续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 66 of 220

宋纪·宋纪六十六

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhe yōng tūn tān zhēng yuè jǐn tú wéi zuò è liù yuè fán yī nián yǒu jī

这句话大意是:起著雍涒滩正月,尽屠维作噩六月,凡一年有奇。

míng xū yīng zōng zhǎng zǐ mǔ yuē xuān rén shèng liè huáng hòu gāo shì

这句话大意是:名顼,英宗长子,母曰宣仁圣烈皇后高氏。

qìng lì bā nián sì yuè wù yín shēng yú pú wáng gōng

这句话大意是:庆历八年四月戊寅,生于濮王宫。

bā yuè cì míng zhòng zhēn shòu lǜ fǔ fù lǜ sān qiān zhì yòu qiān niú wèi jiāng jūn

这句话大意是:八月,赐名仲针,授率府副率,三迁至右千牛卫将军。

jiā yòu bā nián shì yīng zōng rù jū qìng níng gōng

这句话大意是:嘉祐八年,侍英宗入居庆宁宫。

yīng zōng jí wèi shòu ān zhōu guān chá shǐ fēng guāng guó gōng

这句话大意是:英宗即位,授安州观察使,封光国公。

dì tiān xìng hào xué qǐng wèn zhì rì yàn wàng shí yīng zōng cháng qiǎn nèi shì zhǐ zhī

这句话大意是:帝天性好学请问,至日晏忘食,英宗尝遣内侍止之。

dì zhèng yì guān gǒng shǒu suī dà shǔ wèi cháng yòng shàn

这句话大意是:帝正衣冠拱手,虽大暑未尝用扇。

shì nián jiǔ yuè jiā zhōng wǔ jūn jié dù shǐ tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì fēng huái yáng jùn wáng gǎi jīn míng

这句话大意是:是年九月,加忠武军节度使、同中书门下平章事,封淮阳郡王,改今名。

zhì píng yuán nián jìn fēng yǐng wáng

这句话大意是:治平元年,进封颍王。

shí èr yuè rén yín lì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:十二月壬寅,立为皇太子。

shén zōng tǐ wú xiǎn dào fǎ gǔ lì xiàn dì dé wáng gōng yīng wén liè wǔ qīn rén shèng xiào huáng dì xī níng yuán nián liáo xián yōng sì nián

这句话大意是:○神宗体无显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁元年(辽咸雍四年)。

chūn zhēng yuè jiǎ xū shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:春,正月,甲戌朔,日有食之。

zhào gǎi yuán

这句话大意是:诏改元。

fù mìng wǔ chén tóng tí diǎn xíng yù

这句话大意是:复命武臣同提点刑狱。

bǐng zǐ liáo zhǔ rú yuān yāng luò

这句话大意是:丙子,辽主如鸳鸯泺。

dīng chǒu yǐ hàn jiǎn tiān xià qiú zuì yī děng zhàng yǐ xià shì zhī

这句话大意是:丁丑,以旱减天下囚罪一等,杖以下释之。

xīn sì liáo gǎi yì zhōu bīng mǎ shǐ wèi ān fǔ shǐ

这句话大意是:辛巳,辽改易州兵马使为安抚使。

dīng hài mìng zǎi chén jí yán quē shī

这句话大意是:丁亥,命宰臣极言阙失。

liáo zhǔ liè yú tàn shān

这句话大意是:辽主猎于炭山。

gēng yín yù diàn fù shàn

这句话大意是:庚寅,御殿,复膳。

xīn mǎo liáo qiǎn shǐ zhèn xī jīng jī mín

这句话大意是:辛卯,辽遣使赈西京饥民。

rén chén dì xìng sì guàn qí yǔ

这句话大意是:壬辰,帝幸寺观祈雨。

cān zhī zhèng shì zhào gài shù yǐ lǎo qiú qù bǐng shēn ba zhī xú zhōu

这句话大意是:参知政事赵概数以老求去,丙申,罢知徐州。

gài bǐng xīn hé píng yú rén wú yuàn è zài guān rú bù néng yán rán yīn yǐ lì wù zhě wèi duō shí yì bǐ zhī liú kuān lóu shī dé

这句话大意是:概秉心和平,与人无怨恶,在官如不能言,然阴以利物者为多,时议比之刘宽、娄师德。

yǐ sān sī shǐ táng jiè cān zhī zhèng shì

这句话大意是:以三司使唐介参知政事。

gù shì zhí zhèng zuò dài lòu shě zǎi xiàng xǐng yuè suǒ jìn wén shū tóng liè bù dé wén

这句话大意是:故事,执政坐待漏舍,宰相省阅所进文书,同列不得闻。

jiè wèi céng gōng liàng yuē shēn zài zhèng fǔ ér shì bù yù zhī shàng huò yǒu suǒ wèn hé cí yǐ duì

这句话大意是:介谓曾公亮曰:“身在政府而事不预知,上或有所问,何辞以对?

nǎi yǔ tóng shì hòu suì yǐ wéi cháng

这句话大意是:”乃与同视,后遂以为常。

dīng yǒu zhào xiū yīng zōng shí lù

这句话大意是:丁酉,诏修《英宗实录》。

rén yín zhào tài xué zēng zhì wài shè shēng bǎi yuán

这句话大意是:壬寅,诏太学增置外舍生百员。

chū tài xué zhì nèi shè shēng èr bǎi yuán guān wèi gěi shí

这句话大意是:初,太学置内舍生二百员,官为给食。

zhì shì dài cì gài bǎi yú rén jiàn guān yǐ wéi yán gù yǒu shì zhào

这句话大意是:至是待次盖百馀人,谏官以为言,故有是诏。

èr yuè jiǎ chén shuò liáo mìng yuán shuài fǔ mù jūn

这句话大意是:二月,甲辰朔,辽命元帅府募军。

xīn hài lìng zhū lù měi jì yǐ yǔ xuě wén

这句话大意是:辛亥,令诸路每季以雨雪闻。

yǐ mǎo yǐ kǒng zōng yuàn zi ruò méng wèi xīn tài xiàn zhǔ bù xí fēng yǎn shèng gōng

这句话大意是:乙卯,以孔宗愿子若蒙为新泰县主簿,袭封衍圣公。

chū yán zhě jiāo lùn zhǒng è shàn xīng shēng shì zhào xì cháng ān yù

这句话大意是:初,言者交论种谔擅兴生事,诏系长安狱。

è nǎi xī fén dāng lù suǒ yǔ jiǎn dú zhì duì wú yī yǔ guà rén wéi zì yǐn fú

这句话大意是:谔乃悉焚当路所与简牍,置对,无一语罣人,惟自引伏。

bǐng chén biǎn è zhì sì děng ān zhì suí zhōu

这句话大意是:丙辰,贬谔秩四等,安置随州。

sī mǎ guāng jìn dú zī zhì tōng jiàn zhì sū qín yuē liù guó cóng shì dì yuē sū qín zhāng yí diào sān cùn shé nǎi néng rú shì hu

这句话大意是:司马光进读《资治通鉴》,至苏秦约六国从事,帝曰:“苏秦、张仪掉三寸舌,乃能如是吗?

guāng duì yuē zòng héng zhī shù wú yì yú zhì

这句话大意是:”光对曰:“纵横之术,无益于治。

chén suǒ yǐ cún qí shì yú shū zhě yù jiàn dāng shí fēng sú zhuān yǐ biàn shuō xiāng gāo rén jūn xī guó ér tīng zhī cǐ suǒ wèi lì kǒu fù bāng zhě yě

这句话大意是:臣所以存其事于书者,欲见当时风俗,专以辩说相高,人君悉国而听之,此所谓利口覆邦者也。

dì yuē wén qīng jìn dú zhōng rì wàng juàn

这句话大意是:”帝曰:“闻卿进读,终日忘倦。

dì wèi wén yàn bó děng yuē tiān xià bì shì zhì duō bù kě bù gé

这句话大意是:帝谓文彦博等曰:“天下敝事至多,不可不革。

yàn bó duì yuē pì rú qín sè bù tiáo bì jiě ér gēng zhāng zhī

这句话大意是:”彦博对曰:“譬如琴瑟不调,必解而更张之。

hán jiàng yuē wéi zhèng lì shì dāng yǒu dà xiǎo xiān hòu zhī xù

这句话大意是:”韩绛曰:“为政立事,当有大小先后之序。

dì yuē dà dǐ wēi kè jué ài nǎi néng yǒu jì

这句话大意是:”帝曰:“大抵威克厥爱,乃能有济。

dīng mǎo liáo zhǔ xún xíng běi fāng

这句话大意是:丁卯,辽主巡行北方。

sān yuè guǐ yǒu shuò dì wèi wén yàn bó děng yuē dāng jīn lǐ cái zuì wéi jí wù yǎng bīng bèi biān fǔ kù bù kě bù fēng dà chén yi gòng liú yì jié yòng

这句话大意是:三月,癸酉朔,帝谓文彦博等曰:“当今理财最为急务,养兵备边,府库不可不丰,大臣宜共留意节用。

yòu yuē hàn wén shēn yī yì tí fēi tú rán yě gài yì yǒu wéi wèi zhī ěr shù shí nián jiān zhōng yǒu chéng xiào

这句话大意是:”又曰:“汉文身衣弋绨,非徒然也,盖亦有为为之耳,数十年间,终有成效。

yǐ cǐ yán zhī shì bù kě bù miǎn yě

这句话大意是:以此言之,事不可不勉也。

gēng chén xià qiǎn xuē zōng dào děng lái gào āi

这句话大意是:庚辰,夏遣薛宗道等来告哀。

dì wèn shā yáng dìng shì zōng dào yán shā rén zhě xiān yǐ zhí sòng zhī yǐ

现代白话:帝问杀杨定事,宗道言:“杀人者先已执送之了。

nǎi cì zhào wèi zhī bìng yù lìng shàng dà shǒu lǐng shù rén xìng míng dāng jué lù zhī sì li chóng guì zhì jí xíng cè lǐ

这句话大意是:”乃赐诏慰之,并谕令上大首领数人姓名,当爵禄之,俟李崇贵至,即行册礼。

jí chóng guì zhì yún dìng fèng shǐ liàng zuò cháng bài chēng chén qiě xǔ yǐ guī yán biān shú hù liàng zuò yí zhī bǎo jiàn bǎo jiàn jí jīn yín wù

这句话大意是:及崇贵至,云:“定奉使谅祚,尝拜称臣,且许以归沿边熟户,谅祚遗之宝剑、宝鉴及金银物。

chū dìng zhī guī shàng qí jiàn jiàn ér nì qí jīn yín yán liàng zuò kě cì dì xǐ suì zhuó zhī bǎo ān

这句话大意是:”初,定之归,上其剑、鉴而匿其金银,言谅祚可刺,帝喜,遂擢知保安。

jì ér xià rén shī suí zhōu yǐ wéi dìng mài jǐ gù shā zhī

这句话大意是:既而夏人失绥州,以为定卖己,故杀之。

zhì shì shì lù dì báo chóng guì děng zuì ér xuē dìng guān méi qí tián zhái wàn jì

这句话大意是:至是事露,帝薄崇贵等罪而削定官,没其田宅万计。

xià yì qiǎn shǐ gào āi yú liáo liáo qiǎn rén diào jì

这句话大意是:夏亦遣使告哀于辽,辽遣人吊祭。

jiǎ shēn liáo zhèn yīng zhōu jī mín

这句话大意是:甲申,辽赈应州饥民。

xiān shì liáo jìn nán jīng zhòng dào mín bìng zhī

这句话大意是:先是辽禁南京种稻,民病之。

yǐ yǒu mìng chú jūn xíng zhī de bìng xǔ mín zhòng dào

这句话大意是:乙酉,命除军行之地,并许民种稻。

bǐng xū zhào xù xíng

这句话大意是:丙戌,诏恤刑。

wù zǐ zuò tài huáng tài hòu qìng shòu gōng huáng tài hòu bǎo cí gōng

这句话大意是:戊子,作太皇太后庆寿宫,皇太后宝慈宫。

gēng yín liáo zhèn shuò zhōu jī mín

这句话大意是:庚寅,辽赈朔州饥民。

yǐ wèi zhào hé běi zhuǎn yùn sī yù jì zhì zhèn jì jī mín

这句话大意是:乙未,诏河北转运司预计置赈济饥民。

dīng yǒu tán zhōu yù máo

这句话大意是:丁酉,潭州雨毛。

xià sì yuè rén yín shuò xīn pàn rǔ zhōu fù bì rù jiàn yǐ zú jí xǔ jiān yú zhì diàn mén

现代白话:夏,四月,壬寅朔,新判你州富弼入见,以足疾,许肩舆至殿门。

dì tè wèi yù nèi dōng mén xiǎo diàn jiàn zhī lìng qí zi shào tíng yè yǐ jìn qiě mìng wú bài

这句话大意是:帝特为御内东门小殿见之,令其子绍庭掖以进,且命毋拜。

zuò yǔ cóng róng zhì rì zè wèn yǐ zhì dào

这句话大意是:坐语从容至日昃,问以治道。

bì zhī dì ruì yú yǒu wéi duì yuē rén jūn hào wù bù kě lìng rén kuī cè kě kuī cè zé jiān rén dé yǐ fù huì qí yì

这句话大意是:弼知帝锐于有为,对曰“人君好恶,不可令人窥测,可窥测则奸人得以傅会其意。

bì xià dāng rú tiān zhī jiàn rén shàn è jiē suǒ zì qǔ rán hòu zhū shǎng suí zhī zé gōng zuì wú bù de qí shí yǐ

现代白话:陛下当如天之鉴人,善恶皆所自取,然后诛赏随之,则功罪无不得其实了。

yòu wèn biān shì bì yuē bì xià lín yù wèi jiǔ dāng xiān bù dé zé

这句话大意是:”又问边事,弼曰:“陛下临御未久,当先布德泽。

yuàn èr shí nián kǒu bù yán bīng yì bù yí zhòng shǎng biān gōng gān gē yì qǐ suǒ xì huò fú bù xì

这句话大意是:愿二十年口不言兵,亦不宜重赏边功,干戈一起,所系祸福不细。

dì mò rán liáng jiǔ

这句话大意是:”帝默然良久。

yòu wèn wèi zhì suǒ xiān bì yuē fù ān yǔ nèi wèi xiān

这句话大意是:又问为治所先,弼曰:“阜安宇内为先。

dì chēng shàn yù yǐ jí xǐ guān shǐ liú zhī

这句话大意是:”帝称善,欲以集禧观使留之。

bì lì cí fù jùn

这句话大意是:弼力辞,赴郡。

yǐ sì zhào hàn lín xué shì wáng ān shí yuè cì rù duì

这句话大意是:乙巳,诏翰林学士王安石越次入对。

ān shí sù yǔ hán jiàng hán wéi jí lǚ gōng zhe xiāng yǒu shàn dì zài fān dǐ wéi wèi jì shì měi jiǎng shuō jiàn chēng zhé yuē cǐ wéi you wáng ān shí zhī shuō yě

这句话大意是:安石素与韩绛、韩维及吕公著相友善,帝在籓邸,维为记室,每讲说见称,辄曰:“此维友王安石之说也。

jí wèi tài zǐ shù zǐ yòu jiàn yǐ zì dài dì yóu shì xiǎng jiàn qí rén fu jí wèi mìng zhī jiāng níng fǔ

这句话大意是:”及为太子庶子,又荐以自代,帝由是想见其人,甫即位,命知江宁府;。

shù yuè zhào wèi hàn lín xué shì jiān shì jiǎng

这句话大意是:数月,召为翰林学士,兼侍讲。

zhì shì shǐ zào cháo rù duì dì wèn wèi zhì suǒ xiān duì yuē zé shù wèi xiān

这句话大意是:至是始造朝入对,帝问为治所先,对曰:“择术为先。

dì yuē táng tài zōng hé rú

现代白话:”帝曰:“唐太宗怎么样?

yuē bì xià dāng fǎ yáo shùn hé yǐ tài zōng wèi zāi

现代白话:”曰:“陛下当法尧、舜,凭什么太宗为啊!

yáo shùn zhī dào zhì jiǎn ér bù fán zhì yào ér bù yū zhì yì ér bù nán dàn mò shì xué zhě bù néng tōng zhī yǐ wéi gāo bù kě jí ěr

这句话大意是:尧、舜之道,至简而不烦,至要而不迂,至易而不难,但末世学者不能通知,以为高不可及耳。

dì yuē qīng kě wèi zé nàn yú jūn yǐ

现代白话:”帝曰:“卿可谓责难于君了。

yòu wèn ān shí zǔ zōng shǒu tiān xià néng bǎi nián wú dà biàn cū zhì tài píng yǐ hé dào yě

这句话大意是:又问安石:“祖宗守天下,能百年无大变,粗致太平,以何道也?

ān shí tuì ér zòu shū qí lüè yuē tài zǔ gōng shàng zhì dú jiàn zhī míng ér zhōu zhī rén wù zhī qíng wěi zhǐ huī fù tuō bì jǐn qí cái biàn zhì shī shè bì dāng qí wu gù néng jià yù jiàng shuài xùn qí shì zú wài yǐ hàn yí dí nèi yǐ píng zhōng guó

这句话大意是:”安石退而奏书,其略曰:“太祖躬上智独见之明,而周知人物之情伪,指挥付托,必尽其材,变置施设,必当其务,故能驾驭将帅,训齐士卒,外以扞夷狄,内以平中国。

yú shì chú kē zhèng zhǐ nüè xíng fèi qiáng hèng zhī fān zhèn zhū tān cán zhī guān lì gōng yǐ jiǎn jiǎn wèi tiān xià xiān qí yú chū zhèng fā lìng zhī jiān yī yǐ ān lì yuán yuán wéi shì

这句话大意是:于是除苛政,止虐刑,废强横之籓镇,诛贪残之官吏,躬以简俭为天下先,其于出政发令之间,一以安利元元为事。

tài zōng chéng zhī yǐ cōng wǔ zhēn zōng shǒu zhī yǐ qiān rén yǐ zhì rén zōng yīng zōng wú yǒu yì dé

这句话大意是:太宗承之以聪武,真宗守之以谦仁,以至仁宗、英宗,无有逸德。

cǐ suǒ yǐ xiǎng guó bǎi nián ér tiān xià wú shì yě

这句话大意是:此所以享国百年而天下无事也。

rán běn cháo lěi shì yīn xún mò sú zhī bì ér wú qīn you qún chén zhī yì rén jūn zhāo xī yǔ chù bù guò huàn guān nǚ zǐ chū ér shì shì yòu bù guò yǒu sī zhī xì gù wèi cháng rú gǔ dà yǒu wéi zhī jūn yǔ xué shì dài fū tǎo lùn xiān wáng zhī fǎ yǐ cuò zhī tiān xià yě

这句话大意是:然本朝累世因循末俗之弊,而无亲友群臣之义,人君朝夕与处,不过宦官、女子,出而视事,又不过有司之细故,未尝如古大有为之君,与学士大夫讨论先王之法以措之天下也。

yī qiè yīn rèn zì rán zhī lǐ shì ér jīng shén zhī yùn yǒu suǒ bù jiā míng shí zhī jiān yǒu suǒ bù chá

这句话大意是:一切因任自然之理势,而精神之运有所不加,名实之间有所不察。

jūn zǐ fēi bù jiàn guì rán xiǎo rén yì de cè qí jiān

现代白话:有德行的人非不见贵,然品行较差的人亦得厕其间;。

zhèng lùn fēi bù jiàn róng rán xié shuō yì yǒu shí ér yòng

这句话大意是:正论非不见容,然邪说亦有时而用。

yǐ shī fù jì sòng qiú tiān xià zhī shì ér wú xué xiào yǎng chéng zhī fǎ

这句话大意是:以诗赋记诵求天下之士,而无学校养成之法;。

yǐ kē míng zī gé xù cháo tíng zhī wèi ér wú guān sī kè shì zhī fāng

这句话大意是:以科名资格叙朝廷之位,而无官司课试之方。

jiān sī wú jiǎn chá zhī rén shǒu jiāng fēi xuǎn zé zhī lì

这句话大意是:监司无检察之人,守将非选择之吏;。

zhuǎn xǐ zhī jí jì nán yú kǎo jì

这句话大意是:转徙之亟,既难于考绩;。

ér yóu tán zhī zhòng yīn dé yǐ luàn zhēn

这句话大意是:而游谈之众,因得以乱真;。

jiāo sī yǎng wàng zhě duō de xiǎn guān

这句话大意是:交私养望者,多得显官;。

dú lì yíng zhí zhě huò jiàn pái jǔ

这句话大意是:独立营职者,或见排沮。

gù shàng xià tōu duò qǔ róng ér yǐ suī yǒu néng zhě zài zhí yì wú yǐ yì yú yōng rén

这句话大意是:故上下偷惰,取容而已,虽有能者在职,亦无以异于庸人。

nóng mín huài yú chà yì ér wèi cháng tè jiàn jiù xù yòu bù wéi zhī shè guān yǐ xiū qí shuǐ tǔ zhī lì

这句话大意是:农民坏于差役,而未尝特见救恤,又不为之设官以修其水土之利;。

bīng shì zá yú pí lǎo ér wèi cháng shēn chì xùn liàn yòu bù wéi zhī zé jiāng ér jiǔ qí jiāng yì zhī quán

这句话大意是:兵士杂于疲老,而未尝申敕训练,又不为之择将而久其疆埸之权。

sù wèi zé jù zú wǔ wú lài zhī rén ér wèi yǒu yǐ biàn wǔ dài gū xī jī mí zhī sú

这句话大意是:宿卫则聚卒伍无赖之人,而未有以变五代姑息羁縻之俗;。

zōng shì zé wú jiào xùn xuǎn jǔ zhī shí ér wèi yǒu yǐ hé xiān wáng qīn shū lóng shā zhī yi

这句话大意是:宗室则无教训选举之实,而未有以合先王亲疏隆杀之宜。

qí yú lǐ cái dà dǐ wú fǎ gù suī jiǎn yuē ér mín bù fù suī qín yōu ér guó bù qiáng

这句话大意是:其于理财,大抵无法,故虽俭约而民不富,虽勤忧而国不强。

lài fēi yí dí chāng chì zhī shí yòu wú yáo tāng shuǐ hàn zhī biàn gù tiān xià wú shì guò yú bǎi nián suī yuē rén shì yì tiān zhù yě

这句话大意是:赖非夷狄昌炽之时,又无尧、汤水旱之变,故天下无事过于百年,虽曰人事,亦天助也。

fú wéi bì xià zhī tiān zhù zhī bù kě cháng zhī rén shì zhī bù kě jí zé dà yǒu wéi zhī shí zhèng zài jīn rì

这句话大意是:伏惟陛下知天助之不可常,知人事之不可急,则大有为之时,正在今日!

míng rì dì wèi ān shí yuē zuó yuè qīng zòu shū suǒ tiáo zhòng shī qīng bì yǐ yī yī jīng huà shì wèi zhèn xiáng yán shī shè zhī fāng

这句话大意是:明日,帝谓安石曰:“昨阅卿奏书,所条众失,卿必已一一经画,试为朕详言施设之方。

ān shí yuē jù shù zhī bù kě jǐn yuàn bì xià yǐ jiǎng xué wéi shì jiǎng xué jì míng zé shī shè zhī fāng bù yán ér zì yù yǐ

现代白话:”安石曰:“遽数之不可尽,愿陛下以讲学为事,讲学既明,则施设之方不言而自喻了。

xīn hài tóng tiān jié qún chén jí liáo shǐ chū shàng shòu yú zǐ chén diàn

这句话大意是:辛亥,同天节,群臣及辽使初上寿于紫宸殿。

lǐ guān yì yù yòng táng gù shì yǐ wǔ yuè shuò qǐng yù dà qìng diàn shòu cháo yīn shàng zūn hào

这句话大意是:礼官议,欲用唐故事,以五月朔请御大庆殿受朝,因上尊号。

hàn lín xué shì lǚ gōng zhe yán wǔ yuè huì cháo shǐ yú táng dé zōng qǔ shù shù yā shèng zhī shuō xiàn zōng yǐ bù jīng ba zhī

这句话大意是:翰林学士吕公著言:“五月会朝,始于唐德宗,取术数厌胜之说,宪宗以不经罢之。

kuàng zūn hào fēi gǔ diǎn bù xì rén zhǔ zhòng qīng

这句话大意是:况尊号非古典,不系人主重轻。

bì xià fāng zhuī fù sān dài hé bì yú yīn zhǎng zhī rì wèi fēi lǐ zhī huì shòu wú yì zhī míng

这句话大意是:”陛下方追复三代,何必于阴长之日为非礼之会,受无益之名!

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

wù wǔ huí hú gòng yú liáo

这句话大意是:戊午,回鹘贡于辽。

gēng shēn lǚ gōng zhe wáng ān shí děng yán gù shì shì jiǎng zhě jiē cì zuò

这句话大意是:庚申,吕公著、王安石等言:“故事,侍讲者皆赐坐;。

zì qián xìng yǐ lái jiǎng zhě shǐ lì ér shì zhě jiē zuò tīng

这句话大意是:自干兴以来,讲者始立,而侍者皆坐听。

chén děng qiè wèi shì zhě kě shǐ lì ér jiǎng zhě dāng cì zuò

这句话大意是:臣等窃谓侍者可使立,而讲者当赐坐。

lǐ guān hán wéi diāo yuē hú zōng yù yán yi rú tiān xǐ jiù zhì yǐ zhāng bì xià jī gǔ zhòng dào zhī yì

这句话大意是:”礼官韩维、刁约、胡宗愈言:“宜如天禧旧制,以彰陛下稽古重道之意。

liú fēn pū yuē shì chén jiǎng lùn yú qián bù kě ān zuò

这句话大意是:”刘分攵曰:“侍臣讲论于前,不可安坐。

bì xí yán yǔ nǎi gǔ jīn cháng lǐ

这句话大意是:避席言语,乃古今常礼。

jūn shǐ zhī zuò suǒ yǐ shì rén zhǔ zūn dé lè dào yě

这句话大意是:君使之坐,所以示人主尊德乐道也;。

ruò bù mìng ér qǐng zé yì yǐ

现代白话:若不命而请则异了。

gōng dǐng chén sū sòng zhōu mèng yáng wáng fén hán zhōng yàn jiē tóng fēn pū yì yuē qián xìng yǐ lái shì chén lì jiǎng lì rén zōng yīng zōng liǎng cháo xíng zhī qiě wǔ shí nián qǐ kě qīng yì biàn gēng

这句话大意是:”龚鼎臣、苏颂、周孟阳、王汾、韩忠彦皆同分攵议,曰:“干兴以来,侍臣立讲,历仁宗、英宗两朝,行之且五十年,岂可轻议变更!

dì wèn céng gōng liàng gōng liàng yuē chén shì rén zōng shū yán yì lì

这句话大意是:”帝问曾公亮,公亮曰:“臣侍仁宗书筵亦立。

hòu ān shí yīn jiǎng cì liú dì miàn yù yuē qīng dāng jiǎng rì kě zuò

这句话大意是:”后安石因讲赐留,帝面谕曰:“卿当讲日可坐。

ān shí bù gǎn zuò suì yǐ

这句话大意是:”安石不敢坐,遂已。

jí xián yuàn xué shì pàn nán jīng liú sī yù shǐ tái liú chang zú

这句话大意是:集贤院学士、判南京留司御史台刘敞卒。

chang xué wèn yuān bó qǐn shí zuò wò wèi cháng bù yǐ liù jīng zì suí

这句话大意是:敞学问渊博,寝食坐卧,未尝不以《六经》自随。

cháng de xiān qín yí dǐng shù shí míng shí qí ào jiē àn ér dú zhī yīn yǐ kǎo zhī sān dài zhì dù yóu zhēn xī zhī měi yuē wǒ sǐ zǐ sūn yǐ cǐ zhēng cháng wǒ

这句话大意是:尝得先秦彝鼎数十,铭识奇奥,皆按而读之,因以考知三代制度,尤珍惜之,每曰:“我死,子孙以此蒸尝我。

cháo tíng měi yǒu lǐ lè zhī shì bì jiù qí jiā yǐ qǔ jué yān

现代白话:”朝廷每有礼乐之事,必就其家以取决呢。

ōu yáng xiū měi yú shū yǒu yí zhé jiǎn lái wèn chang duì shǐ dá zhī bǐ bù tíng shǒu xiū zhé tàn fú

这句话大意是:欧阳修每于书有疑,折简来问,敞对使答之,笔不停手,修辄叹服。

qìng lì yǐ qián xué zhě shǒu zhù shū zhī shuō zhì chang wèi qī jīng xiǎo zhuàn shǐ mín zhū rú yì

这句话大意是:庆历以前,学者守注疏之说,至敞为《七经小传》,始民诸儒异。

hòu wáng ān shí xiū jīng yì gài běn yú chang ér xīn qí yì yòu shén yǐ

现代白话:后王安石修《经义》,盖本于敞,而新奇抑又甚了。

guǐ hài yǐ sūn jué wèi yòu zhèng yán tóng zhī jiàn yuàn

这句话大意是:癸亥,以孙觉为右正言、同知谏院。

dì yǔ jué yán yù gé jī bì jué yuē bì gù bù kě yǐ bù gé gé ér dāng qí huǐ nǎi wáng

现代白话:帝与觉言,欲革积弊,觉曰:“弊固不能够不革,革而当,其悔乃亡。

dì chēng qí zhī lǐ

这句话大意是:”帝称其知理。

wǔ yuè guǐ yǒu dì wèi wén yàn bó děng yuē dīng wèi wáng qīn ruò chén péng nián hé rú rén

现代白话:五月,癸酉,帝谓文彦博等曰:“丁渭、王钦若、陈彭年怎么样人?

yàn bó děng gè yǐ suǒ wén duì yīn yán dāng shí xiū jiàn gōng diàn jiē wèi děng kāi zhī hào zǔ zōng jī chǔ guò bàn zhì jīn fǔ kù bù fù chōng shí

这句话大意是:”彦博等各以所闻对,因言:“当时修建宫殿,皆谓等开之,耗祖宗积储过半,至今府库不复充实。

dì yuē wáng dàn wèi zǎi xiàng bù dé wú guò

这句话大意是:”帝曰:“王旦为宰相,不得无过。

hán jiàng yuē dàn cháng jiàn zhēn zōng bù cóng

这句话大意是:”韩绛曰:“旦尝谏,真宗不从;。

qiú qù wèi yòu fú xǔ

这句话大意是:求去位,又弗许。

dì yuē shì yǒu bù biàn dāng jí lùn liè qǐ kě yǐ qiú qù sè zé

现代白话:”帝曰:“事有不便,当极论列,岂能够求去塞责?

guó zǐ jiàn yán bǔ shì guó zǐ jiàn shēng yǐ jiǔ bǎi rén wéi é cóng zhī

这句话大意是:国子监言补试国子监生以九百人为额,从之。

jiǎ xū mù jī mín bǔ xiāng jūn

这句话大意是:甲戌,募饥民补厢军。

gēng chén zhào liǎng zhì jí guó zǐ jiàn jǔ zhū wáng gōng jiào shòu

这句话大意是:庚辰,诏两制及国子监举诸王宫教授。

bǐng xū liáo zhǔ zhù tè gǔ lǐ

这句话大意是:丙戌,辽主驻特古里。

wù xū fèi qìng chéng jūn

这句话大意是:戊戌,废庆成军。

liù yuè guǐ mǎo lù táng wèi zhēng dí rén jié hòu

这句话大意是:六月,癸卯,录唐魏征、狄仁杰后;。

cóng hán qí qǐng yě

这句话大意是:从韩琦请也。

dīng wèi zhàn chéng lái gòng

这句话大意是:丁未,占城来贡。

xīn hài zhào zhū lù jiān sī fǎng xún zhōu xiàn xīng fù shuǐ lì rú néng shè fǎ quàn yòu xiū zhù táng yàn wéi dī gōng lì yǒu shí dāng yì jīng chǒng

这句话大意是:辛亥,诏:“诸路监司访寻州县,兴复水利,如能设法劝诱修筑塘堰、圩堤,功利有实,当议旌宠。

rén zǐ liáo xī běi lù yǔ gǔ sān shí lǐ

这句话大意是:壬子,辽西北路雨谷三十里。

yǐ mǎo cì zhī táng zhōu gāo fù chì shū jiǎng yù

这句话大意是:乙卯,赐知唐州高赋敕书奖谕。

fù zài táng wǔ nián bǐ ba zēng hù wàn yī qiān yǒu qí pì tián sān wàn yú qǐng suì yì shuì èr wàn èr qiān yǒu qí zuò bēi yàn sì shí yǒu sì

这句话大意是:赋在唐五年,比罢,增户万一千有奇,辟田三万馀顷,岁益税二万二千有奇,作陂堰四十有四。

shì yuè hé yì ēn zhōu wū lán dī yòu jué jì zhōu zǎo qiáng sǎo běi zhù yíng zhōu zhī yù

这句话大意是:是月,河溢恩州乌栏堤,又决冀州枣强埽,北注瀛州之域。

qiū qī yuè rén shēn liáo shǔ wū kù dé lǜ lēi bù dū tǒng jūn sī

这句话大意是:秋,七月,壬申,辽署乌库德寽勒部都统军司。

guǐ yǒu zhào móu shā yǐ shāng àn wèn yù jǔ zì shǒu zhě cóng móu shā jiǎn èr děng lùn

这句话大意是:癸酉,诏:“谋杀已伤,按问,欲举自首者,从谋杀减二等论。

chū dēng zhōu zòu yǒu fù ā yún mǔ fú zhōng pìn yú wéi è wéi chǒu lòu móu shā wéi shāng ér bù sǐ

这句话大意是:”初,登州奏,有妇阿云,母服中聘于韦,恶韦丑陋,谋杀韦,伤而不死。

jí àn wèn yù jǔ zì shǒu

这句话大意是:及按问,欲举自首。

shěn xíng yuàn dà lǐ sì lùn sǐ yòng wéi lǜ wèi hūn zòu cái chì dài qí sǐ

这句话大意是:审刑院、大理寺论死,用违律为婚奏裁,敕贷其死。

zhī dēng zhōu xǔ zūn zòu yǐn lǜ yīn fàn shā shāng ér zì shǒu de miǎn suǒ yīn zhī zuì réng cóng gù shā shāng fǎ yǐ móu wèi suǒ yīn dāng yòng àn wèn yù jǔ tiáo jiǎn èr děng

这句话大意是:知登州许遵奏,引律因犯杀伤而自首得免、所因之罪仍从故杀伤法,以谋为所因,当用按问欲举条减二等;。

xíng bù dìng rú shěn xíng dà lǐ

这句话大意是:刑部定如审刑、大理。

shí zūn fāng zhào pàn dà lǐ yù shǐ tái hé zūn ér zūn bù fú qǐng xià liǎng zhì yì nǎi lìng hàn lín xué shì sī mǎ guāng wáng ān shí tóng yì

这句话大意是:时遵方召判大理,御史台劾遵,而遵不伏,请下两制议,乃令翰林学士司马光、王安石同议。

ān shí yǐ móu yǔ shā wèi èr shì guāng yán móu shā yóu gù shā yě jiē yī shì bù kě fēn

这句话大意是:安石以谋与杀为二事,光言:“谋杀,犹故杀也,皆一事,不可分。

ruò móu wèi suǒ yóu yǔ shā wèi èr zé gù yǔ shā yì kě wèi èr yá

这句话大意是:若谋为所由,与杀为二,则故与杀亦可为二邪?

èr rén yì bù tóng suì gè wèi zòu guāng yì shì xíng bù ān shí yì shì zūn

这句话大意是:”二人议不同,遂各为奏,光议是刑部,安石议是遵。

zhào cóng ān shí yì

这句话大意是:诏从安石议。

yǐ hài míng qín zhōu xīn zhù dà gān gǔ kǒu zhài yuē gān gǔ chéng

这句话大意是:乙亥,名秦州新筑大甘谷口砦曰甘谷城。

chū qín zhōu shēng hù wèi liàng zuò jié ér xi xǐ yǒu kòng de bǎi lǐ míng bì lì zhī zhōu mǎ zhòng fu qǐng chéng ér gēng zhī jí dà gān gǔ kǒu zhài yě

这句话大意是:初,秦州生户为谅祚劫而西徙,有空地百里,名筚篥,知州马仲甫请城而耕之,即大甘谷口砦也。

zhì shì tè cì míng

这句话大意是:至是特赐名。

bǐng zǐ liáo zhǔ liè yú hēi lǐng

这句话大意是:丙子,辽主猎于黑岭。

dīng chǒu zhào zhū lù shuài chén jiān sī jí liǎng zhì zhī zá yù shǐ yǐ shàng gè jǔ wǔ yǒng móu lüè sān bān shǐ chén èr rén

这句话大意是:丁丑,诏:“诸路帅臣、监司及两制、知杂御史已上,各举武勇谋略三班使臣二人。

cì bù yī wáng ān guó jìn shì jí dì

这句话大意是:赐布衣王安国进士及第。

ān guó ān shí dì yě jǔ mào cái yì děng

这句话大意是:安国,安石弟也,举茂材异等。

yǒu sī kǎo qí suǒ xiàn xù yán wèi dì yī yǐ mǔ sāng bù shì lú mù sān nián

这句话大意是:有司考其所献《序言》为第一,以母丧不试,庐墓三年。

hán jiàng jiàn qí cái xíng zhào shì cì jí dì chú xī jīng guó zǐ jiào shòu

这句话大意是:韩绛荐其材行,召试,赐及第,除西京国子教授。

jǐ mǎo qún chén biǎo shàng zūn hào yuē fèng yuán xiàn dào wén wǔ rén xiào zhào bù xǔ

这句话大意是:己卯,群臣表上尊号曰奉元宪道文武仁孝,诏不许。

jí dì sān biǎo sī mǎ guāng rù zhí yīn yán zūn hào zhī lǐ fēi xiān wáng lìng diǎn qǐ yú táng wǔ hòu zhōng zōng zhī shì suì wèi gù shì

这句话大意是:及第三表,司马光入直,因言:“尊号之礼,非先王令典,起于唐武后、中宗之世,遂为故事。

xiān dì bù shòu zūn hào tiān xià mò bù chēng sòng

这句话大意是:先帝不受尊号,天下莫不称颂。

mò nián yǒu jiàn yán zhě wèi guó jiā yǔ qì dān wǎng lái shū xìn bǐ yǒu zūn hào ér wǒ dú wú yǐ wéi shēn chǐ yú shì qún chén fù yǐ fēi shí shàng zūn hào

这句话大意是:末年,有建言者谓国家与契丹往来书信,彼有尊号而我独无,以为深耻,于是群臣复以非时上尊号。

xī hàn wén dì shí xiōng nú zì chēng tiān dì suǒ shēng rì yuè suǒ zhì xiōng nú dà chán yú bù wén wén dì fù wèi dà míng yǐ jiā zhī yě

这句话大意是:昔汉文帝时,匈奴自称‘天地所生日月所置匈奴大单于’,不闻文帝复为大名以加之也。

yuàn bì xià zhuī yòng xiān dì běn yì bù shòu cǐ hào

这句话大意是:愿陛下追用先帝本意,不受此号。

dì dà yuè shǒu zhào dá guāng yuē fēi qīng zhèn bù wén cǐ yán

这句话大意是:”帝大悦,手诏答光曰:“非卿,朕不闻此言。

suì zhōng bù xǔ

这句话大意是:”遂终不许。

yǐ guān wén diàn xué shì shàng shū zuǒ chéng zhī yuè zhōu chén shēng zhī zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:以观文殿学士、尚书左丞、知越州陈升之知枢密院事。

gù shì shū mì shǐ yǔ zhī yuàn shì bù bìng zhì shí wén yàn bó lǚ gōng zhe jì wèi shǐ dì yǐ shēng zhī sān fǔ zhèng yù shāo yì qí lǐ gù tè mìng zhī

这句话大意是:故事,枢密使与知院事不并置,时文彦博、吕公著既为使,帝以升之三辅政,欲稍异其礼,故特命之。

xīn sì sūn jué zé shòu tài zǐ zhōng yǔn réng zhī jiàn yuàn

这句话大意是:辛巳,孙觉责授太子中允,仍知谏院。

xiān shì chén shēng zhī dēng duì dì miàn xǔ zhuó zhì zhōng shū

这句话大意是:先是陈升之登对,帝面许擢置中枢。

ér jué xiāng jì dēng duì dì yīn yǔ yán

这句话大意是:而觉相继登对,帝因与言。

shēng zhī yí jū yòu mì

这句话大意是:“升之宜居宥密;。

shào gāng bù cái xiàng yù shǐ shǒu cháng ān ér zǎi xiàng yǐ wéi wú guò

这句话大意是:邵亢不才,向欲使守长安,而宰相以为无过。

shí shēng zhī yǐ yǒu chéng mìng ér jué bù zhī tuì jí shàng yán yi shǐ gāng zhī yǒng xīng shēng zhī wèi shū mì shǐ

这句话大意是:”时升之已有成命,而觉不知,退即上言:“宜使亢知永兴,升之为枢密使。

dì yǐ jué wèi xī zhǐ shōu ēn gù zé zhī

这句话大意是:”帝以觉为希旨收恩,故责之。

jué yòu yán téng fu tān wū pō pì chì qí qī zuì dì bù xìn yǐ jué shū shì fu fu xiè yuē bì xià wú suǒ yí chén wú suǒ kuì zú yǐ

现代白话:觉又言滕甫贪污颇僻,斥其七罪,帝不信,以觉疏示甫,甫谢曰:“陛下无所疑,臣无所愧,足了。

rén wǔ yǐ ēn jì zhōu hé jué cì shuǐ sǐ jiā mín qián jí xià hù sù

这句话大意是:壬午,以恩、冀州河决,赐水死家缗钱及下户粟。

jiǎ shēn jīng shī dì zhèn

这句话大意是:甲申,京师地震。

yǐ yǒu yòu zhèn dà yǔ

这句话大意是:乙酉,又震,大雨。

shì yè yuè shí yǒu sī yán míng tiān lì bù xiào dāng gǎi

这句话大意是:是夜,月食,有司言《明天历》不效,当改;。

zhào sī tiān gēng zào xīn lì

这句话大意是:诏司天更造新历。

zhī kāi fēng fǔ lǚ gōng zhe shàng shū yuē zì xī rén jūn yù zāi zhě huò kǒng jù yǐ zhì fú huò jiǎn wū yǐ zhì huò

这句话大意是:知开封府吕公著上疏曰:“自昔人君遇灾者,或恐惧以致福,或简诬以致祸。

shàng yǐ zhì chéng dài xià zé xià sī jǐn chéng yǐ yīng zhī shàng xià jǐn chéng ér biàn yì bù xiāo zhě wèi zhī yǒu yě

现代白话:上以至诚待下,则下思尽诚以应之,上下尽诚而变异不消者,从来没有这种情况。

wéi jūn rén zhě qù piān tīng dú rèn zhī bì ér bù zhǔ xiān rù zhī yǔ zé bù wèi xié shuō suǒ luàn

这句话大意是:唯君人者去偏听独任之弊,而不主先入之语,则不为邪说所乱。

yán yuān wèn wèi bāng kǒng zǐ yǐ yuǎn nìng rén wèi jiè

这句话大意是:颜渊问为邦,孔子以远佞人为戒。

gài nìng rén wéi kǒng bù hé yú jūn zé qí shì yì qīn

这句话大意是:盖佞人唯恐不合于君,则其势易亲;。

zhèng rén wéi kǒng bù hé qí yì zé qí shì yì shū

这句话大意是:正人唯恐不合其义,则其势易疏。

wéi xiān gé wáng zhèng jué shì wèi yǒu shì zhèng ér shì bù zhì zhě yě

这句话大意是:惟先格王正厥事,未有事正而世不治者也。

xīn mǎo yǐ hé shuò de dà zhèn mìng yán biān ān fǔ sī jí xióng zhōu cì shǐ hou liáo rén dòng xī yǐ wén

这句话大意是:辛卯,以河朔地大震,命沿边安抚司及雄州刺史候辽人动息以闻。

cì yā sǐ zhě mín qián

这句话大意是:赐压死者缗钱。

jīng shī de yòu zhèn

这句话大意是:京师地又震。

rén chén qiǎn yù shǐ zhōng chéng téng fu zhī zhì gào wú chōng ān fǔ hé běi

这句话大意是:壬辰,遣御史中丞滕甫、知制诰吴充安抚河北。

shí hé běi de dà zhèn yǒng shā chū shuǐ pò chéng chí lú shè lì mín jiē wò qǐn bá shè

这句话大意是:时河北地大震,涌沙出水,破城池庐舍,吏民皆幄寝茇舍。

fu zhì dú wò wū xià yuē mín shì wú yǐ shēng wū cuī mín sǐ wú dāng yǐ shēn tóng zhī

现代白话:甫至,独卧屋下,曰:“民恃我以生,屋摧民死,我当以身同之。

mín shǐ guī ān qí shì

这句话大意是:”民始归安其室。

nǎi mìng zàng sǐ zhě shí jī zhě chú tián shuì chá duò lì xiū dī fáng shàn jiǎ bīng dū dào zéi běi dào suì ān

这句话大意是:乃命葬死者,食饥者,除田税,察惰吏,修堤防,缮甲兵,督盗贼,北道遂安。

hán qí zì yǒng xīng fù qǐng xiāng zhōu yǐ guī

这句话大意是:韩琦自永兴复请相州以归。

huì hé běi dì shù zhèn zhī zǐ zhōu hé tán yīn shàng shū yán yīn shèng chén qiáng yǐ jī qiē qí yòu qǐ zhào hái wáng táo yǐ yíng hé shàng yì dì báo zhī

这句话大意是:会河北地数震,知梓州何郯因上书言阴盛臣强以讥切琦,又乞召还王陶,以迎合上意,帝薄之。

hòu táo rù wèi sān sī shǐ qiān hàn lín xué shì zhōng chéng lǚ gōng zhe fù lùn táo fù xìng qīng xié dāng hán qí bǐng zhèng chǎn shì wú suǒ bù zhì

这句话大意是:后陶入为三司使,迁翰林学士,中丞吕公著复论“陶赋性倾邪,当韩琦秉政,谄事无所不至;。

jí wèi zhōng chéng jí wū qí yǐ bù chén zhī jī xiàn qí yǐ miè zú zhī huò

这句话大意是:及为中丞,及诬琦以不臣之迹,陷琦以灭族之祸。

fǎn fù rú cǐ qǐ kě xìn rèn

这句话大意是:反复如此,岂可信任!

nǎi chū táo zhī cài zhōu

这句话大意是:”乃出陶知蔡州。

guǐ sì shū shēn zhōu yì shuǐ

这句话大意是:癸巳,疏深州溢水。

jiǎ wǔ jiǎn hé běi qiú zuì yī děng

这句话大意是:甲午,减河北囚罪一等。

dīng yǒu jiàng kōng míng gào chì qī shí dào fù hé běi ān fǔ sī mù mín rù sù

这句话大意是:丁酉,降空名诰敕七十道付河北安抚司,募民入粟。

wù xū zhī jiàn yuàn qián gōng fǔ yán cí bù yù suì jī hé jué yù dù dié yǐ zuǒ yī shí zhī jí

这句话大意是:戊戌,知谏院钱公辅言:“祠部遇岁饥河决,鬻度牒以佐一时之急。

qǐ zì jīn gōng jìn yù shèng jié ēn cì dù dié bìng cái sǔn huò jiǎn bàn wèi zǐ yī shāo qù tì dù zhī rǒng

这句话大意是:乞自今,宫禁遇圣节,恩赐度牒,并裁损或减半为紫衣,稍去剃度之冗。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

shì yuè hé yì yíng zhōu lè shòu sǎo

这句话大意是:是月,河溢瀛州乐寿埽。

liáo nán jīng lín yǔ dì zhèn

这句话大意是:辽南京霖雨,地震。

bā yuè rén yín jīng shī de yòu zhèn

这句话大意是:八月,壬寅,京师地又震。

tóng zhī jiàn yuàn sūn jué jì jiàng guān lèi zhāng qiú chū bù xǔ

这句话大意是:同知谏院孙觉既降官,累章求出,不许。

jué yǐ wéi qù suì yǒu fá jīn yù shǐ jīn zī yǒu biǎn zhì jiàn guān wèi wén fá jīn biǎn zhì ér yóu kě jū wèi zhě yě nǎi chū jué tōng pàn yuè zhōu

这句话大意是:觉以为去岁有罚金御史,今兹有贬秩谏官,未闻罚金贬秩而犹可居位者也,乃出觉通判越州。

zhào jīng dōng xi lù cún xù hé běi liú mín

这句话大意是:诏京东、西路存恤河北流民。

jiǎ chén jīng shī de yòu zhèn

这句话大意是:甲辰,京师地又震。

xīn hài ěr yīng jiǎng dú yǐ zhào sī mǎ guāng wèn yǐ hé běi zāi biàn guāng duì yuē jī jǐn zhī suì jīn bó wú suǒ yòng wéi shí bù kě yī rì wú ěr yi duō cáo jiāng huái zhī gǔ yǐ jì zhī

这句话大意是:辛亥,迩英讲读已,召司马光,问以河北灾变,光对曰:“饥馑之岁,金帛无所用,惟食不可一日无耳,宜多漕江、淮之谷以济之。

dì yīn lùn zhì dào yán zhōu xiàn zhǎng lì duō bù dé rén zhèng fǔ bù néng jīng zé

这句话大意是:”帝因论治道,言州县长吏多不得人,政府不能精择。

guāng yuē rén bù yì zhī tiān xià sān bǎi yú zhōu zé qí jīng zé chéng nán dàn néng zé shí bā lù jiān sī shǐ zhī zé suǒ bù zhī zhōu ér jìn tuì zhī zhī zhōu zé suǒ bù zhī xiàn ér jìn tuì zhī dé rén duō yǐ

现代白话:光曰:“人不易知,天下三百馀州,责其精择诚难,但能择十八路监司,使之择所部知州而进退之,知州择所部知县而进退之,得人多了。

yòu wèn jiàn guān nán de rén shuí kě zhě

这句话大意是:”又问:“谏官难得人,谁可者?

duì yuē fán zé yán guān dāng yǐ sān shì wèi xiān dì yī bù ài fù guì cì zé zhòng xī míng jié cì zé xiǎo zhī zhì tǐ

这句话大意是:”对曰:“凡择言官,当以三事为先:第一不爱富贵,次则重惜名节,次则晓知治体。

jù cǐ sān zhě chéng yì nán de

这句话大意是:具此三者,诚亦难得。

yán tiě fù shǐ lǚ huì shì yù shǐ wú jǐng cǐ liǎng rén shì kān qí xuǎn yě

这句话大意是:盐铁副使吕诲、侍御史吴景,此两人似堪其选也。

guǐ chǒu céng gōng liàng děng yán hé shuò zāi shāng guó yòng bù zú qǐ jīn suì qīn jiāo liǎng fǔ bù cì jīn bó

这句话大意是:癸丑,曾公亮等言:“河朔灾伤,国用不足,乞今岁亲郊,两府不赐金帛。

sòng xué shì yuàn qǔ zhǐ

这句话大意是:”送学士院取旨。

sī mǎ guāng yán jiù zāi jié yòng yi zì guì jìn shǐ kě tīng liǎng fǔ cí cì

这句话大意是:司马光言:“救灾节用,宜自贵近始,可听两府辞赐。

wáng ān shí yuē xī cháng gǔn cí táng zhuàn shí yì yǐ wéi gǔn zì zhī bù néng dāng cí wèi bù dàng cí lù

这句话大意是:”王安石曰:“昔常衮辞堂馔,时议以为衮自知不能,当辞位,不当辞禄。

qiě guó yòng bù zú fēi dāng jīn zhī jí wù yě

这句话大意是:且国用不足,非当今之急务也。

guāng yuē gǔn cí lù yóu xián yú chí lù gù wèi zhě

这句话大意是:”光曰:“衮辞禄,犹贤于持禄固位者。

guó yòng bù zú zhēn jí wù ān shí yán fēi shì

这句话大意是:国用不足真急务,安石言非是。

ān shí yuē suǒ yǐ bù zú zhě yóu wèi de shàn lǐ cái zhī rén ěr

这句话大意是:”安石曰:“所以不足者,由未得善理财之人耳。

guāng yuē shàn lǐ cái zhī rén bù guò tóu kuài jī liǎn yǐ jǐn mín cái

这句话大意是:”光曰:“善理财之人,不过头会箕敛以尽民财。

mín qióng wèi dào fēi guó zhī fú

这句话大意是:民穷为盗,非国之福。

ān shí yuē bù rán shàn lǐ cái zhě bù jiā fù ér guó yòng zú

这句话大意是:”安石曰:“不然,善理财者,不加赋而国用足。

guāng yuē tiān dì suǒ shēng cái huò bǎi wù zhǐ yǒu cǐ shù bù zài mín zé zài guān pì rú yǔ zé xià lào zé qiū hàn

这句话大意是:”光曰:“天地所生财货百物,止有此数,不在民则在官,譬如雨泽,夏涝则秋旱。

bù jiā fù ér guó yòng zú bù guò shè fǎ yǐ yīn duó mín lì qí hài shén yú jiā fù

这句话大意是:不加赋而国用足,不过设法以阴夺民利,其害甚于加赋。

cǐ nǎi sāng hóng yáng qī hàn wǔ dì zhī yán shǐ qiān shū zhī yǐ jiàn qí bù míng ěr

这句话大意是:此乃桑弘羊欺汉武帝之言,史迁书之,以见其不明耳。

zhēng lùn bù yǐ

这句话大意是:”争论不已。

dì yuē zhèn yì yǔ guāng tóng jīn qiě yǐ bù yǔn dá zhī

这句话大意是:帝曰:“朕意与光同,今且以不允答之。

huì ān shí dāng zhì suì yǐn cháng gǔn shì zé liǎng fǔ liǎng fǔ yì bù fù cí

这句话大意是:”会安石当制,遂引常衮事责两府,两府亦不复辞。

yǐ mǎo jiàng kōng míng gào jiù fù hé dōng jí fū yán lù ān fǔ sī mù mín rù sù shí biān

这句话大意是:乙卯,降空名诰救付河东及鄜延路安抚司,募民入粟实边。

dì wèi chuàng yè chuí tǒng shí zì tài zǔ jiǎ zǐ zhào zhōng shū mén xià kǎo tài zǔ zhī jí yǐ shǔ jìn ér xíng zūn zhě yī rén liè tǔ de ér wáng zhī shǐ cháng cóng xiàn yú jiāo miào shì shì wù jué

这句话大意是:帝谓创业垂统实自太祖,甲子,诏中书门下:“考太祖之籍,以属近而行尊者一人,裂土地而王之,使常从献于郊庙,世世勿绝。

yǐ chǒu fù xíng chóng tiān lì

这句话大意是:乙丑,复行《崇天历》。

yǐ yán tiě fù shǐ lǚ huì wèi tiān zhāng gé dài zhì fù zhī jiàn yuàn

这句话大意是:以盐铁副使吕诲为天章阁待制,复知谏院;。

yòng sī mǎ guāng yán yě

这句话大意是:用司马光言也。

zhào zì jīn shì guǎn zhí bìng yòng cè lùn ba shī fù

这句话大意是:诏:“自今试馆职,并用策论,罢诗赋。

jiǔ yuè tóng zhī tài cháng lǐ yuàn liú fēn pū yán lǐ zhū hóu bù dé zǔ tiān zǐ dāng zì fèng qí guó zhī zǔ

这句话大意是:九月,同知太常礼院刘分攵言:“礼,诸侯不得祖天子,当自奉其国之祖。

tài zǔ chuán tiān xià yú tài zōng jì tǐ zhī jūn jiē tài zǔ zǐ sūn bù dàng bié wèi zhì hòu

这句话大意是:太祖传天下于太宗,继体之君,皆太祖子孙,不当别为置后。

ruò chóng dé zhāo dé fāng zhī hòu shì shì wù jiàng jué zōng miào jì sì shǐ zhī zài wèi zé suǒ yǐ bāo yáng yì zǔ zhě zhì yǐ

现代白话:若崇德昭、德芳之后,世世勿降爵,宗庙祭祀,使之在位,则所以褒扬艺祖者至了。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

xīn wèi jīng zhōu guān chá shǐ shū guó gōng cóng shì jìn fēng ān dìng jùn wáng

这句话大意是:辛未,泾州观察使舒国公从式进封安定郡王。

cóng shì dé fāng zhī sūn yě

这句话大意是:从式,德芳之孙也。

chū hán qí zì yǒng xīng rù jìn yán yú dì yuē tuī chóng tài zǔ zhī hòu lìng zé yī rén fēng wáng cháng cóng xiàn yú jiāo miào bù zhī hé gù jí cǐ

现代白话:初,韩琦自永兴入觐,言于帝曰:“推崇太祖之后,令择一人封王,常从献于郊庙,不知为什么及此?

zì gǔ zhǔ chàng cóng xiàn jiē tài zǐ shì

这句话大意是:自古主鬯从献,皆太子事;。

jīn hū zé yī rén lìng jiāo miào cóng xiàn qǐ bù yí hài tiān xià shì tīng hu

这句话大意是:今忽择一人令郊庙从献,岂不疑骇天下视听乎!

dì wù suì ba cóng xiàn zhī zhǐ

这句话大意是:”帝悟,遂罢从献之旨。

dīng hài jiǎn hòu fēi chén liáo jiàn zòu tuī ēn

这句话大意是:丁亥,减后妃、臣僚荐奏推恩。

wù zǐ mò zhōu dì zhèn yǒu shēng rú léi

这句话大意是:戊子,莫州地震,有声如雷。

dīng yǒu zhào sān sī cái dìng zōng shì yuè liào jià qǔ shēng rì jiāo lǐ gěi cì

这句话大意是:丁酉,诏三司裁定宗室月料,嫁娶、生日、郊礼给赐。

jǐ hài liáo zhǔ zhù jiè sī diàn

这句话大意是:己亥,辽主驻藉丝淀。

xiān shì wáng ān shí jiǎng lǐ jì shù nán jì zhě zhī fēi shì dì yǐ wéi rán dōng shí yuè rén yín zhào jiǎng yán quán ba jiǎng lǐ jì

这句话大意是:先是王安石讲《礼记》,数难记者之非是,帝以为然,冬,十月,壬寅,诏讲筵权罢讲《礼记》。

shì rì dì liú ān shí zuò yuē qiě yù de qīng yì lùn

这句话大意是:是日,帝留安石坐,曰:“且欲得卿议论。

yīn yán táng tài zōng bì děi wèi zhēng liú bèi bì děi zhū gě liàng rán hòu kě yǐ yǒu wéi

现代白话:”因言:“唐太宗必得魏征,刘备必得诸葛亮,然后能够有为。

ān shí yuē bì xià chéng néng wèi yáo shùn zé bì yǒu gāo kuí jì qì

这句话大意是:”安石曰:“陛下诚能为尧、舜,则必有皋、夔、稷、契;。

chéng néng wèi gāo zōng zé bì yǒu fù shuō

这句话大意是:诚能为高宗,则必有傅说。

bǐ èr zi zhě hé zú dào zāi

现代白话:彼二子者,何足道啊!

yǐ tiān xià zhī dà cháng huàn wú rén kě yǐ zhù zhì zhě yǐ bì xià zé shù wèi míng tuī chéng wèi zhì suī yǒu gāo kuí jì qì fù shuō zhī xián yì jiāng wèi xiǎo rén suǒ bì juǎn huái ér qù ěr

现代白话:以天下之大,常患无人能够助治者,以陛下择术未明,推诚未至,虽有皋、夔、稷、契、傅说之贤,亦将为品行较差的人所蔽,卷怀而去耳。

dì yuē hé shì wú shàng rén suī yáo shùn zhī shí bù néng wú sì xiōng

这句话大意是:”帝曰:“何世无上人,虽尧、舜之时不能无四凶。

ān shí yuē wéi néng biàn sì xiōng ér zhū zhī cǐ qí suǒ yǐ wéi yáo shùn yě

这句话大意是:”安石曰:“惟能辨四凶而诛之,此其所以为尧、舜也。

ruò shǐ sì xiōng de sì qí chán tè zé gāo kuí jì qì yì ān kěn gǒu shí qí lù yǐ zhōng shēn hu

这句话大意是:若使四凶得肆其谗慝,则皋、夔、稷、契,亦安肯苟食其禄以终身乎!

bǐng wǔ dì wèn jiǎng dú guān fù mín zhī shù sī mǎ guāng yán fù mín zhī běn zài de rén

这句话大意是:丙午,帝问讲读官富民之术,司马光言:“富民之本在得人。

xiàn lìng zuì wéi qīn mín yù zhī xiàn lìng néng fǒu mò ruò zhī zhōu yù zhī zhī zhōu néng fǒu mò ruò zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:县令最为亲民,欲知县令能否,莫若知州,欲知知州能否,莫若转运使。

bì xià dàn néng zé zhuǎn yùn shǐ bǐ zhuǎn yùn shǐ àn zhī zhōu zhī zhōu àn xiàn lìng hé yōu mín bù fù yě

这句话大意是:陛下但能择转运使,俾转运使案知州,知州案县令,何忧民不富也!

xīn hài liáo qǔ shè nán jīng xǐ zuì yǐ xià qiú

这句话大意是:辛亥,辽曲赦南京徙罪以下囚。

yǐ yǒng qīng wǔ qīng ān cì gù ān xīn chéng guī yì róng chéng zhū xiàn bìng zāo shuǐ zāi fù yī suì zū

这句话大意是:以永清、武清、安次、固安、新城、归义、容城诸县并遭水灾,复一岁租。

yǐ mǎo chū fèng chén kù zhū fù hé běi mǎi mǎ

这句话大意是:乙卯,出奉宸库珠,付河北买马。

wù chén jìn xiāo jīn fú shì

这句话大意是:戊辰,禁销金服饰。

liáo qiǎn shǐ cè li bǐng cháng wèi xià guó wáng

这句话大意是:辽遣使册李秉常为夏国王。

shí yī yuè guǐ yǒu tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:十一月,癸酉,太白昼见。

bǐng xū cháo xiǎng tài miào suì zhāi yú jiāo gōng

这句话大意是:丙戌,朝飨太庙,遂斋于郊宫。

dīng hài sì tiān de yú yuán qiū

这句话大意是:丁亥,祀天地于圜丘。

xiān shì hé yì ēn jì shēn yíng zhī jìng dì yōu zhī yǐ wèn jìn chén sī mǎ guāng děng

这句话大意是:先是河溢恩、冀、深、瀛之境,帝忧之,以问近臣司马光等。

dōu shuǐ jiān chéng li lì zhī qǐng yú sì zhōu chuàng shēng dī sān bǎi liù shí qī lǐ yǐ yù hé ér hé běi dōu zhuǎn yùn sī yán dāng yòng fu bā wàn sān qiān yú rén yì yī yuè chéng jīn fāng zāi shāng yuàn xú zhī

这句话大意是:都水监丞李立之,请于四州创生堤三百六十七里以御河,而河北都转运司言当用夫八万三千馀人,役一月成,今方灾伤,愿徐之。

dōu shuǐ jiān chéng sòng chāng yán wèi jīn èr gǔ hé mén biàn yí qǐng yíng hé gǎng jìn yuē qiān rù hé shēn yǐ shū sì zhōu shuǐ huàn suì yǔ tún tián dōu jiān nèi shì chéng fǎng xiàn yì kāi èr gǔ yǐ dǎo dōng liú

这句话大意是:都水监丞宋昌言,谓今二股河门变移,请迎河港进约,签入河身,以纾四州水患,遂与屯田都监内侍程昉献议,开二股以导东流。

yú shì dōu shuǐ jiān zòu jìn suì jì zhōu ér xià hé dào gěng yì zhì shàng xià sào àn lǚ wēi

这句话大意是:于是都水监奏:“近岁冀州而下,河道梗溢,致上下埽岸屡危。

jīn zǎo qiáng mǒ àn chōng duó gù dào suī chuàng xīn dī zhōng fēi jiǔ jì

这句话大意是:今枣强抹岸冲夺故道,虽创新堤,终非久计。

yuàn xiāng liù tǎ jiù kǒu bìng èr gǔ hé dǎo shǐ dōng liú xú sài běi liú

这句话大意是:愿相六塔旧口,并二股河导使东流,徐塞北流。

ér tí jǔ hé qú wáng yà děng wèi huáng yù hé yí dài běi xíng jīng biān jiè zhí rù shuǐ hǎi qí liú shēn kuò tiān suǒ yǐ xiàn qì dān

这句话大意是:”而提举河渠王亚等谓:“黄、御河一带北行,经边界,直入水海,其流深阔,天所以限契丹。

yì zhě yù zài kāi èr gǔ jiàn bì běi liú shì wèi cháng dǔ huáng hé zài jiè hé nèi dōng liú zhī lì yě

这句话大意是:议者欲再开二股,渐闭北流,是未尝睹黄河在界河内东流之利也。

zhì shì zhào guāng jí rù nèi fù dōu zhī zhāng mào zé chéng chuán xiāng dù sì zhōu shēng dī huí rì jiān shì liù tǎ èr gǔ lì hài

这句话大意是:”至是诏光及入内副都知张茂则乘传相度四州生堤,回日兼视六塔、二股利害。

jiǎ wǔ guāng rù cí yīn qǐng hé yáng jìn jiàng zhī rèn dì yuē jí àn zài cháo huái nán qǐn móu qīng wèi kě qù yě

这句话大意是:甲午,光入辞,因请河阳、晋、绛之任,帝曰:“汲黯在朝,淮南寝谋,卿未可去也。

yǐ wèi jīng shī jí mò zhōu dì zhèn

这句话大意是:乙未,京师及莫州地震。

shí èr yuè rén yín zhào zì jīn nèi pī zhǐ huī shì sì cì rì fù zòu xíng xià

这句话大意是:十二月,壬寅,诏:“自今内批指挥事,俟次日覆奏行下。

guǐ mǎo yíng zhōu de dà zhèn

这句话大意是:癸卯,瀛州地大震。

gēng xū cì xià guó zhǔ sì zi bǐng cháng zhào hou shì biǎo dào rì jí qiǎn shǐ fēng cè bìng yǐ suí zhōu gěi hái suǒ yǒu suì cì zì fēng cè hòu bìng yī jiù lì

这句话大意是:庚戌,赐夏国主嗣子秉常诏:“候誓表到日,即遣使封册,并以绥州给还,所有岁赐,自封册后,并依旧例。

xīn hài lù táng duàn xiù shí hòu

这句话大意是:辛亥,录唐段秀实后。

xià qiǎn shǐ gòng yú liáo

这句话大意是:夏遣使贡于辽。

gēng shēn yǐ pàn rǔ zhōu fù bì wèi jí xǐ guān shǐ zhào chéng yì fù quē

现代白话:庚申,以判你州富弼为集禧观使,诏乘驿赴阙。

xīn yǒu shào gāng ba

这句话大意是:辛酉,邵亢罢。

gāng zài shū mì yú nián wú dà bǔ yì dì pō yàn zhī

这句话大意是:亢在枢密逾年,无大补益,帝颇厌之。

zhì shì yǐn jí qiú qù suì chū zhī yuè zhōu

这句话大意是:至是引疾求去,遂出知越州。

shì suì qián jiàn chāng jūn sī lǐ cān jūn dé ān wáng sháo yì què shàng píng róng cè sān piān qí lüè yuē guó jiā yù píng xī zéi mò ruò xiān yǐ wēi lìng zhì fú hé huáng

这句话大意是:是岁,前建昌军司理参军德安王韶,诣阙上《平戎策》三篇,其略曰:“国家欲平西贼,莫若先以威令制服河湟;。

yù fú hé huáng mò ruò xiān yǐ ēn xìn zhāo fǔ yán biān zhū zú

这句话大意是:欲服河湟,莫若先以恩信招抚沿边诸族。

gài zhāo fǔ yán biān zhū zú suǒ yǐ wēi fú jiǎo shì yě

这句话大意是:盖招抚沿边诸族,所以威服角氏也;。

wēi fú jiǎo shì suǒ yǐ xié zhì hé xī yě

这句话大意是:威服角氏,所以胁制河西也。

bì xià chéng néng zé tōng cái míng mǐn zhī shì zhōu zhī qí qíng zhě lìng wǎng lái chū rù yú qí jiān tuī zhōng xìn yǐ fǔ zhī shǐ qí qīng xīn xiàng mù huān rán yǒu guī fù zhī yì dàn néng de dà zú shǒu lǐng wǔ qī rén zé qí yú xiǎo zhǒng jiē kě qū pò ér yòng zhī

这句话大意是:陛下诚能择通材明敏之士、周知其情者,令往来出入于其间,推忠信以抚之,使其倾心向慕,欢然有归附之意,但能得大族首领五七人,则其馀小种,皆可驱迫而用之。

zhū zhǒng jì shī jiǎo shì gǎn bù guī jiǎo shì guī jí hé xī lǐ shì zài wú gǔ zhǎng zhōng yǐ

现代白话:诸种既失,角氏敢不归”角氏归,即河西李氏在我股掌中了。

jí zhī kě yǐ dàng fù qí cháo xué huǎn zhī kě yǐ xié zhì qí xīn fù shì suǒ yǐ jiàn xíng yú bǐ ér shōu gōng zài cǐ yǐ

现代白话:急之能够荡覆其巢穴,缓之能够胁制其心腹,是所以见形于彼而收功在此了。

jīn mǎ ěr jiǎn zhū zú shù kuǎn sāi ér yuàn wèi zhōng guó yòng zhě jiǔ yǐ cǐ qí yì yù jiǎ zhōng guó jué mìng yǐ wēi qí bù nèi ěr

现代白话:今玛你戬诸族,数款塞而愿为中国用者久了,此其意欲假中国爵命以威其部内耳。

ér biān chén yǐ dòng jiǎn gù mò néng wéi guó jiā tōng ēn yì yǐ fǔ zhī qì jìn yuán ér jié yuǎn jiāo tān xū jiàng ér wàng shí fù shǐ dòng jiǎn de shì lì ér yāo gōng yú wǒ fēi zhì shèng zhī lì yě

这句话大意是:而边臣以栋戬故,莫能为国家通恩意以抚之,弃近援而结远交,贪虚降而忘实附,使栋戬得市利而邀功于我,非制胜之利也。

mǎ ěr jiǎn zhū zú jiē jiǎo shì zǐ sūn gè zì tún jié qí wén fǎ suǒ jí yuǎn zhě bù guò sì wǔ bǎi lǐ jìn zhě èr sān bǎi lǐ zhèng kě yǐ bìng hé ér jiān fǔ zhī

现代白话:玛你戬诸族皆角氏子孙,各自屯结,其文法所及,远者不过四五百里,近者二三百里,正能够并合而兼抚之。

chén yú yǐ wéi yi qiǎn rén wǎng hé zhōu yǔ mǎ ěr jiǎn jì yì lìng rù jū wǔ shèng jūn huò wèi yuán chéng yǔ hàn jiè xiāng jìn fǔ yǐ hàn fǎ

现代白话:臣愚以为宜遣人往河州与玛你戬计议,令入居武胜军或渭源城,与汉界相近,辅以汉法。

yīn xuǎn guān yī yuán yǒu wén wǔ cái lüè zhě lìng yǔ mǎ ěr jiǎn tóng jū jiàn yǐ ēn xìn zhāo fǔ yán biān zhū qiāng yǒu bù cóng zhě lìng mǎ ěr jiǎn xié hàn jiā fǎ lìng yǐ wēi zhī

现代白话:因选官一员有文武材略者,令与玛你戬同居,渐以恩信招抚沿边诸羌,有不从者,令玛你戬挟汉家法令以威之。

qí xiā zhēng qī ba wēn zhī tú jì yǒu fēn dì yì yi shāo yǐ jué mìng róu fú qí xīn shǐ xí yòng hàn fǎ jiàn tóng hàn sú zài wǒ shí yǒu zhǒu yè zhī zhù qiě shǐ xià rén bù dé yǔ zhū qiāng jié lián cǐ zhì zéi zhī shàng cè yě

这句话大意是:其瞎征、欺巴温之徒,既有分地,亦宜稍以爵命柔服其心,使习用汉法,渐同汉俗,在我实有肘腋之助,且使夏人不得与诸羌结连,此制贼之上策也。

chū sháo shì zhì kē bù zhōng kè yóu shǎn xī fǎng cǎi biān shì shén xī gù wéi shì shū yǐ zòu

这句话大意是:”初,韶试制科不中,客游陕西,访采边事甚悉,故为是书以奏。

dì yì qí yán zhào wèn fāng lüè yǐ sháo guǎn jù qín fèng jīng lüè sī jī yi wén zì

这句话大意是:帝异其言,召问方略,以韶管句秦凤经略司机宜文字。

xià gǎi yuán qián dào

这句话大意是:夏改元乾道。

shén zōng tǐ wú xiǎn dào fǎ gǔ lì xiàn dì dé wáng gōng yīng wén liè wǔ qīn rén shèng xiào huáng dì xī níng èr nián liáo xián yōng wǔ nián

这句话大意是:○神宗体无显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁二年(辽咸雍五年)。

chūn zhēng yuè dīng hài dì wèi fǔ chén yuē cháng wén tài zōng shí nèi cáng cái huò měi qiān jì yòng yī yá qián jì zhī míng wù bù tóng suǒ yòng qián sè yì yì tā rén mò néng xiǎo yě

这句话大意是:春,正月,丁亥,帝谓辅臣曰:“尝闻太宗时,内藏财货,每千计用一牙钱记之,名物不同,所用钱色亦异,它人莫能晓也。

jiē xiá ér zhì zhī yù gé yǐ cān yàn zhàng jí zhōng dìng shù

这句话大意是:皆匣而置之御阁,以参验帐籍中定数。

wǎn nián cháng chū qí qián shì zhēn zōng yuē shàn bǎo cǐ zú yǐ

现代白话:晚年尝出其钱示真宗曰:‘善保此足了!

jìn jiàn nèi cáng kù jí wén jù ér yǐ cái huò chū rù lüè wú guān fáng

这句话大意是:’近见内藏库籍,文具而已,财货出入,略无关防。

qián cǐ cháng yǐ lóng nǎo zhēn zhū zhōu yú què huò wu shù shàng bù shū zhí yì bù gōu kǎo

这句话大意是:前此尝以龙脑、珍珠鬻于榷货务,数上不输直,亦不钩考。

gài lǐng zhī zhě zhōng guān shù shí rén wéi zhī jǐn jiōng yuè tu chuāng yǒu yǐ wéi gù mì ān néng gōu kǎo qí chū rù duō shǎo yǔ suǒ xù zhī shù

这句话大意是:盖领之者中官数十人,唯知谨扃钥,涂窗牖,以为固密,安能钩考其出入多少与所蓄之数!

nǎi lìng hù bù tài fǔ sì yú nèi cáng zhū kù jiē de jiǎn chá

这句话大意是:”乃令户部、太府寺于内藏诸库皆得检察。

zhì kù bǎi yú nián zhì shì shǐ biān yuè yān

现代白话:置库百馀年,至是始编阅呢。

jiǎ wǔ fèng ān yīng zōng shén yù yú jǐng líng gōng yīng dé diàn

这句话大意是:甲午,奉安英宗神御于景灵宫英德殿。

shì yuè sī mǎ guāng shì hé hái rù duì qǐng rú sòng chāng yán cè yú èr gǔ zhī xi zhì shàng yuē pǐ shuǐ lìng dōng sì dōng liú jiàn shēn běi liú yū qiǎn jí sài běi liú fàng chū yù hé hú lú hé xià shū ēn jì shēn yíng yǐ xī zhī huàn

这句话大意是:是月,司马光视河还,入对,请如宋昌言策,于二股之西置上约,擗水令东,俟东流渐深,北流淤浅,即塞北流,放出御河、胡卢河,下纾恩、冀、深、瀛以西之患。

chū shāng hú jué hé zì wèi zhī běi zhì ēn jì qián níng rù yú hǎi shì wèi běi liú

这句话大意是:初,商胡决河,自魏之北至恩、冀、干宁入于海,是谓北流。

jiā yòu bā nián hé liú pài yú wèi zhī dì liù sǎo suì wèi èr gǔ zì wèi ēn dōng zhì dé cāng rù yú hǎi shì wèi dōng liú

这句话大意是:嘉祐八年,河流派于魏之第六埽,遂为二股,自魏、恩东至德、沧,入于海,是谓东流。

shí yì zhě duō bù tóng li lì zhī lì zhǔ shēng dī dì bù tīng zú yòng chāng yán cè zhì shàng yuē

这句话大意是:时议者多不同,李立之力主生堤,帝不听,卒用昌言策,置上约。

èr yuè zhào jīn hòu móu shā rén zì shǒu bìng zòu tīng chì cái

这句话大意是:二月,诏:“今后谋杀人自首,并奏听敕裁。

dì chū cóng wáng ān shí yì fán móu shā yǐ shāng ér zì shǒu jiǎn èr děng kē zuì zhòng lùn bù fú

这句话大意是:”帝初从王安石议,凡谋杀已伤而自首,减二等科罪,众论不服。

yù shǐ zhōng chéng téng fu qǐng zài xuǎn guān dìng yì zhào sòng hàn lín xué shì lǚ gōng zhe hán wéi zhī zhì gào qián gōng fǔ zhòng dìng

这句话大意是:御史中丞滕甫请再选官定议,诏送翰林学士吕公著、韩维、知制诰钱公辅重定。

gōng zhe děng yì rú ān shí yú shì fǎ guān qí huī wáng shī yuán cài guān qīng děng jiē hé zòu gōng zhe děng suǒ yì wèi bù dàng yòu zhào ān shí yǔ dāng guān jí yì

这句话大意是:公著等议如安石,于是法官齐恢、王师元、蔡冠卿等皆劾奏公著等所议为不当,又诏安石与当官集议。

fǎn fù lùn nàn jiǔ zhī bù jué gù yǒu shì zhào

这句话大意是:反复论难,久之不决,故有是诏。

jǐ hài yǐ guān wén diàn dà xué shì pàn rǔ zhōu fù bì wèi shàng shū zuǒ pú yè jiān mén xià shì láng píng zhāng shì

现代白话:己亥,以观文殿大学士、判你州富弼为尚书左仆射兼门下侍郎、平章事。

gēng zǐ yǐ hàn lín xué shì wáng ān shí wèi yòu jiàn yì dài fū cān zhī zhèng shì

这句话大意是:庚子,以翰林学士王安石为右谏议大夫、参知政事。

chū dì yù yòng ān shí yǐ wèn céng gōng liàng gōng liàng lì jiàn zhī

这句话大意是:初,帝欲用安石,以问曾公亮,公亮力荐之。

táng jiè yán ān shí bù kě dà rèn dì yuē qīng wèi ān shí wén xué bù kě rèn yá jīng shù bù kě rèn yá lì shì bù kě rèn yá

这句话大意是:唐介言安石不可大任,帝曰:“卿谓安石文学不可任邪,经术不可任邪,吏事不可任邪?

jiè yuē ān shí hào xué ér nì gǔ yì lùn yū kuò ruò shǐ wéi zhèng kǒng duō biàn gèng

现代白话:”介曰:“安石好学习并且泥古,议论迂阔,若使为政,恐多变更。

tuì wèi gōng liàng yuē ān shí guǒ yòng tiān xià kùn rǎo bì yǐ

现代白话:”退,谓公亮曰:“安石果用,天下困扰必了。

zhū gōng dāng zì zhī zhī

这句话大意是:诸公当自知之。

dì yòu wèn shì dú sūn gù yuē ān shí kě xiāng fǒu

这句话大意是:”帝又问侍读孙固曰:“安石可相否?

gù duì yuē ān shí wén xíng shén gāo chù shì cóng xiàn nà zhī zhí kě yǐ

现代白话:”固对曰:“安石文行甚高,处侍从献纳之职可了。

zǎi xiàng zì yǒu dù ān shí juàn xiá shǎo róng

这句话大意是:宰相自有度,安石狷狭少容。

bì yù qiú xián xiàng lǚ gōng zhe sī mǎ guāng hán wéi qí rén yě

这句话大意是:必欲求贤相,吕公著、司马光、韩维其人也。

fán sì wèn jiē yǐ cǐ duì

这句话大意是:”凡四问,皆以此对。

dì bù yǐ wéi rán jìng yòng ān shí wèi zhī yuē rén jiē yǐ wéi qīng dàn zhī jīng shù bù xiǎo shì wù

这句话大意是:帝不以为然,竟用安石,谓之曰:“人皆以为卿但知经术,不晓世务。

ān shí duì yuē jīng shù zhèng suǒ yǐ jīng shì wu yě

这句话大意是:”安石对曰:“经术,正所以经世务也。

dàn hòu shì suǒ wèi rú zhě dà dǐ duō yōng rén gù liú sú yǐ wéi jīng shù bù kě shī yú shì wù ěr

这句话大意是:但后世所谓儒者,大抵多庸人,故流俗以为经术不可施于世务耳。

dì yuē rán zé qīng suǒ shè shī yǐ hé wéi xiān

这句话大意是:”帝曰:“然则卿所设施,以何为先?

ān shí yuē biàn fēng sú lì fǎ dù jīn zhī suǒ jí yě

这句话大意是:”安石曰:“变风俗,立法度,今之所急也。

dì shēn nà zhī

这句话大意是:”帝深纳之。

mìng hàn lín xué shì lǚ gōng zhe xiū yīng zōng shí lù

这句话大意是:命翰林学士吕公著修《英宗实录》。

yǐ sì yǐ zāi biàn bì zhèng diàn jiǎn shàn chè lè

这句话大意是:乙巳,以灾变,避正殿,减膳,彻乐。

bǐng wǔ sī mǎ guāng rù duì qǐ jùn

这句话大意是:丙午,司马光入对,乞郡。

dì bù xǔ yuē qīng míng wén wài guó nài hé chū wài

这句话大意是:帝不许,曰:“卿名闻外国,奈何出外?

xiān shì lǚ gōng zhe shǐ liáo shí guāng chū jiě tái zhí liáo rén yīn wèn guāng hé bù wèi zhōng chéng

这句话大意是:”先是吕公著使辽时,光初解台职,辽人因问光何不为中丞;。

gōng zhe guī gào dì gù zhī zhī

这句话大意是:公著归,告帝,故知之。

jiǎ zǐ shè zhì zhì sān sī tiáo lì sī zhǎng jīng huà bāng jì yì biàn jiù fǎ yǐ tōng tiān xià zhī lì mìng chén shēng zhī wáng ān shí lǐng qí shì

这句话大意是:甲子,设制置三司条例司,掌经画邦计,议变旧法以通天下之利,命陈升之、王安石领其事。

ān shí sù yǔ lǚ huì qīng shàn nǎi yán yú dì yuē huì qīng zhī xián suī qián shì rú zhě wèi yì bǐ yě

这句话大意是:安石素与吕惠卿善,乃言于帝曰:“惠卿之贤,虽前世儒者,未易比也。

xué xiān wáng zhī dào ér néng yòng zhě dú huì qīng ér yǐ

这句话大意是:学先王之道而能用者,独惠卿而已。

suì yǐ huì qīng wèi tiáo lì sī jiǎn xiáng wén zì

这句话大意是:”遂以惠卿为条例司检详文字。

shì wú dà xiǎo ān shí bì yǔ huì qīng móu zhī

这句话大意是:事无大小,安石必与惠卿谋之;。

fán suǒ jiàn qǐng zhāng zòu jiē huì qīng bǐ yě

这句话大意是:凡所建请章奏,皆惠卿笔也。

shí rén hào ān shí wèi kǒng zǐ huì qīng wèi yán zǐ

这句话大意是:时人号安石为孔子,惠卿为颜子。

fù bì yǐ zú jí wèi néng rù jiàn

这句话大意是:富弼以足疾未能入见。

yǒu wéi dì yán zāi yì jiē tiān shù fēi rén shì dé shī suǒ zhì zhě bì wén ér tàn yuē rén jūn suǒ wèi wéi tiān ruò bù wèi tiān hé shì bù kě wèi zhě

这句话大意是:有为帝言灾异皆天数,非人事得失所致者,弼闻而叹曰:“人君所畏惟天,若不畏天,何事不可为者!

cǐ bì jiān rén yù jìn xié shuō yǐ yáo shàng xīn shǐ fǔ bì jiàn zhēng zhī chén wú suǒ shī qí lì shì zhì luàn zhī jī bù kě yǐ bù sù jiù

现代白话:此必奸人欲进邪说以摇上心,使辅弼谏争之臣无所施其力,是治乱之机,不能够不速救。

jí shàng shū shù qiān yán lì lùn zhī

这句话大意是:”即上书数千言,力论之。

wáng ān shí jì yòng shì cháng yīn zhēng biàn fǎ nù mù wèi tóng liè yuē gōng bèi zuò bù dú shū ěr

这句话大意是:王安石既用事,尝因争变法,怒目谓同列曰:“公辈坐不读书耳!

zhào biàn zhé zhī yuē jūn yán shī yǐ gāo kuí jì qì zhī shí yǒu hé shū kě dú

现代白话:”赵抃折之曰:“君言失了,皋、夔、稷、契之时,有何书可读!

ān shí mò rán

这句话大意是:”安石默然。

shì yuè qiǎn liú háng děng cè li bǐng cháng wèi xià guó wáng

这句话大意是:是月,遣刘航等册李秉常为夏国王。

sān yuè fù bì shǐ rù jiàn yuē chén wén zhōng wài zhī shì jiàn yǒu gēng zhāng cǐ bì yóu xiǎo rén xiàn shuō yú bì xià yě

现代白话:三月,富弼始入见,曰:“臣闻中外之事,渐有更张,此必由品行较差的人献说于陛下也。

dà dǐ xiǎo rén wéi xǐ dòng zuò shēng shì zé qí jiān yǒu suǒ xī jì

现代白话:大抵品行较差的人惟喜动作生事,则其间有所希冀。

ruò cháo tíng shǒu jìng zé shì yǒu cháng fǎ xiǎo rén hé wàng zāi

现代白话:若朝廷守静,则事有常法,品行较差的人何望啊!

yuàn shēn zhú qí rán wú lìng hòu huǐ

这句话大意是:愿深烛其然,毋令后悔。

dì gǎi róng tīng nà yuē jīn rì de qīng zhì lùn kě wèi jīn shí zhī yán

这句话大意是:”帝改容听纳,曰:“今日得卿至论,可谓金石之言!

guǐ wèi yǐ sū zhé wèi zhì zhì sān sī tiáo lì sī jiǎn xiáng wén zì

这句话大意是:癸未,以苏辙为制置三司条例司检详文字。

xiān shì zhé shàng shū yuē suǒ wèi fēng cái zhě fēi qiú cái ér yì zhī yě qù shì zhī suǒ yǐ hài cái zhě ér yǐ

这句话大意是:先是辙上疏曰:“所谓丰财者,非求财而益之也,去事之所以害财者而已。

shì zhī hài cái zhě sān yī yuē rǒng guān èr yuē rǒng bīng sān yuē rǒng fèi

这句话大意是:事之害财者三:一曰冗官,二曰冗兵,三曰冗费。

shū zòu dì pī fù zhōng shū yīn zhào duì ér yǒu shì mìng

这句话大意是:”疏奏,帝批付中书,因召对而有是命。

liǎng fǔ tóng zòu shì fù bì yán dà chén xū hé nǎi néng chéng wù

这句话大意是:两府同奏事,富弼言大臣须和乃能成务。

yòu yán jīn suǒ jìn yòng huò shì kè bó xiǎo cái xiǎo cái suī shì kě xǐ rán hài shì huài fēng sú wéi shèn xū jìn yòng chún hòu dǔ shí zhī rén

这句话大意是:又言今所进用,或是刻薄小才,小才虽似可喜,然害事坏风俗为甚,须进用醇厚笃实之人。

dì yuē dà chén gù dāng yǔ cháo tíng fēn xié zhèng xié zhèng fēn zé tiān xià zì zhì

这句话大意是:帝曰:“大臣固当与朝廷分邪正,邪正分则天下自治。

yǐ yǒu zhào lìng sān sī pàn guān zhū lù jiān sī jí nèi wài guān gè jù cái yòng lì hài wén zòu

这句话大意是:乙酉,诏令三司判官、诸路监司及内外官各具财用利害闻奏。

wù zǐ xià guó zhǔ bǐng cháng shàng shì biǎo nà sài mén ān yuǎn èr zhài qǐ huǎn zhōu

这句话大意是:戊子,夏国主秉常上誓表,纳塞门、安远二砦,乞缓州;。

xǔ zhī

这句话大意是:许之。

rén chén dì wèn wáng ān shí zhì zhì tiáo lì rú hé

这句话大意是:壬辰,帝问王安石:“制置条例如何?

ān shí yuē yǐ jiǎn tǎo wén zì lüè jiàn lún xù

这句话大意是:”安石曰:“已检讨文字,略见伦绪。

rán jīn yù lǐ cái zé bì shǐ néng

这句话大意是:然今欲理财,则必使能。

tiān xià dàn jiàn cháo tíng yǐ shǐ néng wèi xiān ér bù yǐ rèn xián wèi jí

这句话大意是:天下但见朝廷以使能为先,而不以任贤为急;。

dàn jiàn cháo tíng yǐ lǐ cái wèi wu ér yú lǐ yì jiào huà zhī jì wèi yǒu suǒ jí kǒng fēng sú yóu cǐ ér huài jiāng bù shèng qí bì bì xià dāng shēn niàn guó tǐ yǒu xiān hòu huǎn jí

这句话大意是:但见朝廷以理财为务,而于礼义教化之际未有所及,恐风俗由此而坏,将不胜其敝,陛下当深念国体有先后缓急。

dì hàn zhī

这句话大意是:”帝颔之。

yǐ wèi yǐ hàn lǜ qiú

这句话大意是:乙未,以旱虑囚。

liáo jìn wáng yē lǜ rén xiān qián yǐ yē lǜ yī xùn zhī zèn chū zhī yú wài

这句话大意是:辽晋王耶律仁先,前以耶律伊逊之谮,出之于外。

zhì shì zhǔn bù pàn liáo zhǔ fù sī rén xiān nǎi mìng wèi xī běi lù zhāo tǎo shǐ lǜ jìn jūn jìn tǎo

这句话大意是:至是准布叛,辽主复思仁先,乃命为西北路招讨使,率禁军进讨。

rén xiān rù jiàn liáo zhǔ qīn yù zhī yuē qīng qù cháo tíng yuǎn měi sì zòu xíng kǒng shī jī huì kě biàn yi xíng shì

这句话大意是:仁先入见,辽主亲谕之曰:“卿去朝廷远,每俟奏行,恐失机会,可便宜行事。

xià sì yuè wù xū shěng nèi wài tǔ mù gōng

这句话大意是:夏,四月,戊戌,省内外土木工。

chū qún chén qǐng shàng zūn hào jí zuò yuè dì yǐ jiǔ hàn bù xǔ

这句话大意是:初,群臣请上尊号及作乐,帝以久旱不许。

fù bì yán gù shì yǒu zāi biàn jiē chè lè kǒng bì xià yǐ tóng tiān jié liáo shǐ dāng shàng shòu gù wèi duàn qí qǐng

这句话大意是:富弼言:“故事,有灾变皆彻乐,恐陛下以同天节辽使当上寿,故未断其请。

chén yǐ wéi cǐ shèng dé shì zhèng dāng yǐ shì wài guó qǐ bìng ba shàng shòu

这句话大意是:臣以为此盛德事,正当以示外国,乞并罢上寿。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

dì wěi rèn zhèng fǔ zé yǐ tài píng

这句话大意是:帝委任政府,责以太平。

yī rì zhèng fǔ zhào tái jiàn guān zhì dōu táng fù bì wèi yuē shàng qiú zhì rú jī kě zhèng lài jūn bèi tóng xīn yǐ jì

这句话大意是:一日,政府召台谏官至都堂,富弼谓曰:“上求治如饥渴,正赖君辈同心以济。

zhī jiàn yuàn qián gōng fǔ duì yuē cháo tíng suǒ wéi shì tiān xià shuí gǎn bù tóng

这句话大意是:”知谏院钱公辅对曰:“朝廷所为是,天下谁敢不同!

suǒ wéi fēi gōng fǔ suī yù tóng zhī bù kě de yě

这句话大意是:所为非,公辅虽欲同之,不可得也。

bǐng wǔ tóng tiān jié ba shàng shòu

这句话大意是:丙午,同天节,罢上寿。

shì rì yǔ

这句话大意是:是日,雨。

fù bì yán yuàn bì xià bù yǐ jīn rì yǔ zé wèi xǐ cháng yǐ lěi nián zāi biàn wèi jù

这句话大意是:富弼言:“愿陛下不以今日雨泽为喜,常以累年灾变为惧。

gài xiū dé zhì yǔ qí yīng rú cǐ

这句话大意是:盖修德致雨,其应如此;。

wàn yī yú dé yǒu sǔn qí zāi yīng qǐ fù huǎn yá

这句话大意是:万一于德有损,其灾应岂复缓邪!

dì qīn shū dá zhào yuē gǎn bù zhì zhī jǐ xí míng zhū fèi fǔ

这句话大意是:”帝亲书答诏曰:“敢不置之几席,铭诸肺腑!

gèng yuàn gōng bù tì jīn rì zhī zhì

这句话大意是:更愿公不替今日之志。

dīng wèi cān zhī zhèng shì táng jiè zú

这句话大意是:丁未,参知政事唐介卒。

jiè wéi rén jiǎn gāng yǐ gǎn yán jiàn dàn

这句话大意是:介为人简伉,以敢言见惮。

dì wèi qí xiān cháo yí zhí gù dà yòng zhī

这句话大意是:帝谓其先朝遗直,故大用之;。

rán è yú wáng ān shí shǎo suǒ jiàn míng shēng míng jiǎn yú jiàn guān yù shǐ shí

这句话大意是:然扼于王安石,少所建明,声名减于谏官、御史时。

chū zhōng shū cháng jìn chú mù shù rì bù jué dì yuē dāng wèn wáng ān shí

这句话大意是:初,中书尝进除目,数日不决,帝曰:“当问王安石。

jiè yuē bì xià yǐ ān shí kě dà yòng jí yòng zhī qǐ kě shǐ zhōng shū zhèng shì jué yú hàn lín xué shì

这句话大意是:”介曰:“陛下以安石可大用即用之,岂可使中书政事决于翰林学士!

jìn měi wén xuān yù mǒu shì wèn ān shí kě jí xíng zhī bù kě bù xíng

这句话大意是:近每闻宣谕,某事问安石,可即行之,不可不行。

rú cǐ zé zhí zhèng hé suǒ yòng

这句话大意是:如此,则执政何所用!

bì yǐ chén wèi bù cái yuàn xiān bà miǎn

这句话大意是:必以臣为不才,愿先罢免。

ān shí jì zhí zhèng zòu yán zhōng shū chǔ fèn dá dāo zi jiē chēng shèng zhǐ bù zhōng lǐ zhě shí cháng bā jiǔ yi zhǐ lìng zhōng shū chū dié

这句话大意是:安石既执政,奏言:“中书处分答刂子,皆称圣旨,不中理者十常八九,宜止令中书出牒。

dì è rán

这句话大意是:”帝愕然。

jiè yuē xī kòu zhǔn yòng dá dāo zi qiān féng zhěng guān bù dàng zhěng su zhī

这句话大意是:介曰:“昔寇准用答刂子迁冯拯官不当,拯诉之。

tài zōng wèi qián dài zhōng shū yòng táng dié nǎi quán chén jiǎ cǐ wèi wēi fú

这句话大意是:太宗谓:‘前代中书用堂牒,乃权臣假此为威福。

tài zǔ shí táng dié zhòng yú chì mìng suì xuē qù zhī

这句话大意是:太祖时堂牒重于敕命,遂削去之。

jīn fù yòng dá dāo zi hé yì táng dié

这句话大意是:今复用答刂子,何异堂牒!

zhāng jì yīn yán fèi dá dāo zi zé zhōng shū xíng shì bié wú gōng shì

这句话大意是:’张洎因言:‘废答刂子,则中书行事别无公式。

tài zōng yuē dà shì zé jiàng chì

这句话大意是:’太宗曰:‘大事则降敕;。

qí dāng yòng dá dāo zi yì xū zòu cái

这句话大意是:其当用答刂子,亦须奏裁。

cǐ suǒ yǐ chēng shèng zhǐ yě

这句话大意是:’此所以称圣旨也。

rú ān shí yán zé shì zhèng bù zì tiān zǐ chū

这句话大意是:如安石言,则是政不自天子出。

shǐ fǔ chén jiē zhōng xián yóu wèi shàn mìng

这句话大意是:使辅臣皆忠贤,犹为擅命;。

gǒu fēi qí rén qǐ bù hài guó

这句话大意是:苟非其人,岂不害国?

dì yǐ wéi rán nǎi zhǐ

这句话大意是:”帝以为然,乃止。

jiè shù yǔ ān shí zhēng lùn ān shí qiáng biàn ér dì zhǔ qí shuō jiè bù shèng fèn mèn jū fā bèi ér zú

这句话大意是:介数与安石争论,安石强辩,而帝主其说,介不胜愤懑,疽发背而卒。

jí jí dì lín wèn liú tì

这句话大意是:疾亟,帝临问,流涕。

jì zú fù xìng qí dì diào kū yǐ huà xiàng bù lèi mìng qǔ jìn zhōng jiù cáng běn cì qí jiā

这句话大意是:既卒,复幸其第吊哭,以画像不类,命取禁中旧藏本赐其家。

gài jiè wèi jiàn guān shí rén zōng mì lìng tú qí xiàng zhì wēn chéng gé zhōng yù tí yuē yòu zhèng yán táng jiè wài tíng bù zhī yě

这句话大意是:盖介为谏官时,仁宗密令图其像,置温成阁中,御题曰“右正言唐介”,外庭不知也。

shí ān shí ruì yì biàn gēng ér dì xìn rèn yì zhuān jiè jì sǐ tóng liè wú yī rén gǎn yǔ zhī kàng zhě

这句话大意是:时安石锐意变更,而帝信任益专,介既死,同列无一人敢与之抗者。

céng gōng liàng lǚ qǐng lǎo fù bì chēng jí bù shì shì zhào biàn lì bù shèng yù yī shì biàn gēng chēng ruò zhě shù shí

这句话大意是:曾公亮屡请老,富弼称疾不视事,赵抃力不胜,遇一事变更,称若者数十。

gù dāng shí wèi zhōng shū yǒu shēng lǎo bìng sǐ kǔ gài yán ān shí shēng gōng liàng lǎo fù bì bìng táng jiè sǐ zhào biàn kǔ yě

这句话大意是:故当时谓“中书有生、老、病、死、苦”,盖言安石生,公亮老,富弼病,唐介死,赵抃苦也。

chū rén zōng shí fàn xiáng wèi zhì zhì xiè yán shǐ yǐ yán mù shāng lǚ shū chú sù yǐ shí biān gōng sī biàn zhī

这句话大意是:初,仁宗时,范祥为制置解盐使,以盐募商旅输刍粟以实边,公私便之。

xiáng zú yǐ shǎn xī zhuǎn yùn fù shǐ xuē xiàng jì zhī xiàng qǐng jiān yǐ yán yì mǎ wáng ān shí shí lǐng qún mù zhǔ qí shuō qǐng jiǔ rèn xiàng

这句话大意是:祥卒,以陕西转运副使薛向继之,向请兼以盐易马,王安石时领群牧,主其说,请久任向。

zhì píng mò xiàng zuò yǔ zhǒng è kāi biān bà qù

这句话大意是:治平末,向坐与种谔开边罢去。

zhì shì huái nán zhuǎn yùn shǐ zhāng jìng bèi zhào jiū shǎn xī yán mǎ dé shī zhǐ xiàng qī yǐn zhuàng dì zhào xiàng yǔ jìng duì

这句话大意是:至是淮南转运使张靖,被诏究陕西盐马得失,指向欺隐状,帝召向与靖对。

qián gōng fǔ fàn chún rén jiē yán xiàng zuì dāng chù

这句话大意是:钱公辅、范纯仁皆言向罪当黜;。

ān shí pái qún yì dǐ jìng yú fǎ yǐ xiàng wèi jiāng huái děng lù fā yùn shǐ

这句话大意是:安石排群议,抵靖于法,以向为江、淮等路发运使。

xiàng nǎi qǐng jí yǒng xīng jūn zhì mài yán chǎng yǐ biān fèi qián shí wàn mín chǔ yǒng xīng wèi yán chāo běn guān zì yù ér ba tōng shāng

这句话大意是:向乃请即永兴军置卖盐场,以边费钱十万缗储永兴为盐钞本,官自鬻而罢通商;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

zhī kāi fēng fǔ téng fu ba

这句话大意是:知开封府滕甫罢。

chū fu tóng xiū qǐ jū zhù dì zhào wèn zhì luàn zhī dào duì yuē zhì luàn zhī dào rú hēi bái dōng xī suǒ yǐ biàn sè yì wèi zhě péng dǎng gǔ zhī yě

这句话大意是:初,甫同修起居注,帝召问治乱之道,对曰:“治乱之道,如黑白东西,所以变色易位者,朋党汩之也。

dì yuē qīng zhī jūn zǐ xiǎo rén zhī dǎng hu

现代白话:”帝曰:“卿知有德行的人品行较差的人之党吗?

yuē jūn zǐ wú dǎng

现代白话:”曰:“有德行的人无党。

pì zhī cǎo mù chóu móu xiāng fù zhě bì màn cǎo fēi sōng bǎi yě

这句话大意是:譬之草木,绸缪相附者,必蔓草,非松柏也。

cháo tíng wú péng dǎng suī zhōng zhǔ kě yǐ jì

现代白话:朝廷无朋党,虽中主能够济;。

bù rán suī shàng shèng yì dài

这句话大意是:不然,虽上圣亦殆。

dì yǐ wéi míng yán nǎi chú hàn lín xué shì zhī kāi fēng fǔ fu zài dì qián lùn shì yán wú wén shì

这句话大意是:”帝以为名言,乃除翰林学士、知开封府,甫在帝前论事,言无文饰;。

dì zhī qí chéng jìn shì wú jù xì rén wú qīn shū zhé yǐ wèn zhī fu suí shì jiě dá bù shǎo xián yǐn

这句话大意是:帝知其诚荩,事无巨细,人无亲疏,辄以问之,甫随事解答,不少嫌隐。

wáng ān shí cháng yǔ fu tóng kǎo shì yǔ yán bù xiāng néng shēn è fu

这句话大意是:王安石尝与甫同考试,语言不相能,深恶甫。

huì xīn fǎ xíng tiān xià xiōng xiōng kǒng fu yán ér dì xìn zhī yě yīn shì pái fu chū zhī yùn zhōu

这句话大意是:会新法行,天下詾詾,恐甫言而帝信之也,因事排甫,出知郓州。

wù shēn fù bì céng gōng liàng yǐ hàn shàng biǎo dài zuì zhào bù yǔn

这句话大意是:戊申,富弼、曾公亮以旱上表待罪,诏不允。

guǐ chǒu mìng céng gōng liàng wèi xī jīng fèng ān rén zōng yīng zōng yù róng lǐ yí shǐ

这句话大意是:癸丑,命曾公亮为西京奉安仁宗、英宗御容礼仪使。

dīng sì qiǎn liú yí xiè qīng cái hóu shū xiàn chéng hào lú bǐng wáng rǔ yì céng kàng wáng guǎng lián bā rén xíng zhū lù chá nóng tián shuǐ lì fù yì cóng tiáo lì sī qǐng yě

现代白话:丁巳,遣刘彝、谢卿材、侯叔献,程颢、卢秉、王你翼、曾伉、王广廉八人行诸路,察农田水利赋役,从条例司请也。

jiǎ zǐ yù diàn fù shàn

这句话大意是:甲子,御殿,复膳。

miǎn hé běi guī yè liú mín xià shuì

这句话大意是:免河北归业流民夏税。

wǔ yuè xīn wèi yàn zǐ chén diàn chū yòng lè

这句话大意是:五月,辛未,宴紫宸殿,初用乐。

jǐ mǎo cì hé běi yì bīng tè zhī qián

这句话大意是:己卯,赐河北役兵特支钱。

guǐ wèi hàn lín xué shì zhèng xiè ba zhī háng zhōu

这句话大意是:癸未,翰林学士郑獬罢,知杭州;。

xuān huī běi yuàn shǐ wáng gǒng chén ba zhī yìng tiān fǔ

这句话大意是:宣徽北院使王拱辰罢,知应天府;。

zhī jiàn yuàn qián gōng fǔ ba zhī jiāng níng fǔ

这句话大意是:知谏院钱公辅罢,知江宁府。

gǒng chén zì běi jīng hái cháo yán chén yù nà zhōng wèi zhī bì xià yì suǒ xiàng yòu yán niú li dǎng shì fāng zuò bù kě bù jiè

这句话大意是:拱辰自北京还朝,言臣欲纳忠,未知陛下意所向,又言牛、李党事方作,不可不戒。

dì yǐ yǔ fǔ chén wáng ān shí yuē

这句话大意是:帝以语辅臣,王安石曰;。

cǐ wèi zú wèi jiān xié

这句话大意是:“此未足为奸邪;。

wèi wèi zhī bì xià yì suǒ xiàng nǎi zhēn jiān xié yě

这句话大意是:谓未知陛下意所向,乃真奸邪也。

céng gōng liàng yīn yán gǒng chén zài rén zōng shí yǐ zhī qí bù zhèng bù fù rèn yòng

这句话大意是:”曾公亮因言拱辰在仁宗时已知其不正,不复任用。

ān shí yuē gǒng chén jiāo jié wēn chéng huáng hòu jiā rén jiē zhī zhī

这句话大意是:安石曰:“拱辰交结温成皇后家,人皆知之。

xiè quán fā qiǎn kāi fēng fǔ mín yù xìng yǔ qī móu shā yī fù rén xiè bù kěn yòng àn wèn xīn fǎ wèi wáng ān shí suǒ è

这句话大意是:”獬权发遣开封府,民喻兴与妻谋杀一妇人,獬不肯用按问新法,为王安石所恶。

ān shí yā yǔ gōng fǔ shàn

这句话大意是:安石雅与公辅善;。

jì dé zhì pái yì jǐ zhě chū téng fu zhī yùn zhōu gōng fǔ shù yú dì qián yán fu bù dàng qù

这句话大意是:既得志,排异己者,出滕甫知郓州,公辅数于帝前言甫不当去。

xuē xiàng gèng yán fǎ ān shí zhǔ qí yì ér gōng fǔ wèi xiàng dāng chù zhú fú ān shí yì

这句话大意是:薛向更盐法,安石主其议,而公辅谓向当黜逐,拂安石意。

sān rén yóu shì tóng rì ba

这句话大意是:三人由是同日罢。

gù shì liǎng zhì chà chú bì zǎi xiàng dāng bǐ

这句话大意是:故事,两制差除,必宰相当笔。

shí fù bì zài gào céng gōng liàng chū shǐ dú ān shí zài zhōng shū shàn chū xiè děng

这句话大意是:时富弼在告,曾公亮出使,独安石在中书,擅出獬等;。

bì yǐ cǐ bù píng duō chēng jí wò jiā

这句话大意是:弼以此不平,多称疾卧家。

yù shǐ zhōng chéng lǚ huì shàng shū yán sān rén wú zuì bèi chù shén fēi gōng yì

这句话大意是:御史中丞吕诲上疏言:“三人无罪被黜,甚非公议。

dì chū huì zòu shì fǔ chén ān shí yuē cǐ sān rén zhě chū chén kuì bù néng jǐn bào qí zuì zhuàng shǐ xiǎo rén zhī yǒu suǒ dàn bù yì yán zhě nǎi gèng rú cǐ

现代白话:”帝出诲奏示辅臣,安石曰:“此三人者出,臣愧不能尽暴其罪状,使品行较差的人知有所惮,不意言者乃更如此!

bǐng xū wáng ān shí qǐ cí wèi

这句话大意是:丙戌,王安石乞辞位;。

dì fēng hái qí zòu lìng shì shì rú gù

这句话大意是:帝封还其奏,令视事如故。

rén chén tài huáng tài hòu qiān jū qìng shòu gōng

这句话大意是:壬辰,太皇太后迁居庆寿宫。

guǐ sì shū mì yuàn yán yù jiǎn xún běn yuàn zhū wén shū fán guān zǔ zōng yǐ lái fǎ zhì suǒ yí shī yú biān zhě bìng shān qǔ dà zhǐ biān cì chéng cè réng yú zhú mén gè liú kòng zhǐ yǐ bèi shū jiāng lái chǔ shì

这句话大意是:癸巳,枢密院言:“欲检寻本院诸文书,凡关祖宗以来法制所宜施于边者,并删取大旨,编次成册,仍于逐门各留空纸,以备书将来处事。

cóng zhī cì míng jīng wǔ yào lüè

这句话大意是:”从之,赐名《经武要略》。

wáng ān shí yǐ wéi gǔ zhī qǔ shì jiē běn yú xué qǐng xīng jiàn xué xiào yǐ fù gǔ qí shī fù míng jīng zhū kē xī ba zhuān yǐ jīng yì lùn cè shì jìn shì

这句话大意是:王安石以为古之取士皆本于学,请兴建学校以复古,其诗赋、明经诸科悉罢,专以经义、论、策试进士。

zhào liǎng zhì liǎng shěng yù shǐ tái sān sī sān guǎn yì zhī

这句话大意是:诏两制、两省、御史台、三司、三馆议之。

shí yì zhě duō yù biàn jiù fǎ zhí shǐ guǎn pàn guān gào yuàn sū shì dú yǐ wéi bù bì biàn yì yuē dé rén zhī dào zài yú zhī rén

这句话大意是:时议者多欲变旧法,直史馆、判官告院苏轼独以为不必变,议曰:“得人之道,在于知人;。

zhī rén zhī fǎ zài yú zé shí

这句话大意是:知人之法,在于责实。

shǐ jūn xiāng yǒu zhī rén zhī míng cháo tíng yǒu zé shí zhī zhèng zé xū shǐ zào lì wèi cháng wú rén ér kuàng yú xué xiào gòng jǔ hu

这句话大意是:使君相有知人之明,朝廷有责实之政,则胥史、皂隶未尝无人,而况于学校贡举乎!

suī yòng jīn zhī fǎ chén yǐ wéi yǒu yú

这句话大意是:虽用今之法,臣以为有馀。

shǐ jūn xiāng wú zhī rén zhī míng cháo tíng wú zé shí zhī zhèng zé gōng qīng shì cóng cháng huàn wú rén kuàng xué xiào gòng jǔ hu

这句话大意是:使君相无知人之明,朝廷无责实之政,则公卿、侍从常患无人,况学校贡举乎!

suī fù gǔ zhī zhì chén yǐ wéi bù zú yǐ

现代白话:虽复古之制,臣以为不足了。

fu shí yǒu kě fǒu wù yǒu xīng fèi shǐ sān dài shèng rén fù shēng yú jīn qí xuǎn jǔ yì bì yǒu dào hé bì yóu xué hu

这句话大意是:夫时有可否,物有兴废,使三代圣人复生于今,其选举亦必有道,何必由学乎!

qiě qìng lì jiān cháng lì xué yǐ tiān xià yǐ wéi tài píng kě dài zhì yú jīn wéi kōng míng jǐn cún

现代白话:且庆历间尝立学了,天下以为太平可待,至于今,唯空名仅存。

jīn bì xià bì yù qiú dé xíng dào yì zhī shì

这句话大意是:今陛下必欲求德行道艺之士,。

zé jiǔ nián dà chéng zhī yè

这句话大意是:责九年大成之业,。

zé jiāng biàn jīn zhī lǐ

这句话大意是:则将变今之礼,。

yì jīn zhī sú

这句话大意是:易今之俗,。

yòu dāng fā mín lì yǐ zhì gōng shì

这句话大意是:又当发民力以治宫室,。

liǎn mín cái yǐ yǎng yóu shì

这句话大意是:敛民财以养游士,。

bǎi lǐ zhī nèi

这句话大意是:百里之内,。

zhì guān lì shī

这句话大意是:置官立师,。

ér yòu shí jiǎn bù shuài jiào zhě píng zhī yuǎn fāng

这句话大意是:而又时简不帅教者屏之远方,。

zé wú nǎi tú wèi fēn luàn yǐ huàn kǔ tiān xià yá

这句话大意是:则无乃徒为纷乱以患苦天下邪!

ruò wú dà gēng gé ér wàng yǒu yì yú shí zé yǔ qìng lì zhī shì hé yì

这句话大意是:若无大更革而望有益于时,则与庆历之事何异!

zhì yú gòng jǔ zhī fǎ xíng zhī bǎi nián zhì luàn shèng shuāi chū bù yóu cǐ

这句话大意是:至于贡举之法,行之百年,治乱盛衰,初不由此。

jīn yì zhě suǒ biàn gǎi

这句话大意是:今议者所变改,。

bù guò shù duān huò yuē xiāng jǔ dé xíng ér lüè wén zhāng

这句话大意是:不过数端:或曰乡举德行而略文章,。

huò yuē zhuān jǔ cè lùn ér ba shī fù

这句话大意是:或曰专举策论而罢诗赋,。

huò yù jǔ táng shì gù shì

这句话大意是:或欲举唐室故事,。

jiān cǎi yù wàng ér ba fēng mí

这句话大意是:兼采誉望而罢封弥,。

huò yù ba jīng shēng pǔ xué

这句话大意是:或欲罢经生朴学,。

bù yòng tiě mò ér kǎo dà yì

这句话大意是:不用帖墨而考大义,。

cǐ shù zhě

这句话大意是:此数者,。

jiē zhī qí yī bù zhī qí èr zhě yě

这句话大意是:皆知其一不知其二者也。

fu yù xīng dé xíng zài yú jūn rén zhě xiū shēn yǐ gé wù shěn hào wù yǐ biǎo sú shàng zhī suǒ xiàng ér xià zì qū yān

现代白话:夫欲兴德行,在于君人者修身以格物,审好恶以表俗,上之所向而下自趋呢。

ruò sú shè kē lì míng yǐ qǔ zhī zé shì jiào tiān xià xiāng shuài ér wèi wěi yě

这句话大意是:若俗设科立名以取之,则是教天下相率而为伪也。

shàng yǐ xiào qǔ rén zé yǒng zhě gē gǔ qiè zhě lú mù

这句话大意是:上以孝取人,则勇者割股,怯者庐墓;。

shàng yǐ lián qǔ rén zé bì chē léi mǎ è yī fēi shí

这句话大意是:上以廉取人,则敝车羸马,恶衣菲食;。

fán kě yǐ zhōng shàng yì zhě wú suǒ bù zhì yǐ

现代白话:凡能够中上意者,无所不至了。

zì wén zhāng yán zhī zé cè lùn wèi yǒu yòng shī fù wèi wú yì

这句话大意是:自文章言之,则策论为有用,诗赋为无益;。

zì zhèng shì yán zhī zé shī fù cè lùn jūn wèi wú yòng

这句话大意是:自政事言之,则诗赋、策论均为无用。

rán zì zǔ zōng yǐ lái mò zhī fèi zhě yǐ wéi shè fǎ qǔ shì bù guò rú cǐ yě

这句话大意是:然自祖宗以来,莫之废者,以为设法取士,不过如此也。

shěn zì táng zhì jīn yǐ shī fù wèi míng chén zhě bù kě shèng shǔ hé fù yú tiān xià ér bì yù fèi zhī

这句话大意是:矧自唐至今,以诗赋为名臣者,不可胜数,何负于天下而必欲废之!

jìn shì shì rén zuǎn lèi jīng shǐ zhuì jī shí wù wèi zhī cè kuò dài wèn tiáo mù sōu jué lüè jìn lín shí piāo qiè cuàn yì shǒu wěi yǐ xuàn yǒu sī yǒu sī mò néng biàn yě

这句话大意是:近世士人,纂类经史,缀缉时务,谓之策括,待问条目,搜抉略尽,临时剽窃,窜易首尾以眩有司,有司莫能辨也。

qiě qí yì rù yě

这句话大意是:且其易入也。

wú guī jǔ zhǔn shéng gù xué zhī yì chéng

这句话大意是:无规矩准绳,故学之易成;。

wú shēng bìng duì ǒu gù kǎo zhī nán jīng

这句话大意是:无声病对偶,故考之难精。

yǐ yì xué zhī shì fù nán kǎo zhī lì qí bì yǒu shèn yú shī fù zhě yǐ

现代白话:以易学之士,付难考之吏,其弊有甚于诗赋者了。

táng zhī tōng bǎng gù shì bì fǎ suī yǒu yǐ míng qǔ rén yàn fú zhòng lùn zhī měi yì yǒu huì lù gōng xíng quán yào qǐng tuō zhī hài zú shǐ ēn qù wáng shì quán guī sī mén jiàng jí zhōng yè jié wèi péng dǎng zhī lùn

这句话大意是:唐之通榜,故是弊法,虽有以名取人厌伏众论之美,亦有贿赂公行权要请托之害,卒使恩去王室,权归私门,降及中叶,结为朋党之论。

tōng bǎng qǔ rén yòu qǐ zú shàng zāi

现代白话:通榜取人,又岂足尚啊!

zhū kē qǔ rén duō chū sān lù néng wén zhě jì yǐ biàn ér wèi jìn shì xiǎo yì zhě yòu jiē qù yǐ wéi míng jīng qí yú jiē piáo lǔ bù rèn huà zhě yě

这句话大意是:诸科取人,多出三路:能文者既已变而为进士,晓义者又皆去以为明经,其馀皆朴鲁不任化者也。

zhì yú rén cái zé yǒu dìng fēn shī zhī yǒu zhèng néng fǒu zì zhāng

这句话大意是:至于人才,则有定分,施之有政,能否自彰。

jīn jìn shì rì yè zhì jīng chuán zi shǐ guàn chuān chí wù kě wèi bó yǐ zhì yú lín zhèng hé cháng yòng qí yī èr

现代白话:今进士日夜治经传子史,贯穿驰骛,可谓博了,至于临政,曷尝用其一二!

gù shì jiù xué yǐ wèi xū qì ér yù shǐ cǐ děng fēn bié zhù shū cū shí dà yì ér wàng qí rén néng zēng zhǎng yì yǐ shū yǐ

现代白话:顾视旧学,已为虚器,而欲使此等分别注疏,粗识大义,而望其人能增长,亦已疏了。

chén gù yuē cǐ shù zhě jiē zhī qí yī ér bù zhī qí èr yě

这句话大意是:臣故曰,此数者皆知其一而不知其二也。

yì zòu dì yuē wú gù yí cǐ jīn de shì yì shì rán yǐ

现代白话:议奏,帝曰:“我固疑此,今得轼议,释然了。

jí rì zhào jiàn wèn fāng jīn zhèng lìng dé shī ān zài

这句话大意是:”即日召见,问:“方今政令得失安在?

suī zhèn guò shī zhǐ chén kě yě

这句话大意是:虽朕过失,指陈可也。

duì yuē bì xià qiú zhì tài jí tīng yán tài guǎng jìn rén tài ruì

这句话大意是:”对曰:“陛下求治太急,听言太广,进人太锐。

dì sǒng rán yuē qīng sān yán zhèn dāng shú sī zhī

这句话大意是:”帝悚然曰:“卿三言,朕当熟思之。

shì tuì yán yú tóng liè ān shí zī bú yuè

这句话大意是:”轼退,言于同列,安石滋不悦。

dì yù yòng shì xiū zhōng shū tiáo lì ān shí yuē shì yǔ chén suǒ xué jí yì lùn jiē yì bié shì yǐ shì kě yě

这句话大意是:帝欲用轼修中书条例,安石曰:“轼与臣所学及议论皆异,别试以事可也。

nǎi mìng shì quán kāi fēng fǔ tuī guān jiāng kùn zhī yǐ shì

这句话大意是:”乃命轼权开封府推官,将困之以事。

shì jué duàn jīng mǐn shēng wén yì yuǎn

这句话大意是:轼决断精敏,声闻益远。

liù yuè jǐ hài liáo zhǔ zhù tè gǔ lǐ

这句话大意是:六月,己亥,辽主驻特古里。

bǐng wǔ tǔ bō gòng yú liáo

这句话大意是:丙午,吐蕃贡于辽。

dīng sì yù shǐ zhōng chéng lǚ huì ba

这句话大意是:丁巳,御史中丞吕诲罢。

wáng ān shí zhí zhèng duō biàn gèng zǔ zōng fǎ wu liǎn mín cái huì lǚ zhèng bù néng de

这句话大意是:王安石执政,多变更祖宗法,务敛民财,诲屡诤不能得。

zhù zuò zuǒ láng zhāng pì guāng shàng yán qí wáng hào yi qiān jū wài dǐ huáng tài hòu nù dì lìng zhì qí lí jiàn zhī zuì ān shí wèi wú zuì

这句话大意是:著作佐郎章辟光上言岐王颢宜迁居外邸,皇太后怒,帝令治其离间之罪,安石谓无罪。

huì qǐng xià pì guāng lì

这句话大意是:诲请下辟光吏,。

bù cóng

这句话大意是:不从,。

suì shàng shū hé ān shí yuē wáng ān shí wài shì piáo yě

这句话大意是:遂上疏劾安石曰:“王安石外示朴野,。

zhōng cáng qiǎo zhà

这句话大意是:中藏巧诈,。

jiāo jiǎn màn shàng

这句话大意是:骄蹇慢上,。

yīn zéi hài wù

这句话大意是:阴贼害物,。

chén lüè jǔ shí shì ān shí xiàng zài jiā yòu zhòng jǔ bó gōng shì bù dàng

这句话大意是:臣略举十事:安石向在嘉祐中举驳公事不当,。

yù shǐ tái lèi yí wén cuī cù rù xiè

这句话大意是:御史台累移文催促入谢,。

jù ào bù cóng

这句话大意是:倨傲不从,。

qì yīng miào cháo

这句话大意是:迄英庙朝,。

bù xiū chén jié

这句话大意是:不修臣节。

màn shàng wú lǐ yī yě

这句话大意是:慢上无礼,一也。

ān shí rèn xiǎo guān měi yī qiān zhuǎn xùn bì bù yǐ

这句话大意是:安石任小官,每一迁转,逊避不已;。

zì wèi hàn lín xué shì bù wén gù cí

这句话大意是:自为翰林学士,不闻固辞。

xiān dì lín cháo zé yǒu shān lín dú wǎng zhī sī

这句话大意是:先帝临朝,则有山林独往之思;。

bì xià jí wèi nǎi yǒu jīn luán shì cóng zhī lè

这句话大意是:陛下即位,乃有金銮侍从之乐。

hé màn yú qián ér gōng yú hòu

这句话大意是:何慢于前而恭于后?

hǎo míng yù jìn èr yě

这句话大意是:好名欲进,二也。

ān shí shì ěr yīng nǎi yù zuò ér jiǎng shuō jiāng qū wàn shèng zhī zhòng zì qǔ shī shì zhī zūn bù shí shàng xià zhī yí jūn chén zhī fēn

这句话大意是:安石侍迩英,乃欲坐而讲说,将屈万乘之重,自取师氏之尊,不识上下之仪,君臣之分。

yào jūn qǔ míng sān yě

这句话大意是:要君取名,三也。

ān shí zì jū zhèng fǔ shì wú dà xiǎo yǔ tóng liè yì yì

这句话大意是:安石自居政府,事无大小,与同列异议。

huò yīn zòu duì liú shēn jìn shuō duō qǐ yù pī zì zhōng ér xià shì zé lüè měi yú jǐ fēi zé liǎn yuàn yú jūn

这句话大意是:或因奏对,留身进说,多乞御批自中而下,是则掠美于己,非则敛怨于君。

yòng qíng wǎng gōng sì yě

这句话大意是:用情罔公,四也。

zuó xǔ zūn wù duàn móu shā gōng shì ān shí lì wéi zhǔ zhāng qī móu shā fu yòng àn wèn shǒu jǔ jiǎn děng kē zuì xié qíng huài fǎ wǔ yě

这句话大意是:昨许遵误断谋杀公事,安石力为主张,妻谋杀夫,用案问首举减等科罪,挟情坏法,五也。

ān shí rù hàn lín wèi wén jiàn yī shì shǒu chēng dì ān guó zhī cái cháo tíng bǐ dì yī rén tuī ēn yóu wèi zhī báo zhǔ shì zhě dìng wén juàn bù yōu suì lí zhòng shāng

这句话大意是:安石入翰林,未闻荐一士,首称弟安国之才,朝廷比第一人推恩,犹谓之薄,主试者定文卷不优,遂罹中伤。

jí jū zhèng fǔ cái jí bàn nián mài nòng wēi fú wú suǒ bù zhì

这句话大意是:及居政府才及半年,卖弄威福,无所不至。

bèi gōng sǐ dǎng liù yě

这句话大意是:背公死党,六也。

zǎi xiàng bù shū chì běn cháo gù shì wèi zhī huò wén

这句话大意是:宰相不书敕,本朝故事,未之或闻。

zhuān wēi hài zhèng qī yě

这句话大意是:专威害政,七也。

ān shí yǔ táng jiè zhēng lùn móu shā xíng míng suì zhì xuān huá zhòng fēi ān shí ér shì jiè

这句话大意是:安石与唐介争论谋杀刑名,遂致喧哗,众非安石而是介。

zhōng jìn zhī rén wu shǒu dà tǐ bù néng yǐ kǒu shé shèng fèn mèn ér sǐ

这句话大意是:忠劲之人,务守大体,不能以口舌胜,愤懑而死。

zì shì wèi dàn zhě zhòng suī chéng xiàng yì tuì suō bù gǎn jiào qí shì fēi

这句话大意是:自是畏惮者众,虽丞相亦退缩,不敢较其是非。

líng lì tóng liè bā yě

这句话大意是:陵轹同列,八也。

xiǎo chén zhāng pì guāng xiàn yán bǐ qí wáng qiān jū wài dǐ lí jiàn zhī zuì gù bù róng zhū ér ān shí shù jìn wēi yán yǐ huò shèng tīng

这句话大意是:小臣章辟光献言,俾岐王迁居外邸,离间之罪,固不容诛,而安石数进危言以惑圣听。

péng jiān fù xià jiǔ yě

这句话大意是:朋奸附下,九也。

jīn bāng guó jīng fèi yào huì zài yú sān sī ān shí yǔ shū mì dà chén tóng zhì zhì sān sī tiáo lì suī míng shāng què cái lì qí shí dòng yáo tiān xià yǒu hài wú lì shí yě

这句话大意是:今邦国经费,要会在于三司,安石与枢密大臣同制置三司条例,虽名商榷财利,其实动摇天下,有害无利,十也。

chén chéng kǒng bì xià yuè qí cái biàn jiǔ ér yǐ pí

这句话大意是:臣诚恐陛下悦其才辩,久而倚毘。

dà jiān de lù qún yīn huì jìn zé xián zhě jǐn qù luàn yóu shì shēng

这句话大意是:大奸得路,群阴汇进,则贤者尽去,乱由是生。

qiě ān shí chū wú yuǎn lüè wéi wu gǎi zuò lì yì wén yán yǐ shì fēi wǎng shàng ér qī xià

这句话大意是:且安石初无远略,唯务改作立异,文言以饰非,罔上而欺下。

wù tiān xià cāng shēng bì sī rén yě zhī jiǔ jū miào táng wú ān jìng zhī lǐ

这句话大意是:误天下苍生,必斯人也,知久居庙堂,无安静之理。

pì guāng xié móu běn ān shí jí lǚ huì qīng suǒ dǎo pì guāng yáng yán cháo tíng ruò shēn zuì wǒ wǒ zhōng bù zhì cǐ èr rén

这句话大意是:辟光邪谋,本安石及吕惠卿所导,辟光扬言:‘朝廷若深罪我,我终不置此二人!

gù lì jiā yíng jiù

这句话大意是:’故力加营救。

yuàn chá yú yǐn fú zhì zhī shì lùn rán hòu zhī chén yán zhī dāng fǒu

这句话大意是:愿察于隐伏,质之士论,然后知臣言之当否。

dì fāng zhù yǐ ān shí hái qí zhāng huì suì qiú qù

这句话大意是:”帝方注倚安石,还其章,诲遂求去。

dì wèi céng gōng liàng yuē ruò chū huì kǒng ān shí bù zì ān

这句话大意是:帝谓曾公亮曰:“若出诲,恐安石不自安。

ān shí yuē chén yǐ shēng xǔ guó bì xià chù zhī yǒu yì chén hé gǎn yǐ xíng jì zì xián gǒu wèi qù jiù

这句话大意是:”安石曰:“臣以身许国,陛下处之有义,臣何敢以形迹自嫌,苟为去就!

nǎi chū huì zhī dèng zhōu

这句话大意是:”乃出诲知邓州。

sū sòng dāng zhì gōng liàng wèi sòng yuē pì guāng zhì píng sì nián shàng shū shí ān shí zài jīn líng huì qīng jiān háng zhōu jiǔ ruì ān dé ér jiào zhī

这句话大意是:苏颂当制,公亮谓颂曰:“辟光治平四年上书时,安石在金陵,惠卿监杭州酒锐,安得而教之?

gù zhì cí yún dǎng xiǎo rén jiāo zèn zhī yán sì wǎng shàng wú gēn zhī yǔ

现代白话:”故制词云:“党品行较差的人交谮之言,肆罔上无根之语。

zhì chū dì yǐ jiù sòng sòng yǐ gōng liàng zhī yán gào nǎi zhī pì guāng zhì píng shí zì yán tā shì fēi cǐ yě

这句话大意是:”制出,帝以咎颂,颂以公亮之言告,乃知辟光治平时自言它事,非此也。

huì zhī jiāng yǒu yán sī mǎ guāng zì ěr yīng qū zī shàn táng yǔ huì xiāng féng guāng mì wèn jīn rì qǐng duì yù yán hé shì

这句话大意是:诲之将有言,司马光自迩英趋资善堂,与诲相逢,光密问:“今日请对,欲言何事?

huì yuē xiù zhòng dàn wén nǎi xīn cān yě

这句话大意是:”诲曰:“袖中弹文,乃新参也。

guāng è rán yuē zhòng wèi dé rén nài hé lùn zhī

这句话大意是:”光愕然曰:“众谓得人,奈何论之?

huì yuē jūn shí yì wéi shì yán yá

这句话大意是:”诲曰:“君实亦为是言邪?

ān shí suī yǒu shí míng rán hǎo zhí piān jiàn bù tōng wù qíng qīng xìn jiān huí xǐ rén nìng jǐ tīng qí yán zé měi shī yú yòng zé shū

这句话大意是:安石虽有时名,然好执偏见,不通物情,轻信奸回,喜人佞己,听其言则美,施于用则疏。

ruò zài shì cóng yóu huò kě róng

这句话大意是:若在侍从,犹或可容;。

zhì zhī zǎi fǔ tiān xià bì shòu qí huò

这句话大意是:置之宰辅,天下必受其祸。

guāng yuē jīn wèi yǒu xiǎn jì hé dài tā rì

这句话大意是:”光曰:“今未有显迹,盍待它日?

huì yuē shàng xīn sì wèi fù yú chūn qiū suǒ yǔ zhāo xī móu yì zhě èr sān dà chén ér yǐ gǒu fēi qí rén jiāng bài guó shì

这句话大意是:”诲曰:“上新嗣位,富于春秋,所与朝夕谋议者,二三大臣而已,苟非其人,将败国事。

cǐ nǎi fù xīn zhī jí zhì zhī wéi kǒng bù dǎi gù kě huǎn yá

这句话大意是:此乃腹心之疾,治之唯恐不逮,顾可缓邪?

zhāng shàng huì bèi chù ér ān shí yì héng guāng yú shì fú huì zhī xiān jiàn zì yǐ wéi bù jí yě

这句话大意是:”章上,诲被黜而安石益横,光于是服诲之先见,自以为不及也。

huì sān jū yán zhí jiē yǐ tán zòu dà chén ér ba

这句话大意是:诲三居言职,皆以弹奏大臣而罢。

tiān xià tuī qí gěng zhí

这句话大意是:天下推其鲠直。

yǐ zhī kāi fēng fǔ lǚ gōng zhe wèi yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:以知开封府吕公著为御史中丞。

wáng ān shí yǐ gōng zhe xiōng gōng bì bù fù jǐ nǎi bái yòng gōng zhe wèi zhōng chéng yǐ bī zhī

这句话大意是:王安石以公著兄公弼不附己,乃白用公著为中丞以逼之。

gōng bì guǒ lì qiú qù dì bù xǔ

这句话大意是:公弼果力求去,帝不许。

tài bái rù jǐng rén xū zhòu jiàn

这句话大意是:太白入井,壬戌,昼见。

liáo yǐ nán yuàn shū mì shǐ xiāo wéi xìn zhī běi yuàn shū mì shǐ shì mìng běi yuàn shū mì shǐ wèi wáng yē lǜ yī xùn jiā shǒu tài shī sì fāng yǒu jūn lǚ xǔ yī xùn biàn yí cóng shì

这句话大意是:辽以南院枢密使萧惟信知北院枢密使事,命北院枢密使魏王耶律伊逊加守太师,四方有军旅,许伊逊便宜从事。

yóu shì yī xùn shì zhèn zhōng wài mén xià kuì lù bù jué fán ē shùn zhě méng jiàn zhuó zhōng zhí zhě bèi zhú cuàn liáo rén yàn yún níng wéi chì zhǐ wú wéi wèi wáng bái tiě zǐ

这句话大意是:由是伊逊势震中外,门下馈赂不绝,凡阿顺者蒙荐擢,忠直者被逐窜,辽人谚云:“宁违敕旨,无违魏王白帖子。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →