续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 38 of 220

宋纪·宋纪三十八

PinyinModern Translation
Size

qǐ tú wéi dà huāng luò bā yuè jǐn xuán yì tūn tān shí èr yuè fán sān nián yǒu jī

这句话大意是:起屠维大荒落八月,尽玄黓涒滩十二月,凡三年有奇。

rén zōng tǐ tiān fǎ dào jí gōng quán dé shén wén shèng wǔ ruì zhé míng xiào huáng dì tiān shèng qī nián liáo tài píng jiǔ nián

这句话大意是:○仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝天圣七年(辽太平九年)。

bā yuè dīng hài shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:八月,丁亥朔,日有食之。

zhào ba tiān xià zhí tián guān shōu qí rù yǐ suǒ zhí jūn gěi zhī

这句话大意是:诏:“罢天下职田,官收其入以所直均给之。

xiān shì shàng fēng zhě yán zhí tián yǒu wú bù jūn lì huò bù liáng wǎng wǎng duō shōu yǐ cán xì mín

这句话大意是:”先是上封者言:“职田有无不均,吏或不良,往往多收以残细民。

mìng zī zhèng diàn xué shì yàn shū yǔ sān sī shěn guān sān bān yuàn lì bù liú nèi quán cān yì jiē yǐ wéi rán gù yǒu shì zhào

这句话大意是:”命资政殿学士晏殊与三司、审官、三班院、吏部流内铨参议,皆以为然,故有是诏。

jǐ chǒu yǐ lǚ yí jiǎn wèi zhāo wén guǎn dà xué shì

这句话大意是:己丑,以吕夷简为昭文馆大学士。

xīn mǎo xià sǒng fù wèi shū mì fù shǐ chén yáo zuǒ wáng shǔ bìng cān zhī zhèng shì shū mì shǐ zhāng qí gǎi shān nán dōng dào jié dù shǐ

这句话大意是:辛卯,夏竦复为枢密副使,陈尧佐、王曙并参知政事,枢密使张耆改山南东道节度使。

sǒng yǔ yí jiǎn bù xiāng yuè gù yǐ yáo zuǒ yì zhī

这句话大意是:竦与夷简不相悦,故以尧佐易之。

chū bó hǎi zì shén cè zhōng fù yú liáo wú què gū yán qū zhī shuì kuān chí guān shì zhī zhēng bó hǎi ān zhī

这句话大意是:初,渤海自神册中附于辽,无榷酤盐曲之税,宽弛关市之征,渤海安之。

zì féng yán xiū hán shào xūn yǐ yàn dì píng zhōu zhī fǎ shéng zhī mín bù kān mìng

这句话大意是:自冯延修、韩绍勋以燕地平州之法绳之,民不堪命。

huì yàn de jiàn jī hù bù fù shǐ wáng jiā xiàn cè zào chuán shǐ qí mín cáo sù yǐ zhèn zhī

这句话大意是:会燕地荐饥,户部副使王嘉献策造船,使其民漕粟以赈之;。

shuǐ lù jiān xiǎn duō zhì fù mò biān pū péng lüě mín yuàn sī luàn

这句话大意是:水路艰险,多至覆没,鞭扑搒掠,民怨思乱。

dōng jīng shè lì jūn xiáng gǔn dà yán lín yīn zhī wèi biàn suì qiú liú shǒu fù mǎ dū wèi xiāo xiào xiān jí nán yáng gōng zhǔ shā shào xūn jiā yǐ yuè zhòng jiàn hào xìng liáo gǎi yuán tiān qìng

这句话大意是:东京舍利军详衮大延琳因之为变,遂囚留守、驸马都尉萧孝先及南阳公主,杀绍勋、嘉以悦众,僭号兴辽,改元天庆。

shí liáo zhǔ zhù hēi lǐng fù liú shǒu wáng dào píng yú chéng zǒu gào biàn jí zhēng zhū dào bīng yǐ shí jìn tǎo

这句话大意是:时辽主驻黑岭,副留守王道平逾城走告变,即征诸道兵以时进讨。

shí guó jiù xiáng gǔn xiāo shí dí xiān lǜ běn guǎn bīng jù yào hài jué qí xi dù

这句话大意是:时国舅详衮萧实迪先率本管兵据要害,绝其西渡。

yán lín yǐ shū jié bǎo zhōu shù zhǔ xià xíng měi shǐ lǜ bó hǎi jūn wéi luàn xíng měi zhí qí rén sòng tǒng jūn yē lǜ pǔ gǔ pǔ gǔ suì shā bó hǎi bīng bā bǎi rén rù jù bǎo zhōu duàn qí dōng lù

这句话大意是:延琳以书结保州戍主夏行美,使率渤海军为乱,行美执其人送统军耶律普古,普古遂杀渤海兵八百人,入据保州,断其东路。

yán lín fēn bīng xi qǔ chén zhōu fù shǐ zhāng jié shēng yán yù jiàng yán lín xìn zhī bù jí gōng

这句话大意是:延琳分兵西取沈州,副使张杰声言欲降,延琳信之,不急攻;。

jì zhī qí zhà gōng zhī shǒu yù yǐ bèi bù kè ér hái

这句话大意是:既知其诈,攻之,守御已备,不克而还。

nán běi nǚ zhēn jiē cóng yán lín gāo lí gòng shǐ yì bù zhì

这句话大意是:南北女真皆从延琳,高丽贡使亦不至。

dōng shí yuè bǐng xū shuò liáo yǐ nán jīng liú shǒu yàn wáng xiāo xiào mù wèi dū tǒng xiāo shí dí fù zhī xiāo pǔ nǔ wèi dōu jiān tǎo yán lín

这句话大意是:冬,十月,丙戌朔,辽以南京留守、燕王萧孝穆为都统,萧实迪副之,萧普努为都监,讨延琳。

yù zéi pú shuǐ zhōng jūn shǎo què pǔ nǔ jiāng yòu yì shí dí jiāng zuǒ yì jiā gōng zhī xiān jù gāo lí nǚ zhēn yào chōng shǐ bù dé qiú yuán zéi kuì zhuī bài zhī yú píng shān běi

这句话大意是:遇贼蒲水中,军少却,普努将右翼,实迪将左翼,夹攻之,先据高丽、女真要冲,使不得求援,贼溃,追败之于平山北。

pǔ nǔ bù jiè mǎ ér chí zhuī shā yú zéi

这句话大意是:普努不介马而驰,追杀馀贼。

yǐ ér dà jūn wéi dōng jīng pǔ nǔ tǎo zhū pàn yì

这句话大意是:已而大军围东京,普努讨诸叛邑。

píng hǒu shān zéi yán lín shēn gōu zì wèi gù shǒu bù gǎn chū

这句话大意是:平吼山贼,延琳深沟自卫,固守不敢出。

shí yī yuè guǐ hài dōng zhì dì lǜ bǎi guān shàng huáng tài hòu shòu yú huì qìng diàn suì yù tiān ān diàn shòu cháo

这句话大意是:十一月,癸亥,冬至,帝率百官上皇太后寿于会庆殿,遂御天安殿受朝。

mì gé xiào lǐ fàn zhòng yān shū yán tiān zǐ yǒu shì qīn zhī dào wú wéi chén zhī lǐ

这句话大意是:秘阁校理范仲淹疏言:“天子有事亲之道,无为臣之礼;。

yǒu nán miàn zhī wèi wú běi miàn zhī yí

这句话大意是:有南面之位,无北面之仪。

ruò fèng qīn yú nèi ér háng jiā rén lǐ kě yě

这句话大意是:若奉亲于内而行家人礼可也。

jīn gù yǔ bǎi guān tóng liè kuī jūn tǐ sǔn zhǔ wēi bù kě wèi hòu shì fǎ

这句话大意是:今顾与百官同列,亏君体,损主威,不可为后世法。

shū rù bù bào

这句话大意是:”疏入,不报;。

yòu shū qǐng tài hòu hái zhèng yì bù bào suì qǐ bǔ wài

这句话大意是:又疏请太后还政,亦不报,遂乞补外。

xún chū wèi hé zhōng fǔ tóng pàn

这句话大意是:寻出为河中府同判。

bǐng yín liáo yǐ zhāng jié wèi chén zhōu jié dù shǐ chāo shòu bǎo zhōu shù jiāng xià xíng měi píng zhāng shì

这句话大意是:丙寅,辽以张杰为沈州节度使,超授保州戍将夏行美平章事。

zhào huáng chéng jìn shì zhāng rén jì děng èr shí èr rén rù cháo shì yǐ shī fù jiē cì dì

这句话大意是:召皇城进士张人纪等二十二人入朝,试以诗赋,皆赐第。

rén shēn liáo yǐ fù mǎ dū wèi liú sì duān quán zhī xuān huī nán yuàn

这句话大意是:壬申,辽以驸马都尉刘四端权知宣徽南院。

shí èr yuè gēng yín yǐ zhī zhì gào li zhòng róng pàn lǐ bù

这句话大意是:十二月,庚寅,以知制诰李仲容判礼部。

gù shì mào cái yì děng gāo dǎo qiū yuán chén lún cǎo zé sān kē suǒ shàng cè lùn xiān wěi lǐ bù kǎo hé yǐ wén nǎi de zhào shì

这句话大意是:故事,茂才异等、高蹈丘园、沉沦草泽三科所上策论,先委礼部考核以闻,乃得召试。

shí zhí shǐ guǎn kāng xiào jī pàn lǐ bù dìng fù bì děng shí rén

这句话大意是:时直史馆康孝基叛礼部,定富弼等十人;。

dì gǎi mìng zhòng róng ér yǐ xiào jī tóng pàn réng qǔ bì děng cè lùn fù jiào zhī

这句话大意是:帝改命仲容而以孝基同叛,仍取弼等策论覆较之。

bì hé nán rén yě

这句话大意是:弼,河南人也。

xīn hài yǐ zuǒ sī jiàn lóng tú gé dài zhì kǒng dào fǔ zhī yùn zhōu zuò jiū chá xíng yù bù dàng yě

这句话大意是:辛亥,以左司谏、龙图阁待制孔道辅知郓州,坐纠察刑狱不当也。

dào fǔ cháng jí lùn cáo lì yòng luō chóng xūn nòng quán shí lì yòng sǐ ér chóng xūn yóu wěi rèn yún

这句话大意是:道辅尝极论曹利用、罗崇勋弄权,时利用死而崇勋犹委任云。

rén zōng tǐ tiān fǎ dào jí gōng quán dé shén wén shèng wǔ ruì zhé míng xiào huáng dì tiān shèng bā nián liáo tài píng shí nián

这句话大意是:○仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝天圣八年(辽太平十年)。

chūn zhēng yuè bǐng yín mìng zī zhèng diàn xué shì yàn shū quán zhī lǐ bù gòng jǔ

这句话大意是:春,正月,丙寅,命资政殿学士晏殊权知礼部贡举。

jiǎ xū zhēn dìng fǔ dìng zhōu lù dōu bù shǔ zhāng wǔ jié dù shǐ cáo wěi zú zèng shì zhōng shì wǔ mù

这句话大意是:甲戌,真定府、定州路都部署、彰武节度使曹玮卒,赠侍中,谥武穆。

wěi wèi jiāng bù rú qí fù kuān rán yòng shì de sǐ lì

这句话大意是:玮为将不如其父宽,然用士得死力。

píng jū yì qì shū xiá jí xíng shī duō qí jì chū rù shén sù

这句话大意是:平居意气舒暇,及行师,多奇计,出入神速。

yī rì zhāng lè yǐn liáo lì zhōng zuò shī wěi suǒ zài

这句话大意是:一日,张乐饮僚吏,中坐,失玮所在;。

míng rì xú chū shì shì zéi shǒu yǐ zhì tíng xià yǐ

现代白话:明日,徐出视事,贼首已掷庭下了。

jiàng bīng jǐ sì shí nián wèi cháng shǎo shī lì

这句话大意是:将兵几四十年,未尝少失利。

zhēn zōng yù biān zòu bì shǒu zhào jié nán zhì shí shù fǎn ér wěi shǒu chū yì zú wú yǐ duó

这句话大意是:真宗遇边奏,必手诏诘难至十数反,而玮守初议,卒无以夺。

kāi biān háo lǜ lìng shēn guǎng zhàng wǔ chǐ shān xiǎn bù kě qiàn zhě yīn qí qiào jué zhì zhī shǐ zú yǐ xiàn dí hòu jiē yǐ wéi fǎ

这句话大意是:开边壕,率令深广丈五尺,山险不可堑者,因其峭绝治之,使足以限敌,后皆以为法。

lín zī rén gǔ tóng cháng zào wěi wěi yù àn biān yāo yǔ jù

这句话大意是:临淄人贾同尝造玮,玮欲案边,邀与俱。

tóng wèn cóng bīng ān zài

这句话大意是:同问:“从兵安在?

yuē yǐ jù

这句话大意是:”曰:“已具。

jì chū jiù qí jiàn jiá shì sān qiān huán liè chū bù wén rén mǎ shēng

这句话大意是:”既出就骑,见甲士三千环列,初不闻人马声。

tóng guī yǔ rén yuē zhēn míng jiàng yě

这句话大意是:同归,语人曰:“真名将也。

wáng qīn ruò fāng guì shèng wén tóng míng yù zhì zhī gù cí bù wǎng

这句话大意是:”王钦若方贵盛,闻同名,欲致之,固辞不往。

jiǔ zhī shǐ tóng pàn gǔn zhōu

这句话大意是:久之,始同判衮州。

tiān shèng chū shàng shū yán zì xiáng fú yǐ lái jiàn zhèng lù sāi dīng wèi chéng jiàn zào fú ruì yǐ qī xiān dì

这句话大意是:天圣初,上书言:“自祥符已来,谏诤路塞,丁谓乘间造符瑞以欺先帝。

jīn wèi jiān jì bái yi míng gào tiān xià zhèng fú ruì zhī miù shǐ xiān dì miǎn hòu shì zhī yì

这句话大意是:今谓奸既白,宜明告天下,正符瑞之谬,使先帝免后世之议。

yòu yán kòu zhǔn zhōng guī liàng jié yi hái zhī nèi de

这句话大意是:”又言寇准忠规亮节,宜还之内地。

shí tài hòu lín cháo ér tóng yán rú cǐ rén yǐ wéi nán

这句话大意是:时太后临朝,而同言如此,人以为难。

zài qiān zhī dì zhōu zú

这句话大意是:再迁,知棣州,卒。

jí xián xiào lǐ huá yáng péng chéng kěn qiú biàn qīn zhào chéng zhī pǔ zhōu

这句话大意是:集贤校理华阳彭乘恳求便亲,诏乘知普州。

shǔ rén de xiāng jùn zì chéng shǐ

这句话大意是:蜀人得乡郡自乘始。

pǔ rén xiān zhī xué zhě chéng wèi xīng xué zhào qí zǐ dì wéi shēng yuán jiào yù zhī sú suì yǐ biàn

这句话大意是:普人鲜知学者,乘为兴学,召其子弟为生员,教育之,俗遂以变。

xīn sì zuò huì shèng gōng yú xī jīng yǒng ān xiàn

这句话大意是:辛巳,作会圣宫于西京永安县。

èr yuè wù zǐ zhào wǔ dài shí guān sān pǐn yǐ shàng gào shēn cún zhě zǐ sūn yī yìn lǜ xù yìn réng xū de bǎo guān sān rén

这句话大意是:二月,戊子,诏:“五代时官三品以上告身存者,子孙依荫律叙荫,仍须得保官三人。

yù shǐ tái zhǔ bù gǔn zhōu shí jiè shàng shū yǐ wéi bù kě zuò ba

这句话大意是:”御史台主簿衮州石介上疏以为不可,坐罢。

liáo zhǔ rú lóng huà zhōu

这句话大意是:辽主如龙化州。

sān yuè jiǎ zǐ yù chóng zhèng diàn shì lǐ bù zòu míng jìn shì

这句话大意是:三月,甲子,御崇政殿试礼部奏名进士;。

bǐng yín shì zhū kē

这句话大意是:丙寅,试诸科。

dīng mǎo cì jìn shì xián píng wáng gǒng shòu děng èr bǎi rén jí dì sì shí jiǔ rén tóng chū shēn

这句话大意是:丁卯,赐进士咸平王拱寿等二百人及第,四十九人同出身;。

jǐ sì cì zhū kē jí dì tóng chū shēn zhě yòu wǔ bǎi qī shí sān rén

这句话大意是:己巳,赐诸科及第、同出身者又五百七十三人。

zhào gèng gǒng shòu míng yuē gǒng chén

这句话大意是:诏更拱寿名曰拱辰。

rén shēn xìng hòu yuàn shǎng huā diào yú

这句话大意是:壬申,幸后苑,赏花钓鱼。

měi suì cóng guān fù shī huò yù bèi jí shì chū bù yì zuò duō jiǒng zhě yōu rén yǐ wéi xì zuǒ yòu jiē dà xiào

这句话大意是:每岁从官赋诗,或预备,及是出不意,坐多窘者,优人以为戏,左右皆大笑。

yì rì jǐn qǔ shī fù zhōng shū dì qí yōu liè

这句话大意是:翌日,尽取诗付中书,第其优劣。

mì gé xiào lǐ hán xī suǒ fù dú bǐ è luò zhí tóng pàn jì zhōu

这句话大意是:秘阁校理韩羲所赋独鄙恶,落职,同判冀州。

yǐ hài zhào zōng shì jià nǚ zé shì zú zhī yǒu xíng yì zhě

这句话大意是:乙亥,诏:“宗室嫁女,择士族之有行义者;。

gǎn yǐ cái bó wèi hūn yù shǐ tái jiē sī chá jǔ zhī

这句话大意是:敢以财帛为婚,御史台、街司察举之。

yǐ dù zhī fù shǐ xíng bù láng zhōng qián táng táng sù wèi lóng tú gé dài zhì

这句话大意是:以度支副使、刑部郎中钱唐唐肃为龙图阁待制。

sù qīng zhí lián jiǎn tián yú shì jìn

这句话大意是:肃清直廉俭,恬于仕进。

zài dù zhī huì dí mài jīng shī shù qiě zú yǒu háo xìng yù rù guān shù shí wàn shí yīn quán xìng yǐ gàn yè tíng

这句话大意是:在度支,会籴麦京师,数且足,有豪姓欲入官数十万石,因权幸以干掖庭。

tài hòu miàn mìng sù sù yuē mài zhù cāng lǜ bù guò èr suì duō zé fǔ xiǔ bù kě shí kuàng náo fǎ yá

这句话大意是:太后面命肃,肃曰:“麦贮仓率不过二岁,多则腐朽不可食,况挠法邪!

zú bù shòu

这句话大意是:”卒不受。

cháng zhī hóng zhōu yǐ zhōu nán kāng bù jí fù

这句话大意是:尝知洪州,舣舟南康,不即赴。

huò wèn zhī sù yuē zhí tián yǐ sì yuè wéi xiàn jīn jù wǎng dé wú qū lì zhī jī hu

这句话大意是:或问之,肃曰:“职田以四月为限,今遽往,得无趋利之讥吗?

yú yuè nǎi shàng

这句话大意是:”逾月乃上。

sān sī yǐ fāng jiàn tài yī gōng jí hóng fú děng yuàn shì cái mù yú shǎn xī

这句话大意是:三司以方建太一宫及洪福等院,市材木于陕西。

tóng pàn hé zhōng fǔ fàn zhòng yān yán zhāo yìng shòu níng tiān jiè bù yuǎn

这句话大意是:同判河中府范仲淹言:“昭应、寿宁,天戒不远。

jīn fù chǐ tǔ mù pò mín chǎn fēi suǒ yǐ shùn rén xīn hé tiān yì yě

这句话大意是:今复侈土木,破民产,非所以顺人心,合天意也。

xún xǐ chén zhōu yòu yán ēn xìng duō yǐ nèi jiàng chú guān fēi tài píng zhī zhèng yuàn yǐ shàng guān hè lóu wèi jiè

这句话大意是:”寻徙陈州,又言:“恩幸多以内降除官,非太平之政,愿以上官、贺娄为戒。

shì suī bù xíng dì jiā qí zhōng

这句话大意是:”事虽不行,帝嘉其忠。

liáo dū tǒng xiāo xiào mù wéi dōng jīng qù chéng wǔ lǐ sì miàn zhù chéng bǎo qǐ lóu lǔ shǐ nèi wài bù xiāng tōng

这句话大意是:辽都统萧孝穆围东京,去城五里,四面筑城堡,起楼橹,使内外不相通。

fù mǎ xiāo xiào xiān jí nán yáng gōng zhǔ jì wèi dà yán lín suǒ qiú wén liáo shī zhì xiào xiān yǔ qí mèi xué dì táo chū

这句话大意是:驸马萧孝先及南阳公主既为大延琳所囚,闻辽师至,孝先与其妹穴地逃出。

gōng zhǔ zài hòu wèi shǒu pí zhě suǒ jué yù hài

这句话大意是:公主在后,为守陴者所觉,遇害。

gōng zhǔ liáo zhǔ zhī dì sì nǚ yě

这句话大意是:公主,辽主之第四女也。

xià sì yuè liáo zhǔ rú qián líng

这句话大意是:夏,四月,辽主如乾陵。

yǐ yē lǜ xíng píng wèi guǎng píng jūn jié dù shǐ yǐ xià xíng měi wèi zhōng shùn jūn jié dù shǐ

这句话大意是:以耶律行平为广平军节度使,以夏行美为中顺军节度使。

wǔ yuè wù shēn liáo zhǔ qīng shǔ bǎi pō

这句话大意是:五月,戊申,辽主清暑柏坡。

jiǎ yín cì xìn zhōu lóng hǔ shān zhāng dào líng èr shí wǔ shì sūn qián yào hào xū jìng xiān shēng yǐ qí sūn jiàn sù wèi shì jiāng zuò jiān zhǔ bù réng lìng shì xí xiān shēng hào juān qí zū kè

这句话大意是:甲寅,赐信州龙虎山张道陵二十五世孙乾曜号虚靖先生,以其孙见素为试将作监主簿,仍令世袭先生号,蠲其租课。

liù yuè guǐ sì jiān xiū guó shǐ lǚ yí jiǎn děng shàng xīn xiū guó shǐ yú chóng zhèng diàn

这句话大意是:六月,癸巳,监修国史吕夷简等上《新修国史》于崇政殿。

gù shì shǐ chéng jiān xiū ér xià jìn zhì yí jiǎn gù cí zhī

这句话大意是:故事,史成,监修而下进秩,夷简固辞之。

yǐ sì yù chóng zhèng diàn

这句话大意是:乙巳,御崇政殿。

shì shū pàn bá cuì jí wǔ jǔ rén

这句话大意是:试书判拔萃及武举人。

wǔ jǔ fǎ xiān yuè qí shè ér shì zhī yǐ cè wèi qù liú gōng mǎ wèi gāo xià měi yù zhì jǔ zé shì yān

现代白话:武举法,先阅骑射,而试之以策为去留,弓马为高下,每遇制举则试呢。

wù shēn yǐ shū pàn bá cuì rén xuān zhōu sī lǐ cān jūn qǔ jiāng yú jìng wèi jiāng zuò jiān chéng zhī hǎi yáng xiàn ān dé jié dù tuī guān hé nán yǐn zhū wèi wǔ shèng jié dù zhǎng shū jì zhī hé yáng xiàn

这句话大意是:戊申,以书判拔萃人宣州司理参军曲江余靖为将作监丞、知海阳县,安德节度推官河南尹洙为武胜节度掌书记、知河阳县。

qiū qī yuè dīng sì zhào xiū guó cháo huì yào

这句话大意是:秋,七月,丁巳,诏修《国朝会要》。

bǐng zǐ cè zhì jǔ rén yù chóng zhèng diàn cè shì xián liáng fāng zhèng néng zhí yán jí jiàn tài cháng bó shì chéng dū hé yán yǒng mào cái yì děng fù bì

这句话大意是:丙子,策制举人,御崇政殿,策试贤良方正能直言极谏太常博士成都何讠永、茂才异等富弼。

yán yǒng bì duì cè bìng jí dì sì děng

这句话大意是:讠永、弼对策,并及第四等。

dīng chǒu yǐ yán yǒng wèi cí bù yuán wài láng tóng pàn yǒng xīng jūn cì wǔ pǐn fú

这句话大意是:丁丑,以讠永为祠部员外郎、同判永兴军,赐五品服;。

bì wèi jiāng zuò jiān chéng zhī zhǎng shuǐ xiàn

这句话大意是:弼为将作监丞、知长水县。

rén wǔ liáo zhào lái suì xíng gòng jǔ fǎ

这句话大意是:壬午,辽诏来岁行贡举法。

bā yuè wù zǐ zhào liú pèi rén dào sǐ zhě qí qī zǐ gěi shí sòng hái xiāng lǐ

这句话大意是:八月,戊子,诏:“流配人道死者,其妻子给食送还乡里。

liáo dōng jīng bèi wéi jì jiǔ chéng zhōng chè wū yǐ cuàn

这句话大意是:辽东京被围既久,城中撤屋以爨。

wù shēn zéi jiāng yáng xiáng shì mì sòng kuǎn yè kāi nán mén nà liáo jūn qín dà yán lín bó hǎi píng

这句话大意是:戊申,贼将杨详世密送款,夜,开南门纳辽军,禽大延琳,渤海平。

fù mǎ dà lì qiū zuò yán lín shì fú zhū

这句话大意是:驸马大力秋,坐延琳事伏诛。

jiǔ yuè bǐng chén ba bǎi guān zhuǎn duì

这句话大意是:九月,丙辰,罢百官转对。

zì fù zhuǎn duì yán shì zhě pō zhòng dà chén bú yuè gù fù ba zhī

这句话大意是:自复转对,言事者颇众,大臣不悦,故复罢之。

yǐ chǒu shū mì fù shǐ jiāng zūn zú

这句话大意是:乙丑,枢密副使姜遵卒。

liú měi jiā bì chū rù jìn zhōng dà zhāo quán lì shū mì zhí xué shì xíng bù shì láng zhào zhěn hòu jié zhī

这句话大意是:刘美家婢出入禁中,大招权利,枢密直学士、刑部侍郎赵稹厚结之。

jǐ sì zhuó zhěn shū mì fù shǐ

这句话大意是:己巳,擢稹枢密副使。

mìng wèi chū rén chí gào zhěn zhěn wèn yuē dōng tóu xī tóu

这句话大意是:命未出,人驰告稹,稹问曰:“东头、西头?

gài yì zài zhōng shū yě

这句话大意是:”盖意在中书也。

shì chuán yǐ wéi xiào

这句话大意是:世传以为笑。

sòng chū yán lì jiē guī xiàn guān qí jiě chí yǐn shuǐ ér chéng zhě yuē kē yán huái zhè shǔ guǎng zhǔ hǎi jǐng jiǎn ér chéng zhě yuē mò yán chū jiē tōng shāng mào yì

这句话大意是:宋初,盐利皆归县官,其解池引水而成者曰颗盐,淮、浙、蜀,广煮海井碱而成者曰末盐,初皆通商贸易。

xián píng zhōng liáng dǐng qǐng guān zì yù xiè yán wèi jǐ yǐ gōng sī fán rǎo fù jiù shāng fàn

这句话大意是:咸平中,梁鼎请官自鬻解盐,未几,以公私烦扰,复旧商贩。

dì chū jí wèi zhì jì zhì sī yì chá yán lì hài

这句话大意是:帝初即位,置计置司,议茶盐利害。

chá fǎ biàn tiē shè ér yán zé guān zì yù lì wēi ér hài bó

这句话大意是:茶法变贴射而盐则官自鬻,利微而害博。

liǎng chí jī yán wèi fù qí shàng shēng mù hé bào

这句话大意是:两池积盐为阜,其上生木合抱。

xuǎn rén wáng jǐng shàng yán qǐng tōng shāng píng gū yǐ shòu shǎo kuān bǎi xìng zhī lì tài hòu yǐ wéi rán mìng shèng dù wáng suí yì gèng qí zhì

这句话大意是:选人王景上言,请通商平估以售,少宽百姓之力,太后以为然,命盛度、王随议更其制。

suí yǔ quán sān sī shǐ hú zé huà tōng shāng wǔ lì shàng zhī yuē fāng jìn shāng shí fá mù zào chuán yǐ gěi niǎn yùn ér bīng mín bà láo bù kān qí mìng jīn qù qí bì yī lì yě

这句话大意是:随与权三司使胡则画通商五利上之曰:“方禁商时,伐木造船以给辇运,而兵民罢劳,不堪其命,今去其弊,一利也。

shǐ yǐ lù yùn jì chà tiě tóu yòu yì chē hù pín rén jù yì lián suì bū táo jīn xī ba zhī èr lì yě

这句话大意是:始以陆运,既差帖头,又役车户,贫人惧役,连岁逋逃,今悉罢之,二利也。

zhōu yùn yǒu chén nì zhī huàn gāng lì qīn dào zá yǐ ní shā xiāo shí qí wèi kǔ è jí shēng zhòng zhuì jīn jiē de qí zhēn yán sān lì yě

这句话大意是:舟运有沉溺之患,纲吏侵盗,杂以泥沙硝石,其味苦恶,疾生重膇,今皆得其真盐,三利也。

guó zhī qián bì wèi zhī huò quán gài yù shǐ zhī tōng liú ér fù shì dà jiā duō cáng qiāng bù chū gù mín yòng jiē cù jīn suì de shāng rén liù shí yú wàn pō zhù jīng fèi sì lì yě

这句话大意是:国之钱币,谓之货泉,盖欲使之通流,而富室大家多藏镪不出,故民用皆蹙,今岁得商人六十馀万,颇助经费,四利也。

suì jiǎn yán guān bīng zú qí fū yōng zuò zhī gěi wǔ lì yě

这句话大意是:岁减盐官兵卒、畦夫佣作之给,五利也。

dōng shí yuè bǐng shēn zhào ba sān jīng èr shí bā zhōu jūn què fǎ tīng shāng gǔ rù qián ruò jīn yín jīng shī què huò wu gěi chāo shòu yán yú jiě chí ér shēn sī fàn zhōu zhī jìn

这句话大意是:”冬,十月,丙申,诏罢三京二十八州军榷法,听商贾入钱若金银京师,榷货务给钞,受盐于解池,而申私贩鬻之禁。

zhào xià pú jiě zhī mín jiē zuò gǎn shèng ēn zhāi

这句话大意是:诏下,蒲、解之民皆作感圣恩斋。

zì shì suī jiǎ shāng liú xíng ér suì kè zhī rù guān zhě hào yǐ

现代白话:自是虽贾商流行,而岁课之入官者耗了。

rén yín zhì tiān zhāng gé dài zhì wèi lóng tú gé dài zhì zhī xià mìng jū yán yǒng fàn fěng wèi zhī

这句话大意是:壬寅,置天章阁待制,位龙图阁待制之下,命鞠讠永、范讽为之。

shì yuè liáo zhǔ zhù cháng níng diàn

这句话大意是:是月,辽主驻长宁淀。

shí yī yuè bǐng yín cháo xiǎng jǐng líng gōng

这句话大意是:十一月,丙寅,朝享景灵宫。

dīng mǎo xiǎng tài miào

这句话大意是:丁卯,享太庙。

wù chén hé sì tiān dì yú yuán qiū dà shè hè huáng tài hòu yú huì qìng diàn

这句话大意是:戊辰,合祀天地于圜丘,大赦,贺皇太后于会庆殿。

xīn hài liáo dū tǒng xiāo xiào mù děng zì dōng jīng kǎi xuán róng fú rù jiàn liáo zhǔ cì yàn láo zhī

这句话大意是:辛亥,辽都统萧孝穆等自东京凯旋,戎服入见,辽主赐宴劳之。

yì rì fēng xiào mù wèi dōng píng wáng cì zuǒ guó gōng chén hào

这句话大意是:翌日,封孝穆为东平王,赐佐国功臣号。

fù mǎ xiāo shí dí fēng lán líng jùn wáng xiāo céng nǔ jiā shì zhōng yǐ xiāo huì wèi nán jīng tǒng jūn shǐ

这句话大意是:驸马萧实迪封兰陵郡王,萧曾努加侍中,以萧惠为南京统军使。

xún yǐ xiào mù wèi dōng jīng liú shǒu

这句话大意是:寻以孝穆为东京留守。

dōng jīng cán pò zhī hòu xiào mù fǔ nà liú mín wéi zhèng wu kuān jiǎn mín ān zhī

这句话大意是:东京残破之后,孝穆抚纳流民,为政务宽简,民安之。

liáo zhǔ zhào bó hǎi jiù zú yǒu xūn láo cái lì zhě xù yòng yú fēn jū lái xí qiān rùn děng zhōu

这句话大意是:辽主诏渤海旧族,有勋劳材力者叙用,馀分居来、隰、迁、闰等州。

shí èr yuè guǐ wèi jiā ēn bǎi guān

这句话大意是:十二月,癸未,加恩百官。

rén chén yǐ léi zhōu sī hù cān jūn dīng wèi wéi dào zhōu sī hù cān jūn

这句话大意是:壬辰,以雷州司户参军丁谓为道州司户参军。

dīng wèi dìng nán jié dù shǐ xī píng wáng zhào dé míng qiǎn shǐ lái xiàn mǎ qī shí pǐ qǐ cì fó jīng yī cáng cóng zhī

这句话大意是:丁未,定难节度使西平王赵德明遣使来,献马七十匹,乞赐《佛经》一藏,从之。

shì suì hé zhōng fǔ tóng pàn fàn zhòng yān shàng shū qǐng tài hòu fù bì qí lüè yuē bì xià yōng hù shèng gōng tīng duàn dà zhèng rì yuè chí jiǔ

这句话大意是:是岁,河中府同判范仲淹上疏,请太后复辟,其略曰:“陛下拥护圣躬,听断大政,日月持久。

jīn huáng dì chūn qiū yǐ shèng ruì zhé míng shèng wò qián gāng ér guī kūn niǔ fēi huáng cháng zhī jí xiàng yě

这句话大意是:今皇帝春秋已盛,睿哲明圣,握干纲而归坤纽,非黄裳之吉象也。

qǐ ruò bǎo qìng shòu yú cháng lè juǎn shōu dà quán hái shàng zhēn zhǔ yǐ xiǎng tiān xià zhī yǎng

这句话大意是:岂若保庆寿于长乐,卷收大权,还上真主,以享天下之养!

shū rù bù bào

这句话大意是:”疏入,不报。

gāo lí lái gòng

这句话大意是:高丽来贡。

rén zōng tǐ tiān fǎ dào jí gōng quán dé shén wén shèng wǔ ruì zhé míng xiào huáng dì tiān shèng jiǔ nián liáo tài píng shí yī nián liù yuè gǎi jǐng fú yuán nián

这句话大意是:○仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝天圣九年(辽太平十一年,六月,改景福元年。

xīn wèi yī líng sān yī nián

这句话大意是:辛未,一零三一年)。

chūn zhēng yuè bǐng chén cháng níng jié bǎi guān chū shàng huáng tài hòu shòu yú huì qìng diàn

这句话大意是:春,正月,丙辰,长宁节,百官初上皇太后寿于会庆殿。

jǐ wèi qiū cí guó shā zhōu bìng qiǎn shǐ gòng fāng wù

这句话大意是:己未,龟兹国、沙州并遣使贡方物。

gēng shēn zī zhèng diàn xué shì yàn shū yán zhàn chéng qiū cí shā zhōu qióng bù chuān mán yí wǎng wǎng yǒu qiè jiā rù gòng zhě qǐng rú xiān cháo gù shì wěi guǎn bàn shǐ xún qí dào lù fēng sú jí huì rén wù yī kòu yǐ shàng shǐ guǎn

这句话大意是:庚申,资政殿学士晏殊言:“占城、龟兹、沙州、邛部川蛮夷往往有挈家入贡者,请如先朝故事,委馆伴使询其道路风俗,及绘人物衣寇以上史馆。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

xīn yǒu yǐ xíng bù shàng shū zhī xǔ zhōu zhāng shì xùn wèi dìng guó jié dù shǐ jiǎn jiào tài fù

这句话大意是:辛酉,以刑部尚书、知许州张士逊为定国节度使、检校太傅。

shí shì xùn cháo jīng shī jì fù rù xiàng

这句话大意是:时士逊朝京师,冀复入相。

tiān zhāng gé dài zhì jū yán yǒng zòu yuē cáo lì yòng shàn zuò wēi fú shì xùn yǔ zhī qīn hòu yuán yǐn zhì xiàng wèi bì xià tè yǐ dōng gōng liáo shǔ yòng zhī

这句话大意是:天章阁待制鞠讠永奏曰:“曹利用擅作威福,士逊与之亲厚,援引至相位,陛下特以东宫僚属用之。

chén yuàn gē jiù ēn shēn gōng yì cù shǐ zhī fān

这句话大意是:臣愿割旧恩,伸公议,趣使之籓。

shì xùn nǎi fù xǔ zhōu

这句话大意是:”士逊乃赴许州。

dīng mǎo yǐ cí bù yuán wài láng zhāo zōng què wèi zhī zhì gào

这句话大意是:丁卯,以祠部员外郎晁宗悫为知制诰。

zōng què jiǒng zi yě

这句话大意是:宗悫,迥子也。

sòng shòu cháng wèi zì táng yǐ lái wéi yáng wū líng shēn jiàn qí zǐ sì fù jì zhǎng shū mìng jīn shǐ yǒu zhāo shì yān

现代白话:宋绶尝谓:“自唐以来,唯杨于陵身见其子嗣复继掌书命,今始有晁氏呢。

xīn wèi qián wéi yǎn gǎi pàn hé nán fǔ

这句话大意是:辛未,钱惟演改判河南府。

wéi yǎn tuō bìng jiǔ liú jīng shī jì chú chén zhōu qiān yán bù fù qiě tú xiàng wèi

这句话大意是:惟演托病久留京师,既除陈州,迁延不赴,且图相位。

tiān zhāng gé dài zhì fàn fěng zòu yuē wéi yǎn cháng wèi shū mì shǐ yǐ huáng tài hòu yīn shǔ ba zhī shì tiān xià bù sī jīn bù kě fù yòng

这句话大意是:天章阁待制范讽奏曰:“惟演尝为枢密使,以皇太后姻属罢之,示天下不私,今不可复用。

diàn zhōng shì yù shǐ xū chéng guō quàn yì cuī dū wéi yǎn shàng dào

这句话大意是:”殿中侍御史须城郭劝亦催督惟演上道。

wéi yǎn zì yán xiān lǒng zài luò yáng yuàn sī gōng yào

这句话大意是:惟演自言:“先垅在洛阳,愿司宫钥。

suì mìng wéi yǎn shǒu hé nán cù qí xíng

这句话大意是:”遂命惟演守河南,促其行。

hàn lín xué shì shèng dù qǐng qí zi fèng lǐ láng shēn fǔ yú guǎn gé dú shū cóng zhī

这句话大意是:翰林学士盛度请其子奉礼郎申甫于馆阁读书,从之。

èr yuè guǐ sì zhào fù zhí tián

这句话大意是:二月,癸巳,诏复职田。

sān yuè rén zǐ lǐ bù yuán wài láng tiān zhāng gé dài zhì jū yán yǒng zú

这句话大意是:三月,壬子,礼部员外郎、天章阁待制鞠讠永卒。

guǐ hài cì qīng zhōu zhōu xué jiǔ jīng cóng wáng céng zhī qǐng yě

这句话大意是:癸亥,赐青州州学《九经》,从王曾之请也。

zì shì zhōu jùn dāng lì xué zhě jiē de cì shū

这句话大意是:自是州郡当立学者皆得赐书。

liáo zhǔ zì chūn chū rú hùn tóng jiāng xuán rú cháng chūn hé

这句话大意是:辽主自春初如混同江,旋如长春河。

liáo zhǔ mò nián de xiāo kě jí yǔ duō jì huì fán sǐ wáng zhě zuǒ yòu shì chén jù bù dé yán jí zhī zhì shì zēng jù

这句话大意是:辽主末年得消渴疾,语多忌讳,凡死亡者,左右侍臣俱不得言及之,至是增剧。

xià sì yuè wù yín zhào yǐ lǒng zhōu lùn píng mín wǔ rén wéi jié dào dǐ sǐ zhǔ zhě suī gèng shè bìng cóng zhòng fá

这句话大意是:夏,四月,戊寅,诏以陇州论平民五人为劫盗抵死,主者虽更赦,并从重罚。

wǔ yuè yǐ chǒu lù qiú

这句话大意是:五月,乙丑,录囚。

liáo jìng zhū hé yǐ dà yǔ héng liú shī qí gù dào

这句话大意是:辽境诸河,以大雨横流,失其故道。

liù yuè liáo zhǔ jí dà jiàn yì zhào dōng jīng liú shǒu xiāo xiào mù shàng jīng liú shǒu xiāo xiào xiān jí zuǒ chéng xiàng zhāng jiǎn shǐ fǔ lì tài zǐ chéng wú shī nán cháo xìn shì

这句话大意是:六月,辽主疾大渐,驿召东京留守萧孝穆、上京留守萧孝先及左丞相张俭,使辅立太子,诚无失南朝信誓。

jǐ mǎo liáo zhǔ cú yú dà fǔ hé zhī xíng gōng nián liù shí yī shì yuē wén wǔ dà xiào xuān huáng dì miào hào shèng zōng

这句话大意是:己卯,辽主殂于大斧河之行宫,年六十一,谥曰文武大孝宣皇帝,庙号圣宗。

shèng zōng shǒu yuē shén jiān wèi cháng shāo qǐ biān xì

这句话大意是:圣宗守约甚坚,未尝稍启边隙。

zài wèi sì shí jiǔ nián lǐ yuān zhì jǔ cái xíng chá tān cán yì shē jiàn lù sǐ shì zǐ sūn zhèn zhū bù pín fá zé jìn chén yíng hé què gāo lí nǚ lè zài liáo zhū dì zhōng hào wèi lìng zhǔ

这句话大意是:在位四十九年,理冤滞,举才行,察贪残,抑奢僭,录死事子孙,振诸部贫乏,责近臣迎合,却高丽女乐,在辽诸帝中号为令主。

jí cú tài zǐ jí wèi gǎi yuán jǐng fú

这句话大意是:及殂,太子即位,改元景福。

chū shèng zōng zhī yuán fēi yǔ huáng hòu yǒu xì bìng zhōng shǔ tài zǐ yuē huáng hòu shì wǒ sì shí nián yǐ qí wú zi gù mìng rǔ wèi sì

现代白话:初,圣宗知元妃与皇后有隙,病中属太孔子说:“皇后事我四十年,以其无子,故命你为嗣。

wǒ sǐ rǔ mǔ zǐ qiè wú shā zhī

现代白话:我死,你母子切无杀之。

yuán fēi wén zhī huì yì shén

这句话大意是:”元妃闻之,恚益甚。

shèng zōng jí gé yuán fēi lì huáng hòu yuē lǎo wù chǒng yì yǒu jì yá

这句话大意是:圣宗疾革,元妃詈皇后曰:“老物,宠亦有既邪!

lìng zuǒ yòu fú hòu chū

这句话大意是:”令左右扶后出。

shèng zōng yí zhào yǐ huáng hòu wèi huáng tài hòu yuán fēi wèi huáng tài fēi

这句话大意是:圣宗遗诏以皇后为皇太后,元妃为皇太妃;。

yuán fēi nì zhī zì zūn wèi huáng tài hòu shè guó zhèng

这句话大意是:元妃匿之,自尊为皇太后,摄国政。

tài hòu jì dé zhì yǐn xiāo xiào xiān yǔ mì móu yù gòu hòu yǐ zuì yǐ fù mǎ xiāo shí dí wèi huáng hòu suǒ xǐ shēn jì zhī

这句话大意是:太后既得志,引萧孝先与密谋,欲构后以罪,以驸马萧实迪为皇后所喜,深忌之。

qín jìn gōng zhǔ qiè wén qí móu gào shí dí yuē ěr jiāng wú zuì bèi lù yǔ qí sǐ hé ruò bēn nǚ zhēn yǐ quán qí shēng

现代白话:秦晋公主窃闻其谋,告实迪曰:“你将无罪被戮,与其死,曷若奔女真以全其生!

shí dí yuē cháo tíng jù kěn yǐ fēi yǔ hài zhōng liáng

这句话大意是:”实迪曰:“朝廷讵肯以飞语害忠良?

níng sǐ fú shì tā guó

这句话大意是:宁死,弗适它国。

huì hù wèi féng jiā nǔ zhàng xià yī yē lǜ xǐ xùn xī zhǐ shàng biàn wū běi fǔ zǎi xiàng xiāo chāo bù jí shí dí móu nì yù fèng huáng hòu shè zhèng xú yì dāng lì zhě tài hòu mìng jū zhì zhī

这句话大意是:”会护卫冯嘉努、帐下医耶律喜逊希旨上变,诬北府宰相萧绰布及实迪谋逆,欲奉皇后摄政,徐议当立者,太后命鞫治之。

xīn chǒu tài hòu zhū chāo bù shí dí jí qí dǎng qī rén yù cí lián jí huáng hòu

这句话大意是:辛丑,太后诛绰布、实迪及其党七人,狱词连及皇后。

liáo zhǔ wén zhī yuē huáng hòu shì xiān dì lì yǒu suì nián fǔ yù miǎo gōng dāng wèi tài hòu jīn bù guǒ fǎn zuì zhī kě hu

这句话大意是:辽主闻之,曰:“皇后侍先帝历有岁年,抚育眇躬,当为太后,今不果,反罪之,可吗?

tài hòu yuē cǐ rén ruò zài kǒng wèi hòu huàn

这句话大意是:”太后曰:“此人若在,恐为后患。

liáo zhǔ yuē huáng hòu wú zi ér lǎo suī zài wú néng wéi yě

这句话大意是:”辽主曰:“皇后无子而老,虽在,无能为也。

tài hòu bù cóng zú zài yǐ xiǎo chē qiú zhī shàng jīng

这句话大意是:”太后不从,卒载以小车,囚之上京。

shí liáo chén shè tài hòu wēi wú gǎn yán zhě

这句话大意是:时辽臣慑太后威,无敢言者。

shū mì shǐ xiāo pǔ dú shàng shū bái huáng hòu zhī wū bù bào pǔ gǎn fèn zhì yú ǒu xuè

这句话大意是:枢密使萧朴独上书白皇后之诬,不报,朴感愤,至于呕血。

xióng zhōu yǐ liáo shèng zōng fù wén

这句话大意是:雄州以辽圣宗讣闻。

xīn chǒu chuò shì cháo qī rì zài jīng jí hé běi hé dōng yuán biān yì jìn yīn yuè qī rì qiǎn shǐ jì diàn diào wèi jí hè jí wèi

这句话大意是:辛丑,辍视朝七日,在京及河北、河东缘边亦禁音乐七日,遣使祭奠、吊慰及贺即位。

qiū qī yuè bǐng wǔ shuò liáo tài hòu lǜ huáng zú dà lín yú tài píng diàn gāo lí qiǎn shǐ diào wèi

这句话大意是:秋,七月,丙午朔,辽太后率皇族大临于太平殿,高丽遣使吊慰。

liáo zhǔ zhào jìn wáng xiāo pǔ gǔ děng yǐn bó yè fēn nǎi ba

这句话大意是:辽主召晋王萧普古等饮博,夜分乃罢。

liáo fèng líng jūn jié dù shǐ yē lǜ jí shí lái gào āi dì wèi chéng fú yú nèi dōng mén zhī wò diàn xiàng qí guó kū wǔ jǔ yīn ér zhǐ huáng tài hòu jǔ kū rú shàng yí

这句话大意是:辽奉陵军节度使耶律吉实来告哀,帝为成服于内东门之幄殿,向其国哭,五举音而止,皇太后举哭如上仪。

qiǎn jìn chén yì guǎn diào wèi cháng fú hēi dài xì xī bù pèi yú

这句话大意是:遣近臣诣馆吊慰,常服,黑带,系奚,不佩鱼。

dīng wèi liáo zhǔ jī jū

这句话大意是:丁未,辽主击鞠。

gēng xū liáo zhèn jì zhōu jī

这句话大意是:庚戌,辽赈蓟州饥。

yǐ mǎo liáo yǐ bǐ suì fēng rěn ba gěi dōng jīng tǒng jūn sī liáng

这句话大意是:乙卯,辽以比岁丰稔,罢给东京统军司粮。

dīng sì liáo zhǔ yè shèng zōng yù róng āi tòng jiǔ zhī yīn mìng xiě běi fǔ zǎi xiàng xiāo xiào yǒu nán fǔ zǎi xiàng xiāo xiào mù xiàng yú yù róng diàn

这句话大意是:丁巳,辽主谒圣宗御容,哀恸久之,因命写北府宰相萧孝友、南府宰相萧孝穆象于御容殿。

wù wǔ mìng kǒng dào fǔ wèi hè liáo tài hòu cè lǐ shǐ

这句话大意是:戊午,命孔道辅为贺辽太后册礼使。

liáo tài hòu cè lǐ shǐ zì cǐ shǐ

这句话大意是:辽太后册礼使自此始。

rén shēn liáo zhǔ yè shén zhǔ zhàng shí ào wēi xiāo shì shǐ rù gōng yì mìng bài zhī

这句话大意是:壬申,辽主谒神主帐,时奥隈萧氏始入宫,亦命拜之。

guǐ yǒu yǐ hàn lín shì jiǎng xué shì bīng bù shì láng sūn shì wèi gōng bù shàng shū zhī yǎn zhōu

这句话大意是:癸酉,以翰林侍讲学士、兵部侍郎孙奭为工部尚书,知兖州。

shì sān qǐng zhì shì zhào duì chéng míng diàn dūn yù zhī

这句话大意是:奭三请致仕,召对承明殿,敦谕之。

shì yǐ nián yú qī shí gù qǐng qì xià dì yì cè rán

这句话大意是:奭以年逾七十,固请,泣下,帝亦恻然。

zhào mín féng yuán jiǎng lǎo zi sān zhāng gè cì bó èr bǎi pǐ

这句话大意是:诏民冯元讲《老子》三章,各赐帛二百匹。

yǐ bù de qǐng qiú jìn jùn gù yōu bài yān réng zhào xū yàn ér hòu xíng

现代白话:以不得请,求近郡,故优拜呢,仍诏须宴而后行。

jiǎ xū yòu zhèng yán chén zhí zhōng ba dù zhī pàn guān jiàn yuàn gòng zhí

这句话大意是:甲戌,右正言陈执中罢度支判官,谏院供职。

shì shí jiàn yì dài fū sī jiàn zhèng yán jiē bù rèn jiàn zhí xū bié jiàng chì fù jiàn yuàn zhě nǎi yuē jiàn guān

这句话大意是:是时谏议大夫、司谏、正言皆不任谏职,须别降敕赴谏院者,乃曰谏官。

bā yuè dīng chǒu tài zǐ shǎo bǎo zhì shì mǎ liàng zú zèng yòu pú yè

这句话大意是:八月,丁丑,太子少保致仕马亮卒,赠右仆射。

liàng yǒu zhì lüè mǐn yú zhèng shì rán suǒ zhì wú lián chēng

这句话大意是:亮有智略,敏于政事,然所至无廉称。

jí zú yǐ xù lǚ yí jiǎn zài xiàng wèi de shì zhōng sù rén bù yǐ wéi rán

这句话大意是:及卒,以婿吕夷简在相位,得谥忠肃,人不以为然。

quán zhī kāi fēng fǔ kòu xián zú

这句话大意是:权知开封府寇咸卒。

xián chū fù dīng wèi gù zǎo dá

这句话大意是:咸初附丁谓,故早达。

jí wèi bài zuǒ qiān yù yù bù zì dé

这句话大意是:及谓败,左迁,郁郁不自得。

mì shū chéng péng wén fù sàng jiā gǒu yǐ cì zhī

这句话大意是:秘书丞彭文赋《丧家狗》以刺之。

jiǔ yuè wù shēn liáo zhǔ qīn shì qìng líng

这句话大意是:九月,戊申,辽主亲视庆陵。

jǐ sì yǐ yòu jiàn yì dài fū chéng lín wèi jǐ shì zhōng quán zhī kāi fēng fǔ

这句话大意是:己巳,以右谏议大夫程琳为给事中,权知开封府。

wáng méng zhèng zǐ qí xióng chuí lǎo zú sǐ lín lìng yǒu sī yàn zhuàng

这句话大意是:王蒙正子齐雄捶老卒死,琳令有司验状。

méng zhèng lián yīn tài hòu tài hòu yīn lín rù duì wèi yuē qí xióng fēi shā rén zhě nǎi qí nú cháng chuí zhī ěr

这句话大意是:蒙正连姻太后,太后因琳入对,谓曰:“齐雄非杀人者,乃其奴尝捶之耳。

lín yuē nú wú zì zhuān lǐ qiě shǐ lìng yǔ jǐ fàn tóng

这句话大意是:”琳曰:“奴无自专理,且使令与己犯同。

tài hòu mò rán

这句话大意是:”太后默然。

suì lùn rú fǎ

这句话大意是:遂论如法。

gēng wǔ yǐ lì bù shàng shū zhī tiān xióng jūn wáng céng wèi zhāng dé jié dù shǐ réng zhī tiān xióng jūn

这句话大意是:庚午,以吏部尚书、知天雄军王曾为彰德节度使,仍知天雄军。

liáo shǐ zhě wǎng huán liǎn chē tú ér hòu guò wú gǎn huā zhě

这句话大意是:辽使者往还,敛车徒而后过,无敢哗者。

rén lè qí zhèng wèi huà xiàng ér shēng cí zhī

这句话大意是:人乐其政,为画像而生祠之。

jiǎ xū liáo qiǎn shǐ lái xiè diào wèi

这句话大意是:甲戌,辽遣使来谢吊慰。

dōng shí yuè wù yín liáo zǎi chén lǚ dé mào zú

这句话大意是:冬,十月,戊寅,辽宰臣吕德懋卒。

jǐ mǎo yǐ hàn lín xué shì sòng shòu wèi lóng tú gé xué shì zhī yìng tiān fǔ

这句话大意是:己卯,以翰林学士宋绶为龙图阁学士、知应天府。

shí tài hòu yóu chēng zhì wǔ rì yī yù chéng míng diàn chuí lián jué shì ér dì wèi shǐ dú duì qún chén yě

这句话大意是:时太后犹称制,五日一御承明殿,垂帘决事,而帝未始独对群臣也。

shòu yán yi yuē táng xiān tiān zhōng zhì dù lìng qún chén duì qián diàn fēi jūn guó dà shì jí chú bài jiē qián diàn qǔ zhǐ

这句话大意是:绶言:“宜约唐先天中制度,令群臣对前殿,非军国大事及除拜,皆前殿取旨。

shū shàng wǔ tài hòu yì gù mìng chū shǒu

这句话大意是:”书上,忤太后意,故命出守。

shì yù shǐ liú suí diàn zhōng shì yù shǐ guō quàn bìng yán shòu yǒu cí xué dāng liú yú cháo bù tīng

这句话大意是:侍御史刘随、殿中侍御史郭劝并言绶有词学,当留于朝,不听。

bǐng xū xià zhào shēn jǐng shù guān yīn shì yù shǐ zhī zá shì liú suí qǐng yě

这句话大意是:丙戌,下诏申儆庶官,因侍御史知杂事刘随请也。

qí lüè yuē bǐ zhě jìn shēn zhī jiān míng jié wǎng lì jīn láo zhě lüè měi yǐ jìn míng xī jìn zhě xíng xiǎn yǐ jiào chǒng fēn píng hàn zhě huò zòu qǐng zhī mǐ yàn rèn àn chá zhě huò kuān zòng zhī wèi de

这句话大意是:其略曰:“比者搢绅之间,名节罔励,矜劳者掠美以近名,希进者行险以徼宠,分屏翰者或奏请之靡厌,任案察者或宽纵之为得;。

tān ér wú chǐ gù wu yíng sī lǎo ér fēi cái céng bù zhī tuì

这句话大意是:贪而无耻,故务营私,老而非材,曾不知退。

yòng jī yí xùn shēn jǐng qún lún gǒu shǎo mào yú guān zhēn jiāng zì tóu yú gōng xiàn

这句话大意是:用稽彝训,申儆群伦,苟少冒于官箴,将自投于公宪。

liáo qiǎn shǐ lái zhì qí xiān zhǔ yí wù

这句话大意是:辽遣使来,致其先主遗物。

jǐ yǒu qiǎn shǐ lái xiè hè jí wèi jí tài hòu cè lǐ

这句话大意是:己酉,遣使来谢贺即位及太后册礼。

rùn yuè xīn hài liáo yǒu sī qǐng yǐ liáo zhǔ shēng chén wèi yǒng shòu jié tài hòu shēng chén wèi yīng shèng jié cóng zhī

这句话大意是:闰月,辛亥,辽有司请以辽主生辰为永寿节,太后生辰为应圣节,从之。

xīn yǒu liáo zhǔ yuè xīn zào kǎi jiǎ

这句话大意是:辛酉,辽主阅新造铠甲。

guǐ hài yǐ yán tiě fù shǐ zhào zhōu wáng zōng wèi tiān zhāng gé dài zhì

这句话大意是:癸亥,以盐铁副使赵州王鬷为天章阁待制。

chū mǎ jì liáng jiàn yán jīng shī gǔ rén cháng yǐ jiàn jià jū chá yán jiāo yǐn qǐng guān zhì wu shōu shì zhī

这句话大意是:初,马季良建言:“京师贾人常以贱价居茶盐交引,请官置务收市之。

jì liáng fāng yòng shì yǒu sī mò gǎn wǔ qí yì zōng dú bù kě yuē yǔ mín jìng lì qǐ guó tǐ yá

这句话大意是:”季良方用事,有司莫敢迕其意,鬷独不可,曰:“与民竞利,岂国体邪!

shì suì qǐn

这句话大意是:”事遂寝。

dīng mǎo liáo zhèn huáng lóng fǔ jī

这句话大意是:丁卯,辽赈黄龙府饥。

wù chén zhī yǎn zhōu sūn shì bì cí qǔ yàn tài qīng lóu zhào tài zǐ shǎo bǎo zhì shì zhāo jiǒng jí jìn chén jiē yù

这句话大意是:戊辰,知兖州孙奭陛辞,曲宴太清楼,召太子少保致仕晁迥及近臣皆预。

yì rì shì rù xiè yòu mìng jiǎng lǎo zi cì xí yī jīn dài ān lè mǎ

这句话大意是:翌日,奭入谢,又命讲《老子》,赐袭衣、金带、鞍勒马。

jí xíng cì yàn ruì shèng yuán yòu cì shī zhào jìn chén jiē fù

这句话大意是:及行,赐宴瑞圣园,又赐诗,诏近臣皆赋。

shí yī yuè xīn sì xǐ sān guǎn yú chóng wén yuàn

这句话大意是:十一月,辛巳,徙三馆于崇文院。

xiān shì sān guǎn mì gé zài zuǒ yè mén nèi zuǒ shēng lóng mén wài dà zhōng xiáng fú bā nián dà nèi huǒ quán yù yòu yè mén wài zhì shì xiū chóng wén yuàn chéng fù xǐ zhī

这句话大意是:先是三馆、秘阁在左掖门内,左升龙门外,大中祥符八年,大内火,权寓右掖门外,至是修崇文院成,复徙之。

bǐng shēn liáo zàng wén wǔ dà xiào xuān huáng dì yú qìng líng

这句话大意是:丙申,辽葬文武大孝宣皇帝于庆陵。

chū yē lǜ zī zhōng wèi shèng zōng suǒ xìn rèn yǐ wǔ quán guì chū wèi zhāo dé jié dù shǐ zhì shì biǎo qǐng huì zàng jì zhì fú zǐ gōng dà tòng yuē chén xìng yù shèng míng héng bèi chán zèn bù huò jǐn quǎn mǎ zhī bào

这句话大意是:初,耶律资忠为圣宗所信任,以忤权贵,出为昭德节度使,至是表请会葬,既至,伏梓宫大恸曰:“臣幸遇圣明,横被谗谮,不获尽犬马之报。

qì jué ér sū

这句话大意是:”气绝而苏。

liáo zhǔ mìng yī zhì jí jiǔ zhī yán guó jiù xiào xiān wú yōu guó zhī xīn bì xià bù dàng fù yòng táng jǐng fú nián hào

这句话大意是:辽主命医治疾,久之,言:“国舅孝先无忧国之心,陛下不当复用唐景福年号。

yú shì yòng shì zhě è zhī qiǎn guī zhèn

这句话大意是:”于是用事者恶之,遣归镇。

xún zú

这句话大意是:寻卒。

dīng hài chí liǎng chuān fán jìn

这句话大意是:丁亥,驰两川矾禁。

shí èr yuè guǐ chǒu liáo zhǔ zhì zì qìng líng

这句话大意是:十二月,癸丑,辽主至自庆陵。

tài hòu tīng zhèng liáo zhǔ bù qīn shù wù qún chén biǎo qǐng liáo zhǔ bù cóng

这句话大意是:太后听政,辽主不亲庶务,群臣表请,辽主不从。

jiǎ yín zhào lì bù quán xuǎn rén fù mǔ nián bā shí yǐ shàng zhě quán zhù jìn guān

这句话大意是:甲寅,诏吏部铨:“选人父母年八十以上者,权注近官。

shì suì liáo fēng lǐ dé míng zǐ yuán hào wèi xià guó gōng yǐ xīng píng gōng zhǔ guī zhī

这句话大意是:是岁,辽封李德明子元昊为夏国公,以兴平公主归之。

rén zōng tǐ tiān fǎ dào jí gōng quán dé shén wén shèng wǔ ruì zhé míng xiào huáng dì míng dào yuán nián liáo zhòng xī yuán nián

这句话大意是:○仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝明道元年(辽重熙元年)。

chūn zhēng yuè rén shēn shuò liáo tài hòu yù zhèng diàn shòu liáo zhǔ yǔ qún chén cháo

这句话大意是:春,正月,壬申朔,辽太后御正殿,受辽主与群臣朝。

yǐ hài yǐ zhī jiāng líng fǔ kuài jī dù yǎn wèi hé běi dōu zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:乙亥,以知江陵府会稽杜衍为河北都转运使。

chū mìng yǎn shǒu jīng nán diàn zhōng shì yù shǐ guō quàn yán yǎn qīng zhí dāng liú zhōng cháo bù tīng

这句话大意是:初,命衍守荆南,殿中侍御史郭劝言衍清直,当留中朝,不听。

huì hé běi fá jūn fèi nǎi mìng yǎn wǎng jīng dù zhī bù zēng fù yú mín ér yòng zú

这句话大意是:会河北乏军费,乃命衍往经度之,不增赋于民而用足。

dīng chǒu liáo zhǔ rú xuě lín

这句话大意是:丁丑,辽主如雪林。

guǐ sì zhào àn jǔ guān zòu hé suǒ bù guān lì ér fǎn wèi suǒ sòng zhě zì jīn wú de shòu lǐ

这句话大意是:癸巳,诏:“案举官奏劾所部官吏而反为所讼者,自今无得受理。

èr yuè guǐ mǎo jiān xiū guó shǐ lǚ yí jiǎn shàng sān cháo bǎo xùn sān shí juǎn

这句话大意是:二月,癸卯,监修国史吕夷简上《三朝宝训》三十卷。

gēng xū yǐ zhī xǔ zhōu dìng guó jié dù shǐ zhāng shì xùn wèi xíng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:庚戌,以知许州、定国节度使张士逊为刑部尚书、同中书门下平章事。

dīng mǎo yǐ zhēn zōng shùn róng lǐ shì wèi chén fēi

这句话大意是:丁卯,以真宗顺容李氏为宸妃。

shì rì chén fēi hōng

这句话大意是:是日,宸妃薨。

fēi shǐ shēng dì huáng tài hòu jí yǐ wéi jǐ zi

这句话大意是:妃始生帝,皇太后即以为己子。

dì jí wèi yú shí nián fēi mò chù xiān cháo pín yù zhōng wèi cháng zì yì rén wèi tài hòu yì wú gǎn yán zhě zhōng tài hòu shì dì bù zì zhī fēi suǒ chū yě

这句话大意是:帝即位逾十年,妃默处先朝嫔御中,未尝自异,人畏太后,亦无敢言者,终太后世,帝不自知妃所出也。

jí gé nǎi jìn wèi nián sì shí liù

这句话大意是:疾革,乃进位,年四十六。

shǐ gōng zhōng wèi zhì sāng zǎi xiàng lǚ yí jiǎn cháo zòu shì yīn yuē wén yǒu gōng pín wáng zhě

这句话大意是:始,宫中未治丧,宰相吕夷简朝奏事,因曰:“闻有宫嫔亡者。

tài hòu jué rán yuē zǎi xiàng yì yù gōng zhōng shì yá

这句话大意是:”太后矍然曰:“宰相亦预宫中事邪?

yǐn dì xié qǐ

这句话大意是:”引帝偕起。

yǒu qǐng dú zuò lián xià zhào yí jiǎn wèn yuē yī gōng rén sǐ xiàng gōng hé yǔ

这句话大意是:有顷,独坐帘下,召夷简问曰:“一宫人死,相公何与?

yí jiǎn yuē chén dài zuì zǎi xiàng nèi wài shì wú bù dāng yù

这句话大意是:”夷简曰:“臣待罪宰相,内外事无不当预。

tài hòu nù yuē xiàng gōng yù lí jiàn wǒ mǔ zǐ yá

这句话大意是:”太后怒曰:“相公欲离间我母子邪?

yí jiǎn yuē tài hòu bù yǐ liú shì wèi niàn chén bù gǎn yán

这句话大意是:”夷简曰:“太后不以刘氏为念,臣不敢言;。

shàng niàn liú shì zé sāng lǐ yi cóng hòu

这句话大意是:尚念刘氏,则丧礼宜从厚。

tài hòu wù jù yuē li chén fēi yě qiě nài hé

这句话大意是:”太后悟,遽曰:“李宸妃也,且奈何?

yí jiǎn nǎi qǐng zhì sāng huáng yí diàn yòng yī pǐn lǐ bìn hóng fú sì

这句话大意是:”夷简乃请治丧皇仪殿,用一品礼殡洪福寺。

yòu wèi nèi shì luō chóng xūn yuē chén fēi dāng yǐ hòu fú liàn yòng shuǐ yín shí guān

这句话大意是:又谓内侍罗崇勋曰:“宸妃当以后服殓,用水银实棺。

yǒu sī xī tài hòu zhǐ yán suì yuè wèi lì

这句话大意是:”有司希太后旨,言岁月未利。

shí yǒu zhào yù záo gōng chéng yuán yǐ chū sāng yí jiǎn jù qiú duì tài hòu chuāi zhī qí yì qiǎn chóng xūn wèn zhī yí jiǎn yán záo yuán fēi lǐ sàng yi zì xī huá mén chū

这句话大意是:时有诏欲凿宫城垣以出丧,夷简遽求对,太后揣知其意,遣崇勋问之,夷简言:“凿垣非礼,丧宜自西华门出。

tài hòu fù qiǎn chóng xūn yuē qǐ yì qīng yì rú cǐ

这句话大意是:”太后复遣崇勋曰:“岂意卿亦如此!

yí jiǎn yuē chén wèi zǎi xiàng lǐ dāng tíng zhēng

这句话大意是:”夷简曰:“臣位宰相,理当廷争。

tài hòu bù xǔ chén zhōng bù tuì

这句话大意是:太后不许,臣终不退。

chóng xūn sān fǎn tài hòu yóu bù xǔ

这句话大意是:”崇勋三反,太后犹不许。

yí jiǎn zhèng sè wèi chóng xūn yuē chén fēi dàn yù shèng gōng ér sàng bù chéng lǐ yì rì bì yǒu shòu qí zuì zhě mò wèi yí jiǎn jīn rì bù yán yě

这句话大意是:夷简正色谓崇勋曰:“宸妃诞育圣躬,而丧不成礼,异日必有受其罪者,莫谓夷简今日不言也!

chóng xūn jù chí gào tài hòu nǎi xǔ zhī

这句话大意是:”崇勋惧,驰告,太后乃许之。

sān yuè rén shēn shuò liáo mìng shàng fǔ qī shuǐ jùn wáng dí lǐ fù wèi tè lǐ gǔn

这句话大意是:三月,壬申朔,辽命尚父、漆水郡王迪礼复为特里衮。

liáo tài hòu zì shè zhèng jí zhuī fēng qí zēng zǔ wèi lán líng wáng fù wèi qí wáng zhū dì jiē wáng zhī xiāo shì nú wèi tuán liàn fáng yù guān chá jié dù shǐ zhě zhì sì shí yú rén

这句话大意是:辽太后自摄政,即追封其曾祖为兰陵王,父为齐王,诸弟皆王之,萧氏奴为团练、防御、观察、节度使者至四十馀人。

yàn mín wú lài zhě duō zhàn míng yuè gōng wèi xiāo shì nú

这句话大意是:燕民无赖者多占名乐工,为萧氏奴。

wù zǐ shǐ xíng tiān shèng biān chì

这句话大意是:戊子,始行《天圣编敕》。

tài cháng bó shì ān qiū míng gǎo chū wèi qí zhōu mù zhí zhī zhōu shān yú qìng tān bào bù fǎ zhōu shì jiē gǎo chí zhèng zhī

这句话大意是:太常博士安丘明镐,初为蕲州幕职,知州邓馀庆贪暴不法,州事皆镐持正之。

xuē kuí lǐng qín zhōu yì zhōu jiē pì gǎo zì suí

这句话大意是:薛奎领秦州、益州,皆辟镐自随。

yú shì gǎo ba yì zhōu tóng pàn hái cháo cì duì dì wèn fǔ chén yǐ gǎo suǒ néng zhě kuí yuē gǎo yǒu wén xué shěn zhì néng duàn dà shì yuàn bì xià jí yòng zhī

这句话大意是:于是镐罢益州同判,还朝,赐对,帝问辅臣以镐所能者,奎曰:“镐有文学,沈鸷能断大事,愿陛下亟用之。

jǐ chǒu mìng gǎo quán kāi fēng fǔ tuī guān xún jí zhēn

这句话大意是:”己丑,命镐权开封府推官,寻即真。

jiāng huái hàn

这句话大意是:江、淮旱。

wù xū zhào lǜ xì qiú liú yǐ xià jiàng yī děng zhàng chī shì zhī

这句话大意是:戊戌,诏虑系囚,流以下降一等,杖、笞释之。

jǐ hài chú wù xiù zhōu dīng shēn qián

这句话大意是:己亥,除婺、秀州丁身钱。

shì chūn liáo zhǔ dà sōu

这句话大意是:是春,辽主大搜。

tài hòu lǜ liáo zhǔ huái qí tiān huáng hòu jū yù zhī ēn yīn qí chū sōu qiǎn rén chí zhì shàng jīng shì hòu

这句话大意是:太后虑辽主怀齐天皇后鞠育之恩,因其出搜,遣人驰至上京弑后。

hòu yuē wǒ shí wú gū tiān xià gòng zhī dài wǒ yù ér hòu jiù sǐ kě hu

这句话大意是:后曰:“我实无辜,天下共知,待我浴而后就死,可吗?

shǐ zhě tuì bǐ fù zhì zé hòu yǐ cú yǐ shí nián wǔ shí

现代白话:”使者退,比复至,则后已殂了,时年五十。

yīn shā qí zuǒ yòu bǎi yú rén yǐ shù rén lǐ zàng

这句话大意是:因杀其左右百馀人,以庶人礼葬。

xià sì yuè wù wǔ zhī dì zhōu wáng shè zuò mào qǐng guān dì wèi zhí tián pèi guǎng nán láo chéng

这句话大意是:夏,四月,戊午,知棣州王涉,坐冒请官地为职田,配广南牢城。

liù yuè diàn zhōng shì yù shǐ jì rén zhāng cún shàng shū yán bì xià sì tǒng yǐ lái yán nà zhì yán wǎng yǒu jì huì hán xià zhī rén gòng sī dǎng zhí

这句话大意是:六月,殿中侍御史冀人张存上疏言:“陛下嗣统以来,延纳至言,罔有忌讳,函夏之人,共思谠直。

zì qián qiū zhào ba bǎi guān zhuǎn duì qù dōng chù jiàng yù shǐ cáo xiū gǔ děng zuó yòu wén jìn shì lín xiàn kě yīn zòu fēng shì yuǎn cuàn lǐng nán rén xīn huáng huò zhōng wài mò cè

这句话大意是:自前秋诏罢百官转对,去冬黜降御史曹修古等,昨又闻进士林献可因奏封事远窜岭南,人心惶惑,中外莫测。

chén kǒng zì jīn zhōng zhí zhī yán yǔ lǐ luàn ān wēi zhī jǐ bì ér bù dá

这句话大意是:臣恐自今忠直之言,与理乱安危之几,蔽而不达。

yīn lì yǐn zhōu chāng zhū yún xīn qìng jì xīn pí shì yǐ guǎng dì yì

这句话大意是:”因历引周昌、朱云、辛庆忌、辛毘事以广帝意。

qiū qī yuè yǐ yǒu cān zhī zhèng shì wáng shǔ ba wèi zī zhèng diàn xué shì zhī shǎn zhōu yǐ jí zì qǐng yě

这句话大意是:秋,七月,乙酉,参知政事王曙罢为资政殿学士,知陕州,以疾自请也。

xīn mǎo yǐ mén xià shěng wèi jiàn yuàn xǐ jiù shěng yú yòu yè mén zhī xi

这句话大意是:辛卯,以门下省为谏院,徙旧省于右掖门之西。

xiān cháo suī chú jiàn guān ér wèi cháng zhì yuàn jí chén zhí zhōng wèi jiàn guān lǚ qǐng zhī zhì jiàn yuàn zì cǐ shǐ

这句话大意是:先朝虽除谏官而未尝置院,及陈执中为谏官,屡请之,置谏院自此始。

liáo zhǔ liè yú píng dì sōng lín

这句话大意是:辽主猎于平地松林。

bā yuè xīn chǒu yǐ sān sī shǐ bīng bù shì láng yàn shū wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:八月,辛丑,以三司使、兵部侍郎晏殊为枢密副使。

bǐng wǔ yǐ yàn shū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:丙午,以晏殊参知政事。

liáo zhǔ zhù cì hé yuán

这句话大意是:辽主驻刺河源。

shì rì huáng zǐ hóng jī shēng

这句话大意是:是日,皇子洪基生。

jiǎ yín yǐ yáng chóng xūn wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:甲寅,以杨崇勋为枢密副使。

wù wǔ zhào guó zǐ jiàn chóng xiū qī shí èr xián táng qí zuǒ qiū míng ér xià èr shí yī rén bìng yǐ běn pǐn yì guān tú zhī

这句话大意是:戊午,诏国子监重修七十二贤堂,其左丘明而下二十一人,并以本品衣冠图之。

rén xū xiū wén dé diàn chéng

这句话大意是:壬戌,修文德殿成。

shì yè dà nèi huǒ yán jí chóng dé cháng chūn zī fú huì qìng chóng huī tiān hé chéng míng yán qìng bā diàn

这句话大意是:是夜,大内火,延及崇德、长春、滋福、会庆、崇徽、天和、承明、延庆八殿。

dì yǔ huáng tài hòu bì huǒ yuàn zhōng

这句话大意是:帝与皇太后避火苑中;。

guǐ hài yí yù yán fú gōng

这句话大意是:癸亥,移御延福宫。

jiǎ zǐ yǐ zǎi xiàng lǚ yí jiǎn wèi xiū qì dà nèi shǐ shū mì fù shǐ yáng chóng xūn fù zhī

这句话大意是:甲子,以宰相吕夷简为修葺大内使,枢密副使杨崇勋副之。

yǐ chǒu zhào qún chén zhí yán quē shī

这句话大意是:乙丑,诏群臣直言阙失。

xiān shì dà nèi huǒ bǎi guān chén cháo ér gōng mén bù kāi

这句话大意是:先是大内火,百官晨朝而宫门不开。

fǔ chén qǐng duì dì yù gǒng chén mén bǎi guān bài lóu xià zǎi xiàng lǚ yí jiǎn dú bù bài dì wèn qí gù yuē gōng tíng yǒu biàn qún chén yuàn yī wàng qīng guāng

这句话大意是:辅臣请对,帝御拱宸门,百官拜楼下,宰相吕夷简独不拜,帝问其故,曰:“宫庭有变,群臣愿一望清光。

dì jǔ lián jiàn zhī yí jiǎn nǎi bài

这句话大意是:”帝举帘见之,夷简乃拜。

dīng mǎo dà shè

这句话大意是:丁卯,大赦。

zhào yíng zào diàn yǔ yi yuē zǔ zōng jiù zhì gèng cóng jiǎn shěng

这句话大意是:诏:“营造殿宇,宜约祖宗旧制,更从减省。

shí huàn zhě zhì yù zhì huǒ shì de fèng rén huǒ dòu yǐ wū fú xià kāi fēng fǔ shǐ jù yù

这句话大意是:时宦者置狱治火事,得缝人火斗,已诬服,下开封府,使具狱。

quán zhī fǔ shì chéng lín biàn qí bù rán nǎi mìng gōng tú huǒ suǒ jīng chù qiě yán hòu gōng rén duō ér suǒ jū ài qí wēi zào jìn bǎn bì suì jiǔ zào ér fén cǐ dài tiān zāi bù yí yǐ zuì rén

这句话大意是:权知府事程琳辨其不然,乃命工图火所经处,且言:“后宫人多而所居隘,其烓灶近板壁,岁久燥而焚,此殆天灾,不宜以罪人。

jiān chá yù shǐ yí xīng jiǎng táng yì yán huǒ qǐ wú jì ān zhī fēi tiān yì

这句话大意是:”监察御史宜兴蒋堂亦言:“火起无迹,安知非天意?

bì xià yí xiū dé yìng biàn jīn nǎi yù guī jiù gōng rén yǐ zhī shǔ lì

这句话大意是:陛下宜修德应变,今乃欲归咎宫人,以之属吏。

gōng rén fù yù hé qiú bù kě ér suì cì zhī sǐ shì zhòng tiān qiǎn yě

这句话大意是:宫人付狱,何求不可,而遂赐之死,是重天谴也。

dì wèi kuān qí yù zú wú zuò sǐ zhě

这句话大意是:”帝为宽其狱,卒无坐死者。

shì yuè diàn zhōng chéng hé nán téng zōng liàng mì shū chéng dà míng liú yuè zhǔn zhào shàng fēng shì

这句话大意是:是月,殿中丞河南滕宗谅、秘书丞大名刘越准诏上封事。

zōng liàng yán guó jiā yǐ huǒ dé wáng huǒ shī qí xìng yóu zhèng shī qí běn

这句话大意是:宗谅言:“国家以火德王,火失其性,由政失其本。

yīn qǐng tài hòu hái zhèng ér yuè qǐng tài hòu hái zhèng yán yóu gěng zhí

这句话大意是:”因请太后还政,而越请太后还政,言尤鲠直;。

jiē bù bào

这句话大意是:皆不报。

jiǔ yuè dīng hài yǒng xīng jūn yán zuǒ wèi dà jiàng jūn fēn sī xī jīng li shì héng zú

这句话大意是:九月,丁亥,永兴军言左卫大将军、分司西京李士衡卒。

shì héng qián hòu guǎn jì èr shí nián suī cái zhì guò rén rán sù tān jiā zī zhì lèi jù wàn jiàn dà dì cháng ān lǐ zhōng yǎn ruò gōng fǔ yún

这句话大意是:士衡前后筦计二十年,虽才智过人,然素贪,家资至累巨万,建大第长安里中,俨若宫府云。

gēng yín zhòng zuò cè bǎo yǐ jiù cè bǎo wèi huǒ suǒ fén yě

这句话大意是:庚寅,重作册宝,以旧册宝为火所焚也。

yǒu sī yán cè bǎo fǎ wù fán yòng huáng jīn èr qiān qī bǎi liǎng

这句话大意是:有司言册宝法物,凡用黄金二千七百两。

zhào yì yǐ yín ér jīn tu zhī

这句话大意是:诏易以银而金涂之。

dōng shí yuè jǐ yǒu liáo zhǔ rú zhōng jīng

这句话大意是:冬,十月,己酉,辽主如中京。

shí yī yuè jiǎ xū yǐ xiū dà nèi chéng gōng xiè tiān dì yú tiān ān diàn suì yè tài miào dà shè gǎi yuán

这句话大意是:十一月,甲戌,以修大内成,恭谢天地于天安殿,遂谒太庙,大赦,改元。

shì rì hái yán fú gōng

这句话大意是:是日,还延福宫。

jǐ mǎo dōng zhì bǎi guān hè huáng tài hòu yú wén dé diàn dì yù tiān ān diàn shòu cháo

这句话大意是:己卯,冬至,百官贺皇太后于文德殿,帝御天安殿受朝。

shì rì liáo zhǔ lǜ qún chén shàng tài hòu zūn hào yuē fǎ tiān yìng yùn rén dé zhāng shèng huáng tài hòu

这句话大意是:是日,辽主率群臣上太后尊号曰法天应运仁德章圣皇太后;。

qún chén shàng liáo zhǔ zūn hào yuē wén wǔ shén shèng zhāo xiào huáng dì

这句话大意是:群臣上辽主尊号曰文武神圣昭孝皇帝。

dà shè gǎi yuán zhòng xī

这句话大意是:大赦,改元重熙。

bù yú nián ér zài gǎi yuán yóu yòng yē lǜ zī zhōng zhī yán yě

这句话大意是:不逾年而再改元,犹用耶律资忠之言也。

liáo zhǔ yǐ xiāo sà bān wèi zhī hòu láng jūn

这句话大意是:辽主以萧萨班为祗候郎君。

sà bān xiào mù zhī zǐ yě xìng lián jiè fēng zī shuǎng lǎng shàn qiú mǎ chí shè

这句话大意是:萨班,孝穆之子也,性廉介,风姿爽朗,善球马驰射。

liáo zhǔ měi yàn yǐn xǐ xié xuè sà bān suī chéng chǒng gù cháng yǐ lǐ zì chí shí rén chēng zhī

这句话大意是:辽主每燕饮,喜谐谑,萨班虽承宠顾,常以礼自持,时人称之。

liáo xiāo hǎn jiā nǔ shǎo hǎo xué bó lǎn jīng shǐ tōng liáo hàn wén zì cháng wèi yòu tōng jìn diǎn nán jīng lì yuán zhì shì mìng tóng zhī sān sī shǐ shì

这句话大意是:辽萧罕嘉努,少好学,博览经史,通辽、汉文字,尝为右通进,典南京栗园,至是命同知三司使事。

dìng nán jié dù shǐ xī píng wáng zhào dé míng fán qǔ sān xìng wèi mù shì shēng yuán hào

这句话大意是:定难节度使、西平王赵德明,凡娶三姓:卫慕氏,生元昊;。

miē mí shì shēng chéng yù é cáng

这句话大意是:咩迷氏,生成遇、讹藏;。

qū huái shì shēng chéng wéi

这句话大意是:屈怀氏,生成嵬。

yuán hào xiǎo míng wéi lǐ qiāng yǔ wèi xī wèi wéi

这句话大意是:元昊小名嵬理,羌语谓惜为嵬。

fù guì wéi lǐ

这句话大意是:富贵为理。

xìng xiōng zhì cāi rěn

这句话大意是:性凶鸷猜忍;。

yuán miàn gāo zhǔn zhǎng wǔ chǐ yú

这句话大意是:圆面高准,长五尺馀;。

xiǎo fú tú xué tōng fán hàn wén zì àn shàng zhì fǎ lǜ shū cháng xié yě zhàn gē tài yī jīn jiàn jué

这句话大意是:晓浮屠学,通蕃、汉文字,案上置法律书,常携《野战歌》、《太一金鉴诀》。

hū yǐn bīng xí yè luò gé kè hán wáng pò zhī duó gān zhōu

这句话大意是:忽引兵袭夜洛隔可汗王,破之,夺甘州。

shù jiàn dé míng wú chén zhōng guó dé míng zhé jiè zhī yuē wú jiǔ yòng bīng zhōng wú yì tú zì pí ěr

现代白话:数谏德明无臣中国,德明辄戒之曰:“我久用兵,终无益,徒自疲耳。

wú zú sān shí nián yì jǐn qǐ yī cǐ sòng tiān zǐ ēn bù kě fù yě

现代白话:我族三十年衣锦绮衣,此宋天子恩,不可负也。

yuán hào yuē yī pí máo shì chù mù fán xìng suǒ biàn

这句话大意是:”元昊曰:“衣皮毛,事畜牧,蕃姓所便。

yīng xióng zhī shēng dāng wáng bà ěr hé jǐn qǐ wèi

这句话大意是:英雄之生,当王霸耳,何锦绮为!

jì xiàn gān zhōu fù jǔ bīng gōng bá xī liáng fǔ

这句话大意是:”既陷甘州,复举兵攻拔西凉府。

zhì shì dé míng sǐ yuán hào jì lì yán zhōu yǐ wén

这句话大意是:至是德明死,元昊继立,延州以闻。

zhào chuò shì cháo sān rì zèng tài shī shàng shū lìng jiān zhōng shū lìng mìng dù zhī yuán wài láng zhū chāng fú wèi jì diàn shǐ fù juàn shén hòu

这句话大意是:诏辍视朝三日,赠太师、尚书令兼中书令,命度支员外郎朱昌符为祭奠使,赙绢甚厚。

dì yǔ huáng tài hòu wèi dé míng chéng fú yuàn zhōng bǎi guān fèng wèi

这句话大意是:帝与皇太后为德明成服苑中,百官奉慰。

xīn mǎo jìn fēng mèng wáng yuán yǎn wèi jīng wáng

这句话大意是:辛卯,进封孟王元俨为荆王。

guǐ sì yǐ yuán hào wèi jiǎn jiào tài shī jiān shì zhōng dìng nán jié dù shǐ xī píng wáng mìng sī fēng yuán wài láng yáng gào wèi jīng jié guān gào shǐ

这句话大意是:癸巳,以元昊为检校太师兼侍中、定难节度使、西平王,命司封员外郎杨告为旌节官告使。

yuán hào jì xí fēng jí yīn wèi pàn jì

这句话大意是:元昊既袭封,即阴为叛计。

shí gǎi yuán míng dào ér yuán hào bì fù míng zhé chēng xiǎn dào yú guó zhōng suī gòng fèng rán jiàn yǐ méng yǐ

现代白话:时改元明道,而元昊避父名,辄称显道于国中,虽贡奉,然僭已萌了。

chū duì shǐ zhě shè xí zì zūn dà ér gào xǐ zuò jí bīn wèi bù wéi qū

这句话大意是:初对使者,设席自尊大,而告徙坐即宾位,不为屈。

yòu wén wū hòu yǒu shù bǎi rén duàn shēng zhī qí bì pàn dú wèi nuò bù gǎn yán

这句话大意是:又闻屋后有数百人锻声,知其必叛,独畏懦不敢言。

gào yǔn gōng zi yě

这句话大意是:告,允恭子也。

bǐng shēn zhào sū zhōu suǒ méi dīng wèi zhuāng tián huán gěi qí jiā réng yǐ qí zi qián nèi diàn chéng zhì yǔ wèi gòng fèng guān

这句话大意是:丙申,诏苏州所没丁谓庄田还给其家,仍以其子前内殿承制羽为供奉官。

shì yuè liáo cè yuán hào wèi xià guó wáng

这句话大意是:是月,辽册元昊为夏国王。

shí èr yuè gēng zǐ zhào yǐ lái nián èr yuè gōng gēng jí tián xiān qǐng huáng tài hòu gōng xiè zōng miào quán ba nán jiāo zhī lǐ qí ēn shǎng bìng jiù lǐ bì shī xíng

这句话大意是:十二月,庚子,诏以来年二月躬耕籍田,先请皇太后恭谢宗庙,权罢南郊之礼,其恩赏并就礼毕施行。

xīn chǒu mìng lǐ guān xiáng dìng jí tián jí huáng tài hòu yè miào yí zhù

这句话大意是:辛丑,命礼官详定籍田及皇太后谒庙仪注。

shǐ tài hòu yù chún yòng dì zhě zhī fú cān zhī zhèng shì yàn shū yǐ zhōu guān wáng hòu zhī fú wèi duì shī tài hòu zhǐ

这句话大意是:始,太后欲纯用帝者之服,参知政事晏殊以《周官》王后之服为对,失太后旨;。

fǔ chén jiē yī wéi bù jué

这句话大意是:辅臣皆依违不决。

xuē kuí yuē tài hòu bì yù cǐ ruò hé ér bài

这句话大意是:薛奎曰:“太后必御此,若何而拜?

lì chén qí bù kě

这句话大意是:”力陈其不可。

tài hòu wèi gǎi tā fú suī zhōng bù nà yóu shǎo shā qí lǐ yān

现代白话:太后为改它服,虽终不纳,犹少杀其礼呢。

rén yín yǐ xuān huī nán yuàn shǐ jiān shū mì fù shǐ yáng chóng xūn wèi shū mì shǐ

这句话大意是:壬寅,以宣徽南院使兼枢密副使杨崇勋为枢密使。

chóng xūn qǔ xiè tài hòu yǔ dì yán xiān dì zuì chēng chóng xūn zhì xìn kě rèn dà shì yòu chāo qiān zhī

这句话大意是:崇勋曲谢,太后与帝言,先帝最称崇勋质信,可任大事,又超迁之。

rén zǐ yǐ tài zi zhōng yǔn ān yáng hán qí wèi tài cháng chéng zhí jí xián yuàn

这句话大意是:壬子,以太子中允安阳韩琦为太常丞,直集贤院。

chū qí jǔ jìn shì dì èr fāng chàng míng tài shǐ zòu rì xià wǔ sè yún jiàn zuǒ yòu jiē hè

这句话大意是:初,琦举进士第二,方唱名,太史奏日下五色云见,左右皆贺。

jǐ wèi shàng fēng zhě yán bǐ zhào huái nán mín jī yǒu yǐ nán nǚ gù rén zhě guān wèi shú hái zhī

这句话大意是:己未,上封者言:“比诏淮南民饥,有以男女雇人者,官为赎还之。

jīn mín jiān bù gǎn gù yōng rén ér pín zhě huò wú zì cún wàng tīng qí biàn

这句话大意是:今民间不敢雇佣人,而贫者或无自存,望听其便。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

gēng shēn mìng quán sān sī shǐ li zī tóng shèng dù wáng suí yì xiè yán fǎ

这句话大意是:庚申,命权三司使李谘同盛度、王随议解盐法。

tiān shèng bā nián jì tīng xiè yán tōng shāng xíng zhī yī nián suì rù shì tiān shèng qī nián zēng mín qián shí wǔ wàn míng nián gèng sǔn jiǔ wàn

这句话大意是:天圣八年,既听解盐通商,行之一年,岁入视天圣七年增缗钱十五万,明年,更损九万;。

qí hòu suì yì hào gù lìng zī děng yì zhī

这句话大意是:其后岁益耗,故令谘等议之。

dù suí jiē chū yǐ tōng shāng wèi biàn zhě yě

这句话大意是:度、随皆初以通商为便者也。

shì suì tóng pàn chén zhōu tài cháng bó shì fàn zhòng yān yǐ jīng shī duō bù guān yǒu sī ér shǔ guān shǎng zhě nǎi fù yì shàng zòu yǐ táng zhōng zōng cháo mò chì xié fēng guān wèi jiè

这句话大意是:是岁,同判陈州、太常博士范仲淹,以京师多不关有司而署官赏者,乃附驿上奏,以唐中宗朝墨敕斜封官为戒;。

yòu lǚ lùn nèi jiàng zhī bì

这句话大意是:又屡论内降之弊。

liáo yǐ xiāo xiào yǒu wèi xī běi lù zhāo tǎo shǐ fēng lán líng jùn wáng

这句话大意是:辽以萧孝友为西北路招讨使,封兰陵郡王。

xiān shì xiāo gé wèi zhāo tǎo shǐ zhuān yǐ wēi zhì xī qiāng zhū bù duō pàn

这句话大意是:先是萧革为招讨使,专以威制西羌,诸部多叛。

xiào yǒu xià chē duō jiā suí fǔ měi rù gòng zhé zēng qí cì wù qiāng rén yǐ ān

这句话大意是:孝友下车,多加绥抚,每入贡,辄增其赐物,羌人以安。

qí hòu jìn chéng gū xī zhū bù jié ào zhī fēng suì chì

这句话大意是:其后浸成姑息,诸部桀骜之风遂炽。

xiào yǒu tài hòu zhī dì yě

这句话大意是:孝友,太后之弟也。

tài hòu zhū dì wéi xiào mù wèi gāo yì wèi tài hòu yǒu cì zhé cí bù shòu qī zǐ wú jiāo sè

这句话大意是:太后诸弟,惟孝穆位高,益畏太后,有赐,辄辞不受,妻子无骄色。

ér xiào xiān zuì wéi jiāo hèng yóu yòng shì

这句话大意是:而孝先最为骄横,尤用事。

tài hòu zǐ qín guó fū rén zǎo suì lí jū yǒu chǒu shēng tài hòu jiàn zhǎng shā wáng sè jiā nǔ měi zī róng wèi shā qí fēi ér yǐ qín guó qī zhī

这句话大意是:太后姊秦国夫人,早岁嫠居,有丑声,太后见长沙王色嘉努美姿容,为杀其妃而以秦国妻之。

mèi jìn guó fū rén xǐ hù bù shì láng gěng yuán jí mào měi tài hòu cóng jìn guó zhī qǐng yì wèi shā qí qī yǐ jìn guó qī zhī

这句话大意是:妹晋国夫人,喜户部侍郎耿元吉貌美,太后从晋国之请,亦为杀其妻,以晋国妻之。

liáo fàng jìn shì liú shī zhēn děng wǔ shí qī rén

这句话大意是:辽放进士刘师贞等五十七人。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →