn xuǎn jūn shì xí nóng yè zhě shí rén jiào jūn qián tún tián

这句话大意是:丁巳,令枢密院选军士习农业者十人,教军前屯田。

èr yuè rén xū zhào zhōng shū shěng tài rǒng yuán

这句话大意是:二月,壬戌,诏中书省汰冗员。

zhōng shū shěng zì zuǒ yòu chéng xiàng ér xià píng zhāng zhèng shì èr yuán zuǒ yòu chéng gè yī yuán cān zhī zhèng shì èr yuán dìng wèi bā fǔ

这句话大意是:中书省自左、右丞相而下,平章政事二员,左、右丞各一员,参知政事二员,定为八府。

réng yù shū mì yuàn chú chū zhēng jiàng shuài wài zhǎng shǔ yuàn shì zhě dìng qí yuán shù yǐ wén

这句话大意是:仍谕枢密院,除出征将帅外,掌署院事者定其员数以闻。

xīn wèi yǐ píng zhāng zhèng shì shàng dōu liú shǒu mào ba ěr sī shǎn xī xíng shěng píng zhāng ā lǎ bo dān bìng wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì jiāng nán xíng tái yù shǐ zhōng chéng shàng wén wèi zhōng shū zuǒ chéng jiāng zhè xíng shěng cān zhī zhèng shì dǒng shì zhēn wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

现代白话:辛未,以平章政事、上都留守茂巴你斯、陕西行省平章阿喇卜丹并为中书平章政事,江南行台御史中丞尚文为中书左丞,江浙行省参知政事董士珍为中书参知政事;。

zhào chén tiān xiáng wèi jí xián dà xué shì shāng yì zhōng shū shěng shì

这句话大意是:召陈天祥为集贤大学士,商议中书省事。

rén shēn zhào shū mì yuàn zōng zhèng fǔ děng zì jīn měi shì yǔ zhōng shū gòng yì rán hòu zòu wén

这句话大意是:壬申,诏:“枢密院、宗正府等,自今每事与中书共议,然后奏闻。

zhū sī bù dé shàn zòu qiān diào

这句话大意是:诸司不得擅奏迁调;。

guān yuán suī jīng tè yòng ér yú lì wèi yǔn zhě yì tīng fù zòu

这句话大意是:官员虽经特用而于例未允者,亦听覆奏。

jiǎ xū jiǎn háng zhōu shuì kè tí jǔ sī rǒng yuán

这句话大意是:甲戌,减杭州税课提举司冗员。

jǐ mǎo yǐ shì yù shǐ dōu duō dá wèi zhōng shū shěng cān zhī zhèng shì

这句话大意是:己卯,以侍御史都多达为中书省参知政事。

yù shǐ tái yán jiāng zhè xíng shěng píng zhāng ā ěr zuǒ chéng gāo zhù ān yòu qiān zhě zhāng yòu děng guǐ míng mǎi yán wàn wǔ qiān yǐn zēng jià zhuǎn shì yú rén qǐng qiǎn shěng tái guān àn wèn

现代白话:御史台言:“江浙行省平章阿你、左丞高翥、安祐、签者张祐等,诡名买盐万五千引,增价转市于人,请遣省、台官按问。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

mìng jǐn chú nèi jùn jī huāng suǒ zài chà shuì réng lìng hé nán shěng fǔ xù liú mín zhèn tài yuán dà tóng píng luán lù jī

这句话大意是:命尽除内郡饥荒所在差税,仍令河南省抚恤流民,赈太原、大同、平滦路饥。

gēng chén jiān chá yù shǐ dù kěn gòu děng yán yòu chéng xiàng è lēi zhé shòu zhū qīng zhāng xuān huì lù shì bù bào

这句话大意是:庚辰,监察御史杜肯构等言右丞相鄂勒哲受朱清、张宣贿赂事,不报。

rén wǔ dì yǔ zhōng shū shěng chén yuē fán yǒu yǐ suì kè zēng xiàn xī qiú jué shǎng zhě cǐ fēi póu kè yú mín hé cóng ér chū

这句话大意是:壬午,帝语中书省臣曰:“凡有以岁课增羡希求爵赏者,此非掊克于民,何从而出!

zì jīn chú yuán é wài wù yǐ zēng xiàn zuò zhèng shù

这句话大意是:自今除元额外,勿以增羡作正数。

ba jiāng nán cái fù zǒng guǎn sī jí tí jǔ sī

这句话大意是:罢江南财赋总管司及提举司。

jìn zhū rén fēi fèng zhǐ wú dé yǐ bǎo huò jìn xiàn

这句话大意是:禁诸人非奉旨毋得以宝货进献。

zhèn zhēn dìng jí bǎo dìng lù jī

这句话大意是:赈真定及保定路饥。

sān yuè gēng yín zhào qiǎn fèng shǐ xuān fǔ xún háng zhū dào

这句话大意是:三月,庚寅,诏遣奉使宣抚循行诸道。

yǐ hǎo tiān tǐng dá chūn wǎng jiāng nán jiāng běi

这句话大意是:以郝天挺、达春往江南、江北,。

shí guī wǎng yàn nán shān dōng

这句话大意是:石珪往燕南、山东,。

yē lǜ xī yì liú gēng wǎng hé dōng shǎn xī

这句话大意是:耶律希逸、刘赓往河东、陕西,。

tè ěr tuō lǐ huan róng yì wǎng liǎng zhè jiāng dōng

现代白话:特你托里欢、戎益往两浙、江东,。

zhào rén róng yuè shū mó wǎng hé nán hú guǎng

这句话大意是:赵仁荣、岳叔谟往河南、湖广,。

mào ba ěr sī chén yīng wǎng jiāng xī fú jiàn

现代白话:茂巴你斯、陈英往江西、福建,。

dá shí hā yā liú mǐn zhōng wǎng shān běi liáo dōng

这句话大意是:达实哈雅、刘敏中往山北、辽东,。

bìng gěi èr pǐn yín yìn

这句话大意是:并给二品银印,。

réng jiàng zhào jiè chì zhī

这句话大意是:仍降诏戒饬之。

jiāng zhè xíng shěng píng zhāng tuō kè tuō fā qiǎn zhū qīng zhāng xuān jiā shǔ qí jiā yǐ jīn zhū zhòng lù zhī tuō kè tuō yǐ wén dì yù zhī yuē zhèn yǐ jiāng nán rèn qīng qīng guǒ néng ěr zhēn nán zǐ shì yě

现代白话:江浙行省平章托克托发遣朱清、张宣家属,其家以金珠重赂之,托克托以闻,帝谕之曰:“朕以江南任卿,卿果能你,真男子事也!

qí yì kè qín nǎi shì

这句话大意是:其益恪勤乃事。

cì yǐ huáng jīn wǔ shí liǎng

这句话大意是:”赐以黄金五十两。

dū chéng huǒ

这句话大意是:都城火。

zhào yǐ gān sù xíng shěng gōng jūn qián liáng duō bì xǐ lián fǎng sī yú gān zhōu

这句话大意是:诏以甘肃行省供军钱粮多弊,徙廉访司于甘州。

rén chén yǐ hé jiān hé jià bù dēng ba xiū sēng sì gōng yì

这句话大意是:壬辰,以河间禾稼不登,罢修僧寺工役。

yǐ wèi zhōng shū píng zhāng ba yán liáng dé guī dān jīn ā ěr zhèn sà chè ěr yòu chéng bā tè mǎ lín xīn zuǒ chéng yī tú bù hā cān zhèng mì lēi hé zhuō zhāng sī lì děng shòu zhū qīng zhāng xuān huì lù zhì zuì yǒu chà jí qí jiā

现代白话:乙未,中书平章巴延、梁德珪、丹津、阿你振萨彻你,右丞巴特玛琳心,左丞伊图布哈,参政密勒和卓、张斯立等,受朱清、张宣贿赂,治罪有差,籍其家。

yǐ hóng jūn xiáng wèi zhōng shū yòu chéng

这句话大意是:以洪君祥为中书右丞。

jiān chá yù shǐ yán qí nǎng jū yòu mì yǐ tān huì bà chù yi bié xuǎn xián néng dài zhī bù bào

这句话大意是:监察御史言其曩居宥密,以贪贿罢黜,宜别选贤能代之,不报。

jiǎ chén zhào dìng zāng zuì wèi shí èr zhāng

这句话大意是:甲辰,诏定赃罪为十二章。

jīng cháo guān yuè fèng wài zēng gěi lù mǐ

这句话大意是:京朝官月俸外,增给禄米;。

wài rèn guān wú gōng tián zhě yì liàng gěi zhī

这句话大意是:外任官无公田者,亦量给之。

yǐ sì yǐ zhēng bā bǎi xí fù sàng shī zhū liú shēn chī hā lǎ dài zhèng yòu ba yún nán zhēng miǎn fēn shěng

这句话大意是:乙巳,以征八百媳妇丧师,诛刘深,笞哈喇岱、郑祐,罢云南征缅分省。

shí yǒu sī yǐ yù shè yì shì liú shēn zuì hā lǎ hā sī yuē jiǎo míng zhào xìn sàng shī rǔ guó fēi cháng zuì bǐ bù zhū zhī wú yǐ xiè tiān xià

这句话大意是:时有司以遇赦,议释刘深罪,哈喇哈斯曰:“徼名召衅,丧师辱国,非常罪比,不诛之无以谢天下。

suì zhū zhī

这句话大意是:”遂诛之。

wù shēn yuè xuàn děng jìn dà yuán dà yī tǒng zhì cì lài yǒu chà

这句话大意是:戊申,岳铉等进《大元大一统志》,赐赉有差。

guǐ chǒu shū mì yuàn jí jiān chá yù shǐ yán zhōng chéng dǒng shì xuǎn dài zhū qīng zhāng xuān chāo fēi yì dì yuē tái chén chēng dài bù bì wèn yě

这句话大意是:癸丑,枢密院及监察御史,言中丞董士选贷朱清、张宣钞非义,帝曰:“台臣称贷,不必问也。

ruò yán zhě bù yǐ biàn dāng zhàng zhī

这句话大意是:若言者不已,便当杖之。

jiǎ yín dì rú shàng dōu

这句话大意是:甲寅,帝如上都。

zhèn liáo yáng děng lù jī

这句话大意是:赈辽阳等路饥。

jīng jī cáo yùn sī yán suì cáo mǐ bǎi wàn quán jiè chuán bà fū lì

这句话大意是:京畿漕运司言:“岁漕米百万,全藉船坝夫力。

jīn suì shuǐ zhǎng chōng jué bà dī liù shí yú chù suī yǐ xiū bì kǒng lín yǔ chōng pǐ zǒu xiè yùn shuǐ

这句话大意是:今岁水涨,冲决坝堤六十馀处,虽已修毕,恐霖雨冲圮,走泄运水;。

hé dī qiǎn sè dī báo qù chù qǐng jiā xiū lǐ

这句话大意是:河堤浅涩低薄去处,请加修理。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

zhì xià mò shǐ bì gōng yòng yì wàn èr bǎi yú rén

这句话大意是:至夏末始毕工,用役万二百馀人。

xià sì yuè gēng wǔ yǐ zhōng shū wén yí tài fán qí èr pǐn zhū sī dāng chéng shěng zhě mìng zhǐ guān liù bù

这句话大意是:夏,四月,庚午,以中书文移太繁,其二品诸司当呈省者,命止关六部。

zhōng shū zuǒ chéng dá lǎ hǎn yán sēng rén xiū fó shì bì bì shì zhòng qiú yǒu shā rén jí qī qiè shā fu zhě jiē zhǐ míng shì zhī

这句话大意是:中书左丞达喇罕言:“僧人修佛事毕,必释重囚,有杀人及妻妾杀夫者,皆指名释之。

shēng zhě gǒu miǎn sǐ zhě fù yuān yú fú hé yǒu

这句话大意是:生者苟免,死者负冤,于福何有!

dì jiā nà zhī

这句话大意是:”帝嘉纳之。

xīn wèi liú zhū qīng zhāng xuān zǐ sūn yú yuǎn fāng réng gěi xíng zī

这句话大意是:辛未,流朱清、张宣子孙于远方,仍给行赀。

gēng chén shé jié jiàng sòng lóng jì dùn qù

这句话大意是:庚辰,蛇节降,宋隆济遁去。

dīng hài zhū shé jié

这句话大意是:丁亥,诛蛇节。

jǐ nán lù yǔn shuāng shā mài

这句话大意是:济南路陨霜杀麦。

wǔ yuè jǐ chǒu shuò kāi dà dōu shàng dōu jiǔ jìn

这句话大意是:五月,己丑朔,开大都、上都酒禁。

dīng wèi chāo hé ěr rù cháo dì yù zhī yuē qīng zhèn běi biān lèi jiàn dà gōng suī yǐ huáng jīn zhōu shì qīng shēn yóu bù zú yǐ jǐn zhèn yì

现代白话:丁未,绰和你入朝,帝谕之曰:“卿镇北边,累建大功,虽以黄金周饰卿身,犹不足以尽朕意。

cì yǐ yì guān jīn zhū děng shén hòu bài shū mì yuàn fù shǐ réng gěi qí suǒ lì zhū jūn chāo

这句话大意是:”赐以衣冠、金珠等甚厚,拜枢密院副使,仍给其所隶诸军钞。

xīn hài fèng shǐ xuān fǔ yē lǜ xī yì liú gēng yán píng yáng sēng chè li wēi fàn fǎ fēi yī yǒu sī dàn qí háo qiáng bù gǎn jié wèn

这句话大意是:辛亥,奉使宣抚耶律希逸、刘赓言:“平阳僧彻哩威,犯法非一,有司惮其豪强,不敢诘问;。

wén chén děng zhì qián táo jīng shī

这句话大意是:闻臣等至,潜逃京师。

zhōng shū shěng yán yi bǔ sòng qí suǒ lìng shěng tái xuān zhèng yuàn qiǎn guān zá zhì

这句话大意是:”中书省言:“宜捕送其所,令省、台、宣政院遣官杂治。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiǎ yín jùn shàng dōu luán hé

这句话大意是:甲寅,浚上都滦河。

yǐ mǎo zhào zhōng wài guān lì wú zhí tián zhě yàn fèng gěi mǐ yǒu chà

这句话大意是:乙卯,诏:“中外官吏无职田者,验俸给米有差;。

qí shàng dōu gān sù hé lín fēi chǎn mǐ de gěi qí jià

这句话大意是:其上都、甘肃、和林非产米地,给其价。

jìn zhū wáng fù mǎ wú zhé zhàng zhōu xiàn guān lì wéi zhě zuì wáng fǔ guān

这句话大意是:禁诸王、驸马毋辄杖州、县官吏,违者罪王府官。

bān yáng lù yǔn shuāng

这句话大意是:般阳路陨霜。

rùn yuè wù wǔ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:闰月,戊午朔,日有食之。

rén xū zhào jìn fàn qū fù lín miào zhě

这句话大意是:壬戌,诏禁犯曲阜林、庙者。

jǐ sì zhōng shū yòu chéng xiàng jiā tài fù lù jūn guó zhòng shì è lēi zhé hōng shì zhōng xiàn

这句话大意是:己巳,中书右丞相、加太傅、录军国重事鄂勒哲薨,谥忠献。

yuán zhēn yǐ lái cháo tíng kè shǒu chéng xiàn zhào shū lǚ xià sàn cái fā sù bù xī jù wàn yǐ bān cì bǎi xìng jiē è lēi zhé zàn xiāng zhī gōng

这句话大意是:元贞以来,朝廷恪守成宪,诏书屡下,散财发粟,不惜巨万以颁赐百姓,皆鄂勒哲赞襄之功。

dì yǐ rèn shén zhòng ér néng chù zhī yǐ ān jìng bù jí yú gōng lì rén yì chēng qí xián

这句话大意是:帝倚任甚重,而能处之以安静,不急于功利,人益称其贤。

fù yǐ tè mù gé wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:复以特穆格为中书平章政事。

chū tè mù gé qǐ jiě jī wù zhào réng yǐ píng zhāng yì zhōng shū shěng shì

这句话大意是:初,特穆格乞解机务,诏仍以平章议中书省事。

shí zhū wáng cháo jiàn wèi yǒu zhī diǎn gù zhě dì yuē wéi tè mù gé ān zhī

这句话大意是:时诸王朝见,未有知典故者,帝曰:“惟特穆格谙之。

fán cì yǔ zhū wáng lǐ jié xī mìng zhǎng xíng

这句话大意是:”凡赐予诸王礼节,悉命掌行。

zhì shì suì fù yǐ qián guān shòu zhī

这句话大意是:至是遂复以前官授之。

gēng chén yún nán xíng shěng píng zhāng yī sū dài ěr rù cháo yǐ suǒ huò jūn zhōng jīn wǔ bǎi wèi xiàn dì yuē shì jīn qīng xiào sǐ suǒ huò zhě

现代白话:庚辰,云南行省平章伊苏岱你入朝,以所获军中金五百为献,帝曰:“是金卿效死所获者。

cì chāo qiān dìng

这句话大意是:”赐钞千锭。

xīn sì zhào sēng rén yǔ mín jūn dāng chāi yì

这句话大意是:辛巳,诏:“僧人与民均当差役。

guǐ wèi gè dào fèng shǐ xuān fǔ yán qù suì bèi zāi rén hù wèi jīng zhèn jì zhě yi miǎn qí chāi yì

这句话大意是:癸未,各道奉使宣抚言:“去岁被灾人户未经赈济者,宜免其差役。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

mìng jiāng zhè xíng shěng yòu chéng dǒng shì xuǎn fā suǒ jí zhū qīng zhāng xuān huò cái zhì jīng shī qí hǎi wài wèi hái shāng bó zhì zé yī lì jí mò

这句话大意是:命江浙行省右丞董士选,发所籍朱清、张宣货财至京师,其海外未还商舶,至则依例籍没。

gān sù xíng shěng píng zhāng hā sà děng qīn dào guān qián yán yǐn mìng shěng tái guān zhēng zhī

这句话大意是:甘肃行省平章哈萨等侵盗官钱、盐引,命省台官征之。

bǐng xū ba yíng tián tí jǔ sī

这句话大意是:丙戌,罢营田提举司。

yǐ nài màn dài wèi zhèn běi xíng shěng yòu chéng

这句话大意是:以奈曼岱为镇北行省右丞。

jiù zhì mù mín zhōng liáng yǐ xiǎng biān

这句话大意是:旧制,募民中粮以饷边。

shì suì zhōng zhě sān shí wàn dàn yòng shì zhě xié sī wéi shì shā qí shù wèi shí wàn mín jìn tuì shī cuò

这句话大意是:是岁,中者三十万石,用事者挟私为市,杀其数为十万,民进退失措。

nài màn dài qǐng yú cháo fán suǒ shū zhě xī shòu zhī yǐ wéi xià nián zhī shù

这句话大意是:奈曼岱请于朝,凡所输者悉受之,以为下年之数。

mín gǎn qí dé

这句话大意是:民感其德。

nài màn dài mù hū li wǔ shì sūn yě

这句话大意是:奈曼岱,穆呼哩五世孙也。

liù yuè jǐ chǒu yù shǐ tái yán guā shā èr zhōu zì xī wèi biān zhèn zhòng dì jīn dà jūn tún zhù gān zhōu shǐ guān mín fǎn jū biān wài fēi yi

这句话大意是:六月,己丑,御史台言:“瓜、沙二州,自昔为边镇重地,今大军屯驻甘州,使官民反居边外,非宜。

qǐng yǐ měng gǔ jūn wàn rén fēn zhèn xiǎn ài lì tún tián yǐ gōng jūn shí

这句话大意是:请以蒙古军万人分镇险隘,立屯田以供军实。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

gēng zǐ xī jīng dào xuān wèi shǐ pà hā li dǐng yǐ sè sè èr qiān wǔ bǎi yú jīn zhōu yú guān wèi chāo yī wàn yī qiān jiǔ bǎi yú dìng

这句话大意是:庚子,西京道宣慰使帕哈哩鼎,以瑟瑟二千五百馀斤鬻于官,为钞一万一千九百馀锭。

yǒu zhǐ chú yù tà suǒ yòng wài yú wèi yòng zhě xī hái zhī

这句话大意是:有旨,除御榻所用外,馀未用者悉还之。

guǐ mǎo zhào fán guān jūn zǐ dì nián jí èr shí zhě yǔ mín guān zǐ sūn tóng bào zhí yī nián fāng xǔ xí zhí

这句话大意是:癸卯,诏:“凡官军子弟年及二十者,与民官子孙同儤直一年,方许袭职;。

wàn hù yú shū mì yuàn qiān hù yú xíng shěng bǎi hù yú běn wàn hù

这句话大意是:万户于枢密院,千户于行省,百户于本万户。

yǐ sì ba xíng shěng qiān shěng

这句话大意是:乙巳,罢行省签省。

mìng gān sù xíng shěng xiū ā hé tán qū yóu háo yǐ tōng cáo yùn

这句话大意是:命甘肃行省修阿合潭、曲尤濠以通漕运。

wèng shān kàn zhá tí lǐng yán zì rùn wǔ yuè mò zhòu yè yǔ bù zhǐ liù yuè chū xún yè bàn shān shuǐ bào zhǎng màn liú dī shàng chōng jué shuǐ kǒu

这句话大意是:瓮山看闸提领言:“自闰五月末,昼夜雨不止,六月初旬夜半,山水暴涨,漫流堤上,冲决水口。

suì mìng dōu shuǐ jiān xiū bái fú wèng shān hé dī

这句话大意是:”遂命都水监修白浮、瓮山河堤。

bái fú wèng shān jí tōng huì hé shàng yuán zhī suǒ chū yě

这句话大意是:白浮、瓮山,即通惠河上源之所出也。

tāi zhōu fēng shuǐ dà zuò níng hǎi èr xiàn sǐ zhě wǔ bǎi wǔ shí rén

这句话大意是:台州风、水大作,宁海二县死者五百五十人。

qiū qī yuè rén xū yù shǐ tái yán qián hé jiān lù dá lū gá qí hū sài yīn zhuǎn yùn shǐ shù jiǎ dé shòu jiē zuò zāng ba

这句话大意是:秋,七月,壬戌,御史台言:“前河间路达噜噶齐呼赛音,转运使术甲德寿,皆坐赃罢。

jīn hū sài yīn yǐ xiàn yīng quǎn fù chú dà níng lù dá lū gá qí shù jiǎ dé shòu yǐ dí lǐ mì shí wàng zòu qí bèi wū fù chú fú níng zhī zhōu bìng yi gǎi zhèng bù xù yǐ jí jiān tān

这句话大意是:今呼赛音以献鹰犬,复除大宁路达噜噶齐,术甲德寿以迪里密实妄奏其被诬,复除福宁知州,并宜改正不叙,以戢奸贪。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jìn sēng rén yǐ xiū jiàn sì yǔ wèi míng jī zhū wáng lìng zhǐ chéng chuán rǎo mín

这句话大意是:禁僧人以修建寺宇为名,赍诸王令旨,乘传扰民。

bǐng yín yǐ hā lǎ hā sī wèi zhōng shū yòu chéng xiàng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:丙寅,以哈喇哈斯为中书右丞相、知枢密院事。

dīng chǒu zhōng shū shěng yán dà tóng shuì kè bǐ fèng zhǐ cì rǔ mǔ yáng shì

这句话大意是:丁丑,中书省言:“大同税课,比奉旨赐乳母杨氏。

qí jiā póu liǎn guò shù rǎo mín yóu shén

这句话大意是:其家掊敛过数,扰民尤甚。

chì cì chāo wǔ bǎi dìng qí shuì kè yī lì shū guān

这句话大意是:”敕赐钞五百锭,其税课依例输官。

dōu ěr wò jì bài jù qí shǔ yì yuē xī wǒ tài zǔ jiān nán yǐ chéng dì yè yǎn yǒu tiān xià wǒ zǐ sūn nǎi fú kè jìng gòng yǐ ān xiǎng qí chéng lián nián gòu bīng yǐ xiāng cán shā shì zì huī zǔ zōng zhī yè yě

现代白话:都你斡既败,聚其属议曰:“昔我太祖,艰难以成帝业,奄有天下,我子孙乃弗克靖,共以安享其成,连年构兵以相残杀,是自隳祖宗之业也。

jīn fǔ jūn zhèn biān zhě jiē shì zǔ zhī dí sūn yě wú yǔ shuí zhēng zāi

现代白话:今抚军镇边者,皆世祖之嫡孙也,我与谁争啊!

qiě qián yǔ tuō kè tuō zhàn jì fú néng shèng jīn yǔ qí zi chāo hé ěr zhàn yòu wú gōng wéi tiān wéi zǔ zōng yì yì kě jiàn

现代白话:且前与托克托战,既弗能胜,今与其子绰和你战又无功,惟天惟祖宗意亦可见。

bù ruò qiǎn shǐ qǐng mìng bà bīng tōng yī jiā zhī hǎo shǐ wú shì mín lǎo zhě dé yǐ yǎng shǎo zhě dé yǐ zhǎng shāng cán pí bèi zhě dé yǐ xiū xī zé yì wú fù tài zǔ zhī suǒ wàng yú wǒ zǐ sūn zhě yǐ

现代白话:不若遣使请命罢兵,通一家之好,使我士民老者得以养,少者得以长,伤残疲惫者得以休息,则亦无负太祖之所望于我子孙者了。

shǐ zhì yī chè chá lǎ huì zhū wáng jiàng shuài yì yuē dōu ěr wò qǐ xiáng wèi wǒ dà lì gù dāng dài mìng yú shàng

现代白话:”使至,伊彻察喇会诸王将帅议曰:“都你斡乞降,为我大利,固当待命于上。

rán wǎng fǎn zài yuè yuè bì shī shì jī wèi guó dà huàn wú yǒu yǐ shí

这句话大意是:然往返再阅月,必失事机,为国大患,无有已时。

dōu ěr wò zhī qī wǒ dì mǎ gǔ hā lǎ zhī mèi yě yi qiǎn bào shǐ xǔ qí chén fù

现代白话:都你斡之妻,我弟玛古哈喇之妹也,宜遣报使,许其臣附。

zhòng yǐ wéi rán nǎi qiǎn shǐ yǐ wén

这句话大意是:”众以为然,乃遣使以闻。

dì jiā zhī zhào chì jūn shì ān zhì yì chuán yǐ sì

这句话大意是:帝嘉之,诏饬军士安置驿传以俟。

zì shì zhū wáng pàn zhě xiāng jì lái jiàng

这句话大意是:自是诸王叛者相继来降。

bā yuè jǐ chǒu ba hù guó rén wáng sì yuán shè jiāng nán yíng tián tí jǔ sī

这句话大意是:八月,己丑,罢护国仁王寺原设江南营田提举司。

xīn mǎo yè dì zhèn

这句话大意是:辛卯,夜,地震。

píng yáng tài yuán yóu shén cūn pù yí xǐ dì liè chéng qú rén mín yā sǐ bù kě shèng jì

这句话大意是:平阳、太原尤甚,村堡移徙,地裂成渠,人民压死不可胜计。

qiǎn shǐ fēn dào zhèn jì wèi chāo jiǔ wàn liù qiān wǔ bǎi yú dìng

这句话大意是:遣使分道赈济,为钞九万六千五百馀锭;。

réng miǎn tài yuán píng yáng jīn nián chà shuì shān chǎng hé pō tīng mín cǎi bǔ

这句话大意是:仍免太原、平阳今年差税,山场、河泊听民采捕。

zhào wèn zhì zāi zhī yóu bǎo zhāng zhèng qí lǚ qiān yán de wèi yīn ér zhǔ jìng qī dào yě chén dào yě zǐ dào yě

这句话大意是:诏问致灾之由,保章正齐履谦言:“地为阴而主静,妻道也,臣道也,子道也;。

sān zhě shī qí dào zé de wèi zhī bù níng

这句话大意是:三者失其道,则地为之不宁。

mǐ zhī zhī dào dà chén dāng fǎn gōng zé jǐ qù zhuān zhì zhī wēi yǐ dá tiān biàn bù kě tú wèi qí ráng yě

这句话大意是:弭之之道,大臣当反躬责己,去专制之威以答天变,不可徒为祈禳也。

shí dì qǐn jí zǎi chén jí zhōng gōng zhuān zhèng gù lǚ qiān yán jí zhī

这句话大意是:”时帝寝疾,宰臣及中宫专政,故履谦言及之。

jí xián dà xué shì chén tiān xiáng yì shàng shū jí chén yīn yáng bù hé tiān dì bù wèi wéi shí zhèng zhī bì yán yóu qiē zhí zhí zhèng zhě è zhī yì bù yǐ wén

这句话大意是:集贤大学士陈天祥,亦上书极陈阴阳不和、天地不位为时政之弊,言尤切直,执政者恶之,抑不以闻。

chū jìn níng xún bǎo shān yí suǒ guò jū mín lú shè jiē cuī yā qīng pǐ

这句话大意是:初,晋宁郇保山移,所过居民庐舍,皆摧压倾圮。

jiāng jìn li zhōng jiā hū fēn ér fù hé zhōng jiā dú wán

这句话大意是:将近李忠家,忽分而复合,忠家独完。

zhōng yòu gū shì mǔ zhì xiào rén yǐ wéi xiào gǎn suǒ zhì yún

这句话大意是:忠幼孤,事母至孝,人以为孝感所致云。

jiāng nán xíng tái zhōng chéng zhāng guī shàng shū jí yán tiān rén zhī jì zāi yì zhī gù qí mù yǒu xiū dé xíng guǎng yán lù jìn jūn zǐ tuì xiǎo rén xìn shǎng bì fá jiǎn rǒng guān jié fú fèi yǐ fǎ zǔ zōng chéng xiàn lèi shù bǎi yán

现代白话:江南行台中丞张珪上疏,极言天人之际,灾异之故,其目有修德行,广言路,进有德行的人,退品行较差的人,信赏必罚,减冗官,节浮费,以法祖宗成宪,累数百言。

hé dà guān zhī bù fǎ zhě bìng jí jìn shì zhī yíng huò zhě

这句话大意是:劾大官之不法者,并及近侍之荧惑者。

bù bào guī xiè bìng guī

这句话大意是:不报,珪谢病归。

gēng zǐ zhōng shū shěng yán pà hā li dǐng shū yùn hé lín jūn liáng qí fù qiàn jì èr shí wǔ wàn yú shí jìn jiān chá yù shǐ yì yán qí qīn nì guān qián shí sān wàn yú dìng qǐng qiǎn guān zhēng zhī bù zú zé jí mò qí cái chǎn

这句话大意是:庚子,中书省言:“帕哈哩鼎输运和林军粮,其负欠计二十五万馀石,近监察御史亦言其侵匿官钱十三万馀锭,请遣官征之,不足则籍没其财产。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiǔ yuè wù wǔ dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:九月,戊午,帝至自上都。

bǐng yín yǐ tài yuán píng yáng dì zhèn jìn zhū wáng suǒ bù rǎo mín réng jiǎn tài yuán suì sì mǎ zhī bàn

这句话大意是:丙寅,以太原、平阳地震,禁诸王所部扰民,仍减太原岁饲马之半。

qiǎn xíng bù shàng shū tǎ qí ěr hàn lín zhí xué shì wáng yuē shǐ gāo lí

现代白话:遣刑部尚书塔齐你、翰林直学士王约使高丽。

shí gāo lí guó wáng wáng jù jì fù wèi yòu ba zhēng dōng xíng shěng jiān zhì jù nǎi fù hòu liǎn yín xíng

这句话大意是:时高丽国王王昛既复位,又罢征东行省监制,昛乃复厚敛淫刑。

guó rén qún su yú cháo yīn de qí xiàng guó wú qí zhuān quán lí jiàn wáng fù zi zhuàng

这句话大意是:国人群诉于朝,因得其相国吴祈专权、离间王父子状。

zhào qiǎn yuē yù zhī yuē tiān dì jiān zhì qīn zhě fù zǐ zhì zhòng zhě jūn chén

这句话大意是:诏遣约谕之曰:“天地间至亲者父子,至重者君臣;。

bǐ xiǎo rén zhī yǒu lì nìng kěn wèi rǔ jiā guó de yé

现代白话:彼品行较差的人知有利,宁肯为你家国地耶?

jù qì xiè zuì qiě qǐng zi yuán hái guó jiān rén dǎng yǔ xī cóng yuē zhì

这句话大意是:”昛泣谢罪,且请子謜还国,奸人党与悉从约治。

suì zhēng qí fù quē jū zhī liú ān xī

这句话大意是:遂征祈赴阙,鞫之,流安西。

bǐng zǐ ba sēng guān yǒu qī zhě

这句话大意是:丙子,罢僧官有妻者。

rén wǔ fù yǐ mào ba ěr sī wèi píng zhāng zhèng shì

现代白话:壬午,复以茂巴你斯为平章政事。

yǐ guó zǐ sī yè chàng shī wén wèi shǎn xī xíng shěng lǐ wèn guān

这句话大意是:以国子司业畅师文为陕西行省理问官。

xiān shì shī wén qiān shān nán dào lián fǎng sī shì sōng zī zhī jiāng yǒu shuǐ huàn suì fā mín fáng shuǐ wǎng fǎn shù bǎi lǐ kǔ yú gōng jǐ shī wén yǐ jiāng shuǐ ān liú xī ba qí yì

这句话大意是:先是,师文签山南道廉访司事,松滋、枝江有水患,岁发民防水,往返数百里,苦于供给,师文以江水安流,悉罢其役;。

fù mǎ jiā rén hù shì bù fǎ shī wén zhì qí shén è liú zhī

这句话大意是:驸马家人怙势不法,师文治其甚恶,流之;。

zhì shǎn xī jué zhì yù bù shǎo ā xùn

这句话大意是:至陕西,决滞狱,不少阿徇。

qǐng zhī yǐ jí qù guān

这句话大意是:顷之,以疾去官。

dōng shí yuè dīng hài tài bái jīng tiān

这句话大意是:冬,十月,丁亥,太白经天。

yù shǐ tái hé zhè jiāng xíng shěng píng zhāng ā ěr bù fǎ

现代白话:御史台劾浙江行省平章阿你不法。

dì yuē ā ěr zhèn suǒ xìn rèn

现代白话:帝曰:“阿你,朕所信任。

tái chén lǚ yǐ wéi yán fēi suǒ yǐ quàn dà chén yě

这句话大意是:台臣屡以为言,非所以劝大臣也;。

hòu yǒu yán zhě zhèn dāng bù shù

这句话大意是:后有言者,朕当不恕。

wù zǐ yǐ zhè jiāng nián gǔ bù dēng jiǎn hǎi yùn liáng sì shí wàn dàn

这句话大意是:戊子,以浙江年谷不登,减海运粮四十万石。

xīn mǎo fù lì shǎn xī xíng yù shǐ tái

这句话大意是:辛卯,复立陕西行御史台。

guǐ sì yù shǐ tái chén jí zhū dào fèng shǐ yán xíng shěng guān jiǔ rèn yǔ suǒ lì biān méng lián yīn hài zhèng zhào hù qiān zhī

这句话大意是:癸巳,御史台臣及诸道奉使,言行省官久任,与所隶编氓联姻害政,诏互迁之。

shāng yì zhōng shū shì zhāng kǒng sūn yán qū fù kǒng miào yi gěi sǎ sǎo hù zhào gěi dà dū wén xuān wáng miào sǎ sǎo hù wǔ

这句话大意是:商议中书事张孔孙,言曲阜孔庙宜给洒扫户,诏给大都文宣王庙洒扫户五。

jǐ wèi fā yún nán pàn mán yú dǎng wèi gé xīn zhě lái jīng shī liú shé jié yǎng zi ā quē yú běn jìng yǐ fǔ qí mín

这句话大意是:己未,发云南叛蛮馀党未革心者来京师,留蛇节养子阿阙于本境,以抚其民。

gēng zǐ gǎi pǔ dìng fǔ wèi lù lì qǔ jìng xuān wèi sī

这句话大意是:庚子,改普定府为路,隶曲靖宣慰司;。

yǐ gù zhī fǔ róng jū zhī qī wèi zǒng guǎn pèi hǔ fú

这句话大意是:以故知府容苴之妻为总管,佩虎符。

gēng xū hàn lín guó shǐ yuàn jìn tài zǔ tài zōng dìng zōng ruì zōng xiàn zōng wǔ cháo shí lù

这句话大意是:庚戌,翰林国史院进太祖、太宗、定宗、睿宗、宪宗五朝《实录》。

xīn hài zhào jūn hù pín fá zhě cún xù liù nián

这句话大意是:辛亥,诏:“军户贫乏者,存恤六年。

zēng měng gǔ guó zi shēng bǎi yuán

这句话大意是:增蒙古国子生百员。

zhōng shū shěng yán yú dì yuē hàn lín xué shì zhào yǔ piào biāo shì shì zǔ huáng dì qì jīn fán sān shí nián dūn què qīng jǐn zú yú qī yuè jiā pín wú yǐ guī zàng

这句话大意是:中书省言于帝曰:“翰林学士赵与{票灬},事世祖皇帝,迄今凡三十年,敦确清谨,卒于七月,家贫,无以归葬。

dì mìng yǒu sī fù chāo wǔ shí guàn gěi zhōu chē hái zàng

这句话大意是:”帝命有司赙钞五十贯,给舟车还葬。

shí yī yuè jiǎ yín shuò mìng yīng shī wéi liè wú de rǎo mín

这句话大意是:十一月,甲寅朔,命鹰师围猎毋得扰民。

yǐ shùn yuán lì hú guǎng shěng

这句话大意是:以顺元隶湖广省。

bìng hǎi dào yùn liáng wàn hù wèi hǎi dào dōu zhuǎn yùn wàn hù

这句话大意是:并海道运粮万户为海道都转运万户。

dīng sì zhào dà tóng děng lù yùn liáng wǔ wàn dàn rù hé lín

这句话大意是:丁巳,诏大同等路运粮五万石入和林。

jǐ wèi tài bái jīng tiān

这句话大意是:己未,太白经天。

jiǎ zǐ mìng yī shí èr zhāng duàn sēng guān zuì

这句话大意是:甲子,命依《十二章》断僧官罪。

shí èr yuè jiǎ shēn shuò zhào nèi jùn bǐ suì bù dēng qí mín yǐ miǎn chà zhě bìng juān qí tián zū

这句话大意是:十二月,甲申朔,诏:“内郡比岁不登,其民已免差者,并蠲其田租。

yǐ yǒu chí jīng shī jiǔ kè

这句话大意是:乙酉,弛京师酒课。

bǐng xū tài bái jīng tiān

这句话大意是:丙戌,太白经天。

wù zǐ yǐ píng sòng lóng jì gōng zēng zhū jiāng zhì cì yín chāo děng wù yǒu chà

这句话大意是:戊子,以平宋隆济功,增诸将秩,赐银钞等物有差;。

qí jūn shì gè cì chāo shí dìng fàng guī cún xù yī nián

这句话大意是:其军士各赐钞十锭放归,存恤一年。

xīn chǒu zhào zhāo fǔ shùn yuán zhū sī miǎn qí mín jiān bū shuì

这句话大意是:辛丑,诏:“招抚顺元诸司,免其民间逋税。

dīng wèi yǐ zhuǎn shū jūn xiǎng láo miǎn sī chā èr zhōu jí héng yǒng děng lù shuì liáng yǒu chà

这句话大意是:丁未,以转输军饷劳,免思、插二州及衡、永等路税粮有差。

qī dào fèng shǐ xuān fǔ suǒ ba zāng wū guān lì fán yī wàn bā qiān sì bǎi qī shí sān rén zāng sì wàn wǔ qiān bā bǎi liù shí wǔ dìng shěn yuān yù wǔ qiān yī bǎi qī shí liù shì

这句话大意是:七道奉使宣抚所罢赃污官吏凡一万八千四百七十三人,赃四万五千八百六十五锭,审冤狱五千一百七十六事。

yuán zhēn chū tú hū lǔ qiān jiāng zhè yòu chéng shì suì hàn fāng zhì ér yǔ mín xīn dà yuè

这句话大意是:元贞初,图呼鲁迁江浙右丞,适岁旱,方至而雨,民心大悦。

wèi jǐ píng zhāng bó guǒ mì zú dì sī zhī wèn jìn shì yuē qún chén shú yǒu sì bó guǒ mì zhě

这句话大意是:未几,平章博果密卒,帝思之,问近侍曰:“群臣孰有似博果密者?

duì yuē tú hū lǔ qí rén yě qiě xiān dì suǒ zhī

这句话大意是:”对曰:“图呼鲁其人也,且先帝所知。

suì yì zhào hái cì diāo ān gōng shǐ

这句话大意是:”遂驿召还,赐雕鞍、弓矢。

é qiān shū mì fù shǐ

这句话大意是:俄迁枢密副使。

shì suì zú shì wén sù

这句话大意是:是岁卒,谥文肃。

dà dū lù zǒng guǎn jiān dà xīng fǔ yǐn qí nuò yù lì zhì mín yǒu fāng yǐ xiá rì zhèng jiē qú biǎo lǐ xiàng guó xué xīng gōng yóu jǐn qí lì

这句话大意是:大都路总管兼大兴府尹齐诺,驭吏治民有方,以暇日正街衢,表里巷,国学兴工,尤尽其力。

é jìn tóng qiān shū mì yuàn shì shàng shū yán měng gǔ jūn zài shān dōng hé nán zhě wǎng shù gān sù dòng shè wàn lǐ zhuāng tuó ān mǎ zhī zī jiē qí zì bàn měi xíng bì zhōu tián chǎn shén zé mài qī zǐ

这句话大意是:俄进同签枢密院事,上疏言:“蒙古军在山东、河南者,往戍甘肃,动涉万里,装橐、鞍马之资,皆其自办,每行必鬻田产,甚则卖妻子。

shù zhě wèi guī dài zhě dāng fā qián hòu xiāng réng kùn kǔ rì shén

这句话大意是:戍者未归,代者当发,前后相仍,困苦日甚。

jīn biān chuí wú shì ér xū dān bīng lì chéng wèi fēi jì

这句话大意是:今边陲无事而虚殚兵力,诚为非计。

qǐng yǐ jìn gān sù zhī bīng shù zhī ér shān dōng hé dōng qián shù zhě guān wèi chū qián shú qí tián chǎn qī zǐ

这句话大意是:请以近甘肃之兵戍之,而山东、河东前戍者,官为出钱赎其田产、妻子。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

wèi jǐ qiān cān yì zhōng shū shěng shì zàn jué jī wù jīng liàn míng mǐn fán gàn lù zhī rén yóu tā tú jìn zhě yī qiè bù yòng shí lùn xī rán chēng yān

现代白话:未几,迁参议中书省事,赞决机务,精练明敏,凡干禄之人由它途进者,一切不用,时论翕然称呢。

hé wěi wèi yù shǐ zhōng chéng chén dāng shì yào wù shí tiáo dì jiā nà zhī

这句话大意是:何玮为御史中丞,陈当世要务十条,帝嘉纳之。

jīng shī kǒng zǐ miào chéng wěi yán táng yú sān dài guó dū lǘ xiàng mò bù yǒu xué jīn kǒng miào jì chéng yi jiàn guó xué yú qí cè

这句话大意是:京师孔子庙成,玮言:“唐、虞、三代,国都闾巷莫不有学,今孔庙既成,宜建国学于其侧。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

sài yīn è dé qí ba dōu gāo děng hái zì biǎn suǒ fù xiàng wèi

这句话大意是:赛音谔德齐、巴都高等还自贬所,复相位;。

wěi yán jiān dǎng bù kě fù yòng yi xuǎn zhèng rén yǐ jū miào táng dì shēn rán zhī

这句话大意是:玮言奸党不可复用,宜选正人以居庙堂,帝深然之。

jiān chá yù shǐ guō zhāng hé láng zhōng hā lǎ hā sī shòu zāng jù fú ér hā lǎ hā sī mì jié quán yào yǐ wǎng wèn wū zhāng

这句话大意是:监察御史郭章劾郎中哈喇哈斯受赃,具伏,而哈喇哈斯密结权要,以枉问诬章;。

wěi lǜ tái chén rù zòu biàn lùn kǎi qiē zhāng suì de shì

这句话大意是:玮率台臣入奏,辨论剀切,章遂得释。

zhào nèi wài guān qī shí zhě bìng tīng zhì shì

这句话大意是:诏:“内外官七十者并听致仕。

dú guō shǒu jìng yǐ xiān cháo jiù dé cháo zhèng duō zī zhī lèi qǐng xiè shì bù xǔ

这句话大意是:”独郭守敬以先朝旧德,朝政多谘之,累请谢事,不许。

zì shì fán hàn lín tài shǐ guān bù xǔ zhì shì zhe wèi lìng

这句话大意是:自是凡翰林、太史官不许致仕,著为令。

shāng yì zhōng shū shěng shì zhāng kǒng sūn lèi shū yán fán qī shí zhì shì zhě yi jiā yī guān

这句话大意是:商议中书省事张孔孙累疏言:“凡七十致仕者,宜加一官;。

dīng yōu fú què zhě yi tè qǐ fù

这句话大意是:丁忧服阕者,宜特起复;。

sù wèi mào làn zhě bì dāng gé

这句话大意是:宿卫冒滥者,必当革;。

zhōu jùn zhī zhí bì dāng lín xuǎn

这句话大意是:州郡之职,必当遴选;。

jiǔ rèn dá lū gé qí yi liàng jiā qiān zhuǎn

这句话大意是:久任达噜噶齐,宜量加迁转。

yòu yi zēng gěi guān lì fèng lù xiàng wèi yi cān yòng rú chén bù kě zhuān rèn wén lì

这句话大意是:又宜增给官吏俸禄,相位宜参用儒臣,不可专任文吏。

kǒng sūn suǒ yán duō qiè shí bì gù yī shí bù jìn shī xíng

这句话大意是:”孔孙所言,多切时弊,顾一时不尽施行。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →