续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 198 of 220

元纪·元纪十六

PinyinModern Translation
Size

qǐ xuán yì kùn dūn zhēng yuè jǐn zhān méng chán yè sān yuè fán sān nián yǒu jī

这句话大意是:起玄黓困敦正月,尽旃蒙单阏三月,凡三年有奇。

huì ā yù ěr bā lǐ bā tè lǎ shùn zōng cì zǐ wǔ zōng mǔ dì yě

现代白话:讳阿裕你巴里巴特喇,顺宗次子,武宗母弟也。

zhì yuán èr shí èr nián sān yuè bǐng zǐ shēng

这句话大意是:至元二十二年三月丙子生。

dà dé jiǔ nián yǔ tài hòu chū jū huái zhōu

这句话大意是:大德九年与太后出居怀州。

shí yī nián zhēng yuè chéng zōng bēng dì yǔ tài hòu rù dà dū píng nèi nán qiǎn shǐ yíng wǔ zōng

这句话大意是:十一年正月成宗崩,帝与太后入大都,平内难,遣使迎武宗。

wǔ zōng zhì shàng dōu dì yǔ tài hòu wǎng huì zhī

这句话大意是:武宗至上都,帝与太后往会之。

wǔ zōng jí wèi zhào lì dì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:武宗即位,诏立帝为皇太子。

huáng qìng yuán nián

这句话大意是:◎皇庆元年。

chūn zhēng yuè gēng zǐ dì yù yù shǐ dài fū tǎ sī bù hā yuē fán dà chén bù fǎ qīng děng hé zòu wù bì

这句话大意是:春,正月,庚子,帝谕御史大夫塔斯布哈曰:“凡大臣不法,卿等劾奏勿避。

guǐ mǎo chì zhū sēng fàn jiān dào zhà wěi dòu sòng réng lìng yǒu sī zhuān zhì zhī

这句话大意是:癸卯,敕:“诸僧犯奸盗、诈伪、斗讼,仍令有司专治之。

wù wǔ zhì zhū wáng shè wáng fù liù yuán qí cì shè guān sì yuán

这句话大意是:戊午,制诸王设王傅六员,其次设官四员。

rén xū shēng guó shǐ yuàn zhì cóng yī pǐn

这句话大意是:壬戌,升国史院秩从一品。

dì yù shěng chén yuē hàn lín jí xián rú chén zhèn zì xuǎn yòng rǔ děng wú zhé nǐ jìn

现代白话:帝谕省臣曰:“翰林、集贤儒臣,朕自选用,你等毋辄拟进。

rén yán yù shǐ tái rèn zhòng zhèn wèi guó shǐ yuàn yóu zhòng

这句话大意是:人言御史台任重,朕谓国史院尤重;。

yù shǐ tái shì yī shí gōng lùn guó shǐ yuàn shí wàn shì gōng lùn yě

这句话大意是:御史台是一时公论,国史院实万世公论也。

dì cháng mìng dào shì wèi jiào shì jìn shì fēn qí suǒ yòng jīn bì dào shì sòng zhī yù shǐ tái

这句话大意是:帝尝命道士为醮事,近侍分其所用金币,道士讼之御史台。

jìn shì zèn dào shì yú dì dāng shā zhě liù rén

这句话大意是:近侍谮道士于帝,当杀者六人。

zhōng chéng zhāng guī lì biàn dào shì wú sǐ zuì dì nù yuē rǔ yǐ tái gāng xié wǒ yé

现代白话:中丞张珪力辨道士无死罪,帝怒曰:“你以台纲胁我耶?

guī yuē yù shǐ tái bì xià zhī tái zé tái gāng nǎi bì xià zhī gāng yě bì xià nài hé yù zì huài qí gāng hu

这句话大意是:”珪曰:“御史台陛下之台,则台纲乃陛下之纲也,陛下奈何欲自坏其纲吗?

dì nù wèi jiě gù zuǒ yòu fú chū

这句话大意是:”帝怒未解,顾左右扶出。

míng rì guī fù jiàn yuē bì xià bì yù yòng zèn yán shā wú zuì chén qǐng xiān sǐ

这句话大意是:明日,珪复谏曰:“陛下必欲用谮言杀无罪,臣请先死。

dì wèi kuān dào shì zuì qīn jiě yī yǐ cì guī

这句话大意是:”帝为宽道士罪,亲解衣以赐珪。

jì ér dì yǔ jìn chén yuē zhāng zhōng chéng nǎi zhāng zhōng chén fēi guān zhōng chéng yě

这句话大意是:既而帝语近臣曰:’张中丞乃张忠臣,非官中丞也。

zhào wèi zhī yuē zhèn yù hòu cì qīng fēi wú bǎo yù rú fēi qīng xīn hé

这句话大意是:”召慰之曰:“朕欲厚赐卿,非无宝玉,如非卿心何!

yīn yǐ yù jīn shì miàn é gāng guī huái yuē zhèn zé zhī suǒ cún zhèn xīn zhī suǒ cún yě qí fú yīng wù shī

这句话大意是:”因以御巾拭面额,纲珪怀曰:“朕泽之所存,朕心之所存也,其服膺勿失。

èr yuè dīng mǎo shuò xǐ dà dū lù xué suǒ zhì zhōu xuān wáng shí gǔ yú guó zǐ jiàn

这句话大意是:二月,丁卯朔,徙大都路学所置周宣王石鼓于国子监。

yān jīng zhī shǐ píng yě xuān fǔ shǐ wáng jí yǐ jīn shū mì yuàn wèi xuān shèng miào chūn qiū lǜ zhū shēng xíng shì cài lǐ réng qǔ shí gǔ liè wǔ xià

这句话大意是:燕京之始平也,宣抚使王楫以金枢密院为宣圣庙,春秋率诸生行释菜礼,仍取石鼓列庑下。

jí guó zǐ jiàn lì yǐ qí miào wèi dà dū lù xué

这句话大意是:及国子监立,以其庙为大都路学。

zhì shì fù xǐ shí gǔ yú guó zǐ jiàn

这句话大意是:至是复徙石鼓于国子监。

xīn wèi gǎi ān xī lù wèi fèng yuán lù jí zhōu lù wèi jí ān lù

这句话大意是:辛未,改安西路为奉元路,吉州路为吉安路。

rén shēn yǐ bà zhōu wén ān xiàn tún tián shuǐ huàn qiǎn guān shū jué zhī

这句话大意是:壬申,以霸州文安县屯田水患,遣官疏决之。

jiǎ xū zhì dìng fēng zèng míng jué děng jí

这句话大意是:甲戌,制定封赠名爵等级。

gǎi hé lín shěng wèi lǐng běi shěng

这句话大意是:改和林省为岭北省。

cì jìn wáng yī sū tè mù ěr jí shì zǔ zhū huáng zǐ děng mín hù yǒu chà shǐ shí qí suì fù

现代白话:赐晋王伊苏特穆你及世祖诸皇子等民户有差,使食其岁赋。

jǐ mǎo bā bǎi xí fù xiàn xùn xiàng èr

这句话大意是:己卯,八百媳妇献驯象二。

gēng yín chì lǐng běi shěng zhèn quē shí liú mín

这句话大意是:庚寅,敕岭北省赈阙食流民;。

liǎng huái mín zhǒng huāng tián zhě rú lì nà shuì

这句话大意是:两淮民种荒田者,如例纳税。

zhèn tōng kuò zhōu jī

这句话大意是:赈通、漷州饥。

zhào miǎn lì xué xiào

这句话大意是:诏勉励学校。

yǐ guó zǐ jiàn yú jí yán shēng jiān chéng wú chéng wèi sī yè yǔ qí lǚ qiān tóng rì bìng mìng shí hào dé rén

这句话大意是:以国子监虞集言,升监丞吴澄为司业,与齐履谦同日并命,时号得人。

chéng yòng chéng hào xué xiào zòu shū hú ān guó liù xué jiào fǎ zhū xī xué xiào gòng jǔ sī yì yuē zhī wèi jiào fǎ sì tiáo yī yuē jīng xué èr yuē xíng shí sān yuē wén yì sì yuē zhì shì

这句话大意是:澄用程颢《学校奏疏》,胡安国《六学教法》,朱熹《学校贡举私议》,约之为教法四条:一曰经学,二曰行实,三曰文艺,四曰治事。

wèi jí xíng ér lǚ qiān yǐ qiān qù

这句话大意是:未及行而履谦以迁去。

chéng yì yí bìng guī zhū shēng yǒu bù yè gào ér cóng zhī nán zhě é bài jí xián zhí xué shì shòu fèng yì dài fū bǐ chéng yì zhì jīng shī jí zhēn zhōu jí zuò ér hái xué zhì shāo wéi zhī fèi

这句话大意是:澄亦移病归,诸生有不谒告而从之南者,俄拜集贤直学士,授奉议大夫,俾乘驿至京师,及真州,疾作而还,学制稍为之废。

sān yuè dīng yǒu shuò ba zhū wáng dà chén sī dì yíng shàn

这句话大意是:三月,丁酉朔,罢诸王、大臣私第营缮。

jǐ hài yǐ shēng rì wèi tiān shòu jié

这句话大意是:己亥,以生日为天寿节。

wù shēn yǐ qián hé nán xíng shěng píng zhāng zhèng shì dá shí hā yā wèi yù shǐ dài fū

这句话大意是:戊申,以前河南行省平章政事达实哈雅为御史大夫。

gēng shēn jiǎn tài dà míng gōng xìng shèng gōng sù wèi

这句话大意是:庚申,简汰大明宫、兴圣宫宿卫。

jiǎ zǐ qiǎn hù bù shàng shū mǎ ěr jīng lǐ hé nán tún tián

现代白话:甲子,遣户部尚书玛你经理河南屯田。

yǐ chǒu mìng hé nán shěng jiàn gù chéng xiàng ā zhū cí táng

这句话大意是:乙丑,命河南省建故丞相阿珠祠堂。

chū dì yuán rì lín cháo wèi zhōng shū shěng chén yuē biàn shěng wáng yòu chéng kě jí zhào zhī

这句话大意是:初,帝元日临朝,谓中书省臣曰:“汴省王右丞可即召之。

zhì shì yuē zhì zhào jiàn wèi láo tè bài jí xián dà xué shì

这句话大意是:”至是约至,召见,慰劳,特拜集贤大学士。

yuē shǒu yán hé nán xíng shěng chéng xiàng bù lín jí dài xūn fá jiù chén bù yí jiǔ wài

这句话大意是:约首言:“河南行省丞相布琳吉岱,勋阀旧臣,不宜久外。

zhào zhì fēng hé nán wáng

这句话大意是:”召至,封河南王。

yuē yòu shū jiàn guó zǐ bó shì yáo dēng sūn yìng fèng hàn lín wén zì jiē xī sī chéng dū rú shì yáng jìng qǐng qǐ fù zhōng shān zhī fǔ zhì shì fǔ wéi liáng qián shàng shū cān yì li yuán yòu sī yuán wài láng cáo yuán yòng jiē chú zhuó yǒu chà

这句话大意是:约又疏荐国子博士姚登孙、应奉翰林文字揭傒斯、成都儒士杨静,请起复中山知府致仕辅惟良、前尚书参议李源、右司员外郎曹元用,皆除擢有差。

xià sì yuè dīng mǎo jiǎn tài kòng hè huán běn jí

这句话大意是:夏,四月,丁卯,简汰控鹤还本籍。

yǐ dōu shuǐ jiān lì dà sī nóng sì

这句话大意是:以都水监隶大司农寺。

gēng wǔ mìng zhè dōng dōu yuán shuài zhèng yòu tóng zhè jiāng jūn guān jiào liàn shuǐ jūn

这句话大意是:庚午,命浙东都元帅郑祐同浙江军官教练水军。

xīn wèi gěi chāo wàn dìng xiū xiāng shān yǒng ān sì

这句话大意是:辛未,给钞万锭修香山永安寺。

guǐ yǒu dì rú shàng dōu

这句话大意是:癸酉,帝如上都。

gēng yín tài bái jīng tiān

这句话大意是:庚寅,太白经天。

wǔ yuè bǐng shēn shuò yǐ zhōng shū píng zhāng hā kè sǎn wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng jiāng zhè xíng shěng píng zhāng zhāng lǜ wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:五月,丙申朔,以中书平章哈克繖为中书左丞相,江浙行省平章章律为中书平章政事。

rén yín gǎi hé lín lù wèi hé níng lù

这句话大意是:壬寅,改和林路为和宁路。

zhū wáng tuō kè sī hā mì shí yǐ nóng shí chū liè rǎo mín chì jìn zhǐ zhī zì jīn shí yuè fāng xǔ chū liè

这句话大意是:诸王托克斯哈密实以农时出猎扰民,敕禁止之,自今十月方许出猎。

liù yuè yǐ chǒu shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:六月,乙丑朔,日有食之。

dīng mǎo tiān yù máo

这句话大意是:丁卯,天雨毛。

jǐ sì chì li mèng bó xuǎn zhōng wài cái xué zhī shì rèn hàn lín

这句话大意是:己巳,敕李孟博选中外才学之士任翰林。

dīng hài chì ba fēng zèng jiè zuǒ yòu shǒu fǎ dù qín zhí yè wù wàng jiǎo xìng jiā guān

这句话大意是:丁亥,敕罢封赠,诫左右守法度,勤职业,勿妄侥幸加官。

shí fēng bài fán duō qún chén wú gōng ér shòu gōng wáng zhī jué zhě qián hòu xiāng jì gù yǒu shì chì

这句话大意是:时封拜繁多,群臣无功而受公王之爵者,前后相继,故有是敕。

qiū qī yuè bǐng wǔ shēng dà sī nóng zhì cóng yī pǐn

这句话大意是:秋,七月,丙午,升大司农秩从一品。

dì yù sī nóng yuē nóng sāng yī shí zhī běn rǔ děng jǔ ān zhī nóng shì zhě yòng zhī

现代白话:帝谕司农曰:“农桑衣食之本,你等举谙知农事者用之。

zhōng shū cān zhī zhèng shì gǔ jūn yǐ bìng qǐng gào cì chāo gěi ān chē huán xiāng

这句话大意是:中书参知政事贾钧以病请告,赐钞,给安车还乡。

bā yuè jǐ mǎo yǐ lì bù shàng shū xǔ shī jìng wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:八月,己卯,以吏部尚书许师敬为中书参知政事。

gēng chén dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:庚辰,帝至自上都。

xīn mǎo chì yún nán shěng yòu chéng ā gù dài děng lǜ měng gǔ bīng cóng yún nán wáng tǎo bā bǎi xí fù

这句话大意是:辛卯,敕云南省右丞阿固岱等,率蒙古兵从云南王讨八百媳妇。

yǐ zhāng guī wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:以张珪为枢密副使。

jiù zhì zhōng zhōu jūn shì zhèn jiāng nán shěng yú lǐng yǐ shù lǜ èr nián ér dài zāo fàn zhàng lì shí wú yī hái

这句话大意是:旧制,中州军士镇江南省,逾岭以戍,率二年而代,遭犯瘴疠,十无一还。

guī yuē shì tú zhì zhī sǐ dì ěr qǐng zhūn zhì jìn biān

这句话大意是:珪曰:“是徒置之死地耳,请屯置近边。

qí lǐng biǎo yào hài yīn qí tǔ rén yǐ shù qián sǐ zhě guān gěi huì chuán huán jiā

这句话大意是:其岭表要害,因其土人以戍,前死者,官给槥传还家。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

huī zhèng yuàn shǐ shí lēi men qǐng yǐ hóng chéng jūn lì xìng shèng gōng ér jǐ lǐng zhī yǐ shàng zhǐ yí wén shū mì yuàn zhòng kǒng jù chéng mìng zhāng guī yuē huī zhèng yǒu zuǒ yòu dōu wèi liǎng jūn zú bèi gōng yì yòu yù cǐ jiāng hé wéi

这句话大意是:徽政院使实勒们,请以洪城军隶兴圣宫而己领之,以上旨移文枢密院,众恐惧承命,张珪曰:“徽政有左右都卫两军,足备工役,又欲此将何为?

yīn bù shǔ shì de qǐn

这句话大意是:因不署,事得寝。

shí lēi men yóu shì yuàn guī

这句话大意是:实勒们由是怨珪。

shì yuè bīn zhōu hàn jīng xiàn shuǐ zhèn zhī

这句话大意是:是月,滨州旱,泾县水,赈之。

jiǔ yuè dīng yǒu zēng jiāng zhè hǎi cáo liáng èr shí wàn dàn

这句话大意是:九月,丁酉,增江浙海漕粮二十万石。

wù xū ba zhēng bā bǎi xí fù dà xiǎo chè lǐ mán yǐ xǐ shū zhāo yù zhī

这句话大意是:戊戌,罢征八百媳妇、大小彻里蛮,以玺书招谕之;。

xún xiàn xùn xiàng jí fāng wù

这句话大意是:寻献驯象及方物。

jiǎ chén yǐ cān yì zhōng shū shěng shì ā bù hā yā wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:甲辰,以参议中书省事阿布哈雅为参知政事。

rén xū qióng zhōu lí zéi xiào jù qiǎn guān zhāo yù

这句话大意是:壬戌,琼州黎贼啸聚,遣官招谕。

dōng shí yuè jiǎ zǐ yǒu shì yú tài miào

这句话大意是:冬,十月,甲子,有事于太庙。

yún nán xíng shěng yòu chéng suǒ lēi jì ěr wēi yǒu zuì guó shī qǐng shì zhī dì chì zhī yuē sēng rén yi sòng fó shū lì shì qǐ dāng yǔ yé

现代白话:云南行省右丞索勒济你威有罪,国师请释之,帝斥之曰:“僧人宜诵佛书,吏事岂当与耶!

guǐ wèi yǐ zhōng shū cān zhī zhèng shì chá hǎn wèi píng zhāng zhèng shì shāng yì zhōng shū shěng shì

这句话大意是:癸未,以中书参知政事察罕为平章政事,商议中书省事。

wù zǐ hàn lín xué shì chéng zhǐ yī niǎn qí bù hā děng jìn shùn zōng chéng zōng wǔ zōng shí lù

这句话大意是:戊子,翰林学士承旨伊辇齐布哈等进顺宗、成宗、武宗《实录》。

xīn mǎo shè tiān xià

这句话大意是:辛卯,赦天下。

cì li mèng lù zhōu tián èr shí qǐng

这句话大意是:赐李孟潞州田二十顷。

shí yī yuè jiǎ chén bǔ cāng zhōu qún dào ā shí dá děng qín zhī zhī jiě yǐ xùn

这句话大意是:十一月,甲辰,捕沧州群盗阿实达等,擒之,支解以徇。

bǐng wǔ yù liù bù guān wú gé yuè zhōng shū zòu shì

这句话大意是:丙午,谕六部官毋隔越中书奏事。

gēng shēn zhàn chéng xiàn xī xiàng

这句话大意是:庚申,占城献犀象;。

miǎn guó qiǎn shǐ lái cháo

这句话大意是:缅国遣使来朝。

zhōng shū píng zhāng zhèng shì li mèng qǐng guī zàng qí fù mǔ dì láo jiàn zhī yuē shì qì yi sù hái wù jiǔ liú gū zhèn suǒ wàng

这句话大意是:中书平章政事李孟请归葬其父母,帝劳饯之,曰:“事讫宜速还,勿久留,孤朕所望。

shí èr yuè mèng rù cháo dì dà yuè

这句话大意是:”十二月,孟入朝,帝大悦。

mèng yīn qǐng xiè shì yōu zhào bù yǔn

这句话大意是:孟因请谢事,优诏不允;。

qǐng yì jiān guǐ hài nǎi mìng mèng yǐ píng zhāng zhèng shì yì zhōng shū shěng shì chéng zhǐ hàn lín

这句话大意是:请益坚,癸亥,乃命孟以平章政事议中书省事、承旨翰林。

guǐ yǒu qiǎn shǐ fēn dào jué qiú

这句话大意是:癸酉,遣使分道决囚。

gēng chén zhī shū mì yuàn shì dá shí màn ba

这句话大意是:庚辰,知枢密院事达实曼罢。

yīng fāng qǐng wǎng hé nán hú guǎng kuò qǔ kǒng què zhēn qín dì yǐ rǎo mín bù yǔn

这句话大意是:鹰坊请往河南、湖广括取孔雀、珍禽,帝以扰民,不允。

dīng hài zhōng shū shěng yán zhōng shū zhí zài zǒng qiè gāng wéi bǐ zhě xíng shěng liù bù zhū sī yīng jué bù jué zhě wǎng wǎng zuò yí zī chéng yǐ zhì wén fán shì bì

这句话大意是:丁亥,中书省言:“中书职在总挈纲维,比者行省六部诸司应决不决者,往往作疑咨呈,以致文繁事弊。

zhào tǐ shì zǔ lì zhōng shū chū yì dìng nǐ chéng shì yǐ wén

这句话大意是:”诏体世祖立中书初意,定拟成式以闻。

shì suì yǐ zuǒ sī láng zhōng zhāng sī míng wèi liǎng jiāng yán yùn shǐ suì kè chōng yíng liáo shǔ qǐng shàng zēng shù sī míng tàn yuē yíng suō bù cháng wàn yī yǐ zēng wèi é shì wǒ xī yī jǐ zhī róng yí bǎi shì zhī hài yě

这句话大意是:是岁,以左司郎中张思明为两江盐运使,岁课充赢,僚属请上增数,思明叹曰:“赢缩不常,万一以增为额,是我希一己之荣,遗百世之害也。

yǐ liáng céng wèi xiān cháo jiù chén tè qǐ zhāo wén guǎn dà xué shì

这句话大意是:以梁曾为先朝旧臣,特起昭文馆大学士。

zēng lèi zhāng qǐ zhì shì bù yǔn

这句话大意是:曾累章乞致仕,不允。

fù qǐ wèi jí xián shì jiǎng xué shì guó yǒu dà zhèng bì mìng yǔ zhū lǎo yì zhī

这句话大意是:复起为集贤侍讲学士,国有大政,必命与诸老议之。

qián hàn lín xué shì chéng zhǐ yáo suì zú shì yuē wén

这句话大意是:前翰林学士承旨姚燧卒,谥曰文。

suì shǎo xué yú xǔ héng qí wéi wén zōng hán yù

这句话大意是:燧少学于许衡,其为文宗韩愈。

héng shǎng qí cí qiě jiè zhī yuē gōng shǐ wèi wù yǐ dài dào yě shǐ dào de zhī yì jiāng dài zhī

这句话大意是:衡赏其辞,且戒之曰:“弓矢为物,以待盗也,使盗得之,亦将待之。

wén zhāng gù fā wén shì zǐ zhī lì qì rán xiān yǒu néng yī shì zhī míng jiāng hé yǐ yìng rén zhī jiàn yì zhě zāi

现代白话:文章固发闻士子之利器,然先有能一世之名,将凭什么应人之见役者啊!

fēi qí rén ér yǔ zhī yǔ fēi qí rén ér jù zhī jūn zuì yě fēi zhōu shēn rù shì zhī dào yě

这句话大意是:非其人而与之与非其人而拒之,钧罪也,非周身入世之道也。

suì zì shì fǎn gōng shí jiàn wèi shì míng rú

这句话大意是:”燧自是反躬实践,为世名儒。

dāng shì zhēng qiú qí wén cí wú yì měi gāo lí chén wáng yù qiú suì shī wén suì bù yǔ fèng zhào nǎi yǔ zhī

这句话大意是:当世争求其文,词无溢美,高丽沈王欲求燧诗文,燧不与,奉诏乃与之。

wáng zèng xiè bì bó jīn yù míng huà wǔ shí fěi suì jí shí fēn sǎn yú rén yī wú suǒ qǔ

这句话大意是:王赠谢币帛、金玉、名画五十篚,燧即时分散于人,一无所取。

huò wèn zhī

这句话大意是:或问之。

suì yuē bǐ fān bāng xiǎo guó wéi yǐ huò lì wéi zhòng wú néng qīng zhī shǐ zhī dà cháo bù yǐ shì wéi yì

现代白话:燧曰:“彼籓邦小国,唯以货利为重,我能轻之,使知大朝不以是为意。

qí qì shí guò rén lèi rú cǐ

这句话大意是:”其器识过人类如此。

huáng qìng èr nián

这句话大意是:◎皇庆二年。

chūn zhēng yuè dīng wèi yǐ tài fǔ qīng tú hū lǔ wèi zhōng shū yòu chéng xiàng

这句话大意是:春,正月,丁未,以太府卿图呼鲁为中书右丞相;。

shí tè men dé ěr yǐ bìng qù zhí gù yǐ tú hū lǔ dài zhī

现代白话:时特们德你以病去职,故以图呼鲁代之。

shū mì fù shǐ zhāng guī wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì yǐ dài li mèng yě

这句话大意是:枢密副使张珪为中书平章政事,以代李孟也。

jǐ wèi zhì liáo yáng xíng shěng rú xué tí jǔ sī

这句话大意是:己未,置辽阳行省儒学提举司。

zhào hé nán xíng shěng yòu chéng hǎo tiān tǐng wèi yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:召河南行省右丞郝天挺为御史中丞。

tiān tǐng rù jiàn shǒu chén jì gāng zhī yào yǐ liè wèi yù yuē yù shǐ zhí zài jī jiān yóu yīng yáng yān

现代白话:天挺入见,首陈纪纲之要,以猎为喻,曰:“御史职在击奸,犹鹰扬呢。

qín zhī ruò zhě yì huò yě qí lì dà zhě bì jiè rén lì

这句话大意是:禽之弱者易获也,其力大者必借人力;。

bù rán bù wéi shī qí qián qín réng huò yǒu shāng yīng zhī huàn yǐ

现代白话:不然,不惟失其前禽,仍或有伤鹰之患了。

dì jiā qí yán

这句话大意是:”帝嘉其言。

èr yuè rén xū gǎi diǎn nèi yuàn wèi zhōng zhèng yuàn

这句话大意是:二月,壬戌,改典内院为中政院。

zhì zhèng èr pǐn

这句话大意是:秩正二品。

jǐ mǎo miǎn zhēng yì dōu jī mín suǒ dài guān liáng èr shí wàn dàn

这句话大意是:己卯,免征益都饥民所贷官粮二十万石。

gè sì xiū fó shì rì yòng yáng jiǔ qiān sì bǎi sì shí chì zūn jiù zhì yì yǐ shū shí

这句话大意是:各寺修佛事,日用羊九千四百四十,敕遵旧制,易以蔬食。

mìng zhāng guī gāng lǐng guó zǐ xué

这句话大意是:命张珪纲领国子学。

xīn sì zhào yǐ qián liáng zào zuò sù sòng děng shì xī guī yǒu sī yǐ qīng zhōng shū zhī wu

这句话大意是:辛巳,诏以钱粮、造作、诉讼等事悉归有司,以清中书之务;。

cóng zhāng guī zhī qǐng yě

这句话大意是:从张珪之请也。

dīng hài chì wài rèn guān yīng yǒu gōng tián ér wú zhě jiē yǐ zhì yuán chāo gěi zhī

这句话大意是:丁亥,敕:“外任官应有公田而无者,皆以至元钞给之。

gōng dé shǐ cè lín qìn děng yǐ fó shì zòu shì zhòng qiú bù yǔn

这句话大意是:功德使策琳沁等以佛事奏释重囚,不允。

dì yù zuǒ yòu yuē huí huí yǐ bǎo yù zhōu yú guān

这句话大意是:帝谕左右曰:“回回以宝玉鬻于官。

zhèn sī cǐ wù hé zú wèi bǎo wéi shàn rén nǎi kě wèi bǎo

这句话大意是:朕思此物何足为宝,惟善人乃可为宝。

shàn rén yòng zé bǎi xìng ān cí guó jiā suǒ yí bǎo yě

这句话大意是:善人用则百姓安,兹国家所宜宝也。

sān yuè bǐng wǔ cè lì huáng hòu hóng jí li shì

这句话大意是:三月,丙午,册立皇后鸿吉哩氏。

rén zǐ tú hū lǔ yán chén děng zhí zhuān xiè lǐ qù qiū zhì chūn kàng hàn mín jiān fá shí ér yòu yǔn shuāng yù máo tiān wén shì biàn jiē yóu chén děng bù néng xuān shàng ēn zé zhì cí zāi yì qǐ chù chén děng yǐ dá tiān qiǎn

这句话大意是:壬子,图呼鲁言:“臣等职专燮理,去秋至春亢旱,民间乏食,而又陨霜雨毛,天文示变,皆由臣等不能宣上恩泽,致兹灾异,乞黜臣等以答天谴。

dì yuē shì qǐ guān rǔ qí wù fù yán

现代白话:”帝曰:“事岂关你,其勿复言。

jiào fāng shǐ cáo yào zhū de xìng mìng wèi lǐ bù shàng shū

这句话大意是:教坊使曹耀珠得幸,命为礼部尚书。

zhāng guī jiàn yuē líng rén wèi dà zōng bó hé yǐ shì hòu shì

现代白话:张珪谏曰:“伶人为大宗伯,凭什么示后世?

dì yuē gū tīng qí zhì bù ér qù zhī

这句话大意是:”帝曰:“姑听其至部而去之。

guī lì yán bù kě nǎi zhǐ

这句话大意是:”珪力言不可,乃止。

huáng tài hòu mìng yǐ tè men dé ěr wèi tài shī yǐ wàn hù bó shí cān zhī xíng shěng zhèng shì

现代白话:皇太后命以特们德你为太师,以万户博实参知行省政事。

zhāng guī yán yú dì yuē tài shī fǔ shàng dào dé tè men dé ěr fēi qí rén

现代白话:张珪言于帝曰:“太师辅上道德,特们德你非其人。

wàn hù wú gōng bù dé wèi wài zhí zhèng

这句话大意是:万户无功,不得为外执政。

dì rán zhī

这句话大意是:”帝然之。

tài hòu wén ér nù shén yú shì shí lēi men zhī zèn de xíng

这句话大意是:太后闻而怒甚,于是实勒们之谮得行。

yù shǐ zhōng chéng hǎo guān tǐng shàng shū lùn shí zhèng qí lüè yuē xiān dì jí wèi zhī chū dà shì fāng dìng gù yú zuǒ yòu sān wǔ yǒu gōng zhī rén jué zhī tài gāo suì shǐ jìn xìng zhī chén yīn ér xiāng xí wáng gōng shī bǎo jiē jì yú cháo

这句话大意是:御史中丞郝关挺上疏论时政,其略曰:“先帝即位之初,大事方定,故于左右三五有功之人,爵之太高,遂使近幸之臣,因而相袭,王公师保,接迹于朝。

bǐ zhě suī lìng cái ba céng wèi jīng suì yòu fù fēn rán

这句话大意是:比者虽令裁罢,曾未经岁,又复纷然。

xī rén yǒu yán fú zhī bù zhōng shēn zhī zāi yě

这句话大意是:昔人有言:‘服之不衷,身之灾也’。

shì zé cháo tíng míng qì zhòng zé shēng dǒu zhī lù zú yǐ gǔ wǔ háo jié làn zé rì bài qīng xiàng ér rén bù quàn yǐ

现代白话:是则朝廷名器重,则升斗之禄足以鼓舞豪杰,滥则日拜卿相而人不劝了。

yòu yán guó chū shè guān zài nèi xū sān shí yuè zài wài xū sān zhōu suì kǎo qí diàn zuì yǐ wéi chù zhì

这句话大意是:又言:“国初设官,在内须三十月,在外须三周岁,考其殿最以为黜陟。

bǐ zhě shěng yuàn tái bù zhī chén jiǔ zhě yī èr suì shǎo zhě sān wǔ yuè shén yǒu xún rì zhī jiān ér lǚ qiān shù yì zhě bēn zǒu wǎng lái zhī bù xiá hé xiá xuān fēng bù huà cān lǐ jī wù zāi

现代白话:比者省院台部之臣,久者一二岁,少者三五月,甚有旬日之间而屡迁数易者,奔走往来之不暇,何暇宣风布化,参理机务啊!

qǐng zì jīn wéi dà chén kě jí lín xuǎn shòu qí yú nèi wài dà xiǎo guān shǔ bì hòu rèn mǎn fāng xǔ chāo qiān yǐ miǎn cháo chú xī gǎi qǐ xìng zhǎng jiān zhī bì

这句话大意是:请自今,惟大臣可急遴选授,其馀内外大小官属,必候任满方许超迁,以免朝除夕改,启幸长奸之弊。

xún chū wèi hǎi nán xíng shěng píng zhāng

这句话大意是:寻出为海南行省平章。

shí hé nán wáng bù lín jì dá wèi chéng xiàng dài yǐ shī lǐ yóu shì zhèng huà dà xíng

这句话大意是:时河南王布琳济达为丞相,待以师礼,由是政化大行。

wèi jǐ zú shì wén dìng

这句话大意是:未几卒,谥文定。

bǐng chén dì yǐ kàng hàn jì jiǔ yú gōng zhōng fén xiāng mò dǎo qiǎn guān fēn dǎo zhū cí

这句话大意是:丙辰,帝以亢旱既久,于宫中焚香默祷,遣官分祷诸祠。

zhào dūn yù quàn kè nóng sāng

这句话大意是:诏敦谕劝课农桑。

xià sì yuè yǐ hài dì rú shàng dōu

这句话大意是:夏,四月,乙亥,帝如上都。

bǐng zǐ gāo lí guó wáng wáng zhāng cí wèi yǐ qí shì zǐ wáng dào wèi zhēng dōng xíng shěng zuǒ chéng xiàng fēng gāo lí guó wáng

这句话大意是:丙子,高丽国王王璋辞位,以其世子王焘为征东行省左丞相,封高丽国王。

shí cháo tíng yù zhāng guī guó zhāng wú yǐ wéi cí qǐng chuán wèi yú qí zi

这句话大意是:时朝廷欲璋归国,璋无以为词,请传位于其子。

jiǎ shēn zhào lín xuǎn xián shì zuǎn xiū guó shǐ

这句话大意是:甲申,诏遴选贤士,纂修国史。

yǐ yǒu yù shǐ tái yán fù rén yín yuán tè zhǐ làn shòu guān jué

这句话大意是:乙酉,御史台言:“富人夤缘特旨,滥受官爵;。

huī zhèng xuān huī yòng rén lǜ duō zuì fèi zhī liú

这句话大意是:徽政、宣徽用人,率多罪废之流;。

nèi shì tuō wèi pín fá hù zòu ēn shǎng

这句话大意是:内侍托为贫乏,互奏恩赏。

ér xī sēng yǐ zuò fó shì zhī gù lèi shì zhòng qiú

这句话大意是:而西僧以作佛事之故,累释重囚。

wài rèn zhī guān shēn fàn xíng xiàn zhé yíng qiú nèi zhǐ yǐ miǎn zuì

这句话大意是:外任之官,身犯刑宪,辄营求内旨以免罪。

zhū wáng fù mǎ sì guàn tǔ tián měi suì zhēng zū rǎo mín yóu shén

这句话大意是:诸王、驸马、寺观土田每岁征租,扰民尤甚。

qǐng xī gé qí bì

这句话大意是:请悉革其弊。

zhì kě

这句话大意是:”制可。

zhēn dìng bǎo dìng dà níng lù jī bìng miǎn jīn nián tián zū zhī sān

这句话大意是:真定、保定、大宁路饥,并免今年田租之三。

ān nán guó gòng fāng wù

这句话大意是:安南国贡方物。

wǔ yuè zhōng shū píng zhāng zhèng shì zhāng guī ba

这句话大意是:五月,中书平章政事张珪罢。

shí tài hòu duō chǒng xìng è zhāng guī chí zhèng xìng chén shí lēi men děng yóu jí zhī yǐ dì yù zhī hòu wèi gǎn jù fā

这句话大意是:时太后多宠幸,恶张珪持正,幸臣实勒们等尤嫉之,以帝遇之厚,未敢遽发。

zhì shì dì yóu jū yōng xún shàng dōu nǎi yǐ zhōng zhǐ zhào guī zhì gōng mén xià shù yǐ wéi yì zhǐ zhī zuì zhàng zhī

这句话大意是:至是帝由居庸巡上都,乃以中旨召珪,至宫门下,数以违懿旨之罪,杖之。

guī chuàng shén yú guī jīng shī míng rì chū guó mén

这句话大意是:珪创甚,舆归京师,明日出国门。

guī zi jǐng yuán zhǎng fú xǐ bù dé yī rì qù sù wèi zhì shì yǐ fù bìng dǔ gào jù guī

这句话大意是:珪子景元掌符玺,不得一日去宿卫,至是以父病笃告,遽归。

dì jīng yuē zhèn lái shí qīng fù wú bìng

这句话大意是:帝惊曰:“朕来时,卿父无病。

jǐng yuán dùn shǒu tì qì bù gǎn yán

这句话大意是:”景元顿首涕泣不敢言。

dì bù yì qiǎn rén cì guī jiǔ suì bài dà sī tú

这句话大意是:帝不怿,遣人赐珪酒,遂拜大司徒。

guī xiè bìng jiā jū

这句话大意是:珪谢病家居。

xīn chǒu yǐ zhōng shū yòu chéng zhé bó dōu lā wèi píng zhāng zhèng shì zuǒ chéng ba lǎ tuō yīn wèi yòu chéng cān zhī zhèng shì ā bù hā yā wèi zuǒ chéng cān yì zhōng shū shěng shì tú lǔ hā tè mù ěr wèi cān zhī zhèng shì

现代白话:辛丑,以中书右丞哲伯都拉为平章政事,左丞巴喇托音为右丞,参知政事阿布哈雅为左丞,参议中书省事图鲁哈特穆你为参知政事。

shùn dé jì níng jī yuán zhōu shuǐ zhèn zhī

这句话大意是:顺德、冀宁饥,原州水,赈之。

liù yuè jǐ wèi jīng shī dì zhèn

这句话大意是:六月,己未,京师地震。

guǐ hài tú hū lǔ děng yǐ zāi yì qǐ cì fàng chù bù yǔn

这句话大意是:癸亥,图呼鲁等以灾异乞赐放黜,不允。

bǐng yín jīng shī de yòu zhèn

这句话大意是:丙寅,京师地又震。

jǐ mǎo hé dōng lián fǎng shǐ zhào jiǎn qǐng xuǎn fāng zhèng bó qià zhī shì rèn hàn lín shì dú xué shì jiǎng míng zhì dào yǐ guǎng shèng tīng cóng zhī

这句话大意是:己卯,河东廉访使赵简,请选方正博洽之士任翰林侍读学士,讲明治道以广圣听,从之。

yù shǐ tái yán bǐ nián lián fǎng sī duō bù xī xīn fèng zhí yi lìng jiān chá yù shǐ jiǎn hé míng shí ér chù zhì zhī

这句话大意是:御史台言:“比年廉访司多不悉心奉职,宜令监察御史检核名实而黜陟之。

guǎng hǎi jí gān sù yún nán de yuǎn qiān diào zhě dàn wù kěn wǎng qǐng jīn hòu jiā yī děng guān zhī

这句话大意是:广海及甘肃、云南地远,迁调者惮勿肯往,请今后加一等官之。

zhì kě

这句话大意是:”制可。

rén wǔ mìng jiān chá yù shǐ jiǎn chá jiān xué guān kǎo qí diàn zuì

这句话大意是:壬午,命监察御史检察监学官,考其殿最。

jiǎ shēn jiàn chóng wén gé yú guó zǐ jiàn

这句话大意是:甲申,建崇文阁于国子监。

yǐ sòng rú zhōu dūn yí chéng hào chéng yí zhāng zài shào yōng sī mǎ guāng zhū xī zhāng shì lǚ zǔ qiān jí gù zhōng shū zuǒ chéng xǔ héng cóng sì kǒng zi miào tíng

这句话大意是:以宋儒周敦颐、程颢、程颐、张载、邵雍、司马光、朱熹、张栻、吕祖谦及故中书左丞许衡从祀孔子庙廷。

hé jué chén bó huī zhōu jí kāi fēng zhī chén liú xiàn yán mín tián lú

这句话大意是:河决陈、亳、睢州及开封之陈留县,沿民田庐。

xiān shì mìng guān méi hé xiāng shì shàng zhì hé zhī yì ér jìng wèi shī xíng gù yǒu cǐ huàn

这句话大意是:先是命官没河相视,上治河之议而竟未施行,故有此患。

qiū qī yuè guǐ sì yǐ zuò fó shì shì qiú tú èr shí jiǔ rén

这句话大意是:秋,七月,癸巳,以作佛事,释囚徒二十九人。

jiǎ wǔ zhì què chá pī yàn suǒ bìng chá tián jú guān

这句话大意是:甲午,置榷茶批验所并茶田局官。

gēng zǐ lì cháng qiū sì zhǎng wǔ zōng huáng hòu gōng zhèng

这句话大意是:庚子,立长秋寺,掌武宗皇后宫政。

rén yín jīng shī dì zhèn

这句话大意是:壬寅,京师地震。

jǐ yǒu gǎi huái dōng huái xī dào xuān wèi sī wèi huái dōng xuān wèi sī yǐ huái xi sān lù lì hé nán shěng

这句话大意是:己酉,改淮东、淮西道宣慰司为淮东宣慰司,以淮西三路隶河南省。

chì shǒu lìng quàn kè nóng sāng qín zhě shēng qiān dài zhě chù jiàng

这句话大意是:敕:“守令劝课农桑,勤者升迁,怠者黜降。

zhe wèi lìng

这句话大意是:著为令。

dīng sì tài bái jīng tiān

这句话大意是:丁巳,太白经天。

bā yuè wù wǔ shuò yáng zhōu lù chóng míng zhōu dà fēng hǎi cháo fàn yì piào méi mín jū

这句话大意是:八月,戊午朔,扬州路崇明州大风,海潮泛溢,漂没民居。

dīng mǎo dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:丁卯,帝至自上都。

gēng wǔ yǐ shì yù shǐ xuē jū jìng wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:庚午,以侍御史薛居敬为中书参知政事。

jiǔ yuè guǐ sì yǐ xuān huī yuàn shǐ è lēi zhé zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:九月,癸巳,以宣徽院使鄂勒哲知枢密院事。

wù shēn chì zhèn jiāng lù jiàn yín shān sì wù xǐ sì páng yíng zhǒng

这句话大意是:戊申,敕镇江路建银山寺,勿徙寺旁茔冢。

jīng shī dà hàn

这句话大意是:京师大旱。

dì wèn mǐ zāi zhī dào hàn lín xué shì chéng zhǐ chéng jù fū jǔ sāng lín liù shì yǐ duì wǔ shí zǎi yì

这句话大意是:帝问弭灾之道,翰林学士承旨程钜夫举桑林六事以对,忤时宰意。

dì qiǎn jìn shì cì shàng zūn láo zhī yuē zhōng shū jí yì wéi qīng suǒ yán shén dāng hòu lín shì qí jí yán zhī

这句话大意是:帝遣近侍赐上尊劳之曰:“中书集议,惟卿所言甚当,后临事其极言之。

shǎn xī xíng tái zhì shū shì yù shǐ yù chí dé chéng yì shàng yán xī sēng zuò fó shì shū fàng zuì qiú yǐ wéi qí fú

这句话大意是:陕西行台治书侍御史尉迟德诚亦上言:“西僧作佛事,疏放罪囚,以为祈福。

nú bì shā zhǔ qī wàng shā fu jiē huò yín yuán yǐ miǎn shí wěn diǎn cháng

这句话大意是:奴婢杀主,妻妄杀夫,皆获夤缘以免,实紊典常。

bì yù xiū zhèng yǐ dá tiān qiǎn wú yǒu xiān yú cǐ zhě

这句话大意是:必欲修政以答天遣,无有先于此者。

bù bào

这句话大意是:”不报。

chū shì zǔ chéng zōng jiē cháng yì dìng kē jǔ zhì ér wèi jí xíng zhì shì dì yǔ li mèng lùn yòng rén zhī fāng mèng yuē rén cái suǒ chū gù fēi yī tú

这句话大意是:初,世祖、成宗皆尝议定科举制而未及行,至是帝与李孟论用人之方,孟曰:“人材所出,固非一途。

rán hàn táng sòng jīn kē jǔ dé rén wèi shèng

这句话大意是:然汉、唐、宋、金,科举得人为盛。

jīn yù jǔ tiān xià zhī xián néng rú yǐ kē jǔ qǔ zhī yóu shèng yú duō mén ér jìn

这句话大意是:今欲举天下之贤能,如以科举取之,犹胜于多门而进。

rán bì xiān dé xíng jīng shù ér hòu wén cí nǎi kě de zhēn cái yě

这句话大意是:然必先德行经术而后文辞,乃可得真材也。

dì shēn rán qí yán jué yì xíng zhī

这句话大意是:”帝深然其言,决意行之。

dōng shí yuè dīng mǎo chì zhōng shū shěng yì xíng kē jǔ

这句话大意是:冬,十月,丁卯,敕中书省议行科举。

xīn wèi xǐ kūn shān zhōu zhì yú tài cāng chāng píng xiàn zhì yú xīn diàn

这句话大意是:辛未,徙昆山州治于太仓,昌平县治于新店。

guǐ wèi yǐ liáo yáng lù zhī yì zhōu lì liáo yáng xíng shěng

这句话大意是:癸未,以辽阳路之懿州隶辽阳行省;。

fù zhì méng yīn xiàn lì jǔ zhōu

这句话大意是:复置蒙阴县,隶莒州。

yǐ yǒu jīng biǎo gāo zhōu mín xiāo yì qī zhào shì zhēn jié miǎn qí jiā kē chà

这句话大意是:乙酉,旌表高州民萧乂妻赵氏贞节,免其家科差。

rén yín hàn rén nán rén gāo lí rén sù wèi fēn sī shàng dōu wù gěi gōng shǐ

这句话大意是:壬寅,汉人、南人、高丽人宿卫,分司上都,勿给弓矢。

jiǎ chén xíng kē jǔ

这句话大意是:甲辰,行科举。

dì shǐ chéng jù fū jí li mèng xǔ shī jìng yì qí shì

这句话大意是:帝使程钜夫及李孟、许师敬议其事。

jù fū jiàn yán jīng xué dāng zhǔ chéng yí zhū xī chuán zhù wén zhāng yi gé táng sòng sù bì

这句话大意是:钜夫建言:“经学当主程颐、朱熹《传》、《注》,文章宜革唐、宋宿弊。

yú shì mìng jù fū cǎo zhào xíng zhī

这句话大意是:”于是命钜夫草诏行之。

lìng tiān xià yǐ huáng qìng sān nián bā yuè jùn xiàn xìng qí xián zhě néng zhě chōng gòng yǒu sī cì nián èr yuè huì shì jīng shī zhòng xuǎn zhě qīn shì yú tíng cì jí dì chū shēn yǒu chà

这句话大意是:令天下以皇庆三年八月,郡县兴其贤者、能者,充贡有司,次年二月,会试京师,中选者亲试于廷,赐及第、出身有差。

zì hòu lǜ sān suì yī kāi kē

这句话大意是:自后率三岁一开科。

měng gǔ sè mù rén yǔ hàn rén nán rén gè mìng tí

这句话大意是:蒙古、色目人与汉人、南人各命题。

měng gǔ sè mù rén yuàn shì hàn rén nán rén kē mù zhòng xuǎn zhě jiā yī děng zhù shòu

这句话大意是:蒙古、色目人愿试汉人、南人科目,中选者加一等注授。

dì wèi shì chén yuē zhèn suǒ yuàn zhě ān bǎi xìng yǐ tú zhì zhì rán fěi yòng rú shì hé yǐ zhì cǐ

现代白话:帝谓侍臣曰:“朕所愿者,安百姓以图至治,然匪用儒士,凭什么致此!

shè kē qǔ shì shù jī de zhēn rú zhī yòng ér zhì dào kě xìng yě

这句话大意是:设科取士,庶几得真儒之用,而治道可兴也。

jí xián xiū zhuàn yú jí dú wèi dāng zhì qí yuán yīn huì yì xué xiào nǎi shàng yì yuē shī dào lì zé shàn rén duō

这句话大意是:”集贤修撰虞集,独谓当治其源,因会议学校,乃上议曰:“师道立则善人多。

xué xiào zhě shì zhī suǒ shòu jiào yǐ zhì yú chéng dé dá cái zhě yě

这句话大意是:学校者,士之所受教,以至于成德达材者也。

jīn tiān xià xué guān wěi yǐ zī gé shòu qiáng jiā zhī zhū shēng zhī shàng ér míng zhī yuē shī ěr yǒu sī fú xìn zhī shēng tú fú xìn zhī yú xué xiào wú yì yě

现代白话:今天下学官猥以资格授,强加之诸生之上而名之曰师你,有司弗信之,生徒弗信之,于学校无益也。

rú cǐ ér wàng shī dào zhī lì kě hu

这句话大意是:如此而望师道之立,可吗?

xià zhōu xiǎo yì zhī shì wú suǒ jiàn wén fù xiōng suǒ yǐ dǎo qí zǐ dì chū wú bì wéi xué wèn zhī shí yì shī yǒu zhī yóu cóng yì mò biàn qí xié zhèng rán zé suǒ wèi xián cái zhě fēi zì tiān jiàng de chū qǐ yǒu kě wàng zhī lǐ zāi

现代白话:下州小邑之士,无所见闻,父兄所以导其子弟,初无必为学问之实意,师友之游从,亦莫辨其邪正,然则所谓贤材者,非自天降地出,岂有可望之理啊!

wèi jīn zhī jì mò ruò shǐ shǒu lìng qiú jīng míng xíng xiū zhě shēn zì shī zūn zhī zhì chéng kěn cè yǐ qiú zhī sì qí dé huà zhī chéng shù jī yǒu suǒ guān gǎn yě

这句话大意是:为今之计,莫若使守令求经明行修者,身自师尊之,至诚恳恻以求之,俟其德化之成,庶几有所观感也;。

qí cì zé qiú cāo lǚ jìn zhèng ér bù wéi guǐ yì hài sú zhě

这句话大意是:其次则求操履近正而不为诡异骇俗者,。

què shǒu xiān rú jīng yì shī shuō ér bù gǎn wàng wéi qí lùn zhě

这句话大意是:确守先儒经议师说而不敢妄为奇论者,。

zhòng suǒ jìng fú ér fēi xiāng yú zhī tú zhě

这句话大意是:众所敬服而非乡愚之徒者,。

yán zhì zhī rì

这句话大意是:延致之日,。

chéng sòng qí shū

这句话大意是:诚诵其书,。

shǐ xué zhě xí zhī

这句话大意是:使学者习之,。

rù ěr zhe xīn yǐ zhèng qí běn

这句话大意是:入耳著心以正其本,。

zé tā rì yì dāng yǒu suǒ fā yě

这句话大意是:则他日亦当有所发也;。

qí cì zé qǔ xiāng gòng zhì jīng shī bà guī zhě qí yì lùn wén yì yóu zú yǐ sǒng dòng hu rén fēi ruò fàn fàn mò zhī gēn dǐ zhě yǐ

现代白话:其次则取乡贡至京师罢归者,其议论文艺犹足以耸动乎人,非若泛泛莫知根柢者了。

shí èr yuè bǐng zǐ dìng bǎi guān zhì shì zī gé

这句话大意是:十二月,丙子,定百官致仕资格。

jīng shī yǐ jiǔ hàn mín duō jí yì

这句话大意是:京师以久旱,民多疾疫。

dì yuē cǐ jiē zhèn zhī zé yě chì zǐ hé zuì

这句话大意是:帝曰:“此皆朕之责也,赤子何罪!

míng rì dà xuě

这句话大意是:”明日,大雪。

guǎng dōng cǎi zhū zhī rén xuán gēng yú yāo chén rù hǎi zhōng liáng jiǔ de zhū hàn qí huán bó shàng rén yǐn chū zhī

这句话大意是:广东采珠之人,悬𫄠于腰,沉入海中,良久得珠,撼其𫄠,舶上人引出之。

zàng yú yuán tuó jiāo lóng zhī fù zhě bǐ bǐ ér yǒu yǒu sī míng yuē wū yán hù

这句话大意是:葬于鼋鼍蛟龙之腹者,比比而有,有司名曰乌蜒户。

zhì shì tè zhǐ fàng miǎn

这句话大意是:至是特旨放免。

jiāng xī xíng shěng cān zhī zhèng shì jìng yǎn bǐ yuàn lì jù wū yán hù xìng míng zhì cè shēn jiě tóng liè jiē yuē zhōng shū zī wén wú shì kě bù bì yě

这句话大意是:江西行省参知政事敬俨,俾掾吏具乌蜒户姓名,置册申解,同列皆曰:“中书咨文无是,可不必也。

yǎn yuē wàn yī shēn míng jiù diǎn zhù bù hài jí liáng mín

这句话大意是:”俨曰:“万一申明旧典,庶不害及良民。

wèi jǐ huáng tài hòu zhōng shǐ zhì rén xián fú yǎn xiān jiàn zhī míng

这句话大意是:”未几,皇太后中使至,人咸服俨先见之明。

yán yòu yuán nián

这句话大意是:◎延祐元年。

chūn zhēng yuè dīng hài yǐ zhōng shū yòu chéng liú zhèng wèi píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:春,正月,丁亥,以中书右丞刘正为平章政事。

dì chū zhèng fēng dòng tiān xià zhèng yǔ zhū lǎo chén chén zàn zhī lì jū duō lèi qǐ zhì shì bù xǔ suì yǒu shì mìng

这句话大意是:帝初政风动天下,正与诸老臣陈赞之力居多,累乞致仕,不许,遂有是命。

shí yì jīng lǐ hé nán huái zhè jiāng xī mín tián zēng chá yán kè é

这句话大意是:时议经理河南、淮、浙、江西民田,增茶、盐课额。

zhèng jí yán bù kě

这句话大意是:正极言不可。

fú cóng

这句话大意是:弗从。

suì dà hàn yě wú mài gǔ zhǒng bù rù tǔ tái chén yán xiè lǐ fēi qí rén jiān xié méng bì mín duō yuān yì gǎn shāng hé qì suǒ zhì zhào huì yì

这句话大意是:岁大旱,野无麦谷,种不入土,台臣言燮理非其人,奸邪蒙蔽,民多冤抑,感伤和气所致,诏会议。

píng zhāng li mèng yuē xiè lǐ zhī zé rú chén dú mèng yī rén qǐng bì xián lù

这句话大意是:平章李孟曰:“燮理之责,儒臣独孟一人,请避贤路。

píng zhāng hū tú bù dǐng yuē tái chén bù néng míng chá jiān xié zāng pǐ shí zhèng kě hái jí zhī

这句话大意是:”平章呼图布鼎曰:“台臣不能明察奸邪,臧否时政,可还诘之。

zhèng yán tái shěng yī tǐ dāng tóng xīn xiàn tì zé shàn ér xíng qǐ róng fēn yì yé

这句话大意是:”正言:“台省一体,当同心献替,择善而行,岂容分异耶!

jìng rú hu tú bù dǐng yán

这句话大意是:”竟如乎图布鼎言。

gēng zǐ chì gè shěng píng zhāng wéi shǒu zhě jí hàn rén shěng chén yī yuán zhuān yì fǎng qiú yí yì xiān yǐ míng wén ér hòu zhì zhī

这句话大意是:庚子,敕各省平章为首者及汉人省臣一员,专意访求遗逸,先以名闻,而后致之。

yǐ jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng gāo fǎng wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:以江浙行省左丞高昉为中书参知政事。

dīng wèi zhào gǎi yuán yán yòu

这句话大意是:丁未,诏改元延祐。

gēng xū zhōng shū shěng chén tú gǔ lēi děng yǐ zāi biàn qǐ ba bù yǔn

这句话大意是:庚戌,中书省臣图古勒等以灾变乞罢,不允。

èr yuè wù chén dà níng lù dì zhèn

这句话大意是:二月,戊辰,大宁路地震。

zhōng shū shěng yán bǐ fèng zhào hàn rén cān zhèng yi yòng rú zhě

这句话大意是:中书省言:“比奉诏,汉人参政宜用儒者。

shì yù shǐ zhào shì yán qí rén yě

这句话大意是:侍御史赵世延其人也。

dì yuē shì yán chéng kě yòng rán yǒng gǔ tè shì fēi hàn rén qí shǔ yí jū yòu

这句话大意是:”帝曰:“世延诚可用,然永古特氏非汉人,其署宜居右。

jiǎ xū bài shì yán cān zhī zhèng shì

这句话大意是:”甲戌,拜世延参知政事。

rén wǔ yǐ hā kè sǎn wèi zhōng shū yòu chéng xiàng yǔ píng zhāng li mèng jiān xiū guó shǐ

这句话大意是:壬午,以哈克繖为中书右丞相,与平章李孟监修国史。

yǐ jiē xī sī wèi guó shǐ biān xiū guān

这句话大意是:以揭傒斯为国史编修官。

xī sī fù zhōu rén chéng jù fū lú zhì xiān hòu wèi hú nán xiàn cháng xián qì zhòng zhī

这句话大意是:傒斯,富州人,程钜夫、卢挚先后为湖南宪长,咸器重之。

zhì shì yǐ jù fū jiàn chōng biān xiū guān

这句话大意是:至是以钜夫荐充编修官。

li mèng dú qí suǒ zhuàn gōng chén liè zhuàn tàn yuē shì shū fāng kě míng shǐ bǐ

这句话大意是:李孟读其所撰《功臣列传》叹曰:“是书方可名史笔。

ruò tā rén suǒ wéi zhí téng lì dú ěr

这句话大意是:若他人所为,直誊吏牍耳。

guǐ wèi yǐ cān zhī zhèng shì gāo fǎng wèi jí xián xué shì

这句话大意是:癸未,以参知政事高昉为集贤学士。

sān yuè wù xū zhēn dìng bǎo dìng hé jiān mín jī gěi liáng liǎng yuè

这句话大意是:三月,戊戌,真定、保定、河间民饥,给粮两月。

guǐ mǎo xiān luó rù gòng

这句话大意是:癸卯,暹罗入贡。

yǐ sì yǐ sēng rén zuò fó shì shàn shì yù qiú mìng zhòng shū shěn chá

这句话大意是:乙巳,以僧人作佛事,擅释狱囚,命中书审察。

wù yín dì rú shàng dōu

这句话大意是:戊寅,帝如上都。

sì yǒu chì jiān mín gōng qí zi wèi yān huàn móu bì yáo yì zhě zuì zhī

这句话大意是:巳酉,敕:“奸民宫其子为阉宦,谋避徭役者,罪之。

xīn hài mìng cān zhī zhèng shì zhào shì yán nà lǐng guó zǐ xué

这句话大意是:辛亥,命参知政事赵世延纳领国子学。

guǐ chǒu zhōng shū píng zhāng chá hǎn zhì shì

这句话大意是:癸丑,中书平章察罕致仕。

chá hǎn mù nián jū dé ān bái yún shān bié shù yǐ bái yún zì hào

这句话大意是:察罕暮年居德安白云山别墅,以白云自号。

cháng rù jiàn dì mù nì zhī yuē bái yún xiān shēng lái yě

这句话大意是:尝入见,帝目逆之曰:“白云先生来也!

chū yǐ bìng qǐng gào jì hái cháo yǔ li mèng rù xiè dì yuē bái yún bìng yù yé

这句话大意是:初以病请告,暨还朝,与李孟入谢,帝曰:“白云病愈耶?

dùn shǒu duì yuē hé bì xià āi jīn fàng guī tián lǐ bù jué chén kē qù tǐ ěr

这句话大意是:”顿首对曰:“荷陛下哀矜,放归田里,不觉沉疴去体耳。

dì gù li mèng yuē zhī zhǐ bù rǔ jīn jiàn qí rén

这句话大意是:”帝顾李孟曰:“知止不辱,今见其人。

chá hǎn tiān xìng xiào yǒu tián zhái zài hé zhōng zhě xī fēn yǔ zhū kūn dì kūn dì pín lái guī zhě fù fēn yǔ tián zhái

这句话大意是:”察罕天性孝友,田宅在河中者,悉分与诸昆弟,昆弟贫来归者,复分与田宅;。

nú bì zòng fàng wèi mín zhě shén zhòng

这句话大意是:奴婢纵放为民者甚众。

jì zhì shì yōu yóu bā nián yǐ shòu zhōng

这句话大意是:既致仕,优游八年,以寿终。

jìn níng mín hóu xǐ r kūn dì wǔ rén bìng zuò fǎ dāng sǐ dì tàn yuē yī jiā bù xìng ér yǒu shì shì qí zé qíng qīng zhě yī rén zhàng zhī bǐ yǎng fù mǔ wú jué qí sì

这句话大意是:晋宁民侯喜儿昆弟五人,并坐法当死,帝叹曰:“一家不幸而有是事,其择情轻者一人杖之,俾养父母,毋绝其祀。

rùn yuè jiǎ yín shuò chì jiǎn shū mì zhī yuàn rǒng yuán

这句话大意是:闰月,甲寅朔,敕减枢密知院冗员。

xīn yǒu ba zhòu sēng yuè gěi fèng

这句话大意是:辛酉,罢咒僧月给俸。

qiǎn rén shì dà dū zhì shàng dōu zhu bi zhī de yǒu qīn mín tián zhě jì mǔ gěi zhí

这句话大意是:遣人视大都至上都驻跸之地,有侵民田者,计亩给直。

dīng chǒu jī nèi jī zhèn zhī

这句话大意是:丁丑,畿内饥,赈之。

jǐ níng děng lù yǔn shuāng shā sāng guǒ hé miáo guī zhōu jī chū sù píng tiào

这句话大意是:济宁等路陨霜杀桑果禾苗,归州饥,出粟平粜。

mǎ bā ér guó lái gòng

这句话大意是:马八儿国来贡。

xià sì yuè jiǎ shēn shuò dà níng lù dì zhèn yǒu shēng rú léi

这句话大意是:夏,四月,甲申朔,大宁路地震,有声如雷。

jǐ yǒu yǐ tè men dé ěr lù jūn guó zhòng shì jiān xiū guó shǐ

现代白话:己酉,以特们德你录军国重事,监修国史。

yòu chéng xiàng hā kè sǎn yán chén fēi shì xūn zú xìng xìng féng bì xià wèi zǎi xiàng rú chéng xiàng tè men dé ěr liàn dá zhèng tǐ qiě cháng jiān xiū guó shǐ qǐng shòu zhī yìn bǐ lǐng hàn lín guó shǐ yuàn jūn guó zhòng shì xī lìng yì zhī

现代白话:右丞相哈克繖言:“臣非世勋族姓,幸逢陛下为宰相,如丞相特们德你练达政体,且尝监修国史,请授之印,俾领翰林,国史院,军国重事,悉令议之。

dì rán qí yán lìng qǐ huáng tài hòu yǔ zhī yìn

这句话大意是:”帝然其言,令启皇太后,与之印。

chì jùn xiàn guān qín zhí zhě jiā cì bì bó

这句话大意是:敕:“郡县官勤职者加赐币帛。

lì huí huí guó zǐ jiàn

这句话大意是:立回回国子监。

dì yǐ zī zhì tōng jiàn zài qián dài xīng wáng zhì luàn mìng jí xián xué shì hū tú lū dōu ěr mì shí jí li mèng zé qí qiè yào zhě yì xiě yǐ jìn

现代白话:帝以《资治通鉴》载前代兴亡治乱,命集贤学士呼图噜都你密实及李孟择其切要者译写以进。

wǔ yuè dīng mǎo cì li mèng xiào gǎn xiàn dì èr shí bā qǐng

这句话大意是:五月,丁卯,赐李孟孝感县地二十八顷。

jìn zhū wáng zhī shǔ jìng qǔ fēn dì zū fù yǐ rǎo mín

这句话大意是:禁诸王支属径取分地租赋以扰民。

chì lǐng běi xíng shěng yì chén méi yí hái

这句话大意是:敕岭北行省瘗陈没遗骸。

wù yín jīng zhào wèi gù rú chén xǔ héng lì lǔ zhāi shū yuàn jiàng xǐ shū jīng zhī

这句话大意是:戊寅,京兆为故儒臣许衡立鲁斋书院,降玺书旌之。

wǔ líng xiàn lín yǔ shuǐ yì nì sǐ jū mín piào méi lú shè hé jià

这句话大意是:武陵县霖雨,水溢,溺死居民,漂没庐舍禾稼;。

fū shī xiàn dà fēng báo sǔn hé bìng shāng chù

这句话大意是:肤施县大风雹,损禾并伤畜。

liù yuè wù zǐ chì nèi shì jīn hòu zhǐ shòu zhōng guān wù bì wén jiē

这句话大意是:六月,戊子,敕:“内侍今后止授中官,勿畀文阶。

zhì yún nán xíng shěng rú xué tí jǔ sī

这句话大意是:置云南行省儒学提举司。

jiǎ chén chì zhū wáng qī lǐ rù jìn zhě yi chèn xià shí chú mù zhì shàng dōu wù zhé rù jīng shī yǒu shì qiǎn shǐ zòu bǐng

这句话大意是:甲辰,敕:“诸王、戚里入觐者,宜趁夏时刍牧至上都,勿辄入京师,有事遣使奏禀。

zhèn héng zhōu děng lù jī

这句话大意是:赈衡州等路饥。

qiū qī yuè gēng wǔ mìng zhòng shū shěng yì fù fēng zèng

这句话大意是:秋,七月,庚午,命中书省议复封赠。

cì jìn wáng yī sū tè mù ěr bù chāo qiān dìng

现代白话:赐晋王伊苏特穆你部钞千锭。

zhào kāi xià fān shì bó zhī jìn

这句话大意是:诏开下蕃市舶之禁。

yǐ hài huì fú yuàn yuè zhì zòu zhǐ chú guān

这句话大意是:乙亥,会福院越制奏旨除官。

chì zì jīn jǔ rén tīng zhōng shū kě fǒu yǐ wén

这句话大意是:敕:“自今举人,听中书可否以闻。

hún hé dī jué yān mò mín tián fā lǐn zhèn zhī

这句话大意是:浑河堤决,淹没民田,发廪赈之。

bā yuè wù le dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:八月,戊了,帝至自上都。

guǐ mǎo shēng tài cháng sì wèi tài cháng lǐ yí yuàn zhì zhèng èr pǐn

这句话大意是:癸卯,升太常寺为太常礼仪院,秩正二品。

dīng wèi jì níng biàn liáng jí wǔ ān shè xiàn dì zhèn huái guān mín lú shè sǐ zhě sān bǎi yú rén

这句话大意是:丁未,冀宁、汴梁及武安、涉县地震,怀官民庐舍,死者三百馀人。

hé nán xíng shěng yán huáng hé hé lù jiù shuǐ pō wū chí duō wèi shì jiā suǒ jù zhòu yù fàn yì shuǐ wú suǒ guī suì zhì wéi hài

这句话大意是:河南行省言:“黄河涸露,旧水泊污池,多为势家所据,骤遇泛溢,水无所归,遂致为害。

yóu cǐ guān zhī fēi hé fàn rén rén zì fàn zhī ěr

这句话大意是:由此观之,非河犯人,人自犯之耳。

nǐ chà hé shuǐ lì dōu shuǐ jiān guān yǔ xíng shěng lián fǎng sī tóng xiāng shì kě yǐ shū pì dī zhàng wèi jí fàn yì xiān jiā xiū zhì yòng lì shǎo ér chéng gōng duō

现代白话:拟差和水利都水监官与行省廉访司同相视,能够疏辟堤障,未及泛溢,先加修治,用力少而成功多。

yòu biàn liáng lù huī zhōu zhū chǔ jué pò hé kǒu shù shí nèi kāi fēng xiàn xiǎo huáng cūn jì huì yuè dī yī dào dōu shuǐ fèn jiān xiū zhù zhàng shuǐ dī yàn suǒ nǐ bù yī yi wěi guān àn yàn cóng cháng jiǎng yì

这句话大意是:又,汴梁路睢州诸处,决破河口数十,内开封县小黄村计会月堤一道,都水分监修筑障水堤堰,所拟不一,宜委官按验,从长讲议。

yú shì mìng tài cháng chéng guō fèng zhèng qián dōu shuǐ jiān chéng biān chéng wù dōu shuǐ jiān qīng duō ěr jì děng shàng zì hé yīn xià zhì chén zhōu yǔ gāi zhōu xiàn guān yán hé xiāng shì

现代白话:”于是命太常丞郭奉政、前都水监丞边承务、都水监卿多你济等、上自河阴,下至陈州,与该州县官沿河相视。

kāi fēng xiàn xiǎo huáng cūn hé kǒu cè liáng bǐ jiù qiǎn jiǎn liù chǐ chén liú tōng xǔ tài kāng jiù yǒu pú wěi zhī de hòu yīn bì sè xī hé tǎ hé zhū shuǐ kǒu yǐ biàn zhǒng shì gù tā chǔ lián nián kuì jué

这句话大意是:开封县小黄村河口,测量比旧浅减六尺,陈留、通许、太康旧有蒲苇之地,后因闭塞西河、塔河诸水口,以便种莳,故他处连年溃决。

gè guān yì yǐ wéi zhì shuǐ zhī dào wéi dāng shùn qí xìng zhī zì rán

这句话大意是:各官议以为:“治水之道,惟当顺其性之自然。

dà hé dōng běi rù hǎi lì nián jì jiǔ qiān xǐ bù cháng měi suì fàn yì liǎng àn shí yǒu chōng jué qiáng wèi bì sè zhèng jí nóng máng kē chūn shāo fā dīng fū dòng zhì shù wàn suǒ fèi bù kě shèng jì

这句话大意是:大河东北入海,历年既久,迁徙不常,每岁泛溢,两岸时有冲决,强为闭塞,正及农忙,科椿梢,发丁夫,动至数万,所费不可胜计。

jùn xiàn áo áo mín bù liáo shēng

这句话大意是:郡县嗷嗷,民不聊生。

gài huáng hé shàn qiān xǐ wéi yi shùn xià shū xiè

这句话大意是:盖黄河善迁徙,惟宜顺下疏泄。

jīn xiāng shì shàng zì hé yīn xià dǐ guī dé jīng xià shuǐ zhǎng shén yú cháng nián yǐ xiǎo huáng kǒu fēn xiè zhī gù bìng wú chōng jué cǐ qí míng yàn yě

这句话大意是:今相视上自河阴、下抵归德,经夏水涨,甚于常年,以小黄口分泄之故,并无冲决,此其明验也。

chén zhōu zuì wéi dī wā bīn hé zhī de jīn suì mài hé wèi shōu mín jī tè shèn yù wèi zhěng jiù nài xià liú wú kě shū zhī chù

这句话大意是:陈州最为低洼,濒河之地,今岁麦禾未收,民饥特甚,欲为拯救,奈下流无可疏之处。

ruò jiāng xiǎo huáng cūn hé kǒu bì sè bì yí huàn lín jùn jué shàng liú nán àn zé biàn liáng bèi hài jué xià liú běi àn zé shān dōng kě yōu shì nán liǎng quán dāng yí xiǎo jiù dà

这句话大意是:若将小黄村河口闭塞,必移患邻郡,决上流南岸,则汴梁被害,决下流北岸,则山东可忧,势难两全,当遗小就大。

rú miǎn chén cūn chà shuì zhèn qí jī mín chén liú tōng xǔ tài kāng xiàn bèi zāi zhī jiā yī lì qǔ kān zhèn xù

这句话大意是:如免陈村差税,赈其饥民,陈留、通许、太康县被灾之家,依例取勘赈恤。

qí xiǎo huáng cūn hé kǒu réng jiù tōng liú wài dāng xiū zhù yuè dī bìng zhàng shuǐ dī

这句话大意是:其小黄村河口,仍就通流外,当修筑月堤并障水堤。

yú shì yǐ biàn liáng lù suǒ xiá zhōu xiàn hé tí huò yǐ xiū zhì jí dāng shū tōng yǔ bǔ zhù zhě tiáo liè zòu shàng bù guǒ xíng

这句话大意是:”于是以汴梁路所辖州县河提,或已修治及当疏通与补筑者,条列奏上,不果行。

jiǔ yuè jǐ sì fù yǐ tè men dé ěr wèi zhōng shū yòu chéng xiàng hā kè sǎn wèi zuǒ chéng xiàng

现代白话:九月,己巳,复以特们德你为中书右丞相,哈克繖为左丞相。

tè men dé ěr yán bǐ wén jìn shì gé yuè zòu zhǐ zhě zhòng tǎng fēi jìn zhǐ zhì zhì shí nán

现代白话:特们德你言:“比闻近侍隔越奏旨者众,倘非禁止,致治实难。

qǐng chì zhū sī zì jīn zhōng shū zhèng wù wú zhé gàn yù

这句话大意是:请敕诸司,自今中书政务,毋辄干预。

yòu wǎng shí fù mín wǎng zhū fān shāng fàn lǜ huò hòu lì shāng zhě yì zhòng zhōng guó wù qīng fán huò fǎn zhòng

这句话大意是:又,往时富民往诸蕃商贩,率获厚利,商者益众,中国物轻,蕃货反重。

jīn qǐng yǐ jiāng zhè yòu chéng cáo lì lǐng qí shì fā zhōu shí gāng gěi dié yǐ wǎng guī zé zhēng shuì rú zhì sī wǎng zhě méi qí huò

这句话大意是:今请以江浙右丞曹立领其事,发舟十纲,给牒以往,归则征税如制,私往者没其货。

yòu jīng yòng bù gěi gǒu bù yù wèi guī huà bì zhì qiān wù

这句话大意是:又,经用不给,苟不预为规画,必至愆误。

chén děng jí zhū lǎo yì jiē wèi dòng chāo běn zé chāo fǎ yù xū jiā fù shuì zé dú liú lí shù zēng kè é zé bǐ guó chū yǐ bèi wǔ shí yǐ

现代白话:臣等集诸老议,皆谓动钞本则钞法愈虚,加赋税则毒流黎庶,增课额则比国初已倍五十了;。

wéi yù mǎi shān dōng hé jiān yùn sī lái suì yán yǐn jí gè yě tiě huò zhù kě yǐ zú jīn suì zhī yòng

现代白话:唯预买山东、河间运司来岁盐引及各冶铁货,庶能够足今岁之用。

yòu jiāng nán tián liáng wǎng suì suī cháng jīng lǐ duō wèi hé shí kě shǐ zì jiāng zhè yǐ jí jiāng dōng xi yi xiān shì yán xiàn gé xìn zuì shǎng lìng tián zhǔ shǒu shí qǐng mǔ zhuàng rù guān zhū wáng fù mǎ xué xiào sì guàn yì lìng rú zhī

这句话大意是:又,江南田粮,往岁虽尝经理,多未核实,可始自江浙以及江东、西,宜先事严限格,信罪赏,令田主手实顷亩状入官,诸王、驸马、学校、寺观亦令如之。

réng jìn sī nì mín tián guì qī shì jiā wú de jǔ náo

这句话大意是:仍禁私匿民田,贵戚势家毋得沮挠。

qǐng chì tái chén xié wèi yǐ chéng zé guó yòng zú yǐ

现代白话:请敕台臣协为以成,则国用足了。

ba shǎn xī zhū dào héng yù shǐ tái

这句话大意是:罢陕西诸道行御史台。

dōng shí yuè yǐ wèi chì lì rén zhuǎn guān zhǐ cóng qī pǐn zài xuǎn zhě jiàng děng zhù shòu

这句话大意是:冬,十月,乙未,敕:“吏人转官,止从七品,在选者降等注授。

shēn chì nèi shì jí zhū sī gé yuè zhōng shū zòu qǐng zhī jìn jí xià fān shāng fàn gěi dié zhēng shuì qiǎn guān kuò huái mín suǒ diàn xián tián bù shū shuì zhě cóng tè men dé ěr qǐng yě

现代白话:申饬内侍及诸司隔越中书奏请之禁,及下蕃商贩给牒征税,遣官括淮民所佃闲田不输税者,从特们德你请也。

gēng xū jiān chá yù shǐ yán qǐng mìng shū mì yuàn shè fǎ jiào liàn shì zú yīng jūn guān xí zhí zhě shì yǐ wǔ shì ér hòu rèn zhī

这句话大意是:庚戌,监察御史言:“请命枢密院设法教练士卒,应军官袭职者,试以武事而后任之。

zhì kě

这句话大意是:”制可。

shí yī yuè rén zǐ shēng sī tiān tāi wèi sī tiān jiàn

这句话大意是:十一月,壬子,升司天台为司天监。

zhì zhèng sān pǐn cì yín yìn

这句话大意是:秩正三品,赐银印。

wù chén yǐ tōng zhèng yuàn shǐ xiāo bài zhū wèi zhōng shū yòu chéng

这句话大意是:戊辰,以通政院使萧拜珠为中书右丞。

guǐ yǒu chì lì rén zéi xíng zhě qíng qí miàn

这句话大意是:癸酉,敕:“吏人贼行者黥其面。

dà níng lù dì zhèn yǒu shēng rú léi

这句话大意是:大宁路地震,有声如雷。

wù yín tè men dé ěr yán bǐ zhě liáo shǔ jí liù bù zhū chén jiē wǎn zhì zǎo tuì zhèng wù fèi chí

现代白话:戊寅,特们德你言:“比者僚属及六部诸臣,皆晚至早退,政务废弛。

jīn hòu yǒu rú cǐ zhě shì qí qīng zhòng zhàng zé zhī

这句话大意是:今后有如此者,视其轻重杖责之。

chén huò zì duò yì lìng zhū rén chén zòu

这句话大意是:臣或自惰,亦令诸人陈奏。

dì yuē rú gèng bù quān jí ba bù xù

这句话大意是:”帝曰:“如更不悛,即罢不叙。

yǐ qián zhōng shū yòu chéng xiàng tú hū lǔ zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:以前中书右丞相图呼鲁知枢密院事。

zhào jiǎn hé zhè xi jiāng dōng jiāng xī tián shuì

这句话大意是:诏检核浙西、江东、江西田税。

zhāng lǜ yán jīng lǐ zhī fǎ shì zǔ yǐ xíng dàn qí jiān duō qī bì

这句话大意是:章律言:“经理之法,世祖已行,但其间多欺蔽。

suì qiǎn zhāng lǜ děng wǎng sān xǐng xíng zhī xiàn mín sì shí rì yǐ suǒ yǒu tián zì shí yú guān

这句话大意是:”遂遣章律等往三省行之,限民四十日以所有田自实于官。

qī xiàn cù pò tān kè yòng shì fù mín xiá lì bìng yuán wèi jiān

这句话大意是:期限猝迫,贪刻用事,富民黠吏,并缘为奸。

shū mì fù shǐ wú yuán guī yán jiāng nán zhī píng jǐ sì shí nián hù yǒu dìng jí tián yǒu dìng mǔ jīn jīng lǐ zhī fǎ wu yǐ zēng duō wèi néng jiā zhī yǒu sī tóu kuài jī liǎn yuán yuán kùn kǔ rì shén chén kǒng biàn shēng bù cè fēi guó zhī fú

这句话大意是:枢密副使吴元珪言:“江南之平,几四十年,户有定籍,田有定亩,今经理之法,务以增多为能,加之有司头会箕敛,元元困苦日甚,臣恐变生不测,非国之福。

dì yuē fán ěr jūn shì zhī tián xī zūn jiù zhì

现代白话:”帝曰:“凡你军士之田,悉遵旧制。

shí yǒu sī yǐ jùn fǎ xiāng shéng mín duō xū bào yǐ sāi mìng

这句话大意是:”时有司以峻法相绳,民多虚报以塞命。

qí hòu tián shuì wú suǒ yú zhēng mín duō táo cuàn liú yí zhě

这句话大意是:其后田税无所于征,民多逃窜流移者。

biàn liáng lù zǒng guǎn dá hā yán qí bì yú cháo yóu shì shěng mín jiān xū liáng èr shí èr wàn

这句话大意是:汴梁路总管达哈言其弊于朝,由是省民间虚粮二十二万。

shí èr yuè xīn mǎo jìn zhū wáng fù mǎ quán shì zhī rén zēng jià zhōu yán

这句话大意是:十二月,辛卯,禁诸王、驸马、权势之人增价鬻盐。

rén chén dìng guān mín chē fú zhì dù

这句话大意是:壬辰,定官民车服制度。

dì yǐ shì rén mǐ lì xiāng shàng jiàn lǐ fèi cái mìng zhòng shū shěng dìng qí děng dì

这句话大意是:帝以市人靡丽相尚,僭礼费财,命中书省定其等第;。

wéi měng gǔ jí jí sài zhū sè rén bù jīn rán yì bù xǔ fú lóng fèng wén

这句话大意是:惟蒙古及集赛诸色人不禁,然亦不许服龙凤文。

jǐ hài chì zhōng shū shěng dìng yì kǒng zǐ wǔ shí sān dài sūn dāng xí fēng yǎn shèng gōng zhě yǐ míng wén

这句话大意是:己亥,敕中书省定议孔子五十三代孙当袭封衍圣公者以名闻。

jí yuán míng shàn wèi lǐ bù shàng shū zhèng kǒng shì zōng fǎ yǐ xuān shèng wǔ shí sì dài sūn sī huì dāng xí fēng yǎn shèng gōng zòu shàng dì qīn qǔ kǒng shì pǔ dié àn zhī yuē yǐ dí yìng xí fēng zhě sī huì yě

这句话大意是:及元明善为礼部尚书,正孔氏宗法,以宣圣五十四代孙思晦当袭封衍圣公,奏上,帝亲取孔氏谱牒按之,曰:’以嫡应袭封者,思晦也。

fù xī yí

这句话大意是:复奚疑!

tè shòu zhōng yì dài fū xí fēng yǎn shèng gōng yuè fèng bǎi mín jiā zhì wǔ bǎi mín

这句话大意是:”特授中议大夫,袭封衍圣公,月俸百缗,加至五百缗。

gēng zǐ qiǎn guān jùn yáng zhōu huái ān děng chù yùn hé

这句话大意是:庚子,遣官浚扬州、淮安等处运河。

yǐ hàn lín xué shì chéng zhǐ li mèng fù wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:以翰林学士承旨李孟复为中书平章政事。

mèng yǔ liàng hóng lǎng cái lüè guò rén sān rù zhōng shū mín jiān lì hài zhī wú bù yán yǐn gǔ zhèng jīn wu guī zhì dāng

这句话大意是:孟宇量弘朗,材略过人,三入中书,民间利害知无不言,引古证今,务归至当;。

shì wú guì jiàn gǒu yǒu xián zhě bù jìn bù zhǐ

这句话大意是:士无贵贱,苟有贤者,不进不止。

cháo tíng lài zhī

这句话大意是:朝廷赖之。

yǐ sì chì jīng jiè zhū wèi tún tián

这句话大意是:乙巳,敕经界诸卫屯田。

shì suì fù yǐ qí lǚ qiān wèi guó zǐ sī yè

这句话大意是:是岁,复以齐履谦为国子司业。

lǚ qiān zhuó jiù zhì lì shēng zhāi jī fēn zhī fǎ měi jì kǎo qí xué xíng yǐ cì dì shēng

这句话大意是:履谦酌旧制,立升斋积分之法,每季考其学行,以次第升。

jì shēng shàng zhāi yòu bì yú zài suì shǐ yǔ sī shì cí lǐ jù yōu zhě yī fēn cí píng lǐ yōu zhě wèi bàn fēn suì zhōng jī zhì bā fēn zhě wèi gāo děng

这句话大意是:既升上斋,又必逾再岁始与私试,词理俱优者一分,词平理优者为半分,岁终积至八分者为高等。

lǐ bù jí xián suì xuǎn liù rén yǐ gòng sān nián bù tōng yī jīng zhě chù zhī

这句话大意是:礼部、集贤岁选六人以贡,三年不通一经者,黜之。

dì cóng qí yì zì shì rén rén lì zhì duō wén xué zhī shì

这句话大意是:帝从其议,自是人人励志,多文学之士。

tè men dé ěr zhuān zhèng yī rì zhào xíng cáo guān shǔ wèn yuē xī sēng sòng mǒu zhī zuì hé yǐ jiǔ fú zhì

现代白话:特们德你专政,一日,召刑曹官属问曰:“西僧讼某之罪,凭什么久弗治?

zhòng mò gǎn duì

这句话大意是:”众莫敢对。

xíng bù shì láng cáo bó qǐ cóng róng yán yuē shì zài shè qián

这句话大意是:刑部侍郎曹伯启从容言曰:“事在赦前。

jìng mò néng duó qí yì

这句话大意是:”竟莫能夺其议。

wǎn píng yǐn dào guān qián tè men dé ěr yù bìng zhū shǒu zhě bó hù zhí bù kě zhàng qiǎn zhī

现代白话:宛平尹盗官钱,特们德你欲并诛守者,伯户执不可,杖遣之。

bó qǐ dàng shān rén yě

这句话大意是:伯启,砀山人也。

yán yòu èr nián

这句话大意是:◎延祐二年。

chūn zhēng yuè wù wǔ zhèn huái mèng wèi huī jī

这句话大意是:春,正月,戊午,赈怀孟、卫辉饥。

bǐng yín lín yǔ huài hún hé dī yàn méi mín tián fā zú bǔ zhī

这句话大意是:丙寅,霖雨坏浑河堤堰,没民田,发卒补之。

jìn mín liàn tiě

这句话大意是:禁民炼铁。

fā zú jùn kuò zhōu cáo hé

这句话大意是:发卒浚,漷州漕河。

jǐ sì zhì dà shèng shòu wàn ān sì dōu zǒng guǎn fǔ zhì zhèng sān pǐn

这句话大意是:己巳,置大圣寿万安寺都总管府,秩正三品。

gēng wǔ lì xíng yòng kù yú jiāng yīn zhōu

这句话大意是:庚午,立行用库于江阴州。

chì yǐ jiāng nán xíng tái zāng fá chāo zhèn xù jī mín

这句话大意是:敕以江南行台赃罚钞赈恤饥民。

yǐ hài zhào qiǎn xuān fǔ shǐ fēn shí èr dào wèn mín jí kǔ chù zhì guān lì bìng gěi yín yìn

这句话大意是:乙亥,诏遣宣抚使分十二道问民疾苦,黜陟官吏,并给银印。

tè men dé ěr yán tiān xià shù wù suī tǒng yú zhōng shū ér jiù zhì shěng chén yì fēn lǐng zhī

现代白话:特们德你言:“天下庶务虽统于中书,而旧制省臣亦分领之。

qǐng yǐ qián bó chāo fǎ xíng míng wěi píng zhāng li mèng zuǒ chéng ā bó hā yā cān zhèng zhào shì yán děng lǐng zhī

这句话大意是:请以钱帛、钞法、刑名委平章李孟、左丞阿博哈雅、参政赵世延等领之;。

qí liáng chǔ xuǎn fǎ zào zuò yì chuán wěi píng zhāng zhāng lǜ yòu chéng xiāo bài zhū cān zhèng cáo cóng gé děng lǐng zhī

这句话大意是:其粮储、选法、造作、驿传委平章章律、右丞萧拜珠、参政曹从革等领之。

zhào jiē rú suǒ qǐng

这句话大意是:”诏皆如所请。

jìn nán rén diǎn zhì qī zǐ shāng fàn wèi nú

这句话大意是:禁南人典质妻子商贩为奴。

yù shǐ tái yán bǐ nián dì zhèn shuǐ hàn mín liú dào qǐ jiē fēng xiàn gù jì shī yú jiū chá zǎi chén xiè lǐ yǒu suǒ wèi zhì

这句话大意是:御史台言:“比年地震、水旱,民流、盗起,皆风宪顾忌,失于纠察,宰臣燮理有所未至。

huò jìn shì méng bì shǎng fá wèi dāng huò yù yǒu yuān làn fù yì fán zhòng yǐ zhì guāi hé

这句话大意是:或近侍蒙蔽,赏罚未当,或狱有冤滥,赋役繁重,以致乖和。

yi yǔ lǎo chén gòng yì suǒ yóu

这句话大意是:宜与老臣共议所由。

zhào míng yán qí shì dāng háng zhě yǐ

这句话大意是:”诏明言其事当行者以。

èr yuè jǐ mǎo shuò huì shì jìn shì mìng zhòng shū píng zhāng zhèng shì li mèng lǐ bù shì láng zhāng yǎng hào zhī gòng jǔ wú chéng yáng gāng zhōng yuán míng shàn jiē yǔ yān yú shì dé rén wèi duō

现代白话:二月,己卯朔,会试进士,命中书平章政事李孟、礼部侍郎张养浩知贡举,吴澄、杨刚中、元明善皆与呢,于是得人为多。

jìn shì yì yè yǎng hào jiē bù nà dàn shǐ rén jiè zhī yuē zhū jūn zi dàn sī bào xiào xī láo xiè wèi

现代白话:进士诣谒,养浩皆不纳,但使人戒之曰:“诸有德行的人但思报效,奚劳谢为!

guǐ sì tài bái jīng tiān

这句话大意是:癸巳,太白经天。

jiǎ wǔ zhào jìn mín zhuǎn yù yǎng zǐ

这句话大意是:甲午,诏禁民转鬻养子。

rén yín chén yuán dòng mán wú gàn dào wèi kòu chì diào bīng bǔ zhī

这句话大意是:壬寅,辰、沅洞蛮吴干道为寇,敕调兵捕之。

bǐng wǔ tài bái jīng tiān

这句话大意是:丙午,太白经天。

sān yuè yǐ mǎo tíng shì jìn shì cì hū tú kè dài ěr zhāng qǐ yán děng wǔ shí liù rén jí dì chū shēn

现代白话:三月,乙卯,廷试进士,赐呼图克岱你、张起严等五十六人及第、出身。

fēn jìn shì wèi liǎng bǎng měng gǔ sè mù rén wéi yòu hàn rén nán rén wèi zài zuǒ

这句话大意是:分进士为两榜,蒙古、色目人为右,汉人、南人为在左。

dì yì míng cóng liù pǐn dì èr míng yǐ xià jí dì èr jiǎ jiē qī pǐn dì sān jiǎ zhèng bā pǐn

这句话大意是:第一名从六品,第二名以下及第二甲皆七品,第三甲正八品。

gēng wǔ dì lǜ zhū wáng bǎi guān fèng yù cè yù bǎo jiā shàng huáng tài hòu zūn hào juān tiān xià bū qiàn shuì kè

这句话大意是:庚午,帝率诸王、百官奉玉册、玉宝,加上皇太后尊号,蠲天下逋欠税课。

dīng chǒu yǐ zhōng shū píng zhāng shì zhāng lǜ wèi jiāng zhè xíng shěng píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:丁丑,以中书平章事章律为江浙行省平章政事。

zhāng lǜ yǐ qī bìng yè gào guī jiāng nán duó mín hé dù de

这句话大意是:章律以妻病,谒告归江南,夺民河渡地。

yù shǐ yáng duō ěr jì hé zhī gù diào wài

现代白话:御史杨多你济劾之,故调外。

duō ěr jì zhèng sè lì cháo dì wèi gǎi róng

现代白话:多你济正色立朝,帝为改容。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →