续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 76 of 220

宋纪·宋纪七十六

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhòng guāng zuò è zhēng yuè jǐn shí èr yuè fán yī nián

这句话大意是:起重光作噩正月,尽十二月,凡一年。

shén zōng tǐ yuán xiǎn dào fǎ gǔ lì xiàn dì dé wáng gōng yīng wén liè wǔ qīn rén shèng xiào huáng dì yuán fēng sì nián liáo tài kāng qī nián

这句话大意是:○神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝元丰四年(辽太康七年)。

chūn zhēng yuè yǐ wèi mìng bù jūn dōu yú hòu lín guǎng jīng zhì lú yí

这句话大意是:春,正月,乙未,命步军都虞候林广经制泸夷。

shí hán cún bǎo tǎo lú mán qǐ dì dòu náo bù jìn yǐ guǎng dài zhī

这句话大意是:时韩存宝讨泸蛮乞第,逗挠不进,以广代之。

guǎng zhì yuè bīng hé jiāng sōu rén cái yǒng qiè sān fēn zhī rì xī yì xí jiān zhuī niú xiǎng kào shì xīn jiē fèn

这句话大意是:广至,阅兵合将,搜人材勇怯,三分之,日夕肄习,间椎牛享犒,士心皆奋。

qiǎn shǐ kāi xiǎo qǐ dì réng suǒ suǒ wáng zú qǐ dì guī zú qī rén zòu shū jiàng ér shēn bù zhì

这句话大意是:遣使开晓乞弟,仍索所亡卒,乞弟归卒七人,奏书降而身不至。

nǎi jué cè shēn rù chén shī lú shuǐ lǜ jiāng lì dōng xiàng zài bài shì zhī yuē jīn gū jūn yuǎn lüè jiǔ zhù zéi jìng tuì zé wèi lù

这句话大意是:乃决策深入,陈师泸水,率将吏东向再拜,誓之曰:“今孤军远略,久驻贼境,退则为戮。

mào sǐ yī zhàn shèng fù wèi kě zhī zòng sǐ yóu yǒu shǎng yù yú tuì ér sǐ yě

这句话大意是:冒死一战,胜负未可知,纵死,犹有赏,愈于退而死也。

yǔ rǔ děng lù lì ér jìn kě hu

现代白话:与你等戮力而进,可吗?

zhòng jiē yǒng yuè

这句话大意是:”众皆踊跃。

gēng zǐ zhào shì jìn shì jiā lǜ yì

这句话大意是:庚子,诏试进士加律义。

wù shēn wǔ guó bù zhǎng gòng yú liáo

这句话大意是:戊申,五国部长贡于辽。

xīn hài yú tián lái gòng

这句话大意是:辛亥,于阗来贡。

féng jīng ba zhī hé yáng

这句话大意是:冯京罢知河阳。

sūn gù zhī shū mì yuàn lóng tú gé zhí xué shì hán zhěn tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:孙固知枢密院,龙图阁直学士韩缜同知枢密院事。

qián zhēng ān nán jiàn shùn zhōu qí de zhàng lì bù kān shǒu gù qǐng qì zhī nèi xǐ zhě èr wàn hù

这句话大意是:前征安南,建顺州,其地瘴疠不堪守,固请弃之,内徙者二万户。

jiǎ yín nǚ zhēn gòng liáng mǎ yú liáo

这句话大意是:甲寅,女真贡良马于辽。

èr yuè jiǎ zǐ liáo zhǔ rú yú r luò

这句话大意是:二月,甲子,辽主如鱼儿泺。

jǐ sì zhī zhì gào wáng cún yán liáo rén chān zhōng cháo shì pō xiáng ér biān chén cì liáo shì shū shū cǐ biān chén rèn jiān bù jīng yě

这句话大意是:己巳,知制诰王存言:“辽人觇中朝事颇详,而边臣刺辽事殊疏,此边臣任间不精也。

chén guān zhī xióng zhōu liú shùn qīng yì lùn fāng lüè yi kě rèn cǐ dāng shǎo jiǎ yǐ jīn bó tīng yòng jiān yú shéng mò zhī wài

这句话大意是:臣观知雄州刘舜卿,议论方略,宜可任此,当少假以金帛,听用间于绳墨之外。

zhào shùn qīng jù suǒ zī yòng yǐ wén

这句话大意是:”诏舜卿具所资用以闻。

shùn qīng qǐ yín qiān liǎng jīn bǎi liǎng zhào sān sī gěi zhī

这句话大意是:舜卿乞银千两,金百两,诏三司给之。

shùn qīng chū zhì xióng zhōu yǒu gào yǐ xún mǎ dà zhì qǐng jiǎ yǐ sì

这句话大意是:舜卿初至雄州,有告以巡马大至,请甲以俟;。

shùn qīng bù wéi biàn zú yǐ wú shì

这句话大意是:舜卿不为变,卒以无事。

liáo wàng bǔ xì zhōu mín xí qǔ bù tīng

这句话大意是:辽妄捕系州民,檄取,不听。

huì yǒu shǐ zhě zhì yīn bǔ qí tú yī rén qǐng cháng yān dài shì nǎi qiǎn

现代白话:会有使者至,因捕其徒一人,请偿呢,待释乃遣。

liáo qiǎn dié dào xi chéng mén suǒ shùn qīng mì lìng yì qù jiù jué ér dà zhī

这句话大意是:辽遣谍盗西城门锁,舜卿密令易去旧𫔎而大之。

shù rì yǐ suǒ lái guī shùn qīng yuē wú wèi cháng wáng suǒ yě

现代白话:数日,以锁来归,舜卿曰:“我未尝亡锁也。

yǐn shì nà zhī bù néng shòu nǎi cán qù

这句话大意是:”引视纳之,不能受,乃惭去。

dié zhě yīn dé zuì

这句话大意是:谍者因得罪。

xīn wèi zhì qín zhōu zhù qián jiān

这句话大意是:辛未,置秦州铸钱监。

jǐ mǎo fēn dōng nán tuán jié zhū lù wèi shí sān jiāng

这句话大意是:己卯,分东南团结诸路为十三将。

sān yuè guǐ mǎo zhāng dūn ba zhī cài zhōu

这句话大意是:三月,癸卯,章惇罢,知蔡州。

jiǎ chén yǐ hàn lín xué shì zhāng zǎo cān zhī zhèng shì

这句话大意是:甲辰,以翰林学士张璪参知政事。

yǐ sì mìng guān yuè jiǔ jūn yíng zhèn fǎ yú jīng chéng nán

这句话大意是:乙巳,命官阅九军营阵法于京城南。

wù shēn dà yuè

这句话大意是:戊申,大阅。

bǐng chén dòng jiǎn qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:丙辰,栋戬遣使来贡。

suí zhōu yán zhī zhōu zhèng yì dài fū xuē xiàng zú

这句话大意是:随州言知州、正议大夫薛向卒。

chuò shì cháo qiǎn zhōng shǐ hù qí sàng guī zàng

这句话大意是:辍视朝,遣中使护其丧归葬。

xià sì yuè guǐ hài yù yán hé diàn yuè shì bǎo jiá

这句话大意是:夏,四月,癸亥,御延和殿阅试保甲。

jǐ sì zhào ba nán jiāo hé jì tiān dì

这句话大意是:己巳,诏:“罢南郊合祭天地。

zì jīn qīn sì běi jiāo rú nán jiāo yí yǒu gù bù xíng zé yǐ shàng gōng shè shì

这句话大意是:自今亲祀北郊如南郊仪,有故不行,则以上公摄事。

rén shēn yù chóng zhèng diàn shū jué xì qiú

这句话大意是:壬申,御崇政殿疏决系囚。

yǐ yǒu hé jué chán zhōu xiǎo wú sǎo fù dà jué zì chán zhù rù yù hé

这句话大意是:乙酉,河决澶州,小吴埽复大决,自澶注入御河。

wǔ yuè wù shēn fēng jìn chéng yīng wèi chéng xìn hóu gōng sūn chǔ jiù wèi zhōng zhì hóu lì miào yú jiàng zhōu

这句话大意是:五月,戊申,封晋程婴为成信侯,公孙杵臼为忠智侯,立庙于绛州。

rén zǐ liáo zhǔ rú lǐng xi

这句话大意是:壬子,辽主如岭西。

guǐ chǒu liáo yǒng qīng wǔ qīng gù ān sān xiàn huáng

这句话大意是:癸丑,辽永清、武清、固安三县蝗。

jiǎ yín liáo yǐ běi fǔ zǎi xiàng xiāo tuō bo jiā jiān diàn qián dōu diǎn jiǎn yǐ fù mǎ dū wèi xiāo chou wò wèi hàn rén xíng gōng dōu bù shǔ jiān zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:甲寅,辽以北府宰相萧托卜嘉兼殿前都点检,以驸马都尉萧酬斡为汉人行宫都部署兼知枢密院事。

liù yuè wù wǔ hé běi zhū jùn huáng shēng

这句话大意是:六月,戊午,河北诸郡蝗生。

jiǎ zǐ liáo zhào yuè jì guān dé yú

这句话大意是:甲子,辽诏月祭观德愉;。

suì hán shí zhū dì zài shí shēng chén jí jì rì yì jǐng zōng yù róng diàn zhì diàn

这句话大意是:岁寒食,诸帝在时生辰及忌日,诣景宗御容殿致奠。

bǐng yín zhǔn bù gòng yú liáo

这句话大意是:丙寅,准布贡于辽。

dīng mǎo liáo yǐ hàn lín xué shì wáng yán fū cān zhī zhèng shì fēng běi yuàn xuān huī shǐ shí dǔ wèi qī shuǐ jùn wáng

这句话大意是:丁卯,辽以翰林学士王言敷参知政事,封北院宣徽使石笃为漆水郡王。

wù chén zhào wén hé běi fēi huáng jí shèng jiàn yǐ nán lái sù lìng kāi fēng fǔ jiè tí jǔ sī jīng dōng xi lù zhuǎn yùn sī qiǎn guān dū bǔ

这句话大意是:戊辰,诏:“闻河北飞蝗极盛,渐已南来,速令开封府界提举司、京东、西路转运司遣官督捕;。

réng gào yù zhōu xiàn shōu huò xiān shú hé jià

这句话大意是:仍告谕州县,收获先熟禾稼。

jǐ sì rù nèi dōng tóu gòng fèng guān gòu dāng yù yào yuàn dòu shì xuān yán xiǎo wú jué kǒu xià zhì qián níng jūn pǔ zhuāng kǒu

这句话大意是:己巳,入内东头供奉官、句当御药院窦仕宣言:“小吴决口,下至干宁军朴桩口。

xiāng shì jīn hé zì qián níng jūn pǔ zhuāng kǒu yǐ xià liú xíng wèi chéng hé dào yòu yuán hé dōng běi liú zì xià wú xiàng xià yǔ yù hé hú lú hū tuó sān hé hé liú shēn kǒng zhǎng shuǐ zhī jì dī fáng nán xiàn

这句话大意是:相视今河自干宁军朴桩口以下,流行未成河道,又缘河东北流,自下吴向下,与御河、胡芦、滹沱三河合流,深恐涨水之际,堤防难限。

qǐ lìng dōu shuǐ jiān dìng sān hé hé huáng hé rú hé zuò dī fáng xiàn gé

这句话大意是:乞令都水监定三河合黄河如何作堤防限隔;。

huò bù hé huáng hé qí sān hé yú hé suǒ guī nà

这句话大意是:或不合黄河,其三河于何所归纳。

zhào sòng li lì zhī xiāng dù

这句话大意是:”诏送李立之相度。

hòu lì zhī yán sān hé bié wú huí hé guī nà chù xū dāng hé huáng hé liú

这句话大意是:后立之言:“三河别无回河归纳处,须当合黄河流。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jǐ mǎo hóng zhōu yán zhī zhōu guān wén diàn xué shì wáng sháo zú

这句话大意是:己卯,洪州言知州、观文殿学士王韶卒。

chuò shì cháo zèng jīn zǐ guāng lù dài fu shì xiāng mǐn guān qí zi liù rén

这句话大意是:辍视朝,赠金紫光禄大夫,谥襄敏,官其子六人。

sháo yòng bīng pō yǒu fāng lüè měi zhào zhū jiāng shòu zhǐ bù fù gèng wèn suǒ zhì zhé jié

这句话大意是:韶用兵颇有方略,每召诸将授指,不复更问,所至辄捷。

cháng yè wò jūn zhàng zhōng qián bù yù dí shǐ shí jiāo xià hū shēng zhèn shān gǔ shì páng zhě wǎng wǎng gǔ lì ér sháo hān xī zì ruò

这句话大意是:尝夜卧军帐中,前部遇敌,矢石交下,呼声振山谷,侍旁者往往股栗,而韶鼾息自若。

rán xī hé suǒ zòu duō qī dàn shā fán bù lǎo ruò bù kě shèng shǔ

这句话大意是:然熙河所奏多欺诞,杀蕃部老弱不可胜数。

jūn yǐ shǒu jí wèi gōng sháo jiāo qīn jiē chu rén duō yī sháo yǐ qiú shì sháo fēn shǔ zhū jiāng

这句话大意是:军以首级为功,韶交亲皆楚人,多依韶以求仕,韶分属诸将;。

zhū jiāng chù jiàng qiāng lǎo ruò huò shā qí shǒu yǐ yìng mìng

这句话大意是:诸将畜降羌老弱,或杀其首以应命。

zhì shì jū fā bèi ér zú

这句话大意是:至是疽发背而卒。

rén wǔ zhào shǎn xī lù yuán biān zhū lù lèi bào xià guó dà jí bīng zhì xū guǎng wéi zhī bèi

这句话大意是:壬午,诏:“陕西路缘边诸路,累报夏国大集兵至,须广为之备。

yǐ dōng shàng gē mén shǐ wén zhōu cì shǐ zhǒng è wèi fū yán lù jīng lüè ān fǔ fù shǐ yīng běn sī shì yǔ jīng lüè ān fǔ shǐ shěn kuò cóng cháng chǔ zhì

这句话大意是:以东上合门使、文州刺史种谔为鄜延路经略安抚副使,应本司事与经略安抚使沈括从长处置。

xiān shì lìng è yǔ kuò mì yì diǎn jí è nǎi yán jí léi bù jí yǎn ěr

这句话大意是:先是令谔与括密议点集,谔乃言:“疾雷不及掩耳。

jīn yǐ jí jí qīng bīng bù kě yòng shì dàng chéng jūn jìn tǎo

这句话大意是:今已籍籍,轻兵不可用势,当成军进讨。

yú shì rù duì dà yán yuē xià guó wú rén bǐng cháng rú zǐ chén wǎng tí qí bì ér lái ěr

这句话大意是:”于是入对,大言曰:“夏国无人,秉常孺子,臣往提其臂而来耳!

dì zhuàng zhī nǎi jué yì xī zhēng mìng è fù kuò cì yǐ jīn dài bié cì yín wàn liǎng wèi zhāo nà zhī yòng běn lù jí lín fǔ shì xī tīng è jié zhì

这句话大意是:”帝壮之,乃决意西征,命谔副括,赐以金带,别赐银万两为招纳之用,本路及麟府事悉听谔节制。

zhāo xuān shǐ guǒ zhōu tuán liàn shǐ rù nèi fù dōu zhī wáng zhōng zhèng tóng qiān shū jīng yuán lù jīng lüè zǒng guǎn sī gōng shì rú yù chū jiè lìng wáng zhōng zhèng jí jīng yuán lù zǒng guǎn jiān běn lù dì yī jiāng liú chāng zuò tóng wǎng

这句话大意是:招宣使、果州团练使、入内副都知王中正同签书泾原路经略总管司公事,如遇出界,令王中正及泾原路总管兼本路第一将刘昌祚同往。

fā kāi fēng fǔ jiè jīng dōng xi zhū jiāng jūn mǎ fēn yǔ fū yán huán qìng liǎng lù

这句话大意是:发开封府界、京东、西诸将军马分与鄜延、环庆两路。

yǐ dōng shàng gē mén shǐ yīng zhōu cì shǐ yáo lín quán huán qìng lù zǒng guǎn yù chū jiè lìng zhī qìng zhōu gāo zūn yù yǔ yáo lín tóng wǎng

这句话大意是:以东上合门使、英州刺史姚麟权环庆路总管,遇出界,令知庆州高遵裕与姚麟同往。

qí fū yán huán qìng jīng yuán zhāo nà fán bù děng fèi yòng xǔ zhī fēng zhuāng qián

这句话大意是:其鄜延、环庆、泾原招纳蕃部等费用,许支封桩钱。

jīng yuán lù lìng wáng zhōng zhèng hou biān pái běn lù jūn mǎ bì fù quē yú zài jīng qī bǎi liào qián yǐ xià xuǎn mù mǎ bù jūn wàn wǔ qiān rén kāi fēng fǔ jiè jí běn lù bīng xuǎn mù yì yǒng bǎo jiá wàn rén

这句话大意是:泾原路令王中正候编排本路军马毕赴阙,于在京七百料钱以下,选募马步军万五千人,开封府界及本路兵选募义勇保甲万人。

rú jīng yuán lù wǔ qiān rén bù zú yú qín fèng lù xuǎn mù

这句话大意是:如泾原路五千人不足,于秦凤路选募。

jiāo zhǐ jùn wáng li qián dé shàng biǎo yán zuó qiǎn shǐ chén táo zōng yuán děng cháo gòng wèi guǎng zhōu jìn zhì zhì sāi gāng yùn bù tóng xiàng shí

这句话大意是:交趾郡王李乾德上表言:“昨遣使臣陶宗元等朝贡,为广州禁制窒塞,纲运不同向时。

jīn qiǎn lǐ bīn fù shǐ liáng yòng jīn zhù zuò láng yuán wén bèi děng shuǐ lù rù gòng qǐ xiáng cháo zhǐ yī jiù jìn fèng

这句话大意是:今遣礼宾副使梁用津、著作郎阮文倍等水路入贡,乞降朝旨,依旧进奉。

zhào guǎng zhōu xī zhǔn jiù lì wú de yāo zǔ

这句话大意是:”诏广州悉准旧例,无得邀阻。

chà rù nèi shǐ chén yī yuán yā bàn réng xiān jiàng zhào yù zhī

这句话大意是:差入内使臣一员押伴,仍先降诏谕之。

guǐ wèi mìng tí diǎn kāi fēng fǔ jiè zhū xiàn zhèn gōng shì yáng jǐng lüè tí jǔ kāi fēng fǔ jiè cháng píng děng shì wáng de chén dū zhū xiàn bǔ huáng

这句话大意是:癸未,命提点开封府界诸县镇公事杨景略、提举开封府界常平等事王得臣督诸县捕蝗。

dì chū yì xi tǎo zhī shū mì yuàn sūn gù yuē jǔ bīng yì jiě huò nán

这句话大意是:帝初议西讨,知枢密院孙固曰:“举兵易,解祸难。

qián hòu lùn zhī shén qiè

这句话大意是:”前后论之甚切。

dì yì jì jué gù yuē bì bù dé yǐ qǐng shēng qí zuì báo fá zhī fēn liè qí de shǐ qí qiú zhǎng zì shǒu

这句话大意是:帝意既决,固曰:“必不得已,请声其罪薄伐之,分裂其地,使其酋长自守。

dì xiào yuē cǐ zhēn lì shēng zhī shuō

这句话大意是:”帝笑曰:“此真郦生之说。

shí zhí zhèng yǒu qǐng zhí dù hé zhě dì yì yì jiān

这句话大意是:”时执政有请直渡河者,帝意益坚。

gù yuē rán zé shú wèi bì xià rèn cǐ zhě

这句话大意是:固曰:“然则孰为陛下任此者?

dì yuē wú yǐ shǔ li xiàn

现代白话:”帝曰:“我以属李宪。

gù yuē fá guó dà shì ér shǐ huàn guān wèi zhī shì dà fū shú kěn wèi yòng

这句话大意是:”固曰:“伐国大事,而使宦官为之,士大夫孰肯为用?

shàng bú yuè

这句话大意是:”上不悦。

gù qǐng qù bù xǔ

这句话大意是:固请去,不许。

tā rì yòu duì yuē jīn jǔ zhòng bīng wǔ lù bìng jìn ér wú dà shuài jiù shǐ chéng gōng bīng bì wéi luàn

这句话大意是:它日,又对曰:“今举重兵五路并进,而无大帅,就使成功,兵必为乱。

gù shù yǐ dà shuài wéi yán dì yù yǐ wú qí rén tóng zhī shū mì yuàn lǚ gōng zhe jìn yuē jì wú qí rén bù ruò qiě yǐ

这句话大意是:”固数以大帅为言,帝谕以无其人,同知枢密院吕公著进曰:“既无其人,不若且已。

gù yuē gōng zhe yán shì yě

这句话大意是:”固曰:“公著言是也。

qiū qī yuè wù zǐ liáo zhǔ rú qiū shān

这句话大意是:秋,七月,戊子,辽主如秋山。

jǐ chǒu tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:己丑,太白昼见。

rén chén qián hé běi zhuǎn yùn pàn guān lǚ dà zhōng yán tiān xià èr shuì yǒu sī jiǎn fàng zāi shāng zhí shǒu miù lì měi suì jiǎo xìng ér miǎn zhě wú lǜ sān èr bǎi wàn qí yú shuǐ hàn juān gé lèi duō shī shí

这句话大意是:壬辰,前河北转运判官吕大忠言:“天下二税,有司检放灾伤,执守谬例,每岁侥幸而免者,无虑三二百万,其馀水旱蠲阁,类多失实。

mín pī sù zāi shāng zhuàng duō bù yī gōng shì lìng

这句话大意是:民披诉灾伤状,多不依公式令。

zhū xiàn bù diǎn jiǎn suǒ chà guān bù yī biān chì qǐ lí yuè rì chéng xiàn tuō gù cí bì qǐ xiáng dìng lì fǎ

这句话大意是:诸县不点检所差官,不依编敕起离月日程限,托故辞避,乞详定立法。

zhōng shū fáng yán xī níng biān chì yuē shù xiáng jìn yù shēn míng xíng xià

这句话大意是:”中书房言:“熙宁编敕,约束详尽,欲申明行下。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiǎ wǔ fū yán jīng yuán huán qìng xī hé lín fǔ lù gè cì jīn yín dài mián ǎo yín qì ān pèi xiàng hù

这句话大意是:甲午,鄜延、泾原、环庆、熙河、麟府路各赐金银带、绵袄、银器、鞍辔、象笏。

bǐng shēn liáo zhǔ yè qìng líng

这句话大意是:丙申,辽主谒庆陵。

wù xū zhào zì jīn biàn hé shuǐ zhǎng jí yī zhàng sì chǐ yǐ shàng jí lìng yú xiàng shàng liǎng dī xiāng shì dì xíng dī xià kě yǐ nà shuǐ chǔ jué zhī

现代白话:戊戌,诏:“自今汴河水涨及一丈四尺以上,即令于向上两堤,相视地形低下能够纳水处决之。

jiǎ chén hán cún bǎo zuò dòu liú wú gōng fú zhū

这句话大意是:甲辰,韩存宝坐逗遛无功,伏诛;。

hán yǒng shì wèi zhāng dǒng yuè zuì zhé yǒu chà

这句话大意是:韩永式、魏璋、董钺罪谪有差。

xiān shì cún bǎo jīng zhì lú zhōu mán zéi wú gōng ér yǒng shì zhào guǎn jūn mǎ shí tóng qí shì

这句话大意是:先是存宝经制泸州蛮贼无功,而永式照管军马,实同其事。

cháo tíng qiǎn shì yù shǐ zhī zá shì hé zhèng chén jū cún bǎo děng yǔ qǐ dì zhàn yǐ lèi bài qiè bì nǎi zhǐ lìng pí jiàng yù dí zhì zéi qiú zǒu yì fǎn zhāo yù qǐ dì tóu xiáng jì yǐ huí jūn

这句话大意是:朝廷遣侍御史知杂事何正臣鞫存宝等,与乞弟战,以累败怯避,乃止令裨将御敌,致贼酋走逸,反招谕乞弟投降,冀以回军;。

ér yàn zhōu mán rén pàn yǐ jí yù huí jūn gù bù tǎo

这句话大意是:而宴州蛮人叛,以急欲回军故不讨;。

jí yí dǐ péng bāo shàng xià dǐ xíng děng cūn mán wèi kòu yīn qí jù diǎn bù qí nǎi qǐ bīng tǎo dàng yù jiè cǐ yǐ gài qián guò bìng bù yī cháo zhǐ lì chéng zhài

这句话大意是:及疑底蓬褒、上、下底行等村蛮为寇,因其句点不齐,乃起兵讨荡,欲借此以盖前过,并不依朝旨立城寨;。

yú zuì shàng yán bù shí wèi zhāng wéi cóng

这句话大意是:馀罪上言不实,魏璋为从。

àn jì jù yú shì xíng bù zòu cún bǎo dòu liú bù kè qǐng xíng jūn fǎ

这句话大意是:案既具,于是刑部奏:“存宝逗遛不克,请行军法。

zhī jiàn yuàn cài biàn yì yán qǐ zhèng cún bǎo jūn fǎ bìng zhì yǒng shì diǎn xíng

这句话大意是:”知谏院蔡卞亦言:“乞正存宝军法,并置永式典刑。

ér zhèng chén yòu yán dǒng yuè suí jūn qīn jiàn cún bǎo děng jǔ shì guāi miù wǎng shàng bù zhōng

这句话大意是:”而正臣又言:“董钺随军,亲见存宝等举事乖谬,罔上不忠。

yòu yuè hè biǎo chēng cún bǎo gōng xiào wū wǎng yóu shén wàng tè xíng cuàn chì

这句话大意是:又,钺贺表称存宝功效,诬罔尤甚,望特行窜斥。

cháo tíng chéng ān nán wú gōng shí fāng dà jǔ fá xià gù zhū cún bǎo yǐ lìng zhū jiāng

这句话大意是:”朝廷惩安南无功,时方大举伐夏,故诛存宝以令诸将。

suí jūn zhǔ bù xiān yú zhēn dì èr jiāng lǚ zhēn qiú hé cún bǎo yì xū zuò shēn bào zhào tí diǎn xíng yù sī hé zhī

这句话大意是:随军主簿鲜于溱、第二将吕真求合存宝意,虚作申报,诏提点刑狱司劾之。

róng zhōu lù shì cān jūn sūn mǐn xíng sù wèi yuè suǒ hòu xiān lìng mǐn xíng cǎo hè biǎo mǐn xíng zhèng sè zhǐ zhī yuē bǐ jì wǎng shàng gōng yòu cóng ér shí zhī gōng yì suí shòu huò yǐ

现代白话:戎州录事参军孙敏行,素为钺所厚,先令敏行草贺表,敏行正色止之曰:“彼既罔上,公又从而实之,公亦随受祸了。

yuè bù tīng zú mìng tā guān cǎo biǎo

这句话大意是:”钺不听,卒命它官草表。

mǐn xíng méi shān rén yě

这句话大意是:敏行,眉山人也。

bǐng wǔ jīng yuán lù jīng lüè sī yán jìn zhǔn cháo zhǐ xiū wèi zhōu chéng zhì pào tái yǐ bì

这句话大意是:丙午,泾原路经略司言:“近准朝旨修渭州城置砲台已毕。

fáng chéng zhàn jù zhǐ yǒu dà xiǎo hé chán chuáng zi děng nǔ

这句话大意是:防城战具,止有大小合蝉床子等弩。

àn wǔ jīng zǒng yào yǒu sān gōng bā niú chuáng zǐ nǔ shè jí èr bǎi yú bù yòng yī qiāng sān jiàn jiàn zuì wéi lì qì gōng shǒu jiē kě yòng

这句话大意是:按《武经总要》,有三弓八牛床子弩,射及二百馀步,用一枪三剑箭,最为利器,攻守皆可用。

qǐ xià jūn qì jiān gěi nǔ jiàn gè sān fù fù běn lù yī yàng zào yǐ bèi jí yòng

这句话大意是:乞下军器监给弩箭各三副,赴本路依样造,以备急用。

jūn qì jiān yán nǔ měi zuò zhòng shí yú jīn nán yùn zhì qǐ tú qí yàng fù běn lù zuò yuàn

这句话大意是:”军器监言弩每座重十馀斤,难运致,乞图其样付本路作院;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

dīng wèi dà jūn jìn gōng mǐ zhī zhài

这句话大意是:丁未,大军进攻米脂寨。

wù shēn mìng jí xián yuàn xué shì sū sòng tóng xiáng dìng guān zhì

这句话大意是:戊申,命集贤院学士苏颂同详定官制。

jǐ yǒu zhào zēng gǒng chōng shǐ guǎn xiū zhuàn zhuān diǎn shǐ shì

这句话大意是:己酉,诏曾巩充史馆修撰,专典史事。

jǐ yǒu tài zhōu yán qī yuè jiǎ wǔ hǎi fēng yè qǐ jì yǐ dà yǔ jìn zhōu chéng huài gōng sī wū shù qiān jiān

这句话大意是:己酉,泰州言:“七月甲午,海风夜起,继以大雨,浸州城,坏公私屋数千间。

zhào huái nán zhuǎn yùn fù shǐ li cóng àn shì yǐ wén

这句话大意是:”诏淮南转运副使李琮按视以闻。

guǐ chǒu zhào nèi wài guān sī jǔ guān xī ba

这句话大意是:癸丑,诏内外官司举官悉罢。

lìng dà lǐ qīng cuī tái fú tóng shàng shū lì bù shěn guān dōng xi sān bān yuàn yì xuǎn gé

这句话大意是:令大理卿崔台符同尚书吏部、审官东、西、三班院议选格。

yú tián qiǎn fán bù ā xīn shàng biǎo fù quē cháo jiàn guǎn yù shén hòu

这句话大意是:于阗遣蕃部阿辛上表,赴阙朝见,馆遇甚厚;。

huí rì bìng cì chì shū yù zhī

这句话大意是:回日,并赐敕书谕之。

bā yuè yǐ mǎo shuò ba zhōng shū táng xuǎn xī guī yǒu sī

这句话大意是:八月,乙卯朔,罢中书堂选,悉归有司。

bǐng chén zhào zì nán běi tōng hé yǐ lái guó xìn wén zì chà jí xián yuàn xué shì sū sòng biān lèi

这句话大意是:丙辰,诏:“自南北通和以来,国信文字,差集贤院学士苏颂编类。

sòng yīn jìn duì dì yuē cháo tíng yǔ qì dān tōng hǎo suì jiǔ gù shì yí shì yí sàn zhě duō měi shǐ rén shēng shì wú yǐ shé zhèng

这句话大意是:”颂因进对,帝曰:“朝廷与契丹通好岁久,故事、仪式,遗散者多,每使人生事,无以折正。

zhèn yù jí guó cháo yǐ lái zhì zuó dài zhōu dìng dì jiè wén àn yǐ lèi biān cì wéi shū shǐ hòu lái dé yǐ jī jù fēi qīng bù kě chéng

这句话大意是:朕欲集国朝以来至昨代州定地界文案,以类编次为书,使后来得以稽据,非卿不可成。

yīn lìng zhì jú yú shū mì hòu tīng réng pì guān jiǎn yuè wén zì

这句话大意是:”因令置局于枢密后厅,仍辟官检阅文字。

dīng sì dì pī zhū lù zhàn qí suǒ xì shén dà kuàng jīn jūn xīng yóu wéi yào jí kě dū tí jǔ shǎn xī mǎi mǎ jiān mù guō mào xún sù cuò zhì zhāo mǎi wǎng lái zhū chǎng dū qù

这句话大意是:丁巳,帝批:“诸路战骑,所系甚大,况今军兴,尤为要急,可督提举陕西买马监牧郭茂恂速措置招买,往来诸场督趣。

yòu zhào xī qín fèng mǎi mǎ chǎng yǐ mǎ jià huà yī fù jǐng qīng yi dǎng zhī děng lìng shǐ huí rén fán gào yù

这句话大意是:”又诏:“熙、秦、凤买马场,以马价画一付景青宜、党支等,令使回人蕃告谕。

xīn yǒu xià rén kòu lín zhōu bǎo zhào guì jiǎn huì bīng fá zhī

这句话大意是:辛酉,夏人寇临州堡,诏柜戬会兵伐之。

yǐ jīn zhōu cì shǐ yàn dá wèi wǔ kāng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:以金州刺史燕达为武康军节度使。

rén xū zhǒng è qiǎn zhū jiāng chū jiè yù zéi pò zhī zhǎn shǒu qiān jí

这句话大意是:壬戌,种谔遣诸将出界,遇贼,破之,斩首千级。

bǐng yín jīng yuán lù jīng lüè sī yán yìng fù jūn xíng zhàn shǒu děng shì qǐ quán xǔ pián yí zhǐ huī

这句话大意是:丙寅,泾原路经略司言:“应副军行战守等事,乞权许便宜指挥。

zhào běn lù cuò zhì shì shāo dà zòu hou cháo zhǐ rú xiǎo shì ài cháng fǎ xǔ yī miàn shī xíng

这句话大意是:”诏:“本路措置事稍大奏候朝旨,如小事碍常法,许一面施行。

fū yán huán qìng hé dōng lù jīng lüè sī xī hé lù dōu dà jīng zhì sī cuò zhì lín fǔ lù bīng mǎ sī yī cǐ

这句话大意是:鄜延、环庆、河东路经略司、熙河路都大经制司、措置麟府路兵马司依此。

xiān shì zhào qiǎn sù wèi qī jiāng zhī shī shù fū yán yǐ zài bān cì yǐ ér zhèn bīng wèi cháng yǒu suǒ lài

现代白话:”先是诏遣宿卫七将之师戍鄜延,已再颁赐了,而镇兵未尝有所赉。

shěn kuò yǐ wéi jìn bīng suī zhòng ér wèi guó shǒu biān wú suì bù zhàn zhě zhèn bīng yě shǎng lài bù jūn cǐ zhào luàn zhī dào nǎi jiǎo zhào cì zhèn bīng qián shù wàn mín ér fēng cáng zhào shū yǐ yì wén

这句话大意是:沈括以为禁兵虽重,而为国守边,无岁不战者,镇兵也,赏赉不均,此召乱之道,乃矫诏赐镇兵钱数万缗,而封藏诏书以驿闻。

bù shù rì yǒu jí dì zhào kuò yuē shū mì yuàn lòu xíng bān shū lài qīng chá shì jī bù rán jǐ rǎo jūn zhèng

这句话大意是:不数日,有急递诏括曰:“枢密院漏行颁书,赖卿察事机,不然,几扰军政。

zì cǐ shì bù huò wén zhě dé yǐ zhuān zhì fán hàn jiāng zú zì huáng chéng shǐ yǐ jiàng jiē de chéng zhì bǔ shòu

这句话大意是:”自此事不获闻者得以专制,蕃、汉将卒,自皇城使以降,皆得承制补受。

dīng mǎo liáo zhǔ shè lù chì shān jiā wéi chǎng shǐ ní lū wèi jìng jiāng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:丁卯,辽主射鹿赤山,加围场使尼噜为静江军节度使。

jǐ sì fù zhì huá zhōu

这句话大意是:己巳,复置滑州。

gēng wǔ guǎng xī jīng lüè sī yán jiāo jiàn rù gòng bǎi wǔ shí liù rén bǐ jiù zhì zēng wǔ shí liù rén

这句话大意是:庚午,广西经略司言:“交践入贡百五十六人,比旧制增五十六人。

dì lìng jù jīn yǐ dào rén shù fù quē hòu zhǔn cǐ

这句话大意是:”帝令据今已到人数赴阙,后准此。

dīng chǒu xī hé jīng zhì li xiàn bài xià rén yú xī shì xīn chéng huò qiú shǒu sān rén shǒu lǐng èr shí yú rén

这句话大意是:丁丑,熙河经制李宪败夏人于西市新城,获酋首三人,首领二十馀人。

gēng chén yòu xí pò yú nǚ zhē gǔ zhǎn huò shén zhòng

这句话大意是:庚辰,又袭破于女遮谷,斩获甚众。

xīn sì sī mǎ guāng zhào yàn ruò shàng suǒ xiū bǎi guān gōng qīng nián biǎo shí juǎn zōng shì shì biǎo sān juǎn

这句话大意是:辛巳,司马光、赵彦若上所修《百官公卿年表》十卷、《宗室世表》三卷。

rén wǔ zhào shēng nán jīng qīng dēng shān yùn cáo qí míng pú zhōu yǒu mǎ jūn jiào yuè xiāng jūn jí zhēn dìng fǔ běi zhài jìn yǒng huán zhōu xià fān luò wèi pái dìng zhǐ huī bìng wèi jìn jūn

这句话大意是:壬午,诏升南京、青、登、邓、郓、曹、齐、洺、濮州有马军教阅厢军及真定府北寨劲勇、环州下蕃落未排定指挥,并为禁军。

bó ní guó qiǎn shǐ rù gòng

这句话大意是:佛泥国遣使入贡。

bó ní bù rù gòng zhě jiǔ bǎi yú nián yǐ

现代白话:佛泥不入贡者九百馀年了。

jiǔ yuè yǐ yǒu dòng jiǎn qiǎn shǐ lái gòng qiě yán yǐ qiǎn shǒu lǐng jiàng bīng sān wàn huì jī xià guó

这句话大意是:九月,乙酉,栋戬遣使来贡,且言已遣首领将兵三万会击夏国。

li xiàn fù lán zhōu gǔ chéng

这句话大意是:李宪复兰州古城。

shí wǔ lù chū shī tǎo xià guó xiàn lǐng xī qín jūn zhì xī shì xīn chéng fù lán zhōu chéng zhī qǐng jiàn wèi shuài fǔ

这句话大意是:时五路出师讨夏国,宪领熙、秦军至西市新城,复兰州,城之,请建为帅府。

wù zǐ lán zhōu xīn shùn shǒu lǐng ba lìng yè děng sān zú lǜ suǒ bù bīng gōng xià rén sā bū zōng chéng bài zhī

这句话大意是:戊子,兰州新顺首领巴令谒等三族率所部兵攻夏人撒逋宗城,败之。

liáo zhǔ cì huái zhōu mìng huáng hòu yè huái líng

这句话大意是:辽主次怀州,命皇后谒怀陵;。

xīn mǎo cì zǔ zhōu huáng hòu yè zǔ líng

这句话大意是:辛卯,次祖州,皇后谒祖陵。

bǐng shēn xī hé lù dōu dà jīng zhì sī yán lán zhōu gǔ chéng dōng xī yuē liù bǎi yú bù nán běi yuē sān bǎi yú bù

这句话大意是:丙申,熙河路都大经制司言:“兰州古城,东西约六百馀步,南北约三百馀步。

dà bīng zì xī shì xīn chéng yuē bǎi wǔ shí yú lǐ jiāng zhì jīn chéng yǒu tiān jiàn wǔ liù zhòng jǐn tōng rén mǎ

这句话大意是:大兵自西市新城约百五十馀里,将至金城,有天涧五六重,仅通人马。

zì xià zéi bài nǜ zhī hòu suǒ zhì bù zú jiē jiàng fù

这句话大意是:自夏贼败衄之后,所至部族皆降附。

jīn zhāo nà yǐ duō ruò bù zhù chéng wú yǐ gù jiàng qiāng zhī xīn

这句话大意是:今招纳已多,若不筑城,无以固降羌之心。

jiàn zhù lán zhōu chéng jí tōng guò bǎo yǐ qiǎn qián jūn fù jiāng miáo lǚ zhōng jūn fù jiāng wáng wén yù dōu dà guǎn jù xiū zhù qián jūn jiāng li hào zhuān tí jǔ

这句话大意是:见筑兰州城及通过堡,已遣前军副将苗履、中军副将王文郁都大管句修筑,前军将李浩专提举。

qí li hào yǐ cì xū zuǒ shì zhī rén yì jí jūn qián quán xuǎn wěi gòu dāng

这句话大意是:其李浩以次须佐事之人,亦即军前权选委句当。

yǐ hài wáng guī shàng guó cháo huì yào

这句话大意是:乙亥,王珪上《国朝会要》。

zhǒng è qǐ jì zhì jì dù qiáo fá chuán mù lìng zhuǎn yùn sī fā bù chéng yùn rù xi jiè

这句话大意是:种谔乞计置济渡桥筏椽木,令转运司发步乘运入西界。

zhào fán chū bīng shēn rù zéi jìng qí jì dù zhī bèi jūn zhōng xuè yǒu guò suǒ hún tuō zhī lèi wèi wén qiān lǐ yùn mù suí jūn

这句话大意是:诏:“凡出兵深入贼境,其济渡之备,军中血有过索、浑脱之类,未闻千里运木随军。

jīn è jì zhì cái mù wàn shù bù shǎo rú hé lìng zhuǎn yùn sī yìng fù bù chéng

这句话大意是:今谔计置材木万数不少,如何令转运司应副步乘?

zòng shǐ kě yǐ yìng fù yì xiān zì kùn

现代白话:纵使能够应副,亦先自困。

lìng zhǒng è rú jiāng jí hé zào fá zéi jiè wū bìng kě huǐ chāi huò zhǎn lín mù xiāng jiān yòng zhī

这句话大意是:令种谔如将及河造筏,贼界屋并可毁拆,或斩林木相兼用之。

rú gèng bù zú yǐ zhì qiāng pái jiē kě jì dù

这句话大意是:如更不足,以至枪排皆可济渡。

dì zuò zhì bīng jiān lì hài xì wēi jiē de qí yào zhū jiāng fèng xíng wéi kǒng bù jí yě

这句话大意是:”帝坐制兵间,利害细微,皆得其要,诸将奉行惟恐不及也。

rén yín yuè hé běi bǎo jiá yú chóng zhèng diàn guān qí yōu zhě sān shí liù rén

这句话大意是:壬寅,阅河北保甲于崇政殿,官其优者三十六人。

jiǎ chén xiáng dìng jiāo miào fèng sì lǐ yí

这句话大意是:甲辰,详定郊庙奉祀礼仪。

zhōng shū yán qián zòu dì xiá nián shù cī hù

这句话大意是:中书言:“前奏禘祫年数差互。

zuó yuán fēng sān nián sì yuè yǐ xíng dì lǐ jīn yù tōng jì nián shù jiē sān shí yuè ér yī jì dāng zhì wǔ nián dōng xiá

这句话大意是:昨元丰三年四月已行禘礼,今欲通计年数,皆三十月而一祭,当至五年冬祫。

zhào yī qián xíng diǎn lǐ

这句话大意是:”诏依前行典礼。

yòu yán dì xiá bù dàng fèi shí jì cóng zhī

这句话大意是:又言禘祫不当废时祭,从之。

yǐ sì liáo zhǔ zhù ǒu sī diàn

这句话大意是:乙巳,辽主驻藕丝淀。

bǐng wǔ zhào yù xià zhǔ zuǒ yòu bìng wéi míng bù zú zhū bù shǒu lǐng bìng xǔ zì guī

这句话大意是:丙午,诏谕夏主左右并嵬名部族诸部首领,并许自归。

shì rì wáng zhōng zhèng fā lín zhōu mà jì zhù cí yún chén zhōng zhèng dài huáng dì qīn zhēng

这句话大意是:是日,王中正发麟州,祃祭祝辞云:“臣中正代皇帝亲征。

bīng liù wàn rén mín fū yì liù wàn yú rén

这句话大意是:”兵六万人,民夫亦六万馀人。

xíng shù lǐ zhì bái cǎo píng jí zòu yǐ rù xià jiè liú tún jiǔ rì bù jìn qiǎn shì zú wǎng lái jiù chú liáng yú lín zhōu

这句话大意是:行数里,至白草平,即奏已入夏界,留屯九日不进,遣士卒往来就刍粮于麟州。

gāo zūn yù fā qìng zhōu fán hàn bù qí fán bā wàn qī qiān rén mín fū jiǔ wàn wǔ qiān rén zhǒng è yǐ fū yán bīng wǔ wàn sì qiān jī nèi qī jiàng bīng sān wàn jiǔ qiān fēn wéi qī jūn fāng zhèn ér jìn zì suí dé chéng chū sài

这句话大意是:高遵裕发庆州蕃、汉步骑凡八万七千人,民夫九万五千人,种谔以鄜延兵五万四千,畿内七将兵三万九千,分为七军,方阵而进,自绥德城出塞。

dīng wèi gōng wéi mǐ zhī zhài

这句话大意是:丁未,攻围米脂寨。

jǐ yǒu hé běi dōu zhuǎn yùn shǐ wáng jū qīng qǐ zì wáng gōng sǎo shàng tiān xiū nán àn yú xiǎo wú kǒu běi chuàng xiū yáo dī hou jiāng lái fán shān shuǐ xià jué wáng gōng sǎo shǐ hé zhí zhù dōng běi yú cāng zhōu jiè huò nán huò běi cóng gù dào rù hǎi

这句话大意是:己酉,河北都转运使王居卿,乞自王供埽上添修南岸,于小吴口北创修遥堤,候将来矾山水下,决王供埽,使河直注东北,于沧州界或南或北,从故道入海。

gēng xū xī hé lù dōu dà jīng zhì sī yán lán zhōu xī shì chéng chuān yuán dì jí féi měi jiān jù biān miàn xū duō xuǎn mù qiáng zhuàng yǐ bèi shù shǒu

这句话大意是:庚戌,熙河路都大经制司言:“兰州西市城川原,地极肥美,兼据边面,须多选募强壮以备戍守。

xī hé mín bīng wéi xī guān zuì dé lì yòu dì jiē gāo lán suì rù tè hòu chú sù chōng yǎn rén mǎ xiāo yǒng

这句话大意是:熙河民兵,惟西关最得力,又地接皋兰,岁入特厚,刍粟充衍,人马骁勇。

jīn jì fù lán zhōu suì kě guǎng xíng xuǎn mù

这句话大意是:今既复兰州,遂可广行选募。

yù qǐ chú liú zhì guān zhuāng de bìng mù gōng jiàn shǒu rén gěi èr qǐng

这句话大意是:欲乞除留置官庄地,并募弓箭手,人给二顷。

yuán zhì zhōu chéng

这句话大意是:缘置州城。

nán de gēng niú qì yòng ruò mù xīn rén bì zhòng zhí bù shí

这句话大意是:难得耕牛器用,若募新人,必种植不时。

qǐ yī xī hé jiù lì xǔ jīng yuán qín fèng huán qìng jí xī hé lù gōng jiàn shǒu tóu huàn réng dài jiù hù tián tǔ gēng zhòng èr nián jí shōu rù guān bié zhāo gōng jiàn shǒu

这句话大意是:乞依熙河旧例,许泾原、秦凤、环庆及熙河路弓箭手投换,仍带旧户田土耕种,二年即收入官,别招弓箭手。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

xià bīng jiù mǐ zhī zhài fū yán jīng lüè fù shǐ zhǒng è lǜ zhòng jī pò zhī

这句话大意是:夏兵救米脂寨,鄜延经略副使种谔率众击破之。

xīn hài zhǒng è yòu bài xià rén yú wú dìng chuān

这句话大意是:辛亥,种谔又败夏人于无定川。

dōng shí yuè yǐ mǎo jí xián xiào lǐ cài biàn wèi chóng zhèng diàn shuō shū

这句话大意是:冬,十月,乙卯,集贤校理蔡卞为崇政殿说书。

shū mì yuàn yán dìng zhōu dié bào běi jiè shì dì yuē cháo tíng zuò shì dàn qǔ shí lì bù dàng xùn xū míng

这句话大意是:枢密院言定州牒报北界事,帝曰:“朝廷作事,但取实利,不当徇虚名。

rú qìng lì zhōng fǔ chén yù jìn yuán hào chēng wū zhū fèi suì cì èr shí wàn cǐ nǎi zhēng xū míng ér shī shí lì

这句话大意是:如庆历中,辅臣欲禁元昊称乌珠,费岁赐二十万,此乃争虚名而失实利。

fù bì yǔ qì dān zài yì méng hǎo zì jīn guó shū zhōng rù nán cháo bái gōu suǒ guǎn liù zì zēng suì cì èr shí wàn qí hòu bái gōu yì bù jìn shǔ wǒ yě

这句话大意是:富弼与契丹再议盟好,自矜国书中入‘南朝白沟所管’六字,增岁赐二十万,其后白沟亦不尽属我也。

xī zhōu shì zōng bù jīn gōng míng wéi yǐ shí zhì qǔ tiān xià rú li jǐng yù chēng dì shì zōng xǔ zhī

这句话大意是:昔周世宗不矜功名,惟以实志取天下,如李璟欲称帝,世宗许之;。

gài yǐ jǐn qǔ qí huái nán de bù xì qí chēng dì yǔ fǒu yě

这句话大意是:盖已尽取其淮南地,不系其称帝与否也。

dīng sì mǐ zhī zhài jiàng

这句话大意是:丁巳,米脂寨降。

zhǒng è xià lìng rù chéng gǎn shā rén jí dào zhě zhǎn

这句话大意是:种谔下令:“入城,敢杀人及盗者斩!

nǎi jiàng zhī shōu chéng zhōng lǎo xiǎo wàn sì bǎi èr shí yī kǒu gěi yǐ yī jīn réng mìng é yù děng gè tǒng suǒ bù yǐ yù zéi

这句话大意是:”乃降之,收城中老小万四百二十一口,给以衣巾,仍命讹遇等各统所部以御贼。

wù wǔ zhǒng è pò mǐ zhī yuán jūn jié shū zhì dì xǐ dòng yán sè qún chén chēng hè

这句话大意是:戊午,种谔破米脂援军捷书至,帝喜动颜色,群臣称贺。

qiǎn zhōng shǐ yù è yuē zuó yǐ qīng jí yú miè zéi kǒng huò wàng jìn wèi yī fāng yōu gù bǐ tīng wáng zhōng zhèng jié zhì

这句话大意是:遣中使谕谔曰:“昨以卿急于灭贼,恐或妄进,为一方忧,故俾听王中正节制。

jīn nǎi néng shǒu cuò zéi fēng gōng xiān zhū lù zhèn shén jiā zhī

这句话大意是:今乃能首挫贼锋,功先诸路,朕甚嘉之。

zhōng zhèng jié zhì zhǐ huī gèng bù shī xíng

这句话大意是:中正节制指挥,更不施行。

qí zhàn shèng bīng yuán bìng yǔ tè zhī qián jiàng guān děng gè chuán xuān fǔ wèn

这句话大意是:其战胜兵员并与特支钱,将官等各传宣抚问。

jǐ wèi fú lǐn guó lái gòng

这句话大意是:己未,拂菻国来贡。

xiáng dìng lǐ wén suǒ qǐng jì dì qí yǐ wǔ xíng zhī shén cóng yǐ wǔ rén shén pèi yòng xuè jì

这句话大意是:详定礼文所请祭地祇以五行之神从,以五人神配,用血祭;。

yòu yán jì shè jì qǐng yǐ mái xuè wèi shǐ

这句话大意是:又言祭社稷请以埋血为始;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

yòu yán zōng miào zhī yǒu guàn chàng ruò xiāo zé yǔ jì tiān fán chái jì dì yì xuè tóng yì

这句话大意是:又言:“宗庙之有祼鬯𦶟萧,则与祭天燔柴、祭地瘗血同意。

jìn dài yǒu shàng xiāng zhī zhì pō wéi bù jīng

这句话大意是:近代有上香之制,颇为不经。

àn duò zhì yún tiān jiàn chū hé tóng zhī yì yù chàng xiāo guāng suǒ yǐ dá shén yǔ yòng xiāng qí yì yī yě

这句话大意是:案《隋志》云:‘天监初,何佟之议,郁鬯萧光,所以达神,与用香其义一也。

shàng gǔ lǐ pǔ wèi yǒu cǐ zhì

这句话大意是:上古礼朴,未有此制。

jīn qǐng nán jiāo míng táng yòng chén xiāng běi jiāo yòng shàng hé xiāng

这句话大意是:今请南郊明堂用沉香,北郊用上和香。

chén děng kǎo zhī shū wú yī jù

这句话大意是:’臣等考之,殊无依据。

jīn chóng sì jiāo miào míng táng qì fú shēng bì yī yòng gǔ diǎn zhì yú shàng xiāng nǎi xí tóng zhī yì

这句话大意是:今崇祀郊庙明堂,器服牲币,一用古典,至于上香,乃袭佟之议。

rú yuē shàng xiāng yì guàn chàng ruò xiāo zhī bǐ zé jīn jì shàng xiāng ér yòu guàn ruò qiú zhī gǔ yì yǐ chóng fù kuàng kāi yuán kāi bǎo lǐ yì bù yòng hu

这句话大意是:如曰上香亦祼鬯𦶟萧之比,则今既上香而又祼𦶟,求之古义已重复,况《开元、开宝礼》亦不用乎!

yòu qǐng hù bù chén suì zhī suǒ gòng yǐ chōng tíng shí réng yǐ guī wèi qián liè jīn cì zhī yù bó yòu cì zhī yú wèi hòu cóng zhī

这句话大意是:”又请户部陈岁之所贡以充庭实,仍以龟为前列,金次之,玉帛又次之,馀为后,从之。

gēng shēn xī hé bīng zhì nǚ zhē gǔ yǔ xià rén yù zhàn bài zhī

这句话大意是:庚申,熙河兵至女遮谷,与夏人遇,战败之。

guǐ hài zhǒng è zhì shí zhōu zéi qì jī nián wén àn bù shū jiā xiè jǔ zhòng dùn zǒu yí jūn jù zhī

这句话大意是:癸亥,种谔至石州,贼弃积年文案、簿书、枷械,举众遁走,移军据之。

jiǎ zǐ xiáng dìng lǐ wén suǒ yán jǐn àn zhōu lǐ dà zōng bó yǐ yīn sì sì hào tiān shàng dì yǐ shí chái sì rì yuè xīng chén yǐ qī liǎo sì sī zhōng sī mìng fēng shī yǔ shī

这句话大意是:甲子,详定礼文所言:“谨按《周礼》大宗伯以禋祀祀昊天上帝,以实柴祀日、月、星辰,以栖燎祀司中、司命、风师、雨师。

jìn shì wéi qīn hào tiān xià dì fán bǎi chái wài qí yú tiān shén zhī sì wéi fán zhù bǎn shí wèi quē lǐ

这句话大意是:近世惟亲昊天下帝燔柏柴外,其馀天神之祀,惟燔祝板,实为阙礼。

fú qǐng tiān shén zhī sì jiē fán shēng shǒu suǒ yǒu wǔ dì rì yuè sī zhōng sī mìng fēng shī yǔ shī líng xīng shòu xīng bìng qǐng yǐ bǎi wèi shēng yān yǐ wéi xīn shén zhī shǐ

这句话大意是:伏请天神之祀皆燔牲首,所有五帝、日、月、司中、司命、风师、雨师、灵星、寿星,并请以柏为升烟,以为歆神之始。

cóng zhī yòu yán chūn qiū qí bào dà shè dà jì yí yú yáng shǐ zhī wài jiā yǐ jiǎo wò niú èr

这句话大意是:”从之,又言:“春秋祈报大社、大稷,宜于羊豕之外加以角握牛二。

yòu yán nán jiāo tài miào míng táng jì qián yī rì qǐng yǐ lǐ bù shàng shū shì láng shěng shēng guāng lù qīng fèng shēng gào chōng gào bèi lǐ bù shàng shū shěng huò

这句话大意是:”又言:“南郊、太庙、明堂,祭前一日,请以礼部尚书、侍郎省牲,光禄卿奉牲,告充告备,礼部尚书省镬;。

jì zhī rì lǐ bù shì láng shì xīng shú zhī jié

这句话大意是:祭之日,礼部侍郎视腥熟之节。

bìng cóng zhī

这句话大意是:”并从之。

yǐ chǒu jīng yuán bīng zhì mó qí ài yù xià bīng yǔ zhàn bài zhī

这句话大意是:乙丑,泾原兵至磨脐隘,遇夏兵,与战,败之。

xiān shì zhào jīng yuán bīng tīng gāo zūn yù jié zhì réng lìng huán qìng yǔ jīng yuán hé bīng zé biàn lù jìn tǎo

这句话大意是:先是诏泾原兵听高遵裕节制,仍令环庆与泾原合兵,择便路进讨。

xià rén zhī dié zhě yǐ wéi huán qìng zǔ héng shān bì cóng jīng yuán qǔ hú lú hé dà chuān chū sài gù xī hé nán zhī lì yǐ zhī jīng yuán

这句话大意是:夏人之谍者以为环庆阻衡山,必从泾原取胡卢河大川出塞,故悉河南之力以支泾原。

jì ér huán qìng bīng bù zhì liú chāng zuò yǔ yáo lín lǜ běn lù fán hàn bīng wǔ wàn dú chū lí xià jiè kān gē píng shí wǔ lǐ yù xià rén sān wàn yú zhòng è mó qí ài kǒu bù dé jìn

这句话大意是:既而环庆兵不至,刘昌祚与姚麟率本路蕃、汉兵五万独出,离夏界堪哥平十五里,遇夏人三万馀众扼磨脐隘口,不得进。

zhū jiāng yù shě ér dōng chū wéi zhōu yǔ huán qìng hé chāng zuò yuē yù zéi bù jī wǎng dào zì quán shì wèi wú cì

这句话大意是:诸将欲舍而东,出韦州与环庆合,昌祚曰:“遇贼不击,枉道自全,是谓无次。

qiě wèi kè lì sù zhàn gǔ jīn suǒ wén

这句话大意是:且为客,利速战,古今所闻。

gōng děng qù cǐ zì dù néng miǎn hu

这句话大意是:公等去此,自度能免吗?

nǎi móu fēn jūn dù hú lú hé duó ài pái shǒu dāng qián shén bì gōng cì zhī nǔ yòu cì zhī xuǎn fēng mǎ zài hòu

这句话大意是:”乃谋分军度胡卢河夺隘,牌手当前,神臂弓次之,弩又次之,选锋马在后。

yù zhòng yǐ lì gōng zhě sān bèi xī hé zhī shǎng zhòng huan shén xiǎng zhèn shān gǔ

这句话大意是:谕众以立功者三倍熙河之赏,众欢甚,响震山谷。

chāng zuò jì xié liǎng pái xiān dēng gōng nǔ jì qián yǔ xià tǒng jūn guó mǔ dì liáng dài wáng zhàn zì wǔ zhì shēn xià rén xiǎo què

这句话大意是:昌祚既挟两牌先登,弓弩继前,与夏统军国母弟梁大王战,自午至申,夏人小却;。

dà jūn chéng zhī xià rén suì dà bài

这句话大意是:大军乘之,夏人遂大败。

zhuī bēn èr shí lǐ zhǎn huò dà shǒu lǐng shí wǔ jí xiǎo shǒu lǐng èr bǎi shí jiǔ jí qín shǒu lǐng tǒng jūn zhí chī duō lǐ děng èr shí èr rén zhǎn èr qiān sì bǎi liù shí jí huò wěi tóng yìn yī

这句话大意是:追奔二十里,斩获大首领十五级,小首领二百十九级,擒首领统军侄吃多理等二十二人,斩二千四百六十级,获伪铜印一。

zì shì dà jūn tōng xíng wú suǒ ài

这句话大意是:自是大军通行无所碍。

wù chén zhī xià zhōu suǒ jiǔ sī dùn qù zhǒng è rù xià zhōu

这句话大意是:戊辰,知夏州索九思遁去,种谔入夏州。

cháo yì jì bù yòng lín guǎng suǒ zòu cù guǎng jìn jūn

这句话大意是:朝议既不用林广所奏,促广进军。

guǎng fā lú zhōu yuè sì rì jiāng ān yǐ suǒ zhāo xiáng yí rén qú shuài jí qí zhì zǐ jiē suí jūn

这句话大意是:广发泸州,越四日,江安以所招降夷人渠帅及其质子皆随军;。

fù lìng qí cì zhū qiú gè zhàn suǒ jū de fáng yuán xiǎng dào gù rén shēng jiè miǎn kòu chāo zhī huàn

这句话大意是:复令其次诸酋各占所居地防援饷道,故人生界免寇抄之患。

jǐ sì zhǒng è rù yín zhōu

这句话大意是:己巳,种谔入银州。

gēng wǔ huán qìng xíng yíng jīng lüè gāo zūn yù fù tōng yuǎn jūn

这句话大意是:庚午,环庆行营经略高遵裕复通远军。

zhǒng è qiǎn qū zhēn děng lǐng bīng tōng hēi shuǐ ān dìng bǎo lù yù xià rén yǔ zhàn pò zhī

这句话大意是:种谔遣曲珍等领兵通黑水安定堡路,遇夏人,与战,破之。

shì rì wáng zhōng zhèng zhì xià zhōu

这句话大意是:是日,王中正至夏州。

shí xià zhōu yǐ xiáng zhǒng è è xún yǐn qù

这句话大意是:时夏州已降种谔,谔寻引去。

zhōng zhèng jūn yú chéng dōng chéng zhōng jū mín shù shí jiā

这句话大意是:中正军于城东,城中居民数十家。

xiān shì cháo zhǐ jìn rù zéi jìng chāo lüě xià rén yì qì chéng yì jiē zǒu hé běi

这句话大意是:先是朝旨禁入贼境抄掠,夏人亦弃城邑,皆走河北。

shì zú wú suǒ de jiē fèn yì sī zhàn wèi zhōng zhèng yuē fū yán jūn xiān xíng huò gōng shén duō

这句话大意是:士卒无所得,皆愤悒思战,谓中正曰:“鄜延军先行,获功甚多;。

wǒ jūn chū jiè jìn èr xún suǒ huò cái sān shí yú jí hé yǐ fù mìng

现代白话:我军出界近二旬,所获才三十馀级,凭什么复命!

qiě shí jǐn yǐ qǐng xí qǔ yòu zhōu liáo yǐ jiè kǒu

现代白话:且食尽了,请袭取宥州,聊以借口。

zhōng zhèng cóng zhī

这句话大意是:”中正从之。

guǐ yǒu wáng zhōng zhèng zhì yòu zhōu chéng zhōng jū mín wǔ bǎi yú jiā suì tú zhī zhǎn shǒu bǎi yú jí jiàng zhě shí shù rén huò mǎ niú bǎi liù shí yáng qiān jiǔ bǎi

这句话大意是:癸酉,王中正至宥州,城中居民五百馀家,遂屠之,斩首百馀级,降者十数人,获马牛百六十,羊千九百。

jūn yú chéng dōng èr rì shā suǒ de mǎ niú yáng yǐ chōng shí

这句话大意是:军于城东二日,杀所得马牛羊以充食。

gāo zūn yù zhì wéi zhōu jiān jūn sī lìng jiàng shì wù huǐ guān sì mín jū yǐ shì zhāo huái

这句话大意是:高遵裕至韦州,监军司令将士勿毁官寺民居,以示招怀。

yǐ hài li xiàn bài xià rén yú qū wú shān

这句话大意是:乙亥,李宪败夏人于屈吴山。

bǐng zǐ fū yán lù qián xiá qū zhēn pò xià rén yú pú táo shān

这句话大意是:丙子,鄜延路钤辖曲珍破夏人于蒲桃山。

gāo zūn yù cì hàn hǎi

这句话大意是:高遵裕次旱海。

xiān shì li chá qǐng yǐ lǘ dài fu yùn liáng lǘ sāi lù kuì bù jì shī bìng zhī

这句话大意是:先是李察请以驴代夫运粮,驴塞路,馈不继,师病之。

wù yín lín guǎng jūn cì tǔ chéng shān zì fā jiāng ān jù jīn cái shí rì

这句话大意是:戊寅,林广军次土城山,自发江安,距今才十日。

shǐ jūn yǒu èr dào kě jìn zì nà xī yí láo kǒu zhì jiāng mén jìn ér xiǎn

这句话大意是:始,军有二道可进:自纳溪夷牢口至江门,近而险;。

zì níng yuǎn zhì lè gòng bà huí yuǎn ér píng

这句话大意是:自宁远至乐共坝,回远而平。

zéi yì bì chū jiāng mén shèng bīng jù ài ér guǎng shí qū lè gòng

这句话大意是:贼意必出江门,盛兵距隘,而广实趋乐共。

zéi bù néng zhī jiē táo dùn

这句话大意是:贼不能支,皆逃遁。

yǐ mǎo zhǒng è yán xiào shùn rén yǐ cì guī hàn èr zì kǒng zhū lù zài chén hòu zhě yī lì shā lù qǐ cì yuē shù

这句话大意是:乙卯,种谔言:“效顺人已刺‘归汉’二字,恐诸路在臣后者,一例杀戮,乞赐约束。

zhào zhǒng è suǒ guò zhāo nà xiào shùn rén lìng wáng zhōng zhèng rú xíng yíng jīng guò zhǐ huī zhū jiāng gèng jiā cún fǔ

这句话大意是:”诏:“种谔所过招纳效顺人,令王中正如行营经过,指挥诸将,更加存抚。

gēng chén zhào zì jīn chú shòu zhí shì guān bìng yǐ jì lù guān pǐn gāo xià wéi fǎ

这句话大意是:庚辰,诏:“自今除授职事官,并以寄禄官品高下为法。

fán gāo yī pǐn yǐ shàng wéi xíng xià yī pǐn zhě wèi shǒu xià èr pǐn yǐ xià zhě wèi shì

这句话大意是:凡高一品以上为行,下一品者为守,下二品以下者为试;。

pǐn tóng zhě bù yòng xíng shǒu shì

这句话大意是:品同者不用行、守、试。

xīn sì jīng yuán jié zhì wáng zhōng zhèng rù yòu zhōu

这句话大意是:辛巳,泾原节制王中正入宥州。

jīng yuán bīng jì pò mó qí ài xíng cì shǎng yí kǒu yǒu èr dào yī běi chū dài dài lǐng yī xī běi chū míng shā chuān

这句话大意是:泾原兵既破磨脐隘,行次赏移口,有二道:一北出黛黛岭,一西北出鸣沙川。

míng shā shǎo yū zhū jiāng yù zhī dài dài liú chāng zuò yuē lí hàn shí yùn sī bèi liáng yī yuè jīn yǐ shí bā rì wèi dào líng zhōu tǎng yǒu bù jì shì jiāng ruò hé

这句话大意是:鸣沙少迂,诸将欲之黛黛,刘昌祚曰:“离汉时,运司备粮一月,今已十八日,未到灵州,倘有不继,势将若何?

wú wén míng shā yǒu jī sù xià rén wèi zhī yù cāng kě qǔ ér shí zhī líng zhōu suī jiǔ bù zú yōu yě

现代白话:我闻鸣沙有积粟,夏人谓之御仓,可取而食之,灵州虽久,不足忧也。

jì zhì de jiào cáng mǐ bǎi wàn wèi liú xìn sù zhòng zài ér qū líng zhōu

这句话大意是:”既至,得窖藏米百万,为留信宿,重载而趋灵州。

rén wǔ shī cì chéng xià

这句话大意是:壬午,师次城下。

shì shí huán qìng jūn wèi zhì chéng mén wèi hé xiān fēng duó mén jǐ rù

这句话大意是:是时环庆军未至,城门未阖,先锋夺门几入。

gāo zūn yù qiǎn li lín ān dǐng jī dá dāo zi qiě yuē yǐ shǐ wáng yǒng chāng rù chéng zhāo ān kě wù shā

这句话大意是:高遵裕遣李临、安鼎赍答刂子,且曰:“已使王永昌入城招安,可勿杀。

shǎo jiàn mén hé chéng shǒu zhǎn shǒu jí sì bǎi wǔ shí de zhàn mǎ niú yáng qiān yú

这句话大意是:”少间,门阖,城守,斩首级四百五十,得战马牛羊千馀。

chāng zuò yuē chéng bù zú xià dú xián yú huán qìng ěr cháo tíng zài yuǎn bì wèi liǎng dào zhēng gōng

现代白话:昌祚曰:“城不足下,独嫌于环庆你,朝廷在远,必谓两道争功。

suì àn jiǎ

这句话大意是:”遂按甲。

fèi lú zhōu dà tóng zhài

这句话大意是:废泸州大硐寨。

shí yī yuè guǐ wèi shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:十一月,癸未朔,日有食之。

gāo zūn yù yán yǐ huán qìng bīng qū líng zhōu shì rì cì nán píng zhōu

这句话大意是:高遵裕言以环庆兵趋灵州,是日,次南平州。

jù chéng sān shí lǐ yù xià rén jiē zhàn

这句话大意是:距城三十里,遇夏人接战。

zhuǎn yùn fù shǐ li chá pàn guān fàn chún cuì yè yǐ shǒu shū jiàn dào cù jīng yuán bīng lái yuán liú chāng zuò jí wěi yáo lín liú tún zì jiāng xuǎn fēng shù qiān rén fù zhī wèi zhì ér zéi yǐ tuì

这句话大意是:转运副使李察、判官范纯粹夜以手书间道促泾原兵来援,刘昌祚即委姚麟留屯,自将选锋数千人赴之,未至而贼已退。

xiān shì chāng zuò yán jūn shì bù chēng zhǐ dì cì zūn yù shǒu zhá yún chāng zuò suǒ yán yū kuò bì ruò bù kān qí rèn zhě yi zé rén dài zhī

这句话大意是:先是昌祚言军事不称旨,帝赐遵裕手札云:“昌祚所言迂阔,必若不堪其任者,宜择人代之。

zūn yù yóu shì qīng chāng zuò

这句话大意是:”遵裕由是轻昌祚。

jì ér chāng zuò xiān zhì líng zhōu chéng xià huò chuán chāng zuò yǐ kè líng zhōu zūn yù wèi zhì líng zhōu bǎi lǐ wén zhī jí jù biǎo chēng chén qiǎn chāng zuò jìn gōng bá líng zhōu chéng

这句话大意是:既而昌祚先至灵州城下,或传昌祚已克灵州,遵裕未至灵州百里,闻之,亟具表称“臣遣昌祚进攻,拔灵州城”;。

xún zhī suǒ chuán jiē xū nǎi zhǎn dié zhě yǐ xùn

这句话大意是:寻知所传皆虚,乃斩谍者以徇。

yú shì chāng zuò yì zūn yù zūn yù yà qí lái wǎn zuò zhàng wài yí shí bú jiàn

这句话大意是:于是昌祚诣遵裕,遵裕讶其来晚,坐帐外移时不见。

jì jiàn wèn líng zhōu hé rú

现代白话:既见,问:“灵州怎么样?

chāng zuò yuē chóu xī jí yù qǔ zhī yǐ mù fǔ zài hòu gù zhǐ chéng bù zú bá yě

这句话大意是:”昌祚曰:“畴昔即欲取之,以幕府在后,故止,城不足拔也。

qián rì mó qí zhī zhàn yú zhòng jiē bǎo dōng guān zhèn

这句话大意是:前日磨脐之战,馀众皆保东关镇。

dōng guān zài chéng dōng sān shí lǐ páng zhí xìng zhōu dù kǒu píng shí zì shì yào hài jīn fù bǎo jù

这句话大意是:东关在城东三十里,旁直兴州渡口,平时自是要害,今复保聚。

ruò chéng cǐ jí jī zhī wài yuán jì jiān gū chéng dāng zì xià

这句话大意是:若乘此急击之,外援既歼,孤城当自下。

zūn yù nù wèi jiě qiě fāng yù gōng chéng wèi chāng zuò yuē wú yè yǐ wàn rén fù tǔ píng dié lí míng rù zhī yǐ

现代白话:”遵裕怒未解,且方欲攻城,谓昌祚曰:“我夜以万人负土平叠,黎明入之了。

yīn xí chāng zuò yǐ jīng yuán bīng fù yáo lín

这句话大意是:”因檄昌祚以泾原兵付姚麟;。

lín bù gǎn dāng zūn yù yì yǐ

这句话大意是:麟不敢当,遵裕亦已。

jiǎ shēn zhào jiàng wǔ lù duì jìng tú fù wáng zhōng zhèng zhǒng è jù suǒ fēn dì zhāo tǎo sì lüè dìng hé nán rú kě chéng shì dù hé fāng de qián jìn dàng fù zéi cháo

这句话大意是:甲申,诏:“降《五路对境图》付王中正、种谔,据所分地招讨,俟略定河南,如可乘势渡河,方得前进,荡覆贼巢。

yuán huán qìng jīng yuán xíng yíng yǐ zhì líng zhōu jiè qí fū yán hé dōng bīng mǎ lù shàng yuǎn bù xū bì fù huì hé dàn néng píng jìng suǒ fēn yī dào jiāng lái yì shǎng bù zài kè dìng xìng líng zhī xià

这句话大意是:缘环庆、泾原行营已至灵州界,其鄜延、河东兵马路尚远,不须必赴会合,但能平静所分一道,将来议赏不在克定兴、灵之下。

qí cuò zhì lín fǔ lù bīng mǎ sī kě zì xi jiè bìng biān qǔ biàn lù sù wǎng jí lìng zhào xiè yìng fù liáng cǎo

这句话大意是:其措置麟府路兵马司,可自西界并边取便路速往,及令赵禼应副粮草。

rú wèi dào běn lù jí fū yán lù jiè gěi wěi lù chāng héng zhào huì

这句话大意是:如未到,本路即鄜延路借给,委路昌衡照会。

qí zhào xián zhuāng gōng yuè yuán wú cháo zhǐ lìng jiù fū yán liáng cǎo tōng róng zhī yòng jì yǐ kuì yùn bù jì nǎi wàng zòu chén jí zǒu shī rén fū wàn shù bù shǎo

这句话大意是:其赵咸、庄公岳,元无朝旨令就鄜延粮草通融支用,既以馈运不继,乃妄奏陈及走失人夫万数不少;。

wěi zhào xiè qiǎn guān yā sòng jiù jìn lǐ zhōu jūn xiè xì lìng shěn kuò xuǎn guān jū zhī

这句话大意是:委赵禼遣官押送,就近里州军械系,令沈括选官鞫之。

hòu gōng yuè xián zì sù shēn rù zéi jìng bào lù de jí qǐ miǎn xiè xì yù pī lìng zài wài chéng kān

这句话大意是:”后公岳、咸自诉深入贼境,暴露得疾,乞免械系,御批令在外承勘。

chū wáng zhōng zhèng zài hé dōng nú shì zhuǎn yùn sī guān fán yǒu xū suǒ bù xíng wén shū dàn qiǎn rén kǒu chuán zhǐ huī zhuǎn yùn sī bù gǎn wéi

这句话大意是:初,王中正在河东,奴视转运司官,凡有须索,不行文书,但遣人口传指挥,转运司不敢违。

gōng yuè děng yǐ kǒu yǔ wú suǒ píng cóng róng bái zhōng zhèng yún tài wèi suǒ zhǐ huī shì duō kǒng jiāng mìng zhě yǒu suǒ wàng wù qǐ jì zhī yú zhǐ bǐ

这句话大意是:公岳等以口语无所凭,从容白中正云:“太尉所指挥事多,恐将命者有所忘误,乞记之于纸笔。

zì hòu shǐ yǐ piàn zhǐ shū zhī

这句话大意是:”自后始以片纸书之。

gōng yuè děng bái zhōng zhèng jūn chū jìng yīng bèi jǐ rì liáng

这句话大意是:公岳等白中正:“军出境,应备几日粮?

zhōng zhèng yǐ wéi fū yán shòu wǒ jié zhì qián yǔ fū yán jūn yù bǐ liáng jiē wǒ yǒu yě

这句话大意是:”中正以为鄜延受我节制,前与鄜延军遇,彼粮皆我有也。

nǎi shū piàn zhǐ yún kě bèi bàn yuè liáng

这句话大意是:乃书片纸云:“可备半月粮。

gōng yuè děng kǒng zhōng dào fá jué yīn gèng bèi bā rì liáng

这句话大意是:”公岳等恐中道乏绝,阴更备八日粮。

jí zhǒng è jì dé zhào bù shòu zhōng zhèng jié zhì fū yán liáng bù kě fù de rén mǎ jiàn fá

这句话大意是:及种谔既得诏,不受中正节制,鄜延粮不可复得,人马渐乏。

zhōng zhèng bù xí jūn shì zì rù xià jìng wàng kōng ér xíng wú xiāng dǎo chì hòu

这句话大意是:中正不习军事,自入夏境,望空而行,无乡导斥候。

xìng wèi qiè suǒ zhì dòu liú kǒng xià rén zhī qí yíng shān zhī chù měi yè èr gēng zhé lìng jūn zhōng miè huǒ

这句话大意是:性畏怯,所至逗遛,恐夏人知其营栅之处,每夜二更,辄令军中灭火。

hòu jūn fàn shàng wèi shú shì zú shí zhī duō bìng

这句话大意是:后军饭尚未熟,士卒食之多病。

yòu jìn jūn zhōng lǘ míng

这句话大意是:又禁军中驴鸣。

jí shí jǐn shì zú fèn nù liú yán dāng xiān shā wáng zhāo xuān jí zhuāng zhào èr cáo nǎi kuì guī

这句话大意是:及食尽,士卒愤怒,流言“当先杀王昭宣及庄、赵二漕乃溃归”。

zhōng zhèng pō wén zhī yáng yú zhòng zhōng dà yán bì jié lì qián jìn sǐ ér hòu yǐ

这句话大意是:中正颇闻之,阳于众中大言:“必竭力前进,死而后已。

yīn lìng zǒu mǎ chéng shòu quán ān shí zòu zhuǎn yùn sī liáng yùn bù jì gù bù néng jìn jūn jīn qiě yú shùn níng zhài jìng shàng jiù shí

这句话大意是:”阴令走马承受全安石奏:“转运司粮运不继,故不能进军,今且于顺宁寨境上就食。

gōng yuè děng yì zòu běn qī de fū yán liáng yīn cháo yán ba zhōng zhèng jié zhì gù liáng fá

这句话大意是:”公岳等亦奏:“本期得鄜延粮,因朝延罢中正节制,故粮乏。

dì nù gù lìng xiè zhì yù hé gōng yuè děng

这句话大意是:”帝怒,故令禼置狱,劾公岳等。

gōng yuè děng jí nǎi zòu chén děng zài lín fǔ běn jù sì shí rì liáng

这句话大意是:公岳等急,乃奏:“臣等在麟府,本具四十日粮。

wáng zhōng zhèng lìng chén zhǐ bèi bàn yuè liáng piàn zhǐ wèi yàn

这句话大意是:王中正令臣止备半月粮,片纸为验。

chén děng fù yīn bèi bā rì liáng

这句话大意是:臣等复阴备八日粮。

jīn chū sài èr shí yú rì shǐ zhì yòu zhōu liáng bù dé bù fá

这句话大意是:今出塞二十馀日,始至宥州,粮不得不乏。

dì xú wù fēi gōng yuè děng guò

这句话大意是:”帝徐悟非公岳等过。

shí jí xí zhōu zhì yù zhōng zhèng kǒng gōng yuè děng fù yǒu suǒ yán shén jù

这句话大意是:时即隰州置狱,中正恐公岳等复有所言,甚惧。

jí hái cháo guò xí zhōu wèi gōng yuè děng yuē èr jūn wù yōu bǎo wú tā

这句话大意是:及还朝,过隰州,谓公岳等曰:“二君勿忧,保无它。

jì ér gōng yuè děng gè jiàng yī guān zhí shì jiē rú gù

这句话大意是:”既而公岳等各降一官,职事皆如故。

quán fū yán lù zhuǎn yùn shǐ li jì yán liáng dào zǔ jié jiàn kāi lù zhé yùn qǐ cháo tíng zhǐ huī tǎo chú hòu huàn

这句话大意是:权鄜延路转运使李稷言:“粮道阻节,见开路折运,乞朝廷指挥,讨除后患。

dì cóng zhī lìng zhǒng è sù yí jūn jìn sāi bìng lì tǎo chú

这句话大意是:”帝从之,令种谔速移军近塞,并力讨除。

è chū bèi zhào dāng yǐ bīng huì líng zhōu ér è wǎng dào bù jìn

这句话大意是:谔初被诏,当以兵会灵州,而谔枉道不进;。

jì fā xià zhōu jí kuì xiǎng fá jué

这句话大意是:既发夏州,即馈饷乏绝。

è zhù bīng má jiā shì zú jī kùn jiē wú rén sè

这句话大意是:谔驻兵麻家,士卒饥困,皆无人色。

è yù guī zuì cáo chén zhū jì yǐ zì jiě

这句话大意是:谔欲归罪漕臣,诛稷以自解;。

huò sī gào jì jì qǐng shēn dū zhé yùn nǎi miǎn

这句话大意是:或私告稷,稷请身督折运,乃免。

mín fū kǔ zhé yùn duō sàn zǒu jì bù néng jìn shǐ shì zú zhǎn qí zú jīn wǎn zhuǎn shān gǔ jiān shù rì nǎi sǐ zhě shù qiān rén

这句话大意是:民夫苦折运,多散走,稷不能禁,使士卒斩其足筋,宛转山谷间,数日乃死者数千人。

yǐ yǒu liáo zhǔ mìng suì chū guān qián yǐ zhèn zhū gōng fēn jí biān shù zhī pín hù

这句话大意是:乙酉,辽主命岁出官钱以赈诸宫分及边戍之贫户。

bǐng xū wáng zhōng zhèng fèng zhào yǐn jūn hái yán zhōu shì zú sǐ wáng zhě jǐ èr wàn

这句话大意是:丙戌,王中正奉诏引军还延州,士卒死亡者几二万。

dīng hài liáo zhǔ xìng fù mǎ dū wèi xiāo chou wò dì

这句话大意是:丁亥,辽主幸驸马都尉萧酬斡第。

fāng yǐn zǎi xiàng liáng yǐng jiàn yuē tiān zǐ bù kě yǐn yú rén chén zhī jiā

这句话大意是:方饮,宰相梁颍谏曰:“天子不可饮于人臣之家。

liáo zhǔ jí hái gōng

这句话大意是:”辽主即还宫。

zhū jūn hé gōng líng zhōu zhǒng è bài xià rén yú hēi shuǐ

这句话大意是:诸军合攻灵州,种谔败夏人于黑水。

wù zǐ gāo zūn yù shǐ zì yǐ huán qìng bīng gōng líng zhōu chéng

这句话大意是:戊子,高遵裕始自以环庆兵攻灵州城。

shí jūn zhōng jiē wú gōng jù yì wú zhī qí fǎ zhě

这句话大意是:时军中皆无攻具,亦无知其法者。

zūn yù xuán lìng cǎi mù wèi zhī jiē xì xiǎo bù kě yòng

这句话大意是:遵裕旋令采木为之,皆细小不可用。

yòu yù yǐ jūn fǎ zhǎn liú chāng zuò zhòng gòng jiù jiě zhī

这句话大意是:又欲以军法斩刘昌祚,众共救解之;。

chāng zuò yōu huì chéng jí jīng yuán bīng jiē fèn nù

这句话大意是:昌祚忧恚成疾,泾原兵皆愤怒。

zhuǎn yùn pàn guān fàn chún cuì wèi zūn yù yuē liǎng jūn bù xié kǒng shēng tā biàn

这句话大意是:转运判官范纯粹谓遵裕曰:“两军不协,恐生它变。

lì quàn zūn yù yì chāng zuò yíng wèn jí yǐ hé jiě zhī

这句话大意是:”力劝遵裕诣昌祚营问疾以和解之。

zūn yù yòu shǐ hū chéng shàng rén yuē rǔ hé bù sù jiàng

现代白话:遵裕又使呼城上人曰:“你何不速降?

qí rén yuē wǒ wèi cháng pàn yì wèi cháng zhàn hé wèi jiàng yě

这句话大意是:”其人曰:“我未尝叛,亦未尝战,何谓降也?

jǐ chǒu li xiàn bài xià rén yú luō bū chuān

这句话大意是:己丑,李宪败夏人于啰逋川。

zēng zhì wǔ lù yù lù jiàn tài cháng

这句话大意是:增制五辂:玉辂,建太常;。

jīn lù jiàn dà pèi

这句话大意是:金辂,建大旆;。

xiàng lù jiàn dà chì

这句话大意是:象辂,建大赤;。

gé lù jiàn dà bái

这句话大意是:革辂,建大白;。

mù lù jiàn dà huī

这句话大意是:木辂,建大麾;。

cóng xiáng dìng lǐ wén suǒ zòu yě

这句话大意是:从详定礼文所奏也。

xīn mǎo tiān zhāng gé dài zhì zhī kāi fēng fǔ quán guǎn jù hé dōng dōu zhuǎn yùn sī cuò zhì lín fǔ jūn mǎ shì zhào xiè zhī xiāng zhōu

这句话大意是:辛卯,天章阁待制、知开封府、权管句河东都转运司、措置麟府军马事赵禼知相州。

xiè chū lǐng hé dōng cáo shí lù zhōu yǐ zài jí fu xiè xì fāng guō mín wáng gài děng zé wú qián liù wàn sān qiān yú mín hào sù yú xiè

这句话大意是:禼初领河东漕,时潞州已再籍夫,械系坊郭民王概等,责无钱六万三千馀缗,号诉于禼。

xiè yù zhī yuē cháo tíng yòng bīng fēi huò yǐ jūn xīng qī huì qǐ kě huǎn yě

这句话大意是:禼谕之曰:“朝廷用兵非获已,军兴期会,岂可缓也!

suī rán wú dāng yǐ shēn wéi rǔ děng

现代白话:虽然,我当以身为你等。

jí yǐ guān qián èr yú mín dài zhī wèi shì xiè kuān qī shǐ cháng

这句话大意是:”即以官钱二馀缗代之,为释械,宽期使偿。

li jì zòu zhǒng è yǐ hé dōng bīng shí shǎo fāng tǎo yòu zhōu yù qǔ liáng yú bǎo ān yú shì lìng xiè lǐng kōng fu fù zhī jiù jiè chú liáng zhuǎn gěi

这句话大意是:李稷奏:“种谔以河东兵食少,方讨宥州,欲取粮于保安,于是令禼领空夫赴之,就借刍粮转给。

xiè yán zhōng zhèng bù gēng shì wèi è suǒ qī qīng xìn wàng jǔ shī chū yú yuè lüè wú gōng xù

这句话大意是:禼言中正不更事,为谔所欺,轻信妄举,师出逾月,略无功绪。

zǐ hǔ yī jūn fu zú liáng bèi wěi zhī lín zhōu

这句话大意是:訾虎一军,夫足粮备,委之麟州。

dù qí běn móu bì fēi chí jiǔ

这句话大意是:度其本谋,必非持久。

jì bù gǎn zhí qū cháo xué ér nǎi páng zhǐ fū yán chǐ yú kōng hái gū yǐ liáng jǐn wèi jiě lìng jì zòu qǐng kuī cè cháo tíng

这句话大意是:既不敢直趋巢穴,而乃旁指鄜延,耻于空还,姑以粮尽为解,令稷奏请,窥测朝廷。

kuàng suí jūn kōng fu kě shǐ zhé yùn

这句话大意是:况随军空夫,可使折运;。

lù chāng héng zài fū yán kuì xiǎng zú yǐ yìng fù

这句话大意是:路昌衡在鄜延馈饷,足以应副。

fāng hé dōng xìng fu dì sān fān wǎng wǎng sī biàn qún jù piāo jié yǐ sàn fù jí bì nán rú qī

这句话大意是:方河东兴夫第三番,往往思变,群聚剽劫,已散复集,必难如期。

tài yuán jù bǎo ān yú shí wǔ chéng zǔ bǎn zǔ ài jiān yú bèi dào

这句话大意是:太原距保安逾十五程,阻坂阻隘,艰于倍道。

chén qiè jì shì jiǔ bào lù shuǐ luò cǎo kū rén mǎ tú yì wèi kě yǐ qián

现代白话:臣窃计士久暴露,水落草枯,人马瘏勚,未能够前。

kuàng zéi sù hàn jīn fú ér lǚ chāo bì huái jiǎo móu bù kě bù lǜ

这句话大意是:况贼素悍,今伏而屡抄,必怀狡谋,不可不虑。

cháo tíng zài yì rù jiè jiān cuò zhì lín fǔ jūn mǎ xiè jí zòu zhū lù zuó dà jǔ fāng shì qì jīng yǒng héng liè sì chū shì rú yā luǎn jì yuè yuè yǐ suī jié huò bù bǔ shī wáng

现代白话:”朝廷再议入界,兼措置麟府军马,禼即奏:“诸路昨大举,方士气精勇,横裂四出,势如压卵,既阅月了,虽捷获不补失亡。

jīn fēng ruì shāo ruǎn mín lì diāo hào ruò fù shēn rù kǒng sù tā biàn

这句话大意是:今锋锐稍软,民力凋耗,若复深入,恐速它变。

huò wèi bǐng cháng qiú jū lǜ wèi lín dí suǒ yǒu

这句话大意是:或谓秉常囚拘,虑为邻敌所有。

rán zì xīng shī wèi wén běi lǔ yǐ yī qí kuī xī xià zhě

这句话大意是:然自兴师,未闻北虏以一骑窥西夏者。

rú jué tú kāi tuò jí qiě chéng yòu zhōu fēn liè bǎo zhàng yǔ xià zhōu xiāng jiē jiàn suí yòu yín xià bié wèi yī dào xiū fù ān yuǎn sài mén sān shí liù zhài xū zhòng chūn chū shī nǎi kùn zéi zhī cè yě

这句话大意是:如决图开拓,即且城宥州,分裂堡障,与夏州相接,建绥、宥、银、夏别为一道,修复安远、塞门三十六寨,须仲春出师,乃困贼之策也。

yú shì zuò bù fù fū yán gù yǒu xiāng zhōu zhī zé

这句话大意是:”于是坐不赴鄜延,故有相州之责。

zhǒng è jiàng héng hé píng rén hù pò shí bǎo chéng zhǎn huò shén zhòng

这句话大意是:种谔降横河平人户,破石堡城,斩获甚众。

xīn chǒu shī hái jīng yuán zǒng bīng shì jìn lǔ fú péng sūn hù kuì xiǎng zhì míng shā chuān yǔ xià rén sān zhàn bài jì

这句话大意是:辛丑,师还泾原,总兵侍禁鲁福、彭孙护馈饷至鸣沙川,与夏人三战,败绩。

chū xià rén wén sòng dà jǔ liáng tài hòu wèn cè yú yán zhū jiāng shǎo zhě jǐn qǐng zhàn yī lǎo jiāng dú yuē bù xū jù zhī dàn jiān bì qīng yě zòng qí shēn rù jù jìn bīng yú líng xià ér qiǎn qīng jì chāo jué qí kuì yùn dà bīng wú shí kě bù zhàn ér kùn yě

这句话大意是:初,夏人闻宋大举,梁太后问策于延,诸将少者尽请战,一老将独曰:“不须拒之,但坚壁清野,纵其深入,聚劲兵于灵、夏,而遣轻骑抄绝其馈运,大兵无食,可不战而困也。

liáng hòu cóng zhī sòng shī zú wú gōng

这句话大意是:”梁后从之,宋师卒无功。

guǐ mǎo zhǒng è zhì xià zhōu suǒ jiā píng bīng zhòng sān wàn rén yǐ wú shí ér kuì

这句话大意是:癸卯,种谔至夏州索家平,兵众三万人,以无食而溃。

zuǒ bān diàn zhí liú guī rén lǜ zhòng nán bēn xiāng jì ér kuì

这句话大意是:左班殿直刘归仁率众南奔,相继而溃。

rù sāi zhě sān wàn rén chén bèn sì qǐ jū rén hài sàn

这句话大意是:入塞者三万人,尘坌四起,居人骇散。

huò qǐng bì liù shù jù zhī huò yì yǐ hé dōng shí èr jiāng zhī shī tǎo chú shěn kuò yǐ wéi bù rán yuē cǐ jiē wǔ zhōu zhī jīng jiá yě tǎo zhī wèi bì néng shèng ér zì bì sǐ shì yǐ jiāo lǔ shì fēi shù yě

这句话大意是:或请闭六戍拒之,或议以河东十二将之师讨除,沈括以为不然,曰:“此皆五州之精甲也,讨之未必能胜,而自毙死士以骄虏势,非术也。

shí rì nán zhì dà zhāng lè láo hé dōng zhī shī

这句话大意是:”时日南至,大张乐,劳河东之师。

de pàn zú shù shí rén kuò wèn zhī yuē fù dōu zǒng guǎn shǐ rǔ guī qǔ liáng zhǔ shuài wèi hé rén

现代白话:得叛卒数十人,括问之曰:“副都总管使你归取粮,主帅为何人?

dá yuē zài hòu

这句话大意是:”答曰,“在后。

kuò gè lìng guī zhūn rì mù zì guī zhě bā bǎi rén xún rì pàn zhě jiē guī

这句话大意是:”括各令归屯,日暮,自归者八百人,旬日,叛者皆归。

hòu fù zhì shī xi tǎo kuò chū àn jūn liú guī rén zhì kuò wèn rǔ guī qǔ liáng hé yǐ bù chí jūn fú

现代白话:后复治师西讨,括出按军,刘归仁至,括问:“你归取粮,凭什么不持军符?

guī rén wú yǐ duì nǎi zhǎn yǐ xùn

这句话大意是:”归仁无以对,乃斩以徇。

jiǎ chén shū mì yuàn zhì zhī yuàn tóng zhī yuàn yú xī ba

这句话大意是:甲辰,枢密院置知院、同知院,馀悉罢。

yú shì dà gǎi guān zhì yì zhě yù fèi shū mì yuàn guī bīng bù dì yuē zǔ zōng bù yù bīng quán guī yǒu sī gù zhuān mìng guān tǒng zhī hù xiāng wéi zhì hé kě fèi yě

这句话大意是:于是大改官制,议者欲废枢密院归兵部,帝曰:“祖宗不欲兵权归有司,故专命官统之,互相维制,何可废也!

bǐng wǔ gāo zūn yù yǐ shī hái xià rén lái zhuī suì kuì

这句话大意是:丙午,高遵裕以师还,夏人来追,遂溃。

xīn hài zhì yán zhōu sài mén fú tú èr zhài

这句话大意是:辛亥,置延州塞门、浮屠二寨。

liáo chú juàn bó chǐ dù xiá duǎn zhī lìng

这句话大意是:辽除绢帛尺度狭短之令。

shì yuè fèi biān xiū yuàn rù shǐ guǎn

这句话大意是:是月,废编修院入史馆。

nèi fǔ dōu zhī li xiàn zì chū jiè tǎo zéi shōu fù tǔ dì jiē yǒu gōng jié cì yín juàn gè èr qiān jiàng chì jiǎng yù bié tīng ēn mìng

这句话大意是:内府都知李宪自出界讨贼,收复土地,皆有功捷,赐银、绢各二千,降敕奖谕,别听恩命。

xiān shì zhī shū mì yuàn sūn gù qǐ ba xī shī jì ér chū shī wú gōng dì yù gù yuē ruò yòng qīng yán bì bù zhì cǐ

这句话大意是:先是知枢密院孙固乞罢西师,既而出师无功,帝谕固曰:“若用卿言,必不至此。

yú shì gù yòu yán bīng fǎ qī ér hòu zhì zhě zhǎn

这句话大意是:”于是固又言:“兵法,期而后至者斩。

shǐ yì wǔ lù rù tǎo huì yú líng zhōu li xiàn dú bù fù nǎi zì kāi lán huì yù yǐ mǐ zé yào bù kě shè qǐ zhū zhī

这句话大意是:始议五路入讨,会于灵州,李宪独不赴,乃自开兰、会,欲以弭责,要不可赦,乞诛之。

bù cóng

这句话大意是:”不从。

shí èr yuè dīng mǎo liáo wǔ dìng jūn jié dù shǐ yē lǜ rén jié zuò sī fàn guǎng jì yán jí shàn gǎi zhào zhǐ xuē jué biǎn ān sù zhōu wèi mín

这句话大意是:十二月,丁卯,辽武定军节度使耶律仁杰坐私贩广济盐及擅改诏旨,削爵,贬安肃州为民。

hòu shù nián fàng guī xuán sǐ yú xiāng

这句话大意是:后数年,放归,旋死于乡。

shí yǐ rén jié wèi zhèng diǎn xíng wèi liáo zhǔ yǒu yì fá yún

这句话大意是:时以仁杰未正典刑,谓辽主有逸罚云。

lín guǎng shī cì nà jiāng qǐ dì qiǎn shū fù ā rǔ yuē jiàng qiú tuì shě yòu yuē bù jiě jiǎ

现代白话:林广师次纳江,乞弟遣叔父阿你约降,求退舍,又约不解甲。

guǎng cè qí yǒu zhà chú fù wèi tán jù zhōng jūn wǔ shí bù qiě shè fú

这句话大意是:广策其有诈,除阜为坛,距中军五十步,且设伏。

xīn wèi qǐ dì yōng qiān rén chū jiàng nì nǔ shì zhān qiú yóu yù bù qián xiè ēn

这句话大意是:辛未,乞弟拥千人出降,匿弩士毡裘,犹豫不前谢恩。

guǎng fā fú jī zhī mán bēn kuì zhǎn dà qiú èr shí bā rén

这句话大意是:广发伏击之,蛮奔溃,斩大酋二十八人。

qǐ dì yǐ suǒ chéng mǎ shòu dì ā zì dà jiàng wáng guāng zǔ zhuī zhǎn zhī jūn zhōng zhēng qí shī qǐ dì de cóng jiāng qiáo xià tuō zǒu

这句话大意是:乞弟以所乘马授弟阿字,大将王光祖追斩之,军中争其尸,乞弟得从江桥下脱走。

liáo zhī xìng zhōng fǔ shì yē lǜ yī xùn zuò yǐ jìn wù zhōu rù wài guó xià yǒu sī yì

这句话大意是:辽知兴中府事耶律伊逊坐以禁物鬻入外国,下有司议。

fǎ dāng sǐ yī xùn zhī dǎng yē lǜ yán gé dú zòu dāng rù bā yì de jiǎn sǐ jī yǐ tiě gǔ duo yōu yú lái zhōu

这句话大意是:法当死,伊逊之党耶律延格独奏当入八议,得减死,击以铁骨朵,幽于莱州。

liáo nán yuàn shū mì shǐ yē lǜ zhòng xǐ zú

这句话大意是:辽南院枢密使耶律仲禧卒。

zhòng xǐ sù dǎng yú yī xùn zhì shì yǐ shī shì ér zú

这句话大意是:仲禧素党于伊逊,至是以失势而卒。

liáo zhǔ bù wù cì shì qīn huì

这句话大意是:辽主不悟,赐谥钦惠。

yǐ hài cí shèng guāng xiàn huáng hòu dàn jì

这句话大意是:乙亥,慈圣光献皇后禫祭。

zǎi chén wáng guī děng shàng biǎo qǐng tīng lè bù xǔ

这句话大意是:宰臣王珪等上表请听乐,不许;。

zì shì wǔ biǎo nǎi cóng zhī

这句话大意是:自是五表,乃从之。

rén wǔ zhì yán zhōu yì hé zhài

这句话大意是:壬午,置延州义合寨。

shì dōng pàn hé nán fǔ wén yàn bó zòu shū yán chén wén zuó lái xī shī chū jiè zhōng chuò ér hái jiāng xià shī tú pō yǒu jī dòng kuì sàn yǐ ài rén zhòng bù xíng jūn fǎ

这句话大意是:是冬,判河南府文彦博奏疏言:“臣闻昨来西师出界,中辍而还,将下师徒,颇有饥冻溃散,以碍人众,不行军法。

jīn biàn yù zài jǔ hé yǐ lì zhòng

现代白话:今便欲再举,凭什么励众?

yòu yùn làng yuǎn shè pō bèi yāo jié guān lì mín fū shén yǒu xiàn méi

这句话大意是:又,运浪远涉,颇被邀截,官吏民夫,甚有陷没。

fú wàng shèng cí shēn chá wáng shī zhī jǔ bì yǒu biān jiāng móu chén shǒu kāi duān xù yǐ wù dà jì ruò bù shēn zé wú yǐ lì hòu

这句话大意是:伏望圣慈深察王师之举,必有边将谋臣首开端绪以误大计,若不深责,无以励后。

yòu yán jìn wén xī shī yǐ hái zhōng wài dàn zhī shí zàn xiē bó ér wèi yǒu fēn tún jiě jiǎ zhī zhǐ rén qíng yōu yí jiē lǜ wáng shī bì yǒu zài jǔ zhī jì

这句话大意是:”又言:“近闻西师已还,中外但知时暂歇泊,而未有分屯解甲之旨,人情忧疑,皆虑王师必有再举之计。

chén qiè guān bì xià lín yù yǐ lái xuǎn bá jiàng xiào xùn qí shī tú xiū zhì qì xiè chǔ zhì qiǔ liáng jiē zhòng zhì suǒ bù jí

这句话大意是:臣窃观陛下临御以来,选拔将校,训齐师徒,修治器械,储峙糗粮,皆众智所不及。

xià rén hūn luàn zì zhì tiān tǎo bì xià hè rán mìng jiāng chū shī yǐ fá yǒu zuì

这句话大意是:夏人昏乱,自致天讨,陛下赫然命将出师,以伐有罪。

shī xíng yǐ lái jié yīn lǚ shàng suī wèi néng fù qí cháo xué xì qí jūn zhǎng ér suǒ yù zhé kè zhàn gōng zhī duō jìn shì wèi yǒu

这句话大意是:师行以来,捷音屡上,虽未能覆其巢穴,系其君长,而所遇辄克,战功之多,近世未有。

rán ér shù lù jìn jūn mí lì lěi yuè kuì wǎn bù zī mín pí gōng jǐ jiàng shì chōng hán mào kǔ bèi jí qín láo

这句话大意是:然而数路进军,弥历累月,馈挽不资,民疲供给,将士冲寒冒苦,备极勤劳。

chén yǐ wéi guó wēi jì yǐ zhèn yǐ jiàng shì zhī lì yì yǐ dān yǐ bǎi xìng gòng kuì yì yǐ jié yǐ jīn rì zhèng dāng láo lái jiàng shì ān fǔ bǎi xìng àn jiǎ yǎng wēi yǐ quán qián rì zhī shèng cǐ zōng shè wú jiāng zhī xiū yě

现代白话:臣以为国威既已震了,将士之力亦已殚了,百姓供馈亦已竭了,今日正当劳徕将士,安抚百姓,案甲养威,以全前日之胜,此宗社无疆之休也。

ruò shī tú zàn hái ér fù chū shì qì yǐ shuāi ér zài gǔ mín lì yǐ kùn ér diào fā fù xīng zhū lù shēn rù ér zhuǎn xiǎng yì yuǎn rú cǐ zé shī zhī shèng bài kǒng wèi kě zhī ér qián gōng huò sàng cǐ tiān xià zhī shēn yōu yě

这句话大意是:若师徒暂还而复出,士气已衰而再鼓,民力已困而调发复兴,诸路深入而转饷益远,如此,则师之胜败恐未可知,而前功或丧,此天下之深忧也。

zhāng fāng píng shàng shū yán chén wén hǎo bīng yóu hào sè yě shāng shēng zhī shì fēi yī ér hào sè zhě bì sǐ

这句话大意是:张方平上书言:“臣闻好兵犹好色也,伤生之事非一,而好色者必死;。

zéi mín zhī shì fēi yī ér hǎo bīng zhě bì wáng

这句话大意是:贼民之事非一,而好兵者必亡。

fu wéi shèng rén zhī bīng jiē chū yú bù dé yǐ gù qí shèng yě xiǎng ān quán zhī fú qí bù shèng yě bì wú yì wài zhī huàn

这句话大意是:夫惟圣人之兵皆出于不得已,故其胜也享安全之福,其不胜也必无意外之患。

hòu shì yòng bīng jiē de yǐ ér bù yǐ gù qí shèng yě zé biàn chí ér huò dà qí bù shèng yě biàn sù ér huò xiǎo

这句话大意是:后世用兵,皆得已而不已,故其胜也则变迟而祸大,其不胜也变速而祸小。

shì yǐ shèng rén bù jì shèng fù zhī gōng ér shēn jiè yòng bīng zhī huò

这句话大意是:是以圣人不计胜负之功而深戒用兵之祸。

hé zhě

这句话大意是:何者?

xīng shī shí wàn rì fèi qiān jīn nèi wài sāo dòng dài yú dào lù zhě qī shí wàn jiā

这句话大意是:兴师十万,日费千金,内外骚动,殆于道路者七十万家。

nèi zé fǔ kù kōng xū

这句话大意是:内则府库空虚。

wài zé bǎi xìng qióng kuì

这句话大意是:外则百姓穷匮。

jī hán bī pò qí hòu bì yǒu dào zéi zhī yōu

这句话大意是:饥寒逼迫,其后必有盗贼之忧;。

sǐ shāng chóu yuàn qí zhōng bì zhì shuǐ hàn zhī bào

这句话大意是:死伤愁怨,其终必致水旱之报。

shàng zé jiàng shuài yōng zhòng yǒu bá hù zhī xīn

这句话大意是:上则将帅拥众,有跋扈之心;。

xià zé shì zhòng jiǔ yì yǒu kuì pàn zhī zhì

这句话大意是:下则士众久役,有溃叛之志。

biàn gǔ bǎi chū jiē yóu yòng bīng

这句话大意是:变故百出,皆由用兵。

zhì yú xīng shì shǒu yì zhī rén míng zhé yóu zhòng

这句话大意是:至于兴事首议之人,冥谪尤重。

gài yǐ píng mín wú gù yuán bīng ér sǐ yuàn qì chōng jī bì yǒu rèn qí jiù zhě

这句话大意是:盖以平民无故缘兵而死,怨气充积,必有任其咎者。

shì yǐ shèng rén wèi zhī zhòng zhī fēi bù de yǐ bù gǎn yòng yě

这句话大意是:是以圣人畏之重之,非不得已,不敢用也。

xī rén zōng huáng dì fù yù tiān xià wú yì yú bīng yuán hào chéng jiàn qiè fā yán ān lín fǔ jīng yuán zhī jiān bài zhě sān sì suǒ sàng dòng yǐ wàn jì ér hǎi nèi yàn rán bīng xiū shì yǐ ér mín wú yuàn yán

这句话大意是:“昔仁宗皇帝复育天下,无意于兵,元昊乘间窃发,延安、麟府、泾原之间,败者三四,所丧动以万计而海内宴然,兵休事已而民无怨言。

hé zhě

这句话大意是:何者?

tiān xià chén shù zhī qí wú hǎo bīng zhī xīn tiān dì guǐ shén liàng qí yǒu bù dé yǐ zhī shí gù yě

这句话大意是:天下臣庶知其无好兵之心,天地鬼神谅其有不得已之实故也。

bì xià jí wèi yǐ lái shàn jiǎ zhì bīng cì hou lǐng guó qún chén chá jiàn cǐ zhǐ duō yán yòng bīng

这句话大意是:陛下即位以来,缮甲治兵,伺候领国,群臣察见此指,多言用兵。

qí shǐ yě bì chén zhí guó mìng zhě wú yōu shēn sī yuǎn zhī xīn

这句话大意是:其始也,弼臣执国命者,无忧深思远之心;。

shū chén dāng guó lùn zhě wú lǜ hài chí nán zhī shi

这句话大意是:枢臣当国论者,无虑害持难之识;。

zài tái jiàn zhī zhí zhě wú xiàn tì nà zhōng zhī yì

这句话大意是:在台谏之职者,无献替纳忠之议。

cóng wēi zhì zhe suì chéng lì jiē

这句话大意是:从微至著,遂成厉阶。

jì ér xuē xiàng wèi héng shān zhī móu hán jiàng xiào shēn rù zhī jì chén shēng zhī lǚ gōng bì děng yīn yǔ xié lì

这句话大意是:既而薛向为横山之谋,韩绛效深入之计,陈升之、吕公弼等阴与协力。

shī tú sàng bài cái yòng hào qū jiào zhī bǎo yuán qìng lì zhī bài bù jí shí yī

这句话大意是:师徒丧败,财用耗屈,较之宝元、庆历之败,不及十一。

rán ér tiān nù rén yuàn biān bīng pàn bèi jīng shī sāo rán bì xià wèi zhī gàn shí zhě lěi yuè

这句话大意是:然而天怒人怨,边兵叛背,京师骚然,陛下为之旰食者累月。

hé zé

这句话大意是:何则?

yòng bīng zhī duān bì xià zuò zhī shì yǐ lì shì wú nù dí zhī yì ér bù zhí bì xià yě

这句话大意是:用兵之端,陛下作之,是以吏士无怒敌之意而不直陛下也。

shàng lài zǔ zōng jī lěi zhī hòu huáng tiān bǎo yòu zhī shēn gù shǐ bīng chū wú gōng gǎn wù shèng yì

这句话大意是:尚赖祖宗积累之厚,皇天保佑之深,故使兵出无功,感悟圣意。

rán qiǎn jiàn zhī shì fāng qiě yǐ bài wèi chǐ lì yù qiú shèng

这句话大意是:然浅见之士,方且以败为耻,力欲求胜。

yú shì wáng sháo zuò huò wū hū hé zhāng dūn zào xìn yú méi shān xióng běn fā nàn yú yū lú

这句话大意是:于是王韶作祸于熙河,章惇造衅于梅山,熊本发难于渝、泸。

rán cǐ děng jiē cán shā yǐ xiáng fú lèi lǎo ruò kùn bì fù xīn ér qǔ kōng xū wú yòng zhī de yǐ wéi wǔ gōng shǐ bì xià shòu cǐ xū míng ér hū yú shí huò miǎn qiǎng dǐ lì fèn yú gōng míng

这句话大意是:然此等皆残杀已降,俘累老弱,困弊腹心,而取空虚无用之地以为武功,使陛下受此虚名而忽于实祸,勉强砥砺,奋于功名。

gù chén qǐ liú yí fù fā yú ān nán shǐ shí yú wàn rén bào lù zhàng dú sǐ zhě shí wǔ ér liù lù zhī rén bì yú shū sòng zī liáng qì xiè bú jiàn dí ér jǐn

这句话大意是:故沈起、刘彝复发于安南,使十馀万人暴露瘴毒,死者十五,而六路之人毙于输送资粮器械,不见敌而尽。

yǐ wéi yòng bīng zhī yì bì qiě shǎo shuāi ér li xiàn zhī shī fù chū yú táo zhōu yǐ

现代白话:以为用兵之意必且少衰,而李宪之师复出于洮州了。

shù nián yǐ lái gōng sī jiǒng fá nèi fǔ lěi shì zhī jī sǎo dì wú yú zhōu xiàn zhēng shuì zhī chǔ shàng gòng dài jìn bǎi guān lǐn fèng jǐn ér néng jì nán jiāo shǎng gěi jiǔ ér wèi bàn yǐ cǐ jǔ dòng suī yǒu zhì zhě wú yǐ shàn qí hòu yǐ

现代白话:“数年以来,公私窘乏,内府累世之积,扫地无馀,州县征税之储,上供殆尽,百官廪俸,仅而能继,南郊赏给,久而未办,以此举动,虽有智者,无以善其后了。

qiě jī yì zhī hòu suǒ zài dào zéi fēng qǐ jīng dōng hé běi yóu bù kě yán

这句话大意是:且饥疫之后,所在盗贼蜂起,京东、河北,尤不可言。

ruò jūn shì yī xìng héng liǎn suí zuò mín qióng ér wú gào qí shì bù wéi dà dào wú yǐ zì quán

这句话大意是:若军事一兴,横敛随作,民穷而无告,其势不为大盗,无以自全。

biān shì fāng shēn nèi huàn fù qǐ zé shèng guǎng zhī xíng jiāng zài yú cǐ

这句话大意是:边事方深,内患复起,则胜、广之形,将在于此!

cǐ lǎo chén suǒ yǐ zhōng yè bú mèi lín shí ér tàn zhì yú tòng kū ér bù néng zì yǐ yě

这句话大意是:此老臣所以终夜不寐,临食而叹,至于恸哭而不能自已也!

chén wén fán jǔ dà shì bì shùn tiān xīn jīn zì jìn suì rì shí xīng biàn dì zhèn shān bēng shuǐ hàn yì lì lián nián bù jiě tiān xīn zhī suǒ xiàng bèi kě yǐ jiàn yǐ

现代白话:“臣闻凡举大事必顺天心,今自近岁,日食、星变,地震、山崩,水旱、疫疠,连年不解,天心之所向背,能够见了。

ér bì xià fāng qiě duàn rán bù gù xīng shì bù yǐ

这句话大意是:而陛下方且断然不顾,兴事不已。

pì rú rén zǐ dé guò yú fù mǔ wéi yǒu gōng shùn jìng mò yǐn jiù zì zé shù jī kě jiě

这句话大意是:譬如人子得过于父母,惟有恭顺静默,引咎自责,庶几可解。

jīn nǎi fēn rán jié zé nú bì zì xíng chuí chu yǐ cǐ shì qīn wèi yǒu jiàn shè yú fù mǔ zhě

这句话大意是:今乃纷然诘责奴婢,恣行箠楚,以此事亲,未有见赦于父母者。

rán ér rén chén jìn shuō yú jūn yīn qí jì yàn ér zhǐ zhī zé yì wéi lì

这句话大意是:“然而人臣进说于君,因其既厌而止之,则易为力;。

yíng qí fāng ruì ér zhé zhī zé nán wéi gōng

这句话大意是:迎其方锐而折之,则难为功。

jīn bì xià shèng yì yú yòng bīng

这句话大意是:今陛下盛意于用兵,。

shì bù kě huí

这句话大意是:势不可回,。

chén fēi bù zhī

这句话大意是:臣非不知,。

ér xiàn yán bù yǐ zhě

这句话大意是:而献言不已者,。

chéng jiàn bì xià shèng dé kuān dà

这句话大意是:诚见陛下圣德宽大,。

tīng nà bù yí

这句话大意是:听纳不疑,。

gù bù gǎn yǐ zhòng rén hào shèng zhī cháng xīn wàng yú bì xià

这句话大意是:故不敢以众人好胜之常心望于陛下,。

qiě yì bì xià tā rì qīn jiàn yòng bīng zhī hài

这句话大意是:且意陛下它日亲见用兵之害,。

bì jiāng āi tòng huǐ hèn ér zhuī jiù zuǒ yòu dà chén wèi cháng yī yán

这句话大意是:必将哀痛悔恨而追咎左右大臣未尝一言。

chén yì jiāng lǎo qiě sǐ jiàn xiān dì yú dì xià yì yǒu yǐ jiè kǒu yǐ

现代白话:臣亦将老且死,见先帝于地下,亦有以借口了。

wéi bì xià āi ér chá zhī

这句话大意是:惟陛下哀而察之!

qí cí gài sū shì suǒ wéi yě

这句话大意是:”其词盖苏轼所为也。

dì pō wéi gǎn dòng qì bù néng cóng

这句话大意是:帝颇为感动,迄不能从。

zhì yǒng lè bài guǒ rú qí yán

这句话大意是:至永乐败,果如其言。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →