续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 39 of 220

宋纪·宋纪三十九

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhāo yáng zuò è zhēng yuè jǐn yān féng yān mào shí èr yuè fán èr nián

这句话大意是:起昭阳作噩正月,尽阏逢阉茂十二月,凡二年。

rén zōng tǐ tiān fǎ dào jí gōng quán dé shén wén shèng wǔ ruì zhé míng xiào huáng dì míng dào èr nián liáo zhòng xī èr nián

这句话大意是:○仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝明道二年(辽重熙二年)。

chūn zhēng yuè wù yín ba guǎn gé shì shū

这句话大意是:春,正月,戊寅,罢馆阁侍书。

chū guāng lù sì chéng shèng shēn fǔ mǎ zhí fāng zài guǎn gé dú shū zì chén suì jiǔ qǐng yī tiē zhí dì zhǐ lìng dà guān gěi shí hou sān nián yǔ shì yīn zhào hòu wú de fù zhì

这句话大意是:初,光禄寺丞盛申甫、马直方在馆阁读书,自陈岁久,请一贴职,帝止令大官给食,候三年与试,因诏后毋得复置。

jǐ mǎo zhào fā yùn shǐ yǐ shàng gōng mǐ bǎi wàn hú zhèn jiāng huái jī mín

这句话大意是:己卯,诏发运使以上供米百万斛赈江、淮饥民。

guǐ wèi zhù míng dào yuán bǎo qián

这句话大意是:癸未,铸“明道元宝”钱。

rén chén nǚ zhí gòng yú liáo

这句话大意是:壬辰,女直贡于辽。

nǚ zhí jí nǚ zhēn bì liáo zhǔ míng gǎi chēng nǚ zhí

这句话大意是:女直即女真,避辽主名,改称女直。

èr yuè gēng zǐ zhào jiāng huái mín bèi zāi sǐ zhě guān wèi zàng jì

这句话大意是:二月,庚子,诏:“江、淮民被灾死者,官为葬祭。

yǐ sì huáng tài hòu fú gǔn yī yí tiān guān xiǎng tài miào wèi chū xiàn huáng tài fēi yà xiàn huáng hòu zhōng xiàn

这句话大意是:乙巳,皇太后服衮衣、仪天冠,享太庙,为初献,皇太妃亚献,皇后终献。

shì rì shàng huáng tài hòu zūn hào yuē yìng tiān qí shèng xiǎn gōng chóng dé cí rén bǎo shòu huáng tài hòu

这句话大意是:是日,上皇太后尊号曰应天齐圣显功崇德慈仁保寿皇太后。

dīng wèi sì xiān nóng xíng jiè tián lǐ lǐ chéng yù zhèng yáng mén dà shè

这句话大意是:丁未,祀先农,行藉田礼,礼成,御正阳门,大赦。

bǎi guān shàng zūn hào yuē ruì shèng wén wǔ tǐ tiān fǎ dào rén míng xiào dé huáng dì

这句话大意是:百官上尊号曰睿圣文武体天法道仁明孝德皇帝。

sān yuè gēng yín huáng tài hòu bù yù dà shè

这句话大意是:三月,庚寅,皇太后不豫,大赦。

dīng wèi tè xǔ zhì shì

这句话大意是:丁谓特许致仕。

jiǎ wǔ huáng tài hòu bēng yú bǎo cí diàn

这句话大意是:甲午,皇太后崩于宝慈殿。

yí gào zūn tài fēi wèi huáng tài hòu jūn guó dà shì yǔ tài hòu nèi zhōng cái chǔ

这句话大意是:遗诰:“尊太妃为皇太后,军国大事与太后内中裁处;。

cì zhū jūn mín qián

这句话大意是:赐诸军缗钱。

yǐ wèi dì yù huáng yí diàn zhī dōng yíng hào tòng jiàn fǔ chén yuē tài hòu jí bù néng yán yóu shù yǐn qí yī ruò yǒu suǒ shǔ hé yě

这句话大意是:”乙未,帝御皇仪殿之东楹,号恸见辅臣,曰:“太后疾不能言,犹数引其衣,若有所属,何也?

cān zhī zhèng shì xuē kuí yuē qí zài gǔn miǎn yě fú zhī hé yǐ jiàn xiān dì

现代白话:”参知政事薛奎曰:“其在衮冕也,服之凭什么见先帝?

dì wù yǐ hòu fú liǎn

这句话大意是:”帝悟,以后服敛。

mìng lǚ yí jiǎn wéi shān líng shǐ

这句话大意是:命吕夷简为山陵使。

jì xuān yí gào gé mén qū bǎi guān hè tài hòu yú nèi dōng mén

这句话大意是:既宣遗诰,阁门趋百官贺太后于内东门。

yù shǐ zhōng chéng cài qí mù tái lì wú zhuī bān rù bái zhí zhèng yuē shàng chūn qiū zhǎng jīn shǐ qīn guó zhèng qǐ yi shǐ nǚ zhǔ xiāng jì chēng zhì hu

这句话大意是:御史中丞蔡齐目台吏毋追班,入白执政曰:“上春秋长,今始亲国政,岂宜使女主相继称制吗?

suì ba yù zhèng

这句话大意是:”遂罢预政。

shì yuè wēn bū qí qiú jiā lēi sī lài yú jǐng zhōng ér chū bīng shōu bù fù jǐ zhě

这句话大意是:是月,温逋奇囚嘉勒斯赉于阱中,而出兵收不附己者。

shǒu jǐng rén chū zhī jiā lēi sī lài yīn jí bù zhòng tǎo shā wēn bū qí ér xǐ jū qīng táng

这句话大意是:守阱人出之,嘉勒斯赉因集部众讨杀温逋奇而徙居青唐。

xià sì yuè bǐng shēn shuò xià zhào qiú yán

这句话大意是:夏,四月,丙申朔,下诏求言。

shān qù yí gào huáng dì yǔ tài hòu cái chǔ jūn guó dà shì zhī yǔ

这句话大意是:删去遗诰“皇帝与太后裁处军国大事”之语。

huáng tài hòu jì bēng zuǒ yòu yǒu yǐ chén fēi shì wén zhě dì shǐ zhī wèi chén fēi suǒ shēng hào tòng lěi rì bù jué

这句话大意是:皇太后既崩,左右有以宸妃事闻者,帝始知为宸妃所生,号恸累日不绝。

rén yín zhuī zūn chén fēi wèi huáng tài hòu

这句话大意是:壬寅,追尊宸妃为皇太后;。

jiǎ chén zhào gǎi zàng yú yǒng dìng líng yǐ dà xíng huáng tài hòu shān líng wǔ shǐ bìng jiān zhuī zūn huáng tài hòu yuán líng shǐ

这句话大意是:甲辰,诏改葬于永定陵,以大行皇太后山陵五使并兼追尊皇太后园陵使。

huò yán tài hòu sǐ fēi zhèng mìng sàng bù chéng lǐ dì yì yí yān

现代白话:或言太后死非正命,丧不成礼,帝亦疑呢。

yīn yì zǐ gōng dì qiǎn tài hòu dì li yòng hé shì zhī zé róng mào rú shēng fú shì yán jù

这句话大意是:因易梓宫,帝遣太后弟李用和视之,则容貌如生,服饰严具。

yòng hé rù gào dì tàn yuē rén yán qí kě xìn zāi

现代白话:用和入告,帝叹曰:“人言其可信啊!

yù liú shì jiā hòu

这句话大意是:”遇刘氏加厚。

wù shēn dì tīng zhèng yú chóng zhèng diàn xi xiāng

这句话大意是:戊申,帝听政于崇政殿西厢。

gēng xū yǐ liú rén lín xiàn kě wèi sān bān fèng zhí

这句话大意是:庚戌,以流人林献可为三班奉职。

míng dào chū xiàn kě kàng yán qǐng tài hòu hái zhèng tài hòu nù cuàn yú lǐng nán zhì shì tè lù zhī

这句话大意是:明道初,献可抗言请太后还政,太后怒,窜于岭南,至是特录之。

rén zǐ qún chén shàng biǎo qǐng yù zhèng diàn bù yǔn

这句话大意是:壬子,群臣上表请御正殿,不允;。

biǎo sān shàng nǎi cóng zhī

这句话大意是:表三上,乃从之。

zhào nèi wài wú de jìn xiàn yǐ qí ēn zé jí yuán qīn qī tōng zhāng biǎo

这句话大意是:诏:“内外毋得进献以祈恩泽,及缘亲戚通章表。

ba chuàng xiū sì guàn

这句话大意是:”罢创修寺观。

dì shǐ qīn zhèng cái yì jiǎo xìng zhōng wài dà yuè

这句话大意是:帝始亲政,裁抑侥幸,中外大悦。

guǐ chǒu zhào zhī yìng tiān fǔ sòng shòu tóng pàn chén zhōu fàn zhòng yān fù quē

这句话大意是:癸丑,召知应天府宋绶、同判陈州范仲淹赴阙。

chū tài hòu chēng zhì huàn zhě jiāng dé míng suì chóng xūn rèn shǒu zhōng děng jiāo tōng qǐng yè quán chǒng pō shèng

这句话大意是:初,太后称制,宦者江德明、岁崇勋、任守忠等,交通请谒,权宠颇盛;。

cān zhī zhèng shì xuē kuí yán bù suí chì zhú kǒng jiē yǐ wéi luàn

这句话大意是:参知政事薛奎言不遂斥逐,恐阶以为乱。

dì bù yù bào qí zuì zhuàng zhǐ chù zhī yú wài

这句话大意是:帝不欲暴其罪状,止黜之于外。

jǐ wèi lǚ yí jiǎn ba wèi wǔ shèng jié dù shǐ tóng píng zhāng shì pàn chán zhōu

这句话大意是:己未,吕夷简罢为武胜节度使、同平章事,判澶州;。

shū mì shǐ zhāng qí ba wèi zuǒ pú yè hù guó jié dù shǐ pàn xǔ zhōu xún gǎi chén zhōu

这句话大意是:枢密使张耆罢为左仆射、护国节度使,判许州,寻改陈州;。

shū mì fù shǐ xià sǒng ba wèi lǐ bù shàng shū zhī xiāng zhōu xún gǎi yǐng zhōu

这句话大意是:枢密副使夏竦罢为礼部尚书,知襄州,寻改颍州;。

cān zhī zhèng shì chén yáo zuǒ ba wèi hù bù shì láng zhī yǒng xīng jūn

这句话大意是:参知政事陈尧佐罢为户部侍郎,知永兴军;。

shū mì fù shǐ fàn yōng ba wèi hù bù shì láng zhī jīng nán fǔ xún gǎi yáng zhōu yòu gǎi shǎn zhōu

这句话大意是:枢密副使范雍罢为户部侍郎,知荆南府,寻改扬州,又改陕州;。

shū mì fù shǐ zhào zhěn ba wèi shàng shū zuǒ chéng zhī hé zhōng fǔ

这句话大意是:枢密副使赵稹罢为尚书左丞,知河中府;。

cān zhī zhèng shì yàn shū ba wèi lǐ bù shàng shū zhī jiāng níng fǔ xún gǎi bó zhōu

这句话大意是:参知政事晏殊罢为礼部尚书,知江宁府,寻改亳州。

dì shǐ qīn zhèng yí jiǎn shǒu shū bā shì yuē zhèng cháo gāng sāi xié jìng jìn huì lù biàn nìng rén jué nǚ yè shū jìn xí ba lì yì jié rǒng fèi qí yǔ shén qiè

这句话大意是:帝始亲政,夷简手疏八事,曰正朝纲,塞邪径,禁贿赂,辨佞壬,绝女谒,疏近习,罢力役,节冗费,其语甚切。

dì yǔ yí jiǎn móu yǐ qí sǒng děng jiē tài hòu suǒ rèn yòng yù xī ba zhī

这句话大意是:帝与夷简谋,以耆、竦等皆太后所任用,欲悉罢之。

tuì gào guō hòu hòu yuē yí jiǎn dú bù fù tài hòu yá

这句话大意是:退,告郭后,后曰:“夷简独不附太后邪?

dàn duō jī qiǎo shàn yìng biàn ěr

这句话大意是:但多机巧,善应变耳。

yóu shì bìng ba yí jiǎn

这句话大意是:”由是并罢夷简。

jí xuān zhì yí jiǎn fāng yā bān wén chàng qí míng dà hài bù zhī qí gù

这句话大意是:及宣制,夷简方押班,闻唱其名,大骇,不知其故。

ér yí jiǎn sù hòu nèi shì fù dōu zhī yán wén yīng yīn shǐ wèi zhōng yán jiōng jiǔ zhī nǎi zhī shì yóu hòu yún

这句话大意是:而夷简素厚内侍副都知阎文应,因使为中讠冋,久之,乃知事由后云。

zǎi chén zhāng shì xùn jiā zhāo wén guǎn dà xué shì jiān xiū guó shǐ

这句话大意是:宰臣张士逊加昭文馆大学士、监修国史;。

zī zhèng diàn dà xué shì gōng bù shàng shū pàn dōu shěng li dí tóng píng zhāng shì jí xián diàn dà xué shì

这句话大意是:资政殿大学士、工部尚书、判都省李迪同平章事、集贤殿大学士;。

hù bù shì láng wáng suí cān zhī zhèng shì

这句话大意是:户部侍郎王随参知政事;。

lǐ bù shì láng quán sān sī shǐ shì li zī wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:礼部侍郎、权三司使事李谘为枢密副使;。

bù jūn fù dōu zhǐ huī shǐ wáng dé yòng wèi jiǎn jiào tài bǎo qiān shǔ shū mì yuàn shì

这句话大意是:步军副都指挥使王德用为检校太保、佥署枢密院事。

shǐ tài hòu lín cháo yǒu qiú nèi jiàng bǔ jūn shì zhě dé yòng yuē bǔ lì jūn zhèng yě

这句话大意是:始,太后临朝,有求内降补军事者,德用曰:“补吏,军政也;。

gǎn xié cǐ yǐ gàn jūn zhèng bù kě yǔ

这句话大意是:敢挟此以干军政,不可与。

tài hòu gù yù yǔ zhī zú bù fèng zhào nǎi zhǐ

这句话大意是:”太后固欲与之,卒不奉诏,乃止。

dì yuè tài hòu gē zhōng de dé yòng qián zòu jūn lì shì qí zhī yǐ wéi kě dà yòng gù zhuó rèn shū mì

这句话大意是:帝阅太后合中,得德用前奏军吏事,奇之,以为可大用,故擢任枢密。

dé yòng xiè yuē chén wǔ rén dài zuì háng jiān bù zú yǐ dāng dà rèn

这句话大意是:德用谢曰:“臣武人,待罪行间,不足以当大任。

dì qiǎn shǐ zhě qù rù yuàn

这句话大意是:”帝遣使者趣入院。

yǐ quán yù shǐ zhōng chéng cài qí wèi lóng tú gé xué shì quán sān sī shǐ shì

这句话大意是:以权御史中丞蔡齐为龙图阁学士,权三司使事;。

tiān zhāng gé dài zhì fàn fěng wèi yòu jiàn yì dài fū quán yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:天章阁待制范讽为右谏议大夫,权御史中丞。

shí yǒu fēi yǔ chuán jīng wáng yuán yǎn wèi tiān xià bīng mǎ dōu yuán shuài zhě jí bǔ de xì yù dǎi jí shù bǎi rén qí àn zhī yuán jī

这句话大意是:时有飞语传荆王元俨为天下兵马都元帅者,即捕得,系狱,逮及数百人,齐案之元迹。

dì dū zé yù jí qí yuē xiǎo rén wú zhī bù zú zhì qiě wú yǐ ān jīng wáng

现代白话:帝督责愈急,齐曰:“品行较差的人无知,不足治,且无以安荆王。

yī xī sān shū

这句话大意是:”一夕三疏。

dì dà wù zhǐ chī shù rén ér yǐ

这句话大意是:帝大悟,止笞数人而已。

xiān shì fěng chū zhī qīng zhōu shí shān dōng hàn huáng qián zǎi xiàng wáng céng jiā duō jī sù fěng fā qǔ shù qiān hú jì jī mín yīn qǐng qiǎn shǐ ān fǔ

这句话大意是:先是讽出知青州,时山东旱蝗,前宰相王曾,家多积粟,讽发取数千斛济饥民,因请遣使安抚。

yú shì yǐ yù shǐ zhōng chéng zhào qí zài qīng zhōu bù yú suì yě

这句话大意是:于是以御史中丞召,其在青州不逾岁也。

yǐ tài cháng bó shì mì gé xiào lǐ fàn zhòng yān wèi yòu sī jiàn

这句话大意是:以太常博士、秘阁校理范仲淹为右司谏。

zhòng yān chū wén yí gào yǐ tài fēi wèi huáng tài hòu cān jué jūn guó shì shàng shū yán tài hòu mǔ hào yě zì gǔ wú yīn bǎo yù ér dài lì zhě

这句话大意是:仲淹初闻遗诰以太妃为皇太后,参决军国事,上疏言:“太后,母号也,自古无因保育而代立者。

jīn yī tài hòu bēng yòu lì yī tài hòu tiān xià qiě yí bì xià bù kě yī rì wú mǔ hòu zhī zhù yǐ

现代白话:今一太后崩,又立一太后,天下且疑陛下不可一日无母后之助了。

shí yǐ shān qù cān jué děng yǔ rán tài hòu zhī hào qì bù gǎi zhǐ ba cè mìng ér yǐ

这句话大意是:”时已删去参决等语,然太后之号讫不改,止罢册命而已。

jiàng diàn zhōng chéng zhī jí zhōu fāng zhòng gōng wèi tài zǐ zhōng shè jiān fēng guó jiān

这句话大意是:降殿中丞、知吉州方仲弓为太子中舍、监丰国监。

chū zhòng gōng qǐng yī táng wǔ hòu gù shì lì liú shì qī miào tài hòu jiàn qí zòu nù yuē wú bù zuò cǐ fù zǔ zōng shì

现代白话:初,仲弓请依唐武后故事立刘氏七庙,太后见其奏,怒曰:“我不作此负祖宗事!

liè ér zhì zhī yóu yòng shì dé zhī jí zhōu

这句话大意是:”裂而掷之,犹用是得知吉州。

dì yǐ lèi gèng shè yòu zhǐ báo zé yān

现代白话:帝以累更赦宥,止薄责呢。

rén xū shǐ yù chóng zhèng diàn

这句话大意是:壬戌,始御崇政殿。

guǐ hài shàng tài hòu shì yuē zhuāng xiàn míng sù

这句话大意是:癸亥,上太后谥曰庄献明肃。

jiù zhì hòu shì èr zì

这句话大意是:旧制,后谥二字;。

chēng zhì jiā sì zì zì cǐ shǐ

这句话大意是:称制加四字自此始。

zhuī zūn li tài hòu shì yuē zhuāng yì

这句话大意是:追尊李太后谥曰庄懿。

wǔ yuè dīng mǎo pàn hé nán fǔ qián wéi yǎn qǐng yǐ zhuāng xiàn zhuāng yì huáng tài hòu bìng fù zhēn zōng shì

这句话大意是:五月,丁卯,判河南府钱惟演请以庄献、庄懿皇太后并祔真宗室。

wéi yǎn jì ba jǐng líng gōng shǐ hái hé nán bù zì ān nǎi jiàn cǐ yì yǐ xī dì yì

这句话大意是:惟演既罢景灵宫使,还河南,不自安,乃建此议以希帝意。

wù chén zhào lǐ bù gòng jǔ

这句话大意是:戊辰,诏礼部贡举。

xīn wèi yǐ tún tián yuán wài láng wǔ chéng páng jí wèi diàn zhōng shì yù shǐ

这句话大意是:辛未,以屯田员外郎武城庞籍为殿中侍御史。

jí zòu qǐng xià gé mén qǔ chuí lián yí zhì jǐn fén zhī

这句话大意是:籍奏请下阁门取垂帘仪制尽焚之。

yòu zòu bì xià gōng qīn wàn jī yòng rén yi biàn xié zhèng jìn zhuó jìn liè yuàn cǎi gōng lùn wú lìng chū yú zhí zhèng

这句话大意是:又奏:“陛下躬亲万机,用人宜辨邪正,进擢近列,愿采公论,毋令出于执政。

kǒng dào fǔ cháng wèi rén yuē yán shì guān duō guān wàng zǎi xiàng yì dú páng jūn kě wèi tiān zǐ yù shǐ yě

这句话大意是:”孔道辅尝谓人曰:“言事官多观望宰相意,独庞君可谓天子御史也。

guǐ yǒu zhào tài hòu chuí lián rì zhào mìng zhōng wài wú zhé yǐ yán

这句话大意是:癸酉,诏:“太后垂帘日诏命,中外毋辄以言。

shǐ tài hòu chēng zhì suī zhèng chū gōng wéi ér hào lìng yán míng zuǒ yòu jìn xí yì shǎo jiǎ jiè cì yǔ jiē yǒu jié

这句话大意是:始,太后称制,虽政出宫闱,而号令严明,左右近习亦少假借,赐与皆有节。

cì zú rén yù shí bì yì yǐ kòu qì yuē shàng fāng qì wù shǐ rù wú jiā yě

现代白话:赐族人御食,必易以扣器,曰:“尚方器勿使入我家也。

wǎn shāo jìn wài jiā rèn nèi guān luō chóng xūn jiāng dé míng děng fǎng wài shì chóng xūn děng yǐ cǐ shì qīng zhōng wài yòu yǐ liú cóng dé gù chù cáo xiū gǔ děng

这句话大意是:”晚,稍进外家,任内官罗崇勋、江德明等访外事,崇勋等以此势倾中外,又以刘从德故黜曹修古等。

rán tài hòu bǎo hù dì jì jìn lì dì fèng tài hòu yì shèn bèi

这句话大意是:然太后保护帝既尽力,帝奉太后亦甚备。

jí tài hòu bēng yán zhě duō zhuī chì chuí lián shí shì

这句话大意是:及太后崩,言者多追斥垂帘时事。

fàn zhòng yān yán yú dì yuē tài hòu shòu yí xiān dì bǎo yòu shèng gōng shí yú nián yi yǎn qí xiǎo gù yǐ quán dà dé

这句话大意是:范仲淹言于帝曰:“太后受遗先帝,保佑圣躬十馀年,宜掩其小故以全大德。

dì dà gǎn wù nǎi jiàng shì zhào

这句话大意是:”帝大感悟,乃降是诏。

bǐng zǐ mìng zhāng shì xùn zhuàn jiè tián jí gōng xiè tài miào jì yǐ hàn lín xué shì féng yuán wèi biān xiū guān zhí shǐ guǎn sòng qí wèi jiǎn tǎo guān

这句话大意是:丙子,命张士逊撰《藉田》及《恭谢太庙记》,以翰林学士冯元为编修官,直史馆宋祁为检讨官。

jì ér qí yán huáng tài hòu yè miào fēi hòu shì fǎ nǎi zhǐ zhuàn jiè tián jì

这句话大意是:既而祁言皇太后谒庙非后世法,乃止撰《藉田记》。

dì shǐ zhào sòng shòu jiāng dà yòng zhī wèi zhāng shì xùn suǒ jū

这句话大意是:帝始召宋绶,将大用之,为张士逊所沮。

dīng chǒu yǐ shòu wèi hàn lín shì dú xué shì jiān lóng tú gé xué shì pàn dōu shěng

这句话大意是:丁丑,以绶为翰林侍读学士兼龙图阁学士,判都省。

liù yuè jiǎ wǔ shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:六月,甲午朔,日有食之。

rén yín

这句话大意是:壬寅。

lù zhōu shì zōng jí gāo jì xīng lǐ yù mèng chǎng liú jì yuán liú chǎng hòu

这句话大意是:录周世宗及高季兴、李煜、孟昶、刘继元、刘𬬮后。

xīn hài tài zǐ shǎo fù zhì shì sūn shì zú

这句话大意是:辛亥,太子少傅致仕孙奭卒。

dì wèi zhāng shì xùn yuē zhèn fāng yù zhào shì hái ér shì suì sǐ yǐ

现代白话:帝谓张士逊曰:“朕方欲召奭还,而奭遂死了!

jiē xī jiǔ zhī bà cháo yī rì zèng zuǒ pú yè shì yuē xuān

这句话大意是:”嗟惜久之,罢朝一日,赠左仆射,谥曰宣。

shì quàn jiǎng jìn zhōng èr shí yú nián tǎo lùn diǎn lǐ bì qǔ qián dài zhōng zhèng hé fǎ shì lèi chén zhī gù zhèng fǔ fèng xíng wú yí

这句话大意是:奭劝讲禁中二十馀年,讨论典礼,必取前代中正合法事类陈之,故政府奉行无疑。

dàng zhēn zōng fēng shàn shí dú zhèng yán jiàn zhèng bù shǎo ā

这句话大意是:当真宗封禅时,独正言谏诤不少阿。

wǎn jié yǒng tuì

这句话大意是:晚节勇退。

jí shèn xǐ zhèng qǐn píng bì qiè wèi qí zi yú yuē wú lìng wǒ sǐ fù rén shǒu yě

这句话大意是:疾甚,徙正寝,屏婢妾,谓其子瑜曰:“无令我死妇人手也!

chū yǐ qián wéi yǎn yì xià lǐ yuàn yán xià shāng yǐ lái fù zhāo zi mù jiē yǒu pèi zuò

这句话大意是:初,以钱惟演议下,礼院言:“夏、商以来,父昭子穆,皆有配坐。

měi shì yī dì yī hòu lǐ zhī zhèng yí qián dài wú tóng rì bìng fù zhī wén

这句话大意是:每室一帝一后,礼之正仪,前代无同日并祔之文。

zhào dōu shěng yǔ lǐ yuàn yì jiē yǐ wéi zhuāng mù wèi chóng zhōng hú yǔ yì dé yǒu yì yǐ fù zhēn miào zì xié yī dì yī hòu zhī wén

这句话大意是:”诏都省与礼院议,皆以为:“庄穆位崇中壶,与懿德有异,已祔真庙,自协一帝一后之文。

zhuāng xiàn fǔ zhèng shí nián zài yì dàn yù shèng gōng dé mò yǔ bìng tuì jiù hòu miào wèi yàn zhòng xīn

这句话大意是:庄献辅政十年,在懿诞育圣躬,德莫与并,退就后庙,未厌众心。

àn zhōu lǐ dà sī lè zhí zòu yí zé gē xiǎo lǚ yǐ xiǎng xiān bǐ

这句话大意是:案《周礼》大司乐职:‘奏夷则,歌小吕,以享先妣。

xiān bǐ zhě jiāng yuán yě dì kù zhī fēi hòu jì zhī mǔ tè lì miào ér jì wèi zhī bì gōng

这句话大意是:’先妣者,姜嫄也,帝喾之妃,后稷之母,特立庙而祭,谓之閟宫。

yí yú tài miào wài bié lì xīn miào fèng ān èr hòu shén zhǔ tóng diàn yì shì suì shí jiàn xiǎng yòng tài miào yí

这句话大意是:宜于太庙外别立新庙,奉安二后神主,同殿异室,岁时荐享,用太庙仪。

bié lì miào míng zì wèi yuè qǔ yǐ chóng shì xiǎng

这句话大意是:别立庙名,自为乐曲,以崇世享。

jì qián yī rì bù yù zhèng diàn bǎi guān fèng wèi zhe zhī jiǎ lìng

这句话大意是:忌前一日不御正殿,百官奉慰,著之甲令。

zhào cóng zhī

这句话大意是:”诏从之。

jǐ wèi mìng quán zhī kāi fēng fǔ chéng lín nèi shì fù dōu zhī yán wén yìng dù de yíng jiàn xīn miào

这句话大意是:己未,命权知开封府程琳、内侍副都知阎文应度地营建新庙。

qiū qī yuè dīng chǒu zhào zhī fù píng xiàn shì zhāng guī nián zēng zhì zài rèn yǐ qí zhì xíng fēng gào tiān xià

这句话大意是:秋,七月,丁丑,诏知富平县事张龟年增秩再任,以其治行风告天下。

guǐ wèi jiàng zhī yǒng xīng jūn chén yáo zuǒ zhī lú zhōu wèi kuáng rén wáng wén jí suǒ wū yě

这句话大意是:癸未,降知永兴军陈尧佐知庐州,为狂人王文吉所诬也。

yáo zuǒ bà zhèng guò zhèng wén jí xié gù yuàn gào yáo zuǒ móu fǎn

这句话大意是:尧佐罢政,过郑,文吉挟故怨,告尧佐谋反。

dì qiǎn zhōng guān xùn wèn fù yǐ shǔ yù shǐ tái

这句话大意是:帝遣中官讯问,复以属御史台。

zhōng chéng fàn fěng yè bàn bèi zhǐ jié dàn de qí wū zhuàng shàng zhī yáo zuǒ yóu zuò shì zuǒ jiàng

这句话大意是:中丞范讽,夜半被旨,诘旦得其诬状,上之,尧佐犹坐是左降。

shí fù yǒu wū jiàn guān yīn fù zōng shì zhě zǎi xiàng zhāng shì xùn zhì èr zòu dì qián qiě yán xiān rén wū yǐn liáng shàn yǐ yáo cháo tíng ruò yī kāi jiān méng chén yì bù néng zì bǎo

这句话大意是:时复有诬谏官阴附宗室者,宰相张士逊置二奏帝前,且言:“𪫺人诬隐良善以摇朝廷,若一开奸萌,臣亦不能自保。

dì wù zhì wén jí yú fǎ wū jiàn guān shì yì qǐn

这句话大意是:”帝悟,置文吉于法,诬谏官事亦寝。

xiān shì yòu sī jiàn fàn zhòng yān yǐ jiāng huái jīng dōng zāi shāng qǐng qiǎn shǐ xún háng wèi bào

这句话大意是:先是右司谏范仲淹以江、淮、京东灾伤,请遣使循行,未报。

zhòng yān qǐng jiān yuē gōng yè zhōng bàn rì bù shí dāng rú hé

这句话大意是:仲淹请间,曰:“宫掖中半日不食,当如何?

jīn shù lù jiān shí ān kě bù xù

这句话大意是:今数路艰食,安可不恤!

jiǎ shēn mìng zhòng yān ān fǔ jiāng huái suǒ zhì kāi cāng lǐn zhèn fá jué jìn yín sì zòu juān lú shū zhé yì chá jiāng dōng dīng kǒu yán qián

这句话大意是:”甲申,命仲淹安抚江、淮,所至开仓廪,赈乏绝,禁淫祀,奏蠲庐、舒折役茶,江东丁口盐钱。

jī mín yǒu shí wū mèi cǎo zhě xié cǎo jìn yù qǐng shì liù gōng guì qī yǐ jiè chǐ xīn

这句话大意是:饥民有食乌昧草者,撷草进御,请示六宫贵戚,以戒侈心。

yòu shàng shū yuē zǔ zōng shí jiāng huái kuì yùn zhì shǎo ér yǎng liù jūn yòu qǔ tiān xià

这句话大意是:又上疏曰:“祖宗时,江、淮馈运至少,而养六军又取天下。

jīn dōng nán cáo mǐ suì liù bǎi wàn shí zhì yú fǔ kù cái bó jiē chū yú mín jiā zhī jī nián jiān shí rú cǐ

这句话大意是:今东南漕米岁六百万石,至于府库财帛,皆出于民,加之饥年,艰食如此。

yuàn xià gè yǒu sī qǔ zǔ zōng suì yòng zhī shù xiào zhī zé shē jiǎn kě jiàn yǐ

现代白话:愿下各有司,取祖宗岁用之数校之,则奢俭可见了。

zǔ zōng yù fù yōu jì gù jǐn nèi cáng wu xiān fēng cái zhù yú xíng shī zhī shí bù rǎo yú xià

这句话大意是:“祖宗欲复幽蓟,故谨内藏,务先丰财,庶于行师之时不扰于下。

jīn héng wèi duò fèi huò yǒu jí nàn jiāng hé yǐ jì

现代白话:今横为堕费,或有急难,将凭什么济!

tiān zhī shēng wù yǒu shí ér guó jiā yòng zhī wú dù tiān xià ān dé bù kùn

这句话大意是:天之生物有时,而国家用之无度,天下安得不困!

jiāng huái liǎng zhè zhū lù suì yǒu kuì liáng yú zū shuì wài fù yòu rù dí jì dōng nán shù lù bù xià èr sān bǎi wàn shí gù suī fēng nián gǔ jià yì gāo

这句话大意是:江、淮、两浙诸路,岁有馈粮,于租税外复又入籴,计东南数路不下二三百万石,故虽丰年,谷价亦高。

zhì yú zào zhōu zhī fèi jí kuì yùn bīng fu gěi shòu shǎng yǔ měi suì yòu wǔ qī bǎi wàn mín gù jùn guó zhī mín lǜ bù xiá gěi

这句话大意是:至于造舟之费及馈运兵夫给受赏与,每岁又五七百万缗,故郡国之民率不暇给。

guó jiā yǐ kuì yùn shù guǎng wèi zhī yǒu bèi

这句话大意是:“国家以馈运数广,谓之有备。

rán rǒng bīng rǒng lì yóu duò gōng zuò chōng sè jīng dū

这句话大意是:然冗兵冗吏,游惰工作,充塞京都。

chén zhì huái nán dào féng yíng bīng zì yán sān shí rén zì tán zhōu wǎn xīn chuán zhì wú wèi jūn zài dào táo sǐ zhǐ cún liù rén qù hú nán yóu sì qiān yú lǐ liù rén zhě bǐ huán běn zhōu shàng wèi zhī quán huó

这句话大意是:臣至淮南,道逢嬴兵,自言三十人自潭州挽新船至无为军,在道逃死,止存六人,去湖南犹四千馀里,六人者比还本州,尚未知全活。

nǎi zhī kuì yùn zhī huàn

这句话大意是:乃知馈运之患。

qí hài rén rú cǐ

这句话大意是:其害人如此。

jīn yi xiāo rǒng bīng xuē rǒng lì jìn yóu duò jiǎn gōng zuò jì shěng jīng shī yòng dù rán hòu jiǎn jiāng huái kuì yùn zū shuì shàng gòng zhī wài kě ba gāo jià rù dí

这句话大意是:“今宜销冗兵,削冗吏,禁游惰,减工作,既省京师用度,然后减江、淮馈运,租税上供之外,可罢高价入籴。

guó yòng bù fá dōng nán ba dí zé mǐ jià bù qǐ

这句话大意是:国用不乏,东南罢籴,则米价不起;。

shāng rén jì tōng zé rù zhōng zhī fǎ kě yǐ jiān xíng yǐ

现代白话:商人既通,则入中之法能够兼行了。

zhēn zhōu jiàn zhǎng lú sì yì bīng zhī liáng yǐ sì wàn hú dòng yǔ xiàng sù jīn bì zhī zī yòu sān shí wàn mín

这句话大意是:真州建长芦寺,役兵之粮已四万斛,栋宇像塑金碧之资又三十万缗。

shī zhī yú mín kě yǐ kuān zhòng liǎn

现代白话:施之于民,能够宽重敛;。

shī zhī yú shì kě yǐ zēng hòu lù

现代白话:施之于士,能够增厚禄;。

shī zhī yú bīng kě yǐ zhí jiù jiāng

现代白话:施之于兵,能够拓旧疆。

zì jīn yuàn cháng yǐ tǔ mù zhī láo wèi jiè

这句话大意是:自今愿常以土木之劳为戒。

shàng jiā nà zhī

这句话大意是:”上嘉纳之。

wù zǐ zhào yǐ huáng hàn zì zé qù zūn hào ruì shèng wén wǔ sì zì réng lìng zhōng wài zhí yán quē zhèng

这句话大意是:戊子,诏以蝗旱自责,去尊号“睿圣文武”四字,仍令中外直言阙政。

bā yuè jiǎ wǔ shuò liáo qiǎn shǐ lái jì diàn diào wèi

这句话大意是:八月,甲午朔,辽遣使来祭奠、吊慰。

bǐng shēn yǐ tài cháng chéng yǒng xīn liú hàng zhí jí xián yuàn

这句话大意是:丙申,以太常丞永新刘沆直集贤院。

hàng qián tóng pàn shū zhōu zhuāng xiàn tài hòu qiǎn nèi shì zhāng huái xìn xiū shān gǔ sì jiàn zī shèng fú tú huái xìn xié zhào mìng dū yì yán jí zhōu jiāng zhì yí jí bù gǎn chū hàng zòu ba zhī

这句话大意是:沆前同判舒州,庄献太后遣内侍张怀信修山谷寺,建资圣浮屠,怀信挟诏命,督役严急,州将至移疾不敢出,沆奏罢之。

zèng gōng bù yuán wài láng cáo xiū gǔ wèi jiàn yì dài fū

这句话大意是:赠工部员外郎曹修古为谏议大夫。

xiū gǔ gěng zhí yǒu fēng jié

这句话大意是:修古鲠直,有风节。

dāng zhuāng xiàn shí quán xìng yòng shì rén rén gù wàng wèi jì ér xiū gǔ yù shì zhé yán wú suǒ huí náo

这句话大意是:当庄献时,权幸用事,人人顾望畏忌,而修古遇事辄言,无所回挠。

wǔ tài hòu zhǐ biǎn tóng pàn háng zhōu

这句话大意是:忤太后旨,贬同判杭州;。

wèi xíng gǎi zhī xīng huà jūn zú yú guān pín bù néng guī zàng

这句话大意是:未行,改知兴化军,卒于官,贫不能归葬。

bīn zuǒ fù qián wǔ shí wàn jì nǚ qì bái qí mǔ yuē nài hé yǐ shì lèi wú xiān rén yě

现代白话:宾佐赙钱五十万,季女泣白其母曰:“奈凭什么是累我先人也!

zú jù bù nà

这句话大意是:”卒拒不纳。

dì sī xiū gǔ zhōng gù yōu zèng zhī réng xù qí jiā

这句话大意是:帝思修古忠,故优赠之,仍恤其家。

rén yín míng zhuāng xiàn míng sù tài hòu zhuāng yì tài hòu xīn miào yuē fèng cí

这句话大意是:壬寅,名庄献明肃太后、庄懿太后新庙曰奉慈。

guǐ mǎo zhào fán chú zhuǎn yùn shǐ jí fān zhèn biān jùn shǒu chén zì jīn bìng xǔ shàng diàn zòu shì

这句话大意是:癸卯,诏:“凡除转运使及籓镇、边郡守臣,自今并许上殿奏事。

jiǎ chén zhào zhōng wài wú bì zhuāng xiàn míng sù tài hòu fù huì

这句话大意是:甲辰,诏:“中外毋避庄献明肃太后父讳。

dīng yǒu liáo zhǔ rú wēn quán gōng

这句话大意是:丁酉,辽主如温泉宫。

rén zǐ zǎi chén zhāng shì xùn děng yán bǐ zhū dào hàn huáng qǐng yòng hàn gù shì cè miǎn méng cì zhào bù xǔ

这句话大意是:壬子,宰臣张士逊等言:“比诸道旱蝗,请用汉故事册免,蒙赐诏不许。

jīn bì xià jì jiǎn sǔn zūn míng yuàn gè jiàng guān yī děng yǐ sāi tiān yì

这句话大意是:今陛下既减损尊名,愿各降官一等,以塞天异。

dì wèi miǎn zhī

这句话大意是:”帝慰勉之。

yǐ mǎo liáo qiǎn shǐ yuè zhū lù hé jià

这句话大意是:乙卯,辽遣使阅诸路禾稼。

dīng sì zhì duān míng diàn xué shì yǐ hàn lín shì dú xué shì sòng shòu wèi zhī

这句话大意是:丁巳,置端明殿学士,以翰林侍读学士宋绶为之。

sān sī yán zì jiè tián hòu jì yǒu shǎng lài yòng dù bù zú qǐng jià yú nèi cáng kù

这句话大意是:三司言:“自藉田后,继有赏赉,用度不足,请假于内藏库。

gēng shēn chū mín qián bǎi wàn cì zhī

这句话大意是:”庚申,出缗钱百万赐之。

dì wèi zhāng shì xùn yuē guó jiā qián běn wú nèi wài gài yǐ zhù jīng fèi ěr

这句话大意是:帝谓张士逊曰:“国家钱本无内外,盖以助经费耳。

zì shì suì qiàn huò diào fā zé chū nèi cáng yǐ jì zhī

这句话大意是:”自是岁歉或调发,则出内藏以济之。

jiǔ yuè bǐng yín chóng xìn jié dù shǐ tóng píng zhāng shì pàn hé nán fǔ qián wéi yǎn luò píng zhāng shì huán běn zhèn

这句话大意是:九月,丙寅,崇信节度使、同平章事、判河南府钱惟演落平章事,还本镇。

chū wéi yǎn yù wèi zì ān jì shǒu jiàn èr hòu bìng pèi yì

这句话大意是:初,惟演欲为自安计,首建二后并配议。

jì yǔ liú měi wèi qīn yòu wèi qí zi ài qǔ guō huáng hòu mèi zhì shì yòu yù yǔ zhuāng yì tài hòu zú wèi hūn

这句话大意是:既与刘美为亲,又为其子暧娶郭皇后妹,至是又欲与庄懿太后族为婚。

yù shǐ zhōng chéng fàn fěng hé wéi yǎn shàn yì zōng miào

这句话大意是:御史中丞范讽,劾惟演擅议宗庙;。

qián zài zhuāng xiàn shí quán chǒng tài shèng qiě yǔ hòu zú lián yīn qǐng xíng jiàng chù

这句话大意是:前在庄献时权宠太盛,且与后族连姻,请行降黜。

dì yù fǔ chén yuē xiān hòu wèi zàng zhèn bù rěn jù zé wéi yǎn

这句话大意是:帝谕辅臣曰:“先后未葬,朕不忍遽责惟演。

fěng xiù gào shēn duì yuē chén jīn fèng shǐ shān líng ér wéi yǎn shǒu hé nán chén zhāo mù yōu cì kè yuàn nà cǐ bù gǎn fù wèi yù shǐ zhōng chéng yǐ

现代白话:”讽袖告身对曰:“臣今奉使山陵,而惟演守河南,臣朝暮忧刺客,愿纳此,不敢复为御史中丞了。

dì bù dé yǐ kě zhī fěng nǎi qū chū

这句话大意是:”帝不得已可之,讽乃趋出。

dīng mǎo fù duó ài yī guān luò jí xián xiào lǐ tīng suí wéi yǎn xíng zhū zǐ jiē bǔ wài zhōu jiān dāng

这句话大意是:丁卯,复夺暧一官,落集贤校理,听随惟演行,诸子皆补外州监当。

jiǎ xū xìng hóng fú yuàn lín zhuāng yì tài hòu zǐ gōng

这句话大意是:甲戌,幸洪福院,临庄懿太后梓宫。

bǐng zǐ rén wǔ lín rú zhī

这句话大意是:丙子、壬午,临如之。

dīng chǒu zhào guó jì rì ba fó xiàng qián shè shén yù

这句话大意是:丁丑,诏:“国忌日罢佛像前设神御。

rén wǔ zhuāng xiàn míng sù huáng tài hòu líng jià fā yǐn dì gù fǔ chén yuē zhèn yù qīn xíng zhí fú yǐ shēn xiào xīn

这句话大意是:壬午,庄献明肃皇太后灵驾发引,帝顾辅臣曰:“朕欲亲行执绋,以申孝心。

nǎi yǐn fú xíng kū chū huáng yí diàn mén lǐ guān gù qǐng ér zhǐ

这句话大意是:”乃引绋行哭,出皇仪殿门,礼官固请而止。

qiǎn diàn zhèng yáng mén wài suì yì hóng fú yuàn fú sù shā fú tóu dàn huáng shān cóng guān cháng fú hēi dài fèng yǐn zhuāng yì tài hòu zǐ gōng qiǎn diàn tíng zhōng jiē gǎi shuāi fú

这句话大意是:遣奠正阳门外,遂诣洪福院,服素纱幞头、淡黄衫,从官常服、黑带奉引庄懿太后梓宫,遣奠廷中,皆改衰服。

fèng cí suí zǐ gōng pān hào bù yǐ

这句话大意是:奉辞,随梓宫攀号不已。

zuǒ yòu gù qǐng zhǐ dì qì yuē qú láo zhī ēn zhōng shēn hé suǒ bào hu

这句话大意是:左右固请止,帝泣曰:“劬劳之恩,终身何所报乎!

bù sòng zhì yuàn xī nán yú zhàng zhuǎn nǎi hái

这句话大意是:”步送至院西南隅,仗转乃还。

dōng shí yuè dīng yǒu fù zàng zhuāng xiàn míng sù huáng tài hòu zhuāng yì huáng tài hòu yú yǒng dìng líng

这句话大意是:冬,十月,丁酉,祔葬庄献明肃皇太后、庄懿皇太后于永定陵。

jiǎ chén zhào liǎng chuān suì gòng líng jǐn luó qǐ zhī shǔ yǐ sān zhī èr yì wèi juàn gōng jūn xū

这句话大意是:甲辰,诏:“两川岁贡绫锦罗绮之属,以三之二易为绢,供军需。

dì fù yú chūn qiū zuǒ yòu yù yǐ qiǎo zì mèi hòu wǎn zhū yù zhī gōng pō shèng

这句话大意是:帝富于春秋,左右欲以巧自媚,后菀珠玉之工颇盛。

diàn zhōng shì yù shǐ páng jí yán jīn zhōng míng wèi zāi mín yōu zhuǎn sǐ bì xià ān dé bù yǐ jiǎn yuē wèi shī xī guó fèi yǐ xùn mín jí

这句话大意是:殿中侍御史庞籍言:“今螽螟为灾,民忧转死,陛下安得不以俭约为师,惜国费以徇民急!

dì nà qí yán

这句话大意是:”帝纳其言。

jǐ yǒu fù zhuāng xiàn míng sù tài hòu zhuāng yì tài hòu zhǔ yú fèng cí miào

这句话大意是:己酉,祔庄献明肃太后、庄懿太后主于奉慈庙。

xīn hài dì yù fǔ chén yuē jìn suì jìn shì shì shī fù duō fú huá yi lìng yǒu sī jiān qǔ cè lùn

这句话大意是:辛亥,帝谕辅臣曰:“近岁进士试诗赋,多浮华,宜令有司兼取策论。

yǐ sī fēng yuán wài láng mì gé xiào lǐ wú zūn lù wèi kāi fēng fǔ tuī guān

这句话大意是:以司封员外郎、秘阁校理吴遵路为开封府推官。

shǐ zhuāng xiàn tài hòu chēng zhì zūn lù tiáo zòu shí yú shì yǔ jiē qiē zhí wǔ tài hòu yì chū zhī cháng zhōu

这句话大意是:始,庄献太后称制,遵路条奏十馀事,语皆切直,忤太后意,出知常州。

zūn lù zhì cháng zhōu jí lìng zhuǎn shì wú zhōng mǐ yǐ bèi suì jiǎn yǐ ér guǒ dà fá shí mín lài yǐ jì zì tā jùn liú zhì zhě yì shí quán bā jiǔ

这句话大意是:遵路至常州,即令转市吴中米以备岁俭,已而果大乏食,民赖以济,自它郡流至者亦十全八九。

fàn zhòng yān ān fǔ huái nán jiàn zūn lù qǐ yǐ zūn lù jiù zāi shì jì bān zhū zhōu wéi fǎ bìng fù shǐ guǎn

这句话大意是:范仲淹安抚淮南,荐遵路,乞以遵路救灾事迹颁诸州为法,并付史馆。

zūn lù shū zi yě

这句话大意是:遵路,淑子也。

guǐ chǒu jiàng dōng xī jīng qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

这句话大意是:癸丑,降东、西京囚罪一等,徒以下释之。

yuán èr tài hòu líng yìng fèng mín hù miǎn zū fù kē yì yǒu chà

这句话大意是:缘二太后陵应奉民户,免租赋、科役有差。

wù wǔ zhāng shì xùn ba wèi zuǒ pú yè pàn hé nán fǔ shū mì shǐ yáng chóng xūn ba wèi hé nán sān chéng jié dù shǐ tóng píng zhāng shì pàn xǔ zhōu

这句话大意是:戊午,张士逊罢为左仆射,判河南府,枢密使杨崇勋罢为河南三城节度使、同平章事,判许州。

xiān shì huáng hàn réng jiàn shì xùn jū shǒu xiāng wú suǒ jiàn míng dì pō fù sī lǚ yí jiǎn

这句话大意是:先是蝗旱仍见,士逊居首相,无所建明,帝颇复思吕夷简。

jí bǎi guān yì hóng fú yuàn shàng zhuāng xiàn tài hòu shì cè tuì ér fèng wèi shì xùn nǎi guò chóng xūn yuán yǐn jiǔ rì zhōng bù zhì qún chén lí lì yǐ sì

这句话大意是:及百官诣洪福院上庄献太后谥册,退而奉慰,士逊乃过崇勋园饮酒,日中不至,群臣离立以俟。

yù shǐ zhōng chéng fàn fěng hé zòu zhī suì yǔ chóng xūn jù ba

这句话大意是:御史中丞范讽劾奏之,遂与崇勋俱罢;。

rán zhì cí yóu yǐ jūn láo yì wéi yán

这句话大意是:然制辞犹以均劳佚为言。

yǐ lǚ yí jiǎn wèi mén xià shì láng jiān lì bù shàng shū tóng píng zhāng shì

这句话大意是:以吕夷简为门下侍郎兼吏部尚书,同平章事;。

zhī hé nán fǔ wáng shǔ jiā jiǎn jiào tài fù chōng shū mì shǐ

这句话大意是:知河南府王曙加检校太傅,充枢密使;。

qiān shǔ shū mì yuàn shì wáng dé yòng wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:佥署枢密院事王德用为枢密副使;。

duān míng diàn xué shì xíng bù shì láng sòng shòu cān zhī zhèng shì

这句话大意是:端明殿学士、刑部侍郎宋绶参知政事;。

quán sān sī shǐ shì cài qí wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:权三司使事蔡齐为枢密副使。

gēng shēn zhào zì jīn měi rì yù qián diàn shì shì

这句话大意是:庚申,诏:“自今每日御前殿视事。

dì jí wèi zhī chū shàng xún zhēn zōng wǎn nián gù shì wéi zhī rì yù diàn zhì shì shǐ fù jiù zhì

这句话大意是:”帝即位之初,尚循真宗晚年故事,惟只日御殿,至是始复旧制。

zì táng yǐ lái mín jì tián shū fù wài zēng qǔ tā wù fù shé wèi fù wèi zhī zá biàn yì wèi zhī yán nà míng pǐn fán xì

这句话大意是:自唐以来,民计田输赋外,增取它物,复折为赋,谓之杂变,亦谓之沿纳,名品烦细。

guān sī suì fù zhàng jí bìng yuán qīn rǎo mín yǐ wéi huàn

这句话大意是:官司岁附帐籍,并缘侵扰,民以为患。

dì zhào sān sī yán nà wù yǐ lèi bìng hé

这句话大意是:帝诏三司,沿纳物以类并合。

yú shì sān sī qǐng xī chú zhū míng pǐn bìng wèi yī wù xià qiū suì rù dì fēn cū xì èr sè

这句话大意是:于是三司请悉除诸名品,并为一物,夏秋岁入,第分粗细二色。

bǎi xìng biàn zhī

这句话大意是:百姓便之。

shí yī yuè guǐ hài shuò cān zhī zhèng shì xuē kuí ba wèi zī zhèng diàn xué shì hù bù shì láng pàn dōu shěng

这句话大意是:十一月,癸亥朔,参知政事薛奎,罢为资政殿学士、户部侍郎、判都省。

shǐ zhuāng xiàn bēng èr fǔ dà chén jiē bà qù kuí dú liú dì qiě yǐ yǐ wéi xiāng

这句话大意是:始,庄献崩,二府大臣皆罢去,奎独留,帝且倚以为相。

ér kuí de chuǎn jí shù cí wèi jiǔ zhī nǎi ba

这句话大意是:而奎得喘疾,数辞位,久之乃罢。

yǐ lóng tú gé dài zhì kǒng dào fǔ wèi shí jiàn yì zài fu quán yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:以龙图阁待制孔道辅为石谏议在夫,权御史中丞。

zhào zēng zōng shì fèng

这句话大意是:诏增宗室俸。

yǐ chǒu zhuī cè měi rén zhāng shì wèi huáng hòu

这句话大意是:乙丑,追册美人张氏为皇后。

kòu zhǔn yǐ zé sǐ jì shí yī nián yǐ gēng yín shè shū shǐ de tài zǐ tài fù

这句话大意是:寇准以责死既十一年,以庚寅赦书,始得太子太傅。

jiǎ xū zèng zhǔn zhōng shū lìng fù lái guó gōng qí xù tún tián yuán wài láng zhāng zi gāo fù zhí shǐ guǎn

这句话大意是:甲戌,赠准中书令,复莱国公,其婿屯田员外郎张子皋复直史馆。

réng lìng jī zhào cì qí jiā jì lèi zhī

这句话大意是:仍令赍诏赐其家,祭酹之。

zi gāo qí xián sūn yě

这句话大意是:子皋,齐贤孙也。

wù yín yǐ dà lǐ píng shì bǎo sāi liú huàn wèi yòu zhèng yán

这句话大意是:戊寅,以大理评事保塞刘涣为右正言。

chū huàn shàng shū zhuāng xiàn tài hòu qǐng hái zhèng tài hòu nù yì qíng miàn pèi bái zhōu

这句话大意是:初,涣上疏庄献太后,请还政,太后怒,议黥面配白州。

shǔ tài hòu jí gé zǎi xiàng pǐn yí jiǎn gù wèi jī liú bù jí xíng

这句话大意是:属太后疾革,宰相品夷简故为稽留,不即行。

zhì shì huàn yǐ qián shū zì yán yí jiǎn qǐng bāo zhuó

这句话大意是:至是涣以前疏自言,夷简请褒擢。

dì jì yòng huàn gù wèi yí jiǎn yuē xiàng zhě shū mì yuàn jí yù tóu cuàn lài qīng yǐ miǎn

这句话大意是:帝既用涣,顾谓夷简曰:“向者枢密院亟欲投窜,赖卿以免。

yí jiǎn xiè yuē huàn shū wài gǎn yán

这句话大意是:”夷简谢曰:“涣疏外,敢言;。

dà chén huò jí cǐ zé tài hòu bì yí fēng zhǐ zì bì xià shǐ mǔ zǐ bù xiāng ān yǐ

现代白话:大臣或及此,则太后必疑风旨自陛下,使母子不相安了。

dì xǐ yǐ yí jiǎn wèi zhōng

这句话大意是:”帝喜,以夷简为忠。

jǐ mǎo xǐ pàn tiān xióng jūn wáng céng pàn hé nán fǔ

这句话大意是:己卯,徙判天雄军王曾判河南府。

shǐ chén yáo zī yǔ céng yǒu xì céng shí dài yáo zī yú tiān xióng zhèng yǒu bù biàn zhě xú gèng zhī mí féng bú jiàn qí jī

这句话大意是:始,陈尧咨与曾有隙,曾实代尧咨于天雄,政有不便者徐更之,弥缝不见其迹。

jí qù yáo zī fù jì céng hòu jiàn fǔ shǔ jí shí qì jiē yīn yáo zī jiù guī dàn wán qì wú suǒ gǎi tàn yuē wáng gōng dù liàng wǒ bù jí yě

这句话大意是:及去,尧咨复继曾后,见府署及什器皆因尧咨旧规,但完葺,无所改,叹曰:“王公度量,我不及也!

shí èr yuè bǐng shēn dì wèi fǔ chén yuē zhèn tuì cháo fán tiān xià zhī zòu bì qīn lǎn

这句话大意是:十二月,丙申,帝谓辅臣曰:“朕退朝,凡天下之奏必亲览。

lǚ yí jiǎn yuē xiǎo shì jiē tīng lǎn kǒng fēi suǒ yǐ yǎng shèng shén

这句话大意是:”吕夷简曰:“小事皆听览,恐非所以养圣神。

dì yuē zhèn chéng xiān dì zhī tuō wàn jǐ zhī zhòng gǎn zì tài hu

这句话大意是:”帝曰:“朕承先帝之托,万几之重,敢自泰乎!

yòu yuē zhèn rì shàn bù yù zhēn měi yī fú duō yǐ zēng jiān lǚ jīng huàn zhuó gōng rén huò yǐ wéi xiào

这句话大意是:”又曰:“朕日膳不欲珍美,衣服多以缯缣,屡经浣濯,宫人或以为笑。

dà guān jìn shàn yǒu chóng zài shí qì zhōng zhèn yǎn ér bù yán kǒng zuì jí yǒu sī yě

这句话大意是:大官进膳,有虫在食器中,朕掩而不言,恐罪及有司也。

yí jiǎn yīn chēng shèng dé

这句话大意是:”夷简因称盛德。

dì yuē ǒu yǔ qīng děng yán zhī fēi yù wén yú wài xián jìn míng ěr

这句话大意是:帝曰:“偶与卿等言之,非欲闻于外,嫌近名耳。

fù zhì zhū lù tí diǎn xíng yù guān réng cān yòng wǔ chén

这句话大意是:复置诸路提点刑狱官,仍参用武臣。

jiǎ chén yǐ jīng dōng jī chū nèi cáng kù juàn èr shí wàn xià sān sī dài běn lù shàng gōng zhī shù

这句话大意是:甲辰,以京东饥,出内藏库绢二十万下三司,代本路上供之数。

dīng wèi chū shì yù shǐ zhāng miǎn zhī xìn zhōu diàn zhōng shì yù shǐ hán dú zhī yuè zhōu

这句话大意是:丁未,出侍御史张沔知信州,殿中侍御史韩渎知岳州。

xiān shì zǎi xiàng li dí chú èr rén wéi tái guān yán zhě wèi tái guān bì yóu zhōng zhǐ nǎi zǔ fǎ yě

这句话大意是:先是宰相李迪除二人为台官,言者谓台官必由中旨,乃祖法也。

jì shù yuè lǚ yí jiǎn fù rù yīn yì yú dì qián

这句话大意是:既数月,吕夷简复入,因议于帝前。

dì yuē zǔ fǎ bù kě huài yě

这句话大意是:帝曰:“祖法不可坏也。

zǎi xiàng zì yòng tái guān zé zǎi xiàng guò shī wú gǎn yán zhě yǐ

现代白话:宰相自用台官,则宰相过失无敢言者了。

dí děng jiē huáng kǒng

这句话大意是:”迪等皆惶恐。

suì chū miǎn dú réng zhào zì jīn tái guān yǒu quē fēi zhōng chéng zhī zá bǎo jiàn zhě wú de chú shòu

这句话大意是:遂出沔、渎,仍诏:“自今台官有缺,非中丞、知杂保荐者,毋得除授。

wù shēn chū gōng rén èr bǎi

这句话大意是:戊申,出宫人二百。

dì shí lǚ chū gōng rén lǚ yí jiǎn yuē cǐ chéng měi shì rán chū gōng rén kǒng yǒu shī suǒ zhě

这句话大意是:帝时屡出宫人,吕夷简曰:“此诚美事,然出宫人,恐有失所者。

dì yīn yuē nǎng tài hòu lín cháo chén liáo qī shǔ duō jìn nǚ jīn yǐ xī hái qí jiā yǐ

现代白话:”帝因曰:“曩太后临朝,臣僚戚属多进女,今已悉还其家了。

jǐ yǒu liáo jìn xià guó shǐ yán tú sī shì jīn tiě

这句话大意是:己酉,辽禁夏国使沿途私市金铁。

chū guō huáng hòu zhī lì fēi dì yì jìn jiàn shū

这句话大意是:初,郭皇后之立,非帝意,浸见疏;。

ér hòu xié zhuāng xiàn shì pō jiāo hòu gōng xī de jìn

这句话大意是:而后挟庄献势颇骄,后宫希得进。

jí zhuāng xiàn bēng dì shāo zì zòng gōng rén shàng shì yáng shì zhòu yǒu chǒng

这句话大意是:及庄献崩,帝稍自纵,宫人尚氏、杨氏骤有宠;。

hòu xìng dù lǚ yǔ fèn zhēng

这句话大意是:后性妒,屡与忿争。

shàng shì cháng yú dì qián yǔ qīn hòu hòu bù shèng fèn qǐ pī qí jiá

这句话大意是:尚氏尝于帝前语侵后,后不胜忿,起批其颊。

dì zì qǐ jiù zhī hòu wù pī dì jǐng

这句话大意是:帝自起救之,后误批帝颈。

dì dà nù yǒu fèi hòu yì

这句话大意是:帝大怒,有废后意。

nèi shì fù dōu zhī yán wén yīng bái dì chū zhǎo hén shì zhí zhèng jìn chén

这句话大意是:内侍副都知阎文应,白帝出爪痕示执政近臣。

lǚ yí jiǎn yǐ qián bà xiāng gù yuàn hòu ér fàn fěng fāng yǔ yí jiǎn xiāng jiē fěng chéng jiàn yán hòu lì jiǔ nián wú zi

这句话大意是:吕夷简以前罢相故怨后,而范讽方与夷简相接,讽乘间言:“后立九年无子。

yì dāng fèi

这句话大意是:义当废。

yí jiǎn zàn qí yán

这句话大意是:”夷简赞其言。

dì yì wèi jué wài rén jiè jiè pō yǒu wén zhě

这句话大意是:帝意未决,外人藉藉颇有闻者。

yòu sī jiàn fàn zhòng yān yīn duì jí chén qí bù kě qiě yuē yi zǎo xi cǐ yì bù kě wén yú wài yě

这句话大意是:右司谏范仲淹因对,极陈其不可,且曰:“宜早息此议,不可闻于外也。

jū jiǔ zhī nǎi dìng yì fèi hòu yí jiǎn xiān chì yǒu sī wú de shòu tái jiàn shū

这句话大意是:居久之,乃定议废后,夷简先敕有司无得受台谏疏。

yǐ mǎo zhào chēng huáng hòu yǐ wú zi yuàn rù dào tè fēng wèi jìng fēi yù jīng chōng miào xiān shī cì míng qīng wù bié jū cháng níng gōng

这句话大意是:乙卯,诏称:“皇后以无子愿入道,特封为净妃、玉京冲妙仙师,赐名清悟,别居长宁宫。

tái jiàn shū jiē bù dé rù

这句话大意是:”台谏疏皆不得入,。

zhòng yān jí yǔ quán yù shǐ zhōng chéng kǒng dào fǔ lǜ zhī jiàn yuàn sūn zǔ dé shì yù shǐ jiǎng táng guō quàn yáng xié mǎ jiàng diàn zhōng shì yù shǐ duàn shǎo lián zuǒ zhèng yán sòng jiāo yòu zhèng yán liú huàn fú gē zhēng zhī

这句话大意是:仲淹即与权御史中丞孔道辅率知谏院孙祖德、侍御史蒋堂、郭劝、杨偕、马绛、殿中侍御史段少连、左正言宋郊、右正言刘涣伏合争之,。

yì chuí gǒng diàn mén fú zòu huáng hòu bù dàng fèi

这句话大意是:诣垂拱殿门伏奏:“皇后不当废,。

yuàn cì duì yǐ jìn yán

这句话大意是:愿赐对以尽言。

shǒu diàn mén zhě hé fēi bù wéi tōng dào fǔ shǒu fǔ tóng huán dà hū yuē huáng hòu bèi fèi nài hé bù tīng tái jiàn rù yán

这句话大意是:”守殿门者阖扉不为通,道辅手抚铜镮大呼曰:“皇后被废,奈何不听台谏入言!

xún zhào yì zhōng shū

这句话大意是:”寻诏诣中书。

dào fǔ děng yǔ yí jiǎn yuē rén chén yú dì hòu yóu zǐ shì fù mǔ yě

这句话大意是:道辅等语夷简曰:“人臣于帝后,犹子事父母也。

fù mǔ bù hé gù yi jiàn zhǐ nài hé shùn fù chū mǔ hu

这句话大意是:父母不和,固宜谏止,奈何顺父出母乎!

zhòng huá rán zhēng jìn shuō

这句话大意是:”众哗然,争进说。

yí jiǎn yuē fèi hòu zì yǒu gù shì

这句话大意是:夷简曰:“废后自有故事。

dào fǔ jí zhòng yān yuē rén chén dāng dào jūn yǐ yáo shùn qǐ de yǐn hàn táng shī dé wéi fǎ

这句话大意是:”道辅及仲淹曰:“人臣当道君以尧、舜,岂得引汉、唐失德为法?

gōng bù guò yǐn hàn guāng wǔ quàn shàng ěr shì nǎi guāng wǔ shī dé hé zú fǎ yě

这句话大意是:公不过引汉光武劝上耳,是乃光武失德,何足法也?

yí jiǎn bù néng dá gǒng lì yuē zhū jūn gēng zì jiàn shàng lì chén zhī

这句话大意是:”夷简不能答,拱立曰:“诸君更自见上力陈之。

dào fǔ yǔ zhòng yān děng tuì jiāng yǐ míng rì liú bǎi guān yī zǎi xiàng tíng zhēng

这句话大意是:”道辅与仲淹等退,将以明日留百官揖宰相廷争。

ér yí jiǎn jí zòu tái jiàn fú gē qǐng duì fēi tài píng měi shì nǎi yì zhú dào fǔ děng

这句话大意是:而夷简即奏台谏伏合请对,非太平美事,乃议逐道辅等。

zǔ dé běi hǎi rén

这句话大意是:祖德,北海人;。

xié fang zhōu rén

这句话大意是:偕,坊州人;。

shǎo lián kāi fēng rén

这句话大意是:少连,开封人。

bǐng chén dàn dào fǔ děng shǐ zhì dài lòu yuàn zhào dào fǔ chū zhī tài zhōu zhòng yān zhī mù zhōu zǔ dé děng gè fá tóng èr shí jīn

这句话大意是:丙辰旦,道辅等始至待漏院,诏道辅出知泰州,仲淹知睦州,祖德等各罚铜二十斤。

gù shì ba zhōng chéng bì yǒu gào cí zhì shì zhí yǐ chì chú dào fǔ bǐ huán jiā chì suí zhì yòu qiǎn shǐ yā dào fǔ jí zhòng yān jí chū chéng

这句话大意是:故事,罢中丞必有告辞,至是直以敕除,道辅比还家,敕随至,又遣使押道辅及仲淹亟出城。

réng zhào jiàn guān yù shǐ zì jīn bìng xū mì jù zhāng shū wú de xiāng shuài qǐng duì hài dòng zhōng wài

这句话大意是:仍诏:“谏官、御史,自今并须密具章疏,毋得相率请对,骇动中外。

jiàng xié zòu qǐ yǔ dào fǔ zhòng yān jù biǎn quàn jí shǎo lián zài shàng shū jiē bù fú

这句话大意是:”绛、偕奏乞与道辅、仲淹俱贬,劝及少连再上疏,皆不服。

jiāng zuò jiān chéng qiān pàn hé yáng fù bì shàng shū yuē huáng hòu zì jū zhōng gōng bù wén yǒu guò

这句话大意是:将作监丞、签判河阳富弼上疏曰:“皇后自居中宫,不闻有过;。

bì xià hū rán fèi chì wù yì téng yǒng

这句话大意是:陛下忽然废斥,物议腾涌。

zì tài zǔ tài zōng zhēn zōng sān hòu wèi cháng yǒu cǐ

这句话大意是:自太祖、太宗、真宗三后未尝有此。

bì xià wéi rén zǐ sūn bù néng shǒu zǔ kǎo zhī xun ér suì yǒu fèi hòu zhī shì

这句话大意是:陛下为人子孙,不能守祖考之训,而遂有废后之事。

zhì jiā shàng bù yǐ dào nài tiān xià hé

这句话大意是:治家尚不以道,奈天下何!

fàn zhòng yān wèi jiàn guān suǒ jí jiàn zhě nǎi qí zhí yě bì xià hé gù zuì zhī

现代白话:范仲淹为谏官,所极谏者,乃其职也,陛下为什么罪之?

jiǎ shǐ suǒ jiàn bù dàng yóu xū hán rěn yǐ zhāo jiàn zhèng

这句话大意是:假使所谏不当,犹须含忍以招谏诤;。

kuàng zhòng yān suǒ jiàn dà qiè zhòng xīn bì xià nǎi zòng sī fèn bù gù gōng yì qǔ xiào sì fāng chén shèn wéi bì xià bù qǔ yě

这句话大意是:况仲淹所谏,大惬众心,陛下乃纵私忿,不顾公议,取笑四方,臣甚为陛下不取也。

bì xià yǐ wàn shèng zhī zūn fèi yī fù rén shèn wéi xiǎo shì rán suǒ sǔn zhī tǐ zé dà

这句话大意是:陛下以万乘之尊,废一妇人,甚为小事,然所损之体则大。

fu fèi hòu wèi zhī jiā shì ér bù tīng wài chén zhě cǐ nǎi táng jiān chén xǔ jìng zōng li shì jī chǎn nìng zhī cí bì xià hé zú qǔ fǎ

这句话大意是:夫废后谓之家事而不听外臣者,此乃唐奸臣许敬宗、李世𪟝谄佞之辞,陛下何足取法!

bì xià bì yù fèi hòu dàn kě bù nà suǒ jiàn hé bì jiā zé yǐ zhòng jǐ guò

这句话大意是:陛下必欲废后,但可不纳所谏,何必加责以重己过!

jīn pǐ shù zhī jiā huò chū qī yì xū gào fù mǔ fù mǔ xǔ rán hòu gǎn chū zhī

这句话大意是:今匹庶之家或出妻,亦须告父母,父母许,然后敢出之。

bì xià guì wèi tiān zǐ qiě zhuāng xiàn zhuāng yì shān líng shǐ bì fén tǔ wèi gàn biàn fèi chù hòu shì bù gào zōng miào shì bù jìng fù mǔ yě

这句话大意是:陛下贵为天子,且庄献、庄懿山陵始毕,坟土未干,便废黜后氏,不告宗庙,是不敬父母也。

jīn bì xià jǔ yī shì ér huò èr guò yú tiān xià fèi wú zuì zhī hòu yī yě

这句话大意是:今陛下举一事而获二过于天下:废无罪之后,一也;。

zhú zhōng chén èr yě

这句话大意是:逐忠臣,二也。

cǐ èr zhě jiē fēi tài píng zhī shì suǒ xíng chén shí tòng xī zhī

这句话大意是:此二者,皆非太平之世所行,臣实痛惜之!

zhòng yān yǐ zhōng zhí bù náo zhuāng xiàn shí lùn dōng zhàng shì dà zhèng jūn chén zhī fēn bì xià yǐ cǐ zhuó yòng zhī

这句话大意是:仲淹以忠直不挠,庄献时论冬仗事,大正君臣之分,陛下以此擢用之。

jì jū jiàn liè wén lèi céng xuān yù shǐ dà xiǎo zhī shì bì jiàn wú yǐn

这句话大意是:既居谏列,闻累曾宣谕,使大小之事,必谏无隐。

shì bì xià yù wén guò shī suī gǔ xiān shèng zhé yì wú yǐ guò

这句话大意是:是陛下欲闻过失,虽古先圣哲亦无以过。

jīn zhòng yān wén guò suì jiàn shàng fù xuān yù zhī yì ér fǎn jí yú huò shì bì xià yòu ér xiàn zhī bù zhī zì jīn hé yǐ shǐ chén

现代白话:今仲淹闻过遂谏,上副宣谕之意而反及于祸,是陛下诱而陷之,不知自今凭什么使臣!

suī rì jiā xuān yù jiàn chén yǐ zhòng yān wèi jiè bì bù xìn yǐ

现代白话:虽日加宣谕,谏臣以仲淹为戒,必不信了。

yuàn zhuī huán zhòng yān fù qí jiàn zhí jiǎn èr guò zhī yī shù hū jiàn lù bù jué cháo gāng fù zhèn sī shè jì zhī qìng yě

这句话大意是:愿追还仲淹,复其谏职,减二过之一,庶乎谏路不绝,朝纲复振,斯社稷之庆也。

shū rù bù bào

这句话大意是:”疏入,不报。

shí réng suì huáng hàn zhí zhèng wèi yi yǒu biàn gèng yǐ dǎo yíng hé qì

这句话大意是:时仍岁蝗旱,执政谓宜有变更以导迎和气。

dīng sì zhào gǎi míng nián yuán yuē jǐng yòu

这句话大意是:丁巳,诏改明年元曰景祐。

jìn biān chén zēng zhì pù zhài

这句话大意是:禁边臣增置堡砦。

cān zhī zhèng shì wáng suí yán huái nán jī yán yī qiān wǔ bǎi wàn dàn zhì wú wū yǐ zhù lù jī shàn fù suì yǐ sǔn hào

这句话大意是:参知政事王随言:“淮南积盐一千五百万石,至无屋以贮,露积苫覆,岁以损耗。

yòu tíng hù shū yán de běn qián huò wú yǐ gěi gù tíng hù pín kùn wǎng wǎng qǐ wèi dào zéi

这句话大意是:又,亭户输盐得本钱,或无以给,故亭户贫困,往往起为盗贼。

qí hài rú cǐ yuàn de quán tīng tōng shāng sān wǔ nián shǐ shāng rén rù qián jīng shī yòu zhì shé bó wu yú yáng zhōu shǐ shū qián jí sù bó yǐ zī guó yòng

这句话大意是:其害如此,愿得权听通商三五年,使商人入钱京师,又置折博务于扬州,使输钱及粟帛以资国用。

suì zhào sòng shòu děng yǔ sān sī shǐ jiāng huái zhì zhì shǐ tóng yì kě fǒu jiē yǐ wéi tīng tōng shāng zé kǒng sī fàn sì xíng qīn dù xiàn guān

这句话大意是:”遂诏宋绶等与三司使、江、淮制置使同议可否,皆以为:“听通商则恐私贩肆行,侵蠹县官。

qǐng chì zhì zhì sī jiān zào chuán yùn zhì zhū lù shǐ jiē yǒu èr sān nián zhī chù

这句话大意是:请敕制置司监造船,运至诸路,使皆有二三年之畜。

fù tiān xǐ yuán nián zhì tīng shāng rén rù qián sù jīng shī jí huái zhè jiāng nán jīng hú zhōu jūn yì yán

这句话大意是:复天禧元年制,听商人入钱粟京师及淮、浙、江南、荆湖州、军易盐。

zài tōng tài chu hǎi zhēn yáng lián shuǐ gāo yóu mào yì zhě wú dé chū chéng yú zhōu tīng yì xiàn zhèn wú zhì xiāng cūn

这句话大意是:在通、泰、楚、海、真、扬、涟水、高邮贸易者,毋得出城,馀州听诣县镇,毋至乡邨。

qí rù qián jīng shī zēng yán yǔ zhī

这句话大意是:其入钱京师,增盐予之。

bìng chì zhuǎn yùn sī jīng huà běn qián yǐ cháng tíng hù

这句话大意是:并敕转运司经画本钱以偿亭户。

zhào jiē shī xíng

这句话大意是:”诏皆施行。

liáo yǐ běi fǔ zǎi xiàng xiāo xiào xiān wèi shū mì shǐ

这句话大意是:辽以北府宰相萧孝先为枢密使。

xiào xiān zài shū mì fǔ hào wù zì zì quán qīng rén zhǔ cháo duō cè mù

这句话大意是:孝先在枢密府,好恶自恣,权倾人主,朝多侧目。

rén zōng tǐ tiān fǎ dào jí gōng quán dé shén wén shèng wǔ ruì zhé míng xiào huáng dì jǐng yòu yuán nián liáo zhòng xī sān nián

这句话大意是:○仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝景祐元年(辽重熙三年。

jiǎ xū yī líng sān sì nián

这句话大意是:甲戌,一零三四年)。

chūn zhēng yuè jiǎ zǐ xǔ jīng zhào fǔ lì xué cì jiǔ jīng réng gěi tián wǔ qǐng

这句话大意是:春,正月,甲子,许京兆府立学,赐《九经》,仍给田五顷。

fā jiāng huái cáo mǐ zhèn jīng dōng jī mín

这句话大意是:发江、淮漕米赈京东饥民。

dīng mǎo shì yù shǐ chōng hè liáo zhēng dàn shǐ zhāng pín zú yú liáo jìng

这句话大意是:丁卯,侍御史充贺辽正旦使章频卒于辽境。

liáo zhǔ zhào yǒu sī fù zèng mìng jìn shì hù sàng yǐ guī

这句话大意是:辽主诏有司赙赠,命近侍护丧以归。

wù chén zhào zhù jǐng yòu yuán bǎo qián

这句话大意是:戊辰,诏铸“景祐元宝”钱。

dīng chǒu mìng hàn lín xué shì pǔ chéng zhāng de xiàng děng wǔ rén quán zhī gòng jǔ

这句话大意是:丁丑,命翰林学士浦城章得象等五人权知贡举。

rén wǔ yǐ tài cháng bó shì téng zōng liàng wèi zuǒ zhèng yán

这句话大意是:壬午,以太常博士滕宗谅为左正言。

zōng liàng xiān yǔ liú yuè tóng shàng zhuāng xiàn tài hòu shū qǐng guī zhèng zhě yě

这句话大意是:宗谅,先与刘越同上庄献太后疏请归政者也。

guǐ wèi lìng nán shěng jiù shì jìn shì zhū kē shí qǔ qí èr jìn shì wǔ jǔ nián wǔ shí zhū kē liù jǔ nián liù shí cháng jīng diàn shì jìn shì sān jǔ zhū kē wǔ jǔ jí cháng yù xiān cháo yù shì zhě suī shì wén bù hé gé wú zhé chù jiē yǐ míng wén

这句话大意是:癸未,令:“南省就试进士、诸科十取其二,进士五举年五十、诸科六举年六十、尝经殿试进士三举、诸科五举及尝预先朝御试者,虽试文不合格,毋辄黜,皆以名闻。

zì cǐ shuài yǐ wéi cháng

这句话大意是:”自此率以为常。

jiǎ shēn yǐ huái nán suì jī chū nèi cáng juàn èr shí wàn xià sān sī dài qí suì shū

这句话大意是:甲申,以淮南岁饥,出内藏绢二十万下三司,代其岁输。

shǐ zhì chóng zhèng diàn shuō shū mìng dōu guān yuán wài láng gǔ chāng cháo tún tián yuán wài láng zhào xī yán tài cháng bó shì wáng zōng dào guó zǐ bó shì yáng ān guó wèi zhī rì yǐ èr rén rù shì jiǎng shuō

这句话大意是:始置崇政殿说书,命都官员外郎贾昌朝、屯田员外郎赵希言、太常博士王宗道、国子博士杨安国为之,日以二人入侍讲说。

chū sūn shì chū zhī yǎn zhōu dì wèn shuí kě dài jiǎng shuō zhě shì jiàn chāng cháo děng yīn mìng zhòng shū shì shuō shū zhì shì tè zhì cǐ zhí yǐ chù zhī

这句话大意是:初,孙奭出知兖州,帝问谁可代讲说者,奭荐昌朝等,因命中书试说书,至是特置此职以处之。

xīn mǎo liáo zhǔ rú chūn shuǐ

这句话大意是:辛卯,辽主如春水。

shì yuè zhào yuán hào kòu fǔ zhōu

这句话大意是:是月,赵元昊寇府州。

èr yuè rén chén shuò quán tíng jiě zhōu yán chí zhǒng yán sān nián yǐ běn chí suǒ zhù kě zhī shí nián gù yě

这句话大意是:二月,壬辰朔,权停解州盐池种盐三年,以本池所贮可支十年故也。

liáo běi yuàn shū mì shǐ xiāo pǔ chū wèi dōng jīng liú shǒu

这句话大意是:辽北院枢密使萧朴,出为东京留守。

zì tài hòu zhuān zhì guó shì yī wěi dì xiāo xiào xiān

这句话大意是:自太后专制国事,一委弟萧孝先。

pǔ lǚ yán rén dé huáng hòu zhī yuān tài hòu jiān zhī gù wài qiān

这句话大意是:朴屡言仁德皇后之冤,太后兼之,故外迁。

yǐ wèi ba shū pàn bá cuì kē gèng bù yù shì

这句话大意是:乙未,罢书判拔萃科,更不御试。

zì jīn mù zhí zhōu xiàn guān jīng sān kǎo yǐ shàng fēi yuán biān jí chuān guǎng fú jiàn zhě xǔ yīng xián liáng fāng zhèng néng zhí yán jí jiàn děng liù kē

这句话大意是:自今幕职、州县官经三考以上,非缘边及川、广、福建者,许应贤良方正能直言极谏等六科;。

qí jīng cháo guān zhì tài cháng bó shì jí jìn shì zhū kē qǔ jiě ér bèi chù luò zhě wú de fù yīng mào cái yì děng sān kē jí wǔ jǔ

这句话大意是:其京朝官至太常博士及进士诸科取解而被黜落者,毋得复应茂才异等三科及武举。

yòng zhī zhì gào li shū yì yě

这句话大意是:用知制诰李淑议也。

xiān shì zhào zhī fèng xiáng fǔ bīng bù yuán wài láng sī mǎ chí zhī jiàn yuàn chí shàng biǎo kěn cí

这句话大意是:先是召知凤翔府、兵部员外郎司马池知谏院,池上表恳辞。

dì wèi zǎi xiàng yuē rén jiē shì jìn chí dú shì tuì yì nán néng yě

这句话大意是:帝谓宰相曰:“人皆嗜进,池独嗜退,亦难能也。

jiā zhí shǐ guǎn fù zhī fèng xiáng

这句话大意是:”加直史馆,复知凤翔。

cháng yǒu yí yù shàng yàn dà lǐ zhé fù xià yuàn shǔ huáng kǒng yǐn jiù chí yuē zhǎng lì zhě zhèng shì suǒ yóu fēi zhū jūn guò

这句话大意是:尝有疑狱上谳,大理辄复下,掾属惶恐引咎,池曰:“长吏者,政事所由,非诸君过。

nǎi dú chéng qí zuì

这句话大意是:”乃独承其罪。

yǒu zhào wù hé

这句话大意是:有诏勿劾。

xīn chǒu zhào lǐ bù gòng yuàn zhū kē jǔ rén yīng qī jǔ zhě gèng bù xiàn nián bìng xǔ tè zòu míng

这句话大意是:辛丑,诏:“礼部贡院,诸科举人,应七举者,更不限年,并许特奏名。

jiǎ chén quán jiǎn jiāng huái cáo mǐ èr bǎi wàn shí hou suì fēng bǔ zhī

这句话大意是:甲辰,权减江、淮漕米二百万石,候岁丰补之。

wù shēn zhào lín fǔ zhōu zhèn fán hàn jī mín

这句话大意是:戊申,诏麟、府州赈蕃、汉饥民。

sān yuè kāi fēng fǔ pàn guān xiè jiàng yán huáng xuān tián yě bèn rù fú guō tiào zhì guān sì jǐng yǎn jiē mǎn ér shǐ zhě shǔ chū fǔ xiàn jiān bǔ qū zhú róu jiàn tián shè mín bù liáo shēng

这句话大意是:三月,开封府判官谢绛言:“蝗亘田野,坌入郛郭,跳掷官寺,井匽皆满,而使者数出,府县监捕驱逐,蹂践田舍,民不聊生。

lǔ shǐ shū míng gǔ liáng yǐ wéi āi gōng yòng tián fù nüè qǔ yú mín

这句话大意是:鲁史书螟,《谷梁》以为哀公用田赋,虐取于民。

jīn zhāo tíng liǎn chí zhī fǎ jìn yú lián píng yǐ chén yú suǒ wén shì lì bù shèn chèn zhí ér zhào qí biàn

这句话大意是:今朝廷敛弛之法,近于廉平,以臣愚所闻,似吏不甚称职而召其变。

fán jīn diǎn chéng mù mín yǒu zhuān fāng miàn zhī shì cái zhě lüè gōng qǔ míng yǐ yán jí wèi shù huò biàn wěi wú shí shù méng jiǎng lù

这句话大意是:凡今典城牧民,有颛方面之势,才者掠功取名,以严急为术,或辨伪无实,数蒙奖录;。

yú zhě qī huì bù shū wèi shǒu yǔ wěi

这句话大意是:愚者期会簿书,畏首与尾;。

èr zhě zhèng shū ér tóng guī yú bì

这句话大意是:二者政殊而同归于敝。

fu wèi guó zài yǎng mín yǎng mín zài zé lì lì xún zé mín ān qì hé ér zāi xi

这句话大意是:夫为国在养民,养民在择吏,吏循则民安气和而灾息。

yuàn xiān qǔ dà zhōu yì shù shí bǎi zhào gōng qīng yǐ xià jǔ rèn shǒu zhōu zhě shǐ de zì pì shǔ xiàn lìng zhǎng wù qiú shù lüè bù xiàn zī kǎo rán hòu kuān yǐ yuē shù xǔ biàn yí cóng shì jī nián tiáo shàng lǐ zhuàng huò xǐ huò liú bì yǒu gōng huà fēng jī

这句话大意是:愿先取大州邑数十百,诏公卿以下举任守州者,使得自辟属县令长,务求术略,不限资考,然后宽以约束,许便宜从事,期年条上理状,或徙或留,必有功化风迹。

rú cǐ ér lì qì bù mǐ jiā xiū bù zhì zhě wèi zhī yǒu yě

现代白话:如此而沴气不弭,嘉休不至者,从来没有这种情况。

bǐng zǐ zhào yù shì jìn shì tí mù shū suǒ chū mó yìn gěi zhī gèng bù xǔ shàng qǐng

这句话大意是:丙子,诏:“御试进士题目书所出,摹印给之,更不许上请。

wù yín yù chóng zhèng diàn shì lǐ bù zòu míng jìn shì

这句话大意是:戊寅,御崇政殿,试礼部奏名进士。

jǐ mǎo shì zhū kē

这句话大意是:己卯,试诸科。

xīn sì shì tè zòu míng

这句话大意是:辛巳,试特奏名。

yǐ ér de jìn shì zhū kē bā bǎi bā shí sān rén tè zòu míng bā bǎi wǔ shí qī rén cì jí dì chū shēn

这句话大意是:已而得进士诸科八百八十三人,特奏名八百五十七人,赐及第、出身。

xià sì yuè rén chén zhào suǒ tīng jǔ rén suǒ shì bù hé gé zhě chú qí zuì

这句话大意是:夏,四月,壬辰,诏:“锁厅举人所试不合格者,除其罪。

shǐ tiān xǐ èr nián zǎi xiàng wáng qīn ruò qǐng suǒ tīng jǔ rén shì bù hé gé zhě bìng zuò sī zuì zhì shì shǐ chú zhī

这句话大意是:”始,天禧二年,宰相王钦若请锁厅举人试不合格者,并坐私罪,至是始除之。

jiǎ wǔ zèng gù hàn lín xué shì lǐ bù shì láng zhī zhì gào yáng yì wèi lǐ bù shàng shū shì yuē wén

这句话大意是:甲午,赠故翰林学士、礼部侍郎、知制诰杨亿为礼部尚书,谥曰文。

gù shì fēi cháng rèn èr fǔ jí shì dōng gōng zé sì pǐn wú zèng guān

这句话大意是:故事,非常任二府及事东宫,则四品无赠官。

shū mì shǐ wáng shǔ yán yì cháng wèi kòu zhǔn cǎo zòu qǐng tài zǐ qīn zhèng wèi dīng wèi suǒ pái bù dé zhì ér mò

这句话大意是:枢密使王曙言:“亿尝为寇准草奏,请太子亲政,为丁谓所排,不得志而殁。

zhǔn jì zèng zhōng shū lìng yì yi méng jīng bēn

这句话大意是:准既赠中书令,亿宜蒙旌贲。

gù tè zèng zhī

这句话大意是:”故特赠之。

chū zhǔn lìng yì cǎo zòu shǔ zhī qí bù kě cháng quàn zhǐ

这句话大意是:初,准令亿草奏,曙知其不可,尝劝止。

zhǔn bài shǔ qǔ zòu cǎo fù qí qī fèng zhì jiá yī zhōng

这句话大意是:准败,曙取奏草付其妻,缝置夹衣中。

jí cháo tíng yù lǐ zhǔn jiù xūn shǔ nǎi chū zhī qí zì màn miè jǐ bù kě shi yǐ

现代白话:及朝廷欲理准旧勋,曙乃出之,其字漫灭,几不可识了。

dīng yǒu diàn zhōng shì yù shǐ páng jí wèi kāi fēng fǔ pàn guān shàng měi rén qiǎn nèi shì chēng jiào zhǐ miǎn gōng rén shì zū

这句话大意是:丁酉,殿中侍御史庞籍为开封府判官,尚美人遣内侍称教旨,免工人市租。

jí yán zǔ zōng yǐ lái wèi yǒu měi rén chēng jiào zhǐ xià fǔ zhě

这句话大意是:籍言:“祖宗以来,未有美人称教旨下府者。

dì wèi zhàng nèi shì qiè zé měi rén réng zhào yǒu sī zì jīn gōng zhōng chuán mìng wú de zhé shòu

这句话大意是:”帝为杖内侍,切责美人,仍诏有司:“自今宫中传命,毋得辄受。

guǐ chǒu

这句话大意是:癸丑。

zhào zhì diàn zhōng shì yù shǐ jiān chá yù shǐ lǐ xíng

这句话大意是:诏置殿中侍御史、监察御史里行。

jiāng dōng zhuǎn yùn shǐ jiǎng táng yán qiè jiàn zhū lù wǔ chén zhī zhōu jūn zhě duō shì sù mèi tiáo jiào

这句话大意是:江东转运使蒋堂言:“窃见诸路武臣知州军者,多是素昧条教。

yù qǐ zì jīn chú è shù biān chuí zhī chù hé xuǎn rèn jìn shàng wǔ chén wài qí yú zhōu gǎi chà wén zī

这句话大意是:欲乞自今除扼束边陲之处合选任近上武臣外,其馀州改差文资。

dì yù lìng shū mì yuàn jīn hòu chà wǔ chén zhī zhōu jūn bìng xū zé rén

这句话大意是:”帝谕令枢密院,今后差武臣知州军,并须择人。

wǔ yuè gēng shēn shuò liáo zhǔ qǐng shǔ yán liǔ hú

这句话大意是:五月,庚申朔,辽主请暑沿柳湖。

yǐ chǒu yǐ quán zhī kāi fēng fǔ chéng lín wèi sān sī shǐ

这句话大意是:乙丑,以权知开封府程琳为三司使。

xiān shì sān sī bìng hé tián fù yán nà zhū míng pǐn wèi yī wù lín wèi jiè shǐ niú pí shí yán dì qián hé wéi yī gǔ mài shǔ dòu hé wéi yī yì yú gōu xiào kě yě

这句话大意是:先是三司并合田赋沿纳诸名品为一物,琳谓:“借使牛皮、食盐、地钱合为一,谷、麦、黍、豆合为一,易于钩校可也。

rán hòu shì yǒu xīng lì zhī chén fù yòng jiù míng zēng zhī shì zhòng kùn mín wú yǐ shí yě

这句话大意是:然后世有兴利之臣,复用旧名增之,是重困民无已时也。

lín yòu shàng shū lùn bīng zài jīng bù zài zhòng hé běi shǎn xī jūn chǔ shù kuì ér zhāo mù bù yǐ

这句话大意是:”琳又上疏,论“兵在精不在众,河北、陕西军储数匮,而招募不已。

qí zhù yíng yī bīng zhī fèi kě gěi tún zhù sān bīng xī yǎng wàn bīng zhě jīn sān wàn yǐ

现代白话:其住营一兵之费,可给屯驻三兵,昔养万兵者,今三万了。

yuàn ba hé běi shǎn xī mù zhù yíng bīng wù fù zēng zhì yù quē jí xuǎn xiāng jūn jīng ruì zhě bǔ zhī

这句话大意是:愿罢河北、陕西募住营兵,勿复增置,遇阙即选厢军精锐者补之。

réng jiàn xǐ yíng nèi jùn yǐ biàn liáng xiǎng

这句话大意是:仍渐徙营内郡,以便粮饷。

dì jiā nà yān

现代白话:”帝嘉纳呢。

dīng mǎo jìn mín jiān zhī jǐn xiù wèi fú

这句话大意是:丁卯,禁民间织锦绣为服。

yǐ mì shū chéng zhāng zōng yì sūn miǎn bìng wèi jiān chá yù shǐ lǐ xíng

这句话大意是:以秘书丞张宗谊、孙沔并为监察御史里行。

miǎn kuài jī rén yě

这句话大意是:沔,会稽人也。

rén shēn chū nèi cáng kù mín qián bǎi wàn cì sān sī

这句话大意是:壬申,出内藏库缗钱百万赐三司。

yǐ hé nán fǔ xué wèi guó zi jiān

这句话大意是:以河南府学为国子监。

rén wǔ lù xì qiú

这句话大意是:壬午,录系囚。

liáo tài hòu jì shè zhèng lǜ liáo zhǔ nián zhǎng nán zhì yǔ shū mì shǐ xiāo xiào xiān móu fèi lì yù lì shǎo zǐ zhòng yuán zhòng yuán yǐ suǒ móu bái liáo zhǔ

这句话大意是:辽太后既摄政,虑辽主年长难制,与枢密使萧孝先谋废立,欲立少子重元,重元以所谋白辽主。

liáo zhǔ yòng nèi shì zhào ān rén cè lēi wèi bīng chū gōng zhào xiào xiān zhì yù yǐ tài hòu dāng fèi zhuàng xiào xiān zhèn shè bù néng duì

这句话大意是:辽主用内侍赵安仁策,勒卫兵出宫,召孝先至,谕以太后当废状,孝先震慑不能对。

suì shōu tài hòu fú xǐ qiān yú qìng zhōu zhū nèi shì shù shí zú shì xiào xiān děng bù wèn

这句话大意是:遂收太后符玺,迁于庆州,诛内侍数十族,释孝先等不问。

liù yuè jǐ chǒu shuò cì chén zhōu yáng zhōu xué tián sān qǐng

这句话大意是:六月,己丑朔,赐陈州、扬州学田三顷。

rén chén guǎng dōng zhuǎn yùn sī yán jiāo zhōu chén gōng yǒng děng liù bǎi yú rén nèi fù lǐ dé zhèng fā bīng jìng shàng bǔ zhú

这句话大意是:壬辰,广东转运司言交州陈公永等六百馀人内附,李德政发兵境上捕逐。

zhào qiǎn gōng yǒng děng hái réng yù dé zhèng fǔ cún zhī

这句话大意是:诏遣公永等还,仍谕德政抚存之。

shū mì fù shǐ cài qí yán mán qù bào guī dé qǐng nà zhī gěi yǐ jīng hú xián tián shǐ zì yíng

这句话大意是:枢密副使蔡齐言:“蛮去暴归德,请纳之,给以荆湖闲田使自营。

jīn zòng qù bì bù fù hái jiù bù ruò sàn rù shān gǔ rú hòu huàn hé

这句话大意是:今纵去,必不复还旧部,若散入山谷,如后患何!

bù tīng

这句话大意是:”不听。

míng nián mán guǒ wéi luàn

这句话大意是:明年,蛮果为乱。

huái nán zhì zhì fā yùn shǐ liú chéng yán xiàn lún shàn yù qì

这句话大意是:淮南制置发运使刘承颜献轮扇浴器。

tóng zhī jiàn yuàn guō quàn yán cǐ fēi suǒ yi xiàn chéng yán yù yǐ cǐ mèi shàng ěr

这句话大意是:同知谏院郭劝言:“此非所宜献,承颜欲以此媚上耳。

qǐ fù wài huǐ qì yǐ jiè xié nìng

这句话大意是:乞付外毁弃,以戒邪佞。

jiǎ chén zhào hái zhī

这句话大意是:”甲辰,诏还之。

jǐ yǒu cè shì xián liáng fāng zhèng néng zhí yán jí jiàn tài cháng bó shì jìn jiāng sū shēn cái shí jiān mào míng yú tǐ yòng dà lǐ sì chéng jiàn ān wú yù mào cái yì děng sòng chéng zhāng fāng píng jí wǔ jǔ rén yú chóng zhèng diàn

这句话大意是:己酉,策试贤良方正能直言极谏太常博士晋江苏绅、才识兼茂明于体用大理寺丞建安吴育、茂才异等宋城张方平及武举人于崇政殿。

yù suǒ duì cè rù dì sān děng shēn fāng píng bìng děng sì děng cì yǐ yù wèi zhù zuò zuǒ láng zhí jí xián yuàn tōng pàn hú zhōu shēn wèi cí bù yuán wài láng tōng pàn hóng zhōu fāng píng wèi jiào shū láng zhī kūn shān xiàn

这句话大意是:育所对策入第三等,绅、方平并等四等次,以育为著作左郎、直集贤院、通判湖州,绅为祠部员外郎、通判洪州,方平为校书郎、知昆山县。

rùn yuè wù wǔ shuò cì háng zhōu xué tián wǔ qǐng

这句话大意是:闰月,戊午朔,赐杭州学田五顷。

yǐ chǒu fǔ zhōu yán zhào yuán hào zì zhēng yuè hòu shù rù kòu zhào bīng zhōu bù shǔ sī yán bīng bèi zhī

这句话大意是:乙丑,府州言赵元昊自正月后数入寇,诏并州部署司严兵备之。

yǐ hài huǐ tiān xià wú é sì yuàn

这句话大意是:乙亥,毁天下无额寺院。

rén wǔ ba hòu yuàn zuò suǒ yòng dài mào guī tǒng cóng dù zhī pàn guān xiè jiàng yán yě

这句话大意是:壬午,罢后苑作所用玳瑁、龟筒,从度支判官谢绛言也。

jiàng yòu yán ěr lái yòng wù zī chǐ cì yǔ guò zhì jìn zhōng xū suǒ

这句话大意是:绛又言:“迩来用物滋侈,赐予过制,禁中须索。

qù nián jì wèi mín qián sì shí wǔ wàn zì jīn chūn zhì sì yuè yǐ jǐn èr shí wàn

这句话大意是:去年计为缗钱四十五万,自今春至四月,已仅二十万。

bǐ zhào cái jié fèi yòng ér yǒu sī yí wén dàn qiú xián píng jǐng dé bù shū bù cún zé wú suǒ cuò zhì

这句话大意是:比诏裁节费用,而有司移文,但求咸平、景德簿书,不存则无所错置。

chén yǐ wéi bù ruò tuī jìn jí yuǎn dì kǎo suì yòng ér cái jié zhī bù bì xián píng jǐng dé wéi zhǔn yě

这句话大意是:臣以为不若推近及远,递考岁用而裁节之,不必咸平、景德为准也。

yòu yán hào lìng shù biàn zé kuī tǐ lì hài piān tīng zé huò cōng qǐng zhě wu yù gè xíng ér shǒu zhě huàn yú bù yī

这句话大意是:”又言:“号令数变则亏体,利害偏听则惑聪,请者务欲各行,而守者患于不一。

qǐng ba nèi jiàng fán zhào lìng jiē yóu zhōng shū shū mì yuàn rán hòu shī xíng

这句话大意是:请罢内降,凡诏令皆由中书、枢密院,然后施行。

jiǎ shēn zhào yù shì zhì kē jǔ rén zì jīn zhāng mù cì yú diàn wǔ réng lìng dà guān gěi shí

这句话大意是:甲申,诏:“御试制科举人,自今张幕次于殿庑,仍令大官给食;。

wǔ jǔ rén yǐ bié rì shì zhī

这句话大意是:武举人以别日试之。

cóng zhī zhì gào sòng jiāo yán yě

这句话大意是:”从知制诰宋郊言也。

yǐ yǒu yǐ qián xī jīng liú shǒu tuī guān ān fú ōu yáng xiū wèi guǎn gé jiào kān shū mì shǐ wáng shǔ suǒ jiàn yě

这句话大意是:乙酉,以前西京留守推官安福欧阳修为馆阁校勘,枢密使王曙所荐也。

shǐ qián wéi yǎn liú shǒu xī jīng xiū jí yǐn zhū wèi guān shǔ jiē yǒu shí míng wéi yǎn dài zhī shén hòu

这句话大意是:始,钱惟演留守西京,修及尹洙为官属,皆有时名,惟演待之甚厚。

xiū děng yóu yǐn wú jié wéi yǎn qù shǔ jì zhì shù jiā jiè chì cháng lì sè wèi xiū děng yuē zhū jūn zhī kòu lái gōng wǎn nián zhī huò hu

这句话大意是:修等游饮无节,惟演去,曙继至,数加戒敕,常厉色谓修等曰:“诸君知寇莱公晚年之祸吗?

zhèng yǐ zòng jiǔ guò dù ěr

这句话大意是:正以纵酒过度耳。

zhòng kè jiē wěi wěi xiū dú qǐ duì yuē kòu gōng zhī huò yǐ lǎo bù zhī zhǐ ěr

这句话大意是:”众客皆唯唯,修独起对曰“寇公之祸,以老不知止耳。

shǔ mò rán zhōng bù nù gèng jiàn xiū jí zhū zhì zhī guǎn gé yì zhě xián zhī

这句话大意是:”曙默然,终不怒,更荐修及洙,置之馆阁,议者贤之。

qiū qī yuè wù zǐ shuò liáo zhǔ shǐ qīn zhèng shòu zhào ān rén zuǒ chéng xuān jiān mén wèi dà jiàng jūn chōng qì dān hàn rén bó hǎi nèi shì dōu zhī jiān dōu tí diǎn

这句话大意是:秋,七月,戊子朔,辽主始亲政,授赵安仁左承宣、监门卫大将军,充契丹汉人渤海内侍都知兼都提点。

yǐ yē lǜ mǎ lù wèi chóng dé gōng shǐ

这句话大意是:以耶律玛陆为崇德宫使。

mǎ lù wéi rén wèi shèn róng wù huò yǒu miàn xiāng líng shé zhě tián rán ruò fú wén bù zāng fǒu rén wù gù yì wèi liáo zhǔ suǒ qīn xiá

这句话大意是:玛陆为人,畏慎容物,或有面相陵折者,恬然若弗闻,不臧否人物,故益为辽主所亲狎。

liáo zhǔ cháng yǔ hù wèi yē lǜ rén xiān lùn zhèng shì jí tàn qí cái

这句话大意是:辽主尝与护卫耶律仁先论政事,亟叹其才。

rén xiān yǐ wéi bu shi zhī yù yán wú suǒ yǐn

这句话大意是:仁先以为不世之遇,言无所隐。

liáo zhǔ shàn zhī shòu wèi sù zhí jiāng jūn

这句话大意是:辽主善之,授为宿直将军。

yǐ tài cháng bó shì jiān chá yù shǐ lǐ xíng wèi rén gāo ruò nè wéi zhǔ kè yuán wài láng diàn zhōng shì yù shǐ lǐ xíng

这句话大意是:以太常博士、监察御史里行卫人高若讷为主客员外郎、殿中侍御史里行。

chū mìng tóng pàn sī tiān jiàn yáng wéi dé děng yǐ zhōu tiān xīng xiù dù fēn jí zhàn cè zhī shù zuǎn ér wéi shū chéng sān shí juǎn zhì shì shàng zhī wéi dé děng jiē qiān guān

这句话大意是:初,命同判司天监杨惟德等以周天星宿度分及占测之术,纂而为书,成三十卷,至是上之,惟德等皆迁官。

yǐ hàn lín shì dú xué shì fàn fěng wèi jǐ shì zhōng lóng tú gé xué shì zhī yǎn zhōu

这句话大意是:以翰林侍读学士范讽为给事中、龙图阁学士,知兖州。

fěng xìng tì tǎng bù jū xì xíng

这句话大意是:讽性倜傥,不拘细行。

yā shàn li dí

这句话大意是:雅善李迪。

cháng yǔ zhāng shì xùn yì lùn bù hé wèi zhōng chéng lì jǐ shì xùn

这句话大意是:常与张士逊议论不合,为中丞,力挤士逊。

shòu lǚ yí jiǎn rù xiàng yòu hé móu fèi guō hòu yù yí jiǎn yǐn jǐ zhì èr fǔ rán yí jiǎn dàn fěng zhōng bù gǎn jiàn yě

这句话大意是:授吕夷简入相,又合谋废郭后,欲夷简引己置二府,然夷简惮讽,终不敢荐也。

fěng jiàn yì cháo tíng dāng chāi zé néng chén liú yǐ dài dà chén zhī bù chēng zhí zhě yí jiǎn wén ér è zhī

这句话大意是:讽建议,朝廷当差择能臣,留以代大臣之不称职者,夷简闻而恶之。

quán sān sī shǐ gōng bàn suì yǐ jí miǎn

这句话大意是:权三司使公半岁,以疾免;。

jì jiǔ bù dé yì fèn jī qiú chū

这句话大意是:既久不得意,愤激求出。

jiāng xíng fù wèi dì yuē bì xià cháo wú zhōng chén yī dàn jì gāng dà huài rán hòu zhào chén hé yì

这句话大意是:将行,复谓帝曰:“陛下朝无忠臣,一旦纪纲大坏,然后召臣,何益!

yí jiǎn yù è zhī gù xún bèi qiǎn chù

这句话大意是:”夷简愈恶之,故寻被谴黜。

rén chén liáo zhǔ rú qiū shān

这句话大意是:壬辰,辽主如秋山。

zhào dōng jīng liú shǒu xiāo pǔ wèi nán yuàn shū mì shǐ xǐ fēng chǔ wáng

这句话大意是:召东京留守萧朴为南院枢密使,徙封楚王。

jǐ hài zhào zhū lù jiān sī àn suǒ bù guān lì bù fǎ zhě xū mì qiè tǐ fǎng wú dé chū bǎng zhào rén gào shǒu

这句话大意是:己亥,诏:“诸路监司按所部官吏不法者,须密切体访,毋得出榜召人告首。

yǐ sì suí zhōu yán chóng xìn jūn jié dù shǐ qián wéi yǎn zú tè zèng shì zhōng guān hù zàng shì

这句话大意是:乙巳,随州言崇信军节度使钱惟演卒,特赠侍中,官护葬事。

wéi yǎn shǐ yǐ fù guī guó gù jí xiǎn rán zì yǐ cái néng jìn

这句话大意是:惟演始以父归国,故亟显,然自以才能进。

cháng yuē hán lín xué shì bèi gù wèn sī qū gào yú shū yī yǒu suǒ bù guān hé yǐ chèn zhí

现代白话:尝曰:“韩林学士备顾问,司曲诰,于书一有所不观,凭什么称职!

guān jiān jiàng xiàng jiē xūn pǐn jiē dì yī ér zhōng bù lì zhōng shū gù cháng wèi rén yuē wú píng shēng bù zú zhě wéi bù dé yú huáng zhǐ wěi yā zì ěr

现代白话:”官兼将相,阶勋品皆第一,而终不历中书,故常谓人曰:“我平生不足者,惟不得于黄纸尾押字耳。

cháng píng cāng jiù lǐng yú sī nóng sì rén zǐ shǐ zhào zhū lù zhuǎn yùn shǐ yǔ zhōu zhǎng lì jǔ suǒ bù guān zhuān zhǔ cháng píng qián sù

这句话大意是:常平仓旧领于司农寺,壬子,始诏诸路转运使与州长吏举所部官专主常平钱粟。

jì ér huái nán zhuǎn yùn fù shǐ wú zūn lù yán běn lù dīng kǒu bǎi wǔ shí wàn ér cháng píng qián sù cái sì shí yú wàn suì jī bù zú yǐ jiù xù

这句话大意是:既而淮南转运副使吴遵路言:“本路丁口百五十万,而常平钱粟才四十馀万,岁饥不足以救恤。

yuàn zì jīng zhì zēng wèi èr bǎi wàn tā wú de yí yòng

这句话大意是:愿自经制,增为二百万,它毋得移用。

xǔ zhī

这句话大意是:”许之。

shū mì zhí xué shì dù yǎn yì cháng jiàn yì yuē háo xìng xù jiǎ chéng shí jiàn shōu shuǐ hàn zé jī fú ér bù chū xū qí xiáng yǒng yǐ móu hòu lì ér nóng mín guì dí

这句话大意是:枢密直学士杜衍亦尝建议曰:“豪姓蓄贾,乘时贱收,水旱则稽伏而不出,须其翔踊以牟厚利,而农民贵籴。

jiǔ gǔ sàn yú ráng suì bǎi xìng kùn yú xiōng nián gài yuán cháng píng cāng zhì dù bù lì yǒu míng ér wú shí

这句话大意是:九谷散于穰岁,百姓困于凶年,盖缘常平仓制度不立,有名而无实。

wèi yi liàng zhōu xiàn yuǎn jìn hù kǒu zhòng guǎ shí qí jī shú qǔ jiàn chū guì yán yǐ shǎng fá kè zé guān lì chū nà wú yōng zēng sǔn yǒu yi

这句话大意是:谓宜量州县远近,户口众寡,时其饥熟,取贱出贵,严以赏罚,课责官吏,出纳无壅,增损有宜。

gōng dí wèi chōng zé jìn zhēng dí yǐ guī lì zhě

这句话大意是:公籴未充,则禁争籴以规利者;。

dí bì ér chǔ zhī zé chá qí yǐ gōng jūn wèi míng ér jiǎ jiè zhě

这句话大意是:籴毕而储之,则察其以供军为名而假借者。

fu xiāng xiàng zhū jī jiǔ zàng fǔ kù fēi yī shí zhī jí

这句话大意是:夫香象珠玑,久藏府库,非衣食之急。

ruò zhōu jùn quē wú qián yuàn chì mài yǐ cì zhī bǔ zhù qí fá

这句话大意是:若州郡阙无钱,愿斥卖以赐之,补助其乏。

xiān shì qìng zhōu róu yuǎn fán bù xún jiǎn wéi bū lǐng bīng rù xià zhōu jiè gōng pò hòu qiáo xīn xiū zhū bǎo

这句话大意是:先是庆州柔远蕃部巡检嵬逋,领兵入夏州界,攻破后桥新修诸堡。

shì yuè zhào yuán hào lǜ wàn yú zhòng lái kòu chēng bào chóu

这句话大意是:是月,赵元昊率万馀众来寇,称报仇。

yuán biān dōu xún jiǎn yáng zūn róu yuǎn sāi jiān yā lú xun yǐ qí qī bǎi zhàn yú lóng mǎ lǐng bài jì

这句话大意是:缘边都巡检杨遵、柔远塞监押卢训,以骑七百战于龙马岭,败绩。

huán qìng lù dōu jiān qí zōng ju zǒu mǎ chéng shòu zhào dé xuān níng zhōu dū jiān wáng wén yuán zhī cì jié yì fēng

这句话大意是:环庆路都监齐宗矩、走马承受赵德宣、宁州都监王文援之,次节义烽。

tōng shì fán guān yán fán bù duō fú bīng bù kě guò háo zōng ju bù tīng

这句话大意是:通事蕃官言蕃部多伏兵,不可过壕,宗矩不听。

fú bīng fā zōng ju bèi zhí

这句话大意是:伏兵发,宗矩被执。

jiǔ zhī yǐ zōng ju hái

这句话大意是:久之,以宗矩还。

bā yuè gēng shēn xǐ zhī dìng zhōu lóng shén wèi xi xiāng dōu zhǐ huī shǐ liú píng wèi huán qìng lù fù dōu bù shǔ

这句话大意是:八月,庚申,徙知定州、龙神卫西厢都指挥使刘平为环庆路副都部署。

dì chū zhuó píng zhǔ sì xiāng wèi zuǒ yòu yuē píng suǒ wèi shī shū zhī jiāng yě

这句话大意是:帝初擢平主四厢,谓左右曰:“平,所谓诗书之将也。

píng zài dìng zhōu cháng jiàn yán chén qián zài shǎn xī jiàn yuán hào chē fú jiàn qiè shì qiě pàn yǐ yi yán bèi zhī

现代白话:”平在定州,尝建言:“臣前在陕西,见元昊车服僭窃,势且叛了,宜严备之。

bù tīng

这句话大意是:”不听。

jí shì jiè píng yuē zhī qīng yǒu jiàng lüè gù wěi yǐ biān jì qīng qí miǎn zhī

这句话大意是:及是,戒平曰:“知卿有将略,故委以边寄,卿其勉之!

jiā cì qián bǎi wàn

这句话大意是:”加赐钱百万。

zī zhèng diàn xué shì hù bù shì láng xuē kuí zú zèng bīng bù shàng shū shì jiǎn sù

这句话大意是:资政殿学士、户部侍郎薛奎卒,赠兵部尚书,谥简肃。

kuí zài zhèng fǔ móu yì wú suǒ yíng bì huò shí bù rú zhì guī zhé tàn zhà bù shí yuē wú yǎng cán gǔ rén fǔ kuì hòu shì ěr

现代白话:奎在政府,谋议无所迎避,或时不如志,归,辄叹咤不食,曰:“我仰惭古人,俯愧后世耳!

yóu shàn zhī rén fàn zhòng yān páng jí míng gǎo zì wèi lì bù xuǎn rén jiē yǐ gōng fǔ xǔ zhī

这句话大意是:”尤善知人,范仲淹、庞籍、明镐,自为吏部选人,皆以公辅许之;。

ōu yáng xiū wáng gǒng chén jiē qí nǚ xù yě

这句话大意是:欧阳修、王拱辰,皆其女婿也。

rén xū yǒu xīng bèi yú zhāng yì

这句话大意是:壬戌,有星孛于张、翼。

dēng hài shū mì shǐ lì bù shì láng jiǎn jiào tài fù tóng píng zhāng shì wáng shǔ zú zèng tài bǎo zhōng shū lìng shì wén kāng

这句话大意是:登亥,枢密使、吏部侍郎、检校太傅、同平章事王曙卒,赠太保、中书令,谥文康。

shǔ fāng yán jiǎn zhòng yǒu dà chén tǐ

这句话大意是:曙方严简重,有大臣体。

cháng yán rén chén huàn bù jié jiǎn jí guì xiǎn shēn zì yì sǔn

这句话大意是:常言人臣患不节俭,及贵显,深自抑损。

zi yì gōng yǐ yìn wèi wèi wèi sì chéng dàn yú róng lì shù jiě guān

这句话大意是:子益恭,以荫为卫尉寺丞,淡于荣利,数解官。

shǔ shǐ cān zhī zhèng shì zhì dì xī jīng jì chéng yì gōng zuò shū chén zhǐ zú zhī yì quàn shǔ xiè shì tuì jū shǔ bù guǒ qù

这句话大意是:曙始参知政事,治第西京,既成,益恭作书陈止足之义,劝曙谢事退居,曙不果去。

yì gōng zhōng fù sāng suì yǐ sī mén yuán wài láng zhì shì

这句话大意是:益恭终父丧,遂以司门员外郎致仕。

jiǎ zǐ zǎi chén lǚ yí jiǎn děng shàng biǎo qǐng lì huáng hòu

这句话大意是:甲子,宰臣吕夷简等上表请立皇后。

cān zhī zhèng shì sòng shòu yǐ dì fù yú chūn qiū tiān xià wú shì lǜ yàn lè yǒu jiàn nǎi shàng yán yù xià zhī dào yǒu sān lín shì shàng hu shǒu dàng jī guì hu duàn zhào móu xiān hu mì

这句话大意是:参知政事宋绶,以帝富于春秋,天下无事,虑燕乐有渐,乃上言:“驭下之道有三:临事尚乎守,当机贵乎断,兆谋先乎密。

néng shǒu zé jiān mò yóu yí néng duàn zé yá mò yóu huò néng mì zé shì mò yóu biàn

这句话大意是:能守则奸莫由移,能断则邪莫由惑,能密则事莫由变。

sī ān wēi zhī suǒ xì yuàn bì xià niàn zhī

这句话大意是:斯安危之所系,愿陛下念之。

zhì ruò cháo wù qīng yí shēn jū xián yàn shēng wèi yǐ diào liù qì jié xuān yǐ shùn sì shí ài yǎng wáng gōng shǐ bù zhì shāng guò nǎi bǎo hé píng wú jiāng zhī fú yě

这句话大意是:至若朝务清夷,深居闲燕,声味以调六气,节宣以顺四时,爱养王躬,使不至伤过,乃保和平,无疆之福也。

wù chén dì bù yù

这句话大意是:戊辰,帝不豫。

gēng wǔ yǐ wáng céng wèi lì bù shàng shū tóng píng zhāng shì shū mì shǐ

这句话大意是:庚午,以王曾为吏部尚书、同平章事、枢密使。

shí nán jīng liú shǒu tuī guān fèng fú shí jiè yí zèng shū yuē zhǔ shàng jí wèi shí yǒu sān nián bù hǎo yóu tián bù jìn shēng sè gōng jiǎn zhī dé wén yú tiān xià

这句话大意是:时南京留守推官奉符石介贻赠书曰:“主上即位十有三年,不好游畋,不近声色,恭俭之德,闻于天下。

nǎi zhēng yuè yǐ lái wén jì fèi guō huáng hòu chǒng xìng shàng měi rén gōng tíng chuán yán jiàn yǒu shī dé

这句话大意是:乃正月以来,闻既废郭皇后,宠幸尚美人,宫庭传言渐有失德。

zì qī bā yuè lái suǒ wén yòu shén chàng yōu fù rén péng yín gōng nèi yǐn lè wú shí shèng tǐ yīn cháng yǒu bù yù sī bù dé bù wèi lǜ yě

这句话大意是:自七、八月来,所闻又甚,倡优妇人,朋淫宫内,饮乐无时,圣体因常有不豫,斯不得不为虑也。

jīn biàn yì lǚ jiàn rén xīn yōu wēi bái qì qiè xiāo xiōng zāi jiàn suì cǐ tiān dì shén líng suǒ yǐ shì jiè jǐng yě

这句话大意是:今变异屡见,人心忧危,白气切霄,凶灾荐岁,此天地神灵所以示戒警也。

xiàng gōng xī zuò yuán tái jīn guān shū fǔ shè jì ān wēi jiē xì yú xiàng gōng

这句话大意是:相公昔作元台,今冠枢府,社稷安危,皆系于相公。

dāng cǐ zhī shí yi jí yǐ cǐ wéi jiàn

这句话大意是:当此之时,宜即以此为谏;。

jiàn zhǐ zé yǐ jiàn bù zhǐ zé xiàng gōng yi cí shū héng zhī rèn shù jī yǒu yǐ kāi wù cōng tīng gǎn dòng shàng xīn

这句话大意是:谏止则已,谏不止则相公宜辞枢衡之任,庶几有以开悟聪听,感动上心。

ruò zhí guǎn zhòng bù hài bà zhī yán yǐ shì yù xián shì bù yù jí zhēng zé suì qǐ chéng luàn jiē kǒng wú jí yǐ

现代白话:若执管仲不害霸之言,以嗜欲闲事,不欲极争,则遂启成乱阶,恐无及了。

xīn wèi yǐ xīng biàn dà shè bì zhèng diàn jiǎn cháng shàn chū nèi cáng kù qián yōu shǎng zài jīng jiàng shì

这句话大意是:辛未,以星变,大赦,避正殿,减常膳,出内藏库钱优赏在京将士。

zhào fǔ chén yú yán hé diàn gē zòu shì qí zhū sī shì quán lìng fǔ chén chǔ fèn

这句话大意是:诏辅臣于延和殿合奏事,其诸司事,权令辅臣处分。

rén shēn zhào jìng fēi guō shì chū jū yú wài měi rén shàng shì wéi dào shì dòng zhēn gōng yáng shì bié zhái ān zhì

这句话大意是:壬申,诏:“净妃郭氏出居于外,美人尚氏为道士洞真宫,杨氏别宅安置。

cháng qiū zhī wèi bù kě jiǔ xū dāng qiú dé mén yǐ zhèng nèi zhì

这句话大意是:长秋之位,不可久虚,当求德门以正内治。

zì guō hòu fèi shàng yáng èr měi rén yì yǒu chǒng měi xī shì qǐn tǐ wèi zhī bì huò lěi rì bù jìn shí zhōng wài yōu jù jiē guī zuì èr měi rén

这句话大意是:自郭后废,尚、杨二美人益有宠,每夕侍寝,体为之敝,或累日不进食,中外忧惧,皆归罪二美人。

yáng tài hòu jí yǐ wéi yán dì wèi néng qù

这句话大意是:杨太后亟以为言,帝未能去。

rù nèi dōu zhī yán wén yīng zǎo mù shì dì yán zhī bù yǐ dì bù shèng qí fán nǎi hàn zhī wén yīng jí mìng zhān chē zài èr měi rén chū

这句话大意是:入内都知阎文应,早暮侍帝,言之不已,帝不胜其烦,乃颔之,文应即命毡车载二美人出。

èr měi rén tì qì bù kěn xíng wén yīng bó qí jiá mà yuē gōng bì shàng hé yán

这句话大意是:二美人涕泣不肯行,文应搏其颊骂曰:“宫婢,尚何言!

qū shǐ dēng chē

这句话大意是:”驱使登车;。

yì rì jiàng shì zhào

这句话大意是:翌日,降是诏。

jiǎ xū sī tiān yán bó xīng bú jiàn

这句话大意是:甲戌,司天言孛星不见。

diàn zhōng shì yù shǐ páng jí zuǒ sī jiàn téng zōng liàng bìng zuò yán gōng jìn shì bù shí yǐ yǒu chū jí wèi guǎng dōng zhuǎn yùn shǐ zōng liàng zhī xìn zhōu

这句话大意是:殿中侍御史庞籍、左司谏滕宗谅,并坐言宫禁事不实,乙酉,出籍为广东转运使,宗谅知信州。

jiǔ yuè jǐ chǒu qún chén shàng biǎo qǐng yù zhèng diàn fù cháng shàn

这句话大意是:九月,己丑,群臣上表请御正殿,复常膳;。

biǎo sān shàng nǎi cóng zhī

这句话大意是:表三上,乃从之。

rén chén qún chén shàng biǎo qǐng shuāng rì bù shì cháo cóng zhī

这句话大意是:壬辰,群臣上表请双日不视朝,从之。

réng zhào zhōng shū shū mì yuàn shuāng rì yǒu hé zòu shì yì xǔ biàn diàn qǐng duì

这句话大意是:仍诏中书、枢密院,双日有合奏事,亦许便殿请对。

dīng yǒu dì kāng fù yù zhèng diàn fù cháng shàn

这句话大意是:丁酉,帝康复,御正殿,复常膳。

fàn zhòng yān zhī mù zhōu bù bàn suì xǐ sū zhōu

这句话大意是:范仲淹知睦州,不半岁,徙苏州。

zhōu bǐ dà shuǐ mín tián bù dé gēng zhòng yān shū wǔ hé dǎo tài hú zhù zhī hǎi mù yóu shǒu xīng zuò

这句话大意是:州比大水,民田不得耕,仲淹疏五河,导太湖注之海,募游手兴作。

wèi jiù yòu xǐ míng zhōu

这句话大意是:未就,又徙明州。

zhuǎn yùn shǐ yán zhòng yān zhì shuǐ yǒu xù yuàn liú yǐ bì qí yì

这句话大意是:转运使言仲淹治水有绪,愿留以毕其役;。

gēng zǐ zhào zhòng yān fù zhī sū zhōu

这句话大意是:庚子,诏仲淹复知苏州。

tài zǐ shǎo fù zhāo jiǒng jì yǔ tài qīng lóu yàn fù zhào duì yán hé diàn gē wèn hóng fàn yǔ wù zhī yīng jiǒng jù jīng yǐ duì

这句话大意是:太子少傅晁迥,既与太清楼宴,复召对延和殿合,问《洪范》雨勿之应,迥据经以对。

hū gǎn jí zú nián bā shí sì

这句话大意是:忽感疾卒,年八十四。

zhào ba yī rì cháo zèng tài zǐ tài bǎo shì wén yuán

这句话大意是:诏罢一日朝,赠太子太保,谥文元。

jiǒng lè yì chún gù xǐ zhì zhèng jīng shǐ yí yì biāo kuò zì lèi wú yī rì fèi xué

这句话大意是:迥乐易纯固,喜质正经史疑义,标括字类,无一日废学。

bù xǐ shù shù cháng yuē zì rán zhī fēn tiān mìng yě

这句话大意是:不喜术数,尝曰:“自然之分,天命也;。

lè tiān bù yōu zhī mìng yě

这句话大意是:乐天不忧,知命也;。

tuī lǐ ān cháng wěi mìng yě

这句话大意是:推理安常,委命也。

hé bì nì jì wèi rán hu

这句话大意是:何必逆计未然乎!

shàng yáng èr měi rén chū gōng hòu dì lìng cān zhī zhèng shì sòng shòu miàn zuò zhào yún dāng qiú dé mén yǐ zhèng nèi zhì

这句话大意是:尚、杨二美人出宫后,帝令参知政事宋绶面作诏云:“当求德门,以正内治。

jì ér zuǒ yòu yǐn shòu zhōu chá shāng chén shì nǚ rù gōng dì yù lì zhī wèi hòu shòu jiàn yuē bì xià nǎi yù yǐ jiàn zhě zhèng wèi zhōng gōng bù yǔ qián rì zhào yǔ lì hu

这句话大意是:”既而左右引寿州茶商陈氏女入宫,帝欲立之为后,绶谏曰:“陛下乃欲以贱者正位中宫,不与前日诏语戾吗?

hòu shù rì shū mì shǐ wáng céng rù duì yòu zòu yǐn nà chén shì wèi bù kě dì yuē sòng huǎn yì rú cǐ yán

这句话大意是:”后数日,枢密使王曾入对,又奏引纳陈氏为不可,帝曰:“宋缓亦如此言。

zǎi xiàng lǚ yí jiǎn shū mì fù shǐ cài qí xiāng jì lùn jiàn jiān shì yù shǐ zhī zá shì yáng xié tóng zhī jiàn yuàn guō quàn fù shàng shū zú ba chén shì

这句话大意是:”宰相吕夷简、枢密副使蔡齐相继论谏,兼侍御史知杂事杨偕、同知谏院郭劝复上疏,卒罢陈氏。

jiǎ chén zhào lì huáng hòu cáo shì bīn zhī sūn nǚ yě

这句话大意是:甲辰,诏立皇后曹氏,彬之孙女也。

guō hòu fèi shǐ pìn hòu rù gōng

这句话大意是:郭后废,始聘后入宫。

yǐ sì mìng zǎi xiàng li dí wèi cè lǐ shǐ cān zhī zhèng shì wáng suí fù zhī sòng shòu zhuàn cè wén bìng shū cè bǎo

这句话大意是:乙巳,命宰相李迪为册礼使,参知政事王随副之,宋绶撰册文,并书册宝。

yǒu sī zòu yòng dōng zhì rì xíng cè lǐ

这句话大意是:有司奏用冬至日行册礼。

jiān chá yù shǐ lǐ xíng sūn miǎn yán zhuāng xiàn sān nián zhī sàng wèi chú qǐng zhōng zhì ér hòu xíng mì shū chéng yú jìng yì yǐ wéi yán bù bào

这句话大意是:监察御史里行孙沔,言庄献三年之丧未除,请终制而后行,秘书丞余靖亦以为言,不报。

rén zǐ zhào míng tài hòu suǒ jū diàn yuē bǎo qìng gōng zì jīn bìng yǐ bǎo qìng huáng tài hòu wèi chēng

这句话大意是:壬子,诏名太后所居殿曰保庆宫,自今并以保庆皇太后为称。

dōng shí yuè jǐ wèi liáo zhǔ zhù zhōng huì chuān

这句话大意是:冬,十月,己未,辽主驻中会川。

gēng shēn ba huái nán jiāng zhè jīng hú zhì zhì fā yùn shǐ réng zhào huái nán zhuǎn yùn shǐ jiān lǐng fā yùn shǐ sī shì

这句话大意是:庚申,罢淮南、江、浙、荆湖制置发运使,仍诏:“淮南转运使兼领发运使司事;。

qí zhì zhì chá yán fán shuì gè guī zhú lù zhuǎn yùn shǐ sī

这句话大意是:其制置茶盐矾税,各归逐路转运使司。

gǎi qián wéi yǎn shì yuē sī

这句话大意是:改钱惟演谥曰思。

xiān shì tài cháng bó shì tóng zhī lǐ yuàn zhāng guī yì wéi yǎn bó xué yè wén cǐ qí suǒ yōu

这句话大意是:先是太常博士、同知礼院张瑰议:“惟演博学业文,此其所优;。

tān mù quán yào xìn shēng bù zú cǐ qí suǒ liè

这句话大意是:贪慕权要,衅生不足,此其所劣。

shì fǎ mǐn ér hào xué yuē wén tān yǐ bài guān yuē mò

这句话大意是:《谥法》,敏而好学曰文,贪以败官曰墨。

qǐng shì wén mò

这句话大意是:请谥文墨。

qí jiā su yú cháo zhào fù yì yǐ wéi yǎn wú tān dú zhuàng ér wǎn jié lǜ zhí zì xīn shì fǎ zhuī huǐ qián guò gǎi shì yuē sī

这句话大意是:”其家诉于朝,诏覆议,以惟演无贪黩状,而晚节率职自新,《谥法》,“追悔前过”,改谥曰思。

zhào zì jīn dìng shì xū lǐ yuàn jí guān zhòng yì zhī

这句话大意是:诏:“自今定谥,须礼院集官众议之。

jǐ chǒu zhào gē mén zhī hòu zì jīn xū shàng shū yuán wài láng zhū sī shǐ yǐ shàng jí běn lù zhuǎn yùn shǐ huò tí diǎn xíng yù yī yuán gòng qī rén jǔ zhī fāng xǔ yǐn duì

这句话大意是:己丑,诏:“合门祗候,自今须尚书员外郎、诸司使以上及本路转运使或提点刑狱一员,共七人举之,方许引对。

zhào yuán hào zì xí fēng jí wéi fǎn jì duō zhāo nà wáng mìng jùn zhū shā yǐ bīng fǎ bù lè zhū qiāng

这句话大意是:赵元昊自袭封,即为反计,多招纳亡命,峻诛杀,以兵法部勒诸羌。

shǐ yī bái zhǎi shān zhān guān hóng lǐ dǐng guān hòu chuí hóng jié shòu

这句话大意是:始衣白窄衫,毡冠红里、顶,冠后垂红结绶。

zì hào wéi míng wú zǔ fán liù rì jiǔ rì zé jiàn guān shǔ

现代白话:自号嵬名我祖,凡六日,、九日则见官属。

chū zhì tū fā lìng yuán hào xiān zì tū fā jí lìng guó rén jiē tū fā sān rì bù cóng lìng xǔ zhòng shā zhī

这句话大意是:初制秃发令,元昊先自秃发,及令国人皆秃发,三日不从令,许众杀之。

měi yù jǔ bīng bì lǜ qiú háo yǔ liè yǒu huò zé xià mǎ huán zuò yǐn gē xiān ér shí gè wèn suǒ jiàn zé qǔ qí zhǎng

这句话大意是:每欲举兵,必率酋豪与猎,有获则下马环坐饮,割鲜而食,各问所见,择取其长。

shì suì chūn shǐ kòu xī biān shā lüě jū rén xià zhào yuē shù zhī

这句话大意是:是岁春,始寇西边,杀掠居人,下诏约束之。

jū guó zhōng jiàn yì shén sī gǎi yuán yuē kāi yùn jì yú yuè rén gào yǐ shí jìn bài wáng nián hào yě nǎi gèng guǎng yùn

这句话大意是:居国中,僭益甚,私改元曰开运,既逾月,人告以石晋败亡年号也,乃更广运。

mǔ mǐ shì zú rén shān xǐ móu shā yuán hào shì jué yuán hào zhèn qí mǔ shā zhī chén shān xǐ zhī zú yú hé qiǎn shǐ lái gào āi

这句话大意是:母米氏族人山喜,谋杀元昊,事觉,元昊鸩其母,杀之,沉山喜之族于河,遣使来告哀。

zhào qǐ fù yǐ gē mén zhī hòu wáng yòng zhōng wèi zhì jì shǐ bīng bù yuán wài láng guō quàn wèi diào zèng jiān qǐ fù guān gào shǐ

这句话大意是:诏起复,以合门祗候王用中为致祭使,兵部员外郎郭劝为吊赠兼起复官告使。

yuán hào lù yí quàn děng bǎi wàn quàn xī jù bù shòu

这句话大意是:元昊赂遗劝等百万,劝悉拒不受。

guǐ yǒu yǐ jìng fēi yù jīng chōng miào xiān shī qīng wù wèi jīn tíng jiào zhǔ chōng jìng yuán shī

这句话大意是:癸酉,以净妃、玉京冲妙仙师清悟为金庭教主、冲静元师。

měi rén yáng shì tīng rù dào cì míng zōng miào

这句话大意是:美人杨氏听入道,赐名宗妙。

bìng jū ān hé yuàn réng gǎi cì yuàn míng yuē yáo huá gōng

这句话大意是:并居安和院,仍改赐院名曰瑶华宫。

yǐ hài zuò jiāo miào jǐng ān xīng ān yòu ān zhī qū

这句话大意是:乙亥,作郊庙《景安》、《兴安》、《祐安》之曲。

xīn sì cì shū zhōu xué tián wǔ qǐng

这句话大意是:辛巳,赐舒州学田五顷。

rén wǔ mìng lóng tú gé dài zhì yàn sù jí xián xiào lǐ li zhào zhí shǐ guǎn sòng qí tóng àn shì wáng pǔ lǜ zhǔn

这句话大意是:壬午,命龙图阁待制燕肃、集贤校理李照、直史馆宋祁同按试王朴律准。

sù shí pàn tài cháng sì jiàn yán jiù tài cháng zhōng qìng jiē shè sè měi sān suì qīn shì zé zhòng shì zhī

这句话大意是:肃时判太常寺,建言旧太常钟磬皆设色,每三岁亲视,则重饰之。

suì jí jiǔ suǒ tu jī hòu shēng yì bù xié gù yǒu shì mìng

这句话大意是:岁即久,所涂积厚,声益不协,故有是命。

dì qīn yuè shì lǜ zhǔn tí qí bèi yǐ shǔ tài cháng

这句话大意是:帝亲阅视律准题其背以属太常。

sù děng jí qǔ zhōng qìng chǎn dí kǎo jī yòng lǜ zhǔn àn shì jiē hé

这句话大意是:肃等即取钟磬刬涤考击,用律准按试皆合。

shí yī yuè jǐ chǒu cè huáng hòu

这句话大意是:十一月,己丑,册皇后。

jǐ yǒu zhào qīn cí jiāo miào nǎi yòng yù suǒ zhì yuè zhāng qí yǒu sī shè shì yuè zhāng lìng zǎi chén lǚ yí jiǎn li dí fēn zhuàn zhī

这句话大意是:己酉,诏亲祠郊庙乃用御所制乐章,其有司摄事乐章,令宰臣吕夷简、李迪分撰之。

xīn hài zhào tài cháng sì zì jīn xiǎng xiān nóng shì diàn wén xuān wáng wǔ chéng wáng bìng yòng dēng gē lè lìng xué shì yuàn zhuàn yuè zhāng

这句话大意是:辛亥,诏太常寺:“自今享先农、释奠文宣王、武成王,并用登歌乐,令学士院撰乐章。

yǐ dōng shàng gē mén shǐ cáo cóng wèi wèi zhōu tuán liàn shǐ

这句话大意是:以东上合门使曹琮为卫州团练使。

cóng xiōng nǚ wèi hòu lǐ jiē cóng zhǔ bàn yú shì zòu yuē bì xià fāng yǐ zhì gōng lì tiān xià chén jì bèi hòu zú bù yí mào ēn zé luàn cháo tíng fǎ

这句话大意是:琮兄女为后,礼皆琮主办,于是奏曰:“陛下方以至公厉天下,臣既备后族,不宜冒恩泽,乱朝廷法;。

zú rén gǎn yīn yuán qǐng tuō zhě yuàn zhì yú lǐ

这句话大意是:族人敢因缘请托者,愿置于理。

shí lùn chēng zhī

这句话大意是:”时论称之。

xún chū wèi huán qìng lù bù shǔ zhī fēn fù zhōu

这句话大意是:寻出为环庆路部署、知分阝州。

tún tián yuán wài láng zhāng gāng zhě kuí dì yě háo mài yǒu jī jié

这句话大意是:屯田员外郎张亢者,奎弟也,豪迈有奇节。

cháng tōng pàn zhèn róng jūn shàng yán zhào dé míng sǐ qí zi yuán hào xǐ zhū shā shì bì nán zhì yi jí fáng biān

这句话大意是:常通判镇戎军,上言:“赵德明死,其子元昊喜诛杀,势必难制,宜亟防边。

lùn xī běi gōng shǒu zhī jì zhāng shù shí shàng

这句话大意是:”论西北攻守之计,章数十上。

dì yù yòng zhī huì dīng mǔ yōu

这句话大意是:帝欲用之,会丁母忧。

huò chuán liáo jù bīng yōu zhuō jiān hé běi jiē jīng shí èr yuè guǐ yǒu mìng gāng wèi rú jīng shǐ zhī ān sù jūn

这句话大意是:或传辽聚兵幽、涿间,河北皆惊,十二月,癸酉,命亢为如京使、知安肃军。

yīn rù duì yuē liáo rén suì xiǎng jīn bó shén hòu jù zhōng guó jiàn fá tè zhāng yán ěr fēi qí shí yě

这句话大意是:因入对,曰:“辽人岁享金帛甚厚,惧中国见伐,特张言耳,非其实也。

zhào yuán hào xiàn mǎ wǔ shí pǐ qiú fó jīng yī cáng

这句话大意是:赵元昊献马五十匹,求《佛经》一藏;。

cì zhī

这句话大意是:赐之。

jǐ mǎo xuān qìng shǐ rù nèi dōu zhī lán jì zōng yǐ lǎo jí ba wèi jǐng fú diàn shǐ yōng zhōu guān chá shǐ

这句话大意是:己卯,宣庆使、入内都知蓝继宗,以老疾罢为景福殿使、邕州观察使。

jiān chá yù shǐ lǐ xíng sūn miǎn yuē qiè jiàn shàng fēng shì rén tóng ān xiàn wèi lǐ ān shì zhé yīn kuáng bèi wàng jìn gǔ yán xià lì shěn wèn

这句话大意是:监察御史里行孙沔曰:“窃见上封事人同安县尉李安世,辄因狂悖,妄进瞽言,下吏审问。

zì kǒng dào fǔ fàn zhòng yān bèi chù zhī hòu páng jí fàn fěng zhì duì yǐ lái fán zài jìn shēn jìn sī jiān mò

这句话大意是:自孔道辅、范仲淹被黜之后,庞籍、范讽置对以来,凡在搢绅,尽思缄默。

yòu lǜ sì fāng zhī rén bù zhī ān shì shàn shàng fàn yán jiāng wèi ān shì xiàn zhōng huò zuì zì yuǎn liú chuán wèi yì fēi měi

这句话大意是:又虑四方之人不知安世讪上犯颜,将谓安世献忠获罪,自远流传,为议非美。

fú wàng dài yǐ kuān ēn tè miǎn tóu cuàn shǐ bǐ tōu ān zhī shì yǒng huái nèi kuì zhī xīn

这句话大意是:伏望贷以宽恩,特免投窜,使彼偷安之士,永怀内愧之心。

hòu qī rì zé miǎn zhī tán zhōu héng shān xiàn

这句话大意是:”后七日,责沔知潭州衡山县。

miǎn wèi yǒu zé mìng shí fù shàng shū yuē qù qiū yǐ shèng tǐ qiān hé zhǔn shuāng rì bù zuò zhī qǐng shì zé yī suì zhōng lǜ wú bǎi yú rì shì shì zǎi chén shàng diàn zòu shì zhǐ yú shù kè tiān xià wàn wu dé bù kuàng zāi

现代白话:沔未有责命时,复上书曰:“去秋以圣体愆和,准双日不坐之请,是则一岁中率无百馀日视事,宰臣上殿奏事,止于数刻,天下万务,得不旷啊!

fú yuàn bì xià yīn suì shǒu zhèng cháo zhī shǐ pèi rán xià lìng dàn gào duō fāng měi dàn gōng jǐ biàn sè jū wèi tuī zé dà chén jiǎng qiú gǔ dào jiàng yǐ wēn yán bǐ zhī jí lùn

这句话大意是:伏愿陛下因岁首正朝之始,霈然下令,诞告多方,每旦恭己,辨色居位,推择大臣,讲求古道,降以温颜,俾之极论。

wài zé zhú cì shǐ xiàn lìng wú zhuàng lǎo nuò tān cán zhī bèi nèi zé ba gōng qīng dài fū bù cái chǎn nìng guǐ dàn zhī shì

这句话大意是:外则逐刺史、县令无状老懦贪残之辈,内则罢公卿大夫不才谄佞诡诞之士。

yè tíng zhī zhōng jiǎn qù yōu kuàng guān sì zhī nèi yì sǔn zhòng rèn

这句话大意是:掖庭之中,简去幽旷,官寺之内,抑损重任。

jiào dūn yú shàng mín yuè yú xià jiē mù qián kě jiàn zhī shì wéi bì xià lì xíng ér yǐ

这句话大意是:教敦于上,民悦于下,皆目前可见之事,惟陛下力行而已。

shū zòu zài zé jiān yǒng zhōu jiǔ

这句话大意是:”书奏,再责监永州酒。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →