续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 67 of 220

宋纪·宋纪六十七

PinyinModern Translation
Size

qǐ tú wéi zuò è qī yuè jǐn shàng zhāng yān mào liù yuè fán yī nián

这句话大意是:起屠维作噩七月,尽上章阉茂六月,凡一年。

shén zōng tǐ yuán xiǎn dào fǎ gǔ lì xiàn dì dé wáng gōng yīng wén liè wǔ qīn rén shèng xiào huáng dì xī níng èr nián liáo xián yōng wǔ nián

这句话大意是:○神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁二年(辽咸雍五年)。

qiū qī yuè yǐ chǒu shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:秋,七月,乙丑朔,日有食之。

wù chén xià zhǔ qiǎn shǐ yì liáo xiè fēng cè

这句话大意是:戊辰,夏主遣使诣辽谢封册。

chū zhī tóng zhōu zhào shàng kuān zhī táng zhōu gāo fù zhī qí zhōu wáng guǎng yuān jiē tiáo zòu zhì yì cāng shì

这句话大意是:初,知同州赵尚宽,知唐州高赋,知齐州王广渊,皆条奏置义仓事。

zhī chén liú xiàn sū juān yì yán chén quàn yù bǎi xìng lì yì cāng yǐ bèi shuǐ hàn yīn tiáo shàng cuò zhì shì

这句话大意是:知陈留县苏涓,亦言“臣劝谕百姓立义仓以备水旱”,因条上措置事。

yì cāng zì qìng lì zhōng ba dì shàn qí fǎ jiāng fù zhī

这句话大意是:义仓自庆历中罢,帝善其法,将复之;。

huì wáng ān shí zhǔ qīng miáo jǐ sì yán yú dì yuē mín yǒu yú sù nǎi shǐ zhī shū guān fēi liáng fǎ yě

这句话大意是:会王安石主青苗,己巳,言于帝曰:“民有馀粟,乃使之输官,非良法也。

nǎi zhǐ

这句话大意是:”乃止。

gēng wǔ zhào yù shǐ zhōng chéng jǔ kě wèi yù shǐ zhě bù xiàn guān gāo bēi

这句话大意是:庚午,诏御史中丞举可为御史者,不限官高卑;。

zhào biàn zhēng zhī fú de

这句话大意是:赵抃争之弗得。

yú shì shì yù shǐ zhī zá shì liú shù yán jiù zhì jǔ yù shǐ guān xū zhōng xíng yuán wài láng zhì tài cháng bó shì zī rèn xū shí lì tōng pàn yòu bì hàn lín zhū xué shì yǔ běn tái chéng zá hù jǔ

这句话大意是:于是侍御史知杂事刘述言:“旧制,举御史,官须中行员外郎至太常博士,资任须实历通判,又必翰林诸学士与本台丞、杂互举。

gài zhòng yì qiān tóng zé gè wu jìn xīn bù róng yǒu piān bì sī ài zhī huàn

这句话大意是:盖众议佥同,则各务尽心,不容有偏蔽私爱之患。

jīn zhuān wěi zhōng chéng zé ài zēng zài yú yī jǐ gǒu fēi qí rén jiāng shòu quán chén shǔ tuō zì lì dǎng yuán bù fù jǐ zhě dé yǐ méi niè zhòng shāng qí bì bù yī

这句话大意是:今专委中丞,则爱憎在于一己,苟非其人,将受权臣属托,自立党援,不附己者得以媒蘖中伤,其弊不一。

fu biàn gēng fǎ dù zhòng shì yě

这句话大意是:夫变更法度,重事也。

jīn zhǐ cān zhī èr rén tóng shū dá dāo zi qiě zǎi xiàng fù bì zàn yè gào céng gōng liàng yǐ rù cháo tái guān jīn bù quē rén hé zhì jí jí rú cǐ

这句话大意是:今止参知二人同书答刂子,且宰相富弼暂谒告,曾公亮已入朝,台官今不阙人,何至急疾如此!

yuàn shōu hái qián zhǐ sì bì chū yǔ gōng liàng tóng yì rán hòu xíng zhī

这句话大意是:愿收还前旨,俟弼出,与公亮同议,然后行之。

fú tīng

这句话大意是:”弗听。

jiǎ xū tài bǎo fèng xiáng xióng wǔ jūn jié dù shǐ dōng píng jùn wáng yǔn bì zú dì lín kū zhī tòng

这句话大意是:甲戌,太保、凤翔、雄武军节度使东平郡王允弼卒,帝临哭之恸。

yǔn bì yuán rén wū zhī zǐ yě xìng duān zhòng jǐn yán lǐng zōng zhèng sān shí nián yǔ pú ān yì wáng gòng shì xiāng yǒu ài wèi zōng shǔ tuī jìng

这句话大意是:允弼,元亻屋之子也,性端重谨言,领宗正三十年,与濮安懿王共事,相友爱,为宗属推敬。

xīn sì lì huái zhè jiāng hú liù lù jūn shū fǎ

这句话大意是:辛巳,立淮、浙、江、湖六路均输法。

tiáo lì sī yán tiān xià cái yòng wú yú diǎn lǐng zhī guān jū yú bì fǎ nèi wài bù xiāng zhī yíng xū bù xiāng bǔ

这句话大意是:条例司言:“天下财用无馀,典领之官,拘于弊法,内外不相知,盈虚不相补。

zhū lù shàng gōng suì yǒu cháng shù fēng nián biàn dào kě yǐ duō zhì ér bù néng yíng

现代白话:诸路上供,岁有常数,丰年便道,能够多致而不能赢;。

nián jiǎn wù guì nán yú gòng yì ér gǎn bù zú

这句话大意是:年俭物贵,难于供亿而敢不足。

yuǎn fāng yǒu bèi xǐ zhī shū zhōng dōu yǒu bàn jià zhī zhōu tú shǐ fù shāng dà jiǎ chéng gōng sī zhī jí yǐ shàn qīng zhòng liǎn sàn zhī quán

这句话大意是:远方有倍蓰之输,中都有半价之鬻,徒使富商大贾,乘公私之急以擅轻重敛散之权。

jīn fā yùn shǐ shí zǒng liù lù fù rù qí zhí yǐ zhì zhì chá yán fán jiǔ shuì wéi shì jūn chǔ guó yòng duō suǒ yǎng jǐ

这句话大意是:今发运使实总六路赋入,其职以制置茶、盐、矾、酒税为事,军储国用,多所仰给。

yi jiǎ yǐ qián huò zī qí yòng dù zhōu zhī liù lù cái fù zhī yǒu wú ér yí yòng zhī

这句话大意是:宜假以钱货,资其用度,周知六路财赋之有无而移用之。

fán dí mǎi shuì liǎn shàng gòng zhī wù jiē de xǐ guì jiù jiàn yòng jìn yì yuǎn lìng yù zhī zhōng dōu tǎng cáng nián zhī jiàn zài zhī dìng shù suǒ dāng gòng bàn zhě dé yǐ cóng biàn biàn yì xù mǎi yǐ dài shàng lìng

这句话大意是:凡籴买、税敛上供之物,皆得徙贵就贱,用近易远,令预知中都帑藏年支见在之定数所当供办者,得以从便变易蓄买以待上令。

shāo shōu qīng zhòng liǎn sàn zhī quán guī zhī gōng shàng ér zhì qí yǒu wú yǐ biàn zhuǎn shū shěng láo fèi qù zhòng liǎn kuān nóng mín shù jī guó yòng kě zú mín cái bù

这句话大意是:稍收轻重敛散之权,归之公上,而制其有无以便转输,省劳费,去重敛,宽农民,庶几国用可足,民财不。

zhào běn sī jù tiáo lì yǐ wén

这句话大意是:”诏本司具条例以闻;。

ér yǐ fā yùn shǐ xuē xiàng lǐng jūn shū píng zhǔn shì cì nèi cáng qián wǔ bǎi wàn mín shàng gòng mǐ sān bǎi wàn dàn

这句话大意是:而以发运使薛向领均输平准事,赐内藏钱五百万缗,上供米三百万石。

yì zhě duō yán bù biàn dì fú tīng

这句话大意是:议者多言不便,帝弗听。

xiàng jì dǒng qí shì nǎi qǐng shè zhì guān shǔ cóng zhī

这句话大意是:向既董其事,乃请设置官属,从之。

rén wǔ zhèn xù bèi shuǐ zhōu jūn réng juān zhú mù shuì jí jiǔ kè

这句话大意是:壬午,赈恤被水州军,仍蠲竹木税及酒课。

guǐ wèi dì wèi fǔ chén yuē rén jūn bù kě dài yú zhèng zhèn fēi hǎo láo kǔ gài sī shào zhuàng jīng shén yù chéng shí yǒu wéi yǐ jì shēng líng

这句话大意是:癸未,帝谓辅臣曰:“人君不可怠于政,朕非好劳苦,盖思少壮精神,欲乘时有为以济生灵。

zhì yú bīng nǎi shèng rén zhī dà quán suǒ yǐ ān tiān xià dàn bù kě qīng yòng fēi dú shā rén xīn suǒ fú rěn yì kǒng tiān dào bù yòu yě

这句话大意是:至于兵,乃圣人之大权,所以安天下,但不可轻用,非独杀人,心所弗忍,亦恐天道不祐也。

zhào zì jīn wén chén huàn yòu zhí xū shí yǒu móu yǒng céng zhe jì xiào jí de qǔ zhǐ

这句话大意是:诏:“自今文臣换右职,须实有谋勇,曾著绩效,即得取旨。

liáo jìn huáng zú shì shì qīn yú xì mín

这句话大意是:辽禁皇族恃势侵渔细民。

jiǎ shēn dì yù zī zhèng diàn yīn yǔ jí xuǎn rèn zhī zhōu wèi de shàn fǎ yuē zhèn měi sī zǔ zōng bǎi zhàn dé tiān xià jīn yǐ yī zhōu shēng líng fù zhī yōng rén cháng tòng xīn jí shǒu

这句话大意是:甲申,帝御资政殿,因语及选任知州未得善法,曰:“朕每思祖宗百战得天下,今以一州生灵付之庸人,常痛心疾首。

qīng děng wèi rú hé zé kě

这句话大意是:卿等谓如何则可?

wén yàn bó zòu yǐ wéi zé zài jiān sī yi de zhì gōng zhī rén kě rèn àn chá

这句话大意是:”文彦博奏,以为责在监司,宜得至公之人,可任案察。

lǚ gōng bì yuē cháo tíng néng zé zhū sī zhǎng guān jí shí bā lù jiān sī zé wú bù jì yǐ

现代白话:吕公弼曰:“朝廷能择诸司长官及十八路监司,则无不济了。

jǐ chǒu hán qí děng shàng rén zōng shí lù céng gōng liàng děng shàng yīng zōng shí lù

这句话大意是:己丑,韩琦等上《仁宗实录》,曾公亮等上《英宗实录》。

bā yuè shì yù shǐ liú qí jiān chá yù shǐ lǐ xíng qián yǐ děng yán xuē xiàng xiǎo rén jiǎ yǐ huò quán rèn qí biàn yì zòng yǒu suǒ rù bù miǎn duó shāng gǔ zhī lì

现代白话:八月,侍御史刘琦、监察御史里行钱𫖮等言:“薛向品行较差的人,假以货泉,任其变易,纵有所入,不免夺商贾之利。

tiáo lì sī jiǎn xiáng wén zì sū zhé yán xī hàn wǔ wài shì sì yí nèi xìng gōng shì cái yòng kuì jié lì bù néng zhī yòng gǔ rén sāng hóng yáng zhī shuō mǎi jiàn mài guì wèi zhī jūn shū suī yuē mín bù jiā fù ér guó yòng ráo zú

这句话大意是:”条例司检详文字苏辙言:“昔汉武外事四夷,内兴宫室,财用匮竭,力不能支,用贾人桑弘羊之说,买贱卖贵,谓之均输,虽曰民不加富而国用饶足。

rán fǎ shù bù zhèng lì yuán wèi jiān póu kè rì shēn mín shòu qí bìng

这句话大意是:然法术不正,吏缘为奸,掊克日深,民受其病。

jīn cǐ lùn fù xīng zhòng kǒu fēn rán jiē wèi qí huàn bì shén yú hàn

这句话大意是:今此论复兴,众口纷然,皆谓其患必甚于汉。

hé zhě

这句话大意是:何者?

fāng jīn jù liǎn zhī chén cái zhì fāng lüè wèi jiàn yǒu sāng hóng yáng bǐ

这句话大意是:方今聚敛之臣,财智方略未见有桑弘羊比;。

ér cháo tíng pò huài guī ju jiě zòng shéng mò shǐ de chí chěng zì yóu wéi lì shì shì qí hài bì yǒu bù kě shèng yán zhě yǐ

现代白话:而朝廷破坏规矩,解纵绳墨,使得驰骋自由,唯利是嗜,其害必有不可胜言者了。

quán kāi fēng fǔ tuī guān sū shì yì yán jūn shū xǐ guì jiù jiàn yòng jìn yì yuǎn

这句话大意是:”权开封府推官苏轼亦言:“均输徙贵就贱,用近易远;。

rán guǎng zhì guān shǔ duō chū mín qián háo shāng dà gǔ jiē yí ér bù gǎn dòng yǐ wéi suī bù míng yán fàn mài jì yǐ xǔ zhī biàn yì ér bù yǔ shāng gǔ zhēng lì wèi zhī wén yě

这句话大意是:然广置官属,多出缗钱,豪商大贾,皆疑而不敢动,以为虽不明言贩卖,既已许之变易,而不与商贾争利,未之闻也。

dì fāng huò yú wáng ān shí yán jiē bù xíng nǎi jìn xiàng tiān zhāng gé dài zhì yǐ shǒu zhào cì xiàng

这句话大意是:”帝方惑于王安石言,皆不行,乃进向天章阁待制,以手诏赐向。

rán jūn shū fǎ qì yì bù néng chéng

这句话大意是:然均输法讫亦不能成。

guǐ mǎo shì yù shǐ liú qí biǎn jiān chù zhōu yán jiǔ wù jiān chá yù shǐ lǐ xíng qián yǐ biǎn jiān qú zhōu yán shuì

这句话大意是:癸卯,侍御史刘琦,贬监处州盐酒务,监察御史里行钱𫖮,贬监衢州盐税。

xiān shì wáng ān shí zhēng móu shā zì shǒu zhī lǜ yú nián bù jué zhào lín shí zòu tīng chì cái

这句话大意是:先是王安石争谋杀自首之律,逾年不决,诏临时奏听敕裁。

ān shí yòu yán lǜ yì yīn fàn shā shāng ér zì shǒu de miǎn suǒ yīn zhī zuì réng cóng gù shā shāng fǎ

这句话大意是:安石又言:“律意因犯杀伤而自首得免,所因之罪,仍从故杀伤法。

ruò yǐ shā cóng gù shā fǎ zé wéi shǒu zhě bì sǐ bù xū zòu cái

这句话大意是:若已杀从故杀法,则为首者必死,不须奏裁;。

wéi cóng zhě zì yǒu biān chì zòu cái zhī wén bù xū fù lì xīn zhì

这句话大意是:为从者自有编敕奏裁之文,不须复立新制。

shí wén yàn bó yǐ xià jiē zhǔ sī mǎ guāng yì

这句话大意是:”时文彦博以下皆主司马光议。

táng jiè yǔ ān shí zhēng lùn yú dì qián jiè yuē cǐ fǎ tiān xià jiē yǐ wéi bù kě shǒu dú céng gōng liàng wáng ān shí yǐ wéi kě shǒu

这句话大意是:唐介与安石争论于帝前,介曰:“此法天下皆以为不可首,独曾公亮、王安石以为可首。

ān shí yuē yǐ wéi bù kě shǒu zhě jiē péng dǎng yě

这句话大意是:”安石曰:“以为不可首者,皆朋党也。

zhì shì dì zú yòng ān shí yán chì zì jīn bìng yǐ qù nián qī yuè zhào shū cóng shì

这句话大意是:”至是帝卒用安石言,敕自今并以去年七月诏书从事。

shì yù shǐ zhī zá shì jiān pàn xíng bù liú shù lǜ tóng liè dīng fěng wáng shī yuán fēng chì hái zhōng shū zhě zài

这句话大意是:侍御史知杂事兼判刑部刘述率同列丁讽、王师元封敕还中书者再。

ān shí bái dì lìng kāi fēng fǔ tuī guān wáng kè chén hé shù zuì

这句话大意是:安石白帝,令开封府推官王克臣劾述罪。

yú shì shù lǜ qí yǐ gòng shàng shū yuē ān shí zhí zhèng yǐ lái zhuān sì xiōng yì qīng yì xiàn dù

这句话大意是:于是述率琦、𫖮共上疏曰:“安石执政以来,专肆胸臆,轻易宪度。

bì xià yù zhì zhì rú táng yú ér ān shí cāo guǎn shāng quán zhà zhī shù guī yǐ qǔ mèi suì yǔ chén shēng zhī hé móu qīn sān sī lì bǐng qǔ wèi jǐ gōng kāi jú shè guān yòng bā rén fēn háng tiān xià jīng hài wù tīng dòng yáo rén xīn

这句话大意是:陛下欲致治如唐、虞,而安石操管、商权诈之术,规以取媚,遂与陈升之合谋,侵三司利柄,取为己功,开局设官,用八人分行天下,惊骇物听,动摇人心。

qù nián yīn xǔ zūn wàng yì àn wèn zì shǒu zhī fǎ ān shí rèn yī piān zhī jiàn gǎi lì xīn yì yǐ hài tiān xià

这句话大意是:去年因许遵妄议案问自首之法,安石任一偏之见,改立新议以害天下。

xiān cháo suǒ lì zhì dù zì yi shì shǒu wù shī nǎi yù shì shì gēng zhāng fèi ér bù yòng

这句话大意是:先朝所立制度,自宜世守勿失,乃欲事事更张,废而不用。

ān shí zì yìng jǔ lì guān shì xīn guī xiàng bì xià wén ér zhī zhī suì zhèng wèi gōng fǔ

这句话大意是:安石自应举、历官,士心归向,陛下闻而知之,遂正位公府。

zāo shí de jūn rú cǐ zhī zhuān nǎi shǒu jiàn cái lì zhī yì wu wéi róng yuè

这句话大意是:遭时得君如此之专,乃首建财利之议,务为容悦。

yán xíng guāi lì yī zhì yú cǐ yuàn zǎo bà zhú yǐ wèi ān tiān xià

这句话大意是:言行乖戾,一至于此,愿早罢逐,以慰安天下。

céng gōng liàng yīn zì jié yuán

这句话大意是:曾公亮阴自结援。

jiǔ fáng xián lù yì yi chì miǎn

这句话大意是:久妨贤路,亦宜斥免。

zhào biàn zé kuò náng gǒng shǒu dàn wu yī wéi dà chén shì jūn qǐ dāng rú shì

这句话大意是:赵抃则括囊拱手,但务依违,大臣事君,岂当如是!

shū shàng ān shí zòu biǎn qí yǐ sī mǎ guāng yán kē yǐ suǒ zuò bù guò shū zhí qǐ hái qí běn zī bù bào

这句话大意是:”疏上,安石奏贬琦、𫖮,司马光言珂、𫖮所坐,不过疏直,乞还其本资,不报。

diàn zhōng shì yù shǐ sūn chāng líng sù fù ān shí yǐ jiāng chū tái yú zhòng zhōng zé chāng líng yuē jūn xī guān jīn líng nú shì wáng ān shí wǎn zhuǎn jiàn jūn de wèi yù shǐ yì dāng shǎo sī bào guó nài hé zhuān yù fù huì yǐ qiú měi guān

这句话大意是:殿中侍御史孙昌龄,素附安石,𫖮将出台,于众中责昌龄曰:“君昔官金陵,奴事王安石,宛转荐君,得为御史,亦当少思报国,奈何专欲附会以求美官?

wǒ shì jūn quǎn zhì zhī bù ruò yě

这句话大意是:我视君犬彘之不若也!

jí fú yī shàng mǎ qù

这句话大意是:”即拂衣上马去。

chāng líng bù dé yǐ yì yán wáng kè chén ā fèng dāng quán qī bì cōng míng

这句话大意是:昌龄不得已,亦言王克臣阿奉当权,欺蔽聪明。

yǐ sì biǎn chāng líng tōng pàn qí zhōu

这句话大意是:乙巳,贬昌龄通判蕲州。

yǐ hòu zì qú xǐ xiù jiā pín mǔ lǎo zhì gài dài qīn jiù yǐ gěi cháo bū yí rán wú zhé huàn zhī sè

这句话大意是:𫖮后自衢徙秀,家贫母老,至丐贷亲旧以给朝晡,怡然无谪宦之色。

bǐng wǔ tóng zhī jiàn yuàn fàn chún rén ba

这句话大意是:丙午,同知谏院范纯仁罢。

chún rén zì shǎn xī zhuǎn yùn fù shǐ zhào hái dì wèn shǎn xī chéng guō jiá bīng liáng chǔ rú hé

这句话大意是:纯仁自陕西转运副使召还,帝问:“陕西城郭、甲兵、粮储如何?

duì yuē chéng guō cū quán jiá bīng cū xiū liáng chǔ cū bèi

这句话大意是:”对曰:“城郭粗全,甲兵粗修,粮储粗备。

dì è rán yuē qīng zhī cái zhèn suǒ yǐ xìn hé wéi jiē yán cū

这句话大意是:”帝愕然曰:“卿之才,朕所倚信,何为皆言粗?

duì yuē cū zhě wèi jīng zhī cí rú shì zú yǐ

现代白话:”对曰:“粗者,未精之辞,如是足了。

yuàn bì xià qiě wú liú yì biān gōng ruò biān chén guān wàng jiāng wèi tā rì yì wài zhī huàn

这句话大意是:愿陛下且无留意边功,若边臣观望,将为它日意外之患。

bài qǐ jū shè rén tóng zhī jiàn yuàn zòu yán wáng ān shí biàn zǔ zōng fǎ dù póu kè cái lì mín xīn bù níng

这句话大意是:拜起居舍人、同知谏院,奏言:“王安石变祖宗法度,掊克财利,民心不宁。

shū yuē yuàn qǐ zài míng bú jiàn shì tú

这句话大意是:《书》曰:‘怨岂在明,不见是图。

yuàn bì xià tú bú jiàn zhī yuàn

这句话大意是:’愿陛下图不见之怨。

dì wèn hé wèi bú jiàn zhī yuàn

这句话大意是:”帝问:“何谓不见之怨?

duì yuē dù mù suǒ wèi tiān xià zhī rén bù gǎn yán ér gǎn yuàn shì yě

这句话大意是:”对曰:“杜牧所谓‘天下之人不敢言而敢怨’是也。

jiā zhí jí xián yuàn tóng xiū qǐ jū zhù

这句话大意是:”加直集贤院、同修起居注。

dì qiè yú qiú zhì duō yán jiàn shū tì xiǎo chén zī fǎng quē shī chún rén yán xiǎo rén zhī yán tīng zhī ruò kě cǎi xíng zhī bì yǒu lèi gài zhī xiǎo wàng dà tān jìn mèi yuǎn

现代白话:帝切于求治,多延见疏逖小臣,咨访阙失,纯仁言:“品行较差的人之言,听之若可采,行之必有累,盖知小忘大,贪近昧远。

yuàn jiā shēn chá

这句话大意是:愿加深察!

fù bì zài xiàng wèi chēng jí jiā jū chún rén yán bì shòu sān cháo juàn yǐ dāng zì rèn tiān xià zhī zhòng ér xù jǐ shēn yú xù wù yōu jí guò yú yōu bāng zhì zhǔ chǔ shēn èr zhě jūn shī

这句话大意是:富弼在相位,称疾家居,纯仁言:“弼受三朝眷倚,当自任天下之重,而恤己深于恤物,忧疾过于忧邦,致主处身,二者均失。

bì yǔ xiān chén sù hòu chén zài jiàn yuàn bù gǎn sī yè yǐ zhì zhōng gào yuàn shì yǐ cǐ zhāng shǐ zhī zì xǐng

这句话大意是:弼与先臣素厚,臣在谏院,不敢私谒以致忠告,愿示以此章,使之自省。

yòu lùn lǚ huì bù dàng ba yù shǐ zhōng chéng li shī zhōng bù kě shǒu biān

这句话大意是:”又论吕诲不当罢御史中丞,李师中不可守边。

jí xuē xiàng xíng jūn shū fǎ yú liù lù yòu yán chén cháng qīn fèng dé yīn yù xiū xiān wáng bǔ zhù zhī zhèng jīn nǎi xiào sāng hóng yáng jūn shū zhī fǎ ér shǐ xiǎo rén wèi zhī póu kè shēng líng liǎn yuàn jī huò

现代白话:及薛向行均输法于六路,又言:“臣尝亲奉德音,欲修先王补助之政,今乃效桑弘羊均输之法,而使品行较差的人为之掊克生灵,敛怨基祸。

wáng ān shí yù qiú jìn gōng wàng qí jiù xué shàng fǎ lìng zé chēng shāng yāng yán cái lì zé bèi mèng kē bǐ lǎo chéng wéi yīn xún chì gōng lùn wèi liú sú hé yì zhě wèi xián yì jǐ zhě wèi bù xiào

这句话大意是:王安石欲求近功,忘其旧学,尚法令则称商鞅,言财利则背孟轲,鄙老成为因循,斥公论为流俗,合意者为贤,异己者为不肖。

liú qí qián yǐ děng yī yán biàn méng jiàng chù zài tíng zhī rén fāng dà bàn qū fù bì xià yòu cóng ér qū zhī qí jiāng hé suǒ bù zhì

这句话大意是:刘琦、钱𫖮等,一言便蒙降黜,在廷之人,方大半趋附,陛下又从而驱之,其将何所不至!

yi sù hái yán zhě ér tuì ān shí yǐ dá zhōng wài zhī wàng

这句话大意是:宜速还言者而退安石,以答中外之望。

yòu yán céng gōng liàng nián lǎo bù tuì wéi wu léi tóng

这句话大意是:”又言曾公亮年老不退,惟务雷同;。

zhào biàn xīn zhī qí fēi fán shì bù néng lì jiù tuì yǒu hòu yán

这句话大意是:赵抃心知其非,凡事不能力救,退有后言。

dì jiē fú tīng suì qiú ba jiàn zhí

这句话大意是:帝皆弗听,遂求罢谏职;。

gǎi pàn guó zǐ jiàn qù yì yù què

这句话大意是:改判国子监,去意愈确。

zhèng fǔ shǐ yù zhī yuē wú qīng qù yǐ yì chú zhī zhì gào yǐ

现代白话:政府使谕之曰:“毋轻去,已议除知制诰了。

chún rén yuē cǐ yán hé wéi zhì yú wǒ zāi

现代白话:”纯仁曰:“此言何为至于我啊?

yán bù yòng wàn zhōng fēi suǒ gù yě

这句话大意是:言不用,万钟非所顾也!

wù shēn hé xǐ dōng xíng zhāng gǒng děng yīn yù bì duàn běi liú dì yì xiàng zhī

这句话大意是:戊申,河徙东行,张巩等因欲闭断北流,帝意向之。

sī mǎ guāng yán gǒng děng yù sāi èr gǔ hé běi liú chén kǒng láo fèi wèi yì

这句话大意是:司马光言:“巩等欲塞二股河北流,臣恐劳费未易。

xìng ér kě sài zé dōng liú qiǎn xiá dī fáng wèi quán bì zhì jué yì shì yí ēn jì shēn yíng zhī huàn yú cāng dé děng zhōu yě

这句话大意是:幸而可塞,则东流浅狭,堤防未全,必致决溢,是移恩、冀、深、瀛之患于沧、德等州也。

bù ruò sì sān èr nián dōng liú yì shēn kuò dī fáng shāo gù běi liú jiàn qiǎn xīn chú yǒu bèi sāi zhī biàn

这句话大意是:不若俟三二年,东流益深阔,堤防稍固,北流渐浅,薪刍有备塞之便。

dì mìng guāng yǔ zhāng mào zé wǎng shì wáng ān shí yuē guāng yì shì lǚ bù hé jīn lìng shì hé hòu bì bù cóng qí yì shì zhòng shǐ bù ān zhí yě

这句话大意是:”帝命光与张茂则往视,王安石曰:“光议事屡不合,今令视河,后必不从其议,是重使不安职也。

nǎi dú qiǎn mào zé

这句话大意是:”乃独遣茂则。

mào zé zòu èr gǔ hé dōng qīng yǐ jí bā fēn běi liú zhǐ èr fēn

这句话大意是:茂则奏二股河东倾已及八分,北流止二分;。

gǒng děng yì zòu dà hé dōng xǐ běi liú yǐ bì zhào jiǎng yù zhī

这句话大意是:巩等亦奏大河东徙,北流已闭,诏奖谕之。

yǐ ér hé zì xǔ jiā gǎng dōng jué fàn làn dà míng ēn dé cāng yǒng jìng wǔ zhōu jūn jìng guǒ rú guāng yán

这句话大意是:已而河自许家港东决,泛滥大名、恩、德、沧、永静五州军境,果如光言。

xià guó qǐng cóng jiù fán yí zhào xǔ zhī

这句话大意是:夏国请从旧蕃仪,诏许之。

fàn chún rén qián hòu zhāng shū yǔ duō jī qiè dì xī bù fù wài

这句话大意是:范纯仁前后章疏,语多激切,帝悉不付外。

chún rén jǐn lù shēn zhōng shū yú shì zài wèi dà chén jù liè míng lù zhāng qiú ba dì yōu zhào dá zhī

这句话大意是:纯仁尽录申中书,于是在位大臣俱列名露章求罢,帝优诏答之。

fù bì zì cǐ bù fù chū shì shì

这句话大意是:富弼自此不复出视事。

ān shí qǐ zhòng biǎn chún rén dì yuē bǐ wú zuì gū yǔ yī shàn de

这句话大意是:安石乞重贬纯仁,帝曰:“彼无罪,姑与一善地。

jǐ yǒu mìng zhī hé zhōng fǔ

这句话大意是:”己酉,命知河中府。

xún xǐ chéng dū lù zhuǎn yùn shǐ yǐ xīn fǎ bù biàn jiè zhōu xiàn wú de jù xíng ān shí nù qí jǔ gé yǐ shì zuǒ qiān zhī hé zhōu

这句话大意是:寻徙成都路转运使,以新法不便,戒州县无得遽行,安石怒其沮格,以事左迁知和州;。

wèi zhì xǐ qìng zhōu

这句话大意是:未至,徙庆州。

gēng xū tiáo lì sī běn xiáng wén zì sū zhé ba

这句话大意是:庚戌,条例司本详文字苏辙罢。

zhé yǔ lǚ huì qīng lùn shì dòng jiē bù hé

这句话大意是:辙与吕惠卿论事,动皆不合。

huì qiǎn bā shǐ yú sì fāng fǎng qiú yí lì zhōng wài zhī qí bì yíng hé shēng shì jiē mò gǎn yán

这句话大意是:会遣八使于四方,访求遗利,中外知其必迎合生事,皆莫敢言。

zhé wǎng jiàn chén shēng zhī yuē xī jiā yòu mò qiǎn shǐ kuān xù zhū lù gè wu shēng gè hái zòu duō bù kě xíng wèi tiān xià xiào

这句话大意是:辙往见陈升之曰:“昔嘉祐末,遣使宽恤诸路,各务生各,还奏,多不可行,为天下笑。

jīn hé yǐ yì cǐ

现代白话:今凭什么异此!

yòu yǐ shū dǐ wáng ān shí lì chén qí bù kě

这句话大意是:”又以书抵王安石,力陈其不可。

ān shí nù jiāng jiā yǐ zuì shēng zhī zhǐ zhī

这句话大意是:安石怒,将加以罪,升之止之。

zhì shì qǐ bié chú yī chāi qiǎn dì yuè zhé zhuàng wèn zhé yǔ shì rú hé

这句话大意是:至是乞别除一差遣,帝阅辙状,问:“辙与轼如何?

guān qí xué wèn pō xiāng lèi

这句话大意是:观其学问颇相类。

ān shí yuē shì xiōng dì dà dǐ yǐ yuè qián bǎi hé wéi shì

这句话大意是:”安石曰:“轼兄弟大抵以悦箝捭阖为事。

dì yuē rú cǐ zé yi hé shí shì hé yǐ fǎn wèi yì lùn

现代白话:”帝曰:“如此,则宜合时事,凭什么反为异论?

zhào yī suǒ qǐ chú hé nán fǔ tuī guān

这句话大意是:”诏依所乞,除河南府推官。

jiǎ yín cháo shén yù diàn

这句话大意是:甲寅,朝神御殿。

xīn yǒu yǐ mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng hé nán chéng hào tài yuán wáng zǐ sháo bìng wèi tài zǐ zhōng yǔn quán jiān chá yù shǐ lǐ xíng

这句话大意是:辛酉,以秘书省著作佐郎河南程颢、太原王子韶并为太子中允、权监察御史里行。

hào zì jìn chéng lìng gǎi zhù zuò zuǒ láng zhì shì lǚ gōng zhe jiàn wèi yù shǐ

这句话大意是:颢自晋城令改著作佐郎,至是吕公著荐为御史。

dì sù zhī qí míng shù zhào jiàn

这句话大意是:帝素知其名,数召见。

měi jiāng tuì bì yuē pín qiú duì yù cháng cháng jiàn qīng

这句话大意是:每将退,必曰:“频求对,欲常常见卿。

yī rì cóng róng zī fǎng bào zhèng wǔ shǐ qū chū tíng zhōng

这句话大意是:”一日,从容咨访,报正午,始趋出庭中。

zhōng guān yuē yù shǐ bù zhī shàng wèi shí hu

这句话大意是:中官曰:“御史不知上未食吗?

hào qián hòu jìn shuō shén duō dà yào yǐ zhèng xīn zhì yù qiú xián yù cái wèi xiān bù shì cí biàn wu yǐ chéng yì gǎn wù zhǔ shàng

这句话大意是:颢前后进说甚多,大要以正心窒欲、求贤育材为先,不饰辞辩,务以诚意感悟主上。

dì cháng shǐ tuī zé rén cái hào suǒ jiàn shù shí rén yǐ fù biǎo dì zhāng zài jí dì yí wéi shǒu

这句话大意是:帝尝使推择人材,颢所荐数十人,以父表弟张载及弟颐为首。

yòu quàn dì fáng wèi méng zhī yù jí wù qīng tiān xià shì dì fǔ gōng yuē dāng wèi qīng jiè zhī

这句话大意是:又劝帝防未萌之欲,及勿轻天下士,帝俯躬曰:“当为卿戒之。

dì cháng zhào hào wèn suǒ yǐ wèi yù shǐ duì yuē shǐ chén shí yí bǔ quē bì zàn cháo tíng zé kě shǐ chén duō shí qún xià duǎn cháng yǐ gū zhí míng zé bù néng

这句话大意是:帝尝召颢,问所以为御史,对曰:“使臣拾遗补阙、裨赞朝廷则可,使臣掇拾群下短长以沽直名则不能。

dì yǐ wéi de yù shǐ tǐ

这句话大意是:”帝以为得御史体。

jū zhí shù yuè zhāng shū lǚ shàng

这句话大意是:居职数月,章疏屡上。

yòu lùn shí wù shí shì dà lüè yǐ wéi shèng rén chuàng fǎ jiē běn zhū rén qíng jí hu lǐ wù

这句话大意是:又论时务十事,大略以为:“圣人创法,皆本诸人情,极乎理物。

shèng rén zhī suǒ bì wèi zhě xíng zhī yǒu xiān hòu yòng zhī yǒu huǎn jí zài jiǎng qiú shè shī rú hé ěr

这句话大意是:圣人之所必为者,行之有先后,用之有缓急,在讲求设施如何耳。

dì jiā nà zhī

这句话大意是:”帝嘉纳之。

kāi fēng yù jù tóng pàn xíng bù dīng fěng shěn xíng yuàn xiáng yì guān wáng shī yuán jiē wū fú

这句话大意是:开封狱具,同判刑部丁讽、审刑院详议官王师元皆诬伏。

shì yù shǐ zhī zá shì jiān pàn xíng bù liú shù dú wèi cháo tíng bù dàng hé yán shì guān sān wèn bù chéng

这句话大意是:侍御史知杂事兼判刑部刘述独谓朝廷不当劾言事官,三问,不承。

wáng ān shí yù zhì zhī yù sī mǎ guāng yǔ fàn chún rén zhēng zhī nǎi zhǐ

这句话大意是:王安石欲置之狱,司马光与范纯仁争之,乃止。

rén xū biǎn shù zhī jiāng zhōu fěng tōng pàn fù zhōu shī yuán jiān ān zhōu shuì

这句话大意是:壬戌,贬述知江州,讽通判复州,师元监安州税。

shì yuè liáo zhǔ yè qìng líng

这句话大意是:是月,辽主谒庆陵。

jiǔ yuè jiǎ zǐ shuò jiāo zhōu lái gòng

这句话大意是:九月,甲子朔,交州来贡。

dīng qīng lì cháng píng gěi liǎn fǎ

这句话大意是:丁卿,立常平给敛法。

wù chén chū kāi jīng yán

这句话大意是:戊辰,初开经筵。

chū nèi kù mín qián bǎi wàn dí hé běi cháng píng sù

这句话大意是:出内库缗钱百万,籴河北常平粟。

chū shǎn xī zhuǎn yùn shǐ li cān yǐ bù nèi liáng chǔ bù zú lìng mín zì yǐn dù sù mài zhī yíng xiān dài yǐ qián sì gǔ shú hái guān hào qīng miáo qián

这句话大意是:初,陕西转运使李参,以部内粮储不足,令民自隐度粟麦之赢,先贷以钱,俟谷熟还官,号“青苗钱”;。

xíng zhī shù nián lǐn yǒu yú liáng

这句话大意是:行之数年,廪有馀粮。

zhì shì tiáo lì sī yán zhū lù cháng píng guǎng huì cāng qián gǔ liǎn sàn wèi de qí yi gù wèi lì wèi bó

这句话大意是:至是条例司言:“诸路常平、广惠仓,钱谷敛散,未得其宜,故为利未博。

jīn yù yǐ jiàn zài dòu hú yù guì liàng jiǎn shì jià tiào yù jiàn liàng zēng shì jià dí kě tōng róng zhuǎn yùn sī miáo shuì jí qián qián hú jiù shǐ zhuǎn yì zhě yì xǔ duì huàn

这句话大意是:今欲以见在斗斛,遇贵量减市价粜,遇贱量增市价籴,可通融转运司苗税,及前钱斛就使转易者,亦许兑换。

réng yǐ jiàn qián yī shǎn xī qīng miáo qián lì yuàn yù jiè zhě gěi zhī lìng suí shuì shū nà dòu hú bàn wèi xià liào bàn wèi qiū liào

这句话大意是:仍以见钱依陕西青苗钱例,愿预借者给之,令随税输纳斗斛,半为夏料,半为秋料。

nèi yǒu yuàn qǐng běn shǎi huò nà shí jià guì yuàn nà qián zhě jiē cóng qí biàn

这句话大意是:内有愿请本色,或纳时价贵,愿纳钱者,皆从其便。

rú yù zāi shāng xǔ zhǎn zhì cì liào fēng shú rì nà

这句话大意是:如遇灾伤,许展至次料丰熟日纳。

fēi wéi zú yǐ dài xiōng huāng zhī huàn mín jì shòu dài zé jiān bìng zhī jiā bù dé chéng xīn chén bù jiē yǐ yāo xìn xī

这句话大意是:非惟足以待凶荒之患,民既受贷,则兼并之家,不得乘新陈不接以邀信息。

yòu cháng píng guǎng huì zhī wù shōu cáng jī zhì bì dài nián xiōng wù guì rán hòu chū tiào suǒ jí bù guò chéng shì yóu shǒu zhī rén

这句话大意是:又,常平、广惠之物,收藏积滞,必待年凶物贵,然后出粜,所及不过城市游手之人。

jīn tōng yī lù yǒu wú guì fā jiàn liǎn yǐ guǎng xù jī píng wù jià shǐ nóng rén dé yǐ qū shí fù shì jiān bìng zhě bù dé chéng qí jí

这句话大意是:今通一路有无,贵发贱敛,以广蓄积,平物价,使农人得以趋时赴事,兼并者不得乘其急。

fán cǐ jiē yǐ wéi mín ér gōng jiā wú suǒ lì yān shì yì xiān wáng sàn huì xìng lì yǐ wéi gēng liǎn bǔ zhù zhī yì yě

现代白话:凡此皆以为民,而公家无所利呢,是亦先王散惠兴利以为耕敛补助之意也。

yù liàng zhū lù qián gǔ duō guǎ fēn qiǎn guān tí jǔ měi zhōu xuǎn tōng pàn mù zhí guān yī yuán diǎn gàn zhuǎn yí chū nà réng xiān zì hé běi jīng dōng huái nán sān lù shī xíng sì yǒu xù tuī zhī zhū lù

这句话大意是:欲量诸路钱谷多寡,分遣官提举,每州选通判、幕职官一员,典干转移出纳,仍先自河北、京东、淮南三路施行,俟有绪,推之诸路。

qí guǎng huì cāng chǔ liàng liú gěi lǎo jí pín qióng rén wài yú bìng yòng cháng píng zhuǎn yí fǎ

这句话大意是:其广惠仓储,量留给老疾贫穷人外,馀并用常平转移法。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

chū wáng ān shí jì yǔ yè huì qīng yì dìng chū shì sū zhé yuē cǐ qīng miáo fǎ yě yǒu bù biàn yǐ gào

这句话大意是:初,王安石既与叶惠卿议定,出示苏辙曰:“此青苗法也,有不便,以告。

zhé yuē yǐ qián dài mín shǐ chū xi èr fēn běn yǐ jiù mín fēi wéi lì yě

这句话大意是:”辙曰:“以钱贷民,使出息二分,本以救民,非为利也。

rán chū nà zhī jì lì yuán wèi jiān fǎ bù néng jìn

这句话大意是:然出纳之际,吏缘为奸,法不能禁。

qián rù mín shǒu suī liáng mín bù miǎn wàng yòng jí qí nà qián suī fù mín bù miǎn yú xiàn kǒng biān chuí bì yòng zhōu xiàn zhī shì bù shèng fán yǐ

现代白话:钱入民手,虽良民不免妄用,及其纳钱,虽富民不免逾限,恐鞭箠必用,州县之事不胜烦了。

táng liú yàn zhǎng guó jì wèi cháng yǒu suǒ jiǎ dài yǒu yóu zhī zhě yàn yuē shǐ mín jiǎo xìng de qián fēi guó zhī fú

这句话大意是:唐刘晏掌国计,未尝有所假贷,有尤之者,晏曰:‘使民侥幸得钱,非国之福;。

shǐ lì yǐ fǎ dū zé fēi mín zhī biàn

这句话大意是:使吏倚法督责,非民之便。

wú suī wèi cháng jiǎ dài ér sì fāng fēng xiōng guì jiàn zhī zhī wèi cháng yú shí

现代白话:我虽未尝假贷,而四方丰凶贵贱,知之未尝逾时。

yǒu jiàn bì dí yǒu guì bì tiào yǐ cǐ sì fāng wú shén guì shén jiàn zhī bìng ān yòng dài wèi

这句话大意是:有贱必籴,有贵必粜,以此四方无甚贵甚贱之病,安用贷为!

yàn zhī suǒ yán hàn cháng píng fǎ ěr

这句话大意是:’晏之所言,汉常平法耳。

jīn cǐ fǎ jù zài ér huàn bù xiū

这句话大意是:今此法具在,而患不修;。

gōng chéng yǒu yì yú mín jǔ ér xíng zhī yàn zhī gōng kě lì sì yě

这句话大意是:公诚有意于民,举而行之,晏之功可立俟也。

ān shí yuē jūn yán chéng yǒu lǐ dāng xú sī zhī

这句话大意是:”安石曰:“君言诚有理,当徐思之。

yóu shì yú yuè bù yán qīng miáo

这句话大意是:”由是逾月不言青苗。

huì jīng dōng zhuǎn yùn shǐ wáng guǎng yuān yán fāng chūn nóng shì xìng ér mín kǔ fá jiān bìng zhī jiā dé yǐ chéng jí yào lì qǐ liú běn dào qián bó wǔ shí wàn dài zhī pín mín suì kě huò xi èr shí wǔ wàn

这句话大意是:会京东转运使王广渊言:“方春农事兴,而民苦乏,兼并之家,得以乘急要利,乞留本道钱帛五十万,贷之贫民,岁可获息二十五万。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

qí shì yǔ qīng miáo fǎ hé ān shí shǐ yǐ wéi kě yòng zhào zhì jīng shī yǔ zhī yì

这句话大意是:其事与青苗法合,安石始以为可用,召至京师,与之议。

guǎng yuān qǐng shī zhī hé běi ān shí suì jué yì xíng zhī cì dì jí yú zhū lù

这句话大意是:广渊请施之河北,安石遂决意行之,次第及于诸路。

xīn mǎo fèi fèng cí diàn

这句话大意是:辛卯,废奉慈殿。

rén chén yǐ mì shū shěng zhù zuò zuǒ láng lǚ huì qīng wèi tài zǐ zhōng yǔn chóng zhèng diàn shuō shū cóng wáng ān shí jiàn yě

这句话大意是:壬辰,以秘书省著作佐郎吕惠卿为太子中允、崇政殿说书,从王安石荐也。

wáng ān shí dú zòu shì dì wèn yuē chéng hào yán bù kě mài cí bù dù dié zuò cháng píng běn qián rú hé

这句话大意是:王安石独奏事,帝问曰:“程颢言不可卖祠部度牒作常平本钱,如何?

ān shí yuē hào suǒ yán zì yǐ wéi wáng dào zhī zhèng chén yǐ wéi hào wèi dá wáng dào zhī quán yě

这句话大意是:”安石曰“颢所言自以为王道之正,臣以为颢未达王道之权也。

jīn dù dié suǒ de kě zhì sù sì shí wǔ wàn dàn

这句话大意是:今度牒所得,可置粟四十五万石。

ruò xiōng nián rén dài sān shí kě quán shí wǔ wàn rén

这句话大意是:若凶年人贷三石,可全十五万人。

rú shì ér yóu yǐ wéi bù kě qǐ wèi zhī quán hu

这句话大意是:如是而犹以为不可,岂为知权乎!

liáo xī běi lù zhāo tǎo shǐ yē lǜ rén xiān fèng mìng tǎo zhǔn bù yán chì hou è dí chōng zhū shǔ guó bìng huái róu fú cóng zhū shì zhěng chì

这句话大意是:辽西北路招讨使耶律仁先奉命讨准布,严斥候,扼敌冲,诸属国并怀柔服从,诸事整饬。

zhǔn bù lái kòu rén xiān nì jī zhī zhuī shā bā shí yú lǐ

这句话大意是:准布来寇,仁先逆击之,追杀八十馀里;。

dà jūn jì zhì yòu bài zhī

这句话大意是:大军继至,又败之。

bié bù lái jiù zhě jiàn rén xiān lǚ shèng bù gǎn zhàn ér jiàng běi biān suì ān

这句话大意是:别部来救者,见仁先屡胜,不敢战而降,北边遂安。

dōng shí yuè bǐng shēn fù bì ba

这句话大意是:冬,十月,丙申,富弼罢。

wáng ān shí zhuān quán zì zì bì dù bù néng zhēng cháng yí bìng bù rù zhōng shū jiǔ zhī suì cí wèi

这句话大意是:王安石专权自恣,弼度不能争,常移病不入中书,久之遂辞位。

zhāng shù shí shàng xǔ zhī wèn yuē qīng jì qù shuí kě dài qīng zhě

这句话大意是:章数十上,许之,问曰:“卿既去,谁可代卿者?

bì jiàn wén yàn bó

这句话大意是:”弼荐文彦博。

dì mò rán liáng jiǔ yuē wáng ān shí rú hé

这句话大意是:帝默然良久,曰:“王安石如何?

bì yì mò rán

这句话大意是:”弼亦默然。

jiā jiǎn jiào tài shī yǐ wǔ níng jūn jié dù shǐ tóng píng zhāng shì pàn bó zhōu

这句话大意是:加检校太师,以武宁军节度使、同平章事、判亳州。

bì chū yì què jí chú sī kōng jiān shì zhōng gù cí de miǎn

这句话大意是:弼初诣阙,即除司空兼侍中,固辞得免。

jí ba bù fù jiā ēn gài dì yì bù lè gù yě

这句话大意是:及罢,不复加恩,盖帝意不乐故也。

yǐ shàng shū yòu chéng zhī shū mì yuàn shì chén shēng zhī xíng lǐ bù shàng shū tóng píng zhāng shì

这句话大意是:以尚书右丞、知枢密院事陈升之行礼部尚书、同平章事。

gù shì zǎi xiàng yǐ shì láng wèi zhī ér wú zuǒ yòu chéng bài zhě

这句话大意是:故事,宰相以侍郎为之,而无左右丞拜者;。

xué shì wáng guī dāng zhì yǐ wéi yán shēng zhī yú shì liè qiān shàng shū

这句话大意是:学士王珪当制,以为言,升之于是躐迁尚书。

shēng zhī zī lì gāo yú ān shí ér sù yǔ ān shí xiāng biǎo lǐ gù ān shí quàn dì xiān yòng zhī

这句话大意是:升之资历高于安石,而素与安石相表里,故安石劝帝先用之。

zhào chéng suí zhōu

这句话大意是:诏城绥州。

xiān shì hán zhěn yǔ xià rén yì xǔ lìng nà ān yuǎn sài mén èr zhài hái yǐ suí zhōu

这句话大意是:先是韩缜与夏人议,许令纳安远、塞门二砦,还以绥州。

guō kuǐ yuē cǐ zhèng shāng wū zhī de liù bǎi lǐ yě

这句话大意是:郭逵曰:“此正商于之地六百里也!

shí yǐ yǒu zhào shǐ kuǐ fén qì suí zhōu kuǐ yuē yī zhōu jì shī èr zhài bù kě de zhōng guó wèi xià rén suǒ mài ān yòng shǒu chén

这句话大意是:”时已有诏使逵焚弃绥州,逵曰:“一州既失,二砦不可得,中国为夏人所卖,安用守臣!

wèi cáng qí zhào bù chū shàng yán suí zhōu jù cún qiě zì hé wéi zhào zhī zuì

这句话大意是:”为藏其诏不出,上言绥州具存,且自劾违诏之罪。

zhào bāo kuǐ yuē yǒu chén rú cǐ zhèn wú xi gù zhī yōu yǐ

现代白话:召褒逵曰:“有臣如此,朕无西顾之忧了!

jì shì zhào yǐ xiáng xià rén yóu bù guī èr zhài qiě qiǎn gāng míng è tè qiū yán yù xiān de suí zhōu

这句话大意是:”既,誓诏已降,夏人犹不归二砦,且遣刚明鄂特秋,言欲先得绥州。

kuǐ mìng jī yí wén zì zhào lí děng rú xià jiāo suǒ nà èr zhài qiě dìng dì jiè

这句话大意是:逵命机宜文字赵离等如夏交所纳二砦,且定地界。

gāng míng è tè yuē cháo tíng běn yù de èr zhài dì jiè fēi suǒ yuē

这句话大意是:刚明鄂特曰:“朝廷本欲得二砦,地界非所约。

lí yuē rán zé sài mén ān yuǎn èr qiáng xū ěr ān yòng zhī

这句话大意是:”离曰:“然则塞门、安远二墙墟耳,安用之!

èr zhài zhī běi jiù yǒu sān shí liù bǎo yǐ cháng chéng lǐng wèi jiè xī píng wáng xiáng fú suǒ yí shū gù zài yě

这句话大意是:二砦之北,旧有三十六堡,以长城岭为界,西平王祥符所移书固在也。

gāng míng è tè yǔ sè

这句话大意是:”刚明鄂特语塞。

lí yǐ xià rén yū méng qǐng chéng suí zhōu bù yǐ yì èr zhài

这句话大意是:离以夏人渝盟,请城绥州,不以易二砦;。

cóng zhī gǎi míng suí dé chéng

这句话大意是:从之,改名绥德城。

sī mǎ guāng rù duì dì wèn jìn xiāng chén shēng zhī wài yì yún hé

这句话大意是:司马光入对,帝问:“近相陈升之,外议云何?

guāng yuē mǐn rén jiǎo xiǎn chu rén qīng yì

这句话大意是:”光曰:“闽人狡险,楚人轻易。

jīn èr xiāng jiē mǐn rén èr cān zhèng jiē chu rén bì jiāng yuán yǐn xiāng dǎng zhī shì tiān xià fēng sú hé yóu de gèng dūn hòu

这句话大意是:今二相皆闽人,二参政皆楚人,必将援引乡党之士,天下风俗,何由得更惇厚!

dì yuē shēng zhī yǒu cái zhì xiǎo biān shì

这句话大意是:”帝曰:“升之有才智,晓边事。

guāng yuē bù néng lín dà jié ér bù kě sì ěr fán cái zhì zhī rén bì děi zhōng zhí zhī shì cóng páng zhì zhī cǐ míng rén zhī fǎ yě

这句话大意是:”光曰:“不能临大节而不可寺耳凡才智之人,必得忠直之士从旁制之,此明人之法也。

guāng yòu yán fù bì qù kě xī dì yuē zhèn liú zhī zhì yǐ

现代白话:”光又言富弼去可惜,帝曰:“朕留之至了。

guāng yuē bì suǒ yǐ qù zhě qí yán bù yòng yǔ tóng liè bù hé gù yě

这句话大意是:”光曰:“弼所以去者,其言不用,与同列不合故也。

dì yòu wèn wáng ān shí hé rú

现代白话:”帝又问:“王安石怎么样?

guāng yuē rén yán ān shí jiān xié zé huǐ zhī tài guò

这句话大意是:”光曰:“人言安石奸邪,则毁之太过;。

dàn bù xiǎo shì yòu zhí niù ěr

这句话大意是:但不晓事又执拗耳。

dì yuē hán qí gǎn dāng shì xián yú fù bì rán wéi rén tài qiáng

这句话大意是:”帝曰:“韩琦敢当事,贤于富弼,然为人太强。

guāng yuē qí shí zhōng yú guó jiā dàn hǎo suì fēi cǐ qí suǒ duǎn yě

这句话大意是:”光曰:“琦实忠于国家,但好遂非,此其所短也。

dì yīn lì wèn qún chén zhì lǚ huì qīng guāng yuē huì qīng xiān qiǎo fēi jiā shì

这句话大意是:”帝因历问群臣,至吕惠卿,光曰:“惠卿𪫺巧,非佳士。

shǐ wáng ān shí fù bàng yú tiān xià zhě huì qīng yě

这句话大意是:使王安石负谤于天下者,惠卿也。

jìn rì bù cì jìn yòng bù dà hé qún xīn

这句话大意是:近日不次进用,不大合群心。

dì yuē huì qīng yìng duì míng biàn yì shì měi cái

这句话大意是:”帝曰:“惠卿应对明辩,亦似美才。

guāng yuē jiāng chōng li xun ruò wú cái hé yǐ dòng rén zhǔ

现代白话:”光曰:“江充、李训若无才,凭什么动人主?

wù xū yǐ fán guān lǐ bīn shǐ zhé jì shì wèi zhōng zhōu cì shǐ

这句话大意是:戊戌,以蕃官礼宾使折继世为忠州刺史;。

zuǒ jiān mén wèi jiāng jūn wéi míng shān wèi gòng bèi kù shǐ cì xìng zhào míng huái shùn

这句话大意是:左监门卫将军嵬名山为供备库使,赐姓赵,名怀顺。

jǐ hài liáo zhǔ zhù ǒu sī diàn

这句话大意是:己亥,辽主驻藕丝淀。

bǐng chén zhào yù shǐ qǐng duì bìng xǔ zhí yóu gē mén shàng diàn

这句话大意是:丙辰,诏:“御史请对,并许直由合门上殿。

shí yù shǐ lǐ xíng zhāng jiǎn chéng hào yán tái jiàn yán zé jì jūn zé jìn jiàn zhī qī lǐ wú shū bié

这句话大意是:”时御史里行张戬、程颢言:“台谏言责既均,则进见之期,理无殊别。

kuàng wǎng fù sì bào bì yóu zhōng shū wàn yī shì gàn zhèng fǔ huò zhì zǔ gé

这句话大意是:况往复俟报,必由中书,万一事干政府,或致阻格。

qǐ yī jiàn guān lì dié gē mén qiú duì

这句话大意是:乞依谏官例,牒合门求对;。

huò yǒu jí zòu réng xǔ yuè cì shàng diàn

这句话大意是:或有急奏,仍许越次上殿。

dì cóng qí yán gù yǒu shì zhào

这句话大意是:”帝从其言,故有是诏。

jiǎn cháng ān rén yě

这句话大意是:戬,长安人也。

jǐ wèi xià qiǎn shǐ lái xiè fēng cè

这句话大意是:己未,夏遣使来谢封册。

shí yī yuè yǐ chǒu mìng shū mì fù shǐ hán jiàng tóng zhì zhì sān sī tiáo lì

这句话大意是:十一月,乙丑,命枢密副使韩绛同制置三司条例。

chén shēng zhī shēn jiǎo duō shù wèi xiǎo guān shí yǔ wáng ān shí xiāng yù huái nán ān shí shēn qì zhī

这句话大意是:陈升之深狡多数,为小官时,与王安石相遇淮南,安石深器之。

jí ān shí de zhèng wu biàn gēng jiù zhì huàn tóng liè bù cóng zòu shè zhì zhì tiáo lì sī yǔ shēng zhī gòng shì fán suǒ yù wèi zì tiáo lì sī zhí zòu xíng zhī wú fù jǔ yǔ

这句话大意是:及安石得政,务变更旧制,患同列不从,奏设制置条例司,与升之共事,凡所欲为,自条例司直奏行之,无复龃龉。

shēng zhī xīn zhī qí bù kě ér jí lì zàn zhù

这句话大意是:升之心知其不可,而极力赞助;。

huò shí wèi xiǎo yì yáng ruò bù yǔ ān shí tóng zhě

这句话大意是:或时为小异,阳若不与安石同者。

ān shí bù jué qí zhà shén dé zhī gù tuī shēng zhī shǐ xiān wèi xiāng

这句话大意是:安石不觉其诈,甚德之,故推升之使先为相。

shēng zhī jì dēng xiāng wèi yú tiáo lì sī bù kěn guān yù yīn yán yú dì yuē chén dài zuì zǎi xiàng wú suǒ bù tǒng suǒ lǐng zhí shì qǐ kě chēng sī

这句话大意是:升之既登相位,于条例司不肯关预,因言于帝曰:“臣待罪宰相,无所不统,所领职事,岂可称司!

ān shí yuē gǔ zhī liù qīng jí jīn zhī zhí zhèng yǒu sī mǎ sī tú sī kòu sī kōng gè míng yī zhí hé hài yú lǐ

这句话大意是:”安石曰:“古之六卿,即今之执政,有司马、司徒、司寇、司空,各名一职,何害于理!

shēng zhī yuē cí shì dāng guī zhī sān sī hé bì lǎn qǔ wéi jǐ rèn

这句话大意是:”升之曰:“兹事当归之三司,何必揽取为己任?

ān shí dà nù èr rén yú shì shǐ pàn

这句话大意是:”安石大怒,二人于是始判。

dì wèi ān shí yuē xiàng zhě shēng zhī zài mì yuàn jīn jù zài zhōng shū yǐ zhì zhì tiáo lì bìng guī zhōng shū hé rú

现代白话:帝谓安石曰:“向者升之在密院,今俱在中书,以制置条例并归中书,怎么样?

ān shí yuē shēng zhī yǐ zhì cí yún jīn gǔ zhī jì yi guī nèi lì gù chǐ rèn cǐ zhí

这句话大意是:”安石曰:“升之以制词云‘金谷之计宜归内吏’,故耻任此职。

bì xià zhì sī běn lìng zhōng shū mì yuàn gè chà yī rén jīn ruò chà hán jiàng gòng shì shén biàn

这句话大意是:陛下置司,本令中书、密院各差一人,今若差韩绛,共事甚便。

dì yuē shàn

这句话大意是:”帝曰:“善!

suì mìng jiàng

这句话大意是:”遂命绛。

ān shí měi zòu shì jiàng bì yuē ān shí suǒ chén jiē zhì dāng

这句话大意是:安石每奏事,绛必曰:“安石所陈皆至当。

ān shí shì yǐ wéi zhù

这句话大意是:”安石恃以为助。

dì yù yòng sū shì tóng xiū qǐ jū zhù wáng ān shí zèn zhī nǎi ba shì bù yòng yòng cài yán qìng sūn jué

这句话大意是:帝欲用苏轼同修起居注,王安石谮之,乃罢轼不用,用蔡延庆、孙觉。

dīng mǎo liáo zhào sì fāng guǎn fù shǐ zhǐ yǐ qì dān rén chōng

这句话大意是:丁卯,辽诏:“四方馆副使,止以契丹人充。

jiǎ xū zhào cái zōng shì shòu guān fǎ wéi xuān zǔ tài zǔ tài zōng zhī zǐ zé qí hòu yī rén wèi gōng shì shì bù jué

这句话大意是:甲戌,诏:“裁宗室授官法,惟宣祖、太祖、太宗之子,择其后一人为公,世世不绝;。

qí yú yuán sūn zhī zǐ jiāng jūn yǐ xià tīng chū wài guān

这句话大意是:其馀元孙之子,将军以下,听出外官;。

tǎn miǎn zhī zǐ gèng bù cì míng shòu guān xǔ lìng yìng jǔ

这句话大意是:袒免之子,更不赐名授官,许令应举。

chū lǚ yí jiǎn zài rén zōng shí gǎi zōng shì bǔ huán wèi gōng zhòu zēng lǐn gěi qí jù hòu fèi dà ér bù kě zhǐ

这句话大意是:”初,吕夷简在仁宗时,改宗室补环卫宫,骤增廪给,其具后费大而不可止。

hán qí wèi xiāng cháng yì gèng zhī ér bù guǒ zhì shì suì xíng zhī

这句话大意是:韩琦为相,尝议更之而不果,至是遂行之。

bǐng zǐ ba zhū lù tí diǎn xíng yù wǔ chén

这句话大意是:丙子,罢诸路提点刑狱武臣。

dì yǐ wǔ chén hǎn xí lì wén bù zú yǐ chá jǔ suǒ bù rén cái gù fù yòng wén chén

这句话大意是:帝以武臣罕习吏文,不足以察举所部人才,故复用文臣;。

shí jiē yǐ wéi biàn

这句话大意是:时皆以为便。

fēn pū nóng tián shuǐ lì yuē shù

这句话大意是:分攵农田水利约束。

dīng chǒu wǔ guó zhū bù pàn liáo liáo zhǔ mìng zuǒ yī lēi xī ba xiāo sū lā wǎng tǎo zhī

这句话大意是:丁丑,五国诸部叛辽,辽主命左伊勒希巴萧苏拉往讨之。

gēng chén yù ěr yīng gé sī mǎ shǐ dú tōng jiàn zhì hàn cáo cān dài xiāo hé shì yuē cān bù biàn hé fǎ de shǒu chéng zhī dào gù xiào huì gāo hòu shí tiān xià yàn rán yī shí zī zhí

这句话大意是:庚辰,御迩英阁,司马史读《通鉴》至汉曹参代萧何事,曰:“参不变何法,得守成之道,故孝惠、高后时,天下晏然,衣食滋殖。

dì yuē hàn cháng shǒu xiāo hé zhī fǎ bù biàn kě hu

这句话大意是:”帝曰:“汉常守萧何之法不变,可吗?

guāng yuē hé dú hàn yě

这句话大意是:”光曰:“何独汉也!

shǐ sān dài zhī jūn cháng shǒu yǔ tāng wén wǔ zhī fǎ suī zhì jīn cún kě yě

这句话大意是:使三代之君常守禹、汤、文、武之法,虽至今存可也。

rén wǔ lǚ huì qīng jìn jiǎng yīn yán xiān wáng zhī fǎ yǒu yī suì yī biàn zhě yuè lìng jì dōng shì guó diǎn yǐ dài lái suì zhī yi zhōu lǐ shǐ hé bù fǎ yú xiàng wèi shì yě

这句话大意是:壬午,吕惠卿进讲,因言:“先王之法,有一岁一变者,《月令》‘季冬饰国典以待来岁之宜’,《周礼》‘始和,布法于象魏’是也。

yǒu shù suì yī biàn zhě táng yú wǔ zài xiū wǔ lǐ zhōu lǐ shí yī suì xiū fǎ zé shì yě

这句话大意是:有数岁一变者,唐、虞‘五载修五礼’,《周礼》‘十一岁修法则’是也。

yǒu yī shì yī biàn zhě xíng fá shì qīng shì zhòng shì yě

这句话大意是:有一世一变者,‘刑罚世轻、世重’是也。

yǒu shù shí shì ér biàn zhě xià gòng shāng zhù zhōu chè xià xiào shāng xù zhōu xiáng zhī lèi shì yě

这句话大意是:有数十世而变者,夏贡、商助、周彻,夏校、商序、周庠之类是也。

yǒu suī bǎi shì bù biàn zhě zūn zūn qīn qīn guì guì cháng cháng zūn xián shǐ néng shì yě

这句话大意是:有虽百世不变者,尊尊、亲亲、贵贵、长长、尊贤、使能是也。

chén qián jiàn sī mǎ guāng yǐ wéi hàn chū zhī zhì jiē shǒu xiāo hé zhī fǎ

这句话大意是:臣前见司马光以为汉初之治皆守萧何之法;。

chén àn hé suī yuè fǎ sān zhāng qí hòu nǎi wèi jiǔ zhāng zé hé yǐ bù néng zì shǒu qí fǎ yǐ

现代白话:臣案何虽约法三章,其后乃为九章,则何已不能自守其法了。

huì dì chú jiā shū lǜ sān zú lìng wén dì chú fěi bàng yāo yán chú mì zhù fǎ jiē xiāo hé fǎ zhī suǒ yǒu ér huì yǔ wén chú zhī jǐng dì yòu cóng ér yīn zhī zé fēi shǒu xiāo hé zhī fǎ ér zhì yě

这句话大意是:惠帝除挟书律、三族令,文帝除诽谤、妖言,除秘祝法,皆萧何法之所有,而惠与文除之,景帝又从而因之,则非守萧何之法而治也。

dì zhào wèn guāng guāng yuē bù fǎ xiàng wèi bù jiù fǎ yě hé míng wéi biàn

这句话大意是:”帝召问光,光曰:“布法象魏,布旧法也,何名为变?

zhū hóu yǒu biàn lǐ yì lè zhě wáng xún shòu zé zhū zhī wáng bù zì biàn yě

这句话大意是:诸侯有变礼易乐者,王巡狩则诛之,王不自变也。

xíng xīn guó yòng qīng diǎn luàn guó yòng zhòng diǎn shì wèi shì qīng shì zhòng fēi biàn yě

这句话大意是:刑新国用轻典,乱国用重典,是为世轻世重,非变也。

qiě zhì tiān xià pì rú jū shì bì zé xiū zhī fēi dà huài zé bù gēng zào

这句话大意是:且治天下譬如居室,敝则修之,非大坏则不更造;。

dà huài ér gēng zào fēi děi liáng jiàng měi cái zé bù chéng

这句话大意是:大坏而更造,非得良匠、美材则不成。

jīn èr zhě jiē wú chén kǒng fēng yǔ zhī bù bì yǐ

现代白话:今二者皆无,臣恐风雨之不庇了。

sān sī shǐ zhǎng tiān xià cái bù cái ér chù kě yě bù kě shǐ liǎng fǔ qīn qí shì

这句话大意是:三司使掌天下财,不才而黜可也,不可使两府侵其事。

jīn wèi zhì zhì sān sī tiáo lì sī hé yě

这句话大意是:今为制置三司条例司,何也?

zǎi xiàng yǐ dào zuǒ rén zhǔ ān yòng lì

这句话大意是:宰相以道佐人主,安用例?

gǒu qiě lì zé xū lì zú yǐ

现代白话:苟且例,则胥吏足了。

jīn wèi kàn xiáng zhōng shū tiáo lì sī hé yě

这句话大意是:今为看详中书条例司,何也?

huì qīng bù néng duì yǐ tā yǔ dǐ guāng

这句话大意是:”惠卿不能对,以它语诋光。

dì yuē xiāng yǔ lùn shì fēi ěr hé zhì shì

这句话大意是:帝曰:“相与论是非耳,何至是!

guāng yòu yán qīng miáo zhī bì yuē píng mín jǔ qián chū xī shàng néng cán shí xià hù kuàng xiàn guān dū zé zhī wēi hu

这句话大意是:光又言青苗之弊曰:“平民举钱出息,尚能蚕食下户,况县官督责之威乎!

huì qīng yuē qīng miáo fǎ yuàn zé yǔ zhī bù yuàn gù bù qiáng

这句话大意是:”惠卿曰:“青苗法,愿则与之,不愿固不强。

guāng yuē yú mín zhī qǔ zhài zhī lì bù zhī huán zhài zhī hài fēi dú xiàn guān bù qiáng fù mín yì bù qiáng yě

这句话大意是:”光曰:“愚民知取债之利,不知还债之害,非独县官不强,富民亦不强也。

xī tài zōng píng hé dōng lì hé dí fǎ yǐ gěi shù zú shí mǐ dòu shí qián mín yuè yǔ guān wéi shì

这句话大意是:昔太宗平河东,立和籴法以给戍卒,时米斗十钱,民乐与官为市。

qí hòu wù guì ér hé dí bù jiě suì wèi hé dōng shì huàn

这句话大意是:其后物贵而和籴不解,遂为河东世患。

chén kǒng yì rì zhī qīng miáo yì yóu shì yǐ

现代白话:臣恐异日之青苗,亦犹是了。

dì yuē shǎn xī xíng zhī yǐ jiǔ mín bù yǐ wèi bìng

这句话大意是:”帝曰:“陕西行之已久,民不以为病。

guāng yuē chén shǎn xī rén yě jiàn qí bìng wèi jiàn qí lì

这句话大意是:”光曰:“臣陕西人也,见其病,未见其利。

dì wèn zuò cāng dí mǐ hé rú

现代白话:”帝问:“坐仓籴米怎么样?

tīng jiǎng zhě jiē yuē bù biàn huì qīng dú yuē jīng shī zuò cāng de mǐ bǎi wàn shí zé jiǎn dōng nán suì cáo bǎi wàn shí zhuǎn yì wèi qián yǐ gōng jīng shī

这句话大意是:”听讲者皆曰不便,惠卿独曰:“京师坐仓得米百万石,则减东南岁漕百万石,转易为钱以供京师。

guāng yuē dōng nán qián huāng ér lì mǐ láng lì jīn qì qí yǒu yú qǔ qí suǒ wú nóng mò jiē bìng yǐ

现代白话:”光曰:“东南钱荒而粒米狼戾,今弃其有馀,取其所无,农、末皆病了。

shì jiǎng wú shēn qǐ yuē chéng zhì lùn yě

这句话大意是:”侍讲吴申起曰:“诚至论也!

chū dì yòng yí luán sī guān sūn sī dào yán xíng zuò cāng dí mǐ fǎ wáng ān shí yǐ wéi shàn

这句话大意是:”初,帝用仪鸾司官孙思道言,行坐仓籴米法,王安石以为善。

zuò cāng zhě yǐ zhū jūn yú liáng yuàn tiào rù guān zhě jì jià zhī qián fù chǔ qí mǐ yú cāng yě

这句话大意是:坐仓者,以诸军馀粮愿粜入官者,计价支钱,复储其米于仓也。

guāng yǐ wéi mín yǒu mǐ ér guān bù yòng qí mǐ mín wú qián ér guān bì shǐ zhī chū qián fēi tōng cái lì mín zhī dào gù yīn wèn jí yán qí hài

这句话大意是:光以为民有米而官不用其米,民无钱而官必使之出钱,非通财利民之道,故因问极言其害。

cì biàn kǒu yì bīng qián

这句话大意是:赐汴口役兵钱。

jǐ chǒu jiǎn tiān xià qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

这句话大意是:己丑,减天下囚罪一等,徒以下释之。

rùn yuè gēng zǐ zhào diào zhèn zhào xíng míng cí xiāng zhōu bīng fu liù wàn jùn yù hé yǐ hán shí hòu rù yì cóng liú yí chéng fǎng yán yě

这句话大意是:闰月,庚子,诏调镇、赵、邢、洺、磁、相州兵夫六万浚御河,以寒食后入役,从刘彝、程昉言也。

rén yín yǐ zhāng zài wèi chóng wén yuàn jiào shū

这句话大意是:壬寅,以张载为崇文院校书。

zài shǎo xǐ tán bīng yǐ shū yè fàn zhòng yān zhòng yān yuē míng jiào zhōng zì yǒu kě lè hé shì yú bīng

这句话大意是:载少喜谈兵,以书谒范仲淹,仲淹曰:“名教中自有可乐,何事于兵!

yīn quàn dú zhōng yōng zài dú qí shū yóu yǐ wéi wèi zú yòu fǎng zhū shì lǎo lěi nián zhī wú suǒ de fǎn ér qiú zhī liù jīng

这句话大意是:”因劝读《中庸》,载读其书,犹以为未足,又访诸释、老,累年知无所得,反而求之《六经》。

hòu yǔ chéng hào xiōng dì yǔ dào xué zhī yào huàn rán zì xìn yuē wú dào zì zú yān yòng bàng qiú

现代白话:后与程颢兄弟语道学之要,涣然自信曰:“我道自足,呢用傍求!

zhì shì yǐ yù shǐ zhōng chéng lǚ gōng zhe jiàn zhào jiàn wèn yǐ zhì dào duì yuē wéi zhèng bù fǎ sān dài zhě zhōng gǒu dào yě

这句话大意是:”至是以御史中丞吕公著荐,召见,问以治道,对曰:“为政不法三代者,终苟道也。

dì yuè suì yǒu shì zhuó

这句话大意是:”帝悦,遂有是擢。

tā rì jiàn wáng ān shí ān shí yuē xīn zhèng fāng xíng yù qiú zhù yú zi

这句话大意是:它日,见王安石,安石曰:“新政方行,欲求助于子。

zài yuē gōng yǔ rén wéi shàn zé rén yǐ shàn guī gōng

这句话大意是:”载曰:“公与人为善,则人以善归公。

rú jiào yù rén zuó yù zé yi yǒu bù shòu mìng zhě yǐ

现代白话:如教玉人琢玉,则宜有不受命者了!

zài jiǎn zhī xiōng yě

这句话大意是:”载,戬之兄也。

wù shēn xià guó zhǔ bǐng cháng qiǎn shǐ yì liáo qǐ cì yìn shòu

这句话大意是:戊申,夏国主秉常遣使诣辽,乞赐印绶。

rén zǐ chà guān tí jǔ zhū lù cháng píng guǎng huì cāng jiān guǎn jù nóng tián shuǐ lì chāi yì shì cóng tiáo lì sī qǐng yě

这句话大意是:壬子,差官提举诸路常平、广惠仓兼管句农田水利差役事,从条例司请也。

shí tiān xià cháng píng qián gǔ jiàn zài yī qiān sì bǎi wàn guàn shí zhū lù gè zhì tí jǔ guǎn jù guān fán sì shí yī rén ér cháng píng guǎng huì zhī fǎ suì biàn wéi qīng miáo yǐ

现代白话:时天下常平钱谷见在一千四百万贯、石,诸路各置提举管句官凡四十一人,而常平、广惠之法遂变为青苗了。

zhào zhì jiāo zǐ wù yú lù zhōu

这句话大意是:诏置交子务于潞州。

tiáo lì sī yán jiāo zǐ zhī fǎ xíng yú chéng dū fǔ lù rén yǐ wéi biàn

这句话大意是:条例司言:“交子之法,行于成都府路,人以为便。

jīn hé dōng guān sī kǔ yùn tiě qián láo fèi qǐng xíng jiāo zǐ zhī fǎ réng lìng zhuǎn yùn sī jǔ guān zhì wu

这句话大意是:今河东官私苦运铁钱劳费,请行交子之法,仍令转运司举官置务。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

shí èr yuè guǐ hài shuò fù jiǎn hòu fēi gōng zhǔ jí chén liáo tuī ēn

这句话大意是:十二月,癸亥朔,复减后妃、公主及臣僚推恩。

jiǎ zǐ liáo yǐ tài zi xíng zài shēng lǐ jiǎn zhū lù tú yǐ xià zuì yī děng

这句话大意是:甲子,辽以太子行再生礼,减诸路徒以下罪一等。

yǐ chǒu liáo zhào bǎi guān tíng yì guó zhèng

这句话大意是:乙丑,辽诏百官廷议国政。

guǐ yǒu zēng shī rù sǐ zuì fǎ

这句话大意是:癸酉,增失入死罪法。

jiǎ xū wǔ guó jiàng yú liáo réng xiàn fāng wù

这句话大意是:甲戌,五国降于辽,仍献方物。

liáo zhǔ jiā xiāo sū lā gōng xǐ běi miàn lín yá xún gǎi nán yuàn fù bù shǔ

这句话大意是:辽主嘉萧苏拉功,徙北面林牙,寻改南院副部署。

dì yǐ qīng jiān jiān sī zhī zhōu yǒu lǎo bù rèn zhí zhě dāng yǔ xián jú wáng ān shí yì yù yǐ chù yì yì zhě

这句话大意是:帝以卿监、监司、知州有老不任职者,当与闲局,王安石亦欲以处异议者;。

bǐng xū zēng zhì sān jīng liú sī yù shǐ tái guó zǐ jiàn jí gōng guàn guān shǐ bù xiàn yuán

这句话大意是:丙戌,增置三京留司御史台、国子监及宫观官使,不限员。

shì yuè zhī tōng jìn yín tái sī zǔ wú zé yǐ shì xià xiù zhōu yù

这句话大意是:是月,知通进银台司祖无择以事下秀州狱。

chū wú zé yǔ wáng ān shí tóng zhī zhì gào

这句话大意是:初,无择与王安石同知制诰。

gù shì cí chén xǔ shòu rén kuì wèi zhī rùn bǐ

这句话大意是:故事,词臣许受人馈,谓之润笔。

shí yǒu kuì ān shí zhě cí bù huò qǔ zhì yuàn liáng shàng

这句话大意是:时有馈安石者,辞不获,取置院梁上。

ān shí yōu qù wú zé yòng wèi gōng fèi ān shí wén ér è zhī jí de zhèng fěng jiān sī qiú wú zé zuì

这句话大意是:安石忧去,无择用为公费,安石闻而恶之,及得政,讽监司求无择罪。

huì zhī míng zhōu miáo zhèn yǐ tān wén yù shǐ lǐ xíng wáng zǐ sháo chū àn qí yù yíng ān shí yì fā wú zé zhī háng zhōu shí shì zì jīng shī dǎi duì ér yǐ zhèn yù fù zhāng zài

这句话大意是:会知明州苗振以贪闻,御史里行王子韶出案其狱,迎安石意,发无择知杭州时事,自京师逮对,而以振狱付张载。

sū sòng yán wú zé liè shì cóng bù dàng yǔ gù lì duì qū zhí zhāng jiǎn yì jiù zhī jiē bù tīng

这句话大意是:苏颂言无择列侍从,不当与故吏对曲直,张戬亦救之,皆不听。

yù chéng wú tān zhuàng dàn de qí dài guān qián jiē bù mín zuò jí chéng chuán guò zhì ér yǐ suì zhé zhōng zhèng jūn jié dù fù shǐ

这句话大意是:狱成,无贪状,但得其贷官钱、接部民坐及乘船过制而已,遂谪忠正军节度副使。

ān shí yīn yán yú dì yuē bì xià qiǎn yī yù shǐ chū jí de zǔ wú zé zuì nǎi zhī cháo tíng yú shì dàn bù wéi wèi yǒu wèi zhī ér wú xiào zhě

这句话大意是:安石因言于帝曰:“陛下遣一御史出,即得祖无择罪,乃知朝廷于事但不为,未有为之而无效者。

wú zé shǎo cóng sūn fù xué yǐ yán yǔ zhèng shì wéi shí míng qīng yòng xiǎo guò duàn liàn fàng qì zhōng shēn shì lùn xī zhī

这句话大意是:”无择少从孙复学,以言语政事为时名卿,用小过锻炼,放弃终身,士论惜之。

zhōng zhǐ xià kāi fēng fǔ jiǎn jià mǎi jiàn dēng sì qiān yú zhī zhí shǐ guǎn quán kāi fēng fǔ tuī duàn sū shì yán bì xià liú xīn jīng shù dòng fǎ yáo shùn qǐ yǐ dēng wèi yuè

这句话大意是:中旨下开封府,减价买渐灯四千馀枝,直史馆、权开封府推断苏轼言:“陛下留心经术,动法尧、舜,岂以灯为悦?

cǐ bù guò yǐ fèng liǎng gōng zhī huan ěr

这句话大意是:此不过以奉两宫之欢耳。

rán bǎi xìng bù kě hù xiǎo jiē wèi yǐ ěr mù bù jí zhī wán duó qí kǒu tǐ bì yòng zhī zī

这句话大意是:然百姓不可户晓,皆谓以耳目不急之玩,夺其口体必用之资。

cǐ shì zhì xiǎo tǐ zé shèn dà yuàn zhuī huán qián mìng

这句话大意是:此事至小,体则甚大,愿追还前命。

jí zhào ba zhī

这句话大意是:”即诏罢之。

shì yīn shàng shū jí lùn shí zhèng fán qī qiān yú yán

这句话大意是:轼因上书极论时政,凡七千馀言。

qí lüè yuē chén zhī suǒ yù xiàn zhě sān yán ér yǐ yuē jié rén xīn hòu fēng sú cún jì gāng

这句话大意是:其略曰:“臣之所欲献者,三言而已,曰结人心,厚风俗,存纪纲。

rén zhǔ suǒ shì zhě rén xīn yě

这句话大意是:“人主所恃者,人心也。

zì gǔ jí jīn wèi yǒu hé yì tóng zhòng ér bù ān gāng guǒ zì yòng ér bù wēi zhě

这句话大意是:自古及今,未有和易同众而不安,刚果自用而不危者。

zǔ zōng yǐ lái zhì cái yòng zhě bù guò sān sī jīn bì xià yòu chuàng zhì zhì sān sī tiáo lì sī shǐ liù qī shào nián rì yè jiǎng qiú yú nèi shǐ zhě sì shí yú bèi fēn xíng yíng gàn yú wài

这句话大意是:祖宗以来,治财用者不过三司,今陛下又创制置三司条例司,使六七少年日夜讲求于内,使者四十馀辈分行营干于外。

yǐ wàn shèng zhī zhǔ ér yán lì yǐ tiān zǐ zhī zǎi ér zhì cái jūn chén xiāo gàn jǐ yī nián yǐ ér fù guó zhī xiào máng rú bǔ fēng tú wén nèi tǎng chū shù bǎi wàn mín cí bù dù wǔ qiān rén ěr

现代白话:以万乘之主而言利,以天子之宰而治财,君臣宵旰,几一年了,而富国之效,茫如捕风,徒闻内帑出数百万缗,祠部度五千人耳。

yǐ cǐ wéi shù rén jiē zhī qí nán yě

这句话大意是:以此为术,人皆知其难也。

biàn shuǐ zhuó liú zì shēng mín yǐ lái bù yǐ zhòng dào jīn yù bēi ér qīng zhī wàn qǐng zhī dào bì yòng qiān qǐng zhī bēi yī suì yī yū sān suì ér mǎn yǐ

现代白话:汴水浊流,自生民以来,不以种稻,今欲陂而清之,万顷之稻,必用千顷之陂,一岁一淤,三岁而满了。

bì xià shǐ xiāng shì dì xíng suǒ zài záo kōng fǎng xún shuǐ lì dī fáng yī kāi shuǐ shī gù dào suī shí yì zhě zhī ròu hé bǔ yú mín

这句话大意是:陛下使相视地形,所在凿空,访寻水利,堤防一开,水失故道,虽食议者之肉,何补于民!

zì gǔ yì rén bì yòng xiāng hù tú wén jiāng zhè zhī jiān shù jùn gù yì ér yù cuò zhī tiān xià

这句话大意是:自古役人必用乡户,徒闻江、浙之间,数郡顾役,而欲措之天下。

zì yáng yán wèi liǎng shuì zū diào yǔ yōng jì jiān zhī yǐ nài hé fù yù qǔ yōng

现代白话:自杨炎为两税,租调与庸既兼之了,奈何复欲取庸?

qīng miáo fàng qián zì xī yǒu jìn jīn bì xià shǐ lì chéng fǎ měi suì cháng xíng suī yún bù xǔ yì pèi ér shù shì zhī hòu bào jūn wū lì bì xià néng bǎo zhī hu

这句话大意是:青苗放钱,自昔有禁,今陛下始立成法,每岁常行,虽云不许抑配,而数世之后,暴君污吏,陛下能保之吗?

xī hàn wǔ yǐ cái lì kuì jié yòng sāng hóng yáng zhī shuō mǎi jiàn mài guì wèi zhī jūn shū

这句话大意是:昔汉武以财力匮竭,用桑弘羊之说,买贱卖贵,谓之均输。

yú shí shāng gǔ bù xíng dào zéi zī chì jī zhì yú luàn

这句话大意是:于时商贾不行,盗贼滋炽,几至于乱。

chén yuàn bì xià jié rén xīn zhě cǐ yě

这句话大意是:臣愿陛下结人心者此也。

guó jiā zhī suǒ yǐ cún wáng zhě zài dào dé zhī qiǎn shēn bù zài hu qiáng yǔ ruò

这句话大意是:“国家之所以存亡者,在道德之浅深,不在乎强与弱;。

lì shǔ zhī suǒ yǐ cháng duǎn zhě zài fēng sú zhī hòu bó bù zài hu fù yǔ pín

这句话大意是:历数之所以长短者,在风俗之厚薄,不在乎富与贫。

bì xià dāng chóng dào dé ér hòu fēng sú bù dàng jí gōng lì ér tān fù qiáng

这句话大意是:陛下当崇道德而厚风俗,不当急功利而贪富强。

rén zǔ chí fǎ zhì kuān yòng rén yǒu xù zhuān wù yǎn fù guò shī wèi cháng qīng fàng jiù zhāng

这句话大意是:仁祖持法至宽,用人有序,专务掩覆过失,未尝轻放旧章。

kǎo qí chéng gōng zé yuē wèi zhì

这句话大意是:考其成功,则曰未至;。

yán hu yòng bīng zé shí chū ér jiǔ bài

这句话大意是:言乎用兵,则十出而九败;。

yán hu fǔ kù zé jǐn zú ér wú yú

这句话大意是:言乎府库,则仅足而无馀。

tú yǐ dé zé zài rén fēng sú zhī yì gù shēng xiá zhī rì tiān xià guī rén

这句话大意是:徒以德泽在人,风俗知义,故升遐之日,天下归仁。

yì zhě jiàn qí mò nián lì duō yīn xún shì bù zhèn jǔ nǎi yù jiáo zhī yǐ kē chá jì zhī yǐ zhì néng zhāo lái xīn jìn yǒng ruì zhī rén yǐ tú yī qiè sù chéng zhī xiào wèi xiǎng qí lì jiāo fēng yǐ chéng

这句话大意是:议者见其末年吏多因循,事不振举,乃欲矫之以苛察,济之以智能,招来新进勇锐之人,以图一切速成之效,未享其利,浇风已成。

jìn suì pǔ zhuō zhī rén yù shǎo qiǎo jìn zhī shì yì duō wéi bì xià āi zhī jiù zhī yǐ jiǎn yì wéi fǎ yǐ qīng jìng wèi xīn ér mín dé guī hòu

这句话大意是:近岁朴拙之人愈少,巧进之士益多,唯陛下哀之救之,以简易为法,以清净为心,而民德归厚。

chén yuàn bì xià hòu fēng sú zhě cǐ yě

这句话大意是:臣愿陛下厚风俗者此也。

zǔ zōng wěi rèn tái jiàn wèi cháng zuì yī yán zhě zòng yǒu báo zé xuán jí chāo shēng xǔ yǐ fēng wén ér wú guān zhǎng

这句话大意是:“祖宗委任台谏,未尝罪一言者,纵有薄责,旋即超升,许以风闻,而无官长。

yán jí shèng yú zé tiān zi gǎi róng

这句话大意是:言及乘舆,则天子改容;。

shì guān láng miào zé zǎi xiàng dài zuì

这句话大意是:事关廊庙,则宰相待罪。

tái jiàn gù wèi bì jiē xián suǒ yán yì wèi bì jiē shì rán xū yǎng qí ruì qì ér jiè zhī zhòng quán zhě jiāng yǐ zhé jiān chén zhī méng yě

这句话大意是:台谏固未必皆贤,所言亦未必皆是,然须养其锐气而借之重权者,将以折奸臣之萌也。

chén wén zhǎng lǎo zhī tán jiē wèi tái jiàn suǒ yán cháng suí tiān xià gōng yì

这句话大意是:臣闻长老之谈,皆谓台谏所言,常随天下公议。

jīn zhě wù lùn fèi téng yuàn dú jiāo zhì gōng yì suǒ zài yì zhī zhī yǐ

现代白话:今者物论沸腾,怨讟交至,公议所在,亦知之了。

chén kǒng zì cí yǐ wǎng xí guàn chéng fēng jǐn wèi zhí zhèng sī rén yǐ zhì rén zhǔ gū lì jì gāng yī fèi hé shì bù shēng

这句话大意是:臣恐自兹以往,习惯成风,尽为执政私人,以致人主孤立,纪纲一废,何事不生!

chén yuàn bì xià cún jì gāng zhě cǐ yě

这句话大意是:臣愿陛下存纪纲者此也。

wáng ān shí jiàn ér shēn è zhī

这句话大意是:”王安石见而深恶之。

liáo wǔ ān zhōu guān chá shǐ yē lǜ dí lǐ qiān cháng níng gōng shǐ jiǎn kuò hù bù sī qián zhōu qián bó bū fù lì chū nà jīng huà fǎ gōng sī biàn zhī

这句话大意是:辽武安州观察使耶律迪里迁长宁宫使,检括户部司干州钱帛,逋负,立出纳经画法,公私便之。

shén zōng tǐ yuán xiǎn dào fǎ gǔ lì xiàn dì dé wáng gōng yīng wén liè wǔ qīn rén shèng xiào huáng dì xī níng sān nián liáo xián yōng liù nián

这句话大意是:○神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁三年(辽咸雍六年)。

chūn zhēng yuè jiǎ wǔ liáo zhǔ rú qiān é luò

这句话大意是:春,正月,甲午,辽主如千鹅泺。

guǐ chǒu lù táng lǐ shì zhōu chái shì hòu

这句话大意是:癸丑,录唐李氏、周柴氏后。

yǐ mǎo zhào zhū lù cháng píng guǎng cāng gěi sàn qīng miáo qián běn wèi huì xù pín fá jīn lǜ guān lì bù tǐ cǐ yì jūn pèi yì lè fān chéng sāo rǎo

这句话大意是:乙卯,诏:“诸路常平、广仓给散青苗钱,本为惠恤贫乏,今虑官吏不体此意,均配抑勒,翻成骚扰。

qí lìng zhū lù tí diǎn xíng yù guān tǐ liàng jué chá wéi zhě lì yǐ míng wén gǎn jǔ è zhě yì rú zhī

这句话大意是:其令诸路提点刑狱官体量觉察,违者立以名闻,敢沮遏者亦如之。

xiān shì zhī tōng jìn yín tái sī fàn zhèn yán qīng miáo qián zhě táng shuāi luàn zhī shì suǒ wéi

这句话大意是:先是知通进银台司范镇言:“青苗钱者,唐衰乱之世所为。

miáo qīng zài tián xiān gū qí zhí shōu liǎn wèi bì yǐ qù qí cháng shì dào zhí zhī fǎ yě

这句话大意是:苗青在田,先估其直,收敛未毕,已趣其偿,是盗跖之法也。

yòu zhèng yán li cháng sūn jué yì yán wáng guǎng yuān zài hé běi dì yī děng gěi shí wǔ guàn dì èr děng shí guàn dì sān děng wǔ guàn dì sì děng yī guàn wǔ bǎi dì wǔ děng yī guàn

这句话大意是:”右正言李常、孙觉亦言:“王广渊在河北,第一等给十五贯,第二等十贯,第三等五贯,第四等一贯五百,第五等一贯。

mín jiān xuān rán bù yǐ wèi biàn ér guǎng rù zòu chēng mín jiān huān hū gē wǔ gē sòng shèng dé

这句话大意是:民间喧然不以为便,而广入奏,称民间欢呼歌舞,歌颂圣德。

yán zhě jì jiāo gōng zhī cháo tíng bù dé yǐ nǎi jiàng shì zhào

这句话大意是:”言者既交攻之,朝廷不得已,乃降是诏。

wù wǔ pàn shàng shū dōu shěng zhāng fāng píng chū zhī chén zhōu

这句话大意是:戊午,判尚书都省张方平出知陈州。

chū fāng píng wèi cān zhī zhèng shì dì yù yòng wáng ān shí fāng píng yǐ wéi bù kě xún yǐ fù yōu qù

这句话大意是:初,方平为参知政事,帝欲用王安石,方平以为不可,寻以父忧去。

fú què yǐ guān wén diàn xué shì pàn shàng shū dōu shěng

这句话大意是:服阕,以观文殿学士判尚书都省;。

ān shí yán liú zhī bù biàn suì yǒu shì mìng

这句话大意是:安石言留之不便,遂有是命。

jí bì cí jí lùn xīn fǎ zhī hài dì wèi zhī wǔ rán

这句话大意是:及陛辞,极论新法之害,帝为之怃然。

wèi jǐ zhào wèi xuān huī běi yuàn shǐ liú jīng shī

这句话大意是:未几,召为宣徽北院使,留京师。

ān shí shēn zǔ zhī fāng píng yì lì qiú qù nǎi fù chū pàn yìng tiān fǔ

这句话大意是:安石深祖之,方平亦力求去,乃复出判应天府。

èr yuè rén xū shuò hé běi ān fǔ shǐ hán qí yán chén zhǔn qīng miáo zhào shū wu zài yōu mín bù shǐ jiān bìng zhě chéng qí jí yǐ yāo bèi xī ér gōng jiā wú suǒ lì qí rù

这句话大意是:二月,壬戌朔,河北安抚使韩琦言:“臣准青苗诏书,务在优民,不使兼并者乘其急以邀倍息,而公家无所利其入。

jīn měi jiè yī qiān lìng nà yī qiān sān bǎi zé shì guān zì fàng qián qǔ xi yǔ chū shí yì jiān bìng jì kùn fá zhī yì jué xiāng wéi lì yù mín xìn fú bù kě de yě

这句话大意是:今每借一千,令纳一千三百,则是官自放钱取息,与初时抑兼并、济困乏之意,绝相违戾,欲民信服,不可得也。

yòu xiāng cūn měi bǎo xū yǒu wù lì rén wéi jiǎ tóu suī yún bù dé yì lè ér shàng hù bì bù yuàn qǐng xià hù suī huò yuàn qǐng bì nán cuī nà jiāng lái jué yǒu xíng xíng dū zé tóng bǎo jūn péi zhī huàn

这句话大意是:又,乡村每保须有物力人为甲头,虽云不得抑勒,而上户必不愿请,下户虽或愿请,必难催纳,将来决有行刑督责、同保均陪之患。

bì xià lì jīng qiú zhì ruò dàn gōng xíng jié jiǎn yǐ xiān tiān xià zì rán guó yòng bù fá hé bì shǐ xìng lì zhī chén fēn fēn sì chū yǐ zhì yuǎn ěr zhī yí zāi

现代白话:陛下励精求治,若但躬行节俭以先天下,自然国用不乏,何必使兴利之臣,纷纷四出,以致远迩之疑啊!

qǐ jǐn ba zhū lù tí jǔ guān yī cháng píng jiù fǎ shī xíng

这句话大意是:乞尽罢诸路提举官,依常平旧法施行。

guǐ hài dì xiù chū qí zòu shì zhí zhèng yuē qí zhēn zhōng chén suī zài wài bù wàng wáng shì

这句话大意是:”癸亥,帝袖出琦奏,示执政曰:“琦真忠臣,虽在外,不忘王室。

zhèn shǐ wèi kě yǐ lì mín bù yì nǎi hài mín rú cǐ

现代白话:朕始谓能够利民,不意乃害民如此!

qiě fāng guō ān dé qīng miáo ér yì qiáng yǔ zhī hu

这句话大意是:且坊郭安得青苗,而亦强与之乎!

wáng ān shí bó rán jìn yuē gǒu cóng qí yù suī fāng guō hé hài

这句话大意是:”王安石勃然进曰:“苟从其欲,虽坊郭何害!

yīn nán qí zòu yuē bì xià xiū cháng píng fǎ yǐ zhù mín zhì yú shōu xī yì zhōu gōng yí fǎ yě

这句话大意是:”因难琦奏曰:“陛下修常平法以助民,至于收息,亦周公遗法也。

rú sāng hóng yáng lóng tiān zài xià huò cái yǐ fèng rén zhǔ sī yòng nǎi kě wèi xìng lì zhī chén

这句话大意是:如桑弘羊笼天在下货财以奉人主私用,乃可谓兴利之臣。

jīn yì jiān bìng zhèn pín ruò zhì guān lǐ cái fēi yǐ zuǒ sī yù ān kě wèi xìng lì zhī chén hu

这句话大意是:今抑兼并,振贫弱,置官理财,非以佐私欲,安可谓兴利之臣吗?

céng gōng liàng chén shēng zhī jiē yán fāng guō bù dàng biào qián yǔ ān shí lùn nàn jiǔ zhī ér ba

这句话大意是:”曾公亮、陈升之皆言坊郭不当俵钱,与安石论难,久之而罢。

dì zhōng shǐ yǐ qí shuō wèi yí ān shí suì chēng jí bù chū

这句话大意是:帝终始以琦说为疑,安石遂称疾不出。

bǐng yín yǐ bīng bù yuán wài láng fu yáo shù tóng pàn liú nèi quán

这句话大意是:丙寅,以兵部员外郎傅尧俞同判流内铨。

yáo shù shǐ chú sàng zhì jīng shī wáng ān shí shù zhào zhī

这句话大意是:尧俞始除丧,至京师,王安石数召之。

jì jiàn yǔ jí xīn fǎ ān shí wèi yáo shù yuē fāng jīn fēn fēn chí jūn lái jiǔ yǐ jiāng yǐ dài zhì jiàn yuàn hái jūn

现代白话:既见,语及新法,安石谓尧俞曰:“方今纷纷,迟君来久了,将以待制、谏院还君。

yáo shù yuē xīn fǎ shì bù yǐ wèi biàn

这句话大意是:”尧俞曰:“新法世不以为便。

chéng rú shì dāng jí lùn zhī

这句话大意是:诚如是,当极论之。

píng shēng wèi cháng qī rén gǎn yǐ shí gào

这句话大意是:平生未尝欺人,敢以实告。

ān shí bú yuè suì yǒu cǐ mìng

这句话大意是:”安石不悦,遂有此命。

wáng ān shí chēng jí qiú fēn sī hàn lín xué shì sī mǎ guāng wèi pī dá yuē jīn shì fu fèi téng lí mín sāo dòng nǎi yù wěi hái shì rèn tuì qǔ biàn ān

这句话大意是:王安石称疾,求分司,翰林学士司马光为批答曰:“今士夫沸腾,黎民骚动,乃欲委还事任,退取便安。

qīng zhī sī móu gù wèi wú hàn zhèn zhī suǒ wàng jiāng yǐ wěi shuí

这句话大意是:卿之私谋,固为无憾,朕之所望,将以委谁!

ān shí dà nù jí kàng zhāng zì biàn

这句话大意是:”安石大怒,即抗章自辩。

dì fēng hái qí zhāng shǒu zhá wèi ān shí yuē zhào zhōng èr yǔ shī yú xiáng yuè jīn lǎn zhī shén kuì

这句话大意是:帝封还其章,手札慰安石曰:“诏中二语,失于详阅,今览之甚愧。

qiě mìng lǚ huì qīng yù zhǐ

这句话大意是:”且命吕惠卿谕旨。

ān shí gù qǐng ba dì gù liú zhī

这句话大意是:安石固请罢,帝固留之。

jiǎ xū yǐ hé zhōu cì shǐ xiā qī dīng shù zhēng wèi zǐ jīn guāng lù dài fu jiǎn jiào xíng bù shàng shū

这句话大意是:甲戌,以河州刺史瞎欺丁术征为紫金光禄大夫、检校刑部尚书。

dì yù dà yòng sī mǎ guāng fǎng zhī wáng ān shí ān shí yuē guāng wài tuō mó shàng zhī míng nèi huái fù xià zhī shí suǒ yán jǐn hài zhèng zhī shì suǒ yǔ jǐn hài zhèng zhī rén ér yù zhì zhī zuǒ yòu shǐ yù guó zhèng shì wèi yì lùn zhě lì chì zhì yě

这句话大意是:帝欲大用司马光,访之王安石,安石曰:“光外托劘上之名,内怀附下之实,所言尽害政之事,所与尽害政之人,而欲置之左右,使预国政,是为异论者立赤帜也。

jí ān shí zài gào dì nǎi yǐ guāng wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:及安石在告,帝乃以光为枢密副使。

guāng shàng shū lì cí

这句话大意是:光上疏力辞。

qiě yuē bì xià chéng néng ba zhì zhì tiáo lì sī zhuī huán tí jǔ guān bù xíng qīng miáo zhù yì děng fǎ suī bù yòng chén chén shòu cì duō yǐ

现代白话:且曰:“陛下诚能罢制置条例司,追还提举官,不行青苗、助役等法,虽不用臣,臣受赐多了。

rén wǔ wáng ān shí chū shì shì zhào yǐ hán qí zòu fù tiáo lì sī shū bó

这句话大意是:壬午,王安石出视事,诏以韩琦奏付条例司疏驳。

ān shí zhī zài gào yě dì yù zhí zhèng ba qīng miáo fǎ céng gōng liàng chén shēng zhī yù jí fèng zhào zhào biàn dú yù sì ān shí chū lìng zì ba zhī

这句话大意是:安石之在告也,帝谕执政罢青苗法,曾公亮、陈升之欲即奉诏,赵抃独欲俟安石出,令自罢之。

ān shí jì shì shì chí zhī yì jiān rén yán bù néng rù yǐ

现代白话:安石既视事,持之益坚,人言不能入了。

yǐ yǒu hán qí yǐ lùn qīng miáo bú jiàn tīng shàng shū qǐng jiě hé běi ān fǔ shǐ zhǐ lǐng dà míng fǔ yí lù

这句话大意是:乙酉,韩琦以论青苗不见听,上疏请解河北安抚使,止领大名府一路;。

wáng ān shí yù jū qí jí cóng zhī

这句话大意是:王安石欲沮琦,即从之。

sī mǎ guāng lì cí shū mì fù shǐ zhī mìng zhāng fán jiǔ shàng

这句话大意是:司马光力辞枢密副使之命,章凡九上。

dì shǐ wèi yuē shū mì bīng shì yě

这句话大意是:帝使谓曰:“枢密,兵事也。

guān gè yǒu zhí bù dàng yǐ tā shì wéi cí

这句话大意是:官各有职,不当以它事为辞。

duì yuē chén wèi shòu mìng zé yóu shì cóng yě yú shì wú bù kě yán zhě

这句话大意是:”对曰:“臣未受命,则犹侍从也,于事无不可言者。

huì wáng ān shí chū shì shì suì zhào shōu huī chì gào

这句话大意是:”会王安石出视事,遂诏收珲敕诰。

shì yuè mìng zhāng mào zé zhāng gǒng xiāng dù chán huá zhōu yǐ xià zhì dōng liú hé shì dī fáng lì hài shí fāng jùn yù hé hán qí yán shì yǒu huǎn jí gōng yǒu xiān hòu

这句话大意是:是月,命张茂则、张巩相度澶、滑州以下至东流河势堤防利害,时方浚御河,韩琦言:“事有缓急,工有先后。

jīn yù hé cáo yùn tōng shǐ wèi zhì yǒu hài bù yí jiǎn dà hé zhī yì

这句话大意是:今御河漕运通驶,未至有害,不宜减大河之役。

nǎi zhào chuò fu zú sān wàn sān qiān zhuān zhì dōng liú

这句话大意是:”乃诏辍夫卒三万三千,专治东流。

sān yuè jiǎ wǔ sī mǎ guāng yí shū wáng ān shí qǐng ba tiáo lì sī jí cháng píng shǐ zhě

这句话大意是:三月,甲午,司马光移书王安石,请罢条例司及常平使者。

kāi yù kǔ qiē yóu jì ān shí zhī wù ér gǎi yě

这句话大意是:开谕苦切,犹冀安石之悟而改也。

qiě yuē zhōng xìn zhī shì yú gōng dāng lù shí suī jǔ yǔ kě zēng hòu bì xú de qí lì

这句话大意是:且曰:“忠信之士,于公当路时,虽龃龉可憎,后必徐得其力;。

chǎn yú zhī rén yú jīn chéng yǒu shùn shì zhī kuài yī dàn shī shì bì yǒu mài gōng yǐ zì shòu zhě

这句话大意是:谄谀之人,于今诚有顺适之快,一旦失势,必有卖公以自售者。

guāng yì gài zhǐ lǚ huì qīng yě

这句话大意是:”光意盖指吕惠卿也。

shū fán sān wǎng fǎn ān shí dá shū dàn yán dào bù tóng ér yǐ

这句话大意是:书凡三往反,安石答书,但言道不同而已。

tiáo lì sī shū bó hán qí suǒ yán wáng ān shí lìng céng bù wèi zhī

这句话大意是:条例司疏驳韩琦所言,王安石令曾布为之;。

qí zài biàn liè bù bào

这句话大意是:琦再辩列,不报。

wén yàn bó yì yán qīng miáo zhī hài dì yuē wú qiǎn èr zhōng shǐ qīn wèn mín jiān jiē yún shén biàn

现代白话:文彦博亦言青苗之害,帝曰:“我遣二中使亲问民间,皆云甚便。

yàn bó yuē hán qí sān cháo zǎi xiàng bù xìn ér xìn èr huàn zhě hu

这句话大意是:”彦博曰:“韩琦三朝宰相,不信,而信二宦者乎!

xiān shì ān shí cháng yǔ rù nèi fù dōu zhī zhāng ruò shuǐ lán yuán zhèn jiāo jié dì qiǎn shǐ qián chá fǔ jiè biào qián shì shì mìng èr rén

这句话大意是:”先是安石尝与入内副都知张若水、蓝元震交结,帝遣使潜察府界俵钱事,适命二人。

èr rén shǐ hái jí yán mín qíng shēn yuàn wú yì pèi zhě gù dì xìn zhī bù yí

这句话大意是:二人使还,极言民情深愿,无抑配者,故帝信之不疑。

xiān shì zhào jǔ xuǎn rén yān zhì zhě yǔ jīng guān fán sān shí qī rén

这句话大意是:先是诏举选人淹滞者与京官,凡三十七人。

guó zǐ zhí jiǎng fèng fú jiāng qián zài jǔ zhōng dì wén qí xián zhào duì yán hé diàn fǎng yǐ zhì dào duì yuē yǒu yáo shùn èr diǎn zài gù bì xià suǒ yǐ zhì zhī zhě rú hé ěr

这句话大意是:国子直讲奉符姜潜在举中,帝闻其贤,召对延和殿,访以治道,对曰:“有《尧》、《舜》二典在,顾陛下所以致之者如何耳。

zhī chén liú xiàn zhì shù yuè qīng miáo lìng xià qián chū qián bǎng qí lìng yú xiàn mén yǐ ér xǐ zhī xiāng luò gè sān rì wú yīng zhě suì chè bǎng fù lì yuē mín bù yuàn yǐ

现代白话:”知陈留县,至数月,青苗令下,潜出钱榜其令于县门,已而徙之乡落,各三日,无应者,遂撤榜付吏曰:“民不愿了。

qián yǐ shì dú de bù sàn

这句话大意是:”钱以是独得不散。

sī nóng kāi fēng yí qián jǔ gé gè shǐ qí shǔ lái yàn jiē rù lìng

这句话大意是:司农、开封疑潜沮格,各使其属来验,皆入令。

huì tiáo lì sī hé xiáng fú bù sàn qīng miáo qián qián zhī qiě bù miǎn yí jí qù

这句话大意是:会条例司劾祥符不散青苗钱,潜知且不免,移疾去。

jǐ hài yù jí yīng diàn cè shì jìn gàn ba shī fù lùn sān tí

这句话大意是:己亥,御集英殿策试进干,罢诗、赋、论三题。

dì qiǎn liú fāng yǒu yù sī mǎ guāng yǐ yī jiù gòng zhí

这句话大意是:帝遣刘方有谕司马光以依旧供职。

shì rì guāng rù duì yuē chén zì zhī wú lì yú cháo tíng

这句话大意是:是日,光入对,曰:“臣自知无力于朝廷。

cháo tíng suǒ xíng jiē yǔ chén yán xiāng fǎn

这句话大意是:朝廷所行,皆与臣言相反。

dì yuē xiāng fǎn zhě hé shì yě

这句话大意是:”帝曰:“相反者何事也?

guāng yuē chén yán tiáo lì sī bù dàng zhì yòu yán bù yí duō qiǎn shǐ zhě wài náo jiān sī yòu yán sàn qīng miáo qián hài mín qǐ fēi xiāng fǎn

这句话大意是:”光曰:“臣言条例司不当置,又言不宜多遣使者外挠监司,又言散青苗钱害民,岂非相反?

dì yuē yán zhě jiē yún fǎ fēi bù shàn dàn suǒ qiǎn fēi qí rén ěr

这句话大意是:”帝曰:“言者皆云法非不善,但所遣非其人耳。

guāng yuē yǐ chén guān zhī fǎ yì bù shàn

这句话大意是:”光曰:“以臣观之,法亦不善。

dì yuē yuán chì bù lìng yì lè

这句话大意是:”帝曰:“元敕不令抑勒。

guāng yuē chì suī bù lìng yì lè ér suǒ qiǎn shǐ zhě jiē fěng lìng biào pèi

这句话大意是:”光曰:“敕虽不令抑勒,而所遣使者皆讽令俵配。

rú kāi fēng jiè shí qī xiàn wéi chén liú jiāng qián zhāng chì bǎng xiàn mén tīng mín zì lái qǐng zé gěi zhī zú wú yī rén lái qǐng

这句话大意是:如开封界十七县,惟陈留姜潜张敕榜县门,听民自来请则给之,卒无一人来请。

yǐ cǐ guān zhī shí liù xiàn kǒng jiē bù miǎn yì lè yě

这句话大意是:以此观之,十六县恐皆不免抑勒也。

dì dūn yù zài sān guāng zài bài gù cí

这句话大意是:”帝敦谕再三,光再拜固辞。

wù shēn zhī tōng jìn yín tái sī fàn zhèn ba

这句话大意是:戊申,知通进银台司范镇罢。

shí hán qí jí lùn xīn fǎ zhī hài sòng tiáo lì sī shū bó

这句话大意是:时韩琦极论新法之害,送条例司疏驳;。

li cháng qǐ ba qīng miáo qián zhào lìng fēn xī

这句话大意是:李常乞罢青苗钱,诏令分析。

zhèn jiē fēng hái zhào wǔ xià zhèn zhí rú chū

这句话大意是:镇皆封还,诏五下,镇执如初。

sī mǎ guāng cí shū mì fù shǐ dì xǔ zhī zhèn fēng hái zhào shū yuē chén suǒ chén dà dǐ yǔ guāng xiāng lèi ér guāng zhuī huán xīn mìng zé chén yì hé jiā zuì zé

这句话大意是:司马光辞枢密副使,帝许之,镇封还诏书,曰:“臣所陈大抵与光相类,而光追还新命,则臣亦合加罪责。

dì lìng zài sòng zhèn xíng xià zhèn yòu fēng hái yuē bì xià zì chú guāng wèi shū mì fù shǐ shì dà fū jiāo kǒu xiāng qìng chēng wéi dé rén zhì yú fāng shì xì mín mò bù huān qìng

这句话大意是:”帝令再送镇行下,镇又封还,曰:“陛下自除光为枢密副使,士大夫交口相庆,称为得人,至于坊市细民,莫不欢庆。

jīn yī dàn zhuī huán gào chì fēi wéi zhào mìng fǎn hàn shí kǒng jū guāng dǎng lùn zhōng jì

这句话大意是:今一旦追还诰敕,非惟诏命反汗,实恐沮光谠论忠计。

dì bù tīng yǐ zhào shū zhí fù guāng bù fù yóu yín tái sī

这句话大意是:”帝不听,以诏书直付光,不复由银台司。

zhèn yán chén bù cái shǐ bì xià fèi fǎ yǒu sī shī zhí

这句话大意是:镇言:“臣不才,使陛下废法,有司失职。

suì qǐ jiě yín tái sī xǔ zhī

这句话大意是:”遂乞解银台司,许之。

rén zǐ yù jí yīng diàn cì jìn shì míng jīng zhū kē yè zǔ qià yǐ xià jí dì chū shēn tóng chū shēn zǒng bā bǎi èr shí jiǔ rén

这句话大意是:壬子,御集英殿,赐进士、明经、诸科叶祖洽以下及第、出身、同出身,总八百二十九人。

zǔ qià cè yán zǔ zōng duō yīn xún gǒu jiǎn zhī zhèng bì xià jí wèi gé ér xīn zhī

这句话大意是:祖洽策言:“祖宗多因循苟简之政,陛下即位,革而新之。

qí yì zài tóu hé yě

这句话大意是:”其意在投合也。

kǎo guān lǚ huì qīng liè ē shí zhě zài gāo děng jié zhí zhě jū xià

这句话大意是:考官吕惠卿列阿时者在高等,讦直者居下;。

liú fēn pū fù kǎo xī fǎn zhī

这句话大意是:刘分攵覆考,悉反之。

li dà lín sū shì biān pái shàng guān jūn dì yī yè zǔ qià dì èr lù diàn dì wǔ

这句话大意是:李大临、苏轼编排上官均第一,叶祖洽第二,陆佃第五。

dì lìng chén shēng zhī miàn dú jūn děng cè zhuó zǔ qià wèi dì yī

这句话大意是:帝令陈升之面读均等策,擢祖洽为第一。

zǔ qià shào wǔ rén

这句话大意是:祖洽,邵武人;。

diàn shān yīn rén yě

这句话大意是:佃,山阴人也。

sū shì wèi zǔ qià dǐ zǔ zōng yǐ mèi shí jūn ér kuí duō shì hé yǐ zhèng fēng huà

现代白话:苏轼谓:“祖洽诋祖宗以媚时君,而魁多士,凭什么正风化!

nǎi nǐ jìn shì dì yī piān xiàn zhī

这句话大意是:”乃拟进士第一篇献之。

dì yǐ shì wáng ān shí ān shí yán shì cái yì gāo dàn suǒ xué bù zhèng yòu yǐ bù dé chěng zhī gù qí yán suì diē dàng zhì cǐ

这句话大意是:帝以示王安石,安石言:“轼才亦高,但所学不正,又以不得逞之故,其言遂跌荡至此。

shù qǐng chù zhī

这句话大意是:”数请黜之。

dì wèi wáng ān shí yuē chén jiàn yán wài rén yún jīn zhāo tíng yǐ wéi tiān biàn bù zú jù rén yán bù zú xù zǔ zōng zhī fǎ bù zú shǒu

这句话大意是:帝谓王安石曰:“陈荐言:‘外人云,今朝廷以为天变不足惧,人言不足恤,祖宗之法不足守。

zuó xué shì yuàn jìn shì guǎn zhí cè qí wèn yì zhuān zhǐ cǐ sān shì

这句话大意是:昨学士院进试馆职策,其问意专指此三事。

ān shí yuē bì xià gōng qīn shù zhèng wéi kǒng shāng mín jù tiān biàn yě

这句话大意是:’”安石曰:“陛下躬亲庶政,唯恐伤民,惧天变也。

bì xià cǎi nà rén yán shì wú dà xiǎo wéi shì zhī cóng qǐ bù xù hu

这句话大意是:陛下采纳人言,事无大小,唯是之从,岂不恤乎!

rán rén yán gù yǒu bù zú xù zhě gǒu dāng yú yì lǐ hé xù hu rén yán

这句话大意是:然人言固有不足恤者,苟当于义理,何恤乎人言!

zhì yú zǔ zōng zhī fǎ bù zú shǒu zé gù dāng rú cǐ

这句话大意是:至于祖宗之法不足守,则固当如此。

qiě rén zōng zài wèi sì shí nián fán shù cì xiū chì ruò fǎ yí dìng zǐ sūn dāng shì shì shǒu zhī zǔ zōng hé gù lǚ biàn yě

现代白话:且仁宗在位四十年,凡数次修敕,若法一定,子孙当世世守之,祖宗为什么屡变也?

jīn yì zhě yǐ wéi fǎ jiē kě shǒu rán zǔ zōng yòng rén jiē bù yǐ cì

这句话大意是:今议者以为法皆可守,然祖宗用人皆不以次。

bì xià shì rú cǐ zé bǐ yì lùn zhě bì gèng fēn fēn yǐ

现代白话:陛下试如此,则彼异论者必更纷纷了。

yǐ mǎo zhào zhū lù wú yǒu liú yù

这句话大意是:乙卯,诏诸路毋有留狱。

bǐng chén lì shì xíng fǎ jí xiáng xíng guān

这句话大意是:丙辰,立试刑法及详刑官。

dì yīn wáng ān shí yì móu shā xíng míng yí xué zhě duō bù tōng lǜ yì suì lì xíng fǎ kē xǔ yǒu guān wú zāng zuì zhě shì lǜ lìng xíng tǒng dà yì duàn àn qǔ qí tōng xiǎo zhě bǔ xíng fǎ guān

这句话大意是:帝因王安石议谋杀刑名,疑学者多不通律意,遂立刑法科,许有官无赃罪者试律令、《刑统》大义、断案,取其通晓者,补刑法官。

yòu zhèng yán zhī shěn guān yuàn sūn jué biǎn zhī guǎng dé jūn

这句话大意是:右正言、知审官院孙觉,贬知广德军。

dì chū jí wèi jué yǐ yán shì wǔ dì yì bà qù

这句话大意是:帝初即位,觉以言事忤帝意,罢去。

wáng ān shí zǎo yǔ jué shàn jiāng yuán yǐ wéi zhù zì tōng zhōu zhào hái zhī jiàn yuàn gǎi zhī shěn guān yuàn

这句话大意是:王安石早与觉善,将援以为助,自通州召还,知谏院,改知审官院。

shí lǚ huì qīng yòng shì dì yǐ wèn jué jué duì yuē huì qīng biàn ér yǒu cái tè yǐ wéi lì zhī gù qū shēn wáng ān shí

这句话大意是:时吕惠卿用事,帝以问觉,觉对曰:“惠卿辩而有才,特以为利之故,屈身王安石。

ān shí bù wù chén qiè yǐ wéi yōu

这句话大意是:安石不悟,臣窃以为忧。

dì yuē zhèn yì yí zhī

这句话大意是:”帝曰:“朕亦疑之。

qīng miáo fǎ xíng yì zhě wèi zhōu guān quán fǔ mín zhī dài zhě zhì shū xi èr shí ér wǔ guó shì zhī cái yòng qǔ jù yān

现代白话:”青苗法行,议者谓:“《周官》泉府,民之贷者至输息二十而五,国事之财用取具呢。

jué tiáo zòu qí wàng yuē chéng zhōu shē dài tè yǐ bèi mín zhī huǎn jí bù kě tú yǔ yě gù yǐ guó fú wèi zhī xi

这句话大意是:”觉条奏其妄曰:“成周赊贷,特以备民之缓急,不可徒与也,故以国服为之息。

shuō zhě bù míng zhèng kāng chéng shì jīng nǎi yǐn wáng mǎng jì yíng shòu xī wú guò suì shí yī wèi jù bù yīng zhōu gōng qǔ xi zhòng yú mǎng shí

这句话大意是:说者不明,郑康成释《经》,乃引王莽计赢受息无过岁什一为据,不应周公取息重于莽时。

kuàng zǎi shī rèn dì qī lín zhī zhēng tè zhòng suǒ yǐ yì mò zuò yě

这句话大意是:况载师任地,漆林之征特重,所以抑末作也。

jīn yǐ nóng mín fá jué jiāng bǔ gēng zhù liǎn gù bǐ mò zuò ér zhēng zhī kě hu

这句话大意是:今以农民乏绝,将补耕助敛,顾比末作而征之,可吗?

guó shì qǔ jù gài wèi quán fǔ suǒ lǐng ruò shì zhī bù shòu huò zhī zhì yú mín yòng yǒu mǎi yǒu yǔ bìng shē dài zhī fǎ ér jǔ zhī

这句话大意是:国事取具,盖谓泉府所领,若市之不售,货之滞于民用,有买有予,并赊贷之法而举之;。

tǎng zhuān qǔ jù yú quán fǔ zé zhǒng zǎi jiǔ fù jiāng ān yòng yá

这句话大意是:倘专取具于泉府,则冢宰九赋,将安用邪?

shèng shì yi jiǎng qiú xiān wáng zhī fǎ bù dàng qǔ yí wén xū shuō yǐ tú zhì

这句话大意是:圣世宜讲求先王之法,不当取疑文虚说以图治。

ān shí lǎn zhī nù shǐ yǒu zhú jué yì

这句话大意是:”安石览之,怒,始有逐觉意。

huì céng gōng liàng yán jī xiàn sàn cháng píng qián yǒu zhuī hū yì pèi zhī rǎo yīn qiǎn jué xíng shì xū shí

这句话大意是:会曾公亮言畿县散常平钱有追呼抑配之扰,因遣觉行视虚实。

jué shòu mìng cí xíng qiě yán rù chén liú yī xiàn qián hòu bǎng lìng qǐng qián zú wú yī rén zhì zhě gù bù sàn yī qián yǐ cǐ jiàn mín shí bù yuàn yǔ guān zhōng xiāng jiāo

这句话大意是:觉受命辞行,且言:“入陈留一县,前后榜令请钱,卒无一人至者,故不散一钱,以此见民实不愿与官中相交。

suǒ yǒu tǐ liàng wàng cì qǐn bà

这句话大意是:所有体量,望赐寝罢。

suì zuò fèng zhào fǎn fù biǎn

这句话大意是:”遂坐奉诏反复贬。

yù shǐ lǐ xíng chéng hào shàng shū yuē chén jìn lèi shàng yán qǐ ba yù biào qīng miáo qián lì xī jí tài qù tí jǔ guān shì zhāo xī yǐ jì wèi méng shī xíng

这句话大意是:御史里行程颢上疏曰:“臣近累上言,乞罢预俵青苗钱利息及汰去提举官事,朝夕以觊,未蒙施行。

chén qiè wèi míng zhě jiàn yú wèi xíng zhì zhě fáng yú wèi luàn kuàng jīn rì shì lǐ xiǎn bái yì zhī ruò bù yīn jī jí jué chí zhī yù jiān bì yí hòu huǐ

这句话大意是:臣窃谓明者见于未形,智者防于未乱,况今日事理,显白易知,若不因机亟决,持之愈坚,必贻后悔。

ér jìn rì suǒ wén yóu wéi wèi biàn

这句话大意是:而近日所闻,尤为未便。

fú jiàn zhì zhì tiáo lì sī shū bó dà chén zhī zòu jǔ hé bù fèng xíng zhī mín tú shǐ zhōng wài wù qíng yù zhì jīng hài

这句话大意是:伏见制置条例司疏驳大臣之奏,举劾不奉行之民,徒使中外物情,愈致惊骇。

fú wàng jiǎn huì chén suǒ shàng yán zǎo cì shī xíng zé tiān xià xìng shèn

这句话大意是:伏望检会臣所上言,早赐施行,则天下幸甚!

xià sì yuè guǐ hài xìng jīn míng chí guān shuǐ xī yàn shè qióng lín yuàn

这句话大意是:夏,四月,癸亥,幸金明池观水嬉,宴射琼林苑。

dīng mǎo gěi liǎng zhè zhuǎn yùn sī dù sēng dié mù mín rù sù

这句话大意是:丁卯,给两浙转运司度僧牒,募民入粟。

wù chén yù shǐ zhōng chéng lǚ gōng zhe ba

这句话大意是:戊辰,御史中丞吕公著罢。

shí qīng miáo fǎ xíng gōng zhe shàng shū yuē zì gǔ yǒu wéi zhī jūn wèi yǒu shī rén xīn ér néng tú zhì yì wèi yǒu xié zhī yǐ wēi shèng zhī yǐ biàn ér néng dé rén xīn zhě yě

这句话大意是:时青苗法行,公著上疏曰:“自古有为之君,未有失人心而能图治,亦未有胁之以威,胜之以辩,而能得人心者也。

xī rì zhī suǒ wèi xián zhě jīn jiē yǐ cǐ jǔ wèi fēi qǐ xī jiē xián ér jīn jiē bù xiào hu

这句话大意是:昔日之所谓贤者,今皆以此举为非,岂昔皆贤而今皆不肖吗?

wáng ān shí nù qí shēn qiè

这句话大意是:”王安石怒其深切。

dì shǐ gōng zhe jǔ lǚ huì qīng wèi yù shǐ gōng zhe yán huì qīng jiān xié bù kě yòng

这句话大意是:帝使公著举吕惠卿为御史,公著言惠卿奸邪不可用;。

dì yǐ yǔ ān shí ān shí yì nù

这句话大意是:帝以语安石,安石益怒。

huì hán qí lùn qīng miáo zhī hài dì yǔ fǔ chén yǐ gōng zhe shàng diàn yán cháo tíng cuī jū hán qí tài shèn jiāng xìng jìn yáng zhī jiǎ yǐ chú jūn cè zhī è

这句话大意是:会韩琦论青苗之害,帝语辅臣以公著上殿言:“朝廷摧沮韩琦太甚,将兴晋阳之甲以除君侧之恶。

ān shí yòng cǐ wèi gōng zhe zuì ba zhī yǐng zhōu

这句话大意是:”安石用此为公著罪,罢知颍州。

gōng zhe shí wú cǐ yán gài sūn jué cháng wèi dì yán jīn fān zhèn dà chén rú cǐ lùn liè ér zāo cuò zhé ér dāng táng mò wǔ dài zhī jì bì yǒu xīng jìn yáng zhī jiǎ yǐ chú jūn cè zhī è zhě yǐ

现代白话:公著实无此言,盖孙觉常为帝言:“今籓镇大臣如此论列而遭挫折,而当唐末、五代之际,必有兴晋阳之甲以除君侧之恶者了。

dì wù jì yǐ wéi gōng zhe yě

这句话大意是:”帝误记以为公著也。

jǐ mǎo cān zhī zhèng shì zhào biàn ba

这句话大意是:己卯,参知政事赵抃罢。

biàn shàng shū yuē cháo tíng shì yǒu qīng zhòng tǐ yǒu dà xiǎo

这句话大意是:抃上疏曰:“朝廷事有轻重,体有大小。

cái lì yú shì wéi qīng ér mín xīn dé shī wéi zhòng

这句话大意是:财利于事为轻,而民心得失为重;。

qīng miáo shǐ zhě yú tǐ wèi xiǎo ér jìn jìn ěr mù zhī chén yòng shè wèi dà

这句话大意是:青苗使者于体为小,而禁近耳目之臣用舍为大。

jīn qù zhòng ér qǔ qīng shī dà ér de xiǎo jù fēi zōng miào shè jì zhī fú yě

这句话大意是:今去重而取轻,失大而得小,惧非宗庙社稷之福也。

suì chū zhī háng zhōu

这句话大意是:”遂出知杭州。

yǐ shū mì fù shǐ hán jiàng jiān cān zhī zhèng shì

这句话大意是:以枢密副使韩绛兼参知政事。

shì yù shǐ chén xiāng yán wáng ān shí cān yù dà zhèng shǒu wèi xìng lì zhī móu xiān yǔ chén shēng zhī tóng lǐng tiáo lì sī wèi jǐ shēng zhī yòng wèi xiāng ér jiàng jì zhī céng wèi shù yuè suì yù zhèng shì

这句话大意是:侍御史陈襄言:“王安石参预大政,首为兴利之谋,先与陈升之同领条例司,未几,升之用为相而绛继之,曾未数月,遂预政事。

shì zhōng shū dà chén jiē yǐ lì jìn

这句话大意是:是中书大臣皆以利进。

qǐ ba jiàng xīn mìng ér qiú dào dé jīng shù zhī xián yǐ chù zhī

这句话大意是:乞罢绛新命,而求道德经术之贤以处之。

bù bào

这句话大意是:”不报。

yǐ qián xiù zhōu jūn shì pàn guān li dìng wèi tài zǐ zhōng yǔn jiān chá yù shǐ lǐ xíng

这句话大意是:以前秀州军事判官李定为太子中允、监察御史里行。

dìng yáng zhōu rén yě shǎo shòu xué yú wáng ān shí sūn jué jiàn zhī cháo

这句话大意是:定,扬州人也,少受学于王安石,孙觉荐之朝。

chū zhì jīng shī yè jiàn guān li cháng cháng wèn yuē jūn cóng nán fāng lái mín wèi qīng miáo fǎ rú hé

这句话大意是:初至京师,谒谏官李常,常问曰:“君从南方来,民谓青苗法如何?

dìng yuē mín biàn zhī wú bù xǐ zhě

这句话大意是:”定曰:“民便之,无不喜者。

cháng yuē jǔ cháo fāng gòng zhēng shì shì jūn wù wèi cǐ yán

这句话大意是:”常曰:“举朝方共争是事,君勿为此言。

dìng jí wǎng bái ān shí qiě yuē dìng dàn zhī jù shí ér yán bù zhī jīng shī nǎi bù xǔ

这句话大意是:”定即往白安石,且曰:“定但知据实而言,不知京师乃不许。

ān shí dà xǐ wèi dìng yuē jūn qiě de jiàn hé wéi shàng dào zhī

这句话大意是:”安石大喜,谓定曰:“君且得见,盍为上道之。

lì jiàn duì dì wèn qīng miáo shì jù duì rú nǎng yán

这句话大意是:”立荐对,帝问青苗事,具对如曩言。

yú shì zhū yán xīn fǎ bù biàn zhě dì jiē bù tīng

这句话大意是:于是诸言新法不便者,帝皆不听。

mìng dìng zhī jiàn yuàn zǎi xiàng yán qián wú xuǎn rén chú jiàn guān zhī lì suì bài jiān chá yù shǐ lǐ xíng

这句话大意是:命定知谏院,宰相言前无选人除谏官之例,遂拜监察御史里行。

zhī zhì gào sòng mǐn qiú sū sòng li dà lín yán dìng bù yóu quán kǎo zhuó shòu cháo liè bù yuán yù shǐ jiàn zhì xiàn tái

这句话大意是:知制诰宋敏求、苏颂李大临言:“定不由铨考,擢授朝列,不缘御史,荐置宪台。

suī cháo tíng jí yú yòng cái dù yuè cháng gé rán duò wěn fǎ zhì suǒ yì zhě xiǎo suǒ sǔn zhě dà

这句话大意是:虽朝廷急于用才,度越常格,然堕紊法制,所益者小,所损者大。

fēng hái zhì shū

这句话大意是:”封还制书。

zhào yù shù sì mǐn qiú děng zhí zòu bù yǐ

这句话大意是:诏谕数四,敏求等执奏不已;。

bìng zuò lèi gé zhào mìng luò zhī zhì gào tiān xià wèi zhī xī níng sān shè rén

这句话大意是:并坐累格诏命,落知制诰,天下谓之“熙宁三舍人”。

wèi jǐ jiān chá yù shǐ chén jiàn yán dìng qǐng wèi jīng xiàn zhǔ bù wén mǔ chóu shì sǐ nì bù wéi fú

这句话大意是:未几,监察御史陈荐言:“定顷为泾县主簿,闻母仇氏死,匿不为服。

zhào xià jiāng dōng huái zhè zhuǎn yùn shǐ wèn zhuàng zòu yún dìng cháng yǐ fù nián lǎo qiú guī shì yǎng bù yún chí suǒ shēng mǔ fú

这句话大意是:”诏下江东、淮、浙转运使问状,奏云:“定尝以父年老,求归侍养,不云持所生母服。

dìng zì biàn yán shí bù zhī wèi chóu suǒ shēng gù yí bù gǎn fú ér yǐ shì yǎng jiě guān

这句话大意是:”定自辩,言实不知为仇所生,故疑不敢服,而以侍养解官。

céng gōng liàng wèi dìng dàng zhuī xíng fú ān shí lì zhǔ zhī ba jiàn yù shǐ ér gǎi dìng wèi chóng zhèng diàn shuō shū

这句话大意是:曾公亮谓定当追行服,安石力主之,罢荐御史,而改定为崇政殿说书。

jiān chá yù shǐ lín dàn xuē chāng cháo fàn yù fù yán dìng bù xiào zhī rén bù yí jū quàn jiǎng zhī de bìng lùn ān shí zuì

这句话大意是:监察御史林旦、薛昌朝、范育,复言定不孝之人,不宜居劝讲之地,并论安石罪。

ān shí yòu bái ba sān rén

这句话大意是:安石又白罢三人。

dìng yì bù zì ān qiú jiě zhí nǎi yǐ jí xián xiào lǐ jiǎn zhèng zhōng shū lì fáng gōng shì

这句话大意是:定亦不自安,求解职,乃以集贤校理、检正中书吏房公事。

jiān chá yù shǐ lǐ xíng chéng hào měi jìn jiàn bì chén jūn dào yǐ zhì chéng rén ài wèi běn wèi cháng jí gōng lì

这句话大意是:监察御史里行程颢,每进见,必陈君道以至诚仁爱为本,未尝及功利。

wáng ān shí zhī shuō jì xíng hào yì duō bù hé shì chū bì lùn liè shù yuè zhī jiān zhāng shū shí shàng

这句话大意是:王安石之说既行,颢意多不合,事出必论列,数月之间,章疏十上。

yóu jí lùn zhě fǔ chén bù tóng xīn xiǎo chén yǔ dà jì gōng lùn bù xíng qīng miáo qǔ xi zhū lù tí jǔ guān duō fēi qí rén jīng dōng zhuǎn yùn sī bō mín xī chǒng xìng lì zhī chén rì jìn shàng dé zhī fēng jìn shuāi fán shí yú shì

这句话大意是:尤极论者:辅臣不同心,小臣与大计,公论不行,青苗取息,诸路提举官多非其人,京东转运司剥民希宠,兴利之臣日进,尚德之风浸衰,凡十馀事。

yǐ yán bù yòng qiú qù

这句话大意是:以言不用,求去。

dì lìng hào yì zhōng shū yì ān shí fāng nù yán zhě lì sè dài zhī hào xú yán yuē tiān xià shì fēi yī jiā sī yì yuàn píng qì yǐ tīng zhī

这句话大意是:帝令颢诣中书议,安石方怒言者,厉色待之,颢徐言曰:“天下事非一家私议,愿平气以听之。

ān shí wèi zhī kuì qū

这句话大意是:”安石为之愧屈。

nǎi chū hào wèi jīng xi lù tóng tí diǎn xíng yù

这句话大意是:乃出颢为京西路同提点刑狱。

hào shàng shū yán tái jiàn zhī rèn cháo tíng gāng jì suǒ píng shǐ bù yǐ yán zhī shì fēi jiē de jìn zhí ér qù chén kǒng gāng jì zì cǐ fèi chí

这句话大意是:颢上疏言:“台谏之任,朝廷纲纪所凭,使不以言之是非,皆得进职而去,臣恐纲纪自此废弛。

chén suī wú zhuàng gǎn yǐ sǐ qǐng

这句话大意是:臣虽无状,敢以死请。

nǎi gǎi qiān shū zhèn níng jūn jié dù pàn guān

这句话大意是:”乃改佥书镇宁军节度判官。

rén wǔ yòu zhèng yán zhī jiàn yuàn li cháng ba

这句话大意是:壬午,右正言,知谏院李常罢。

chū wáng ān shí yǔ cháng shàn yǐ wéi sān sī tiáo lì jiǎn xiáng guān gǎi yòu zhèng yán zhī jiàn yuàn

这句话大意是:初,王安石与常善,以为三司条例检详官,改右正言、知谏院。

ān shí lì xīn fǎ cháng yù yì bù yù qīng miáo qǔ xi zhì shì shū yán tiáo lì sī shǐ jiàn yǐ zhì zhōng wài zhī yì

这句话大意是:安石立新法,常预议,不欲青苗取息,至是疏言:“条例司始建,已致中外之议。

zhì yú jūn shū qīng miáo liǎn sàn qǔ xi fù huì jīng yì rén qiě dà hài hé yì wáng mǎng wěi xī zhōu guān piàn yán yǐ liú dú tiān xià

这句话大意是:至于均输、青苗,敛散取息,傅会经义,人且大骇,何异王莽猥析《周官》片言以流毒天下!

ān shí jiàn zhī qiǎn suǒ qīn mì yù yì cháng bù wéi zhǐ yòu yán zhōu xiàn sàn cháng píng qián shí bù chū běn lēi mín chū xī

这句话大意是:”安石见之,遣所亲密谕意,常不为止,又言:“州县散常平钱,实不出本,勒民出息。

dì jí ān shí ān shí qǐng lìng cháng jù guān lì zhǔ míng cháng yǐ wéi fēi jiàn guān tǐ

这句话大意是:”帝诘安石,安石请令常具官吏主名,常以为非谏官体;。

suì luò zhí tōng pàn huá zhōu

这句话大意是:遂落职,通判滑州。

biǎn jiān chá yù shǐ lǐ xíng zhāng jiǎn zhī gōng ān xiàn wáng zǐ sháo zhī shàng yuán xiàn

这句话大意是:贬监察御史里行张戬知公安县,王子韶知上元县。

jiǎn shàng shū lùn wáng ān shí biàn fǎ fēi shì qǐ ba tiáo lì sī jí zhuī huán tí jǔ cháng píng shǐ zhě bìng hé céng gōng liàng chén shēng zhī zhào biàn yī wéi bù néng jiù zhèng

这句话大意是:戬上疏论王安石变法非是,乞罢条例司及追还提举常平使者,并劾曾公亮、陈升之、赵抃依违不能救正。

jí hán jiàng dài shēng zhī lǐng tiáo lì sī jiǎn yán jiàng zuǒ yòu xùn cóng ān shí yǔ wèi sǐ dǎng suì cān zhèng bǐng

这句话大意是:及韩绛代升之领条例司,戬言:“绛左右徇从安石,与为死党,遂参政柄。

li dìng xié chǎn zì mù guān zhuó tái zhí

这句话大意是:李定邪谄,自幕官擢台职。

bì xià wéi ān shí shì xìn jīn fǔ yǐ jiàng zhī guǐ suí tái chén yòu yòng li dìng bèi jì xù ér lái yá niè jiàn shèng

这句话大意是:陛下惟安石是信,今辅以绛之诡随,台臣又用李定辈,继续而来,芽蘖渐盛。

lǚ huì qīng kè bó biàn jǐ jiǎ jīng shù yǐ wén shì jiān yán fù huì ān shí huò wù shèng tīng bù yí quàn jiǎng jūn cè

这句话大意是:吕惠卿刻薄辩给,假经术以文饰奸言,附会安石,惑误圣听,不宜劝讲君侧。

zhāng shù shí shàng

这句话大意是:”章数十上。

zuì hòu yán jīn dà è wèi qù héng liǎn wèi chú bù zhèng zhī sī shàng cún wú míng zhī shǐ fāng rǎo chén zì jīn gèng bù gǎn fù tái gòng zhí

这句话大意是:最后言:“今大恶未去,横敛未除,不正之司尚存,无名之使方扰,臣自今更不敢赴台供职。

yòu yì zhōng shū zhēng zhī shēng sè shén lì

这句话大意是:”又诣中书争之,声色甚厉。

céng gōng liàng fǔ shǒu bù dá wáng ān shí yǐ shàn yǎn miàn ér xiào jiǎn nù yuē jiǎn zhī kuáng zhí yi wèi gōng xiào rán tiān xià zhī xiào gōng zhě bù shǎo yǐ

现代白话:曾公亮俛首不答,王安石以扇掩面而笑,戬怒曰:“戬之狂直,宜为公笑,然天下之笑公者不少了!

chén shēng zhī cóng páng jiě zhī jiǎn gù yuē gōng yì bù dé wèi wú zuì

这句话大意是:”陈升之从旁解之,戬顾曰:“公亦不得为无罪。

shēng zhī yǒu kuì sè

这句话大意是:”升之有愧色。

jiǎn xún bèi biǎn hòu xǐ jiān sī zhú jiān zhì jǔ jiā bù shí sǔn

这句话大意是:戬寻被贬,后徙监司竹监,至,举家不食笋。

zi sháo chū fù ān shí àn miáo zhèn zhī yù xiàn zǔ wú zé yú zuì

这句话大意是:子韶初附安石,按苗振之狱,陷祖无择于罪;。

zhì shì lùn xīn fǎ bù biàn qǐ zhào hái sūn jué lǚ gōng zhe gù yǔ jiǎn tóng biǎn

这句话大意是:至是论新法不便,乞召还孙觉、吕公著,故与戬同贬。

chū jiǎn xiōng zài chū àn zhèn yù jí hái cháo huì jiǎn yǐ yán dé zuì zài nǎi yè gào xī guī bǐng jū zhōng nán shān xià bì yī shū shí zhuān yì xué wèn

这句话大意是:初,戬兄载出按振狱,及还朝,会戬以言得罪,载乃谒告西归,屏居终南山下,敝衣蔬食,专意学问。

guǐ wèi shì yù shǐ zhī zá shì chén xiāng ba wèi tóng xiū qǐ jū zhù

这句话大意是:癸未,侍御史知杂事陈襄,罢为同修起居注。

xiāng lùn qīng miáo fǎ bù biàn qǐ biǎn chì wáng ān shí lǚ huì qīng yǐ xiè tiān xià

这句话大意是:襄论青苗法不便,乞贬斥王安石、吕惠卿以谢天下;。

yòu qǐ ba hán jiàng zhèng fǔ yǐ dù dà chén zhēng lì ér jìn zhě

这句话大意是:又乞罢韩绛政府,以杜大臣争利而进者;。

qiě yán hán wéi bù dàng wèi zhōng chéng liú shù fàn chún rén děng wú zuì yi fù guān

这句话大意是:且言韩维不当为中丞,刘述、范纯仁等无罪,宜复官;。

jiē bù tīng

这句话大意是:皆不听。

huì zhào shì zhī zhì gào xiāng yǐ yán bù xíng cí bù kěn shì yuàn bǔ wài dì xī qí qù liú xiū qǐ jū zhù

这句话大意是:会召试知制诰,襄以言不行,辞不肯试,愿补外,帝惜其去,留修起居注。

yǐ huái nán zhuǎn yùn shǐ xiè jǐng wēn wèi gōng bù láng zhōng jiān shì yù shǐ zhī zá shì

这句话大意是:以淮南转运使谢景温为工部郎中兼侍御史知杂事。

wáng ān shí píng yì jǐ zhě shù yuè zhī jiān tái jiàn yī kōng

这句话大意是:王安石屏异己者,数月之间,台谏一空。

jǐng wēn yǎ shàn ān shí yòu yǔ ān shí dì ān guó tōng yīn

这句话大意是:景温雅善安石,又与安石弟安国通姻。

xiān shì ān shí dú duì yuē bì xià zhī jīn rì suǒ yǐ fēn fēn fǒu

这句话大意是:先是安石独对,曰:“陛下知今日所以纷纷否?

dì yuē cǐ yóu zhèn zhì tái jiàn fēi qí rén

这句话大意是:”帝曰:“此由朕置台谏非其人。

ān shí yuē bì xià yù qún chén wú shù shù shī shì jī bié zhì tái jiàn guān kǒng dàn rú jīn rì cuò zhì yì wèi néng miǎn qí fēn fēn yě

这句话大意是:”安石曰:“陛下遇群臣无术数,失事机,别置台谏官,恐但如今日措置,亦未能免其纷纷也。

yú shì zhuān yòng jǐng wēn

这句话大意是:”于是专用景温。

jiǎ shēn hàn lín xué shì sī mǎ guāng dú zī zhì tōng jiàn zhì gǔ shān shàng shū yīn yán cóng jiàn zhī měi jù jiàn zhī huò

这句话大意是:甲申,翰林学士司马光读《资治通鉴》至贾山上疏,因言从谏之美、拒谏之祸。

dì yuē shùn xì chán shuō tiǎn xíng

这句话大意是:帝曰:“舜塈谗说殄行。

ruò tái jiàn wèi chán ān dé bù chù

这句话大意是:若台谏为谗,安得不黜!

jí tuì dì liú guāng wèi yuē lǚ gōng zhe yán fān zhèn yù xìng jìn yáng zhī jiǎ qǐ fēi chán shuō tiǎn xíng

这句话大意是:”及退,帝留光,谓曰:“吕公著言籓镇欲兴晋阳之甲,岂非谗说殄行?

guāng yuē gōng zhe píng jū yǔ chái bèi yán yóu sān sī ér fā hé shàng qián qīng fā nǎi ěr

现代白话:”光曰:“公著平居与侪辈言,犹三思而发,何上前轻发乃你?

wài rén duō yí qí bù rán

这句话大意是:外人多疑其不然。

dì yuē jīn tiān xià xiōng xiōng zhě sūn shū áo suǒ wèi guó zhī yǒu shì zhòng zhī suǒ è yě

这句话大意是:”帝曰:“今天下汹汹者,孙叔敖所谓国之有是,众之所恶也。

guāng yuē rán bì xià dāng chá qí shì fēi

这句话大意是:”光曰:“然陛下当察其是非。

jīn tiáo lì sī suǒ wéi dú wáng ān shí hán jiàng lǚ huì qīng yǐ wéi shì ěr bì xià qǐ néng dú yǔ cǐ sān rén gòng wèi tiān xià yá

这句话大意是:今条例司所为,独王安石、韩绛、吕惠卿以为是耳,陛下岂能独与此三人共为天下邪?

guāng yòu dú zhì zhāng shì zhī lùn sè fū lì kǒu yuē kǒng zǐ chēng è lì kǒu zhī fù bāng jiā zhě

这句话大意是:”光又读至张释之论啬夫利口,曰:“孔子称恶利口之覆邦家者。

fu lì kǒu hé zhì fù bāng jiā

这句话大意是:夫利口何至覆邦家?

gài qí rén néng yǐ shì wèi fēi yǐ fēi wéi shì yǐ xián wèi bù xiào yǐ bù xiào wèi xián

这句话大意是:盖其人能以是为非,以非为是,以贤为不肖,以不肖为贤。

rén zhǔ xìn yòng qí yán zé bāng jiā zhī fù chéng bù nán yǐ

现代白话:人主信用其言,则邦家之覆,诚不难了。

shí lǚ huì qīng zài zuò guāng suǒ lùn zhuān zhǐ huì qīng yě

这句话大意是:”时吕惠卿在坐,光所论,专指惠卿也。

xiān shì liáo xī běi lù zhāo tǎo shǐ yē lǜ sà shā tǎo fán bù zhī wéi mìng zhě shì yuè yǐ zhǔn bù bù zhǎng zhì xíng zài

这句话大意是:先是辽西北路招讨使耶律萨沙讨蕃部之违命者,是月,以准布部长至行在。

fán shǐ zhōng yǒu néng yuè tuó fēng ér shàng zhě yǐ xuān jié chēng xiāng chà

这句话大意是:蕃使中有能跃驼峰而上者,以儇捷称相诧。

sà shā wèn zuǒ yòu yuē shuí néng cǐ

这句话大意是:萨沙问左右曰:“谁能此?

jìn jūn xiāo hé kè bèi zhòng kǎi ér chū shǒu bù jí fēng yī yuè ér shàng fán shǐ dà hài

这句话大意是:”禁军萧和克被重铠而出,手不及峰一,跃而上,蕃使大骇。

sà shā yǐ nǚ qī zhī

这句话大意是:萨沙以女妻之。

liáo zhǔ wén zhī zhào wèi hù wèi

这句话大意是:辽主闻之,召为护卫。

wǔ yuè guǐ sì zhào bìng biān zhōu jūn wú gěi qīng miáo qián

这句话大意是:五月,癸巳,诏并边州军毋给青苗钱。

tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:太白昼见。

rén yín mìng sī mǎ guāng xiáng dìng zhuǎn duì fēng shì

这句话大意是:壬寅,命司马光详定转对封事。

jiǎ chén zhào jìn shè zhì zhì sān sī tiáo lì sī běn yǐ jūn tōng tiān xià cái lì

这句话大意是:甲辰,诏:“近设制置三司条例司,本以均通天下财利;。

jīn dà duān yǐ jǔ wéi zài xī lì yìng jiē yǐ qù chéng xiào qí bà guī zhōng shū

这句话大意是:今大端已举,惟在悉力应接以趣成效,其罢归中书。

xiān shì wén yàn bó děng jiē qǐng ba tiáo lì sī

这句话大意是:”先是文彦博等皆请罢条例司。

dì wèi yàn bó yuē sì qún chén shào xī dāng ba zhī

这句话大意是:帝谓彦博曰:“俟群臣稍息,当罢之。

gài kǒng shāng ān shí yì yě

这句话大意是:”盖恐伤安石意也。

liáo zhǔ qīng shǔ tè gǔ lǐ

这句话大意是:辽主清暑特古里。

rén zǐ zhào ba rù gē yì

这句话大意是:壬子,诏罢入合议。

wáng guī děng yán rù gē zhě nǎi táng zhī rì zǐ chén diàn shòu cháng cháo zhī yí yě fēi wéi shèng lǐ bù kě zūn xíng

这句话大意是:王珪等言:“入合者,乃唐只日紫宸殿受常朝之仪也,非为盛礼,不可遵行。

gù ba zhī

这句话大意是:”故罢之。

jiǎ yín liáo shè xián liáng kē

这句话大意是:甲寅,辽设贤良科。

zhào yìng shì kē zhě xiān yǐ suǒ yè shí wàn yán jìn

这句话大意是:诏应是科者,先以所业十万言进。

jiù zhì wén chén jīng cháo guān shěn guān yuàn zhǔ zhī

这句话大意是:旧制,文臣京朝官,审官院主之;。

wǔ chén nèi diàn chóng bān zhì zhū sī shǐ shū mì yuàn zhǔ zhī gòng fèng yǐ xià sān bān yuàn zhǔ zhī

这句话大意是:武臣内殿崇班至诸司使,枢密院主之,供奉以下,三班院主之。

dīng sì zhào shū fǔ bù dàng qīn yǒu sī zhī shì qí yǐ shěn guān wèi dōng yuàn

这句话大意是:丁巳,诏:“枢辅不当亲有司之事,其以审官为东院;。

bié zhì xi shǒu zhuān lǐng gē mén qí hou yǐ shàng zhū sī shǐ mó kān cháng chéng chāi qiǎn

这句话大意是:别置西守,专领合门祇候以上诸司使磨勘、常程差遣。

shì yuè xià rén hào shí wàn zhù nào é bǎo zhī qìng zhōu li fù guī hé fán hàn bīng cái sān qiān qiǎn piān jiàng li xìn liú fu zhǒng yǒng děng chū zhàn

这句话大意是:是月,夏人号十万,筑闹讹堡,知庆州李复圭合蕃、汉兵才三千,遣偏将李信、刘甫、种咏等出战。

xìn děng su zhòng guǎ bù dí fù guī wēi yǐ jié zhì qīn huà zhèn tú fāng lüè shòu zhī

这句话大意是:信等诉众寡不敌,复圭威以节制,亲画阵图方略授之;。

bīng jìn suì dà bài

这句话大意是:兵进,遂大败。

fù guī jù yù zì jiě jí zhí xìn děng ér qǔ qí tú lüè mìng zhōu guān li zhāo yòng hé yǐ gù wéi jié zhì

这句话大意是:复圭惧,欲自解,即执信等而取其图略,命州官李昭用劾以故违节制。

yǒng yǔ sǐ yù zhǎn xìn fu pèi liú guō guì

这句话大意是:咏庾死狱,斩信、甫,配流郭贵。

fù chū bīng qióng zhōu bǎo yè rù lán làng shì lüè lǎo yòu shù bǎi

这句话大意是:复出兵邛州堡,夜入栏浪市,掠老幼数百;。

yòu xí jīn tāng ér xià rén yǐ qù wéi shā qí lǎo yòu yī èr bǎi rén yǐ gōng gào jié ér biān xìn dà qǐ yǐ

现代白话:又袭金汤,而夏人已去,惟杀其老幼一二百人,以功告捷,而边衅大起了。

liù yuè guǐ hài yǐ qián zhī guǎng dé jūn zhū shòu chāng tōng pàn hé zhōng fǔ

这句话大意是:六月,癸亥,以前知广德军朱寿昌通判河中府。

shòu chāng tiān cháng rén fù xùn shǒu jīng zhào shí qiè liú yǒu shēn ér chū shēng zài háng chāng shù suì nǎi hái fù jiā mǔ zǐ bù xiāng wén zhě wǔ shí nián

这句话大意是:寿昌,天长人,父巽,守京兆时,妾刘有娠而出,生在行昌,数岁,乃还父家,母子不相闻者五十年。

shòu chāng xíng sì fāng qiú zhī bù dé

这句话大意是:寿昌行四方,求之不得。

xī níng chū yǔ jiā rén jué qì guān rù qín shì bú jiàn mǔ bù hái

这句话大意是:熙宁初,与家人诀,弃官入秦,誓不见母不还。

xíng cì tóng zhōu de yān liú shí nián qī shí yú yǐ

现代白话:行次同州,得呢,刘时年七十馀了。

zhī yǒng xīng jūn qián míng yì yǐ qí shì wén zhào shòu chāng fù quē

这句话大意是:知永兴军钱明逸以其事闻,诏寿昌赴阙。

shí yán zhě gòng gōng li dìng bù fú mǔ sāng wáng ān shí lì zhǔ dìng yīn jì shòu chāng dàn fù shěn guān yuàn shòu tōng pàn

这句话大意是:时言者共攻李定不服母丧,王安石力主定,因忌寿昌,但付审官院授通判。

jū shù suì qí mǔ zú shòu chāng kū qì jǐ sàng míng shì dà fū duō yǐ gē shī měi zhī sū shì wéi zuò xù qiě jī shì rén zhī bù xiào zhě

这句话大意是:居数岁,其母卒,寿昌哭泣几丧明,士大夫多以歌诗美之,苏轼为作序,且激世人之不孝者。

li dìng jiàn ér xián zhī

这句话大意是:李定见而衔之。

dōng shàng gē mén shǐ shū mì dōu chéng zhǐ li píng xǐ lùn shì yòu cháng yán zhù yì fǎ bù kě xíng wáng ān shí yóu è zhī

这句话大意是:东上合门使、枢密都承旨李评,喜论事,又尝言助役法不可行,王安石尤恶之。

chū zǐ chén shàng shòu jiù yí dàn yán shū mì xuān huī sān sī fù shǐ bù zuò ér gù shì qīn wáng huáng qīn bìng zuò wéi jí yīng dà yàn nǎi yǒu qīn wáng fù mǎ dū wèi bù zuò zhī yí

这句话大意是:初,紫宸上寿,旧仪但言枢密、宣徽、三司副使不坐,而故事,亲王、皇亲并坐,惟集英大宴,乃有亲王、驸马都尉不坐之仪。

shí píng dìng xīn yí chū wú gǎi yì ér jù hé gē mén nèi bù dàng lìng qīn wáng huáng qīn fù mǎ yú zǐ chén yù zuò yǐ wéi bù zūn xīn zhì gǔ yòu mǎ zhòng liáng jiē zuò miǎn guān

这句话大意是:时评定新仪,初无改易,而遽劾合门内不当令亲王、皇亲、驸马于紫宸预坐,以为不遵新制,贾佑、马仲良皆坐免官。

wáng ān shí zòu píng suǒ dìng zì bù míng ér zhé wàng hé gē mén guān lì dāng zuì píng

这句话大意是:王安石奏:“评所定自不明,而辄妄劾合门官吏,当罪评。

dì yuē píng gù yǒu zuì rán yì wèi kě zhuān zuì píng yě

这句话大意是:”帝曰:“评固有罪,然亦未可专罪评也。

ān shí suì liú zì qǐ dōng nán yī jùn dì bù xǔ

这句话大意是:”安石遂留自,乞东南一郡,帝不许。

ān shí è píng bì yù qù zhī

这句话大意是:安石恶评,必欲去之。

dīng mǎo rù duì biàn qí shàng shòu xīn yí bù kě yòng qiě jù yán píng qī wǎng zhī zhuàng qǐ tuī jū

这句话大意是:丁卯,入对,辩其上寿新仪不可用,且具言评欺罔之状,乞推鞫;。

dì lìng sòng xuān huī yuàn qǔ kān yì bù jù zuì píng

这句话大意是:帝令送宣徽院取勘,亦不遽罪评。

jǐ sì ān shí yè gào qǐng jiě jī wù

这句话大意是:己巳,安石谒告,请解机务。

dì guài ān shí qiú qù yuē de fēi wèi li píng shì hu

这句话大意是:帝怪安石求去,曰:“得非为李评事吗?

zhèn yǔ qīng xiàng zhī jìn shì yǐ lái suǒ wèi yǒu

这句话大意是:朕与卿相知,近世以来所未有。

suǒ yǐ wèi jūn chén zhě xíng ér yǐ xíng gù bù zú lèi qīng

这句话大意是:所以为君臣者,形而已,形固不足累卿;。

rán jūn chén zhī yì gù zhòng yú péng yǒu

这句话大意是:然君臣之义,固重于朋友。

ruò péng yǒu yǔ qīng yào yuē qín qín rú cǐ yì yi shǎo qū

这句话大意是:若朋友与卿要约勤勤如此,亦宜少屈;。

zhèn jì yǔ qīng wèi jūn chén ān dé bù wéi zhèn shǎo qū

这句话大意是:朕既与卿为君臣,安得不为朕少屈!

ān shí yù tuì dì yòu gù liú yuē lìng rù zhōng shū

这句话大意是:”安石欲退,帝又固留,约令入中书。

ān shí fù jù zòu ér gē mén yán yǒu zhǐ bù xǔ shōu jiē

这句话大意是:安石复具奏,而合门言:“有旨,不许收接。

ān shí nǎi fèng zhào

这句话大意是:”安石乃奉诏。

sī mǎ guāng qǐ chà qián zhī lóng shuǐ xiàn fàn zǔ yǔ tóng xiū zī zhì tōng jiàn xǔ zhī

这句话大意是:司马光乞差前知龙水县范祖禹同修《资治通鉴》,许之。

zǔ yǔ zhèn cóng sūn yě

这句话大意是:祖禹,镇从孙也。

wù yín zhào xiū wǔ chéng wáng miào

这句话大意是:戊寅,诏修武成王庙。

yǐ yǒu liáo yǐ tè lǐ gǔn yē lǜ bái wèi zhōng jīng liú shǒu

这句话大意是:乙酉,辽以特里衮耶律白为中京留守。

bǐng xū zhī jiàn yuàn hú zōng yù ba

这句话大意是:丙戌,知谏院胡宗愈罢。

wáng ān shí yì fēn shěn guān wèi dōng xi yuàn dōng zhǔ wén xi zhǔ wǔ yǐ duó shū mì zhī quán qiě jū wén yàn bó yě

这句话大意是:王安石议分审官为东、西院,东主文,西主武,以夺枢密之权,且沮文彦博也。

yàn bó yán yú dì yuē ruò shì zé chén wú yóu yǔ wǔ chén xiāng jiē hé yóu zhī qí cái ér wěi lìng zhī zāi

现代白话:彦博言于帝曰:“若是,则臣无由与武臣相接,何由知其才而委令之啊!

dì bù tīng

这句话大意是:”帝不听。

zōng yù yì lì yán qí bù kě qiě yán li dìng nì sàng bù xiào

这句话大意是:宗愈亦力言其不可,且言李定匿丧不孝。

dì è zhī shǒu zhào zōng yù qián fú jiān yì zhòng shāng shàn liáng biǎn tōng pàn zhēn zhōu

这句话大意是:帝恶之,手诏:“宗愈潜伏奸意,中伤善良,贬通判真州。

zōng yù sù zhī zǐ yě

这句话大意是:”宗愈,宿之子也。

shì yuè liáo zhǔ yù yǒng ān diàn fàng jìn shì zhào tíng mù děng bǎi sān shí bā rén

这句话大意是:是月,辽主御永安殿,放进士赵廷睦等百三十八人。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →