续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 199 of 220

元纪·元纪十七

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhān méng chán yè sì yuè jǐn zhe yōng dūn zāng shí èr yuè fán sān nián yǒu jī

这句话大意是:起旃蒙单阏四月,尽著雍敦牂十二月,凡三年有奇。

yán yòu èr nián

这句话大意是:◎延祐二年。

xià sì yuè wù yín shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:夏,四月,戊寅朔,日有食之。

xīn sì cì jìn shì ēn róng yàn yú hàn lín yuàn

这句话大意是:辛巳,赐进士恩荣宴于翰林院。

xīn chǒu cì huì shì xià dì jǔ rén qī shí yǐ shàng cóng qī liú guān zhì shì liù shí yǐ shàng fǔ zhōu jiào shòu

这句话大意是:辛丑,赐会试下第举人七十以上,从七流官致仕,六十以上,府、州教授;。

yú bìng shòu shān cháng xué zhèng

这句话大意是:馀并授山长、学正;。

hòu wù yuán lì

这句话大意是:后勿援例。

chì zhū wáng fēn dì réng yǐ liú guān wèi dá lū gá qí gè wèi suǒ pì wèi fù dá lū gá qí

这句话大意是:敕:“诸王分地,仍以流官为达噜噶齐,各位所辟为副达噜噶齐。

mìng li mèng děng lèi jí běn cháo tiáo gé sì chéng shū wén zòu bān xíng

这句话大意是:命李孟等类集本朝条格,俟成书,闻奏颁行。

yǐ sì dì rú shàng dōu

这句话大意是:乙巳,帝如上都。

xuān huī yuàn yǐ gōng shàng shàn qiǎn rén liè yú guī dé chì yǐ qí rǎo mín ba zhī

这句话大意是:宣徽院以供尚膳,遣人猎于归德,敕以其扰民,罢之。

zì tè men dé ěr dìng kuò tián zhī yì qiǎn rén fēn háng gè shěng kē jí fán rǎo jiāng xī wéi shèn

现代白话:自特们德你定括田之议,遣人分行各省,苛急烦扰,江西为甚。

shì yuè gàn zhōu mín cài wǔ jiǔ jù zhòng zuò luàn yuǎn jìn sāo dòng

这句话大意是:是月,赣州民蔡五九聚众作乱,远近骚动。

wǔ yuè wù shēn shuò gǎi gěi gè dào lián fǎng sī yín yìn

这句话大意是:五月,戊申朔,改给各道廉访司银印。

fù lì shǎn xī zhū dào héng yù shǐ tái

这句话大意是:复立陕西诸道行御史台。

yǐ chǒu qín zhōu chéng jì xiàn shān yí

这句话大意是:乙丑,秦州成纪县山移。

shì yè jí fēng diàn báo běi shān nán yí zhì xī hé chuān cì rì zài yí

这句话大意是:是夜,疾风电雹,北山南移至夕河川,次日再移;。

píng dì tū chū shì fù gāo zhě èr sān zhàng xiàn méi mín jū

这句话大意是:平地突出士阜,高者二三丈,陷没民居。

chì qiǎn guān hé yàn zhèn xù

这句话大意是:敕遣官核验赈恤。

jiān chá yù shǐ mǎ zǔ cháng yán shān bù dòng zhī wù jīn zhī dòng zhě yóu zài yě yǒu dāng yòng bù yòng zhī xián zài guān yǒu dāng yán bù yán zhī nìng gù zhì rán ěr

这句话大意是:监察御史马祖常言:“山,不动之物,今之动者,由在野有当用不用之贤,在官有当言不言之佞,故致然耳。

jiǎ xū jiā shòu huàn zhě zhōng shàng qīng xù yuán huī zhāo wén guǎn dà xué shì

这句话大意是:甲戌,加授宦者中尚卿续元晖昭文馆大学士。

liù yuè wù xū hé jué zhèng zhōu

这句话大意是:六月,戊戌,河决郑州。

xīn chǒu yǐ jǐ níng yì dōu kàng hàn tài shěng wèi shì chú sù

这句话大意是:辛丑,以济宁、益都亢旱,汰省卫士刍粟。

gàn zhōu zéi cài wǔ jiǔ wéi níng dū fén sì guān qiāng zhào tóng zhī fēn lüè jùn yì

这句话大意是:赣州贼蔡五九围宁都,焚四关,戕赵同知,分掠郡邑。

qiū qī yuè yǐ mǎo qiǎn bīng bǔ tǎo cài wǔ jiǔ

这句话大意是:秋,七月,乙卯,遣兵捕讨蔡五九。

jiǎ zǐ jiāng nán hú guǎng dào fèng shǐ wēn dí hǎn yán lián fǎng shǐ gōng tián duō qǔ mín zū yi fù jiù zhì cóng zhī

这句话大意是:甲子,江南、湖广道奉使温迪罕,言廉访使公田多取民租,宜复旧制,从之。

guǐ yǒu mìng tè men dé ěr zǒng xuān zhèng yuàn shì

现代白话:癸酉,命特们德你总宣政院事。

shì yuè jī nèi dà yǔ kuò zhōu chāng píng xiāng hé bǎo dǐ děng xiàn shuǐ méi mín tián lú

这句话大意是:是月,畿内大雨,漷州、昌平、香河、宝坻等县水,没民田庐。

bā yuè bǐng xū guān jūn jī cài wǔ jiǔ níng dū wéi jiě

这句话大意是:八月,丙戌,官军击蔡五九,宁都围解。

wǔ jiǔ yì xiū gōng jù zhāo jí shī yè zhī mín shì yì zhāng suì xiàn tīng zhōu níng huà xiàn jiàn chēng wáng hào

这句话大意是:五九益修攻具,招集失业之民,势益张,遂陷汀州宁化县,僭称王号;。

qiǎn jiāng zhè xíng shěng píng zhāng zhāng lǜ děng lǜ bīng tǎo zhī

这句话大意是:遣江浙行省平章章律等率兵讨之。

jǐ chǒu dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:己丑,帝至自上都。

yǐ wèi tái chén yán cài wǔ jiǔ zhī biàn jiē yóu nài zhì mì dǐng jīng lǐ tián liáng yǔ jùn xiàn héng jiā kù bào bī yì zhì cǐ

这句话大意是:乙未,台臣言:“蔡五九之变,皆由鼐智密鼎经理田粮,与郡县横加酷暴,逼抑至此;。

xīn fēng yī xiàn chè mín lú qiān jiǔ bǎi qū yí mù yáng gǔ xū zhāng qǐng mǔ liú dú jū mín

这句话大意是:新丰一县,撤民庐千九百区,夷墓扬骨,虚张顷亩,流毒居民。

qǐng ba jīng lǐ jí mào kuò tián zū

这句话大意是:请罢经理及冒括田租。

shí tái chén bù gǎn chì yán tè men dé ěr jiàn yì zhī fēi dàn yán yǒu sī fèng xíng bù shàn dì wù qí bì mìng ba qí yì

现代白话:”时台臣不敢斥言特们德你建议之非,但言有司奉行不善,帝悟其弊,命罢其役。

zhào xià mín dà yuè yóu shì wǔ jiǔ zhī shì jiàn shuāi

这句话大意是:诏下,民大悦,由是五九之势渐衰。

rén yín zēng guó zǐ shēng bǎi yuán suì gòng bàn dú sì yuán

这句话大意是:壬寅,增国子生百员,岁贡伴读四员。

zhào jiāng zhè xíng shěng yìn nóng sāng jí yào wàn bù bān jiàng yǒu sī zūn shǒu quàn kè

这句话大意是:诏江浙行省印《农桑辑要》万部,颁降有司遵守劝课。

jīng biǎo guì zhōu dá lū gá qí xiāng wù sūn qī sǐ jié

这句话大意是:旌表贵州达噜噶齐相兀孙妻死节。

jiān chá yù shǐ nà lín yán shì wǔ zhǐ dì nù pǒ cè zhōng chéng yáng duō ěr jì jiù zhī yī rì zhì bā jiǔ zòu yuē chén fēi ài nà lín chéng bù yuàn bì xià yǒu shā yù shǐ zhī míng

现代白话:监察御史纳琳言事忤旨,帝怒叵测,中丞杨多你济救之,一日至八九奏,曰:“臣非爱纳琳,诚不愿陛下有杀御史之名。

dì yuē wèi qīng yòu zhī kě zuǒ qiān chāng píng lìng

这句话大意是:”帝曰:“为卿宥之,可左迁昌平令。

duō ěr jì yuē yǐ yù shǐ zǎi jīng yì wú bù kě zhě

现代白话:”多你济曰:“以御史宰京邑,无不可者。

dàn yǐ yán shì ér de zuǒ qiān kǒng hòu zhī lái zhě yòng shì wèi jiè bù kěn fù yán yǐ

现代白话:但以言事而得左迁,恐后之来者用是为戒,不肯复言了。

dì bù yǔn

这句话大意是:”帝不允。

hòu shù rì dì dú zhēn guàn zhèng yào duō ěr jì shì cè dì gù wèi yuē wèi zhēng gǔ zhī yí zhí yě zhèn ān dé yòng zhī

现代白话:后数日,帝读《贞观政要》,多你济侍侧,帝顾谓曰:“魏征,古之遗直也,朕安得用之?

duì yuē zhí yóu tài zōng

这句话大意是:”对曰:“直由太宗。

tài zōng bù tīng zhēng suī zhí jiāng yān yòng zhī

现代白话:太宗不听,征虽直,将呢用之!

dì xiào yuē qīng yì zài nà lín yé

这句话大意是:”帝笑曰:“卿意在纳琳耶?

dāng shè zhī yǐ chéng ěr zhí

现代白话:当赦之以成你直。

yǒu shàng shū lùn cháo zhèng quē shī miàn chù zǎi xiàng zǎi xiàng nù jiāng qǔ zhǐ shā zhī

这句话大意是:”有上书论朝政阙失,面触宰相,宰相怒,将取旨杀之。

duō ěr jì yuē zhào shū yún yán suī bù dàng wú zuì

现代白话:多你济曰:“诏书云‘言虽不当,无罪。

jīn ruò cǐ hé yǐ shì xìn tiān xià

现代白话:’今若此,凭什么示信天下!

guǒ zhū zhī chén yì fù qí zhí yǐ

现代白话:果诛之,臣亦负其职了。

dì wù shì zhī yú shì tè jiā zhāo wén guǎn dà xué shì róng lù dà fū yǐ jīng qí zhí

这句话大意是:”帝悟,释之,于是特加昭文馆大学士、荣禄大夫,以旌其直。

shí wèi yī pǐn zhě duō chéng jiàn yāo wáng jué zèng xiān shì huò wèi duō ěr jì kě yuán lì yǐ qǐng duō ěr jì yuē jiā shì hán wēi xìng jì yù zhì cǐ yǐ jù fú chēng shàng gǎn duō qiú hu

现代白话:时位一品者,多乘间邀王爵,赠先世,或谓多你济可援例以请,多你济曰:“家世寒微,幸际遇至此,已惧弗称,尚敢多求乎!

qiě wǒ wèi zhī hé yǐ fēng lì jiǎo xìng zhě hu

现代白话:且我为之,凭什么风励侥幸者吗?

jiǔ yuè dīng wèi zhāng lǜ yǐ kuò tián bī sǐ jiǔ rén chì lì bù shàng shū wáng jū rén děng jū zhī

这句话大意是:九月,丁未,章律以括田逼死九人,敕吏部尚书王居仁等鞫之。

rén xū cài wǔ jiǔ zhòng kuì fú zhū yú dǎng xī píng

这句话大意是:壬戌,蔡五九众溃,伏诛,馀党悉平。

shǎng jūn shì tǎo bǔ gōng bìng guān sǐ shì zhě zǐ sūn

这句话大意是:赏军士讨捕功,并官死事者子孙。

cān zhī zhèng shì zhào shì yán jū zhōng shū èr shí yuè qiān yù shǐ zhōng chéng zhào shěng chén zì píng zhāng yǐ xià xiāng shuài sòng zhī guān qí lǐ qián suǒ wú yǒu

这句话大意是:参知政事赵世延,居中书二十月,迁御史中丞,诏省臣自平章以下相率送之官,其礼前所无有。

yóu shì wèi quán chén suǒ jì nǎi yòng huáng tài hòu zhǐ chū shì yán wèi yún nán xíng shěng yòu chéng

这句话大意是:由是为权臣所忌,乃用皇太后旨,出世延为云南行省右丞。

bì cí dì tè mìng réng hái tái wèi zhōng chéng

这句话大意是:陛辞,帝特命仍还台为中丞。

dōng shí yuè gēng chén yǐ huái xi lián fǎng shǐ guō guàn wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:冬,十月,庚辰,以淮西廉访使郭贯为中书参知政事。

yǐ wèi shòu bái yún zōng zhǔ shěn míng rén róng lù dà fū sī kōng

这句话大意是:乙未,授白云宗主沈明仁荣禄大夫、司空。

dīng yǒu jiā shòu tè men dé ěr tài shī

现代白话:丁酉,加授特们德你太师。

shí yī yuè bǐng wǔ kè xīng biàn wéi huì fàn zǐ wēi yuán lì zhěn zhì bì shí wǔ sù

这句话大意是:十一月,丙午,客星变为彗,犯紫微垣,历轸至壁十五宿。

xīn wèi yǐ xīng biàn shè tiān xià jiǎn miǎn gè lù chà shuì yǒu chà

这句话大意是:辛未,以星变,赦天下,减免各路差税有差。

chéng xiàng hā kè sǎn děng qǐ bì wèi dì yuē cǐ zhèn zhī qiān qǐ qīng děng suǒ zhì

这句话大意是:丞相哈克繖等乞避位,帝曰:“此朕之愆,岂卿等所致!

qí fù nǎi zhí

这句话大意是:其复乃职。

gǒu zhèng yǒu guò chà wú dàn yú gǎi

这句话大意是:苟政有过差,毋惮于改。

yòu fán kě yǐ ān bǎi xìng zhě dāng xī yán zhī zhù shàng xià jiāo xiū tiān biàn kě mǐ yě

现代白话:又,凡能够安百姓者,当悉言之,庶上下交修,天变可弭也。

liáo dōng sù zhèng lián fǎng shǐ yù chí dé chéng shàng shū yán shì

这句话大意是:辽东肃政廉访使尉迟德诚上疏言事,。

qí lüè yuē láo zhū wáng yǐ huái qí xīn

这句话大意是:其略曰:“劳诸王以怀其心,。

fáng chū rù yǐ yán gōng jìn

这句话大意是:防出入以严宫禁,。

zhèng jiàn guān yǐ yuǎn chán nìng

这句话大意是:正谏官以远谗佞,。

chóng kē mù yǐ qiú rén cái

这句话大意是:崇科目以求人才,。

lì cháng píng yǐ bèi huāng nián

这句话大意是:立常平以备荒年,。

tài sēng dào yǐ kuān mín lì

这句话大意是:汰僧、道以宽民力,。

jǔ xián liáng yǐ lì zhōng xiào

这句话大意是:举贤良以励忠孝,。

yì shē chǐ yǐ hòu fēng sú

这句话大意是:抑奢侈以厚风俗”,。

jí zhěng chāo fǎ cái rǒng guān děng shì

这句话大意是:及拯钞法、裁冗官等事,。

bù bào

这句话大意是:不报。

dé chéng xún zú

这句话大意是:德诚寻卒。

jiǎ xū fēng wǔ zōng zǐ hé shí lā wèi zhōu wáng chū zhèn yún nán

这句话大意是:甲戌,封武宗子和实拉为周王,出镇云南。

chū wǔ zōng lì dì wèi tài zǐ mìng yǐ cì chuán wèi yú hé shí lā

这句话大意是:初,武宗立帝为太子,命以次传位于和实拉。

yǐ ér chéng xiàng sān bǎo nǔ fù quàn wǔ zōng lì qí zi jì nǎi yǐ hā lǎ tuō kè tuō yán ér zhǐ

这句话大意是:已而丞相三宝努复劝武宗立其子,既乃以哈喇托克托言而止。

zhì shì yì lì tài zǐ tè men dé ěr yù gù wèi qǔ chǒng nǎi qǐng lì huáng zǐ shuò dí ba lā yòu yǔ tài hòu xìng chén shí lēi men zèn hé shí lā yú liǎng gōng suì yǒu shì mìng

现代白话:至是议立太子,特们德你欲固位取宠,乃请立皇子硕迪巴拉,又与太后幸臣实勒们谮和实拉于两宫,遂有是命。

yòu zèn hā lǎ tuō kè tuō wèi wǔ zōng jiù chén zhào dǎi zhì jīng shī

这句话大意是:又谮哈喇托克托为武宗旧臣,诏逮至京师。

jū shù rì chāo hé ěr shí lēi men chuán liǎng gōng zhǐ yù tuō kè tuō yuē chū yí rǔ qīn yú suǒ shì gù zhào rǔ

现代白话:居数日,绰和你、实勒们传两宫旨谕托克托曰:“初疑你亲于所事,故召你。

jīn chá rǔ wú tā qí fù huán zhèn

现代白话:今察你无他,其复还镇。

tuō kè tuō rù xiè tài hòu yuē chén suī bèi xiān dì zhī yù ér shòu tài hòu jí jīn shàng ēn bù wéi bù shēn qǐ gǎn mèi suǒ zì hu

这句话大意是:”托克托入谢太后曰:“臣虽被先帝知遇,而受太后及今上恩不为不深,岂敢昧所自乎!

wèi jǐ qiān jiāng xī xíng shěng zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:”未几,迁江西行省左丞相。

shí èr yuè gēng yín zēng zhì píng jiāng lù xíng yòng kù

这句话大意是:十二月,庚寅,增置平江路行用库。

guǐ sì mìng shěng chén dìng nǐ fēng zèng tōng lì bǐ gāo xià shì yí yǐ wén

这句话大意是:癸巳,命省臣定拟封赠通例,俾高下适宜以闻。

jīng biǎo tīng zhōu níng huà xiàn mín lài lù sūn xiào xíng

这句话大意是:旌表汀州宁化县民赖禄孙孝行。

cài wǔ jiǔ zhī luàn lù sūn fù qí mǔ qiè qí qī suí zhòng rù shān bì zhī

这句话大意是:蔡五九之乱,禄孙负其母,挈其妻,随众入山避之。

dào zhì zhòng sàn zǒu lù sūn shǒu mǔ bù qù

这句话大意是:盗至,众散走,禄孙守母不去。

dào jiāng rèn qí mǔ lù sūn yǐ shēn yì bì yuē níng shā wǒ wù shāng wú mǔ

现代白话:盗将刃其母,禄孙以身翼蔽曰:“宁杀我,勿伤我母。

shí mǔ bìng kě mì shuǐ bù dé lù sūn hán tuò xù zhī dào xiāng gù hài tàn bù rěn hài fǎn qǔ shuǐ yǔ zhī

这句话大意是:”时母病,渴,觅水不得,禄孙含唾喣之,盗相顾骇叹,不忍害,反取水与之。

yǒu lüè qí qī qù zhě zhòng zé zhī yuē nài hé rǔ xiào zǐ fù

这句话大意是:有掠其妻去者,众责之曰:“奈何辱孝子妇!

shǐ guī zhī

这句话大意是:”使归之。

shì wén

这句话大意是:事闻。

cì jīng biǎo

这句话大意是:赐旌表。

cháo tíng yǐ lì duō zhì shì zé cáo àn bù rú chéng zhě

这句话大意是:朝廷以吏多滞事,责曹案不如程者。

lìng xià xíng bù shàng shū xiè ràng yuē xíng yù fēi qián gǔ quán xuǎn zhī bǐ kuān yǐ suì yuè shàng lǜ shī shí qǐ kě lǜ yǐ cháng fǎ hu

这句话大意是:令下刑部,尚书谢让曰:“刑狱非钱谷、铨选之比,宽以岁月,尚虑失实,岂可律以常法乎!

nǎi rù bái zǎi xiàng yóu shì xíng cáo dú de bù zé jī chí

这句话大意是:”乃入白宰相,由是刑曹独得不责稽迟。

yán yòu sān nián

这句话大意是:◎延祐三年。

chūn zhēng yuè yǐ sì zhèn hàn yáng lù jī

这句话大意是:春,正月,乙巳,赈汉阳路饥。

bǐng wǔ zēng zhì jìn wáng fǔ shǔ guān

这句话大意是:丙午,增置晋王府属官。

yǐ zhēn dìng bǎo dìng jiàn jī jìn tián liè

这句话大意是:以真定、保定洊饥,禁畋猎。

gǎi zhí gū wèi hǎi jīn zhèn

这句话大意是:改直沽为海津镇。

èr yuè dīng chǒu diào hǎi kǒu zhūn chǔ hàn jūn lì lín qīng yùn liáng wàn hù fǔ yǐ gōng zhuǎn cáo

这句话大意是:二月,丁丑,调海口屯储汉军隶临清运粮万户府,以供转漕。

wù yín zhèn hé jiān děng chù jī

这句话大意是:戊寅,赈河间等处饥。

gēng yín huì miè

这句话大意是:庚寅,彗灭。

zì qù nián shí yī yuè bǐng wǔ shǐ jiàn zhì shì nǎi miè fán bǎi yǒu wǔ rì

这句话大意是:自去年十一月丙午始见,至是乃灭,凡百有五日。

rén zǐ chì wèi huī chāng píng shǒu chén xiū yīn bǐ gàn táng dí rén jié cí suì shí zhì jì

这句话大意是:壬子,敕卫辉、昌平守臣修殷比干、唐狄仁杰祠,岁时致祭。

sān yuè jiǎ yín chì zhōng shū yòu chéng xiāo bài zhū jí shǎn xī sì chuān shěng chén gè yī yuán hù sòng zhōu wáng hé shí lā zhī yún nán

这句话大意是:三月,甲寅,敕中书右丞萧拜珠及陕西四川省臣各一员,护送周王和实拉之云南。

zhì zhōu wáng cháng shì fǔ guān shǔ

这句话大意是:置周王常侍府官属,。

yǐ yáo shòu zhōng shū zuǒ chéng xiàng tú gǔ lēi dà sī tú è ěr duō zhōng zhèng shǐ shàng jiā nǔ shān běi liáo yáng děng lù měng gǔ jūn wàn hù bó luō hàn lín shì jiǎng xué shì jiā huī děng bìng cháng shì

现代白话:以遥授中书左丞相图古勒、大司徒鄂你多、中政使尚嘉努、山北、辽阳等路蒙古军万户博啰、翰林侍讲学士嘉珲等并常侍,。

zhōng wèi qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ táng gǔ bīng bù shàng shū sài hǎn bā tú lǔ wèi zhōng wèi

这句话大意是:中卫亲军都指挥使唐古、兵部尚书赛罕巴图鲁为中尉,。

réng zhì zī yì jì shì gè èr yuán

这句话大意是:仍置谘议、记室各二员,。

qiǎn jiù zhèn

这句话大意是:遣就镇。

guǐ hài dì rú shàng dōu

这句话大意是:癸亥,帝如上都。

rén shēn yīng fāng bó luō děng rǎo mín yú dà tóng chì jū hái suǒ fèng xǐ shū

这句话大意是:壬申,鹰坊博啰等扰民于大同,敕拘还所奉玺书。

jìn tiān xià chūn shí tián liè

这句话大意是:禁天下春时田猎。

chū yì fàn zhě dǐ sǐ zuǒ sī láng zhōng hán ruò yú yuē qí xuān wáng zhī yòu fāng sì shí lǐ shā qí jūn lù zhě rú shā rén zhī zuì mèng zǐ fēi zhī

这句话大意是:初议犯者抵死,左司郎中韩若愚曰:“齐宣王之囿方四十里,杀其麇鹿者如杀人之罪,孟子非之。

zhòng yǐ wéi rán suì jiǎn qí xíng

这句话大意是:”众以为然,遂减其刑。

tài shǐ lìng guō shǒu jìng zú yú wèi nián bā shí liù

这句话大意是:太史令郭守敬卒于位,年八十六。

shǒu jìng lì shǔ yí xiàng zhī xué bìng wéi shí yòng qí yóu jì shí zhě wèi shuǐ lì zhī xué

这句话大意是:守敬历数、仪象之学,并为时用,其尤济时者为水利之学。

jué jīn kǒu yǐ xià xī shān zhī fá ér jīng shī cái yòng ráo

这句话大意是:决金口以下西山之伐,而京师财用饶;。

fù sān bái qú yǐ gài bīn hé zhī de ér líng xià jūn chǔ zú

这句话大意是:复三白渠以溉濒河之地,而灵夏军储足;。

yǐn wèn sì yǐ jiē jiāng huái zhī pài ér yàn wú cáo yùn tōng

这句话大意是:引汶、泗以接江、淮之派,而燕、吴漕运通;。

jiàn dòu zhá yǐ kāi bái fú zhī yuán ér gōng sī lù fèi shěng

这句话大意是:建斗闸以开白浮之源,而公私陆费省。

qí zài xī xià cháng wǎn zhōu sù liú ér shàng jiū suǒ wèi hé yuán zhě

这句话大意是:其在西夏,尝挽舟溯流而上究所谓河源者;。

yòu cháng zì mèng mén yǐ dōng xún huáng hé gù dào zòng guǎng shù bǎi lǐ jiān jiē wèi cè liáng dì píng huò kě yǐ fēn shā hé shì huò kě yǐ gài guàn tián tǔ jù yǒu tú zhì

现代白话:又尝自孟门以东,循黄河故道,纵广数百里间,皆为测量地平,或能够分杀河势,或能够溉灌田土,具有图志;。

yòu cháng yǐ hǎi bǎi jiào jīng shī zhì biàn liáng dì xíng gāo xià zhī chà huò biàn liáng zhī shuǐ qù hǎi shén yuǎn qí liú jùn ér jīng shī zhī shuǐ qù hǎi zhì jìn qí liú shén huǎn

这句话大意是:又尝以海百较京师至汴梁地形高下之差,或汴梁之水去海甚远,其流峻,而京师之水去海至近,其流甚缓。

qí yán jiē yǒu zhēng yàn lùn zhě xī qí wèi jǐn jiàn yòng yún

这句话大意是:其言皆有征验,论者惜其未尽见用云。

xià sì yuè guǐ yǒu shuò yǐ hé nán liú mín qún jù dù jiāng suǒ guò rǎo hài mìng xíng tái lián fǎng shǐ yǐ jiàn zhù zāng chāo zhèn zhī

这句话大意是:夏,四月,癸酉朔,以河南流民群聚渡江,所过扰害,命行台、廉访使以见贮赃钞赈之。

héng zhōu yáo mán wéi kòu mìng hú guǎng shěng fā bīng tǎo bǔ

这句话大意是:横州猺蛮为寇,命湖广省发兵讨捕。

jǐ hài yǐ huái dōng lián fǎng sī qiān shì miáo hǎo qiān shàn kè mín nóng sāng cì yī yī xí

这句话大意是:己亥,以淮东廉访司签事苗好谦善课民农桑,赐衣一袭。

gēng zǐ mìng zhòng shū shěng yǔ yù shǐ tái hàn lín jí xián yuàn jí yì fēng zèng tōng zhì zhe wèi lìng

这句话大意是:庚子,命中书省与御史台、翰林、集贤院集议封赠通制,著为令。

zhèn liáo yáng gài zhōu jí nán fēng zhōu jī

这句话大意是:赈辽阳、盖州及南丰州饥。

shì yuè qián jí xián dà xué shì shāng yì zhōng shū shěng shì chén tiān xiáng zú yú jiā nián bā shí shì wén zhōng

这句话大意是:是月,前集贤大学士、商议中书省事陈天祥卒于家,年八十,谥文忠。

wǔ yuè gēng shēn yǐ dà dū liú shǒu bài tè mù ěr wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

现代白话:五月,庚申,以大都留守拜特穆你为中书平章政事。

zhuó zhōng shū yòu chéng xiāo bài zhū wèi píng zhāng zhèng shì zuǒ chéng ā ěr hā yā wèi yòu chéng guō guàn wèi zuǒ chéng cān yì bù hā wèi cān zhī zhèng shì

现代白话:擢中书右丞萧拜珠为平章政事,左丞阿你哈雅为右丞,郭贯为左丞,参议布哈为参知政事。

shí tè men dé ěr shì shì tān nüè xiōng huì yù shén yú shì jìn bài zhū wèi píng zhāng shāo qiān zhì zhī

现代白话:时特们德你恃势贪虐,凶秽愈甚,于是进拜珠为平章,稍牵制之。

gēng wǔ zhì gān sù rú xué tí jǔ sī liáo yáng jīn yín tiě yě tí jǔ sī

这句话大意是:庚午,置甘肃儒学提举司,辽阳金银铁冶提举司。

zhèn héng yǒng děng lù jī

这句话大意是:赈衡、永等路饥。

liù yuè yǐ hài zhì fēng mèng kē fù wèi zhū guó gōng mǔ wèi zhū guó xuān xiàn fū rén

这句话大意是:六月,乙亥,制封孟轲父为邾国公,母为邾国宣献夫人。

bǐng zǐ róng bīn liǔ zhōu yáo mán pàn mìng hú guǎng xíng shěng qiǎn guān dū bīng bǔ zhī

这句话大意是:丙子,融、宾、柳州猺蛮叛,命湖广行省遣官督兵捕之。

dīng chǒu chì fán jū qiú fēi qiáng dào wú jiā kù xíng

这句话大意是:丁丑,敕:“凡鞫囚,非强盗毋加酷刑。

dīng yǒu hé jué biàn liáng méi mín jū fā liáng zhèn zhī

这句话大意是:丁酉,河决汴梁,没民居,发粮赈之。

qiū qī yuè rén zǐ mìng yù shǐ dài fū ba tú tuō huan zhěng zhì tái gāng réng jiàng zhào xuān yù zhōng wài

这句话大意是:秋,七月,壬子,命御史大夫巴图托欢整治台纲,仍降诏宣谕中外。

bǐng yín fù yǐ yǎ kè tè mù ěr zhī shū mì yuàn shì

现代白话:丙寅,复以雅克特穆你知枢密院事。

bā yuè guǐ yǒu yǐ bīng bù shàng shū qí dá wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:八月,癸酉,以兵部尚书奇达为中书参知政事。

jǐ mǎo dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:己卯,帝至自上都。

wù xū zhì zhī fó xiàng gōng jiàng tí diào suǒ

这句话大意是:戊戌,置织佛像工匠提调所。

jiǔ yuè xīn chǒu yǐ zhōng shū zuǒ chéng guō guàn wèi jí xián dà xué shì jí xián dà xué shì wáng yì wèi zuǒ chéng

这句话大意是:九月,辛丑,以中书左丞郭贯为集贤大学士,集贤大学士王毅为左丞。

yì xuán chū wèi jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng

这句话大意是:毅旋出为江浙行省左丞。

gēng xū shēng jìn shān xiàn wèi lóng qìng zhōu yǐ dì shēng shì xiàn gù yě

这句话大意是:庚戌,升缙山县为龙庆州,以帝生是县故也。

jǐ wèi jì níng jìn níng lù dì zhèn

这句话大意是:己未,冀宁、晋宁路地震。

bǐng yín tài bái jīng tiān

这句话大意是:丙寅,太白经天。

dōng shí yuè xīn wèi yǐ jiāng nán xíng shěng shì yù shǐ gāo fǎng wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:冬,十月,辛未,以江南行省侍御史高昉为中书参知政事。

rén shēn yǒu shì yú tài miào

这句话大意是:壬申,有事于太庙。

rén wǔ hé nán lù dì zhèn

这句话大意是:壬午,河南路地震。

gēng yín chì wǔ tái líng jiù sì zhì tiě yě tí jǔ sī

这句话大意是:庚寅,敕五台灵鹫寺置铁冶提举司。

dīng yǒu jìn mín yǒu fù zài zhě bù dé sī dài rén qián jí zhōu mù mù

这句话大意是:丁酉,禁民有父在者不得私贷人钱及鬻墓木。

shì yuè zhōu wáng hé shí lā cì yán ān tú gǔ lēi shàng jiā nǔ bó luō jí wǔ zōng jiù chén li rì xī bù dǐng hǎ bā lēi tú děng jiē lái huì

这句话大意是:是月,周王和实拉次延安,图古勒、尚嘉努、博啰及武宗旧臣哩日、锡布鼎、哈巴勒图等皆来会。

jiā huī móu yuē tiān xià zhě wǒ wǔ huáng zhī tiān xià yě

这句话大意是:嘉珲谋曰:“天下者,我武皇之天下也。

chū zhèn zhī shì běn fēi shàng yì yóu zuǒ yòu gòu dòu zhì rán

这句话大意是:出镇之事,本非上意,由左右构斗致然。

qǐng yǐ qí gù bái xíng shěng bǐ wén zhī cháo tíng zhù kě dù sè lí jiàn

这句话大意是:请以其故白行省,俾闻之朝廷,庶可杜塞离间;。

bù rán shì biàn pǒ cè

这句话大意是:不然,事变叵测。

suì yǔ shù qí chí qù

这句话大意是:”遂与数骑驰去。

xiān shì hā sī hǎn wèi tài shī tè men dé ěr duó qí wèi chū zhī wèi shǎn xī xíng shěng zuǒ chéng xiàng

现代白话:先是哈斯罕为太师,特们德你夺其位,出之,为陕西行省左丞相。

jí jiā huī děng zhì jí yǔ píng zhāng zhèng shì tǎ qí ěr xíng tái yù shǐ dài fū tú lǔ bù zhōng chéng tuō huan xī fā guān zhōng bīng fēn dào zì tóng guān hé zhōng fǔ rù

现代白话:及嘉珲等至,即与平章政事塔齐你、行台御史大夫图鲁布、中丞托欢悉发关中兵,分道自潼关、河中府入。

yǐ ér tǎ qí ěr tuō huan zhōng huǐ xí shā ā sī hǎn jiā huī yú hé zhōng zhōu wáng suì xi xíng zhì běi biān jīn shān

现代白话:已而塔齐你、托欢中悔,袭杀阿斯罕、嘉珲于河中,周王遂西行至北边金山。

xī běi zhū wáng chá kè tái děng wén zhōu wáng zhì xián lǜ zhòng lái fù

这句话大意是:西北诸王察克台等闻周王至,咸率众来附。

zhōu wáng zhì qí bù yǔ dìng yuē shù shí yú nián jiān biān jìng níng mì

这句话大意是:周王至其部,与定约束,十馀年间,边境宁谧。

chū xuān dé fǔ rén wǔ kè yǐ shén tóng yóu xué jiāng nán

这句话大意是:初,宣德府人武恪,以神童游学江南。

wú chéng wèi jiāng xī rú xué fù tí jǔ jiàn rù guó xué yì yè xuǎn wèi qīn wáng hé shí lā shuō shū xiù cái

这句话大意是:吴澄为江西儒学副提举,荐入国学肄业,选为亲王和实拉说书秀才。

jí yǐ zhōu wáng chū zhèn kè zài háng wáng yù qǐ bīng shǎn xī kè jiàn yuē tài zǐ cǐ xíng yú guó yǒu jūn mìng yú jiā yǒu shū fù zhī mìng jīn ruò xiàng jīng shī fā yī jiàn shǐ guān bì shū tài zǐ fǎn

这句话大意是:及以周王出镇,恪在行,王欲起兵陕西,恪谏曰:“太子此行,于国有君命,于家有叔父之命,今若向京师发一箭,史官必书太子反。

zuǒ yòu è kè yán nǎi yuē wǔ xiù cái yǒu mǔ zài jīng hé qiǎn guī

这句话大意是:”左右恶恪言,乃曰:“武秀才有母在京,合遣归。

kè suì hái dà dū jū lòu xiàng jiào xùn zǐ dì

这句话大意是:”恪遂还大都,居陋巷,教训子弟。

shí yī yuè rén yín mìng jiān chá yù shǐ jiān zhì lǐng běi gōu xiào qián liáng bàn suì ér dài

这句话大意是:十一月,壬寅,命监察御史监治岭北,钩校钱粮,半岁而代。

dà wàn níng sì sēng yǐ suǒ pèi guó gōng yìn yí wén yǒu sī wěn luàn guān zhèng chì jìn zhǐ zhī

这句话大意是:大万宁寺僧以所佩国公印移文有司,紊乱官政,敕禁止之。

shí èr yuè gēng wǔ yǐ zhī shū mì yuàn shì tú gǔ lēi wèi shǎn xī xíng shěng zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:十二月,庚午,以知枢密院事图古勒为陕西行省左丞相。

dīng hài lì huáng zǐ shuò dí ba lā wèi huáng tài zǐ jiān zhōng shū lìng shū mì shǐ huáng hòu hóng jí li shì suǒ shēng yě

这句话大意是:丁亥,立皇子硕迪巴拉为皇太子,兼中书令、枢密使,皇后鸿吉哩氏所生也。

dì yǐ dí zǐ yù lì zhī shuò dí ba lā rù yè huáng tài hòu gù cí yuē chén yòu wú néng qiě yǒu xiōng yi lì xiōng yǐ chén fǔ zhī

这句话大意是:帝以嫡子,欲立之,硕迪巴拉入谒皇太后,固辞,曰:“臣幼无能,且有兄,宜立兄,以臣辅之。

tài hòu bù xǔ suì lì wèi tài zǐ shòu jīn bǎo kāi fǔ zhì guān shǔ

这句话大意是:”太后不许,遂立为太子,授金宝,开府,置官属。

jiān chá yù shǐ mǎ zǔ cháng shàng yán huáng tài zǐ tiān fù měi zī jí yi zhāo yán tiān xià shuò dé yǎ wàng wén cǎi bó tōng zhī shì zhāo xī qǐ jū yǐ shì zuǒ yòu fǔ yǎng yì měi xūn táo chōng hé

这句话大意是:监察御史马祖常上言:“皇太子天赋美姿,急宜招延天下硕德雅望、文采博通之士,朝夕起居以侍左右,辅养懿美,薰陶冲和。

chuán yún chéng wáng shǐ wèi tài zǐ yě tài gōng wèi shī zhōu gōng wèi fǔ zhào gōng wèi bǎo bó qín táng shū yǔ yóu mù bù dǔ yín yàn ěr bù wén yōu xiào jū bù jìn yōng xié

这句话大意是:《传》云:‘成王始为太子也,太公为师,周公为辅,召公为保,伯禽、唐叔与游,目不睹淫艳,耳不闻优笑,居不近庸邪。

jí wèi jūn yě xuè qì jì dìng yóu xí jì chéng suī yǒu fàng xīn bù néng duó yǐ chéng zhī xìng

这句话大意是:及为君也,血气既定,游习既成,虽有放心,不能夺已成之性。

jīn huáng tài zǐ chūn qiū dǐng shèng qǐng jiàn lì gōng liáo hé qiú míng shí xiàng fù tiáo hù yǔ yì chǔ wéi zhī cái

这句话大意是:’今皇太子春秋鼎盛,请建立宫寮,核求名实相副,调护羽翼储闱之才;。

chén pú yì yi jīng zé bù kě zá yǐ shāng gǔ rǒng suǒ zhī liú

这句话大意是:臣仆亦宜精择,不可杂以商贾冗琐之流。

tiān xià xiū qī zhī yuán shí zài yú cǐ

这句话大意是:天下休戚之源,实在于此。

yù shǐ duàn fǔ tài zǐ zhān shì guō shí děng bìng qǐng jìn xián rén zé shī fū dì jiā nà zhī

这句话大意是:”御史段辅、太子詹事郭实等并请近贤人、择师傅,帝嘉纳之。

shì suì hàn lín xué shì chéng zhǐ chéng jù fū yǐ bìng qǐ hái gǔ guī tián lǐ bù yǔn

这句话大意是:是岁,翰林学士承旨程钜夫以病乞骸骨,归田里,不允。

mìng shàng yī gěi yào wù guān qí zi dà běn jiāo sì shǔ lìng yǐ biàn shì yǎng shí lìng jìn chén fǔ shì qiě láo zhī yuē qīng shì zǔ jiù chén wéi zhōng wéi zhēn qí miǎn jiā cān zhōu shǎo liú jīng shī yǐ fù zhèn xīn

这句话大意是:命尚医给药物,官其子大本郊祀署令,以便侍养,时令近臣抚视,且劳之曰:“卿,世祖旧臣,惟忠惟贞,其勉加餐粥,少留京师,以副朕心。

jù fū qǐng yì jiān tè shòu guāng lù dài fu cì shàng zūn mìng qún chén yǐn qián yú qí huà mén wài gěi yì nán hái chì xíng shěng jí yǒu sī cháng jiā cún wèn

这句话大意是:”钜夫请益坚,特授光禄大夫,赐上尊,命群臣饮钱于齐化门外,给驿南还,敕行省及有司常加存问。

jí xián xué shì zhào mèng fǔ yǐ jù fū jiàn qǐ jiā dì juàn gù shén hòu yǐ zì hū zhī ér bù míng zhì shì zhuó mèng fǔ wèi hàn lín xué shì chéng zhǐ

这句话大意是:集贤学士赵孟𫖯,以钜夫荐起家,帝眷顾甚厚,以字呼之而不名,至是擢孟𫖯为翰林学士承旨。

dì cháng yǔ shì chén lùn wén xué zhī shì yǐ mèng fǔ bǐ táng lǐ bái sòng sū shì

这句话大意是:帝尝与侍臣论文学之士,以孟𫖯比唐李白、宋苏轼。

yòu cháng chēng mèng fǔ cāo lǚ chún zhèng bó xué duō wén shū huà jué lún páng tōng fú lǎo zhī zhǐ jiē rén suǒ bù jí yǒu bú yuè zhě jiān zhī dì chū ruò bù wén zhě

这句话大意是:又尝称孟𫖯操履纯正,博学多闻,书画绝伦,旁通佛、老之旨,皆人所不及,有不悦者间之,帝初若不闻者。

yòu yǒu shàng shū zhě yán guó shǐ suǒ zài bù yí shǐ mèng fǔ yù wén dì nǎi yuē zhào zi áng shì zǔ suǒ jiǎn bá zhèn tè yōu yǐ lǐ mào zhì yú guǎn gé diǎn sī shù zuò chuán zhī hòu shì cǐ bèi náo náo hé yě

这句话大意是:又有上书者,言《国史》所载,不宜使孟𫖯与闻,帝乃曰:“赵子昂,世祖所简拔,朕特优以礼貌,置于馆阁,典司述作,传之后世,此辈呶呶何也!

é cì chāo wǔ bǎi dìng

这句话大意是:”俄赐钞五百锭。

mèng fǔ cháng lěi yuè bù zhì gōng zhōng dì yǐ wèn zuǒ yòu jiē wèi qí nián lǎo wèi hán chì yù fǔ cì diāo shǔ yī

这句话大意是:孟𫖯尝累月不至宫中,帝以问左右,皆谓其年老畏寒,敕御府赐貂鼠衣。

huáng qìng zhōng mìng xī sēng bì lán nà shi lǐ fān yì zhū fàn jīng diǎn zhì shì tè cì yín yìn shòu guāng lù dài fu

这句话大意是:皇庆中,命西僧必兰纳识里翻绎诸梵经典,至是特赐银印,授光禄大夫。

rén zōng shèng wén qīn xiào huáng dì yán yòu sì nián dīng sì yī sān yī qī nián

这句话大意是:○仁宗圣文钦孝皇帝延祐四年(丁巳,一三一七年)。

chūn zhēng yuè gēng zǐ dì wèi zuǒ yòu yuē zhōng shū bǐ zòu bǎi xìng fá shí yi jiā zhèn xù

这句话大意是:春,正月,庚子,帝谓左右曰:“中书比奏百姓乏食,宜加赈恤。

zhèn sī mín jī ruò cǐ qǐ zhèng yǒu guò chà yǐ zhì rán yú

这句话大意是:朕思民饥若此,岂政有过差以致然欤?

xiàng zhào bǎi sī wu zūn shì zǔ chéng xiàn yi miǎn lì fèng xíng fǔ zhèn bù dǎi wéi dāng shěng xíng báo fù zhù shǐ bǎi xìng gè suì qí shēng yě

这句话大意是:向诏百司务遵世祖成宪,宜勉力奉行,辅朕不逮,惟当省刑薄赋,庶使百姓各遂其生也。

yǐ mǎo zhū wáng tuō kè tuō zhù yún nán rǎo hài jūn mín yǐ áng huī dài zhī

这句话大意是:乙卯,诸王托克托驻云南,扰害军民,以昂辉代之。

bǐng chén yǐ zhī shū mì yuàn shì è lēi zhé wèi yún nán xíng shěng píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:丙辰,以知枢密院事鄂勒哲为云南行省平章政事。

rén xū jì níng lù dì zhèn

这句话大意是:壬戌,冀宁路地震。

rùn yuè bǐng xū yǐ lì huáng tài zǐ zhào tiān xià cì guān guǎ gū dú chāo jiǎn miǎn gè lù zū shuì yǒu chà

这句话大意是:闰月,丙戌,以立皇太子诏天下,赐鳏寡孤独钞,减免各路租税有差。

xīn mǎo fēng bài tè mù ěr wèi fén yáng wáng

现代白话:辛卯,封拜特穆你为汾阳王。

rén chén zhèn biàn liáng děng lù jī

这句话大意是:壬辰,赈汴梁等路饥。

èr yuè jiǎ chén chì jùn xiàn gè shè fù zhì yì cāng

这句话大意是:二月,甲辰,敕郡县各社复置义仓。

wù shēn shòu jìn shì è lēi zhé bù hā hàn lín shì dú xué shì zhī zhì gào tóng xiū guó shǐ

这句话大意是:戊申,授近侍鄂勒哲布哈翰林侍读学士、知制诰、同修国史。

yǐ chǒu shēng měng gǔ guó zi jiān zhì zhèng sān pǐn cì yín yìn

这句话大意是:乙丑,升蒙古国子监秩正三品,赐银印。

sān yuè dīng mǎo dì rú shàng dōu

这句话大意是:三月,丁卯,帝如上都。

xià sì yuè jǐ hài dé ān hàn miǎn tún tián zū

这句话大意是:夏,四月,己亥,德安旱,免屯田租。

wù shēn dá hā xùn kòu biān wú wáng duō lēi dá děng bài zhī cì lài yǒu chà

这句话大意是:戊申,达哈逊寇边,吴王多勒达等败之,赐赉有差。

yǐ chǒu dì yè zuò yōu hàn wèi shì chén yuē yǔ yáng bù shí nài hé

这句话大意是:乙丑,帝夜坐,忧旱,谓侍臣曰:“雨昜不时,奈何?

xiāo bài zhū yuē zǎi xiàng zhī guò yě

这句话大意是:”萧拜珠曰:“宰相之过也。

dì yuē qīng bù zài zhōng shěng yé

这句话大意是:”帝曰:“卿不在中省耶?

xiāo bài zhū huáng kuì

这句话大意是:萧拜珠惶愧。

qǐng zhī dì lù xiāng mò dǎo

这句话大意是:顷之,帝露香默祷。

jì ér dà yǔ zuǒ yòu yǐ yǔ yī jìn dì yuē zhèn wèi mín qí yǔ hé bì yān

现代白话:既而大雨,左右以雨衣进,帝曰:“朕为民祈雨,何避呢!

hàn lín xué shì chéng zhǐ tú gǔ lēi dōu ěr mì shí liú gēng děng yì dà xué yǎn yì yǐ jìn dì lǎn zhī wèi qún chén yuē dà xué yǎn yì yì lùn shén jiā qí lìng hàn lín xué shì ā lín tè mù ěr biān yì zhī

现代白话:翰林学士承旨图古勒都你密实、刘赓等译《大学衍义》以进,帝览之,谓群臣曰:“《大学衍义》议论甚嘉,其令翰林学士阿琳特穆你编译之。

wǔ yuè wù yín gǎi tài zǐ wèi lǜ fǔ wèi zhōng yì fǔ

这句话大意是:五月,戊寅,改太子卫率府为中翊府。

rén wǔ huáng zhōu gāo yóu zhēn zhōu jiàn níng děng chù liú mín qún jù chí bīng chāo lüě chì suǒ zài yǒu sī qí shāng rén jí dào zhě zuì zhī yú bìng gěi liáng qiǎn guī

这句话大意是:壬午,黄州、高邮、真州、建宁等处,流民群聚,持兵抄掠,敕所在有司:“其伤人及盗者罪之,馀并给粮遣归。

yǐ hàn lín xué shì chéng zhǐ qí lēi tè mù ěr wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

现代白话:以翰林学士承旨齐勒特穆你为中书平章政事;。

yǐ píng zhāng wū bài dōu lā wèi jí xián dà xué shì

这句话大意是:以平章乌拜都拉为集贤大学士。

jǐ chǒu zhuó zuǒ chéng ā ěr hā yā wèi píng zhāng zhèng shì cān zhèng qí tǎ wèi yòu chéng gāo fǎng wèi zuǒ chéng

现代白话:己丑,擢左丞阿你哈雅为平章政事,参政奇塔为右丞,高昉为左丞。

jǐ chǒu yǐ cān yì zhōng shū shěng shì wán zhū zhāng sī míng wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:己丑,以参议中书省事完珠、张思明为参知政事。

fú tú miào zǒng tǒng yǒu chǒng chì zhōng shū guān qí dì wǔ pǐn sī míng zhí bù kě

这句话大意是:浮屠妙总统有宠,敕中书官其弟五品,思明执不可。

dì dà nù zhào jiàn qiè zé zhī duì yuē xuǎn fǎ tiān xià gōng qì

这句话大意是:帝大怒,召见,切责之,对曰:“选法,天下公器。

jìng lù yī kāi lái zhě zá tà gù níng wéi zhǐ huò lì bù rěn huī zǔ zōng chéng xiàn shǐ sì fāng de kuī bì xià qiǎn shēn yě

这句话大意是:径路一开,来者杂遝,故宁违旨获戾,不忍隳祖宗成宪,使四方得窥陛下浅深也。

dì xīn rán qí yán ér yè yǐ xǔ zhī yuē qīng kě gū yǔ zhī hòu wù wéi lì

这句话大意是:”帝心然其言而业已许之,曰:“卿可姑与之,后勿为例。

nǎi yǐ wéi wàn yì kù tí jǔ bù yǔ sàn guān

这句话大意是:”乃以为万亿库提举,不与散官。

liù yuè wù shēn zhōng shū yòu chéng xiàng tè men dé ěr ba yǐ zuǒ chéng xiàng hā kè sǎn wèi yòu chéng xiàng

现代白话:六月,戊申,中书右丞相特们德你罢,以左丞相哈克繖为右丞相。

tè men dé ěr tān nüè rì shén zhōng wài qiè chǐ qún chén bù zhī suǒ wéi zhōng chéng yáng duō ěr jì kǎi rán yǐ jiū zhèng qí zuì wéi jǐ rèn

现代白话:特们德你贪虐日甚,中外切齿,群臣不知所为,中丞杨多你济慨然以纠正其罪为己任。

shàng dōu fù mín zhāng bì shā rén xì yù tè men dé ěr shǐ jiā nú xié liú shǒu hè shèng shǐ chū zhī shèng bù kě

现代白话:上都富民张弼,杀人系狱,特们德你使家奴胁留守贺胜使出之,胜不可。

ér duō ěr jì yǐ lián de qí zāng jù wàn nǎi yǔ xiāo bài zhū jí shèng zòu fā qí shì nèi wài yù shǐ gòng hé zòu qí jié xiá jiān tān qī shàng wǎng xià

现代白话:而多你济已廉得其赃巨万,乃与萧拜珠及胜奏发其事,内外御史共劾奏其“桀黠奸贪,欺上罔下;。

zhàn jù jìn wáng tián jí wèi bīng mù dì

这句话大意是:占据晋王田及卫兵牧地;。

qiè shí jiāo miào gòng sì mǎ

这句话大意是:窃食郊庙供祀马;。

shòu rén zhū bǎo zhī huì dòng yǐ wàn jì

这句话大意是:受人珠宝之贿,动以万计。

qiě jì wèi jí rén chén yòu lǐng xuān zhèng yuàn shì yǐ qí zi ba ěr jì sū wèi zhī shǐ zhū zǐ wú gōng yú guó jǐn jū guì xiǎn zòng jiā nú líng nüè guān fǔ wéi hài bǎi duān

现代白话:且既位极人臣,又领宣政院事,以其子巴你济苏为之使,诸子无功于国,尽居贵显,纵家奴凌虐官府,为害百端。

yǐ zhì yīn yáng bù hé shān yí dì zhèn zāi yì shù jiàn bǎi xìng liú wáng

这句话大意是:以致阴阳不和,山移地震,灾异数见,百姓流亡;。

jǐ nǎi tián rán lüè wú shěng huǐ

这句话大意是:己乃恬然略无省悔。

sī jiā zhī fù yòu zài ā hā mǎ tè sēng gé zhī shàng

这句话大意是:私家之富,又在阿哈玛特、僧格之上。

sì hǎi jí yuàn yǐ jiǔ yuàn zǎo jiā xiǎn lù yǐ shì tiān xià

这句话大意是:四海疾怨已久,愿早加显戮以示天下。

zòu shàng dì zhèn nù zhào dǎi wèn tè men dé ěr táo nì xìng shèng jìn shì jiā

现代白话:”奏上,帝震怒,诏逮问,特们德你逃匿兴圣近侍家。

dì wèi bù yù jiǔ shù rì yǐ dài jué yù zhū qí dà nú tóng wù shù rén tè men dé ěr zhōng bù néng de

现代白话:帝为不御酒数日以待决狱,诛其大奴同恶数人,特们德你终不能得。

duō ěr jì chí zhī jí huī zhèng jìn chén yǐ tài hòu zhǐ zhào duō ěr jì zhì gōng mén zé zhī duì yuē dài zuì yù shǐ fèng xíng zǔ zōng fǎ fēi gǎn wéi tài hòu zhǐ yě

现代白话:多你济持之急,徽政近臣以太后旨,召多你济至宫门责之,对曰:“待罪御史,奉行祖宗法,非敢违太后旨也。

dì bù rěn shāng tài hòu yì dàn ba qí xiàng wèi ér qiān duō ěr jì wèi jí xián xué shì

现代白话:”帝不忍伤太后意,但罢其相位,而迁多你济为集贤学士。

jǐ yǒu wū bài dōu lā fù wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:己酉、乌拜都拉复为中书平章政事。

cān zhī zhèng shì zhāng sī míng chí fǎ qiào zhí jìn chén jí zhī rì gòu chán jiān qiān gōng bù shàng shū

这句话大意是:参知政事张思明,持法峭直,近臣疾之,日构谗间,迁工部尚书。

dì gù zuǒ yòu yuē zhāng shì zhān jū gōng bù de wú yàng yàng hu

这句话大意是:帝顾左右曰:“张士瞻居工部,得毋怏怏吗?

duì yuē qín zhí rú chū

这句话大意是:”对曰:“勤职如初。

dì jiā tàn zhī xuán shòu xuān huī yuàn fù shǐ

这句话大意是:”帝嘉叹之,旋授宣徽院副使。

shì zhān sī míng zhī zì yě

这句话大意是:士瞻,思明之字也。

rén zǐ yǐ gōng bù shàng shū wáng guì wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:壬子,以工部尚书王桂为中书参知政事。

guǐ hài jìn zǒng shè shěn míng rén suǒ pèi sī kōng yìn wú yí wén yǒu sī

这句话大意是:癸亥,禁总摄沈明仁所佩司空印,毋移文有司。

qiū qī yuè yǐ hài zhōng shū píng zhāng zhèng shì li mèng ba

这句话大意是:秋,七月,乙亥,中书平章政事李孟罢。

mèng yǐ shuāi bìng qǐ jiě zhèng quán guī tián lǐ dì bù dé yǐ cóng suǒ qǐng

这句话大意是:孟以衰病,乞解政权归田里,帝不得已,从所请。

fù wèi hàn lín xué shì rù shì yàn jiān lǐ yù yóu hòu

这句话大意是:复为翰林学士,入侍宴间,礼遇尤厚。

yǐ jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng wáng yì wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:以江浙行省左丞王毅为中书平章政事。

jǐ chǒu chéng jì xiàn shān bēng tǔ shí kuì xǐ huài tián jià lú shè yā sǐ jū mín

这句话大意是:己丑,成纪县山崩,土石溃徙,坏田稼庐舍,压死居民。

xīn mǎo jì níng lù dì zhèn

这句话大意是:辛卯,冀宁路地震。

dì yù shěng chén yuē bǐ wén měng gǔ zhū bù kùn fá wǎng wǎng yù zǐ nǚ yú mín jiā wèi bì qí mìng yǒu sī shú zhī hái gè bù

这句话大意是:帝谕省臣曰:“比闻蒙古诸部困乏,往往鬻子女于民家为婢,其命有司赎之还各部。

dì chū jiàn wèi tǔ yǒu bì yī zhě zhù mǎ wèn zhī duì yuē shù shǒu biān zhèn yú shí wǔ nián gù pín ěr

这句话大意是:帝出,见卫土有敝衣者,驻马问之,对曰:“戍守边镇逾十五年,故贫耳。

dì yuē cǐ bèi jiǔ láo yú wài liú shǒu chén wèi cháng yǐ wén fēi zhèn qīn jiàn hé yóu zhī zhī

这句话大意是:”帝曰:“此辈久劳于外,留守臣未尝以闻,非朕亲见,何由知之!

zì jīn yǒu lèi cǐ zhě bì yán yú zhèn

这句话大意是:自今有类此者,必言于朕。

yīn mìng cì zhī qián bó

这句话大意是:”因命赐之钱帛。

bā yuè bǐng shēn dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:八月,丙申,帝至自上都。

gēng shēn hā kè sǎn zòu shì bì dì wèn yuē qīng děng rì suǒ xíng zhě hé shì

这句话大意是:庚申,哈克繖奏事毕,帝问曰:“卿等日所行者何事?

hā kè sǎn duì yuē chén děng dì fèng xíng zhào zhǐ ér yǐ

这句话大意是:”哈克繖对曰:“臣等第奉行诏旨而已。

dì yuē qīng děng hé zēng fèng xíng zhèn zhǐ

这句话大意是:”帝曰:“卿等何曾奉行朕旨!

suī zǔ zōng yí xùn cháo tíng fǎ lìng jiē bù zūn shǒu

这句话大意是:虽祖宗遗训,朝廷法令,皆不遵守。

fu fǎ zhě suǒ yǐ biàn shàng xià dìng mín zhì zì gǔ jí jīn wèi yǒu fǎ bù lì ér tiān xià zhì zhě

这句话大意是:夫法者,所以辨上下,定民志,自古及今,未有法不立而天下治者。

shǐ rén jūn zhì fǎ zǎi xiàng néng shǒu ér wù shī zé xià mín zhī suǒ wèi bì jì gāng kě lì fēng sú kě hòu

这句话大意是:使人君治法,宰相能守而勿失,则下民知所畏避,纪纲可立,风俗可厚。

qí huò fǎ chí mín màn yuàn yán bìng xìng yù qiú zhì ān qǐ bù nán zāi

现代白话:其或法驰民慢,怨言并兴,欲求治安,岂不难啊!

dì zài yù yǐ jiǔ yóu jū dōng gōng ér yǐn jiǔ wú dù jiān chá yù shǐ mǎ zǔ cháng shàng yán tiān zǐ chéng tiān jì tǒng dāng jí bǎo ài

这句话大意是:帝在御已久,犹居东宫,而饮酒无度,监察御史马祖常上言:“天子承天继统,当极保爱。

yù shí zhī yù yóu bì shěn wǔ wèi zhī yi

这句话大意是:玉食之御,犹必审五味之宜;。

jiǔ lǐ zhī gōng kě bù sī bǎi bài zhī yì

这句话大意是:酒醴之供,可不思百拜之义!

dà nèi zhèng yá cháo hè zhī de suī bì xià bù wàng dōng gōng zhī jiù qiè lǜ qǐ mín jiān guān tīng zhī yí

这句话大意是:大内正衙朝贺之地,虽陛下不忘东宫之旧,窃虑起民间观听之疑。

qiě guó jiā bǎi nián cháo yí shàng quē chéng shǐ qún chén zòu duì zhī jì yù shǐ zhí jiǎn shǐ guān zhí bǐ zé suī yǒu huái jiān lì qǐ guān shǎng zhě bù gǎn chū zhū qí kǒu

这句话大意是:且国家百年,朝仪尚阙,诚使群臣奏对之际,御史执简,史官执笔,则虽有怀奸利乞官赏者,不敢出诸其口。

qǐ lìng zhōng shū jí yì huò sān rì èr rì cháng chū shì cháo zé zhì dào zhāo míng shēng mín zhī fú yě

这句话大意是:乞令中书集议,或三日、二日,常出视朝,则治道昭明,生民之福也。

jiǔ yuè bǐng yín yòu chéng xiàng hā kè sǎn yán gù shì chéng xiàng bì yòng měng gǔ xūn chén

这句话大意是:九月,丙寅,右丞相哈克繖言:“故事,丞相必用蒙古勋臣;。

chén xī yù rén bù yàn rén wàng

这句话大意是:臣西域人,不厌人望。

suì kěn cí xiàng wèi

这句话大意是:”遂恳辞相位。

zhì yǐ xuān huī yuàn shǐ yáo shòu zuǒ chéng xiàng ba dá xī wèi zhōng shū yòu chéng xiàng hā kè sǎn réng zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:制以宣徽院使遥授左丞相巴达锡为中书右丞相,哈克繖仍左丞相。

rén chén lǐng běi dì zhèn fán sān rì

这句话大意是:壬辰,岭北地震,凡三日。

dōng shí yuè jiǎ wǔ yǒu shì yú tài miào

这句话大意是:冬,十月,甲午,有事于太庙。

rén yín qiǎn yù shǐ dài fū ba tú cān zhī zhèng shì wáng guì jì shǎn xī yuè zhèn míng shān

这句话大意是:壬寅,遣御史大夫巴图、参知政事王桂祭陕西岳镇、名山;。

zhèn xù qín zhōu bèi zāi zhī mín

这句话大意是:赈恤秦州被灾之民。

guǐ yǒu jiān chá yù shǐ yán guān lì dīng yōu qǐ fù rén qíng jīng huò qǐng jìn zhǐ yǐ jué jiǎo xìng

这句话大意是:癸酉,监察御史言:“官吏丁忧起复,人情惊惑,请禁止以绝侥幸。

wéi cháo tíng qí jiù tè zhǐ qǐ fù zhě bù zài jìn lì

这句话大意是:惟朝廷耆旧特旨起复者,不在禁例。

zhì kě

这句话大意是:”制可。

shí yī yuè jǐ mǎo fù jùn yáng zhōu yùn hé

这句话大意是:十一月,己卯,复浚扬州运河。

rén chén yù zhū sù wèi rù zhí gè jū qí cì fēi yǒu zhǐ bù dé shàng diàn lán rù jìn zhōng zhě zuò zuì

这句话大意是:壬辰,谕诸宿卫:“入直各居其次,非有旨不得上殿,阑入禁中者坐罪。

dà chén xǔ cóng èr rén tā guān yī rén mén zhě jī qí chū rù

这句话大意是:大臣许从二人,它官一人,门者讥其出入。

shí èr yuè dīng yǒu fù guǎng zhōu cǎi jīn yín zhū zi dōu tí jǔ sī

这句话大意是:十二月,丁酉,复广州采金、银、珠子都提举司。

ráo zhōu lù dà jī mǐ jià xiáng yǒng zǒng guǎn wáng dōu zhōng yǐ guān cāng zhī mǐ dìng qí jià wèi sān děng yán yú jiāng zhè xíng shěng yǐ wéi xū tiào yǐ xià děng jià mín nǎi kě de shí wèi bào zhé yú xià děng jiǎn jià shí zhī èr shǐ mín jiù tiào

这句话大意是:饶州路大饥,米价翔踊,总管王都中以官仓之米定其价为三等,言于江浙行省,以为须粜以下等价,民乃可得食,未报,辄于下等减价十之二,使民就粜。

xíng shěng nù qí zhuān shàn dōu zhōng yuē ráo qù kàng jǐ èr qiān lǐ bǐ yì dìng wǎng huán fēi bàn yuè bù kě

这句话大意是:行省怒其专擅,都中曰:“饶去杭几二千里,比议定往还,非半月不可。

rén qī rì bù shí zé sǐ ān néng rěn sǐ yǐ dài hu

这句话大意是:人七日不食则死,安能忍死以待乎!

qí mín xiāng yǔ yán yuē gōng wèi wǒ bèi jiǎn mǐ jià gōng guǒ de zuì wǒ bèi dāng zhōu qī zǐ yǐ dài gōng cháng

这句话大意是:”其民相与言曰:“公为我辈减米价,公果得罪,我辈当鬻妻子以代公偿。

huì xíng shěng zuǒ yòu sī dōu shì wáng kè jìng yán yú qí chéng xiàng yuē pó yáng qù cǐ shén yuǎn bǐ dài bào mín qiě sǐ

这句话大意是:”会行省左右司都事王克敬言于其丞相曰:“鄱阳去此甚远,比待报,民且死。

bǐ wèi rén ér wú shǔ gù wèi bù rén hu

现代白话:彼为仁,而我属顾为不仁吗?

dōu zhōng nǎi de miǎn

这句话大意是:”都中乃得免。

jùn suì gòng jīn ér jīn hù pín fù bù cháng dōu zhōng kǎo de qí shí nǎi gēng dìng zhī

这句话大意是:郡岁贡金,而金户贫富不常,都中考得其实,乃更定之;。

bāo yín zhī fǎ hù bù guò èr liǎng ér zhōu xiàn zhēng zhī jiā shí bèi dōu zhōng zé zhī yī yǐ zhào shū cóng shì

这句话大意是:包银之法,户不过二两,而州县征之加十倍,都中责之一以诏书从事。

jiāng zhè xíng shěng qiǎn wáng kè jìng wǎng sì míng jiān wō rén hù shì

这句话大意是:江浙行省遣王克敬往四明监倭人互市。

xiān shì wǎng jiān zhě jù yǒu pǒ cè bì yán bīng zì wèi rú dài dà dí

这句话大意是:先是往监者惧有叵测,必严兵自卫,如待大敌。

kè jìng zhì xī qù zhī fǔ yǐ ēn yì jiē tiè rán wú gǎn bì zhě

这句话大意是:克敬至,悉去之,抚以恩意,皆帖然无敢哔者。

wú rén cóng jūn zhēng rì běn xiàn yú wēi zhě jí shì cóng zhì zhōng guó su yú kè jìng yuàn huán běn xiāng

这句话大意是:吴人从军征日本陷于倭者,及是从至中国,诉于克敬,愿还本乡。

huò kǒng wèi huò jiē kè jìng yuē qǐ yǒu jūn shì huái ēn dé lái guī ér bù zhī nà yé

这句话大意是:或恐为祸阶,克敬曰:“岂有军士怀恩德来归而不之纳耶?

tuō yǒu xìn wú dāng zuò

现代白话:脱有衅,我当坐。

shì wén cháo tíng jiā zhī

这句话大意是:”事闻,朝廷嘉之。

yán yòu wǔ nián

这句话大意是:◎延祐五年。

chūn zhēng yuè jiǎ xū yì zhōu dì zhèn

这句话大意是:春,正月,甲戌,懿州地震。

bǐng zǐ ān nán lái gòng

这句话大意是:丙子,安南来贡。

yǐ yǒu chì zhū wáng wèi xià mín zài dà dū zhě yǔ mín jūn yì

这句话大意是:乙酉,敕:“诸王位下民在大都者,与民均役。

dīng hài huì shì jìn shì

这句话大意是:丁亥,会试进士。

shì yuè zhào qián zhōng shū yòu chéng shàng wén wèi tài zǐ zhān shì

这句话大意是:是月,召前中书右丞尚文为太子詹事。

hé běi hé nán dào lián fǎng fù shǐ è luō yán jìn nián hé jué qǐ xiàn xiǎo huáng cūn kǒu tāo tāo nán liú mò néng yù è

这句话大意是:河北、河南道廉访副使鄂啰言:“近年河决杞县小黄村口,滔滔南流,莫能御遏;。

chén yǐng bīn hé gāo yú zhī dì jìn mò bǎi xìng liú sàn

这句话大意是:陈、颍濒河膏腴之地浸没,百姓流散。

jīn shuǐ pò biàn chéng yuǎn wú shù lǐ tǎng zhí lín yǔ shuǐ yì cāng cù hé yǐ fáng yù

现代白话:今水迫汴城,远无数里,倘值霖雨水溢,仓猝凭什么防御!

fāng jīn nóng xì yi wèi jiǎng jiū shǐ shuǐ guī gù dào dá yú jiāng huái bù wéi chén yǐng zhī mín de suì qí shēng ér biàn chéng yì kě shì yǐ wú huàn

这句话大意是:方今农隙,宜为讲究,使水归故道,达于江、淮,不惟陈、颍之民得遂其生,而汴城亦可恃以无患。

zhào dōu shuǐ jiān yǔ biàn liáng lù fēn jiān xiū zhì

这句话大意是:”诏都水监与汴梁路分监修治。

yǐ èr yuè xīng gōng zhì sān yuè ér bì

这句话大意是:以二月兴工,至三月而毕。

yǐ zhēn dìng lù zǒng guǎn cáo bó qǐ wèi sī nóng chéng mìng zhì jiāng zhè yì yán fǎ

这句话大意是:以真定路总管曹伯启为司农丞,命至江浙议盐法。

bó qǐ jì zhì ba jiǎn jiào guān zhì liù cāng yú zhè dōng xi shè yùn yán guān

这句话大意是:伯启既至,罢检校官,置六仓于浙东、西,设运盐官;。

shū yùn yǒu qī chū nà yǒu cì chuán hù cāng lì zī mài lòu shī zhě yǒu fá

这句话大意是:输运有期,出纳有次,船户、仓吏资卖漏失者有罚。

guī bào zhe wèi lìng

这句话大意是:归报,著为令。

èr yuè guǐ sì shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:二月,癸巳朔,日有食之。

hé níng lù dì zhèn

这句话大意是:和宁路地震。

dīng yǒu qín zhōu qín ān xiàn shān bēng

这句话大意是:丁酉,秦州秦安县山崩。

wù shēn jiàn lù dǐng diàn yú wén dé diàn hòu

这句话大意是:戊申,建鹿顶殿于文德殿后。

xīn hài chì háng zhōu shǒu chén chūn qiū jì huái ān zhōng wǔ wáng ba yán cí

这句话大意是:辛亥,敕杭州守臣,春、秋祭淮安忠武王巴延祠。

yǐ mǎo mìng zhòng shū shěng tài bù jí zhī yì

这句话大意是:乙卯,命中书省汰不急之役。

chì shàng dōu zhū sì quán háo shāng fàn huò wù bìng shū shuì kè

这句话大意是:敕上都诸寺、权豪商贩货物并输税课。

wù wǔ gěi shū xī tiān zì wéi mó jīng jīn sān qiān liǎng

这句话大意是:戊午,给书西天字《维摩经》金三千两。

chū xuān huī yuàn shǐ suì huì nèi tíng fó shì zhī fèi yǐ jīn shù zhě miàn sì shí wàn jiǔ qiān wǔ bǎi yóu qī wàn jiǔ qiān sū mì gòng wǔ wàn yú

这句话大意是:初,宣徽院使岁会内廷佛事之费,以斤数者,面四十万九千五百,油七万九千,酥蜜共五万馀。

gài zì zhì yuán sān shí nián jiān jiào cí fó shì zhī mù jǐn bǎi yǒu èr

这句话大意是:盖自至元三十年间,醮祠佛事之目仅百有二;。

dà dé qī nián zài lì gōng dé shǐ sī zēng zhì wǔ bǎi yú

这句话大意是:大德七年,再立功德使司,增至五百馀;。

zhì shì sēng tú mào lì wú yàn suì fèi zī shén jiào zhī dà dé yòu bù zhī jǐ bèi yǐ

现代白话:至是僧徒冒利无厌,岁费滋甚,较之大德,又不知几倍了。

sān yuè xīn yǒu shàng wén rù jiàn nián bā shí èr yǐ

现代白话:三月,辛酉,尚文入见,年八十二了。

dì gù tài bǎo kù chūn ér mù zhī yuē cǐ zì shì zǔ huáng dì xiào lì jié jìng rén yě

这句话大意是:帝顾太保库春而目之曰:“此自世祖皇帝效力,洁净人也。

xú yù yuē rǔ zhī gǔ jīn shí dào lǐ liàn dà wù huáng tài zǐ tuō rǔ shàn fǔ zhī yǒu yán wù lìn shàn jiào cǐ zhèn yì yě

现代白话:”徐谕曰:“你知古今,识道理,练大务,皇太子托你善辅之,有言勿吝善教,此朕意也。

wén jiàn tài zǐ shǒu yǐ niàn zǔ zōng xiào liǎng gōng yǎng dé xìng biàn xié zhèng chén zhī tài zǐ yì qí yán

这句话大意是:”文见太子,首以念祖宗、孝两宫、养德性、辨邪正陈之,太子异其言。

wù chén tíng shì jìn shì cì hū tú dá lēi huò xī xián yǐ xià wǔ shí rén jí dì chū shēn

这句话大意是:戊辰,廷试进士,赐呼图达勒、霍希贤以下五十人及第、出身。

guǐ wèi mìng jìn wáng yī sū tè mù ěr zhèn liáo dōng tān mín

现代白话:癸未,命晋王伊苏特穆你赈辽东贪民。

gěi jīn jiǔ bǎi liǎng yín bǎi wǔ shí liǎng shū jīn zì cáng jīng

这句话大意是:给金九百两,银百五十两,书金字《藏经》。

yǐ yǒu yù shǐ tái yán zhū sī jìn shì gé yuè zhōng shū wén zòu zhě qǐng rú jiù zhì lùn zuì cóng zhī

这句话大意是:乙酉,御史台言诸司近侍隔越中书闻奏者,请如旧制论罪,从之。

cáo bó qǐ zhuó nán tái zhì shū shì yù shǐ shàng yán yáng qīng jī zhuó shǔ zài tái xiàn

这句话大意是:曹伯启擢南台治书侍御史,上言:“扬清激浊,属在台宪。

zhū bèi wang fù sù zhě shí zé zhí zhī wàng zé jiā lùn kě yě

这句话大意是:诸被枉赴诉者,实则直之,妄则加论可也。

jīn sù yuān yī qiè bù wèn qǐ fēng jì dìng zhì hu

这句话大意是:今诉冤一切不问,岂风纪定制乎!

bó qǐ é qù wèi

这句话大意是:”伯启俄去位。

xià sì yuè yǐ hài dān luō fǔ liè hù chéng jīn děng wéi kòu chì zhēng dōng xíng shěng dū bīng bǔ zhī

这句话大意是:夏,四月,乙亥,眈罗辅猎户成金等为寇,敕征东行省督兵捕之。

gēng xū miǎn huái mèng hé nán nán yáng jū mín suǒ shū shǎn xī yán kè

这句话大意是:庚戌,免怀孟、河南南阳居民所输陕西盐课。

shí jiě zhōu yán chí wèi shuǐ suǒ huài mìng huái mèng děng chù shí shǎn xī hóng yán

这句话大意是:时解州盐池为水所坏,命怀孟等处食陕西红盐。

hòu yǐ de yuǎn gǎi shí cāng yán ér réng shū kè shǎn xī mín bù kān mìng gù miǎn zhī

这句话大意是:后以地远,改食沧盐,而仍输课陕西,民不堪命,故免之。

jiǎ yín yǐ shì yù shǐ jìng yǎn wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:甲寅,以侍御史敬俨为中书参知政事。

yǎn chū wèi shì yù shǐ tái chén yǒu hé qù ér fù zhí zhě yù shǐ fù hé zhī

这句话大意是:俨初为侍御史,台臣有劾去而复职者,御史复劾之。

zhāng zài shàng mìng chéng xiàng shū mì gòng jué zhī

这句话大意是:章再上,命丞相、枢密共决之。

yǎn yuē rú shì zé tái shì qù yǐ

现代白话:俨曰:“如是则台事去了。

suì jí dì qián zòu chù zhī yīn fú diàn shàng kòu tóu qǐng dài dì yuē shì fēi yóu rǔ qí fù wèi

现代白话:”遂即帝前奏黜之,因伏殿上,叩头请代,帝曰:“事非由你,其复位。

zhì shì bài cān zhèng

这句话大意是:”至是拜参政。

tái chén fù zòu liú zhī yǎn yì bì cí bù yǔn cì dà xué yǎn yì jí suǒ fú xī dài

这句话大意是:台臣复奏留之,俨亦陛辞,不允,赐《大学衍义》及所服犀带。

jiù zhì zhū yuàn jí sì jiān de zòu chú qí liáo shǔ suì jiǔ duō mào làn fù mín huò yǐ lù jìn yǒu zhì dà guān zhě

这句话大意是:旧制,诸院及寺监得奏除其僚属,岁久多冒滥,富民或以赂进,有至大官者。

yǎn yǐ míng jué dāng shèn xī huì tái chén yì yǐ wéi yán nǎi zòu xī zhuī duó zhī zhe wèi lìng

这句话大意是:俨以名爵当慎惜,会台臣亦以为言,乃奏悉追夺之,著为令。

wù wǔ dì rú shàng dōu

这句话大意是:戊午,帝如上都。

wǔ yuè dīng mǎo yǐ yù shǐ zhōng chéng yī lā qí wèi zhōng shū yòu chéng

这句话大意是:五月,丁卯,以御史中丞伊拉齐为中书右丞。

rén shēn jiān chá yù shǐ yán bǐ nián míng jué mào làn tài wèi sī tú guó gōng jiē jì yú cháo

这句话大意是:壬申,监察御史言:“比年名爵冒滥,太尉、司徒、国公,接迹于朝。

xī fèng zhào cái ba zhōng wài mò bù xīn yuè

这句话大意是:昔奉诏裁罢,中外莫不欣悦;。

jìn wén lǐ bù fèng zhǐ zhù tài wèi sī tú sī kōng děng yìn èr shí yǒu liù cǐ bèi wú gōng yú guó zài zài shǐ cè yí xiào jiāng lái

这句话大意是:近闻礼部奉旨铸太尉、司徒、司空等印二十有六,此辈无功于国,载在史册,贻笑将来。

qǐng zì jīn mén fá guì zhòng xūn yè zhāo zhù zhě cún liú yī èr yú bìng gé qù

这句话大意是:请自今,门阀贵重、勋业昭著者,存留一二,馀并革去。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

guǐ yǒu qiǎn guān fēn dào jiǎn zhàng chī yǐ xià zuì

这句话大意是:癸酉,遣官分道减杖笞以下罪。

jǐ mǎo dé qìng lù dì zhèn

这句话大意是:己卯,德庆路地震。

gǒng chāng lǒng xī xiàn dà yǔ nán tǔ shān bēng yā sǐ jū mín

这句话大意是:巩昌陇西县大雨,南土山崩,压死居民;。

gěi liáng zhèn zhī

这句话大意是:给粮赈之。

tài zǐ zhān shì shàng wén yǐ nián lǎo bù shòu fèng dì wèi liú zhī réng yù qí jìn yán jiào tài zǐ

这句话大意是:太子詹事尚文,以年老不受俸,帝慰留之,仍谕其尽言教太子。

xún xiè bìng guī

这句话大意是:寻谢病归。

liù yuè xīn mǎo yù shǐ tái yán xī qiǎn zhāng lǜ děng jīng lǐ jiāng zhè jiāng xī hé nán tián liáng xū zēng liáng shù liú dú shēng mín yǐ cháng fèng zhǐ sì sān nián zhēng zū

这句话大意是:六月,辛卯,御史台言:“昔遣章律等经理江浙、江西、河南田粮,虚增粮数,流毒生民,已尝奉旨俟三年征租。

jīn jí qí qī ruò jiāng zhè jiāng xī dāng rú lì shū zhī qí hé nán qǐng shì jiù lì jiǎn bàn zhēng zhī

这句话大意是:今及其期,若江浙、江西当如例输之,其河南请视旧例减半征之。

yǐ sì shù zhě zhào zi yù děng qī rén fú zhū

这句话大意是:乙巳,术者赵子玉等七人伏诛。

shí wèi wáng ā mù ěr kè yǐ zuì biǎn gāo lí zi yù yán yú wáng fù sī mǎ cáo tú bo tái děng yuē ā mù ěr kè míng yìng tú chèn

现代白话:时魏王阿穆你克以罪贬高丽,子玉言于王傅司马曹图卜台等曰:“阿穆你克名应图谶。

yú shì qián móu bèi bīng qì yī jiǎ qí gǔ háng hǎi wǎng gāo lí qǔ ā mù ěr kè zhì dà dū sì shí ér fā

现代白话:”于是潜谋备兵器、衣甲、旗鼓,航海往高丽取阿穆你克至大都,俟时而发。

xíng cì lì jīn xiàn shì jué zhū zhī

这句话大意是:行次利津县,事觉,诛之。

xī fān tǔ kòu zuò luàn chì gān sù shěng diào bīng bǔ zhī

这句话大意是:西番土寇作乱,敕甘肃省调兵捕之。

yǐ xuān zhèng yuàn fù shǐ zhāng sī míng wèi xī jīng xuān wèi shǐ

这句话大意是:以宣政院副使张思明为西京宣慰使。

lǐng běi shù shì duō pín zhě suì xiōng xiàng tǐng wèi biàn

这句话大意是:岭北戍士多贫者,岁凶相挺为变。

sī míng wēi huì bìng xíng biān jìng nǎi ān yīn tiáo shàng hé lín yùn liáng bù biàn shí èr shì

这句话大意是:思明威惠并行,边境乃安,因条上和林运粮不便十二事。

dì láo yǐ duān yàn shàng zūn

这句话大意是:帝劳以端砚、上尊。

qiū qī yuè rén shēn yù shǐ zhōng chéng zhào jiǎn yán huáng tài zǐ chūn qiū dǐng shèng yi xuǎn qí rú fū chén dào yì

这句话大意是:秋,七月,壬申,御史中丞赵简言:“皇太子春秋鼎盛,宜选耆儒敷陈道义。

jīn li quán shì dōng gōng shuō shū wèi ān jīng shǐ qǐng bié qiú shuò xué fēn jìn jiǎng dú shí zōng shè wú jiāng zhī fú

这句话大意是:今李铨侍东宫说书,未谙经史,请别求硕学,分进讲读,实宗社无疆之福。

zhì kě zhī

这句话大意是:”制可之。

zhū wáng bù lǐ yā dūn zhī pàn zhū wáng é sēn shí liè jí jí wèi shì duō dài ba tú zuò chí liǎng duān bù zhù guān jūn jìn tǎo chì liú é sēn jiāng xī shí liè jí hú guǎng duō dài héng zhōu ba tú tán zhōu

这句话大意是:诸王布里雅敦之叛,诸王额森、实列吉及卫士多岱、巴图坐持两端,不助官军进讨,敕流额森江西,实列吉湖广,多岱衡州,巴图潭州。

guǐ yǒu jū wèi wáng ā mù ěr kè wáng fù yìn

现代白话:癸酉,拘魏王阿穆你克王傅印。

rén wǔ ba hé nán xíng shěng zuǒ chéng chén yīng děng suǒ kuò mín tián zhǐ rú jiù lì shū shuì

这句话大意是:壬午,罢河南行省左丞陈英等所括民田,止如旧例输税。

wù zǐ gǒng chāng lù níng yuǎn xiàn shān bēng

这句话大意是:戊子,巩昌路宁远县山崩。

jiā fēng chu sān lǘ dài fū qū yuán wèi zhōng jié qīng liè gōng

这句话大意是:加封楚三闾大夫屈原为忠节清烈公。

bā yuè gēng zǐ dì zhì zì shàng dōu

这句话大意是:八月,庚子,帝至自上都。

shì yuè fú qiāng xiàn shān bēng

这句话大意是:是月,伏羌县山崩;。

qín zhōu chéng jì xiàn bào yǔ shān bēng xiǔ rǎng fén qǐ fù mò xù chǎn

这句话大意是:秦州成纪县暴雨,山崩,朽壤坟起,覆没畜产。

jiǔ yuè guǐ hài dà sī nóng mài zhū jìn sī nóng chéng miáo hǎo qiān suǒ zhuàn zāi sāng tú shuō dì mìng kān yìn qiān zhì sàn zhī mín jiān

这句话大意是:九月,癸亥,大司农迈珠进司农丞苗好谦所撰《栽桑图说》,帝命刊印千帙,散之民间。

dīng mǎo yǐ zhōng shū yòu chéng yī lā qí wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì zuǒ chéng gāo fǎng wèi yòu chéng cān zhī zhèng shì wán zhū wèi zuǒ chéng lì bù shàng shū yā jì gé wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:丁卯,以中书右丞伊拉齐为中书平章政事,左丞高昉为右丞,参知政事完珠为左丞,吏部尚书雅济格为参知政事。

jiǎ xū yǐ zuò fó shì shì zhòng qiú sān rén qīng qiú wǔ shí sān rén

这句话大意是:甲戌,以作佛事,释重囚三人,轻囚五十三人。

jǐ mǎo yǐ jiāng zhè xíng shěng suǒ yìn dà xué yǎn yì wǔ shí bù cì cháo chén

这句话大意是:己卯,以江浙行省所印《大学衍义》五十部赐朝臣。

dīng hài lì xíng xuān zhèng yuàn yú háng zhōu shè guān bā yuán

这句话大意是:丁亥,立行宣政院于杭州,设官八员。

dà tóng lù jīn chéng xiàn dà yǔ báo

这句话大意是:大同路金城县大雨雹。

xiān shì bō zhōu nán níng zhǎng guān luò me zuò luàn sī zhōu shǒu chén zhào yù zhī

这句话大意是:先是,播州南宁长官洛么作乱,思州守臣诏谕之。

dōng shí yuè jǐ chǒu luò me qiǎn rén yǐ fāng wù rù gòng

这句话大意是:冬,十月,己丑,洛么遣人以方物入贡。

guǐ sì gǎi zhōng yì fǔ wèi yǔ lín qīn jūn dōu zhǐ huī shǐ sī

这句话大意是:癸巳,改中翊府为羽林亲军都指挥使司。

jiǎ wǔ yǒu shì yú tài miào

这句话大意是:甲午,有事于太庙。

guǐ chǒu gàn zhōu lù yú dōu xiàn lǐ xū liú jǐng zhōu yǐ yǒu sī zhēng kuò tián xīn zū jù zhòng zuò luàn chì miǎn zhēng xīn zū zhāo yù zhī

这句话大意是:癸丑,赣州路雩都县里胥刘景周,以有司征括田新租,聚众作乱,敕免征新租,招谕之。

shí yī yuè dīng mǎo yòng jiān chá yù shǐ nài màn tái děng yán zhuī duó jiàn kāng fù mín wáng xun děng bái shēn làn shòu xuān chì

这句话大意是:十一月,丁卯,用监察御史奈曼台等言,追夺建康富民王训等白身滥受宣敕;。

réng jìn mào jí guàn sù wèi jí qiǎo shòu yuǎn fāng zhí guān bù fù rèn qiú bié diào zhě yǐn nì bù zì shǒu zhě zuì zhī

这句话大意是:仍禁冒籍贯宿卫及巧受远方职官、不赴任求别调者,隐匿不自首者罪之。

guǐ wèi chì zēng jiāng xī chá yùn sī tú kè

这句话大意是:癸未,敕增江西茶运司荼课。

chū shì zǔ shí zhì què chá dōu zhuǎn yùn sī yú jiāng zhōu zǒng jiāng nán jí liǎng huái chá shuì xún gǎi jiāng xī

这句话大意是:初,世祖时,置榷茶都转运司于江州,总江南及两淮茶税,寻改江西。

qí shuì zì èr wàn sì qiān dìng yǐ jiàn zēng zhì yī shí jiǔ wàn èr qiān bā bǎi dìng zhì shì yòu yīn jiāng xī chá fù pà hé li dǐng yán lì jiǎn yǐn zēng kè zhī fǎ chì yǐ èr shí wǔ wàn dìng wèi é fù zēng zhì shí èr bā wàn jiǔ qiān yú dìng

这句话大意是:其税自二万四千锭以渐增至一十九万二千八百锭,至是又因江西茶副帕合哩鼎言,立减引增课之法,敕以二十五万锭为额,复增至十二八万九千馀锭。

jùn xiàn suǒ shū jié shān gǔ zhī chǎn bù néng chōng qí bàn yú jiē kù qǔ mín jiān suì yǐ wéi cháng

这句话大意是:郡县所输,竭山谷之产,不能充其半,馀皆酷取民间,岁以为常。

shí zhuǎn yùn shǐ dé yǐ zhuān zhì yǒu sī fán wǔ pǐn yǐ xià guān jiē zhàng jué zhōu xiàn mò gǎn shuí hé

这句话大意是:时转运使得以专制有司,凡五品以下官皆杖决,州县莫敢谁何。

jiāng nán qiān shì shān wén yuán qǐng ba qí sī bǐ jùn xiàn lǐng zhī bù bào

这句话大意是:江南佥事邓文原请罢其司,俾郡县领之,不报。

shí èr yuè xīn hài zhì zhòng qìng lù jiāng jīn bā xiàn tún tián shěng chéng dū suì cáo wàn èr qiān dàn

这句话大意是:十二月,辛亥,置重庆路江津、巴县屯田,省成都岁漕万二千石。

shì suì zhōng shū píng zhāng zhèng shì shāng yì shū mì yuàn shì qí nuò qǐ zhì shì xǔ zhī réng gěi bàn fèng zhōng qí shēn

这句话大意是:是岁,中书平章政事、商议枢密院事齐诺乞致仕,许之,仍给半俸,终其身。

qí nuò tuì jū pú shàng zhù xiān shèng yàn jū cí táng yú lì shān zhī xià jù shū wàn juàn yán míng shī jiào qí xiāng lǐ zǐ dì chū sī tián bǎi mǔ yǐ gōng yǎng zhī

这句话大意是:齐诺退居濮上,筑先圣燕居祠堂于历山之下,聚书万卷,延名师教其乡里子弟,出私田百亩以供养之。

yǒu sī yǐ wén cì é lì shān shū yuàn

这句话大意是:有司以闻,赐额历山书院。

jiā jū qī nián ér zú nián qī shí yī shì jǐng xiàn

这句话大意是:家居七年而卒,年七十一,谥景宪。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →