续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 195 of 220

元纪·元纪十三

PinyinModern Translation
Size

qǐ yān féng zhí xú zhēng yuè jǐn qiáng yǔ xié qià shí èr yuè fán sì nián

这句话大意是:起阏逢执徐正月,尽强圉协洽十二月,凡四年。

dà dé bā nián

这句话大意是:◎大德八年。

chūn zhēng yuè jǐ wèi yǐ zāi yì gù zhào tiān xià xù mín yǐn shěng xíng fá

这句话大意是:春,正月,己未,以灾异故,诏天下恤民隐,省刑罚。

píng yáng tài yuán miǎn chà shuì sān nián

这句话大意是:平阳、太原免差税三年;。

jiāng nán diàn hù zū tài zhòng yǐ shí fēn wèi lǜ jiǎn èr fēn yǒng wèi dìng lì

这句话大意是:江南佃户租太重,以十分为率减二分,永为定例;。

réng chí chū chǎng hé pō zhī jìn tīng mín cǎi bǔ

这句话大意是:仍弛出场、河泊之禁,听民采捕。

gēng shēn yǐ yún nán shùn yuán tóng zhī xuān fǔ shì sòng ā zhòng shēng huò qí shū lóng jì lái xiàn shēng qí guān cì yī yī xí

这句话大意是:庚申,以云南顺元同知宣抚事宋阿重,生获其叔隆济来献,升其官,赐衣一袭。

guǐ hài jìn gù zhū qīng zhāng xuān zú shǔ

这句话大意是:癸亥,禁锢朱清、张宣族属。

bǐng yín yǐ yù shǐ zhōng chéng tài pú qīng tǎ sī bù hā wèi zhōng shū yòu chéng jiāng nán xíng tái zhōng chéng zhào rén róng wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:丙寅,以御史中丞、太仆卿塔斯布哈为中书右丞,江南行台中丞赵仁荣为中书参知政事。

chén tiān xiáng zì bèi zhào hái jīng zhì shì qiě yī suì wèi cháng de jiàn dì shū zhōng wú dì cháng yù yù bù zì shì suì yí jí xiè qù

这句话大意是:陈天祥自被召还京,至是且一岁,未尝得见帝,输忠无地,常郁郁不自释,遂移疾谢去。

zhì tōng zhōu zhōng shū qiǎn shǐ zhuī liú bù hái

这句话大意是:至通州,中书遣使追留,不还。

dì wén zhī cì chāo gěi chuán tiān xiáng cí suǒ cì chāo ér xíng

这句话大意是:帝闻之,赐钞给传,天祥辞所赐钞而行。

shēng jiào fāng sī sān pǐn

这句话大意是:升教坊司三品。

xīn sì zhào zhū wáng fù mǎ wǎng liáo dōng bǔ hǎi dōng gǔ zhě wú gěi yì

这句话大意是:辛巳,诏诸王、驸马往辽东捕海东鹘者,毋给驿。

zì yíng zé zhì huī zhōu zhù hé fáng shí yǒu bā suǒ gěi qí fu chāo rén shí guàn

这句话大意是:自荥泽至睢州,筑河防十有八所,给其夫钞人十贯。

shì yuè píng yáng dì zhèn bù zhǐ yǐ xiū mín wū fù huài

这句话大意是:是月,平阳地震不止,已修民屋复坏。

huáng hòu zhào píng zhāng zhèng shì ā xī yè wèn yuē zāi yì rú cǐ dài xià mín suǒ zhì yé

这句话大意是:皇后召平章政事阿锡叶问曰:“灾异如此,殆下民所致耶?

ā xī yè yuē tiān dì shì jǐng mín hé yǔ yān

现代白话:”阿锡叶曰:“天地示警,民何与呢!

yù shǐ zhōng chéng hé wěi shū yán dì zhèn jiù zài dà chén yú shì yòu chéng hóng jūn xiáng děng jù ba

这句话大意是:御史中丞何玮疏言地震咎在大臣,于是右丞洪君祥等俱罢。

mìng dà dōu liú shǒu zhèng zhì yí fù píng yáng cún xù

这句话大意是:命大都留守郑制宜赴平阳存恤。

zhì yí jù huǎn bù jí shì zhòu yè jiān xíng zhì zé qīn rén lǐ xiàng fǔ chuāng yí gěi sù bó cún zhě lài zhī

这句话大意是:制宜惧缓不及事,昼夜兼行,至则亲人里巷,抚疮痍,给粟帛,存者赖之。

èr yuè bǐng xū zēng zhì guó zǐ shēng èr bǎi yuán lìn sù wèi dà chén zǐ sūn chōng zhī

这句话大意是:二月,丙戌,增置国子生二百员,遴宿卫大臣子孙充之。

jiǎ wǔ zhào fù zǐ xiōng dì yǒu cái zhě xǔ bìng jū fēng xiàn

这句话大意是:甲午,诏父子兄弟有才者,许并居风宪。

xǐ jiāng dōng jiàn kāng dào lián fǎng sī zhì yú níng guó qí jiàn kāng lù bù shū mìng jiān chá yù shǐ gōu kǎo

这句话大意是:徙江东建康道廉访司治于宁国,其建康路簿书,命监察御史钩考。

jiǎ chén hàn lín xué shì chéng zhǐ sà lǐ màn jìn jīn shū shì zǔ shí lù jié wén hàn zì shí lù

这句话大意是:甲辰,翰林学士承旨萨里曼进金书《世祖实录节文》、《汉字实录》。

jiǎn sù wèi fán rǒng zhě

这句话大意是:减宿卫繁冗者。

bǐng wǔ dì rú shàng dōu

这句话大意是:丙午,帝如上都。

chì jūn rén jiān dào zhà wěi xī guī yǒu sī

这句话大意是:敕:“军人奸盗诈伪,悉归有司。

píng zhāng zhèng shì shāng yì shū mì yuàn shì li tíng hōng zhuī fēng yì guó gōng shì wǔ yì

这句话大意是:平章政事、商议枢密院事李庭薨,追封益国公,谥武毅。

hú guǎng xíng shěng píng zhāng zhèng shì liú guó jié jiǔ xíng biān huàn zhàng zì rù jìn hái zhèn jí dǔ

这句话大意是:湖广行省平章政事刘国杰久行边,患瘴,自入觐还镇,疾笃。

liáo shǔ wèn zhī guó jié yuē jiāo zéi bù chén ruò bìng xìng xiǎo yù de miè cǐ zéi sǐ wú hàn yǐ

现代白话:僚属问之,国杰曰:“交贼不臣,若病幸小愈,得灭此贼,死无憾了。

wèn yǐ jiā shì bù yán

这句话大意是:”问以家事,不言。

zú nián qī shí èr

这句话大意是:卒年七十二。

guó jié shàn tuī chéng de shì xīn gù suǒ zhì lì gōng

这句话大意是:国杰善推诚,得士心,故所至立功。

xìng xióng měng shì sǐ rú guī cháng yǔ rén yuē wú wèi guó xuān lì suī shēn qì cǎo yě bù hèn hé bì mǎ gé guǒ shī hái zàng zāi

现代白话:性雄猛,视死如归,尝语人曰:“我为国宣力,虽身弃草野不恨,何必马革裹尸还葬啊!

fù wén zèng qí guó gōng shì wǔ xuān

这句话大意是:”讣闻,赠齐国公,谥武宣。

sān yuè dīng sì zhào jūn mín guān yǐ chú yǐ de yuǎn guān bēi bù fù zhě duó qí guān bù xù

这句话大意是:三月,丁巳,诏:“军民官已除,以地远官卑不赴者,夺其官不叙;。

jūn guān shàn lí suǒ bù zhě xī qiǎn hái yì wéi zhě lùn rú lǜ

这句话大意是:军官擅离所部者,悉遣还翼,违者论如律;。

jūn rén bù gào suǒ bù sī guī zhě zhàng ér hái zhī

这句话大意是:军人不告所部私归者,杖而还之。

yǐ chǒu huì xīng miè

这句话大意是:乙丑,彗星灭。

zì qù suì shí èr yuè gēng xū shǐ jiàn yuē yíng chǐ zài shì shí yī dù rù zǐ wēi yuán zhì shì miè fán qī shí sì rì

这句话大意是:自去岁十二月庚戌始见,约盈尺,在室十一度,入紫微垣,至是灭,凡七十四日。

wù chén zhōng shū zuǒ chéng shàng wén yǐ jí cí bù yǔn

这句话大意是:戊辰,中书左丞尚文以疾辞,不允。

zhào zhū wáng fù mǎ suǒ fēn jùn yì dá lū gá qí wéi yòng měng gǔ rén sān nián yī lì qiān dài

这句话大意是:诏:“诸王、驸马所分郡邑,达噜噶齐惟用蒙古人,三年依例迁代;。

qí hàn rén nǚ zhēn qì dān míng wéi měng gǔ zhě jiē ba zhī

这句话大意是:其汉人、女真、契丹名为蒙古者,皆罢之。

chì jūn mín táo nú yǒu huò zhě jí fù qí zhǔ

这句话大意是:敕:“军民逃奴,有获者即付其主;。

zhǔ zài tā suǒ zhě fù suǒ zài guān sī gěi zhī réng zhuī táo nú chāo chōng huò zhě shǎng

这句话大意是:主在它所者,赴所在官司给之,仍追逃奴钞充获者赏;。

táo jí yòu nì zhě lùn zuì yǒu chà

这句话大意是:逃及诱匿者,论罪有差。

zhào zhū lù mù yáng jí bǎi zhì sān shí zhě guān qǔ qí yī bù jí shù zhě wù qǔ

这句话大意是:诏:“诸路牧羊及百,至三十者官取其一,不及数者勿取。

zhōng shū shěng yán zì nèi jiàng zhǐ chú guān zhě guǒ wèi jìn shì sù wèi jiàn lǚ nián shēn yī yǐ chú xù

这句话大意是:中书省言:“自内降旨除官者,果为近侍宿卫,践履年深,依已除叙;。

cháng sù wèi wèi guān zhě shì sàn guān xù

这句话大意是:尝宿卫未官者,视散官叙。

shǐ lì yī kǎo zhǔn wèi chū jiē

这句话大意是:始历一考,准为初阶;。

wú zī làn jìn jiàng guān èr jí

这句话大意是:无资滥进,降官二级。

guān gāo zhě liàng jiàng gè wèi xià

这句话大意是:官高者,量降各位下;。

zài rèn zhě cóng suǒ lì yòng

这句话大意是:再任者,从所隶用;。

sān rèn zhī shàng tīng rù cháng diào

这句话大意是:三任之上,听入常调。

měng gǔ rén bù zài cǐ xiàn

这句话大意是:蒙古人不在此限。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

gēng chén mìng fán wèi yá bīng zhě jiē bàn lì tún tián réng yù gè wèi tún guān jí tún tián zhě yǐ qín duò wèi shǎng fá

这句话大意是:庚辰,命凡为衙兵者,皆半隶屯田,仍谕各卫屯官及屯田者以勤惰为赏罚。

luán chéng jì yáng děng xiàn yǔn shuāng shā sāng

这句话大意是:滦城、济阳等县陨霜杀桑。

xià sì yuè bǐng xū zhì qiān hù suǒ shù dìng hǎi yǐ fáng suì zhì wēi chuán

这句话大意是:夏,四月,丙戌,置千户所戍定海,以防岁至倭船。

mìng sēng dào wèi shāng zhě shū shuì

这句话大意是:命僧、道为商者输税。

jiǎ wǔ zhào zhū wáng fù mǎ jìn bǔ yīng yào jiē yǒu dìng hù zì jīn fēi yīng shī ér chéng chuán mào jìn zhě zuì zhī

这句话大意是:甲午,诏:“诸王、驸马进捕鹰鹞,皆有定户,自今非鹰师而乘传冒进者,罪之。

dīng wèi yǐ guó zǐ shēng fēn jiào yú shàng dōu

这句话大意是:丁未,以国子生分教于上都。

jí xián xué shì jiān guó zi jì jiǔ yē lǜ yǒu shàng yǐ zàng fù huán xiāng yǐ ér cháo tíng sī yòng lǎo rú yǐ ān chē zhào zhī

这句话大意是:集贤学士兼国子祭酒耶律有尚,以葬父还乡,已而朝廷思用老儒,以安车召之。

lèi cí bù yǔn fù qǐ wèi zhāo wén guǎn dà xué shì jiān guó zi jì jiǔ

这句话大意是:累辞,不允,复起为昭文馆大学士兼国子祭酒。

yǒu shàng qián hòu wǔ jū guó xué qí jiào fǎ yī zūn xǔ héng zhī jiù ér qín jǐn yǒu jiā

这句话大意是:有尚前后五居国学,其教法一遵许衡之旧,而勤谨有加。

zhū shēng zhī qū zhèng xué zūn jīng shù shàng gōng xíng

这句话大意是:诸生知趋正学,尊经术,尚躬行;。

zōng yǎng yǒu shàng yóu jiù shí zhī zōng yǎng xǔ héng yě

这句话大意是:宗仰有尚,犹旧时之宗仰许衡也。

wǔ yuè rén zǐ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:五月,壬子朔,日有食之。

rén shēn zhōng shū shěng yán wú jiāng sōng jiāng shí hǎi kǒu gù dào cháo shuǐ jiǔ yū fán yān sè liáng tián bǎi yǒu yú lǐ kuàng hǎi yùn yì yóu shì ér chū yí yú zū hù yì wàn wǔ qiān rén jùn zhì suì miǎn zū rén shí wǔ shí réng shè xíng dōu shuǐ jiān yǐ dǒng qí chéng

这句话大意是:壬申,中书省言:“吴江、松江,实海口故道,潮水久淤,凡湮塞良田百有馀里,况海运亦由是而出,宜于租户役万五千人浚治,岁免租人十五石,仍设行都水监以董其程。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

ba fú jiàn dōu zhuǎn yùn yán shǐ sī yǐ qí suì kè bìng lì xuān wèi sī

这句话大意是:罢福建都转运盐使司,以其岁课并隶宣慰司。

gēng chén yǐ qù suì píng yáng tài yuán dì zhèn gōng guàn tān pǐ zhě qiān sì bǎi yú qū dào shì sǐ shāng zhě qiān yú rén mìng zhèn xù zhī

这句话大意是:庚辰,以去岁平阳、太原地震,宫观摊圮者千四百馀区,道士死伤者千馀人,命赈恤之。

shì yuè wèi zhōu zhī líng xiān tài yuán zhī yáng qǔ lóng xīng zhī tiān chéng huái ān dà tóng zhī bái dēng dà fēng yǔ báo

这句话大意是:是月,蔚州之灵仙,太原之阳曲,隆兴之天城、怀安,大同之白登大风,雨雹;。

kāi fēng zhī xiáng fú tài kāng yáng wǔ wèi huī zhī huò jiā hé yì

这句话大意是:开封之祥符、太康、阳武,卫辉之获嘉,河溢。

jīng shuǐ bào zhǎng huǐ yàn sāi qú shǎn xī xíng shěng mìng tún tián fǔ zǒng guǎn guā lēi jiā ba yán tè mù ěr jí jīng yáng yǐn wáng jū shū dǎo zhī

现代白话:泾水暴涨,毁堰塞渠,陕西行省命屯田府总管瓜勒佳巴延特穆你及泾阳尹王琚疏导之。

liù yuè dīng yǒu rǔ níng yāo rén li cáo lǘ děng wàng yán dé tiān shū huò zhòng shì jué fú zhū

现代白话:六月,丁酉,你宁妖人李曹驴等妄言得天书惑众,事觉,伏诛。

shì yuè hàn lín xué shì zhì shì wáng yùn zú

这句话大意是:是月,翰林学士致仕王恽卒。

yùn yǒu cái gàn cāo lǚ duān fāng hào xué shàn zhǔ wén jū guān shù jìn dǎng yán

这句话大意是:恽有材干,操履端方,好学,善属文,居官数进谠言。

zèng hàn lín xué shì chéng zhǐ zhuī fēng tài yuán jùn gōng shì wén dìng

这句话大意是:赠翰林学士承旨,追封太原郡公,谥文定。

qiū qī yuè xīn yǒu ba jiāng huái děng chù cái fù zǒng guǎn fǔ

这句话大意是:秋,七月,辛酉,罢江淮等处财赋总管府。

guǐ yǒu yǐ shùn dé ēn zhōu qù suì lín yǔ miǎn qí mín zū

这句话大意是:癸酉,以顺德、恩州去岁霖雨,免其民租。

bā yuè tài yuán zhī jiāo chéng yáng qǔ guǎn zhōu lán zhōu dà tóng zhī huái rén yǔ báo yǔn shuāng shā hé

这句话大意是:八月,太原之交城、阳曲、管州、岚州,大同之怀仁,雨雹、陨霜杀禾;。

háng zhōu huǒ fā sù zhèn zhī

这句话大意是:杭州火,发粟赈之。

yǐ dà míng gāo táng qù suì lín yǔ miǎn qí tián shuì

这句话大意是:以大名、高唐去岁霖雨,免其田税。

jiǔ yuè guǐ chǒu dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:九月,癸丑,帝至自上都。

gēng shēn ba yán liáng dé guī bìng fù wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì bā tè mǎ lín qìn fù wèi zhōng shū yòu chéng mì lēi hé zhuō fù wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:庚申,巴延、梁德珪并复为中书平章政事,巴特玛琳沁复为中书右丞,密勒和卓复为中书参知政事;。

yǐ jiāng zhè xíng shěng píng zhāng ā ěr wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

现代白话:以江浙行省平章阿你为中书平章政事。

gēng wǔ yù shǐ dù kěn gòu děng yán ba yán děng shù dǎng shòu qiú zhé shù yuǎn fāng dào lù xiāng qìng

这句话大意是:庚午,御史杜肯构等言:“巴延等树党受赇,谪戍远方,道路相庆。

fāng jīng shù yuè jù wén zhào fù xiàng wèi yòu yǔ yuán jū zhī rén liè zuò cháo táng

这句话大意是:方经数月,遽闻召复相位,又与原鞫之人列坐朝堂。

tiān xià zhī rén mù ba yán liáng dé guī bā tè mǎ lín qìn wèi sān xiōng sān xiōng bù zhū wú yǐ xiè tiān xià

这句话大意是:天下之人,目巴延、梁德珪、巴特玛琳沁为三凶,三凶不诛,无以谢天下;。

yòu kuàng mì lēi hé zhuō ā ěr děng yǔ zhī tóng è xiāng jì zhuó luàn cháo gāng shì yǐ cǐ nián zāi yì lǚ jiàn

现代白话:又况密勒和卓、阿你等,与之同恶相济,浊乱朝纲,是以此年灾异屡见。

suī cháo tíng cún xù zhī zhào lǚ bān ér huò luàn zhī yuán wèi sāi shàng shī qí zhèng mín shòu qí yāng

这句话大意是:虽朝廷存恤之诏屡颁,而祸乱之源未塞,上失其政,民受其殃。

qǐng jiāng qún xiōng huò chì huò zhū míng zhèng qí zuì

这句话大意是:请将群凶或斥或诛,明正其罪。

yù shǐ zhōng chéng hé wěi yì yǐ wéi yán

这句话大意是:”御史中丞何玮亦以为言。

qián hòu zhāng shù shí shàng jiē bù bào

这句话大意是:前后章数十上,皆不报。

liáng dé guī zì hú guǎng fù rù jiàn dì wèn qīng ān zài

这句话大意是:梁德珪自湖广复入见,帝问:“卿安在?

dé guī tì qì bù néng yǔ

这句话大意是:”德珪涕泣不能语。

cì jiǔ zhuàn shǐ wǎng bài qí mǔ

这句话大意是:赐酒馔,使往拜其母。

yīn yǐ qì jí qǐ hái gǔ xuán zú

这句话大意是:因以气疾乞骸骨,旋卒。

guǐ yǒu cháo zhōu jù fēng qǐ hǎi yì piào mín lú shè nì sǐ zhě zhòng gěi bèi zāi hù liáng liǎng yuè

这句话大意是:癸酉,潮州飓风起,海溢,漂民庐舍,溺死者众,给被灾户粮两月。

dōng shí yuè xīn mǎo yǒu shì yú tài miào

这句话大意是:冬,十月,辛卯,有事于太庙。

xīn sì yǐ xuān huī shǐ dà dū hù cháng shòu wèi zhōng shū yòu chéng shǎn xī xíng shěng yòu chéng tuō huan wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:辛巳,以宣徽使、大都护长寿为中书右丞,陕西行省右丞托欢为中书参知政事。

dīng hài ān nán qiǎn shǐ rén gòng

这句话大意是:丁亥,安南遣使人贡。

zhào zhū wáng fù mǎ wú chéng yì yǐ liè

这句话大意是:诏诸王、驸马毋乘驿以猎。

gēng yín fēng huáng zhí hā shàng wèi huái níng wáng cì jīn yìn réng gē ruì zhōu hù liù wàn wǔ qiān lì zhī

这句话大意是:庚寅,封皇侄哈尚为怀宁王,赐金印,仍割瑞州户六万五千隶之。

shí yī yuè rén zǐ zhào nèi jùn jiāng nán rén fán wèi dào qíng sān cì zhě zhé shù liáo yáng

这句话大意是:十一月,壬子,诏:“内郡、江南人凡为盗黥三次者,谪戍辽阳;。

zhū sè rén jí gāo lí èr cì miǎn qíng zhé shù hú guǎng

这句话大意是:诸色人及高丽二次,免黥,谪戍湖广。

dào jìn yù mǎ zhě chū fàn zhé shù zài fàn zhě sǐ

这句话大意是:盗禁御马者,初犯谪戍,再犯者死。

zhào wèn mǐ zāi zhī dào shāng yì zhōng shū shěng shì zhāng kǒng sūn tiáo duì bā shì qí lüè yuē mán yí zhū guó bù kě qióng bīng yuǎn tǎo

这句话大意是:诏问弭灾之道,商议中书省事张孔孙条对八事,其略曰:“蛮夷诸国,不可穷兵远讨;。

làn guān fàng qiǎn bù kě fù jiā rèn yòng

这句话大意是:滥官放谴,不可复加任用;。

shǎng shàn fá è bù kě shǔ cì shè yòu xiàn zhōu bǎo huò bù kě bù wéi jìn jué

这句话大意是:赏善罚恶,不可数赐赦宥,献鬻宝货,不可不为禁绝;。

gòng fó wú yì bù kě xū fèi cái yòng

这句话大意是:供佛无益,不可虚费财用;。

shàng xià háo chǐ bù kě bù cóng jiǎn yuē

这句话大意是:上下豪侈,不可不从俭约;。

guān rǒng lì fán bù kě bù wéi cái jiǎn

这句话大意是:官冗吏繁,不可不为裁减;。

tài miào shén zhǔ bù kě bù bèi jì xiǎng

这句话大意是:太庙神主,不可不备祭飨。

dì jiā nà zhī cì yǐ chāo

这句话大意是:”帝嘉纳之,赐以钞。

dīng mǎo fù miǎn sēng rén zū

这句话大意是:丁卯,复免僧人租。

rén shēn zhào fán sēng jiān dào shā rén zhě tīng yǒu sī zhuān jué

这句话大意是:壬申,诏:“凡僧奸盗杀人者,听有司专决。

shí èr yuè gēng zǐ fù lì yì dōu táo jīn zǒng guǎn fǔ

这句话大意是:十二月,庚子,复立益都淘金总管府。

shǐ dìng guó zi shēng měng gǔ sè mù hàn rén sān suì gè gòng yī rén

这句话大意是:始定国子生,蒙古、色目、汉人三岁各贡一人。

zhào chéng wén hǎi wèi hàn lín xué shì shāng yì zhōng shū shěng shì

这句话大意是:召程文海为翰林学士、商议中书省事。

yún nán xíng shěng píng zhāng zhèng shì yī sū dài ěr shàng yán suǒ lǐng yún nán de jū jiǎo wài lì shì suǒ bù néng chén

现代白话:云南行省平章政事伊苏岱你上言:“所领云南,地居徼外,历世所不能臣。

shì zǔ huáng dì tiān gē yī huī wú sī bù fú jīn qí mín yì pī huáng xiū tóng yú fāng xià diǎn cāng shān jiù cháng zhu bi qǐng jì shèng gōng kè shí qí shàng shǐ chén mín zhān yǎng

这句话大意是:世祖皇帝天戈一麾,无思不服,今其民衣被皇庥,同于方夏,点苍山旧尝驻跸,请纪圣功,刻石其上,使臣民瞻仰。

dì mìng chéng wén hǎi zhuàn wén lēi bēi yún nán

这句话大意是:”帝命程文海撰文,勒碑云南”。

zhōng shū yòu sī láng zhōng yī hè tè yā ěr dǐng cháng yǔ tóng liè gòng yì yù yǒu yì qí shuō zhě yī hè tè yā ěr dǐng yuē

现代白话:中书右司郎中伊赫特雅你鼎尝与同列共议狱,有异其说者,伊赫特雅你鼎曰;。

gōng děng dú lǜ gǒu bù biàn tōng yǐ zhī shì yi pì zhī yī zhě suī shú yú fāng lùn ér bù néng qiè mài yòng yào yú jí tòng xī yì zāi

现代白话:“公等读律,苟不变通以知事宜,譬之医者,虽熟于方论,而不能切脉用药,于疾痛奚益啊!

shì suì sì shè tíng yì guān lì yīn shì shòu qiú zhě bù yù

这句话大意是:”是岁肆赦,廷议,官吏因事受赇者不预。

yī hè tè yā ěr dǐng yuē bù kě

现代白话:伊赫特雅你鼎曰:“不可。

ēn rú yǔ lù wàn wù jūn bèi zāng lì gù kě jí bǐ zhī dào zéi zé yǒu jiàn yǐ

现代白话:恩如雨露,万物均被,赃吏固可疾,比之盗贼则有间了。

yòu dào ér bù yòu lì hé yé

这句话大意是:宥盗而不宥吏,何耶?

xíng bù cháng yǒu yù shì shàng yàn jì lùn jué yǐ ér chéng xiàng zhī qí shī yǐ qiǎn yòu sī zhǔ zhě

这句话大意是:”刑部尝有狱事上谳,既论决,已而丞相知其失,以谴右司主者。

yī hè tè yā ěr dǐng chū wèi cháng shǔ qí àn yīn qǔ chéng àn yuè zhī qiè zhì qí míng yú xià

现代白话:伊赫特雅你鼎初未尝署其案,因取成案阅之,窃置其名于下。

huò wèi zhī yuē cí yù zhī shī gōng shí bù yǔ chéng xiàng fāng qiǎn nù ér gōng fǎn zhuī shǔ qí àn hé yě

这句话大意是:或谓之曰:“兹狱之失,公实不与,丞相方谴怒,而公反追署其案,何也?

yī hè tè yā ěr dǐng yuē wú ǒu bù shǔ cǐ àn ěr qǐ yǒu yǔ zhū jūn tóng shì ér dú xìng miǎn zāi

现代白话:”伊赫特雅你鼎曰:“我偶不署此案耳,岂有与诸君同事而独幸免啊!

chéng xiàng wén ér xián zhī tóng liè yīn yǐ huò miǎn

这句话大意是:”丞相闻而贤之,同列因以获免。

yī hè tè yā ěr dǐng huí huí rén yě

现代白话:伊赫特雅你鼎,回回人也。

dà dé jiǔ nián

这句话大意是:◎大德九年。

chūn zhēng yuè wù wǔ yǐ dì shī niǎn zhēn jiān cáng zú cì jīn yín bì bó réng jiàn tǎ sì

这句话大意是:春,正月,戊午,以帝师辇真监藏卒,赐金银币帛,仍建塔寺。

yǐ chàng shī wén wèi shǎn xī hàn zhōng dào lián fǎng fù shǐ réng yǐ jí bù fù

这句话大意是:以畅师文为陕西汉中道廉访副使,仍以疾不赴。

èr yuè guǐ wèi zhōng shū shěng yán jìn shì zì nèi zhuàn zhǐ fán chú shòu shǎng fá jiē wú wén jì jù yǒu chà wéi qǐng zì jīn chuán zhǐ zhě xī yǐ wén jì fù zhōng shū

这句话大意是:二月,癸未,中书省言:“近侍自内传旨,凡除授赏罚,皆无文记,惧有差违,请自今传旨者悉以文记付中书。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiǎ wǔ miǎn tiān xià dào shì fù shuì

这句话大意是:甲午,免天下道士赋税。

yǐ wèi jiàn dà tiān shòu wàn níng sì

这句话大意是:乙未,建大天寿万宁寺。

zhōng sù mì mì fó xiàng qí xíng chǒu guài huáng hòu xìng sì jiàn zhī è yān

现代白话:中塑秘密佛像,其形丑怪,皇后幸寺见之,恶呢。

yǐ pà zhàng qí miàn ér guò xún chì huǐ zhī

这句话大意是:以帕障其面而过,寻敕毁之。

gēng zǐ mìng zhòng shū yì xíng jiāo sì lǐ

这句话大意是:庚子,命中书议行郊祀礼。

xīn chǒu shè tiān xià

这句话大意是:辛丑,赦天下。

lìng yù shǐ tái hàn lín jí xián yuàn liù bù yú wǔ pǐn yǐ shàng gè jǔ lián néng shi zhì tǐ zhě sān rén xíng shěng xíng tái xuān wèi sī lián fǎng sī gè jǔ wǔ rén

这句话大意是:令御史台、翰林、集贤院、六部于五品以上各举廉能识治体者三人,行省、行台、宣慰司、廉访司各举五人。

sān yuè dīng wèi shuò dì rú shàng dōu

这句话大意是:三月,丁未朔,帝如上都。

xiān shì shěng yuàn tái chén qǐng shàng zūn hào dì bù yǔn

这句话大意是:先是省、院、台臣请上尊号,帝不允。

jí dì zài shàng dōu huáng hòu zì qǐng zhī dì yuē wǒ bìng rì jiǔ guó jiā dà shì duō fèi bù jǔ níng shàng lǐ cǐ děng shì yé

这句话大意是:及帝在上都,皇后自请之,帝曰:“我病日久,国家大事,多废不举,宁尚理此等事耶!

shì suì qǐn

这句话大意是:”事遂寝。

wù wǔ yǐ shū mì fù shǐ gāo xìng wèi píng zhāng zhèng shì réng shū mì fù shǐ

这句话大意是:戊午,以枢密副使高兴为平章政事,仍枢密副使。

shàng dōu liú shǒu hè rén jié qǐng lǎo

这句话大意是:上都留守贺仁杰请老。

rén jié jū guān wǔ shí yú nián wèi liú shǒu zhě jū bàn chē jià chūn qiū xíng xìng chū rù gòng yì wèi cháng zhì shàng nù

这句话大意是:仁杰居官五十馀年,为留守者居半,车驾春秋行幸,出入供亿,未尝致上怒。

qí qī liú mò shì zǔ yù wèi qǔ guì zú gù cí

这句话大意是:其妻刘殁,世祖欲为娶贵族,固辞;。

nǎi qǔ mín jiān nǚ yǐ ér sàng míng fū qī xiàng jìng yǒu jiā

这句话大意是:乃娶民间女,已而丧明,夫妻相敬有加。

dì yǎ zhòng zhī jìn píng zhāng zhèng shì shāng yì shǎn xī xíng shěng shì cì jīn bì guī dì

这句话大意是:帝雅重之,晋平章政事,商议陕西行省事,赐金币归第。

yǐ qí zi shèng dài wéi shàng dōu liú shǒu

这句话大意是:以其子胜代为上都留守。

xià sì yuè yǐ yǒu dà tóng lù dì zhèn yǒu shēng rú léi huài guān mín lú shè wǔ qiān yú jiān yā sǐ èr qiān yú rén

这句话大意是:夏,四月,乙酉,大同路地震,有声如雷,坏官民庐舍五千馀间,压死二千馀人;。

huái rén xiàn dì liè èr suǒ yǒng shuǐ jǐn hēi piào chū sōng bǎi xiǔ mù

这句话大意是:怀仁县地裂二所,涌水尽黑,漂出松柏朽木。

qiǎn shǐ yǐ chāo sì qiān dìng mǐ èr wàn wǔ qiān yú shí zhèn zhī shì nián zū fù shuì kè yáo yì yī qiè chú miǎn

这句话大意是:遣使以钞四千锭、米二万五千馀石赈之,是年租赋、税课、徭役,一切除免。

xiān shì zhōng shū shěng chén yán qián dài jiāo sì jiē yǐ zǔ zōng pèi xiǎng

这句话大意是:先是中书省臣言:“前代郊祀,皆以祖宗配享。

jīn shǐ xíng jiāo lǐ qǐng zhuān sì tiān de wèi yi

这句话大意是:今始行郊礼,请专祀天地为宜。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

rén chén shǐ dìng jiāo sì lǐ

这句话大意是:壬辰,始定郊祀礼。

yuán chū yòng guó sú bài tiān yú rì yuè shān

这句话大意是:元初,用国俗,拜天于日月山。

jiāo sì zhī shì zì píng sòng hòu yóu wèi jǔ xíng

这句话大意是:郊祀之事,自平宋后犹未举行。

zhì shì hā lǎ hā sī děng yán qí tiān bǎo mín zhī shì yǒu tiān zǐ qīn sì zhě sān yuē tiān yuē zǔ zōng yuē shè jì

这句话大意是:至是,哈喇哈斯等言:“祈天保民之事,有天子亲祀者三:曰天,曰祖宗,曰社稷;。

ér jì tiān yóu guó zhī dà shì yě

这句话大意是:而祭天尤国之大事也。

bì xià suī wèi jí qīn sì yi rú zōng miào shè jì suì shí qiǎn guān shè xíng zhī

这句话大意是:陛下虽未及亲祀,宜如宗庙、社稷,岁时遣官摄行之。

zhì xià hàn lín jí xián tài cháng jí zhōng shū yì zhī

这句话大意是:”制下翰林、集贤、太常及中书议之。

yǐ wéi zhōu lǐ dōng zhì yuán qiū lǐ tiān xià zhì fāng zé lǐ de

这句话大意是:以为:“《周礼》冬至圜丘礼天,夏至方泽礼地;。

xī hàn yuán shǐ jiān shǐ hé jì tiān dì

这句话大意是:西汉元始间,始合祭天地;。

lì dōng hàn zhì sòng qiān yǒu yú nián fēn jì hé jì qì wú dìng yì

这句话大意是:历东汉至宋,千有馀年,分祭合祭,讫无定议。

rán shí jì bù tóng lǐ yuè yì yì wáng mǎng zhī zhì hé kě fǎ yě

这句话大意是:然时既不同,礼乐亦异,王莽之制,何可法也!

jīn dāng xún sān dài zhī diǎn sì tiān nán jiāo ér fāng zé zhī lǐ xù yì yǐ wén

这句话大意是:今当循三代之典,祀天南郊,而方泽之礼,续议以闻。

yòu àn zhōu zuò tán yí sān chéng jìn dài tán sì chéng

这句话大意是:又按周作坛遗三成,近代坛四成;。

yǐ guǎng tiān wén cóng sì zhī wèi

这句话大意是:以广天文从祀之位。

jīn yi qù qí yī chéng yǐ hé yáng qí zhī shù

这句话大意是:今宜去其一成,以合阳、奇之数;。

měi chéng gāo bā chǐ yī cùn yǐ hé shù zhī jiǔ jiǔ

这句话大意是:每成高八尺一寸,以合数之九九;。

tán shè bǐng sì zhī de yǐ jiù yáng wèi

这句话大意是:坛设丙巳之地,以就阳位。

yòu gǔ zhě qì yòng táo páo xí yòng gǎo jiē yǐ sì tiān

这句话大意是:又,古者器用陶匏,席用藁鞂,以祀天;。

hàn táng ér hòu lǐ yuè yù bó rì yì fán rù sòng jīn duō xún táng lǐ

这句话大意是:汉唐而后,礼乐玉帛,日益繁缛,宋、金多循唐礼;。

jīn yi qǔ táng zhì sǔn yì ér xíng zhī

这句话大意是:今宜取唐制损益而行之。

jì ér tài cháng fù yì zūn zǔ pèi tiān zhī yí shěng chén yuē zì gǔ hàn rén yǒu tiān xià lǜ zūn zǔ yǐ pèi tiān

这句话大意是:”既而太常复议尊祖配天之仪,省臣曰:“自古汉人有天下,率尊祖以配天。

zōng miào yǐ yǒu shí xiǎng jiāo zhǐ jì tiān wèi yi

这句话大意是:宗庙已有时飨,郊止祭天为宜。

zhōng chéng hé wěi yuē yán fù pèi tiān bù yì zhī zhì yě

这句话大意是:”中丞何玮曰:“严父配天,不易之制也。

bù cóng

这句话大意是:”不从。

wǔ yuè wù shēn zhào qiú shān lín jiān yǒu dé xíng wén xué shi zhì dào zhě

这句话大意是:五月,戊申,诏求山林间有德行文学识治道者。

zhēng yuán rèn shǎn xī rú xué tí jǔ xiāo fù quē qiě yuē huò bù lè yú shì kě shì yī lái yǔ zhèn yǔ dāng jí qiǎn guī

这句话大意是:征原任陕西儒学提举萧赴阙,且曰:“或不乐于仕,可试一来与朕语,当即遣归。

lìng yǒu sī gěi yǐ ān chē

这句话大意是:”令有司给以安车。

chū wèi fǔ shǐ yǔ shàng guān yǔ bù hé jí yǐn tuì dú shū nán shān zhě sān shí nián

这句话大意是:初为府史,与上官语不合,即引退,读书南山者三十年。

yú shì bó jí qún shū jí mén shòu yè zhě shén zhòng

这句话大意是:于是博极群书,及门受业者甚众。

xiāng rén yǒu mù xíng yù dào zhě guǐ yuē wǒ xiāo xiān shēng yě

这句话大意是:乡人有暮行遇盗者,诡曰:“我萧先生也。

dào jīng è shì qù

这句话大意是:”盗惊愕,释去。

shì zǔ shí pì wèi shǎn xī rú xué tí jǔ bù fù

这句话大意是:世祖时,辟为陕西儒学提举,不赴;。

hòu lèi shòu jí xián zhí xué shì guó zǐ sī yè gǎi jí xián shì dú xué shì jiē bù fù

这句话大意是:后累授集贤直学士、国子司业,改集贤侍读学士,皆不赴。

shěng xiàn dà chén jí qí jiā jù yàn wèi hè shǐ yī cóng shǐ xiān yì shě

这句话大意是:省宪大臣即其家具宴为贺,使一从史先诣舍。

fāng jí shuǐ guàn yuán cóng shǐ zhì bù zhī qí wèi yě shǐ yǐn qí mǎ jí yīng zhī bù jù

这句话大意是:方汲水灌园,从史至,不知其为也,使饮其马,即应之不拒。

jí guān dài yíng bīn cóng shǐ jiàn zhī yǒu jù sè shū bù wéi yì

这句话大意是:及冠带迎宾,从史见之有惧色,殊不为意。

wù wǔ gǎi gè dào sù zhèng lián fǎng sī wèi xiáng xíng guān chá shǐ tīng shěng tái pì rén yòng zhī

这句话大意是:戊午,改各道肃政廉访司为详刑观察使,听省、台辟人用之。

guǐ hài yǐ dì zhèn gǎi píng yáng wèi jìn níng tài yuán wèi jì níng

这句话大意是:癸亥,以地震,改平阳为晋宁,太原为冀宁。

fù lì hóng zé què pí tún tián lìng hé nán xíng shěng píng zhāng ā sà ěr lǐng qí shì

现代白话:复立洪泽、芍陂屯田,令河南行省平章阿萨你领其事。

zhào chén tiān xiáng wèi zhōng shū yòu chéng yì shū mì yuàn shì tí diào zhū wèi tún tián

这句话大意是:召陈天祥为中书右丞,议枢密院事,提调诸卫屯田;。

yǐ nián lǎo gù cí

这句话大意是:以年老固辞。

liù yuè gēng zǐ lì zǐ dé shòu wèi huáng tài zǐ zhào gào tiān xià

这句话大意是:六月,庚子,立子德寿为皇太子,诏告天下。

cì gāo nián bó

这句话大意是:赐高年帛。

liú cuàn yuǎn fāng zhī rén liàng yí nèi dì

这句话大意是:流窜远方之人,量移内地。

jiǎ wǔ tóng chuān lín yǔ jiāng yì piào méi jū mín nì sǐ zhě zhòng

这句话大意是:甲午,潼川霖雨,江溢,漂没居民,溺死者众。

chì yǒu sī gěi liáng yī yuè miǎn qí tián zū

这句话大意是:敕有司给粮一月,免其田租。

qiū qī yuè xīn hài zhù jiāo tán yú lì zhèng wén míng mén zhī nán bǐng wèi

这句话大意是:秋,七月,辛亥,筑郊坛于丽正、文明门之南丙位;。

shè jiāo sì shǔ lìng chéng gè yī yuán tài zhù sān yuán fèng lǐ láng èr yuán xié lǜ láng yī yuán fǎ wù kù guān èr yuán

这句话大意是:设郊祀署,令、丞各一员,太祝三员,奉礼郎二员,协律郎一员,法物库官二员。

jiǎ yín tài bái jīng tiān

这句话大意是:甲寅,太白经天。

rén xū yǐ jīn yín chāo hòu cì xìng shèng tài hòu jí sù wèi chén chū jū huái zhōu fù zhì huái níng wáng fǔ guān

这句话大意是:壬戌,以金银钞厚赐兴圣太后及宿卫臣,出居怀州,复置怀宁王府官。

bā yuè dīng chǒu fù gěi qū fù lín miào sǎ sǎo hù yǐ shàng zhēn shǔ tián wǔ shí qǐng gōng suì sì

这句话大意是:八月,丁丑,复给曲阜林庙洒扫户,以尚珍署田五十顷供岁祀。

bǐng xū hǎi shāng yǐ zhēn bǎo lái xiàn yì yǐ chāo liù wàn dìng chou qí zhí

这句话大意是:丙戌,海商以珍宝来献,议以钞六万锭酬其直。

huò wèi zuǒ chéng shàng wén yuē cǐ suǒ wèi yā kù tè zhū yě liù shí wàn chou zhī bù wéi guò

这句话大意是:或谓左丞尚文曰:“此所谓雅库特珠也,六十万酬之不为过。

wén wèn hé suǒ yòng zhī

这句话大意是:”文问:“何所用之?

dá yuē hán zhī kě bù kě yùn miàn kě shǐ mù yǒu guāng

这句话大意是:”答曰:“含之可不渴,熨面可使目有光。

wén yuē yī rén hán zhī qiān rén bù kě zé chéng bǎo yě

这句话大意是:”文曰:“一人含之,千人不渴,则诚宝也;。

ruò yī zhū zhǐ jì yī rén zé yòng yǐ wēi yǐ

现代白话:若一珠止济一人,则用已微了。

wú zhī suǒ wèi bǎo zhě mǐ sù shì yě yī rì bù shí zé jī sān rì zé jí qī rì zé sǐ yǒu zé bǎi xìng ān wú zé tiān xià luàn yǐ gōng yòng jiào zhī qǐ bù yù yú zhū zāi

现代白话:我之所谓宝者,米粟是也,一日不食则饥,三日则疾,七日则死,有则百姓安,无则天下乱,以功用较之,岂不愈于珠啊!

guǐ sì fù lì zhì yòng yuàn

这句话大意是:癸巳,复立制用院。

shì yuè guī dé chén zhōu hé yì

这句话大意是:是月,归德、陈州河溢。

jiǔ yuè gēng shēn dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:九月,庚申,帝至自上都。

dōng shí yuè bǐng xū tài bái jīng tiān

这句话大意是:冬,十月,丙戌,太白经天。

yǐ wèi dì yù zhōng shū shěng shū mì yuàn yù shǐ tái chén yuē shěng zhōng zhèng shì tīng yòu chéng xiàng hā lǎ hā sī zǒng cái zì jīn yòng rén fēi yǔ yì zhě xī ba zhī

这句话大意是:乙未,帝谕中书省、枢密院、御史台臣曰:“省中政事,听右丞相哈喇哈斯总裁,自今用人,非与议者悉罢之。

wù xū zhào què pí hóng zé děng tún tián wèi háo yòu zhàn jù zhě xī lìng shū zū

这句话大意是:戊戌,诏:“芍陂、洪泽等屯田为豪右占据者,悉令输租。

xīn chǒu fù yǐ xiáng xíng guān chá sī wèi sù zhèng lián fǎng sī

这句话大意是:辛丑,复以详刑观察司为肃政廉访司。

kuò liǎng huái de wèi háo mín suǒ zhàn zhě shū zū fù

这句话大意是:括两淮地为豪民所占者输租赋。

běi fāng qí lū lún bù dà xuě

这句话大意是:北方奇噜伦部大雪。

tóng zhī xuān huī yuàn shì tú qìn bù hā qǐng mǎi tuó mǎ bǔ qí sǐ quē

这句话大意是:同知宣徽院事图沁布哈请买驼马,补其死缺;。

chū yī bì yú nèi fǔ shēn wǎng gěi zhī quán huó shù wàn rén

这句话大意是:出衣币于内府,身往给之,全活数万人。

qí hái yě dì cì yǐ qī bǎo lì

这句话大意是:其还也,帝赐以七宝笠。

shì yuè dì bù yù huáng hòu ba yuē tè shì bǐng zhèng

这句话大意是:是月,帝不豫,皇后巴约特氏秉政。

zhào qiǎn ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ jiù qí mǔ hóng jí li shì jū huái zhōu

现代白话:诏遣阿裕你巴里巴特喇,就其母鸿吉哩氏居怀州。

ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ huái níng wáng hā shàng zhī mǔ dì yě

现代白话:阿裕你巴里巴特喇,怀宁王哈尚之母弟也。

jiāng zhè xíng shěng píng zhāng chè ěr zhào rù wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì shì yuè hōng

现代白话:江浙行省平章彻你召入为中书平章政事,是月薨。

jiā zī bù mǎn èr bǎi mín rén fú qí lián

这句话大意是:家赀不满二百缗,人服其廉。

zhuī fēng xú guó gōng shì zhōng sù

这句话大意是:追封徐国公,谥忠肃。

shí yī yuè dīng wèi huáng shèng xǔ qiǎn qí shǔ lái xiàn fāng wù qǐng fù qí zi guān

这句话大意是:十一月,丁未,黄胜许遣其属来献方物,请复其子官。

dì bù yǔn yuē shèng xǔ fǎn cè bù zú xìn rú qí huǐ zuì zì zhì zé guān kě de

这句话大意是:帝不允,曰:“胜许反侧不足信,如其悔罪自至,则官可得。

mìng cì yī fú qiǎn zhī

这句话大意是:”命赐衣服遣之。

jiù zhì fán yù xiǎng sì sī tiān suī zhǎng shí kè wú zhōng gǔ gēng lòu wǎng wǎng zhì dàn shǐ xíng shì

这句话大意是:旧制,凡遇享祀,司天虽掌时刻,无钟鼓更漏,往往至旦始行事。

zhì shì jiāng jiāo sì qí lǚ qiān shè sī tiān tāi guān yán yú zǎi zhí qǐng yòng zhōng gǔ gēng lòu bǐ zǎo yàn yǒu jié cóng zhī

这句话大意是:至是将郊祀,齐履谦摄司天台官,言于宰执,请用钟鼓更漏,俾早晏有节,从之。

gēng wǔ sì hào tiān shàng dì yú nán jiāo shēng yòng mǎ yī cāng dú yī yáng shǐ lù gè jiǔ

这句话大意是:庚午,祀昊天上帝于南郊,牲用马一,苍犊一,羊、豕、鹿各九。

qí wén wǔ yuē chóng dé zhī wǔ wǔ wǔ yuē dìng gōng zhī wǔ

这句话大意是:其文舞曰《崇德之舞》,武舞曰《定功之舞》。

yǐ shè tài wèi yòu chéng xiàng hā lǎ hā sī zuǒ chéng xiàng ā gù dài yù shǐ dài fū tè men dé ěr wèi sān xiàn guān

现代白话:以摄太尉,右丞相哈喇哈斯、左丞相阿固岱、御史大夫特们德你为三献官。

rén shēn tài bái jīng tiān

这句话大意是:壬申,太白经天。

gǒng wèi zhí dōu zhǐ huī shǐ wáng bó shèng zì dì yǒu jí chén xī rù shì

这句话大意是:拱卫直都指挥使王伯胜,自帝有疾,晨夕入侍;。

ān xī wáng jì zhī chū wèi dà níng lù zǒng guǎn

这句话大意是:安西王忌之,出为大宁路总管。

shí èr yuè bǐng le dì zhèn

这句话大意是:十二月,丙了,地震。

gēng yín huáng tài zǐ dé shòu hōng

这句话大意是:庚寅,皇太子德寿薨。

huáng hòu qiǎn rén wèn xī sēng dān bā yuē wǒ fū fù chóng xìn fó fǎ yǐ shī shì rǔ zhǐ yǒu yī zi níng bù néng yán qí shòu yě

现代白话:皇后遣人问西僧丹巴曰:“我夫妇崇信佛法,以师事你,只有一子,宁不能延其寿也?

duì yuē fó fǎ rú dēng lóng fēng yǔ zhì zé kě bì ruò zhú jìn zé wú rú zhī hé yě

这句话大意是:”对曰:“佛法如灯笼,风雨至则可蔽,若烛尽,则无如之何也。

yī shí chēng qí mǐn gěi

这句话大意是:”一时称其敏给。

dà dé shí nián

这句话大意是:◎大德十年。

chūn zhēng yuè jiǎ chén zhào xún fǎng zhuāng shèng huáng hòu zhāo ruì shùn shèng huáng hòu huī rén yù shèng huáng hòu yí fàn zhōng wài zhī zhèng yǐ bèi jì lù

这句话大意是:春,正月,甲辰,诏询访庄圣皇后、昭睿顺圣皇后、徽仁裕圣皇后仪范中外之政,以备纪录。

bǐng wǔ jùn wú sōng jiāng děng chù cáo hé

这句话大意是:丙午,浚吴松江等处漕河。

gēng xū jùn zhēn yáng děng zhōu cáo hé

这句话大意是:庚戌,浚真、扬等州漕河;。

lìng yán shāng měi yǐn shū chāo èr guàn yǐ wéi yōng gōng zhī fèi

这句话大意是:令盐商每引输钞二贯,以为佣工之费。

wù wǔ ba jiāng nán bái yún zōng dōu sēng lù sī tài qí mín guī zhōu xiàn sēng guī gè sì tián xī lìng shū zū

这句话大意是:戊午,罢江南白云宗都僧录司,汰其民归州县,僧归各寺,田悉令输租。

chū nán tái yù shǐ yán jiāng nán sì guàn tián mǔ lì nián zhào miǎn zū fù shàng kuī gōng é xià qīn mín lì

这句话大意是:初,南台御史言:“江南寺观田亩,历年诏免租赋,上亏公额,下侵民利。

qí suǒ lì mín hù huò lí jī jiǒng wèi qí tú zhě zuò shì bù xù

这句话大意是:其所隶民户,或罹饥窘,为其徒者,坐视不恤。

qǐng yú qiū chéng zhī shí yàn qí qǐng mǔ jiǎn bàn zhēng zhī yǐ bèi xiōng suì tuī zhèn qí mín shù jī lì hài shāo jūn

这句话大意是:请于秋成之时,验其顷亩,减半征之,以备凶岁推赈其民,庶几利害稍均。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

rén xū fā hé nán mín shí wàn zhù hé fáng

这句话大意是:壬戌,发河南民十万筑河防。

dīng mǎo mìng jìn shì wú zhé yì zhào wài jùn guān

这句话大意是:丁卯,命近侍无辄驿召外郡官。

yíng guó zǐ xué yú wén xuān wáng miào xi

这句话大意是:营国子学于文宣王庙西。

zhōng shū zuǒ chéng shàng wén yǐ lǎo jí gào guī

这句话大意是:中书左丞尚文,以老疾告归;。

fù zhào wèi zhōng shū yòu chéng shāng yì zhōng shū shěng shì bù qǐ

这句话大意是:复召为中书右丞,商议中书省事,不起。

rùn yuè jìn níng jì níng dì zhèn bù zhǐ

这句话大意是:闰月,晋宁、冀宁地震不止。

èr yuè xīn hài zhōng shū shěng yán jìn shì chuán zhǐ yǐ wén jì zhì shěng zhě fán yī bǎi wǔ shí yú rén lìng chén zhuó yòng qí zhōng fàn fǎ wàng jìn zhě shí duō yi jiā lín xuǎn

这句话大意是:二月,辛亥,中书省言:“近侍传旨以文记至省者,凡一百五十馀人,令臣擢用,其中犯法妄进者实多,宜加遴选。

xǔ zhī

这句话大意是:”许之。

jǐ wèi jiāng xī fú jiàn fèng shǐ xuān fǔ tǎ bù dài zuò zāng

这句话大意是:己未,江西、福建奉使宣抚塔布岱坐赃;。

yù shè shì qí zuì zhōng shēn bù xù

这句话大意是:遇赦,释其罪,终身不叙。

wù chén dì rú shàng dōu

这句话大意是:戊辰,帝如上都。

shì yuè dà tóng lù bào fēng dà xuě huài mín lú shè

这句话大意是:是月,大同路暴风,大雪,坏民庐舍;。

yǔ shā yīn mái mǎ niú duō bì rén yì yǒu sǐ zhě

这句话大意是:雨沙阴霾,马牛多毙,人亦有死者。

sān yuè yǐ wèi dào zhōu yíng dào děng chù bào yǔ jiāng yì shān liè piāo dàng mín lú nì sǐ zhě zhòng

这句话大意是:三月,乙未,道州营道等处暴雨,江溢,山裂,漂荡民庐,溺死者众;。

fù qí tián zū

这句话大意是:复其田租。

xià sì yuè gēng zǐ shuò zhào fán nì yīng quǎn zhě méi jiā zī zhī bàn chī sān shí

这句话大意是:夏,四月,庚子朔,诏:“凡匿鹰犬者,没家赀之半,笞三十;。

lái xiàn zhě gěi zhī yǐ shǎng

这句话大意是:来献者给之以赏。

rén xū yún nán luō xióng zhōu pǔ dìng lù zhū mán wèi kòu

这句话大意是:壬戌,云南罗雄州、普定路诸蛮为寇。

yòu chéng wāng wéi néng jìn tǎo zéi tuì jù yuè zhōu yù zhī bù fú qiǎn píng zhāng yī sū dài ěr lǜ bīng wàn rén wǎng bǔ zhī

现代白话:右丞汪惟能进讨,贼退据越州,谕之不服,遣平章伊苏岱你率兵万人往捕之;。

bīng zhì qǔ jìng yǔ wéi néng hé bīng yā zéi jìng huò qí qú zhǎn zhī yú zhòng jiē kuì

这句话大意是:兵至曲靖,与惟能合兵压贼境,获其渠,斩之,馀众皆溃。

mìng yī sū dài ěr liú jūn èr qiān shù zhī

现代白话:命伊苏岱你留军二千戍之。

guǐ hài zhì kūn shān jiā dìng děng chù shuǐ jūn shàng wàn hù fǔ

这句话大意是:癸亥,置昆山、嘉定等处水军上万户府。

jiǎ zǐ wēi shāng yǒu qìng děng dǐ qìng yuán mào yì yǐ jīn kǎi jiǎ wèi xiàn

这句话大意是:甲子,倭商有庆等抵庆元贸易,以金铠甲为献。

mìng zhè jiāng xíng shěng píng zhāng ā lǎ bo dān děng bèi zhī

这句话大意是:命浙江行省平章阿喇卜丹等备之。

shì yuè zhèng zhōu bào fēng yǔ báo dà ruò jī luǎn jī hòu wǔ cùn mài jí sāng zǎo jiē sǔn

这句话大意是:是月,郑州暴风雨雹,大若鸡卵,积厚五寸,麦及桑枣皆损;。

juān jīn nián tián zū

这句话大意是:蠲今年田租。

wǔ yuè guǐ wèi zhào xī fān sēng wǎng huán zhě bù xǔ chí yì gěi yǐ zhōu dōng

这句话大意是:五月,癸未,诏:“西番僧往还者,不许驰驿,给以舟东。

jìn yù shǐ tái xuān wèi sī lián fǎng sī guān wú mǎi yán yǐn

这句话大意是:禁御史台、宣慰司、廉访司官毋买盐引。

yǐ yǒu qiǎn gāo lí guó wáng wáng jù hái guó réng zhì zhēng dōng xíng shěng zhèn fǔ zhī

这句话大意是:乙酉,遣高丽国王王昛还国,仍置征东行省镇抚之。

dīng hài zhào yòu chéng xiàng hā lǎ hā sī dá lǎ hǎn zuǒ chéng xiàng ā gù tái děng zhěng chì shù wù

这句话大意是:丁亥,诏右丞相哈喇哈斯、达喇罕、左丞相阿固台等整饬庶务;。

fán quán xuǎn qián gǔ děng shì yī tīng zhōng shū cái jué bǎi sī qín dài zhě xī yǐ míng wén

这句话大意是:凡铨选钱谷等事,一听中书裁决,百司勤怠者,悉以名闻。

liù yuè guǐ mǎo yù shǐ tái yán jiāng nán xíng tái jiān chá yù shǐ jiā huī hé jiāng zhè xíng shěng xuān shǐ li yuán bù fǎ

这句话大意是:六月,癸卯,御史台言:“江南行台监察御史嘉珲,劾江浙行省宣使李元不法。

xíng shěng yì qiǎn rén zhí shi jiā huī bù lìng jiǎn hé àn dú

这句话大意是:行省亦遣人摭拾嘉珲不令检核案牍。

zhōng shū shěng fù yán jiā huī děng bù xún fǎ dù shàn qiǎn jūn shì shǒu wèi qí mén péng lüě li yuán wū zhǐ xíng shěng děng guān bù fǎ shì

这句话大意是:”中书省复言嘉珲等不循法度,擅遣军士守卫其门,搒掠李元,诬指行省等官不法事。

zhào shěng tái jí é ěr kè dá lū gé qí tóng xùn zhī

现代白话:诏省、台及额你克达噜噶齐同讯之。

rén xū lái ān lù zǒng guǎn cén xióng pàn hú guǎng xíng shěng qiǎn xuān wèi fù shǐ hū tú lū tè mù ěr zhāo yù zhī

现代白话:壬戌,来安路总管岑雄叛,湖广行省遣宣慰副使呼图噜特穆你招谕之。

xióng lìng qí zi shì jiān lái jiàng cì yī wù qiǎn zhī

这句话大意是:雄令其子世坚来降,赐衣物遣之。

qiū qī yuè xīn sì xuān dé děng chù yǔ báo hài jia

这句话大意是:秋,七月,辛巳,宣德等处雨雹害稼。

dà tóng zhī hún yuán yǔn shuāng shā hé

这句话大意是:大同之浑源陨霜杀禾。

píng jiāng dà fēng hǎi yì piào mín lú shè

这句话大意是:平江大风海溢,漂民庐舍。

bā yuè rén yín kāi chéng lù dì zhèn wáng gōng jí guān mín lú shè jiē huài yā sǐ gù qín wáng fēi děng wǔ qiān yú rén

这句话大意是:八月,壬寅,开成路地震,王宫及官民庐舍皆坏,压死故秦王妃等五千馀人;。

yǐ chāo wàn sān qiān liù bǎi yú dìng liáng sì wàn sì qiān yú shí zhèn zhī

这句话大意是:以钞万三千六百馀锭、粮四万四千馀石赈之。

xiān shì mìng jiāng zhè xíng shěng zhì zào xuān shèng miào lè qì yǐ sòng jiù yuè gōng shī dé zhòng shěn jiào yìng lǜ yùn zhì jīng shī

这句话大意是:先是,命江浙行省制造宣圣庙乐器,以宋旧乐工施德仲审校应律,运至京师。

dīng sì jīng shī wén xuān wáng miào chéng xíng shì diàn lǐ shēng yòng tài láo lè yòng dēng gē zhì fǎ fú sān xí

这句话大意是:丁巳,京师文宣王庙成,行释奠礼,牲用太牢,乐用登歌,制法服三袭;。

mìng hàn lín yuàn dìng lè míng yuè zhāng

这句话大意是:命翰林院定乐名、乐章。

shì qiū liáo yáng xíng shěng yòu chéng hóng wàn ba yǐ qí shū jūn xiáng dài zhī

这句话大意是:是秋,辽阳行省右丞洪万罢,以其叔君祥代之。

jūn xiáng qǐng yú cháo yi xīn shěng zhì zēng xún bīng zhì rú xué tí jǔ guān dōu zhèn fǔ děng yuán yǐ xīng wén jiào xiū wǔ bèi

这句话大意是:君祥请于朝,宜新省治,增巡兵,置儒学提举官、都镇抚等员,以兴文教,修武备。

jì ér shì bù guǒ xíng

这句话大意是:既而事不果行。

shǎn xī jī shěng tái yì qǐng zhèn yú cháo ān xī lù zǒng guǎn zhào shì yán yuē jiù huāng rú jiù huǒ yuàn xiān fā lǐn yǐ zhèn

这句话大意是:陕西饥,省、台议请赈于朝,安西路总管赵世延曰:“救荒如救火,愿先发廪以赈。

cháo tíng ruò bù yǔn shì yán dāng qīng cái ruò shēn yǐ cháng

这句话大意是:朝廷若不允,世延当倾财若身以偿。

shěng tái zhī cóng suǒ huó zhě zhòng

这句话大意是:”省、台之从,所活者众。

shì yán xián xí guān zhèng qí shǐ chú zǒng guǎn yě qián zhèng yōng zhì zhě sān qiān dú shì yán jì zhì bù sān yuè pōu jué dài jìn

这句话大意是:世延娴习官政,其始除总管也,前政壅滞者三千牍,世延既至,不三月,剖决殆尽。

dōng shí yuè dīng wèi yǒu shì yú tài miào

这句话大意是:冬,十月,丁未,有事于太庙。

dīng mǎo ān nán qiǎn shǐ gòng fāng wù

这句话大意是:丁卯,安南遣使贡方物。

qīng shān pàn mán lái fù

这句话大意是:青山叛蛮来附。

wú jiāng zhōu dà shuǐ mín fá shí fā mǐ wàn dàn zhèn zhī

这句话大意是:吴江洲大水,民乏食,发米万石赈之。

shí yī yuè jǐ sì dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:十一月,己巳,帝至自上都。

shí èr yuè yǐ mǎo dì qǐn jí jìn tiān xià tú zǎi sì shí èr rì

这句话大意是:十二月,乙卯,帝寝疾,禁天下屠宰四十二日。

nèi shì li bāng níng qián táng rén sòng gù xiǎo huáng mén yě sòng wáng cóng yíng guó gōng rù jiàn shì zǔ mìng gěi shì nèi tíng

这句话大意是:内侍李邦宁,钱塘人,宋故小黄门也,宋亡,从瀛国公入见,世祖命给侍内庭。

jǐng mǐn chēng shàng yì lìng xué guó shū jí zhū fān yǔ jí tōng jiě suì jiàn qīn rèn

这句话大意是:警敏称上意,令学国书及诸番语,即通解,遂见亲任。

dì jí wèi jìn tài yī yuàn shǐ

这句话大意是:帝即位,进太医院使。

zì dì chū de jí zhì cǐ bù lí zuǒ yòu zhě shí yú yuè

这句话大意是:自帝初得疾至此,不离左右者十馀月。

guǐ hài qióng zhōu lín gāo xiàn nà peng dòng zhǔ wáng wén hé děng zuò luàn fú zhū

这句话大意是:癸亥,琼州临高县那篷洞主王文何等作乱,伏诛。

ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ zhì huái zhōu suǒ guò jùn xiàn gòng zhàng huá chǐ xī lìng chè qù yán chì hù cóng wú rǎo mín mín jiē gǎn yuè

现代白话:阿裕你巴里巴特喇至怀州,所过郡县供帐华侈,悉令撤去,严饬扈从毋扰民,民皆感悦。

shì suì dà dū liú shǒu zhèng zhì yí zú

这句话大意是:是岁,大都留守郑制宜卒。

dì yù zhì yí tè hòu měi shì yàn zhé bù gǎn yǐn zhōng rì wú duò róng

这句话大意是:帝遇制宜特厚,每侍宴,辄不敢饮,终日无惰容。

dì chá qí zhōng qín lǚ cì nèi yùn zhé chí yǐ fèng mǔ

这句话大意是:帝察其忠勤,屡赐内酝,辄持以奉母。

dì wén zhī tè fēng qí mǔ sū shì wèi lù guó fū rén

这句话大意是:帝闻之,特封其母苏氏为潞国夫人。

jí zhì yí mò zhuī fēng zé guó gōng shì zhōng xuān

这句话大意是:及制宜殁,追封泽国公,谥忠宣。

dà dé shí yī nián

这句话大意是:◎大德十一年。

chūn zhēng yuè bǐng chén shuò dì dà jiàn miǎn cháo hè

这句话大意是:春,正月,丙辰朔,帝大渐,免朝贺;。

guǐ yǒu bēng yú yù dé diàn guó yǔ chēng è lēi zhé tú huáng dì

这句话大意是:癸酉,崩于玉德殿,国语称鄂勒哲图皇帝。

dì chéng shì zǔ hùn yī zhī hòu shàn yú shǒu chéng

这句话大意是:帝承世祖混一之后,善于守成;。

wéi mò nián lián suì qǐn jí fán guó jiā zhèng shì nèi zé jué yú gōng hú wài zé wěi yú zǎi chén xìng qù shì zǔ wèi yuǎn shǒu qí chéng xiàn bù zhì fèi zhuì

这句话大意是:惟末年连岁寝疾,凡国家政事,内则决于宫壶,外则委于宰臣,幸去世祖未远,守其成宪,不至废坠。

yǐ hài líng jià fā yǐn zàng qǐ niǎn gǔ cóng zhū dì líng

这句话大意是:乙亥,灵驾发引,葬起辇谷,从诸帝陵。

huáng hòu ba yuē tè shì yǐ jǐ cháng móu chū ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ jí qí mǔ jū huái zhōu zhì shì kǒng qí xiōng huái níng wáng hā shàng lì bì bào qián yuàn nǎi mìng zhào ān xī wáng ā nán dá rù jīng shī yù lì zhī

现代白话:皇后巴约特氏,以己尝谋出阿裕你巴里巴特喇及其母居怀州,至是恐其兄怀宁王哈尚立,必报前怨,乃命召安西王阿南达入京师,欲立之。

zuǒ chéng xiàng ā gù dài píng zhāng sài yīn è dé qí bā tè mǎ lín qìn ba yán jí zhū wáng mǎng lài tè mù ěr yīn zuǒ yòu zhī móu duàn hā shàng guī lù fèng huáng hòu chuí lián tīng zhèng lì ān xī wáng fǔ zhī

现代白话:左丞相阿固岱、平章赛音谔德齐、巴特玛琳沁、巴延及诸王莽赖特穆你阴左右之,谋断哈尚归路,奉皇后垂帘听政,立安西王辅之。

yú shì ā gù dài yǐ fù miào jí shè wèi shì jí tíng chén yì zhī tài cháng qīng tián zhōng liáng yù shǐ zhōng chéng hé wěi jiē zhí bù kě ā gù dài biàn sè yuē zhì zì tiān jiàng yé

这句话大意是:于是,阿固岱以祔庙及摄位事集廷臣议之,太常卿田忠良、御史中丞何玮皆执不可,阿固岱变色曰:“制自天降耶?

gōng děng bù wèi sǐ gǎn jū dà shì

这句话大意是:公等不畏死,敢沮大事!

wěi yuē sǐ wèi bú yì ěr

现代白话:”玮曰:“死畏不义你;。

gǒu sǐ yú yì hé wèi

这句话大意是:苟死于义,何畏!

yì suì qǐn

这句话大意是:”议遂寝。

yòu chéng xiàng hā lǎ hā sī shōu bǎi sī fú yìn fēng fǔ kù chēng jí shǒu sù yè mén nèi zhǐ rì shù zhì jiē bù tīng

这句话大意是:右丞相哈喇哈斯收百司符印,封府库,称疾,守宿掖门,内旨日数至,皆不听。

zhòng yù hài zhī wèi gǎn fā

这句话大意是:众欲害之,未敢发。

huái níng wáng shì qiǎn hā lǎ tuō kè tuō jì shì jīng shī hā lǎ hā sī lìng jí hái bào fù qiǎn shǐ nán yíng ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ yú huái zhōu

现代白话:怀宁王适遣哈喇托克托计事京师,哈喇哈斯令急还报,复遣使南迎阿裕你巴里巴特喇于怀州。

shǐ zhì huái zhōu ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ yí wèi xíng qí fu li mèng yuē zhī zǐ bù sì shì zǔ zhī diǎn xùn yě

现代白话:使至怀州,阿裕你巴里巴特喇疑未行,其傅李孟曰:“支子不嗣,世祖之典训也。

jīn gōng chē yàn jià dà tài zǐ yuǎn zài wàn lǐ zōng miào shè jì wēi yí zhī qiū diàn xià dāng fèng dà mǔ jí hái gōng tíng yǐ zhé jiān móu ān rén xīn

这句话大意是:今宫车晏驾,大太子远在万里,宗庙社稷危疑之秋,殿下当奉大母急还宫庭,以折奸谋,安人心;。

bù rán guó jiā ān wēi wèi kě bǎo yě

这句话大意是:不然,国家安危,未可保也。

ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ yóu yù wèi jué mèng fù jìn yuē xié móu de chéng yǐ yī zhǐ shū zhào hái zé diàn xià mǔ zǐ qiě bù zì bǎo qǐ xiá lùn zōng zú hu

现代白话:”阿裕你巴里巴特喇犹豫未决,孟复进曰:“邪谋得成,以一纸书召还,则殿下母子且不自保,岂暇论宗族乎!

ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ dà wù nǎi fèng qí mǔ xíng

现代白话:”阿裕你巴里巴特喇大悟,乃奉其母行。

xiān qiǎn mèng qū hā lǎ hā sī suǒ chān zhī

这句话大意是:先遣孟趋哈喇哈斯所觇之。

shì huáng hòu shǐ wèn jí hā lǎ hā sī suǒ mèng rù cháng yī yǐn qí shǒu zhěn zhī zhòng wèi mèng yī yě bù yí zhī

这句话大意是:适皇后使问疾哈喇哈斯所,孟入,长揖,引其手诊之,众谓孟医也,不疑之。

jì ér zhī ān xī wáng jí wèi yǒu rì hái gào yuē shì jí yǐ xiān fā zhě zhì rén hòu fā zhě zhì yú rén bù kě bù zǎo tú zhī

现代白话:既而知安西王即位有日,还告曰:“事急了,先发者制人,后发者制于人,不可不早图之。

zuǒ yòu zhī rén jiē bù néng jué huò yuē huáng hòu shēn jū jiǔ zhòng bā xǐ zài shǒu sì wèi zhī shì yī hū ér yīng zhě lèi wàn

这句话大意是:”左右之人皆不能决,或曰:“皇后深居九重,八玺在手,四卫之士,一呼而应者累万。

ān xī wáng fǔ zhōng cóng zhě rú lín diàn xià shì wèi dān guǎ bù guò shù shí rén bīng zhàng bù bèi fèn chì shǒu ér wǎng shì wèi bì jì

这句话大意是:安西王府中,从者如林,殿下侍卫单寡,不过数十人,兵仗不备,奋赤手而往,事未必济。

bù rú jìng shǒu yǐ dài dà tài zǐ zhī zhì rán hòu tú zhī wèi wǎn yě

这句话大意是:不如静守,以待大太子之至,然后图之,未晚也。

mèng yuē qún yá wéi qì zǔ xùn dǎng fù zhōng gōng yù lì shù zǐ tiān mìng rén xīn bì jiē fú yǔ

这句话大意是:孟曰:“群邪违弃祖训,党附中宫,欲立庶子,天命人心,必皆弗与。

diàn xià rù zào nèi tíng yǐ dà yì zé zhī zé fán zhī jūn chén zhī yì zhě wú bù shě bǐ wèi diàn bù yòng hé qiú ér fú huò

这句话大意是:殿下入造内廷,以大义责之,则凡知君臣之义者,无不舍彼为殿不用,何求而弗获!

kè qīng gōng jìn yǐ yíng dà xiōng zhī zhì bù yì kě hu

现代白话:克清宫禁,以迎大兄之至,不是也很可吗?

qiě ān xī jì zhèng wèi hào zòng dà tài zǐ zhì bǐ ān kěn liǎng shǒu jìn xǐ tuì jiù fān guó bì jiāng dòu yú guó zhōng shēng mín tú tàn zōng shè wēi yǐ

现代白话:且安西既正位号,纵大太子至,彼安肯两手进玺,退就籓国,必将斗于国中,生民涂炭,宗社危了。

qiě wēi shēn yǐ jí qí qīn fēi xiào yě

这句话大意是:且危身以及其亲,非孝也;。

qiǎn huò nán yú dà xiōng fēi dì yě

这句话大意是:遣祸难于大兄,非弟也;。

de shí fú wèi fēi zhì yě

这句话大意是:得时弗为,非智也;。

jiān jī bù duàn fēi yǒng yě

这句话大意是:监机不断,非勇也;。

zhàng yì ér dòng shì bì wàn quán

这句话大意是:仗义而动,事必万全。

ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ yuē dāng yǐ bo jué zhī

现代白话:”阿裕你巴里巴特喇曰:“当以卜决之。

mìng zhào bǔ rén

这句话大意是:”命召卜人。

yǒu rú fú chí náng yóu yú shì zhě zhào zhī zhì mèng chū yíng yǔ zhī yuē dà shì dài rǔ ér jué dàn yán qí jí

现代白话:有儒服持囊游于市者,召之至,孟出迎,语之曰:“大事待你而决,但言其吉。

nǎi rén shì yù qián zhī kuì lì ér xiàn guà yuē guà dà jí

这句话大意是:”乃人筮,遇《干》之《睽》,立而献卦曰:“卦大吉。

qián gāng yě

这句话大意是:干,刚也;。

kuì wài yě

这句话大意是:睽,外也;。

yǐ gāng chù wài nǎi dìng nèi yě

这句话大意是:以刚处外,乃定内也。

jūn zǐ qián qián xíng shì yě

现代白话:有德行的人干干,行事也;。

fēi lóng zài tiān shàng zhì yě

这句话大意是:飞龙在天,上治也;。

yú yè niú chè qí rén nài lóng yì nèi duì fèi yě

这句话大意是:舆曳牛,掣其人,耏龙劓,内兑废也;。

jué zōng shì fū wǎng bì jì yě

这句话大意是:厥宗噬肤,往必济也;。

dà jūn wài zhì míng xiāng lì yě

这句话大意是:大君外至,明相丽也;。

qián ér bù qián shì nǎi kuì yě

这句话大意是:干而不干,事乃睽也;。

gāng yùn shàn duàn wú huò yí yě

这句话大意是:刚运善断,无惑疑也。

mèng yuē shì bù wéi rén shì wèi dà tóng shí bù kě yǐ shī

现代白话:”孟曰:“筮不违人,是谓大同,时不能够失。

ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ xǐ zhèn xiù ér qǐ

现代白话:”阿裕你巴里巴特喇喜,振袖而起。

zhòng yì zhī dēng qí zhū chén jiē bù cóng

这句话大意是:众翼之登骑,诸臣皆步从。

zhì wèi huī jīng bǐ gàn mù gù zuǒ yòu yuē zhòu nèi huāng yú sè dú pū sì hǎi bǐ gàn jiàn zhòu kū qí xīn suì shī tiān xià

这句话大意是:至卫辉,经比干墓,顾左右曰:“纣内荒于色,毒痡四海,比干谏,纣刳其心,遂失天下。

lìng sì bǐ gàn mù wèi hòu shì quàn

这句话大意是:”令祀比干墓,为后世劝。

zhì zhāng shuǐ zhí dà fēng xuě tián sǒu yǒu yǐ mèng zhōu jìn zhě

这句话大意是:至漳水,值大风雪,田叟有以孟粥进者。

jìn shì què bù shòu ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ yuē hàn guāng wǔ cháng wèi kòu bīng suǒ pò shí dòu zhōu

现代白话:近侍却不受,阿裕你巴里巴特喇曰:“汉光武尝为寇兵所迫,食豆粥。

dà zhàng fū bù bèi cháng jiān zǔ wǎng wǎng bù zhī jià sè jiān nán yǐ zhì jiāo duò

这句话大意是:大丈夫不备尝艰阻,往往不知稼穑艰难,以致骄惰。

mìng qǔ shí zhī

这句话大意是:”命取食之。

cì sōu líng yì pǐ wèi qiǎn zhī

这句话大意是:赐叟绫一匹,慰遣之。

èr yuè xīn hài ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ zhì dà dū yǔ mǔ hóng jí li shì rén nèi kū jìn āi fù chū jū jiù dǐ

现代白话:二月,辛亥,阿裕你巴里巴特喇至大都,与母鸿吉哩氏人内,哭尽哀,复出居旧邸。

ān xī zhī dǎng jiàn ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ jì zhì suì móu yǐ sān yuè sān rì wěi hè qí shēng chén yīn yǐ jǔ shì

现代白话:安西之党见阿裕你巴里巴特喇既至,遂谋以三月三日伪贺其生辰,因以举事。

ā shí kè bù hā zhī zhī yán yú hā lǎ hā sī qiě yuē

这句话大意是:阿实克布哈知之,言于哈喇哈斯,且曰;。

xiān rén zhě shèng hòu rén zhě bài

这句话大意是:“先人者胜,后人者败。

hòu yī chuí lián tīng zhèng wǒ děng jiē shòu zhì yù rén yǐ bù ruò xiān shì ér qǐ

现代白话:后一垂帘听政,我等皆受制于人了,不若先事而起。

hā lǎ hā sī yuē shàn

这句话大意是:”哈喇哈斯曰:“善!

yè qiǎn rén qǐ ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ yuē huái níng wáng yuǎn bù néng sù zhì kǒng biàn shēng bù cè dāng xiān shì ér fā

现代白话:”夜,遣人启阿裕你巴里巴特喇曰:“怀宁王远,不能速至,恐变生不测,当先事而发。

ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ fù qiǎn dōu wàn hù náng jiā tè yì zhū wáng tú lǎ dìng jì náng jiā tè lì zàn zhī nǎi xiān èr rì yǐ sān yuè bǐng yín lǜ wèi shì rù nèi chēng huái níng wáng qiǎn shǐ zhào ān xī wáng jì shì

现代白话:阿裕你巴里巴特喇复遣都万户囊嘉特诣诸王图喇定计,囊嘉特力赞之,乃先二日,以三月丙寅率卫士入内,称怀宁王遣使召安西王计事。

zhì jí bìng zhū wáng mǎng lài tè mù ěr zhí zhī jū wèn cí fú xiè sòng shàng dōu

现代白话:至即并诸王莽赉特穆你执之,鞫问,辞服,械送上都。

shōu ā gù dài bā tè mǎ lín qìn sài yīn è dé qí ba yán děng zhū zhī

这句话大意是:收阿固岱、巴特玛琳沁、赛音谔德齐、巴延等,诛之。

zhū wáng kù kù chu yī kè tú jìn yuē jīn zuì rén sī de tài zǐ shí shì zǔ zhī sūn yi zǎo zhèng dà wèi

这句话大意是:诸王库库楚、伊克图进曰:“今罪人斯得,太子实世祖之孙,宜早正大位。

ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ yuē wáng hé wèi chū cǐ yán yě

现代白话:”阿裕你巴里巴特喇曰:“王何为出此言也!

bǐ è rén qián jié gōng hú luàn wǒ jiā fǎ gù zhū zhī qǐ yù zuò wēi fú yǐ jì wàng shén qì yé

这句话大意是:彼恶人潜结宫壶,乱我家法,故诛之,岂欲作威福以觊望神器耶!

huái níng wáng wú xiōng yě yi zhèng dà wèi yǐ qiǎn shǐ fèng xǐ běi yíng zhī yǐ

现代白话:怀宁王,我兄也,宜正大位,已遣使奉玺北迎之了。

suì zì chēng jiān guó yǔ hā lǎ hā sī rì yè jū jìn zhōng yǐ bèi biàn

这句话大意是:”遂自称监国,与哈喇哈斯日夜居禁中以备变。

jiān guó mìng li mèng cān zhī zhèng shì

这句话大意是:监国命李孟参知政事。

mèng sǔn yì shù wù cái yì jiǎo xìng qún xiǎo jiē bù lè

这句话大意是:孟损益庶务,裁抑侥幸,群小皆不乐。

jì ér yuē zhí zhèng dà chén dāng zì tiān zǐ qīn yòng jīn luán yú zài dào mèng wèi jiàn yán sè chéng bù gǎn mào dà rèn

这句话大意是:既而曰:“执政大臣,当自天子亲用,今銮舆在道,孟未见颜色,诚不敢冒大任。

gù cí fú xǔ suì táo qù bù zhī suǒ zhī

这句话大意是:”固辞,弗许,遂逃去,不知所之。

jiān guó mìng yáng duō ěr jì jī chá jìn wèi

现代白话:监国命杨多你济讥察禁卫。

duō ěr jì níng xià rén zǎo shì fān dǐ jiàn yǐ zhòng

现代白话:多你济,宁夏人,早侍籓邸,见倚重。

li mèng zhī shǐ jīng shī yě duō ěr jì cóng xíng zhì shì mì zhì jǐng bèi jiān guó lài yān

现代白话:李孟之使京师也,多你济从行,至是密致警备,监国赖呢。

shì yuè dào zhōu yíng dào xiàn bào yǔ shān liè yī bǎi sān shí yú chù

这句话大意是:是月,道州营道县暴雨,山裂一百三十馀处。

xià wǔ yuè yǐ chǒu huái níng wáng hā shàng zhì shàng dōu

这句话大意是:夏,五月,乙丑,怀宁王哈尚至上都。

chū hā shàng wén dì bēng zì ā lēi tái shān zhì hé lín

这句话大意是:初,哈尚闻帝崩,自阿勒台山至和林。

zhū wáng xūn qī hé cí quàn jìn wáng yuē wú mǔ jí dì zài dà dū sì zōng qīn bì huì yì zhī

现代白话:诸王勋戚合辞劝进,王曰:“我母及弟在大都,俟宗亲毕会议之。

shí nèi nán jì píng hóng jí lǐ fēi yǐ liǎng zǐ xīng mìng lìng yīn yáng jiā tuī suàn suǒ yí lì zhě yuē chóng guāng dà huāng luò yǒu zāi zhān méng zuò è cháng jiǔ

这句话大意是:时内难既平,鸿吉娌妃以两子星命,令阴阳家推算所宜立者,曰:“重光大荒落有灾,旃蒙作噩长久。

chóng guāng wèi hā shàng nián gàn zhān méng wèi ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ nián gàn yě

现代白话:”重光为哈尚年干,旃蒙为阿裕你巴里巴特喇年干也。

fēi huò qí yán qiǎn jìn chén gào hā shàng yuē rǔ xiōng dì èr rén jiē wǒ suǒ shēng qǐ yǒu qīn shū yīn yáng jiā suǒ yán yùn zuò xiū duǎn bù róng bù sī

现代白话:妃惑其言,遣近臣告哈尚曰:“你兄弟二人,皆我所生,岂有亲疏,阴阳家所言,运祚修短,不容不思。

hā shàng yǔ tuō kè tuō yuē wǒ hàn biān chuí shí nián yòu sì cì jū zhǎng xīng mìng zhī yán máng mèi nán xìn

这句话大意是:”哈尚语托克托曰:“我捍边陲十年,又嗣次居长,星命之言,茫昧难信。

shè wǒ jí wèi hòu suǒ xíng shàng hé tiān xīn xià fù mín wàng zé suī yī rì zhī duǎn yì zú zhòng míng wàn nián hé kě yǐ yīn yáng jiā yán ér guāi zǔ zōng zhī tuō zāi

现代白话:设我即位后,所行上合天心,下副民望,则虽一日之短,亦足重名万年,何能够阴阳家言而乖祖宗之托啊!

cǐ dài yòng shì zhī chén shàn quán zhuān shā kǒng tā rì huò zhì qí zuì gù wéi shì jiān móu ěr

这句话大意是:此殆用事之臣擅权专杀,恐他日或治其罪,故为是奸谋耳。

rǔ wèi wǒ wǎng chá shì jī jí guī bào wǒ

现代白话:你为我往察事机,疾归报我。

nǎi qīn lǜ dà jūn yóu xī dào zhū wáng áng huī yóu zhōng dào chāo hé ěr yóu dōng dào gè yǐ jìng zú yī wàn ér chí huí bù jìn

现代白话:”乃亲率大军由西道,诸王昂辉由中道,绰和你由东道,各以劲卒一万,而迟回不进。

tuō kè tuō chí zhì dà dū jù dào hā shàng yán fēi è rán yuē xiū duǎn zhī shuō suī chū shù jiā wèi tài zǐ zhōu sī yuǎn lǜ nǎi chū wǒ shēn ài

这句话大意是:托克托驰至大都,具道哈尚言,妃愕然曰:“修短之说,虽出术家,为太子周思远虑,乃出我深爱。

jīn dà duì yǐ chú zhū wáng dà chén yì yǐ dìng tài zǐ bù sù lái hé wéi

这句话大意是:今大憝已除,诸王大臣议已定,太子不速来何为!

rǔ suǒ zhì yán dài yǒu chán jiān

现代白话:你所致言,殆有谗间。

rǔ guī wèi wǒ mí féng zhī ér qù qí lái

现代白话:你归,为我弥缝之而趣其来。

xiān shì fēi yǐ huái níng wáng bù zhì fù qiǎn ā shí kè bù hā yíng zhī bèi dào ān xī móu biàn shǐ mò jí tài dì jiān guó yǔ zhū wáng qún chén tuī dài zhī yì

这句话大意是:”先是,妃以怀宁王不至,复遣阿实克布哈迎之,备道安西谋变始末及太弟监国与诸王群臣推戴之意。

zhì shì tuō kè tuō jì wǎng xíng zhì zhōng dào huái níng wáng yú zhōng wàng jiàn zhī cù shǐ tóng cái

这句话大意是:至是托克托继往,行至中道,怀宁王舆中望见之,趣使同裁。

tuō kè tuō bèi shù fēi yán huái níng wáng dà gǎn wù jí shì zhì shàng dōu yǐ ā shí kè bù hā wèi píng zhāng zhèng shì qiǎn hái bào liǎng gōng

这句话大意是:托克托备述妃言,怀宁王大感悟,及是至上都,以阿实克布哈为平章政事,遣还报两宫。

ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ jí shì qí mǔ lái huì yú shàng dōu fèi huáng hòu ba yuē tè shì chū jū dōng ān zhōu shā zhī

现代白话:阿裕你巴里巴特喇即侍其母来会于上都,废皇后巴约特氏,出居东安州,杀之。

zhū ān xī wáng ā nán dá jí zhū wáng mǎng lài tè mù ěr

现代白话:诛安西王阿南达及诸王莽赉特穆你。

jiǎ shēn huái níng wáng jí huáng dì wèi

这句话大意是:甲申,怀宁王即皇帝位。

zhào yuē xī wǒ tài zǔ huáng dì yǐ wǔ gōng dìng tiān xià shì zǔ huáng dì yǐ wén dé qià hǎi nèi liè shèng xiāng chéng pī yǎn wú jiāng zhī zuò

这句话大意是:诏曰:“昔我太祖皇帝以武功定天下,世祖皇帝以文德洽海内,列圣相承,丕衍无疆之祚。

zhèn zì xiān cháo sù jiāng tiān wēi fǔ jūn shuò fāng dài jiāng shí nián

这句话大意是:朕自先朝,肃将天威,抚军朔方,殆将十年;。

qīn yù jiǎ zhòu lì zhàn què dí zhě lǚ yǐ

现代白话:亲御甲胄,力战却敌者屡了。

fāng zhū fán nèi fù biān shì yǐ níng jù wén gōng chē yàn jià

这句话大意是:方诸蕃内附,边事以宁,遽闻宫车晏驾。

nǎi yǒu zōng shì zhū wáng guì qī yuán xūn xiāng yǔ dìng cè yú hé lín xián yǐ zhèn wèi shì zǔ zēng sūn zhī dí yù zōng zhèng pài zhī chuán yǐ gōng yǐ xián yi yīng dà bǎo

这句话大意是:乃有宗室、诸王、贵戚、元勋,相与定策于和林,咸以朕为世祖曾孙之嫡,裕宗正派之传,以功以贤,宜膺大宝。

zhèn qiān shàng wèi huáng zhì yú zài sān

这句话大意是:朕谦上未遑,至于再三。

hái zhì shàng dōu zōng qīn dà chén fù qǐng yú zhèn

这句话大意是:还至上都,宗亲、大臣复请于朕。

jiān zhě jiān chén chéng xì móu wéi bù guǐ lài zǔ zōng zhī líng mǔ dì ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ bǐng mìng tài hòu gōng xíng tiān fá

现代白话:间者奸臣乘隙,谋为不轨,赖祖宗之灵,母弟阿裕你巴里巴特喇禀命太后,恭行天罚。

nèi nán jì píng shén qì bù kě jiǔ xū zōng tiāo bù kě fá sì hé cí quàn jìn zhèn miǎn xùn yú qíng yú wǔ yuè èr shí yī rì jí huáng dì wèi

这句话大意是:内难既平,神器不可久虚,宗祧不可乏祀,合词劝进,朕勉徇舆情,于五月二十一日即皇帝位。

qí yǔ mín gēng shǐ kě dà shè tiān xià

这句话大意是:其与民更始,可大赦天下。

shì rì zhuī zūn kǎo yuē shùn zōng huáng dì mǔ yuán fēi hóng jí li shì yuē huáng tài hòu

这句话大意是:是日,追尊考曰顺宗皇帝,母元妃鸿吉哩氏曰皇太后。

rén chén jiā zhī shū mì yuàn shì tuō duō ěr hǎi tài fù zhōng shū yòu chéng xiàng hā lǎ hā sī dá lǎ hǎn tài bǎo bìng lù jūn guó zhòng shì

现代白话:壬辰,加知枢密院事托多你海太傅,中书右丞相哈喇哈斯、达喇罕太保,并录军国重事;。

zhī shū mì yuàn shì tǎ lǎ hǎi wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng yù shū mì yuàn xuān huī yuàn shì

这句话大意是:知枢密院事塔喇海为中书左丞相,预枢密院、宣徽院事;。

tóng zhī huī zhèng yuàn shì chāo hé ěr é ěr kè dá lū gé qí ā shí kè bù hā jiāng zhè xíng shěng píng zhāng zhèng shì mǎng lài bù hā bìng wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

现代白话:同知徽政院事绰和你、额你克达噜噶齐阿实克布哈、江浙行省平章政事莽赉布哈并为中书平章政事;。

jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng liú zhèng wèi zhōng shū zuǒ chéng zhōng shū yòu chéng xíng yù shǐ zhōng chéng tǎ sī bù hā wèi yù shǐ dài fū

这句话大意是:江浙行省左丞刘正为中书左丞,中书右丞、行御史中丞塔斯布哈为御史大夫。

shì yuè jiàn zhōu dà yǔ báo

这句话大意是:是月,建州大雨雹。

liù yuè guǐ sì shuò zhào lì mǔ dì ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ wèi huáng tài zǐ shòu jīn bǎo

现代白话:六月,癸巳朔,诏立母弟阿裕你巴里巴特喇为皇太子,受金宝。

jiǎ wǔ jiàn zhōng dōu lì gōng què

这句话大意是:甲午,建中都,立宫阙。

wèi shǐ sì fāng páng qiú jīng jí shi yǐ yù kè yìn zhāng mìng jìn shì zhǎng zhī

这句话大意是:遗使四方旁求经籍,识以玉刻印章,命近侍掌之。

yǒu jìn dà xué yǎn yì zhě mìng wáng yuē děng jié ér yì zhī

这句话大意是:有进《大学衍义》者,命王约等节而译之。

huáng tài zǐ yuē zhì tiān xià cǐ yī shū zú yǐ

现代白话:皇太孔子说:“治天下,此一书足了。

yīn mìng yǔ tú xiàng xiào jīng liè nǚ zhuàn bìng kān xíng cì chén xià

这句话大意是:”因命与《图像孝经》、《列女传》并刊行,赐臣下。

hàn lín xué shì yán fù chén sān shì yuē xī míng qì míng shǎng fá zé rén cái yán jiē kǎi qiē

这句话大意是:翰林学士阎复陈三事,曰:惜名器,明赏罚,择人材,言皆剀切。

wèi jǐ yáo shòu píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:未几,遥授平章政事。

fù lì cí bù xǔ

这句话大意是:复力辞,不许;。

shàng shū qǐ hái gǔ zhào cóng qí qǐng

这句话大意是:上疏乞骸骨,诏从其请。

dīng yǒu zhōng shū yòu chéng xiàng hā lǎ hā sī zuǒ chéng xiàng tǎ lǎ hǎi yán chén děng yǔ hàn lín jí xián tài cháng lǎo chén jí yì huáng dì sì dēng bǎo wèi zhào zhuī zūn huáng kǎo wèi huáng dì

这句话大意是:丁酉,中书右丞相哈喇哈斯、左丞相塔喇海言:“臣等与翰林、集贤、太常老臣集议,皇帝嗣登宝位,诏追尊皇考为皇帝。

huáng kǎo dà xíng huáng dì tóng mǔ xiōng yě

这句话大意是:皇考,大行皇帝同母兄也;。

dà xíng huáng dì fù miào zhī lǐ shàng wèi jǔ xíng èr dì shén zhǔ yī xiōng dì cì dì fù miào wèi yi

这句话大意是:大行皇帝祔庙之礼尚未举行,二帝神主,依兄弟次第祔庙为宜。

jīn nǐ qǐng shì huáng kǎo zhāo shèng yǎn kǎo huáng dì miào hào shùn zōng

这句话大意是:今拟请谥皇考昭圣衍考皇帝,庙号顺宗;。

dà xíng huáng dì yuē qīn míng guǎng xiào huáng dì miào hào chéng zōng

这句话大意是:大行皇帝曰钦明广孝皇帝,庙号成宗。

tài zǔ zhī shì jū zhōng ruì zōng xi dì yī shì shì zǔ xi dì èr shì yù zōng xi dì sān shì

这句话大意是:太祖之室居中,睿宗西第一室,世祖西第二室,裕宗西第三室;。

shùn zōng dōng dì yī shì chéng zōng dōng dì èr shì

这句话大意是:顺宗东第一室,成宗东第二室。

xiān yuán fēi hóng jí li shì yi shì yuē zhēn cí jìng yì huáng hòu fù chéng zōng miào shì

这句话大意是:先元妃鸿吉哩氏宜谥曰真慈静懿皇后,祔成宗庙室。

zhì kě zhī

这句话大意是:”制可之。

chū lèi cháo huáng hòu jì bēng zhě yóu yǐ míng chēng wèi yǒu shì hào

这句话大意是:初,累朝皇后既崩者,犹以名称,未有谥号。

lǐ bù zhǔ shì cáo yuán yòng yán hòu wèi tiān xià mǔ qǐ kě zhí chēng qí míng

这句话大意是:礼部主事曹元用言:“后为天下母,岂可直称其名!

yi jiā huī hào yǐ zhāng yì dé

这句话大意是:宜加徽号,以彰懿德。

zhì shì huáng hòu shàng shì yòng yuán yòng zhī yán yě

这句话大意是:”至是皇后上谥,用元用之言也。

rén yín tǎ lǎ hǎi jiā tài bǎo lù jūn guó zhòng shì tài zǐ tài shī

这句话大意是:壬寅,塔喇海加太保、录军国重事、太子太师。

guǐ mǎo zhì zhān shì yuàn

这句话大意是:癸卯,置詹事院。

yǐ sì zhōng shū shěng yán zhōng shū zǎi chén shí sì yuán yù shǐ dài fū sì yuán qián zhì suǒ wú

这句话大意是:乙巳,中书省言:“中书宰臣十四员,御史大夫四员,前制所无。

zhào yǔ hàn lín jí xián zhū lǎo chén yì nǐ yǐ wén

这句话大意是:”诏与翰林、集贤诸老臣议拟以闻。

rén zǐ fēng huáng mèi wèi lǔ guó dà zhǎng gōng zhǔ fù mǎ diāo ā bù lǎ wèi lǔ wáng

这句话大意是:壬子,封皇妹为鲁国大长公主,驸马雕阿布喇为鲁王。

jiǎ yín chì nèi jùn jiāng nán gāo lí sì chuān yún nán zhū sì sēng sòng cáng jīng wèi sān gōng qí fú

这句话大意是:甲寅,敕内郡、江南、高丽、四川、云南诸寺僧诵《藏经》,为三宫祈福。

bǐng chén yù shǐ dài fū tǎ sī bù hā yán jiù zhì nèi wài fēng xiàn guān yǒu suǒ tán hé zhū rén wù yù

这句话大意是:丙辰,御史大夫塔斯布哈言:“旧制,内外风宪官有所弹劾,诸人勿预;。

ér jìn yǒu shòu zāng wèi jiān chá yù shǐ suǒ hé zhě yù jù yín yuán zòu qǐng tuō yán shì rù jìn yǐ bì qí zuì

这句话大意是:而近有受赃为监察御史所劾者,狱具,夤缘奏请,托言事入觐以避其罪。

chén děng yǐ wéi jīn hòu yǒu zuì zhě wù tīng zhì jīng dài qí duì biàn shì jìng guǒ yǒu suǒ yán fāng xǔ zòu chén

这句话大意是:臣等以为今后有罪者,勿听至京,待其对辨事竟,果有所言,方许奏陈。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

wù wǔ jìn fēng gāo lí guó wáng wáng jù wèi shěn yáng wáng jiā tài zǐ tài fù

这句话大意是:戊午,进封高丽国王王昛为沈阳王,加太子太傅。

qiū qī yuè guǐ hài shuò fēng zhū wáng tú lǎ wèi yuè wáng

这句话大意是:秋,七月,癸亥朔,封诸王图喇为越王。

chū huáng tài zǐ rù dìng nèi nán ā gù dài yǒu yǒng lì rén mò néng jìn zhū wáng tú lǎ shí shǒu fù zhī gù yǒu shì mìng

这句话大意是:初,皇太子入定内难,阿固岱有勇力,人莫能近,诸王图喇实手缚之,故有是命。

hā lǎ hā sī lì zhēng yǐ wéi jiù zhì fēi qīn wáng bù dé jiā yī zì zhī fēng

这句话大意是:哈喇哈斯力争,以为:“旧制,非亲王不得加一字之封。

tú lǎ shū shǔ qǐ kě yǐ yī rì zhī gōng fèi wàn shì zhī zhì

现代白话:图喇疏属,岂能够一日之功,废万世之制!

dì bù tīng

这句话大意是:”帝不听。

yīn lǎ yīn zèn yú dì yuē ān xī móu gàn dà tǒng shí chéng xiàng yì céng shǔ qí dú

这句话大意是:因喇因谮于帝曰:“安西谋干大统时,丞相亦曾署其牍。

wèi jǐ ba wèi hé lín zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:”未几,罢为和林左丞相。

hā lǎ hā sī zhì zhèn zhǎn wèi dào zhě yī rén fēn qiǎn shǐ zhě zhèn dài jiàng mín zòu chū chāo bó yì niú yáng yǐ gěi zhī

这句话大意是:哈喇哈斯至镇,斩为盗者一人,分遣使者赈贷降民,奏出钞帛,易牛羊以给之;。

jìn shuǐ zhě jiào qǔ yú biē wèi shí

这句话大意是:近水者教取鱼鳖为食。

huì dà xuě mìng zhū bù shǔ chuán chē xiāng qù gè sān bǎi lǐ fán shí chuán zhuǎn mǐ shù wàn shí yǐ xiǎng jī mín

这句话大意是:会大雪,命诸部署传车,相去各三百里,凡十传转米数万石,以饷饥民。

yòu dù de zhì cāng lǐn jī sù yǐ dài lái zhě

这句话大意是:又度地置仓廪,积粟以待来者。

qiú gǔ qú jùn zhī gài tián shù qiān qǐng

这句话大意是:求古渠浚之,溉田数千顷。

zhì chēng hǎi tún tián lìng bù mín zá gēng qí jiān suì de mǐ èr shí yú wàn běi biān dà zhì

这句话大意是:治称海屯田,令部民杂耕其间,岁得米二十馀万,北边大治。

jiǎ zǐ yǐ zhōng shū cān zhī zhèng shì zhào rén róng wèi tài zǐ zhān shì

这句话大意是:甲子,以中书参知政事赵仁荣为太子詹事。

yǐ ā bǎo gōng shòu mǎng lài dà sī tú fēng qí qī wèi shùn guó fū rén

这句话大意是:以阿保功,授莽赉大司徒,封其妻为顺国夫人。

jǐ sì zhì gōng shī fǔ shè tài zǐ tài shī shǎo shī tài fù shǎo fù tài bǎo shǎo bǎo bīn kè zuǒ yòu yù dé zàn shàn shù zǐ xiǎn mǎ lǜ gēng lìng chéng sī jīng lìng chéng zhōng yǔn wén xué tōng shì shè rén jiào shū zhèng zì děng guān

这句话大意是:己巳,置宫师府,设太子太师、少师、太傅、少傅、太保、少保、宾客、左右谕德、赞善、庶子、洗马、率更令丞、司经令丞、中允、文学、通事舍人、校书、正字等官。

zhào zhāng yǎng hào wèi sī jīng

这句话大意是:召张养浩为司经。

yǎng hào jǐ nán rén xiān wèi táng yì xiàn yǐn huǐ yín cí sān shí yú suǒ ba jiù dào zhī shuò wàng cān zhě yuē bǐ jiē liáng mín jī hán suǒ pò bù dé yǐ ér wèi dào ěr

这句话大意是:养浩,济南人,先为堂邑县尹,毁淫祠三十馀所,罢旧盗之朔望参者,曰:“彼皆良民,饥寒所迫,不得已而为盗耳。

jì jiā zhī yǐ xíng yóu yǐ dào mù zhī shì jué qí zì xīn zhī lù yě

这句话大意是:既加之以刑,犹以盗目之,是绝其自新之路也。

zhòng dào gǎn qì xiāng jiè yuē wú fù zhāng gōng

这句话大意是:”众盗感泣,相戒曰:“毋负张公!

yǒu li hǔ zhě cháng shā rén qí dǎng bào lì wéi hài mín bù kān mìng jiù yǐn mò gǎn jí

这句话大意是:”有李虎者,尝杀人,其党暴戾为害,民不堪命,旧尹莫敢诘。

yǎng hào zhì jǐn zhì zhū fǎ mín kuài zhī

这句话大意是:养浩至,尽置诸法,民快之。

qù guān shí nián yóu wèi lì bēi sòng dé

这句话大意是:去官十年,犹为立碑颂德。

zhì shì zhào yòng wèi zhì gǎi wén xué xuán bài jiān chá yù shǐ

这句话大意是:至是召用,未至,改文学,旋拜监察御史。

dīng chǒu yǐ zhōng shū zuǒ chéng xiàng tǎ lǎ hǎi wèi zhōng shū yòu chéng xiàng jiān xiū guó shǐ

这句话大意是:丁丑,以中书左丞相塔喇海为中书右丞相,监修国史;。

yù shǐ dài fū tǎ sī bù hā wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:御史大夫塔斯布哈为中书左丞相。

xīn sì jiā fēng zhì shèng wén xuān wáng wèi dà chéng zhì shèng wén xuān wáng

这句话大意是:辛巳,加封至圣文宣王为大成至圣文宣王。

qiǎn shǐ quē lǐ sì yǐ tài láo

这句话大意是:遣使阙里,祀以太牢。

tǎ lǎ hǎi tǎ sī bù hā yán zhōng shū shù wù tóng liáo wǎng wǎng yǒu bù sì gōng yì jí yǐ shàng wén

这句话大意是:塔喇海、塔斯布哈言:“中书庶务,同僚往往有不俟公议,即以上闻。

jīn hòu shì wú dà xiǎo qǐng gòng yì ér hòu zòu

这句话大意是:今后事无大小,请共议而后奏。

dì yuē qīng děng yán shì zì jīn shù wù fēi gōng yì zhě wù zòu

这句话大意是:”帝曰:“卿等言是,自今庶务非公议者勿奏。

yǐ jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng hǎo tiān tǐng wèi zhōng shū yòu chéng

这句话大意是:以江浙行省左丞郝天挺为中书右丞。

tiān tǐng yīng shuǎng gāng zhí yǒu zhì lüè shòu yè yú yuán hào wèn

这句话大意是:天挺英爽刚直,有志略,受业于元好问。

yǐ xūn chén zi shì zǔ zhào jiàn jiā qí róng zhǐ lìng bèi sù wèi dōng gōng

这句话大意是:以勋臣子,世祖召见,嘉其容止,令备宿卫东宫。

yù zōng yù zhī shén hòu lèi guān shǎn xī xíng yù shǐ tái zhōng chéng

这句话大意是:裕宗遇之甚厚,累官陕西行御史台中丞。

zhì shì qiān jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng bù fù bài zhōng shū yòu chéng

这句话大意是:至是迁江浙行省左丞,不赴,拜中书右丞。

yǔ zǎi xiàng lùn shì yǒu bù hé zhé miàn chì zhī

这句话大意是:与宰相论事,有不合辄面斥之。

yī rì yǐ zòu shì fū chén míng yǔn tè cì huáng jīn bǎi liǎng bù shòu

这句话大意是:一日,以奏事敷陈明允,特赐黄金百两,不受。

dì yuē fēi lì rǔ yě dì jīng rǔ kěn yán ěr

现代白话:帝曰:“非利你也,第旌你肯言耳。

bǐng xū yù shǐ dài fū yī luō lēi yán jiù zhì zhōng shū shěng shū mì yuàn yù shǐ tái xuān zhèng yuàn xǔ de zì xuǎn qí rén tā sī xī cóng zhōng shū quán zé jìn chén bù dé zhé zòu rú cǐ zé jì gāng bù wěn

这句话大意是:丙戌,御史大夫伊啰勒言:“旧制,中书省、枢密院、御史台、宣政院许得自选其人,它司悉从中书铨择,近臣不得辄奏,如此则纪纲不紊。

dì jiā nà zhī

这句话大意是:”帝嘉纳之。

xīn mǎo fā zú èr qiān rén wéi jìn wáng yī sū tè mù ěr zhù dǐ shě

现代白话:辛卯,发卒二千人为晋王伊苏特穆你筑邸舍。

shì yuè jiāng zhè hú guǎng jiāng xī hé nán liǎng huái shǔ jùn jī yú yán chá kè chāo nèi zhé sù qiǎn guān zhèn zhī

这句话大意是:是月,江浙、湖广、江西、河南、两淮属郡饥,于盐、茶课钞内折粟,遣官赈之。

zhào fù jiā néng yǐ sī sù zhèn dài zhě liàng shòu yǐ guān

这句话大意是:诏富家能以私粟赈贷者,量授以官。

lǐ bù shàng shū wú dǐng fèng mìng zhèn shān dōng zhū jùn jī cháo yì fā sù sì wàn dàn chāo zhé mǐ yī wàn dàn

这句话大意是:礼部尚书吴鼎,奉命赈山东诸郡饥,朝议发粟四万石,钞折米一万石。

dǐng wèi tóng shǐ zhě yuē mín de chāo hé cóng yì mǐ

这句话大意是:鼎谓同使者曰:“民得钞何从易米?

tóng shǐ zhě yuē cháo yì yǐ dìng kǒng bù kě fù de

这句话大意是:”同使者曰:“朝议已定,恐不可复得。

dǐng yuē rén mìng qǐ bù zhòng yú mǐ yé

这句话大意是:”鼎曰:“人命岂不重于米耶!

yán yú cháo zú cóng qí qǐng

这句话大意是:”言于朝,卒从其请。

dōu zhǐ huī shǐ mào mù sū yǐ jué dǐ lǚ shèng yáo shòu zhōng shū píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:都指挥使茂穆苏以角抵屡胜,遥授中书平章政事。

líng guān shí dí děng shòu gàn zhāng réng lǐng yù chén lè yuàn shǐ

这句话大意是:伶官实迪等授干章,仍领玉宸乐院使。

wèi jǐ yuè gōng yǒu fàn fǎ zhě xíng bù dǎi zhī

这句话大意是:未几,乐工有犯法者,刑部逮之。

shí dí yǐ yù chén yǔ xíng bù zhì jiē sān pǐn guān jiē róng lù dà fū liú bù qiǎn zhōng shū yǐ wén

这句话大意是:实迪以玉宸与刑部秩皆三品,官皆荣禄大夫,留不遣,中书以闻。

dì yuē fán zhū sī shì qí zī jí shòu zhī sàn guān bù kě chāo yuè

这句话大意是:帝曰:“凡诸司视其资级,授之散官,不可超越。

qí jiān rǒng zhí míng pǐn gāo zhě yi zūn jiù zhì jiàng zhī

这句话大意是:其间冗职名品高者,宜遵旧制降之。

bā yuè jiǎ wǔ zhōng shū shěng yán nèi jiàng zhǐ yǔ guān zhě bā bǎi bā shí yú rén yǐ chú sān bǎi wèi chú zhě yóu wǔ bǎi yú

这句话大意是:八月,甲午,中书省言:“内降旨与官者八百八十馀人,已除三百,未除者犹五百馀。

qǐng zì jīn yuè zòu zhě wù yǔ

这句话大意是:请自今,越奏者勿与。

yòu wài rèn guān duō dài xiāng xián fēi zhì

这句话大意是:又外任官多带相衔,非制。

yù shǐ tái yì yán yù shǐ lián fǎng shǐ guān yi cóng běn tái gōng xuǎn bù dàng cóng zhū chén suǒ qǐng jiàng nèi zhǐ yòng zhī

这句话大意是:”御史台亦言:“御史、廉访使官,宜从本台公选,不当从诸臣所请,降内旨用之。

dì yuē fán ruò cǐ zhě qīng děng jiē dāng zhí wù yǔ

这句话大意是:”帝曰:“凡若此者,卿等皆当执勿与。

wèi jǐ shěng chén fù yán bǐ yǒu yīng rù cháng diào zhě yín yuán zhòu xuǎn huò wèi rù shì jí yǐ cháng fèi chù yì fù qǐng zì nèi jiàng

这句话大意是:”未几,省臣复言:“比有应入常调者,夤缘骤选,或未入仕及已尝废黜,亦复请自内降。

jì fèng zhào jìn gé zhī hòu suǒ jiàng nèi zhǐ

这句话大意是:计奉诏禁革之后,所降内旨。

fù yǒu bǎi yú

这句话大意是:复有百馀。

zhōng shū zhèng wù tā rén zhé de gàn qǐng zé yǐ zhěng chì qí xiào shí nán

这句话大意是:中书政务,他人辄得干请,责以整饬,其效实难。

zì jīn quán xuǎn qián gǔ zhī shì qǐng rú qián zhì bù yóu zhōng shū yì zhě bù dé zòu wén

这句话大意是:自今铨选、钱谷之事,请如前制,不由中书议者,不得奏闻。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

xīn hài zhōng shū yòu chéng bó luō tè mù ěr yǐ guó zì yì xiào jīng jìn zhào yuē cǐ nǎi kǒng zǐ zhī wēi yán zì wáng gōng dá yú shù mín jiē dāng yóu shì ér xíng

现代白话:辛亥,中书右丞博啰特穆你以国字译《孝经》进,诏曰:“此乃孔子之微言,自王公达于庶民,皆当由是而行。

qí mìng zhòng shū shěng kè bǎn mó yìn zhū wáng ér xià jiē cì zhī

这句话大意是:其命中书省刻板模印,诸王而下皆赐之。

wù wǔ jì níng lù dì zhèn

这句话大意是:戊午,冀宁路地震。

jiǔ yuè jiǎ zǐ dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:九月,甲子,帝至自上都。

rén shēn shàng huáng kǎo jí dà xíng huáng dì zūn shì miào hào

这句话大意是:壬申,上皇考及大行皇帝尊谥、庙号;。

yòu shàng xiān yuán fēi hóng jí li shì zūn shì

这句话大意是:又上先元妃鸿吉哩氏尊谥。

fù yú chéng zōng miào shì

这句话大意是:祔于成宗庙室。

bǐng zǐ tǎ lǎ hǎi yán bǐ méng shèng ēn cì chén jiāng nán tián bǎi qǐng

这句话大意是:丙子,塔喇海言:“比蒙圣恩,赐臣江南田百顷。

jīn zhū wáng gōng zhǔ fù mǎ cì tián hái guān chén děng qǐng hái suǒ cì

这句话大意是:今诸王、公主、驸马赐田还官,臣等请还所赐。

cóng zhī réng yù zhū rén cì tián xī lìng hái guān

这句话大意是:”从之,仍谕诸人赐田悉令还官。

dīng chǒu zhōng shū shěng yán bǐ yì shěng chén yuán shù fèng zhǐ yī jiù zhì dìng wèi shí èr yuán

这句话大意是:丁丑,中书省言:“比议省臣员数,奉旨,依旧制定为十二员。

yòu chéng xiàng tǎ lǎ hǎi zuǒ chéng xiàng tǎ sī bù hā píng zhāng chāo hé ěr qí tǎ tè bù jì kè rú gù yú lìng chén děng yì

现代白话:右丞相塔喇海、左丞相塔斯布哈、平章绰和你、奇塔特布济克如故,馀令臣等议。

qǐng yǐ ā shí kè bù hā tǎ sī hā yā wèi píng zhāng zhèng shì bó luō dá shí liú zhèng wèi yòu chéng hǎo tiān tǐng é sēn tè mù ěr wèi zuǒ chéng yú zhāng wèi cān zhī zhèng shì

现代白话:请以阿实克布哈、塔斯哈雅为平章政事,博啰达实、刘正为右丞,郝天挺、额森特穆你为左丞,于璋为参知政事。

qí zhū sī rǒng yuán bìng yi jiǎn tài

这句话大意是:其诸司冗员,并宜拣汰。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiǎ shēn zhào lì shàng shū shěng fēn lǐ cái yòng mìng tǎ lǎ hǎi tǎ sī bù hā réng lǐng zhōng shū yǐ tuō kè tuō jiā huī pà hā li dǐng rèn shàng shū shěng bǐ zì jǔ guān shǔ

这句话大意是:甲申,诏立尚书省,分理财用,命塔喇海、塔斯布哈仍领中书,以托克托、嘉珲、帕哈哩鼎任尚书省,俾自举官属。

mìng zhù shàng shū shěng yìn

这句话大意是:命铸尚书省印。

bǐng xū huáng tài zǐ jiàn fó sì qǐng mǎi mín de yì zhī gěi chāo wàn qī bǎi dìng yǒu jī

这句话大意是:丙戌,皇太子建佛寺,请买民地益之,给钞万七百锭有奇。

xīn mǎo yù shǐ tái yán zhì yuán zhōng ā hā mǎ tè zōng lǐ cái yòng lì shàng shū shěng sān zài bìng rù zhōng shū

这句话大意是:辛卯,御史台言:“至元中,阿哈玛特综理财用,立尚书省,三载并入中书;。

qí hòu sēng gé yòng shì fù lì shàng shū shěng shì bài yòu bìng rù zhōng shū

这句话大意是:其后僧格用事,复立尚书省,事败又并入中书。

yuè zì dà dé wǔ nián yǐ lái sì fāng dì zhèn shuǐ zāi suì réng bù dēng bǎi xìng zhòng kùn

这句话大意是:粤自大德五年以来,四方地震、水灾、岁仍不登,百姓重困。

qǐng yòu wén wèi zōng lǐ cái yòng lì shàng shū shěng rú shì zé bì zēng zhì suǒ sī làn shè guān lì dài fēi yì mín zhī shì yě

这句话大意是:顷又闻为综理财用立尚书省,如是则必增置所司,滥设官吏,殆非益民之事也。

qiě zōng lǐ cái yòng zài rén wéi zhī ruò zhǐ mìng zhòng shū zhěng chì wèi jiàn bù kě

这句话大意是:且综理财用,在人为之,若只命中书整饬,未见不可。

dì yuē qīng yán liáng shì

这句话大意是:”帝曰:“卿言良是。

dàn cǐ sān chén yuàn rèn qí shì gū tīng qí xíng

这句话大意是:但此三臣愿任其事,姑听其行。

dōng shí yuè gēng zǐ zhōng shū shěng yán qián zhì zhōng shū shěng shí yù zōng wèi zhōng shū lìng cháng zhì shěng shǔ chì

这句话大意是:冬,十月,庚子,中书省言:“前置中书省时,裕宗为中书令,尝至省署敕。

qí hòu sēng gé qiān lì shàng shū shěng bù sì zài ér ba

这句话大意是:其后僧格迁立尚书省,不四载而罢。

jīn fù qiān zhōng shū yú jiù shěng qǐng xǐ zhōng shū lìng wèi réng qǐng huáng tài zǐ yī zhì zhōng shū

这句话大意是:今复迁中书于旧省,请徙中书令位,仍请皇太子一至中书。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

yǐ sì chì fāng shì rì zhě wù yóu zhū wáng fù mǎ zhī mén

这句话大意是:乙巳,敕方士、日者勿游诸王、驸马之门。

bǐng chén zhōng shū shěng yán cháng suì hǎi cáo liáng bǎi sì shí wǔ wàn dàn

这句话大意是:丙辰,中书省言:“常岁,海漕粮百四十五万石;。

jīn jiāng zhè suì jiǎn bù néng rú shù

这句话大意是:今江浙岁俭,不能如数。

qǐng réng jiù lì hú guǎng jiāng xī gè shū wǔ shí wàn dàn bìng yóu hǎi dào dá jīng shī

这句话大意是:请仍旧例,湖广、江西各输五十万石,并由海道达京师。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

xiān shì dōu shuǐ jiān yán xún shì bái fú wèng shān hé dī bēng sān shí yú lǐ yi biān jīng ba wèi shuǐ kǒu yǐ xiè shuǐ shì

这句话大意是:先是都水监言:“巡视白浮、瓮山河堤,崩三十馀里,宜编荆笆为水口,以泄水势。

xià chū xìng yì zhì shì yuè gōng jùn

这句话大意是:”夏初兴役,至是月工竣。

shí yī yuè bǐng yín dì cháo lóng fú gōng shàng huáng tài hòu yù cè yù bǎo

这句话大意是:十一月,丙寅,帝朝隆福宫,上皇太后玉册、玉宝。

tài hòu xìng cōng huì jiào gōng zhōng shì nǚ jiē zhí zhì nǚ gōng

这句话大意是:太后性聪慧,教宫中侍女皆执治女功。

rán bù zì jiǎn chì zì zhèng wèi dōng cháo yín zì rì shén nèi zé hè lū mó yī lēi sè ba yòng shì wài zé xìng chén shí lēi men nòu liè jí xuān huī shǐ tè men dé ěr xiāng shuài wèi jiān yǐ zhì zhuó luàn cháo zhèng yān

现代白话:然不自检饬,自正位东朝,淫恣日甚,内则赫噜谟、伊勒色巴用事,外则幸臣实勒们、耨埒及宣徽使特们德你相率为奸,以至浊乱朝政呢。

xīn wèi yǐ tǎ lǎ hǎi lǐng zhōng zhèng yuàn shì

这句话大意是:辛未,以塔喇海领中政院事。

yǐ hài zhōng shū shěng yán dà dū lù gòng yì hào fán gài yú shǔ jùn qǔ zhī

这句话大意是:乙亥,中书省言:“大都路供亿浩繁,概于属郡取之。

qí jūn zhàn yīng fāng kòng hè děng hù shì qí zá yáo wú yǔ mào zhàn biān méng

这句话大意是:其军站、鹰坊、控鹤等户,恃其杂徭无与,冒占编氓。

qǐng xiáng xǐ shū yī zǔ zōng jiù zhì xī lìng jūn dāng huò zhé zòu qǐng zhě yì yi jìn zhǐ

这句话大意是:请降玺书,依祖宗旧制,悉令均当,或辄奏请者,亦宜禁止。

zhì kě

这句话大意是:”制可。

huáng tài zǐ yán jìn méng ēn yǐ ān xī jí zhōu píng jiāng wèi fēn dì zū shuì xī yǐ cì chén

这句话大意是:皇太子言:“近蒙恩以安西、吉州、平江为分地,租税悉以赐臣。

chén kǒng zōng qīn kūn dì yuán lì zì wǔ hù sī wài yú qǐng shū zhī nèi tǎng

这句话大意是:臣恐宗亲昆弟援例,自五户丝外,馀请输之内帑。

qí shǎn xī yùn sī suì bàn yán shí wàn yǐn xiàng gěi ān xī wáng yǐ cǐ qián zhēn zhuó yǔ chén wéi bì xià cái zhī

这句话大意是:其陕西运司岁办盐十万引,向给安西王,以此钱斟酌与臣,惟陛下裁之。

dì yuē tài zǐ suǒ sī shén shàn suì yǐ shí wàn dìng gěi zhī bù zú zé zài cì

这句话大意是:”帝曰:“太子所思甚善,岁以十万锭给之,不足则再赐。

jǐ mǎo yǐ huáng tài zǐ shòu cè lǐ chéng dì yù dà míng diàn shòu zhū wáng bǎi guān cháo hè

这句话大意是:己卯,以皇太子受册礼成,帝御大明殿,受诸王百官朝贺。

háng zhōu píng jiāng děng chù dà jī

这句话大意是:杭州、平江等处大饥。

dīng hài fā sù zhèn zhī

这句话大意是:丁亥,发粟赈之。

gēng yín cì tài shī yī chè chá lǎ jiāng nán tián sì shí qǐng

这句话大意是:庚寅,赐太师伊彻察喇江南田四十顷。

shí cì tián xī duó hái guān zhōng shū shěng yǐ wéi yán

这句话大意是:时赐田悉夺还官,中书省以为言。

zhào yī chè chá lǎ zì shì zǔ shí jī yǒu xūn láo fēi yú rén bǐ yi yǐ qián hòu suǒ cì hé bǎi qǐng yǔ zhī

这句话大意是:诏:“伊彻察喇自世祖时积有勋劳,非馀人比,宜以前后所赐合百顷与之。

shí èr yuè rén chén shuò zhōng shū shěng yán jiù zhì jīn hǔ fú jí jīn yín fú diǎn ruì yuàn zhǎng zhī gěi zé yóu zhōng shū shì yǐ zé fù guī diǎn ruì yuàn

这句话大意是:十二月,壬辰朔,中书省言:“旧制,金虎符及金银符,典瑞院掌之,给则由中书,事已则复归典瑞院。

jīn chū rù duō bù yóu zhōng shū xià zhì shāng rén jié tuō jìn shì zòu qǐng yǐ zhì fàn yì chū ér wú guī

这句话大意是:今出入多不由中书,下至商人,结托近侍奏请,以致泛溢,出而无归。

zì hòu chú guān jí fèng shǐ yìng gěi zhě fēi yóu zhōng shū shěng wù gěi

这句话大意是:自后除官及奉使应给者,非由中书省勿给。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

yǐ wèi qí tǎ chá ěr děng rǎo tán zhōu mín qiáng qǔ mǐ sù liù bǎi yú shí zhào guān xùn zhī

现代白话:乙未,齐塔察你等扰檀州民,强取米粟六百馀石,诏官讯之。

guǐ mǎo mìng liú shǒu sī yǐ lái suì zhēng yuè shí wǔ rì qǐ dēng shān yú dà míng diàn hòu yán chūn gé qián

这句话大意是:癸卯,命留守司以来岁正月十五日,起灯山于大明殿后、延春阁前。

dīng sì yǐ zhōng shū shěng yán guó yòng hào ráng mín pín suì qiàn zhào xuān zhèng yuàn bìng shěng fó shì

这句话大意是:丁巳,以中书省言,国用浩穰,民贫岁歉,诏宣政院并省佛事。

zhōng shū shěng yán xíng fǎ zhě pì zhī quán héng bù kě piān zhòng

这句话大意是:中书省言:“刑法者,譬之权衡,不可偏重。

shì zǔ yǐ yǒu dìng zhì zì yuán zhēn yǐ lái yǐ zuò fó shì zhī gù fàng shì yǒu zuì shī yú tài kuān yǒu sī wú suǒ zūn shǒu

这句话大意是:世祖已有定制,自元贞以来,以作佛事之故,放释有罪,失于太宽,有司无所遵守。

jīn qǐng fán nèi wài fàn fǎ zhī rén xī guī yǒu sī yī fǎ cái jué

这句话大意是:今请凡内外犯法之人,悉归有司依法裁决。

yòu gè chù mín jī chú xíng gōng wài gōng yì qǐng xī ba tíng

这句话大意是:又,各处民饥,除行宫外,工役请悉罢停。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

gēng shēn zhào gǎi dà dé shí èr nián wèi zhì dà yuán nián

这句话大意是:庚申,诏改大德十二年为至大元年。

chì nèi tíng zuò fó shì wú shì zhòng qiú yǐ qīng qiú shì zhī

这句话大意是:敕:“内廷作佛事毋释重囚,以轻囚释之。

shì suì zhēng xiāo wèi tài zǐ yòu yù dé fú bìng zhì jīng shī rù jìn dōng gōng shū jiǔ gào wèi xiàn yǐ cháo tíng shí shàng jiǔ gù yě

这句话大意是:是岁,征萧为太子右谕德,扶病至京师,入觐东宫,书《酒诰》为献,以朝廷时尚酒故也。

xún yǐ bìng qǐng jiě zhí huò wèn zhī zé yuē lǐ dōng gōng dōng miàn shī fū xī miàn cǐ lǐ jīn kě xíng hu

这句话大意是:寻以病请解职,或问之,则曰:“礼,东宫东面,师傅西面,此礼今可行吗?

é zhuó jí xián xué shì guó zǐ jì jiǔ yī qián yòu yù dé

这句话大意是:”俄擢集贤学士、国子祭酒,依前右谕德。

jí zuò gù cí ér guī zú shì zhēn mǐn

这句话大意是:疾作,固辞而归,卒,谥贞敏。

zhì xíng shén gāo jiàn lǚ dǔ shí guān fǔ zhī shì xī rán zōng zhī

这句话大意是:致行甚高,贱履笃实,关辅之士,翕然宗之。

qǐ wáng lì yòng wèi tài zǐ bīn kè

这句话大意是:起王利用为太子宾客。

shū yán shí zhèng yuē guǎ yù yǎng shēn jiǔ yi jié yǐn cái yi jié yòng dù jué chán yán qiú nà zhí jiàn guān sī liàng cái ér shòu gōng yì xiàng shí ér dòng

这句话大意是:疏言时政,曰:“寡欲养身,酒宜节饮,财宜节用,杜绝谗言,求纳直谏,官司量材而授,工役相时而动。

dì jí tài zǐ jiā nà

这句话大意是:”帝及太子嘉纳。

huáng hòu wén zhī mìng lù fù běn yǐ jìn

这句话大意是:皇后闻之,命录副本以进。

lì yòng xún yǐ lǎo jí bù néng cháo dì qiǎn yī zhěn shì zhī

这句话大意是:利用寻以老疾不能朝,帝遣医诊视之。

lì yòng yǔ qí dì yuē wú shòu guó hòu ēn kuì bù néng bào sǐ shēng yǒu mìng yào bù néng wèi yě

现代白话:利用语其弟曰:“我受国厚恩,愧不能报,死生有命,药不能为也。

suì zú

这句话大意是:”遂卒。

hòu zèng píng zhāng zhèng shì shì wén zhēn

这句话大意是:后赠平章政事,谥文贞。

zhōng shū píng zhāng zhèng shì è ěr gēn sà lǐ zú

现代白话:中书平章政事鄂你根萨里卒。

hòu zèng tài shī zhuī fēng zhào guó gōng shì wén dìng

这句话大意是:后赠太师,追封赵国公,谥文定。

jiāng zhè xíng shěng píng zhāng zhèng shì tuō kè tuō zú

这句话大意是:江浙行省平章政事托克托卒。

dì yǐ tuō kè tuō shàn wèi zhì lì mín ān zhī jiǔ bù jí zhào hái

这句话大意是:帝以托克托善为治,吏民安之,久不及召还。

zhì shì zú nián cái sì shí sì

这句话大意是:至是卒,年才四十四。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →