续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 77 of 220

宋纪·宋纪七十七

PinyinModern Translation
Size

xuán yì yān mào zhēng yuè jǐn quē féng kùn dūn liù yuè fán èr nián yǒu jī

这句话大意是:玄黓阉茂正月,尽阙逢困敦六月,凡二年有奇。

shén zōng tǐ yuán xiǎn dào fǎ gǔ lì xiàn dì dé yuán fēng wǔ nián liáo tài kāng bā nián

这句话大意是:○神宗体元显道法古立宪帝德元丰五年(辽太康八年。

rén xū yī líng bā èr nián

这句话大意是:壬戌,一零八二年)。

chūn zhēng yuè guǐ wèi shuò bù shòu cháo

这句话大意是:春,正月,癸未朔,不受朝。

jiǎ shēn liáo zhǔ rú hùn tóng jiāng

这句话大意是:甲申,辽主如混同江。

dīng yǒu tiě lí wǔ guó zhū zhǎng gòng fāng wù yú liáo

这句话大意是:丁酉,铁骊、五国诸长贡方物于辽。

jǐ hài bái hóng guàn rì

这句话大意是:己亥,白虹贯日。

xīn chǒu zé shòu gāo zūn yù yǐng zhōu tuán liàn fù shǐ běn zhōu ān zhì liú chāng zuò yǒng xīng jūn qián xiá

这句话大意是:辛丑,责授高遵裕郢州团练副使、本州安置,刘昌祚永兴军钤辖。

wéi zhǒng è yǐ mǐ zhī zhài gōng qiān gōng

这句话大意是:唯种谔以米脂寨功迁宫。

yǐ sì xiáng dìng hún yí guān ōu yáng fā jìn xīn zào hún yí fú lòu mìng jí qí shuō wèi yuán fēng hún yí fǎ yào

这句话大意是:乙巳,详定浑仪官欧阳发进新造浑仪、浮漏,命集其说为《元丰浑仪法要》。

xīn hài yǐ xī hé jīng zhì li xiàn wèi jīng yuán xī hé lán huì jīng lüè ān fǔ zhì zhì shǐ zhī lán zhōu li hào quán ān fǔ fù shǐ

这句话大意是:辛亥,以熙河经制李宪为泾原、熙河、兰会经略安抚制置使,知兰州李浩权安抚副使。

dì jì shì xiàn fú zhū xiàn fù shàng zài jǔ zhī cè jiān chén jìn zhù wǔ lì jiāng cóng zhī

这句话大意是:帝既释宪弗诛,宪复上再举之策,兼陈进筑五利,将从之。

huì li shùn jǔ rù zòu jù chén shī lǎo mín kùn zhuàng nǎi bà bīng qù xiàn fù quē

这句话大意是:会李舜举入奏,具陈师老民困状,乃罢兵,趣宪赴阙。

jǐ ér zài yì xi tǎo dào cì xiàn yín bó sì qiān yǐ wéi jīng lüè ān fǔ zhì zhì shǐ gěi wèi sān bǎi jìn jǐng fú diàn shǐ wǔ xìn jūn liú hòu shǐ fù huán xī hé réng jiān qín fèng jūn mǎ

这句话大意是:己而再议西讨,道赐宪银帛四千,以为经略安抚制置使,给卫三百,进景福殿使、武信军留后,使复还熙河,仍兼秦凤军马。

èr yuè guǐ chǒu shuò bān sān xǐng shū mì liù cáo tiáo zhì

这句话大意是:二月,癸丑朔,颁《三省、枢密、六曹条制》。

wū mán qǐ dì dùn qù lín guǎng nǎi lǜ zhòng shēn rù

这句话大意是:乌蛮乞弟遁去,林广乃率众深入。

huì dà yǔ xuě jiā xún shǐ cì lǎo rén shān

这句话大意是:会大雨雪,浃旬,始次老人山。

shān xíng jiàn lì dù hēi yá zhì yā fēi bú dào shān jìn cì guī lái zhōu

这句话大意是:山形剑立,度黑崖,至鸦飞不到山,进次归来州。

tiān dà hán jūn shì jiē dòng duò zhǐ liú sì rì qiú qǐ dì bù kě de

这句话大意是:天大寒,军士皆冻堕指,留四日,求乞弟不可得。

nèi shì mài wén bǐng wèn guǎng jūn shì guǎng yuē zéi wèi shòu shǒu dāng dài zuì

这句话大意是:内侍麦文昺问广军事,广曰:“贼未授首,当待罪。

wén bǐng nǎi chū suǒ shòu mì zhào yuē dà bīng shēn rù tǎo zéi qī zài xiāo huò yuán è

这句话大意是:”文昺乃出所受密诏曰:“大兵深入讨贼,期在枭获元恶。

rú yǐ pò qí cháo xué suī wèi de qǐ dì yì tīng bān shī

这句话大意是:如已破其巢穴,虽未得乞弟,亦听班师。

jūn zhōng jiē hū wàn suì

这句话大意是:”军中皆呼万岁。

bǐng chén guǎng yǐ zhòng hái

这句话大意是:丙辰,广以众还。

wù wǔ liáo zhǔ rú shān yú diàn

这句话大意是:戊午,辽主如山榆淀。

xīn yǒu liáo zhào běi nán yuàn guān fán gěi yì zhě bì xiān zòu wén

这句话大意是:辛酉,辽诏北南院官,凡给驿者必先奏闻;。

gòng xīn jí zòu yù sòng fāng xǔ chí yì yú jiē jìn zhī

这句话大意是:贡新及奏狱讼,方许驰驿,馀皆禁之。

guǐ hài huá yīn jùn wáng zōng dàn hōng

这句话大意是:癸亥,华阴郡王宗旦薨。

dīng mǎo fēng wǔ chāng jūn liú hòu zōng huì wèi jiāng xià jùn wáng

这句话大意是:丁卯,封武昌军留后宗惠为江夏郡王。

zì nà xī zhī yì shī xíng fán sì shí rì zhù lè gòng chéng jiāng shān zhài méi lǐng xí mào xī bǎo xi dá yù jǐng dōng dào nà xī jiē kòng zhì yào hài jié shū wén guǐ yǒu shè zǐ zhōu lù yǐ guī lái zhōu de cì luó shì guǐ zhǔ

这句话大意是:自纳谿之役,师行凡四十日,筑乐共城、江山砦、梅岭、席帽谿堡,西达淯井,东道纳谿,皆控制要害,捷书闻,癸酉,赦梓州路,以归来州地赐罗氏鬼主。

jìn fēng cháng lè jùn gōng dòng jiǎn wèi wǔ wēi jùn wáng yǐ huì bīng tǎo xià gù yě

这句话大意是:进封常乐郡公栋戬为武威郡王,以会兵讨夏故也。

shí xià rén yù yǔ dòng jiǎn tōng hǎo xǔ gē lù zhuó lóng yǐ xī de yún rú guī wǒ jí guān jué yī suí suǒ yù

这句话大意是:时夏人欲与栋戬通好,许割赂斫龙以西地,云:“如归我,即官爵一随所欲。

dòng jiǎn jù jué zhī xùn zhěng bīng jiǎ yǐ sì rù tǎo qiě qiǎn shǐ lái gào

这句话大意是:”栋戬拒绝之,训整兵甲,以俟入讨,且遣使来告。

dì zhào jiàn qí shǐ lìng guī yǔ dòng jiǎn jìn xīn shǒu yǔ

这句话大意是:帝召见其使,令归语栋戬,尽心守圉。

měi chēng qí shàng shū qíng cí zhōng zhì suī zhōng guó shì dà fū cún xīn gōng jiā zhě bù guò rú cǐ

这句话大意是:每称其上书情辞忠挚,,虽中国士大夫存心公家者不过如此。

dì zhī miǎo chuān shì lì gù bù zú yǔ xià rén kàng dàn yù jiě sàn qí móu shǐ bù yǔ jié hé ér yǐ

这句话大意是:帝知邈川事力固不足与夏人抗,但欲解散其谋,使不与结和而已。

rén shēn liáo yǐ yē lǜ pō dé wèi nán fǔ zǎi xiàng jiān zhī běi yuàn shū mì shǐ shì yǐ yē lǜ yán gé wèi tè lǐ gǔn yǐ xiāo tuō bo jiā jiān zhī qì dān xíng gōng dōu bù shǔ shì

这句话大意是:壬申,辽以耶律颇德为南府宰相兼知北院枢密使事,以耶律延格为特里衮,以萧托卜嘉兼知契丹行宫都部署事。

sān yuè yǐ yǒu tí jǔ jiāng nán xi lù cháng píng děng shì liú yì shàng shū yán bì xià suǒ lì xīn fǎ běn yǐ wéi mín

这句话大意是:三月,乙酉,提举江南西路常平等事刘谊上书言:“陛下所立新法,本以为民。

wèi mín yǒu bèi chèn zhī xi gù yǔ zhī dài qián

这句话大意是:为民有倍称之息,故与之贷钱;。

wèi mín yǒu pò chǎn zhī huàn gù yǔ zhī miǎn yì

这句话大意是:为民有破产之患,故与之免役;。

wèi mín wú lián shǔ zhī rèn gù jiào wu bǎo

这句话大意是:为民无联属之任,故教伍保;。

wèi mín yǒu jī dài zhī bù shòu gù shè shì yì

这句话大意是:为民有积贷之不售,故设市易。

jiē liáng fǎ yě

这句话大意是:皆良法也。

xíng zhī shù nián tiān xià sòng zhī fǎ bì ér mín bìng qí yú yì fǎ yóu shén

这句话大意是:行之数年,天下讼之,法弊而民病,其于役法尤甚。

yòu yán jiǎn zhōu fǔ yuán lì yán fǎ yǐ jiù dàn shí zhī mín jīn mín jiān jī yán bù shòu yǐ zhì yuàn jiē

这句话大意是:”又言:“蹇周辅元立盐法以救淡食之民,今民间积盐不售,以致怨嗟;。

mài jì bù xíng yuè qián bū fù zhuī hū xíng zé jiāng mǎn jiāng xī

这句话大意是:卖既不行,月钱逋负,追呼刑责,将满江西。

qí shì ruò cǐ zé ān jū zhī mín zhuǎn wéi dào zéi qí jiāng nài hé

这句话大意是:其势若此,则安居之民转为盗贼,其将奈何?

dì yǐ yì zhí zài fèng xíng fǎ dù jì yǒu suǒ jiàn zì hé gōng xīn chén lù zhé gǎn zhāng huáng shàng shū tè lè tíng

这句话大意是:”帝以谊职在奉行法度,既有所见,自合公心陈露,辄敢张皇上书,特勒停。

jǐ hài yǐ rì dāng shí bì diàn jiǎn shàn

这句话大意是:己亥,以日当食,避殿,减膳;。

shè tiān xià jiàng sǐ zuì yī děng liú yǐ xià yuán zhī

这句话大意是:赦天下,降死罪一等,流以下原之。

zhào háng zhōu suì xiū wú yuè wáng fén miào

这句话大意是:诏杭州岁修吴越王坟庙。

rén yín fū yán lù fù zǒng guǎn qū zhēn bài xià rén yú jīn tāng

这句话大意是:壬寅,鄜延路副总管曲珍败夏人于金汤。

yǐ sì yù jí yīng diàn cì jìn shì míng jīng zhū kē huáng cháng yǐ xià jí dì chū shēn tóng chū shēn yī qiān sì bǎi èr shí bā rén

这句话大意是:乙巳,御集英殿,赐进士、明经诸科黄裳以下及第、出身、同出身一千四百二十八人。

shang

这句话大意是:裳。

nán jiàn zhōu rén yě

这句话大意是:南剑州人也。

gēng xū huáng lóng fǔ nǚ zhēn bù zhǎng fù yú liáo yǔ guān cì yìn shòu

这句话大意是:庚戌,黄龙府女真部长附于辽,予官,赐印绶。

shì yuè liáo xíng jù shǔ suǒ dìng shēng dǒu

这句话大意是:是月,辽行秬黍所定升斗。

xià sì yuè rén zǐ shuò yún yīn rì shí bú jiàn

这句话大意是:夏,四月,壬子朔,云阴,日食不见。

jiǎ yín yù diàn fù shàn

这句话大意是:甲寅,御殿,复膳。

jǐ wèi zhī yán zhōu shěn kuò zòu qiǎn qū zhēn jiàng bīng yú suí dé chéng yìng yuán tǎo jiā lú zhài zuǒ yòu jiàn jù qiāng luò

这句话大意是:己未,知延州沈括奏遣曲珍将兵于绥德城,应援讨葭芦寨左右见聚羌落;。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

rén xū chóng wén yuàn jiào shū yáng wán biān lèi yuán fēng yǐ lái xiáng dìng jiāo miào lǐ wén chéng sān shí juǎn yǐ jìn

这句话大意是:壬戌,崇文院校书杨完编类《元丰以来详定郊庙礼文》,成三十卷以进。

liáo yǐ yē lǜ shì qiān wéi shàng jīng liú shǒu

这句话大意是:辽以耶律世迁为上京留守。

yǐ chǒu yǐ zhí lóng tú gé xú xǐ zhī zhì gào jiān yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:乙丑,以直龙图阁徐禧知制诰兼御史中丞。

guǐ yǒu guān zhì chéng yǐ wáng guī wèi shàng shū zuǒ pú yè jiān mén xià shì láng cài què wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng

这句话大意是:癸酉,官制成,以王珪为尚书左仆射兼门下侍郎,蔡确为尚书右仆射兼中书侍郎。

chū yì guān zhì gài fǎng táng liù diǎn shì wú dà xiǎo bìng zhōng shū qǔ zhǐ mén xià shěn fù shàng shū shòu ér xíng zhī

这句话大意是:初议官制,盖仿《唐六典》,事无大小,并中书取旨,门下审覆,尚书受而行之;。

sān xǐng fēn bān zòu shì gè xíng qí zhí ér zhèng bǐng bìng guī zhōng shū

这句话大意是:三省分班奏事,各行其职,而政柄并归中书。

què shuō guī yuē gōng jiǔ zài xiàng wèi bì bài zhōng shū lìng

这句话大意是:确说珪曰:“公久在相位,必拜中书令。

guī xìn bù yí

这句话大意是:”珪信不疑。

yī rì què yīn zòu shì ba liú shēn mì yán sān xǐng zhǎng guān wèi gāo kǒng bù xū zhì lìng dàn yǐ zuǒ yòu pú yè jiān liǎng shěng shì láng zú yǐ

现代白话:一日,确因奏事罢,留身密言:“三省长官位高,恐不须置令,但以左右仆射兼两省侍郎足了。

dì cóng zhī

这句话大意是:”帝从之。

gù què míng wéi cì xiāng shí zhuān zhèng bǐng guī gǒng shǒu ér yǐ fán chú lì jiē bù yǔ wén

这句话大意是:故确名为次相,实专政柄,珪拱手而已,凡除吏皆不与闻。

dì suī yǐ cì xù xiāng guī què rán bù jiā lǐ zhòng lǚ yīn wēi shī fá jīn měi fá zhé mén xiè

这句话大意是:帝虽以次序相珪、确,然不加礼重,屡因微失罚金,每罚辄门谢。

zǎi xiàng fá jīn mén xiè qián cǐ wèi yǒu rén jiē chǐ zhī

这句话大意是:宰相罚金门谢,前此未有,人皆耻之。

jiǎ xū yǐ zhī dìng zhōu zhāng dūn wèi mén xià shì láng cān zhī zhèng shì zhāng zǎo wèi zhōng shū shì láng hàn lín xué shì pú zōng mèng wèi shàng shū zuǒ chéng hàn lín xué shì wáng ān lǐ wèi shàng shū yòu chéng

这句话大意是:甲戌,以知定州章惇为门下侍郎,参知政事张璪为中书侍郎,翰林学士蒲宗孟为尚书左丞,翰林学士王安礼为尚书右丞。

lù táng duàn xiù shí hòu fù qí jiā

这句话大意是:录唐段秀实后,复其家。

cài què jì wèi yòu pú yè qiě jiān zhōng shū shì láng yù yǐ zì dà nǎi yì shàng shū shěng guān yí zhōng shū dāng jiā shàng zì yǐ zhòng zhī

这句话大意是:蔡确既为右仆射,且兼中书侍郎,欲以自大,乃议尚书省关移中书,当加上字以重之。

wáng ān lǐ zhēng yuē sān xǐng jiē zhèng shì suǒ zì chū lǐ yi jūn yī

这句话大意是:王安礼争曰:“三省皆政事所自出,礼宜均一;。

què nǎi yù yīn rén ér wèi qīng zhòng shì fǎ yóu rén biàn yě fēi suǒ yǐ jìng guó jiā

这句话大意是:确乃欲因人而为轻重,是法由人变也,非所以敬国家。

yǐ ér zhèng sè wèn dì yuē bì xià yòng què wèi zǎi xiàng qǐ yǐ cái shù zhuó yì yǒu jué rén zhě

这句话大意是:”已而正色问帝曰:“陛下用确为宰相,岂以才术卓异有绝人者?

yì yì xù qiān shì zài cǐ wèi yá

这句话大意是:抑亦叙迁适在此位邪?

dì yuē shì zài cǐ wèi ěr

这句话大意是:”帝曰:“适在此位耳。

ān lǐ gù wèi què yuē bì xià wèi shì zài cǐ wèi ān dé zì dà

这句话大意是:”安礼顾谓确曰:“陛下谓适在此位,安得自大!

fù bì zài xī jīng shàng yán cài què xiǎo rén bù yí dà yòng fú tīng

现代白话:”富弼在西京,上言蔡确品行较差的人,不宜大用,弗听。

shí li xiàn qǐ zài jǔ fá xià dì yǐ fǎng fǔ chén wáng guī duì yuē xiàng suǒ huàn zhě yòng bù zú cháo tíng jīn juān qián chāo wǔ bǎi fēn mín yǐ gōng jūn shí yǒu yú yǐ

现代白话:时李宪乞再举伐夏,帝以访辅臣,王珪对曰:“向所患者用不足,朝廷今捐钱钞五百分缗,以供军食有馀了。

wáng ān lǐ yuē chāo bù kě dàn bì biàn ér wèi qián qián yòu biàn wéi chú sù

这句话大意是:”王安礼曰:“钞不可啖,必变而为钱,钱又变为刍粟。

jīn jù chū zhēng zhī qī cái liǎng yuè ān néng jí shì

这句话大意是:今距出征之期才两月,安能集事?

dì yuē li xiàn yǐ wéi yǐ yǒu bèi bǐ huàn zhě néng rú shì qīng děng dú wú yì hu

这句话大意是:”帝曰:“李宪以为已有备,彼宦者能如是,卿等独无意吗?

táng píng huái cài wéi péi dù móu yì yǔ zhǔ tóng jīn nǎi bù chū gōng qīng ér chū yú yān sì zhèn shén chǐ zhī

这句话大意是:唐平淮蔡,唯裴度谋议与主同,今乃不出公卿而出于阉寺,朕甚耻之。

ān lǐ yuē huái xi sān zhōu ěr yǒu péi dù zhī móu li guāng yán li sù zhī jiāng rán yóu yǐn tiān xià zhī bīng lì lì suì ér hòu dìng

这句话大意是:”安礼曰:“淮西,三州耳,有裴度之谋,李光颜、李愬之将,然犹引天下之兵力,历岁而后定。

jīn xià shì zhī qiáng fēi huái cài bǐ xiàn cái fēi dù pǐ zhū jiāng fēi yǒu guāng yán sù bèi chén jù wú yǐ fù shèng yì yě

这句话大意是:今夏氏之强非淮蔡比,宪才非度匹,诸将非有光颜、愬辈,臣惧无以副圣意也。

dīng chǒu lǚ gōng zhe ba

这句话大意是:丁丑,吕公著罢。

shǐ yì wǔ lù jǔ bīng fá xià gōng zhe jiàn bù tīng

这句话大意是:始议五路举兵伐夏,公著谏,不听;。

xún shàng biǎo qiú ba réng yè gào bù chū

这句话大意是:寻上表求罢,仍谒告不出。

dì fēng hái qí zòu cì shǒu zhào yuē zài tíng zhī chén kě wèi fù xīn zhī jì wú yú qīng zhě ān dé zì xiá zì yì

这句话大意是:帝封还其奏,赐手诏曰:“在廷之臣,可为腹心之寄,无逾卿者,安得自暇自逸!

gōng zhe nǎi fù qǐ shì shì

这句话大意是:”公著乃复起视事。

jí xī shī wú gōng jiāng tú zài jǔ gōng zhe yòu gù jiàn dì bú yuè

这句话大意是:及西师无功,将图再举,公著又固谏,帝不悦。

huì zhāng dūn zì dìng zhōu zhào wèi mén xià shì láng gōng zhe yīn qǐ dài dūn shǒu biān

这句话大意是:会章惇自定州召为门下侍郎,公著因乞代惇守边;。

zhāng zài shàng nǎi mìng yǐ zī zhèng diàn xué shì zhī dìng zhōu

这句话大意是:章再上,乃命以资政殿学士知定州。

wǔ yuè xīn sì shuò xíng guān zhì

这句话大意是:五月,辛巳朔,行官制。

zhào shàng shū shěng zuǒ yòu pú yè chéng hé zhì shěng shì

这句话大意是:诏尚书省左、右仆射、丞合治省事。

xīn mǎo shǒu zhào zì bān xíng guān zhì yǐ lái nèi wài dà xiǎo zhū sī fán yǒu shēn bǐng gōng shì rì gào liú zhì bǐ zhī jiù rì zhōng shū jī yán shù bèi zhòng jiē yǒu bù bàn shì zhī yōu

这句话大意是:辛卯,手诏:“自颁行官制以来,内外大小诸司,凡有申禀公事,日告留滞,比之旧日中书,稽延数倍,众皆有不办事之忧。

kě sù gēn yán cái yì zǎo lìng kuài biàn dà shuài zhǐ rú jiù zhōng shū fā qiǎn kě yě

这句话大意是:可速根研裁议,早令快便,大率止如旧中书发遣可也。

dì yòu yǐ mìng lìng jī huǎn yǔ fǔ chén pō huǐ gǎi guān zhì

这句话大意是:”帝又以命令稽缓语辅臣,颇悔改官制。

cài què děng lǜ dì yì yù ba zhī nǎi lì chén xīn guān zhì zhì lù bǐ jiù yuè shěng fèng qián sān wàn yú guàn dì yì nǎi zhǐ

这句话大意是:蔡确等虑帝意欲罢之,乃力陈新官制置禄,比旧月省俸钱三万馀贯,帝意乃止。

jǐ chǒu sān xǐng yán jiǔ sì sān jiān fēn lì liù cáo yù shēn míng xíng xià

这句话大意是:己丑,三省言:“九寺、三监分隶六曹欲申明行下。

dì yuē bù kě

这句话大意是:”帝曰:“不可。

yī sì yī jiān zhí shì huò fēn shǔ zhū cáo qǐ kě zhuān yǒu suǒ lì

这句话大意是:一寺、一监,职事或分属诸曹,岂可专有所隶!

yi yuē jiǔ sì sān jiān yú liù cáo suí shì tǒng shǔ zhe wèi lìng

这句话大意是:宜曰九寺、三监于六曹随事统属,著为令。

zhào shàng shū liù cáo fēn lì liù chá

这句话大意是:诏尚书六曹分隶六察。

guǐ sì zuò shàng shū shěng

这句话大意是:癸巳,作尚书省。

fēng zhōu zú zhāng shì ju děng zuò luàn fú zhū

这句话大意是:丰州卒张世矩等作乱,伏诛。

zhào jiā shǔ yìng yuán zuò zhě yā fù fēng zhōu chǔ zhǎn

这句话大意是:诏家属应缘坐者,押赴丰州处斩;。

qí dǎng wáng ān yǐ mǔ lǎo zhào tè yuán zhī

这句话大意是:其党王安以母老,诏特原之。

wù xū zhào liǎng shěng guān jǔ kě rèn yù shǐ zhě gè èr rén

这句话大意是:戊戌,诏两省官举可任御史者各二人。

zhǒng è xi tǎo de yín xià yòu sān zhōu ér bù néng shǒu

这句话大意是:种谔西讨,得银、夏、宥三州而不能守。

zhī yán zhōu shěn kuò qǐng chéng gǔ wū yán chéng yǐ bāo héng shān xià kàn píng xià shǐ dí bù dé jué shā mò

这句话大意是:知延州沈括请城古乌延城以包横山,下瞰平夏,使敌不得绝沙漠。

jiǎ chén qiǎn jǐ shì zhōng xú xǐ jí nèi shì yā bān li shùn jǔ wǎng fū yán yì zhī

这句话大意是:甲辰,遣给事中徐禧及内侍押班李舜举往鄜延议之。

shùn jǔ tuì yì zhèng fǔ wáng guī yíng wèi yuē cháo tíng yǐ biān shì shǔ yā bān jí li liú hòu wú xi gù zhī yōu yǐ

现代白话:舜举退,诣政府,王珪迎谓曰:“朝廷以边事属押班及李留后,无西顾之忧了。

shùn jǔ yuē xi jiāo duō lěi qīng dài fū zhī rǔ yě

这句话大意是:”舜举曰:“西郊多垒,卿大夫之辱也。

xiàng gōng dāng guó ér yǐ biān shì shǔ èr nèi chén kě hu

这句话大意是:相公当国,而以边事属二内臣,可吗?

nèi chén zhǐ yi gōng jìn yán sǎ sǎo qǐ kě dāng jiàng shuài zhī rèn

这句话大意是:内臣止宜供禁延洒扫,岂可当将帅之任!

wén zhě dài wéi guī cán yān

现代白话:”闻者代为珪惭呢。

liù yuè xīn hài shuò huán qìng jīng lüè sī qiǎn jiàng yǔ xià rén zhàn pò zhǎn qí tǒng jūn èr rén

这句话大意是:六月,辛亥朔,环庆经略司遣将与夏人战,破斩其统军二人。

liáo zhǔ rú nà gé luò

这句话大意是:辽主如纳葛泺。

jiǎ yín jiān xiū guó shǐ wáng guī shàng liǎng cháo zhèng shǐ yī bǎi èr shí juǎn

这句话大意是:甲寅,监修国史王珪上《两朝正史》一百二十卷。

shì shū bǐ shí lù shì jì pō duō dàn fēi kòu zhǔn ér shì dīng wèi tuō dì zhào zhǐ shí yǐ wéi jī

这句话大意是:是书比《实录》事迹颇多,但非寇准而是丁谓,托帝诏旨,时以为讥。

bǐng chén zhào zì jīn shì bù yǐ dà xiǎo bìng zhōng shū shěng qǔ zhǐ mén xià shěng fù zòu shàng shū shěng shī xíng

这句话大意是:丙辰,诏:“自今事不以大小,并中书省取旨,门下省覆奏,尚书省施行。

sān xǐng tóng de zhǐ shì gèng bù dài sān xǐng zì xíng chū

这句话大意是:三省同得旨事,更不带三省字行出。

cóng wáng ān lǐ yán yě

这句话大意是:”从王安礼言也。

shì rì fǔ chén yǒu yán zhōng shū shěng dú qǔ zhǐ shì tǐ tài zhòng dì yuē sān xǐng tǐ jūn zhōng shū kuí ér yì zhī mén xià shěn ér fù zhī shàng shū chéng ér xíng zhī

这句话大意是:是日,辅臣有言中书省独取旨,事体太重,帝曰:“三省体均,中书揆而议之,门下审而覆之,尚书承而行之;。

gǒu yǒu bù dàng zì kě lùn zòu bù dàng yuán cǐ yǐ luàn tǐ tǒng yě

这句话大意是:苟有不当,自可论奏,不当缘此以乱体统也。

xiān shì guān zhì suǒ suī fǎng jiù sān xǐng zhī míng ér mò néng jiū qí fēn shěng shè guān zhī yì nǎi lí zhōng shū mén xià shàng shū wèi sān gè de qǔ zhǐ chū mìng fēn rán wú tǒng jì zhì shì dì yī yán nǎi dìng

这句话大意是:”先是官制所虽仿旧三省之名,而莫能究其分省设官之意,乃厘中书、门下、尚书为三,各得取旨出命,纷然无统纪,至是帝一言乃定。

xià qiǎn shǐ gòng yú liáo

这句话大意是:夏遣使贡于辽。

dīng sì liáo yǐ yē lǜ pō dé wèi běi yuàn shū mì shǐ yē lǜ cháo wèi nán fǔ zǎi xiàng liú yún wèi nán yuàn shū mì shǐ xiāo tuō bo jiā jiān zhī běi yuàn shū mì shǐ shì wáng jī wèi hàn rén xíng gōng dōu bù shǔ

这句话大意是:丁巳,辽以耶律颇德为北院枢密使,耶律巢为南府宰相,刘筠为南院枢密使,萧托卜嘉兼知北院枢密使事,王绩为汉人行宫都部署。

liáo zhǔ yù lì huáng sūn yán xǐ wèi sì kǒng wú yǐ shì zhòng rén zhī yí nǎi chū fù mǎ dū wèi xiāo chou wò wèi guó jiù xiáng gǔn

这句话大意是:辽主欲立皇孙延禧为嗣,恐无以释众人之疑,乃出驸马都尉萧酬斡为国舅详衮。

wù wǔ zhào biān lù rén yīng liǎng cháo bǎo xùn

这句话大意是:戊午,诏编录《仁英两朝宝训》。

guǐ hài zhào shàng shū shěng liù cáo shì yìng qǔ zhǐ zhě jiē shàng shū shěng jiǎn jù tiáo lì shàng zhōng shū shěng

这句话大意是:癸亥,诏:“尚书省六曹事应取旨者,皆尚书省检具条例,上中书省。

yòu zhào zhōng shū mén xià shěng yǐ de zhǐ zhě zì jīn bù dé pī dá dāo xíng xià jiē sòng shàng shū shěng shī xíng

这句话大意是:”又诏:“中书、门下省已得旨者,自今不得批答刂行下,皆送尚书省施行。

zhe wèi lìng

这句话大意是:著为令。

yòu zhào shàng shū shěng de tán zòu liù chá yù shǐ shī zhí

这句话大意是:”又诏:“尚书省得弹奏六察御史失职。

yǐ chǒu zhǔn bù gòng yú liáo

这句话大意是:乙丑,准布贡于辽。

rén shēn guǎng nán xi lù zhuǎn yùn shǐ mǎ mò yán ān huà zhōu mán zuò guò dì yuē mò yì yù yòng bīng ěr

这句话大意是:壬申,广南西路转运使马默言安化州蛮作过,帝曰:“默意欲用兵耳;。

yòng bīng dà shì jí xū jǐn zhòng

这句话大意是:用兵大事,极须谨重。

xiàng zhě guō kuǐ zhēng ān nán yǔ zuó lái xī shī bīng fu sǐ shāng jiē bù xià èr shí wàn

这句话大意是:向者郭逵征安南,与昨来西师,兵夫死伤皆不下二十万。

yǒu sī shī yī sǐ zuì qí zé bù qīng

这句话大意是:有司失一死罪,其责不轻。

jīn wú zuì zhì shù shí wàn rén yú sǐ dì cháo tíng bù dé bù rèn qí jiù yě

这句话大意是:今无罪置数十万人于死地,朝廷不得不任其咎也。

dì lín yù jiǔ qún chén fǔ fú tīng mìng wú néng yǒu suǒ lùn shuō shí yīn zòu shì yǒu bèi jié zé zhě wáng ān lǐ jìn yuē bì xià gù shèng ér zuǒ yòu fǔ bì yi zé zì hào zhī shì yǒu lián yú zhě jū zhī zé cháo tíng zūn

这句话大意是:帝临御久,群臣俯伏听命,无能有所论说,时因奏事有被诘责者,王安礼进曰:“陛下固圣,而左右辅弼,宜择自好之士有廉隅者居之,则朝廷尊。

zhì yú lùn shì gǒu qǔ róng yuè tōu wèi yī qiè zhī jì rén zhǔ jiāng hé biàn yú cǐ

这句话大意是:至于论事苟取容悦,偷为一切之计,人主将何便于此!

dì shàn qí yán

这句话大意是:”帝善其言。

bǐng zǐ liáo yǐ yē lǜ shèn sī zhī yòu yī lēi xī ba shì

这句话大意是:丙子,辽以耶律慎思知右伊勒希巴事。

shì yuè hé yì běi jīng nèi huáng sǎo

这句话大意是:是月,河溢北京内黄埽。

qiū qī yuè xīn sì guǎng nán xi lù jīng lüè sī yán zhī yí zhōu wáng qí yǔ zéi zhàn bài jì

这句话大意是:秋,七月,辛巳,广南西路经略司言知宜州王奇与贼战,败绩。

rén wǔ zhào ba dà lǐ guān fù zhōng shū shěng yàn àn

这句话大意是:壬午,诏罢大理官赴中书省谳案。

wù zǐ zhào yù shǐ zhōng chéng shū dǎn jǔ rèn yán shì huò chá guān shí rén

这句话大意是:戊子,诏御史中丞舒亶举任言事或察官十人。

zhǒng è móu jù héng shān qí zhì wèi yǐ qiǎn zi pǔ shàng qí cè

这句话大意是:种谔谋据横山,其志未已,遣子朴上其策。

huì cháo tíng mìng xú xǐ li shùn jǔ zhì fū yán yì biān shì è rù duì yán yuē héng shān yán mào qiān lǐ duō mǎ yi jia rén wù jìn hàn shàn zhàn qiě yǒu yán tiě zhī lì xià rén shì yǐ wéi zhǔ

这句话大意是:会朝廷命徐禧、李舜举至鄜延议边事,谔入对,言曰:“横山延袤千里,多马,宜稼,人物劲悍善战,且有盐铁之利,夏人恃以为主;。

qí chéng lěi jiē kòng xiǎn zú yǐ shǒu yù

这句话大意是:其城垒皆控险,足以守御。

jīn zhī xīng gōng dāng zì yín zhōu shǐ qí cì qiān yòu zhōu yú wū yán yòu qí cì xiū xià zhōu

这句话大意是:今之兴功,当自银州始,其次迁宥州于乌延,又其次修夏州;。

sān jùn dǐng zhì zé héng shān zhī de yǐ náng kuò qí zhōng

这句话大意是:三郡鼎峙,则横山之地已囊括其中。

yòu qí cì xiū yán zhōu zé héng shān qiáng bīng zhàn mǎ shān zé zhī lì jǐn guī zhōng guó qí shì jū gāo fǔ shì xìng líng kě yǐ zhí fù cháo xué

现代白话:又其次修盐州,则横山强兵、战马、山泽之利,尽归中国,其势居高俯视兴、灵,能够直覆巢穴。

jí xǐ zhì yán zhōu zòu qǐ qù è hái

这句话大意是:及禧至延州,奏乞趣谔还。

è zài dào xǐ yǐ yǔ shěn kuò dìng yì xiān chéng yǒng lè dài nǎi shàng yán yín zhōu suī jù míng táng chuān wú dìng hé zhī huì ér gù chéng dōng nán yǐ wèi hé shuǐ suǒ tūn qí xī běi yòu yīn tiān qiàn shí bù rú yǒng lè zhī xíng shì xiǎn è

这句话大意是:谔在道,禧已与沈括定议,先城永乐埭,乃上言:“银州虽据明堂川、无定河之会,而故城东南已为河水所吞,其西北又阴天堑,实不如永乐之形势险厄。

qiè wéi yín xià yòu sān zhōu xiàn méi bǎi nián yī rì xīng fù yú biān jiāng shì gōng shí wèi jùn wěi

这句话大意是:窃惟银、夏、宥三州陷没百年,一日兴复,于边将事功实为俊伟;。

dàn jiàn zhōu zhī shǐ fán fèi bù zī

这句话大意是:但建州之始,烦费不资。

ruò xuǎn zé yào huì jiàn zhì pù shān míng suī fēi zhōu shí yǒu qí de jiù lái jiāng sāi nǎi zài xīn fù

这句话大意是:若选择要会,建置堡栅,名虽非州,实有其地,旧来疆塞,乃在心腹。

yǐ yǔ shěn kuò yì zhù zhài pù gè liù zì yǒng lè dài zhì cháng chéng lǐng zhì liù zhài zì bèi gāng chuān zhì bù niang bǎo zhì liù bǎo

这句话大意是:已与沈括议筑砦堡各六,自永乐埭至长城岭置六砦,自背冈川至布娘堡置六堡。

cóng zhī zhào xǐ hù zhū jiāng wǎng chéng yǒng lè kuò yí fǔ bìng sāi zǒng bīng wèi yuán shǎn xī zhuǎn yùn pàn guān li jì zhǔ kuì xiǎng

这句话大意是:”从之,诏禧护诸将往城永乐,括移府并塞总兵为援,陕西转运判官李稷主馈饷。

jiǎ wǔ liáo zhǔ rú qiū shān

这句话大意是:甲午,辽主如秋山。

jǐ yǒu shǐ jiàn yú tán yú nán jiāo zhī zuǒ sì shàng dì yǐ tài zōng pèi

这句话大意是:己酉,始建雩坛于南郊之左,祀上帝,以太宗配。

shì yuè jué dà wú sǎo dī yǐ shū líng píng xià sǎo wēi jí

这句话大意是:是月,决大吴埽堤,以舒灵平下埽危急。

liáo nán jīng lín yǔ shā hé yì yǒng qīng guī yì xīn chéng ān cì wǔ qīng xiāng hé liù xiàn shāng jia

这句话大意是:辽南京霖雨,沙河溢,永清、归义、新城、安次、武清、香河六县伤稼。

bā yuè jìn fēng huáng zǐ jūn guó gōng yòng wèi yán ān jùn wáng

这句话大意是:八月,进封皇子均国公佣为延安郡王;。

yǐ zhāo róng zhū shì wèi xián fēi

这句话大意是:以昭容朱氏为贤妃。

kāng shēn dì yǒu jí

这句话大意是:康申,帝有疾。

zhào suì yǐ sì mèng yuè cháo xiàn jǐng líng gōng

这句话大意是:诏岁以四孟月朝献景灵宫。

xīn wèi jiàng fèng zhōu tuán liàn shǐ zhǒng è wéi wén zhōu cì shǐ yǐ yán zhě lùn è qián yū lù chū suí dé lǎo shī fèi cái gù yě

这句话大意是:辛未,降凤州团练使种谔为文州刺史,以言者论谔前迂路出绥德,老师费财故也。

zhǒng è zì rù duì hái jí yán chéng yǒng lè fēi jì xú xǐ nù biàn sè wèi è yuē jūn dú bù wèi sǐ hu gǎn wù chéng shì

这句话大意是:种谔自入对还,极言城永乐非计,徐禧怒,变色,谓谔曰:“君独不畏死乎,敢误成事?

è yuē chéng zhī bì bài bài zé sǐ

这句话大意是:”谔曰:“城之必败,败则死;。

wéi jié zhì yì sǐ

这句话大意是:违节制亦死;。

sǐ yú cǐ yóu yù yú sàng guó shī ér lún yì yù yě

这句话大意是:死于此,犹愈于丧国师而沦异域也。

xǐ dù bù kě qū zòu liú è shǒu yán zhōu ér zì lǜ zhū jiāng wǎng zhù zhī

这句话大意是:”禧度不可屈,奏留谔守延州,而自率诸将往筑之。

jiǎ xū chéng yǒng lè

这句话大意是:甲戌,城永乐。

bǎn zhù fāng xìng qiāng shù shí qí jì wú dìng hé chān yì

这句话大意是:版筑方兴,羌数十骑济无定河觇役;。

qū zhēn jiāng zhuī shā zhī xǐ bù xǔ

这句话大意是:曲珍将追杀之,禧不许。

wù yín hé jué zhèng zhōu yuán wǔ sǎo yì rù lì jīn yáng wǔ gōu diāo mǎ hé guī nà liáng shān luò

这句话大意是:戊寅,河决郑州原武埽,溢入利津阳武沟、刁马河,归纳梁山泺。

zhào yuē yuán wǔ jué kǒu yǐ duó dà hé sì fēn yǐ shàng bù dà zhì zhī jiāng yí cháo tíng jù yōu

这句话大意是:诏曰:“原武决口已夺大河四分以上,不大治之,将诒朝廷巨忧。

qí chuò xiū biàn hé dī àn sī bīng wǔ qiān bìng lì zhù dī xiū bì

这句话大意是:其辍修汴河堤岸司兵五千,并力筑堤修闭。

jiǔ yuè jiǎ shēn yǒng lè chéng chéng jù gù yín zhōu zhì èr shí wǔ lǐ cì míng yín chuān zhài

这句话大意是:九月,甲申,永乐城成,距故银州治二十五里,赐名银川砦。

xú xǐ děng hái mǐ zhī yǐ bīng wàn rén shǔ qū zhēn shǒu zhī li jì niǎn jīn yín chāo bó chōng niú rèn qí zhōng yù kuā shì xǐ yǐ wéi chéng fu jiù ér zhōng yǐ shí

这句话大意是:徐禧等还米脂,以兵万人属曲珍守之,李稷辇金银钞帛充牜刃其中,欲夸示禧,以为城甫就而中已实。

yǒng lè jiē yòu zhōu fù héng shān xià rén bì zhēng zhī dì

这句话大意是:永乐接宥州,附横山,夏人必争之地。

xǐ děng qù xià rén jí lái gōng

这句话大意是:禧等去,夏人即来攻;。

qū zhēn shǐ bào xǐ xǐ bù zhī xìn yuē bǐ ruò jí lái shì wú lì gōng qǔ fù guì zhī qiū yě

现代白话:曲珍使报禧,禧不之信,曰:“彼若即来,是我立功取富贵之秋也。

biān rén chí gào zhě shí shù xǐ nǎi xié li shùn jǔ děng fù zhī

这句话大意是:”边人驰告者十数,禧乃挟李舜举等赴之。

dà jiàng gāo yǒng hēng yuē chéng xiǎo rén guǎ yòu wú shuǐ quán kǒng bù kě shǒu

现代白话:大将高永亨曰:“城品行较差的人寡,又无水泉,恐不可守。

xǐ yǐ wéi jū zhòng xiè sòng yán zhōu yù

这句话大意是:”禧以为沮众,械送延州狱。

bǐng xū xǐ shùn jǔ fù rù yǒng lè chéng

这句话大意是:丙戌,禧、舜举复入永乐城。

xià rén qīng guó ér zhì hào sān shí wàn xǐ dēng chéng xi wàng bú jiàn qí jì

这句话大意是:夏人倾国而至,号三十万,禧登城西望,不见其际。

dīng hài xià rén jiàn bī yǒng hēng xiōng yǒng néng qǐng jí qí wèi zhèn jī zhī xǐ yuē ěr hé zhī

现代白话:丁亥,夏人渐逼,永亨兄永能,请及其未阵击之,禧曰:“你何知!

wáng shī bù gǔ bù chéng liè

这句话大意是:王师不鼓不成列。

nǎi yǐ wàn rén zhèn chéng xià zuò qiáo mén zhí huáng qí lìng zhòng yuē shì wú qí jìn zhǐ

现代白话:”乃以万人阵城下,坐谯门,执黄旗令众曰:“视我旗进止。

zéi fēn bīng jìn gōng dǐ chéng xià

这句话大意是:”贼分兵进攻,抵城下。

qū zhēn zhèn yú shuǐ jì jūn bù lì jiàng shì jiē yǒu jù sè suì bái xǐ yuē jīn zhòng xīn yǐ yáo bù kě zhàn zhàn bì bài qǐng shōu bīng rù chéng

这句话大意是:曲珍阵于水际,军不利,将士皆有惧色,遂白禧曰:“今众心已摇,不可战,战必败,请收兵入城。

xǐ yuē jūn wèi dà jiàng nài hé yù dí bù zhàn xiān zì tuì yá

这句话大意是:”禧曰:“君为大将,奈何遇敌不战,先自退邪?

é xià rén zòng tiě qí dù shuǐ huò yuē cǐ hào tiě yào zǐ dāng qí bàn jì jī zhī nǎi kě yǐ chěng

现代白话:”俄夏人纵铁骑渡水,或曰:“此号铁鹞子,当其半济击之,乃能够逞;。

de dì zé qí fēng bù kě dāng yě

这句话大意是:得地,则其锋不可当也。

xǐ bù tīng

这句话大意是:”禧不听。

tiě qí jì jì zhèn dàng chōng tū

这句话大意是:铁骑既济,震荡冲突。

shí fū yán xuǎn fēng jūn zuì wéi xiāo ruì jiē yī dāng bǎi xiān jiē zhàn bài bēn rù chéng rǒu hòu zhèn

这句话大意是:时鄜延选锋军最为骁锐,皆一当百,先接战,败,奔入城,蹂后阵。

xià rén chéng zhī shī dà bài jiàng xiào kòu wěi li shī gǔ gāo shì cái xià yǎn chéng bó gǔ jí shǐ chén shí yú bèi shì zú bā bǎi yú rén jǐn méi

这句话大意是:夏人乘之,师大败,将校寇伟、李师古、高世才、夏俨、程博古及使臣十馀辈、士卒八百馀人尽没。

qū zhēn yǔ cán bīng rù chéng yá jùn jìng zhǎi qí yuán àn ér shàng sàng mǎ bā qiān pǐ

这句话大意是:曲珍与残兵入城,崖峻径窄,骑缘岸而上,丧马八千匹。

xià rén suì wéi chéng

这句话大意是:夏人遂围城。

chū shěn kuò zòu xià rén bī yǒng lè jiàn guān bīng zhěng nǎi hái dì yuē kuò liào dí shū yǐ

现代白话:初,沈括奏夏人逼永乐,见官兵整乃还,帝曰:“括料敌疏了。

bǐ lái wèi chū zhàn qǐ kěn jù tuì yá

这句话大意是:彼来未出战,岂肯遽退邪?

bì yǒu dà bīng zài hòu

这句话大意是:必有大兵在后。

yǐ ér guǒ rán

这句话大意是:”已而果然。

jǐ chǒu dì yǐ jí yù jiàng jīng jī qiú zuì yī děng tú yǐ xià shì zhī

这句话大意是:己丑,帝以疾愈,降京畿囚罪一等,徒以下释之。

gēng yín liáo zhǔ yè qìng líng

这句话大意是:庚寅,辽主谒庆陵。

rén chén liáo qiǎn shǐ xíng shì jī xiàn mín bèi shuǐ huàn zhě

这句话大意是:壬辰,辽遣使行视畿县民被水患者。

yǐ wèi zhào li xiàn zhāng shì ju jiàng bīng jiù yǒng lè yòu lìng shěn kuò qiǎn rén yǔ xià yuē tuì jūn dāng hái yǒng lè de

这句话大意是:乙未,诏李宪、张世矩将兵救永乐,又令沈括遣人与夏约,退军,当还永乐地。

xià rén wéi yǒng lè chéng hòu shù lǐ yóu qí lüè mǐ zhī qiě jù qí shuǐ zhài

这句话大意是:夏人围永乐城,厚数里,游骑掠米脂,且据其水砦。

jiàng shì zhòu yè xuè zhàn chéng zhōng fá shuǐ yǐ shù rì záo jǐng bù dé quán kě sǐ zhě dà bàn zhì jiǎo mǎ fèn zhī yǐn zhī

这句话大意是:将士昼夜血战,城中乏水已数日,凿井不得泉,渴死者大半,至绞马粪汁饮之;。

xià rén yǐ fù dēng chéng shàng fú chuàng gé dòu

这句话大意是:夏人蚁附登城,尚扶创格斗。

shěn kuò li xiàn yuán bīng jí kuì xiǎng jiē wèi yóu qí suǒ gé

这句话大意是:沈括、李宪援兵及馈饷,皆为游骑所隔。

zhǒng è yuàn xú xǐ bù qiǎn jiù

这句话大意是:种谔怨徐禧,不遣救。

qū zhēn dù bù kě zhī qǐng xǐ chéng bīng qì wèi jié kuì wéi ér chū shǐ rén zì qiú shēng

这句话大意是:曲珍度不可支,请禧乘兵气未竭,溃围而出,使人自求生。

xǐ yuē cǐ chéng jù yào dì nài hé qì zhī

这句话大意是:禧曰:“此城据要地,奈何弃之!

qiě wèi jiāng ér bēn zhòng xīn yáo yǐ

现代白话:且为将而奔,众心摇了。

zhēn yuē fēi gǎn zì ài dàn chì shǐ móu chén tóng méi yú cǐ jù shèn guó ěr

这句话大意是:”珍曰:“非敢自爱,但敕使谋臣同没于此,惧蜃国耳。

gāo yǒng néng yì quàn li jì jǐn juān jīn bó mù sǐ shì lì zhàn yǐ chū jiē bù tīng

这句话大意是:”高永能亦劝李稷尽捐金帛募死士力战以出,皆不听。

xià rén hū zhēn lái jiǎng hé lǚ zhěng jǐng sī yì xiāng jì ér xíng

这句话大意是:夏人呼珍来讲和,吕整、景思义相继而行。

xià rén kūn sī yì qiú zhī

这句话大意是:夏人髡思义,囚之。

wù xū yè dà yǔ xià rén huán chéng jí gōng chéng suì xiàn

这句话大意是:戊戌夜,大雨,夏人环城急攻,城遂陷。

gāo yǒng néng sūn chāng yì quàn yǒng néng cóng jiàn dào chū yǒng néng tàn yuē wú jié fà cóng shì xī qiāng zhàn wèi cháng cuò

现代白话:高永能孙昌裔劝永能从间道出,永能叹曰:“我结发从事西羌,战未尝挫。

jīn nián yǐ qī shí shòu guó dà ēn hèn wú yǐ bào cǐ wú sǐ suǒ yě

现代白话:今年已七十,受国大恩,恨无以报,此我死所也!

gù yì yī zú bì yī zhàn ér sǐ

这句话大意是:”顾易一卒敝衣,战而死。

xú xǐ li shùn jǔ li jì jiē wéi luàn bīng suǒ hài

这句话大意是:徐禧、李舜举、李稷,皆为乱兵所害;。

qū zhēn wáng chén li pǔ lǚ zhěng luǒ xiǎn zǒu miǎn

这句话大意是:曲珍、王湛、李浦、吕整,裸跣走免;。

fán bù zhǐ huī mǎ guì dú chí dāo shā shù shí rén ér sǐ

这句话大意是:蕃部指挥马贵,独持刀杀数十人而死。

xià rén yào bīng yú mǐ zhī chéng xià nǎi hái

这句话大意是:夏人耀兵于米脂城下,乃还。

xǐ hǎo tán bīng měi yún xī běi kě tuò shǒu qǔ hèn jiàng shuài qiè ěr

这句话大意是:禧好谈兵,每云:“西北可唾手取,恨将帅怯耳!

zhōng huì qīng lì yǐn zhī gù bù cì yòng

这句话大意是:”中惠卿力引之,故不次用。

zì líng zhōu zhī bài qín jìn kùn jí tiān xià qǐ wàng xī bīng ér kuò è chén jìn qǔ zhī cè xǐ gèng yǐ biān shì zì rèn kuáng móu qīng dí zhì yú fù mò

这句话大意是:自灵州之败,秦、晋困棘,天下企望息兵,而括、谔陈进取之策,禧更以边事自任,狂谋轻敌,至于覆没。

shùn jǔ zī xìng ān zhòng yú rén yán wèi cháng jí gōng shěng shì zhì shì bèi wéi jí duàn yī jīn zuò zòu yuē chén sǐ wú suǒ hèn yuàn cháo tíng wù qīng cǐ zéi

这句话大意是:舜举资性安重,与人言,未尝及宫省事,至是被围急,断衣襟作奏曰:“臣死无所恨,愿朝廷勿轻此贼!

gēng zǐ ān huà mán kòu yí zhōu zhī zhōu wáng qí sǐ zhī zhào zèng zhōng zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:庚子,安化蛮寇宜州,知州王奇死之,诏赠忠州防御使。

dīng wèi liáo zhǔ zhù ǒu sī diàn

这句话大意是:丁未,辽主驻藕丝淀;。

dà fēng xuě niú mǎ duō sǐ cì hù cóng guān yǐ xià yī mǎ yǒu chà

这句话大意是:大风雪,牛马多死,赐扈从官以下衣、马有差。

shì yuè hé yì cāng zhōu nán pí shàng xià sǎo yòu yì qīng de sǎo yòu yì yǒng jìng jūn fù chéng xià sào

这句话大意是:是月,河溢沧州南皮上下埽,又溢清地埽,又溢永静军阜城下埽。

dōng shí yuè wù shēn shuò shěn kuò zhǒng è zòu yǒng lè chéng xiàn hàn fán guān èr bǎi sān shí rén bīng wàn èr qiān sān bǎi yú rén jiē méi

这句话大意是:冬,十月,戊申朔,沈括、种谔奏:“永乐城陷,汉、蕃官二百三十人,兵万二千三百馀人皆没。

dì tì qì bēi fèn wèi zhī bù shí

这句话大意是:”帝涕泣悲愤,为之不食。

zǎo cháo duì fǔ chén tòng kū mò gǎn yǎng shì jì ér tàn xī yuē yǒng lè zhī jǔ wú yī rén yán qí bù kě zhě

这句话大意是:早朝,对辅臣痛哭,莫敢仰视,既而叹息曰:“永乐之举,无一人言其不可者。

pǔ zōng mèng jìn yuē chén cháng yán zhī

这句话大意是:”浦宗孟进曰:“臣尝言之。

dì zhèng sè yuē hé cháng yǒu yán

这句话大意是:”帝正色曰:“何尝有言!

zài nèi wéi lǚ gōng zhe zài wài wéi zhào xiè cháng yán yòng bīng fēi hǎo shì ěr

这句话大意是:”在内惟吕公著,在外惟赵禼,尝言用兵非好事耳。

chū dì zhī chú xǐ yě wáng ān lǐ jiàn yuē xǐ zhì dà cái shū bì wù guó shì

这句话大意是:”初帝之除禧也,王安礼谏曰:“禧志大才疏,必误国事。

bù tīng jí bài dì yuē ān lǐ měi quàn zhèn wù yòng bīng shǎo zhì yù gài wèi cǐ yě

这句话大意是:”不听,及败,帝曰:“安礼每劝朕勿用兵,少置狱,盖为此也。

zì xī níng kāi biān yǐ lái fán de xià jiā lú wú bǎo yì hé mǐ zhī fú tú sài mén liù bǎo ér líng zhōu yǒng lè zhī yì guān jūn shú qiāng yì bǎo sǐ zhě liù shí wàn rén qián sù yín juàn yǐ wàn shù zhě bù kě shèng jì

这句话大意是:”自熙宁开边以来,凡得夏葭芦、吴保、义合、米脂、浮图、塞门六堡,而灵州、永乐之役,官军、熟羌、义保死者六十万人,钱粟银绢以万数者不可胜计。

dì shǐ zhī biān chén bù zú rèn shēn huǐ yòng bīng wú yì xi fá yǐ

现代白话:帝始知边臣不足任,深悔用兵,无意西伐了。

xīn hài tí jǔ biàn hé dī àn sī yán luò kǒu guǎng wǔ sǎo dà hé shuǐ zhǎng tā àn huài xià pái tóu mén wàn yī rù biàn rén lì wú yǐ zhī wú mì ěr dū chéng kě wèi shēn lǜ

这句话大意是:辛亥,提举汴河堤岸司言:“洛口广武埽大河水涨塌岸,坏下牌头门,万一入汴,人力无以枝梧,密迩都城,可为深虑。

zhào dōu shuǐ jiān guān sù wǎng hù zhī

这句话大意是:”诏都水监官速往护之。

jiǎ yín zhī yán zhōu shěn kuò yǐ cuò zhì guāi fāng zé shòu jūn zhōu tuán liàn fù shǐ suí zhōu ān zhì

这句话大意是:甲寅,知延州沈括,以措置乖方,责授均州团练副使,随州安置;。

fū yán lù fù dōu zǒng guǎn qū zhēn yǐ chéng xiàn bài zǒu jiàng shòu huáng chéng shǐ

这句话大意是:鄜延路副都总管曲珍,以城陷败走,降授皇城使。

yǐ mǎo liáo zhǔ mìng yē lǜ huá gé fù dǎo liáng wáng yán xǐ jiā jīn wú wèi dà jiàng jūn

现代白话:乙卯,辽主命耶律华格傅导梁王延禧,加金我卫大将军。

yǐ chǒu zhào zèng yǒng lè sǐ shì chén xú xǐ lì bù shàng shū li shùn jǔ zhāo huà jūn jié dù shǐ bìng cì shì zhōng mǐn

这句话大意是:乙丑,诏赠永乐死事臣徐禧吏部尚书,李舜举昭化军节度使,并赐谥忠愍;。

li jì gōng bù shì láng

这句话大意是:李稷工部侍郎;。

gāo yǒng néng fáng zhōu guān chá shǐ lù qí zi shì liàng wèi zhōng zhōu cì shǐ

这句话大意是:高永能房州观察使,录其子世亮为忠州刺史;。

rù nèi gāo pǐn zhāng yǔ qín huáng chéng shǐ

这句话大意是:入内高品张禹勤皇城使。

gè tuī ēn cì zèng yǒu chà

这句话大意是:各推恩赐赠有差。

rén shēn zhào hù bù yòu cáo yú jīng dōng huái zhè jiāng hú fú jiàn shí èr lù fā cháng píng xiàn bā bǎi wàn mín shū yuán fēng kù

这句话大意是:壬申,诏户部右曹于京东、淮、浙、江、湖、福建十二路发常平线八百万缗输元丰库。

zì xī níng yǐ qián zhū lù què gū chǎng lǜ yǐ chou yá qián zhī péi bèi guān fèi zhě zhì xī níng xíng miǎn yì nǎi bà shōu jiǔ chǎng tīng mín zēng zhí yǐ shòu qǔ qí jià yǐ gěi yá qián

这句话大意是:自熙宁以前,诸路榷酤场率以酬衙前之陪备官费者,至熙宁行免役,乃罢收酒场,听民增直以售,取其价以给衙前。

shí yǒu fāng chǎng qián zhì yuán fēng chū fǎ jì jiǔ chǔ jī yíng xiàn

这句话大意是:时有坊场钱,至元丰初,法既久,储积赢羡。

sī nóng sì qǐng suì fā fāng chǎng bǎi wàn mín shū zhōng dōu sān nián suì yú sì nán zuò yuán fēng kù zhù zhī jǐ bǎi yíng

这句话大意是:司农寺请岁发坊场百万缗输中都,三年,遂于寺南作元丰库贮之,几百楹。

fán qián bó zhī lù zhū sī fēi dù zhī suǒ zhǔ shū zhī shù yì guǎng yù yǐ dài fēi cháng zhī yòng yān

现代白话:凡钱帛之录诸司,非度支所主,输之,数益广,欲以待非常之用呢。

zī zhèng diàn xué shì zhī tài yuán fǔ lǚ huì qīng jiā dà xué shì rù jiàn jiāng shǐ réng zhèn fū yán

这句话大意是:资政殿学士、知太原府吕惠卿加大学士,入见,将使仍镇鄜延。

huì qīng yán shǎn xī zhī shī fēi wéi bù kě yǐ gōng yì bù kě yǐ shǒu yào zài dà wéi xíng shì ér yǐ

现代白话:惠卿言:“陕西之师,非唯不能够攻,亦不能够守,要在大为形势而已。

dì yuē rú huì qīng yán shì shǎn xī kě qì yě qǐ yi wěi yǐ biān shì

这句话大意是:”帝曰:“如惠卿言,是陕西可弃也,岂宜委以边事!

guǐ yǒu shù qí qīng zào jiǎo wū zhī zuì chì zhī dān zhōu

这句话大意是:”癸酉,数其轻躁矫诬之罪,斥知单州。

zhǒng è běn yì shēn rèn tǒng shuài wèi chéng gōng zài jǐ ér wèi xú xǐ shěn kuò suǒ wài

这句话大意是:种谔本意身任统帅,谓成功在己,而为徐禧、沈括所外。

zéi wéi yǒng lè è yǐ shǒu yán wèi míng guān wàng bù jiù yǒng lè suì xiàn

这句话大意是:贼围永乐,谔以守延为名,观望不救,永乐遂陷。

dì jì qí hòu xiào zhì bù wèn qiě yú zéi zhì jiù mìng zhī yán zhōu

这句话大意是:帝冀其后效,置不问,且虞贼至,就命知延州。

bǐng zǐ liáo zhǔ yè qián líng

这句话大意是:丙子,辽主谒乾陵。

shí yī yuè wù yín shuò ba yù shǐ chá zhū lù guān sī rú yǒu bù zhí lìng yán shì yù shǐ tán zòu

这句话大意是:十一月,戊寅朔,罢御史察诸路官司,如有不职,令言事御史弹奏。

zhe wèi lìng

这句话大意是:著为令。

jǐng líng gōng chéng xīn sì bǎi guān bān yú jí yīng diàn mén dì yì ruǐ zhū níng huá děng diàn xíng gào qiān lǐ

这句话大意是:景灵宫成,辛巳,百官班于集英殿门,帝诣蕊珠、凝华等殿行告迁礼。

rén wǔ fèng ān shén yù yú shí yī diàn

这句话大意是:壬午,奉安神御于十一殿。

guǐ wèi chū xíng cháo xiàn lǐ

这句话大意是:癸未,初行朝献礼。

yǐ yǒu yǐ fèng ān shén yù shè tiān xià guān yǔ xiǎng dà chén zǐ ruò sūn yī rén

这句话大意是:乙酉,以奉安神御赦天下,官与享大臣子若孙一人。

gēng yín yàn shì cí guān yú zǐ chén diàn

这句话大意是:庚寅,宴侍祠官于紫宸殿。

shí èr yuè dīng sì xīn lè chéng

这句话大意是:十二月,丁巳,新乐成。

gēng shēn liáo zhǔ jiàng huáng hòu xiāo shì wèi huì fēi chū jū qián líng hái qí mèi yú mǔ jiā

这句话大意是:庚申,辽主降皇后萧氏为惠妃,出居乾陵,还其妹于母家。

xīn yǒu yuán wǔ jué hé kǒu sāi

这句话大意是:辛酉,原武决河口塞。

jiǎ zǐ jùn jīng shī chéng wài sì bì zhī háo

这句话大意是:甲子,浚京师城外四壁之壕。

bǐng zǐ lù yǒng lè sǐ shì jiāng huáng chéng shǐ kòu wěi dōng shàng gē mén fù shǐ jǐng sī yì děng zèng xù yǒu chà

这句话大意是:丙子,录永乐死事将皇城使寇伟、东上合门副使景思谊等,赠恤有差。

shén zōng tǐ yuán xiǎn dào fǎ gǔ lì xiàn dì dé yuán fēng liù nián liáo tài kāng jiǔ nián

这句话大意是:○神宗体元显道法古立宪帝德元丰六年(辽太康九年)。

chūn zhēng yuè dīng chǒu shuò yù dà qìng diàn shòu cháo yòng xīn lè

这句话大意是:春,正月,丁丑朔,御大庆殿受朝,用新乐。

xiān shì dì yǐ cháo huì yí wù bì dāng gǎi wéi zhào gē mén yù shǐ tái xiáng dìng cháo huì yí gēng zào zhàng wèi yú lù guān fú zhì shì shǐ chén yú diàn

这句话大意是:先是帝以朝会仪物敝,当改为,诏合门、御史台详定朝会仪,更造仗卫、舆辂、冠服,至是始陈于殿。

yí luán sī mù wū huài huǐ yù lù

这句话大意是:仪鸾司幕屋坏,毁玉辂。

xīn sì liáo zhǔ rú chūn shuǐ

这句话大意是:辛巳,辽主如春水。

yǐ wèi zhào xiū zhōu hàn yǐ lái líng miào

这句话大意是:乙未,诏修周、汉以来陵庙。

yǐ sì yù chóng zhèng diàn yuè wǔ shì

这句话大意是:乙巳,御崇政殿阅武士。

bǐng wǔ fēng chu sān lǘ dài fū qū píng wèi zhōng jié hóu

这句话大意是:丙午,封楚三闾大夫屈平为忠洁侯。

èr yuè dīng wèi shuò xià rén wéi lán zhōu shù shí wàn zhòng yǎn zhì yǐ jù liǎng guān li hào bì chéng jù shǒu

这句话大意是:二月,丁未朔,夏人围兰州,数十万众奄至,已据两关,李浩闭城距守。

qián xiá wáng wén gù qǐng jī zhī hào yuē chéng zhōng qí bīng bù mǎn shù bǎi ān kě zhàn

这句话大意是:钤辖王文顾请击之,浩曰:“城中骑兵不满数百,安可战?

wén yù yuē zéi zhòng wǒ guǎ zhèng dāng zhé qí fēng yǐ ān zhòng xīn rán hòu kě shǒu

这句话大意是:”文郁曰:“贼众我寡,正当折其锋以安众心,然后可守。

cǐ zhāng liáo suǒ yǐ pò hé féi yě

这句话大意是:此张辽所以破合肥也。

jí yè jí sǐ shì qī bǎi yú rén zhuì chéng ér xià chí duǎn rèn tū zhī zéi jīng kuì zhēng dù hé nì sǐ zhě shén zhòng

这句话大意是:”及夜,集死士七百馀人,缒城而下,持短刃突之,贼惊溃,争渡河,溺死者甚众。

bǐng chén yǐ xià rén fàn lán zhōu biǎn li xiàn wèi jīng lüè ān fǔ dōu zǒng guǎn

这句话大意是:丙辰,以夏人犯兰州,贬李宪为经略安抚都总管。

yǐ wáng wén yù wèi xī shàng gē mén shǐ dài li hào zhī lán zhōu

这句话大意是:以王文郁为西上合门使,代李浩知兰州。

jiǎ zǐ sān xǐng yán yù shǐ tái liù chá àn guān yǐ èr nián wèi yī rèn

这句话大意是:甲子,三省言:“御史台六察按官,以二年为一任。

yù zhì bù gè shū qí jiū hé zhī duō guǎ dāng fǒu wèi diàn zuì suì zhōng tiáo jù qǔ zhǐ shēng chù shì zhòng zhě suí shì qǔ zhǐ

这句话大意是:欲置簿,各书其纠劾之多寡当否为殿最,岁终条具,取旨升黜,事重者随事取旨。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

sān yuè xīn mǎo xià rén kòu lán zhōu fù zǒng guǎn li hào yǐ wèi chéng yǒu gōng fù lǒng zhōu tuán liàn shǐ

这句话大意是:三月,辛卯,夏人寇兰州,副总管李浩以卫城有功,复陇州团练使。

bǐng shēn hé dōng jiāng xuē yì bài xià rén kāi jiā lú xi lǐng

这句话大意是:丙申,河东将薛义败夏人开葭芦西岭。

jǐ hài hé dōng jiāng gāo yǒng yì bài fù rén yú zhēn qīng liú bù

这句话大意是:己亥,河东将高永翼败复人于真卿流部。

xià sì yuè bǐng wǔ shuò liáo jìng dà xuě píng dì zhàng yú mǎ sǐ zhě shí zhī liù qī

这句话大意是:夏,四月,丙午朔,辽境大雪,平地丈馀,马死者十之六七。

xīn hài lóng shén wèi sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ zhī yán zhōu zhǒng è zú

这句话大意是:辛亥,龙神卫四厢都指挥使、知延州种谔卒。

è shàn yù jiàng shì rán cán rěn hǎo shā zuǒ yòu yǒu fàn zhě lì zhǎn zhī

这句话大意是:谔善驭将士,然残忍好杀,左右有犯者,立斩之;。

huò xiān kū fèi gān zuò zhě yǎn miàn è yǐn shí zì ruò

这句话大意是:或先刳肺肝,坐者掩面,谔饮食自若。

dí yì wèi qí gǎn zhàn gù shù yǒu gōng

这句话大意是:敌亦畏其敢战,故数有功。

zì xī níng chū è shǒu xìng biān shì zài jǔ xi fá jiē qí shǐ móu zhōng zhì yǒng lè zhī bài měi hèn wèi xú xǐ shěn kuò suǒ yì jū fā bèi ér zú

这句话大意是:自熙宁初,谔首兴边事,再举西伐,皆其始谋,终致永乐之败,每恨为徐禧、沈括所抑,疽发背而卒。

yì zhě wèi è bù sǐ biān shì bù yǐ

这句话大意是:议者谓谔不死,边事不已。

jiǎ zǐ lǐ bù láng zhōng lín xī shàng liǎng cháo bǎo xùn

这句话大意是:甲子,礼部郎中林希上《两朝宝训》。

li hào bài xià rén yú ba fàng xī

这句话大意是:李浩败夏人于巴放谿。

xīn wèi yǔ tǔ

这句话大意是:辛未,雨土。

shì yuè zhōng shū shè rén zēng gǒng zú

这句话大意是:是月,中书舍人曾巩卒。

gǒng wéi wén zì chéng yī jiā

这句话大意是:巩为文自成一家。

shǎo yǔ wáng ān shí yóu ān shí shēng yù wèi zhèn gǒng dǎo zhī yú ōu yáng xiū

这句话大意是:少与王安石游,安石声誉未振,巩导之于欧阳修;。

jí ān shí dé zhì suì yǔ zhī yì

这句话大意是:及安石得志,遂与之异。

dì cháng wèn ān shí hé rú rén

现代白话:帝尝问:“安石怎么样人?

duì yuē ān shí wén xué xíng yì bù jiǎn yáng xióng yǐ lìn gù bù jí

这句话大意是:”对曰:“安石文学行义不减扬雄,以吝,故不及。

dì yuē ān shí qīng fù guì hé lìn yě

这句话大意是:”帝曰:“安石轻富贵,何吝也?

yuē chén suǒ wèi lìn zhě wèi qí yǒng yú yǒu wéi lìn yú gǎi guò ěr

这句话大意是:”曰:“臣所谓吝者,谓其勇于有为,吝于改过耳。

lǚ gōng zhe cháng yán yú dì yuē gǒng xíng yì bù rú zhèng shì zhèng shì bù rú wén zhāng

这句话大意是:”吕公著尝言于帝曰:“巩行义不如政事,政事不如文章。

gù bù zhì dà yòng

这句话大意是:”故不至大用。

wǔ yuè gēng yín yǐ hàn lǜ qiú

这句话大意是:五月,庚寅,以旱虑囚。

xià rén kòu lán zhōu wéi jiǔ rì

这句话大意是:夏人寇兰州,围九日。

jiǎ wǔ dà zhàn shì jìn wéi dìng sǐ zhī

这句话大意是:甲午,大战,侍禁韦定死之。

guǐ mǎo zhào cì zī zhōu xiào zǐ zhī jiàn sù bó

这句话大意是:癸卯,诏赐资州孝子支渐粟帛。

shì yuè liáo zhǔ rú hēi lǐng

这句话大意是:是月,辽主如黑岭。

xià rén kòu lín zhōu shén táng zhài zhī zhōu zǐ hǔ dū bīng chū zhàn bài zhī

这句话大意是:夏人寇麟州神堂砦,知州訾虎督兵出战,败之。

zhào hǔ zì jīn wú de qīng yì chū rù kǒng shī lì sǔn wēi yǐ zhāng lǔ shì yù yǒu kòu biān zhǐ lìng pí jiàng yǐ bīng hàn zhú

这句话大意是:诏虎自今毋得轻易出入,恐失利损威以张虏势,遇有寇边,止令裨将以兵捍逐。

liù yuè yǐ sì shuò zhào yù shǐ tái liù chá gè zhì yù shǐ yī yuán

这句话大意是:六月,乙巳朔,诏御史台六察各置御史一员。

guǐ chǒu yǐ lǐ bù shàng shū huáng lǚ wèi yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:癸丑,以礼部尚书黄履为御史中丞。

lǚ yǐ dà chén duō yīn xì gù fá jīn suì yán dà chén zuì zài kě yì chù zhī kě yě kě shù shì zhī kě yě qǐ kě fá yǐ shì rǔ zāi

现代白话:履以大臣多因细故罚金,遂言:“大臣罪在可议,黜之可也,可恕,释之可也,岂可罚以示辱啊?

shí yòu zhì shì láng yǐ xià bù xǔ dú duì lǚ yán bì xià bó fǎng shù zhèng suī yuǎn wài wēi guān yóu lìng dú duì gù yú shì cóng nǎi fú de yá

这句话大意是:”时又制侍郎以下不许独对,履言:“陛下博访庶政,虽远外微官,犹令独对,顾于侍从乃弗得邪?

suì kān qí zhì

这句话大意是:”遂刊其制。

yù shǐ dí zhōng yán shì yǒu zhǐ jí suǒ zì lái

这句话大意是:御史翟忠言事,有旨诘所自来。

lǚ jiàn yuē yù shǐ yǐ yán wèi zhí fēi yǒu suǒ wén zé wú yǐ yán

这句话大意是:履谏曰:“御史以言为职,非有所闻,则无以言。

jīn nǎi jiū qí zì lái zé rén jiāng chéng zhī tái jiàn bù fù yǒu wén yǐ

现代白话:今乃究其自来,则人将惩之,台谏不复有闻了。

xiān shì zhào dà lǐ jiān jū yù suǒ chéng nèi jiàng gōng shì yì bì fù zhòng

这句话大意是:先是诏大理兼鞫狱所承内降公事,意必傅重;。

shǎo qīng hán jìn qīng dú chí píng hé shí wú suǒ shàng xià dì zhī qí cái shàng shū shěng jiàn zhuó xíng bù láng zhōng

这句话大意是:少卿韩晋卿独持平核实,无所上下,帝知其才,尚书省建,擢刑部郎中。

tiān xià dà bì qǐng yàn zhí zhèng huò yǐ wéi fán jiāng hé bù yīng yàn zhě jìn qīng shì bái shì shěng zhōng yīn yuē tīng duàn qiú shí cháo tíng zhī xīn yě

这句话大意是:天下大辟请谳,执政或以为烦,将劾不应谳者,晋卿适白事省中,因曰:“听断求实,朝廷之心也。

jīn yàn ér huò lì hòu bù lái yǐ

现代白话:今谳而获戾,后不来了。

yì zhě huò yǐn táng rì fù zòu yù lìng tiān xià shù yù xī cóng zòu jué jìn qīng yuē fǎ zài tiān xià ér kě yí kě jīn zhě shàng qǐng cǐ zǔ zōng zhì yě

这句话大意是:”议者或引唐日覆奏,欲令天下庶狱悉从奏决,晋卿曰:“法在天下,而可疑、可矜者上请,此祖宗制也。

jīn sì hǎi yī jiā yù xiè xì dài cháo mìng kǒng zuì rén zhī sǐ yú yù duō yú fú gū zhě yǐ

现代白话:今四海一家,欲械系待朝命,恐罪人之死于狱多于伏辜者了。

cháo tíng jiē cóng zhī

这句话大意是:”朝廷皆从之。

jǐ wèi liáo zhǔ zhù sàn shuǐ yuán

这句话大意是:己未,辽主驻散水原。

jiǎ zǐ yǐ yē lǜ ā sū wèi qì dān xíng gōng dōu bù shǔ yǐ yē lǜ shèn sī wèi běi yuàn shū mì fù shǐ

这句话大意是:甲子,以耶律阿苏为契丹行宫都部署,以耶律慎思为北院枢密副使。

gēng wǔ liáo zhǔ mìng zhū lù jiǎn jiào tuō hù zuì zhì sǐ zhě yuán zhī

这句话大意是:庚午,辽主命诸路检校脱户罪至死者原之。

rùn yuè yǐ hài shuò xià zhǔ bǐng cháng qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:闰月,乙亥朔,夏主秉常遣使来贡。

yǒng lè zhī yì xià rén yì yǐ shì kùn bì qí xī nán dū tǒng mǎo xīng wéi míng jì yí shū jīng yuán liú chāng zuò qǐ tōng hǎo rú chū

这句话大意是:永乐之役,夏人亦以是困敝,其西南都统昴星嵬名济移书泾原刘昌祚,乞通好如初。

chāng zuò yǐ wén dì yù chāng zuò dá zhī

这句话大意是:昌祚以闻,帝谕昌祚答之。

jí rù kòu lǚ bài guó yòng yì jié nǎi qiǎn shǐ lái gòng shàng biǎo yuē chén zì lì shì yǐ lái gòng fèng cháo tíng wú suǒ kuī dài zhì yú jìn suì yóu shén huān hé

这句话大意是:及入寇屡败,国用益竭,乃遣使来贡,上表曰:“臣自历世以来,贡奉朝廷,无所亏,迨至于近岁,尤甚欢和。

bù yì xiān rén wū jiān cháo tíng tè qǐ dà bīng qīn duó jiāng tǔ chéng zhài yīn cí gòu yuàn suì zhì jiāo bīng

这句话大意是:不意𪫺人诬间,朝廷特起大兵,侵夺疆土城砦,因兹构怨,遂致交兵。

jīn qǐ cháo tíng shì yǐ dà yì tè hái suǒ qīn

这句话大意是:今乞朝廷示以大义,特还所侵。

tǎng chuí kāi nà bié xiào zhōng qín

这句话大意是:倘垂开纳,别效忠勤。

dì cì zhào yuē bǐ yǐ quán qiáng gǎn xíng fèi rǔ zhèn lìng biān chén wǎng wèn nì ér bù bào

这句话大意是:”帝赐诏曰:“比以权强,敢行废辱,朕令边臣往问,匿而不报。

wáng shī cú zhēng gài tǎo yǒu zuì

这句话大意是:王师徂征,盖讨有罪。

jīn qiǎn shǐ zào tíng cí lǐ gōng shùn réng wén guó zhèng xī fù gù cháng yì yòng jiā nà

这句话大意是:今遣使造庭,辞礼恭顺,仍闻国政悉复故常,益用嘉纳。

yǐ jiè biān lì wú zhé chū bīng ěr yì shèn shǒu xiān méng

现代白话:已戒边吏毋辄出兵,你亦慎守先盟。

wù yín zhào shǎn xī hé dōng jīng lüè sī qí xīn fù chéng zhài jiǎo xún wú chū èr sān lǐ

这句话大意是:戊寅,诏陕西、河东经略司,其新复城砦徼循,毋出二三里;。

xià zhī suì cì xī rú qí jiù wéi qǐ hái qīn jiāng bù xǔ

这句话大意是:夏之岁赐悉如其旧,唯乞还侵疆不许。

liáo zhǔ zhī shù rén jùn zhī yuān huǐ hèn wú jí zhuī shì wèi zhāo huái tài zǐ yǐ lǐ gǎi zàng yù fēng shān

这句话大意是:辽主知庶人浚之冤,悔恨无及,追谥为昭怀太子,以礼改葬玉峰山。

bǐng xū biàn shuǐ yì

这句话大意是:丙戌,汴水溢。

dīng hài zhǔn bù gòng yú liáo

这句话大意是:丁亥,准布贡于辽。

jǐ chǒu liáo yǐ zhī xìng zhōng fǔ shì xíng xī nián wèi hàn rén xíng gōng dōu bù shǔ

这句话大意是:己丑,辽以知兴中府事邢熙年为汉人行宫都部署;。

yǐ hàn rén xíng gōng dōu bù shǔ wáng jī wèi nán yuàn shū mì fù shǐ

这句话大意是:以汉人行宫都部署王绩为南院枢密副使。

bǐng shēn shǒu sī tú kāi fǔ yí tóng sān sī hán guó gōng fù bì zú shì wén zhōng

这句话大意是:丙申,守司徒、开府仪同三司韩国公富弼卒,谥文忠。

bì nián bā shí huái bù néng yǐ shàng shū lùn zhì dào zhī yào yuē chén wén zì gǔ zhì tiān xià zhì luàn zhě bù chū èr duān ér yǐ yú nìng zhě jìn zé rén zhǔ bù wén yǒu guò wéi è shì wèi suǒ yǐ zhì luàn

这句话大意是:弼年八十,怀不能已,上疏论治道之要曰:“臣闻自古致天下治乱者,不出二端而已:谀佞者进,则人主不闻有过,惟恶是为,所以致乱;。

dǎng zhí zhě jìn zé rén zhǔ rì yǒu kāi yì wéi shàn shì cóng suǒ yǐ zhì zhì

这句话大意是:谠直者进,则人主日有开益,惟善是从,所以致治。

chén zì lí cháo tíng tuì jū lín xià jiān yì yǎng zhī shí zhèng dà shuài yú nìng zhě jìng jìn dǎng zhí zhě jū wài suī yǒu zài cháo zhě gài kǒng chù wǔ jiān xié yì jiē jié shé bù gǎn yǒu suǒ kāi chén

这句话大意是:臣自离朝廷,退居林下,间亦仰知时政,大率谀佞者竞进,谠直者居外,虽有在朝者,盖恐触忤奸邪,亦皆结舌不敢有所开陈。

shū zòu dì wèi fǔ chén yuē fù bì yǒu shū lái

这句话大意是:”疏奏,帝谓辅臣曰:“富弼有疏来。

zhāng dūn yuē bì yán hé shì

这句话大意是:”章惇曰:“弼言何事?

dì yuē yán zhèn zuǒ yòu duō xiǎo rén

现代白话:”帝曰:“言朕左右多品行较差的人。

dūn yuē hé lìng fēn xī shú wèi xiǎo rén

现代白话:”惇曰:“盍令分析孰为品行较差的人?

dì yuē bì sān cháo lǎo chén qǐ kě lìng fēn xī

这句话大意是:”帝曰:“弼三朝老臣,岂可令分析!

wáng ān lǐ jìn yuē bì zhī yán shì yě

这句话大意是:”王安礼进曰:“弼之言是也。

bà cháo dūn jiù ān lǐ yuē yòu chéng duì shàng zhī yán shī yǐ

现代白话:”罢朝,惇咎安礼曰:“右丞对上之言失了。

ān lǐ yuē wú chái jīn rì yuē chéng rú shèng yù míng rì yuē shèng xué fēi chén suǒ jí ān dé bù wèi zhī xiǎo rén

现代白话:”安礼曰:“我侪今日曰‘诚如圣谕’,明日曰‘圣学非臣所及’,安得不谓之品行较差的人?

dūn wú yǐ duì

这句话大意是:”惇无以对。

bì jì shàng shū yòu tiáo chén shí zhèng zhī shī yǐ dài shàng wèn shǒu fēng yǐ fù qí zi shào tíng

这句话大意是:弼既上疏,又条陈时政之失以待上问,手封以付其子绍庭。

jí zú shào tíng shàng zhī

这句话大意是:及卒,绍庭上之。

qí lüè yuē jīn rì shàng zì fǔ chén xià jí shù shì wèi huò tú lì xí chéng bì fēng zhōng cí dǎng lùn wú fù shàng dá zhì bì xià cōng míng bì sāi

这句话大意是:其略曰:“今日上自辅臣,下及庶士,畏祸图利,习成弊风,忠词谠论,无复上达,致陛下聪明蔽塞。

tiān xià huò huàn yǐ chéng shàng bù zhī jǐng jù gǎi huǐ chuāng yì bǔ jiù rì shèn yī rì dài jiāng wú jí

这句话大意是:天下祸患已成,尚不知警惧改悔,创艾补救,日甚一日,殆将无及。

bì xià jí wèi zhī chū xié chén nà shuō tú zhì zhī jì tīng shòu shī yí zì wèi néng jù jué zhòng rén bù shǐ yì lùn de xíng rán hòu shèng huà kě yùn shì gōng kě chéng

这句话大意是:陛下即位之初,邪臣纳说图治之际,听受失宜,自谓能拒绝众人,不使异论得行,然后圣化可运,事功可成。

cǐ gài jiān rén zì móu lì yú gǒu yuè ér bǐng rèn zhī chén yù zhuān quán zì sì yǐ chéng jǐ zhì suì wù bì xià fàng chì zhōng zhí jìn ér xié nìng zhōng yán dù jué chǎn yú rì wén

这句话大意是:此盖奸人自谋,利于苟悦,而柄任之臣,欲专权自肆以成己志,遂误陛下,放斥忠直,进而邪佞,忠言杜绝,谄谀日闻。

qù suì nà biān chén wàng yì dà jǔ yǐ tǎo xī róng shī tú kuì bài liǎng lù sāo rán

这句话大意是:去岁纳边臣妄议,大举以讨西戎,师徒溃败,两路骚然。

dāng jǔ shì zhī chū zhí zhèng dà chén tái jiàn shì cóng gǒu néng fàn yán jí jiàn zé shèng xīn zì huí huò nán zì xi yǐ

现代白话:当举事之初,执政大臣、台谏、侍从,苟能犯颜极谏,则圣心自回,祸难自息了。

chén bù zhī shì shí xiǎo dà zhī chén yǒu wéi bì xià lì zhēng qí bù kě zhě hu

这句话大意是:臣不知是时小大之臣,有为陛下力争其不可者吗?

jīn jiǔ shù wèi jiě bǎi xìng kùn qióng qǐ huì guò chǐ bài bù sī jiù huò zhī shí

这句话大意是:今久戍未解,百姓困穷,岂讳过耻败不思救祸之时?

tiān dì zhì rén níng yǔ qiāng yí xiào qū zhí shèng fù

这句话大意是:天地至仁,宁与羌夷校曲直胜负!

yuàn guī qí qīn dì xiū bīng xī mín

这句话大意是:愿归其侵地,休兵息民。

cháo tíng zhī shì mò dà yú yòng rén

这句话大意是:朝廷之事,莫大于用人。

fu fǔ bì zhī rèn lùn yì zhī zhí jiē dāng jí tiān xià zhī xuǎn

这句话大意是:夫辅弼之任,论议之职,皆当极天下之选。

bǐ tān chǒng huàn shī róu cóng shùn mèi zhě qǐ kě shǐ zhī

这句话大意是:彼贪宠患失,柔从顺媚者,岂可使之?

shì yī chū yú shàng zé xià mò rèn qí zé xiǎo rén yīn dé yǐ wèi jiān shì chéng zé xià de qiè qí lì shì bù chéng zé jūn dú dāng qí jiù qǐ shàng xià tóng xīn jūn chén yī dé zhī wèi yá

现代白话:事一出于上,则下莫任其责,品行较差的人因得以为奸,事成则下得窃其利,事不成则君独当其咎,岂上下同心,君臣一德之谓邪?

yòu yuē gōng wéi zhī chén wěi zhī tǒng zhì fāng miàn jiē fēi suǒ yi

这句话大意是:”又曰:“宫闱之臣,委之统制方面,皆非所宜。

zài wài zé xié quán hù chǒng líng lì shàng xià

这句话大意是:在外则挟权怙宠,陵轹上下。

rù shì zuǒ yòu chǒng lù jì guò zé jiāo yuàn yì qǐ shì wèi xiāng jí cāi duó suí zhì lì dǎng shēng huò

这句话大意是:入侍左右,宠禄既过,则骄怨易启,势位相及,猜夺随至,立党生祸。

yòu yuē xìng lì zhī chén kuī sǔn guó tǐ wéi shàng liǎn yuàn

这句话大意是:”又曰:“兴利之臣,亏损国体,为上敛怨。

zhì ruò wèi chǎng yǐ tíng mín dài zào shě ér bì jiù wū què hé zhōu zhī zài shàn lù fèn zhī lì jí yú liǎn qǔ dào lù jiē yuàn cǐ fēi shàng suǒ yǐ yǔ mín zhī yì yě

这句话大意是:至若为场以停民贷,造舍而蔽旧屋,榷河舟之载,擅路粪之利,急于敛取,道路嗟怨,此非上所以与民之意也。

bì gōng jiǎn hǎo lǐ yú rén yán suī yòu jiàn bì jìn jìng qì sè mù rán bú jiàn xǐ yùn

这句话大意是:弼恭俭好礼,与人言,虽幼贱必尽敬,气色穆然,不见喜愠。

qí hào shàn jí wù gài chū yú tiān xìng

这句话大意是:其好善疾恶,盖出于天性。

cháng yán jūn zǐ yǔ xiǎo rén bìng chǔ qí shì bì bù shèng

现代白话:常言:“有德行的人与品行较差的人并处,其势必不胜。

jūn zǐ bù shèng zé fèng shēn ér tuì lè dào wú mèn

现代白话:有德行的人不胜,则奉身而退,乐道无闷。

xiǎo rén bù shèng zé jiāo jié gòu shān qiān qí wàn zhé bì shèng ér hòu yǐ

现代白话:品行较差的人不胜,则交结构扇,千岐万辙,必胜而后已;。

dài qí dé zhì suì sì dú yú shàn liáng qiú tiān xià bù luàn bù kě de yě

这句话大意是:迨其得志,遂肆毒于善良,求天下不乱,不可得也。

bì zhōng yì zhī xìng lǎo ér mí dǔ jiā jū yī jì sī xū wèi cháng wàng cháo tíng

这句话大意是:”弼忠义之性,老而弥笃,家居一纪,斯须未尝忘朝廷。

jiāng huái děng lù fā yùn sī suì cáo gǔ liù bǎi èr shí wàn fù shǐ jiǎng zhī qí lǐng cáo shì yǐ shì yuè zhì jīng shī rù jìn

这句话大意是:江、淮等路发运司岁漕谷六百二十万,副使蒋之奇领漕事,以是月至京师,入觐。

dì wèn láo bèi zhì cì sān pǐn fú qiě yuē zhèn bù fù chú guān cáo shì yī yǐ wěi qīng

这句话大意是:帝问劳备至,赐三品服,且曰:“朕不复除官,漕事一以委卿。

zhī qí cí xiè yīn tiáo huà lì bìng sān shí yú shì duō jiàn nà yòng

这句话大意是:”之奇辞谢,因条画利病三十馀事,多见纳用。

qiū qī yuè yǐ sì liáo zhǔ liè yú mǎ yǐ shān

这句话大意是:秋,七月,乙巳,辽主猎于马尾山。

yǐ mǎo fù xiào huì xiào zhāng shū dé zhāng huái huáng hòu yú miào

这句话大意是:乙卯,祔孝惠、孝章、淑德、章怀皇后于庙。

bǐng chén sūn gù yǐn jí qiú qù suì ba wèi guān wén diàn xué shì zhī hé yáng

这句话大意是:丙辰,孙固引疾求去,遂罢为观文殿学士、知河阳。

yǐ tóng zhī shū mì yuàn hán zhěn zhī shū mì yuàn hù bù shàng shū ān dào tóng zhī shū mì yuàn

这句话大意是:以同知枢密院韩缜知枢密院,户部尚书安焘同知枢密院。

dīng sì liáo zhǔ yè qìng líng

这句话大意是:丁巳,辽主谒庆陵。

guǐ hài jìn wài guān yú bù nèi dài qǔ xi jí shǐ zhě guǎn yú mín jiā

这句话大意是:癸亥,禁外官于部内贷取息,及使者馆于民家。

bā yuè jǐ mǎo tài bái zhòu jiàn

这句话大意是:八月,己卯,太白昼见。

yǐ yǒu qián tóng chéng xiàn wèi zhōu è shàng shū zhào zhōng shū shěng jì xìng míng

这句话大意是:乙酉,前桐城县尉周谔上书,诏中书省记姓名。

dì rì yuè guǐ hán xiǎo chén suǒ yán lì hài wú bù xiáng lǎn rú cǐ

这句话大意是:帝日阅匦函,小臣所言利害,无不详览如此。

xīn mǎo pú zōng mèng ba

这句话大意是:辛卯,蒲宗孟罢。

xiān shì zǎi zhí tóng duì dì yǒu wú rén cái zhī tàn zōng mèng yuē rén cái bàn wèi sī mǎ guāng xié shuō suǒ huài

这句话大意是:先是宰执同对,帝有无人才之叹,宗孟曰:“人才半为司马光邪说所坏。

dì bù yǔ zhí shì zōng mèng jiǔ zhī

这句话大意是:”帝不语,直视宗孟久之。

zōng mèng jù shén wú yǐ wéi róng

这句话大意是:宗孟惧甚,无以为容。

dì fù yuē pú zōng mèng nǎi bù qǔ sī mǎ guāng yá

这句话大意是:帝复曰:“蒲宗孟乃不取司马光邪?

wèi lùn bié shì qí cí shū mì fù shǐ zhèn zì jí wèi yǐ lái wéi jiàn cǐ yī rén

这句话大意是:未论别事,其辞枢密副使,朕自即位以来,唯见此一人。

tā rén suī pò zhī shǐ qù yì bù kěn yǐ

现代白话:它人虽迫之使去,亦不肯了。

yòu yīn fàn lùn gǔ jīn rén wù zōng mèng shèng chēng yáng xióng zhī xián dì zuò sè yuē yáng xióng jù qín měi xīn bù jiā yě

这句话大意是:”又因泛论古今人物,宗孟盛称扬雄之贤,帝作色曰:“扬雄剧秦美新,不佳也。

bà cháo wáng ān lǐ xì zōng mèng yuē yáng xióng wèi gōng zuò lèi

这句话大意是:”罢朝,王安礼戏宗孟曰:“扬雄为公坐累。

zhì shì yù shǐ lùn qí huāng yú jiǔ sè jí shàn zhì fǔ shè guò zhì suì shǒu běn guān zhī rǔ zhōu

现代白话:”至是御史论其荒于酒色及缮治府舍过制,遂守本官,知你州。

yǐ shàng shū yòu chéng wáng ān lǐ wèi shàng shū zuǒ chéng lì bù shàng shū li qīng chén wèi shàng shū yòu chéng

这句话大意是:以尚书右丞王安礼为尚书左丞,吏部尚书李清臣为尚书右丞。

jiǔ yuè guǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:九月,癸卯朔,日有食之。

wù chén qǐ jū láng cài jīng yán jiù xiū qǐ jū zhù guān èr yuán bù fēn zuǒ yòu gù yuè lún yī yuán xiū zuǎn

这句话大意是:戊辰,起居郎蔡京言:“旧修起居注官二员,不分左右,故月轮一员修纂。

jīn qǐ jū láng shè rén fēn lì liǎng shěng suǒ yǐ bèi zuǒ yòu shǐ guān zé zuǒ dāng shū dòng yòu dāng shū yán

这句话大意是:今起居郎、舍人分隶两省,所以备左右史官,则左当书动,右当书言。

qǐ zì jīn qǐ jū láng shè rén suí zuǒ yòu fēn jì yán dòng

这句话大意是:乞自今,起居郎、舍人随左右分记言动。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jǐ yǒu liáo zhǔ shè xióng yú bái shí shān jiā wéi chǎng shǐ ní gé wèi zuǒ jīn wú wèi dà jiàng jūn

现代白话:己酉,辽主射熊于白石山,加围场使尼噶为左金我卫大将军。

xīn wèi wǔ guó bù zhǎng gòng yú liáo

这句话大意是:辛未,五国部长贡于辽。

rén shēn liáo zhǔ zhào běi nán shū mì yuàn guān yì zhèng shì

这句话大意是:壬申,辽主召北南枢密院官议政事。

dōng shí yuè guǐ yǒu shuò xià guó zhǔ bǐng cháng qiǎn shǐ shàng biǎo qǐng fù xiū zhí gòng qǐ hái jiù jiāng

这句话大意是:冬,十月,癸酉朔,夏国主秉常遣使上表,请复修职贡,乞还旧疆。

ān dào yán de yǒu fēi yào hài zhě gù yi yǔ zhī

这句话大意是:安焘言:“地有非要害者,固宜予之。

rán lǔ qíng wú yàn dāng shǐ zhī wú yòu guò ér bà bīng bù kě shì yǐ yàn bīng zhī yì

现代白话:然虏情无厌,当使知我宥过而罢兵,不可示以厌兵之意。

dì nǎi cì bǐng cháng zhào yán dì jiè yǐ lìng fū yán lù yí dié yòu zhōu shī xíng qí suì cì hou dì jiè le rì yī jiù

这句话大意是:”帝乃赐秉常诏,言:“地界已令鄜延路移牒宥州施行,其岁赐候地界了日依旧。

dīng chǒu liáo zhǔ yè guān dé diàn

这句话大意是:丁丑,辽主谒观德殿。

jǐ mǎo liáo nán yuàn shū mì shǐ liú yún zú

这句话大意是:己卯,辽南院枢密使刘筠卒。

wù zǐ fēng mèng kē wèi zōu guó gōng yǐ lì bù shàng shū céng xiào kuān yán mèng kē wèi jiā jué mìng gù yě

这句话大意是:戊子,封孟轲为邹国公,以吏部尚书曾孝宽言孟轲未加爵命故也。

rén chén liáo hùn tóng jùn wáng yē lǜ yī xùn zài lái zhōu sī cáng bīng jiǎ qiě móu bēn sòng

这句话大意是:壬辰,辽混同郡王耶律伊逊在莱州,私藏兵甲,且谋奔宋;。

shì jué liáo zhǔ mìng yì shā zhī

这句话大意是:事觉,辽主命缢杀之。

guǐ sì kuài jī jùn wáng shì qīng hōng

这句话大意是:癸巳,会稽郡王世清薨。

gēng zǐ shàng shū shěng chéng

这句话大意是:庚子,尚书省成。

shí yī yuè guǐ mǎo jiā shàng rén zōng shì yuē tǐ tiān fǎ dào jí gōng quán dé shén wén shèng wǔ ruì zhé míng xiào huáng dì yīng zōng shì yuē tǐ qián yīng lì lóng gōng shèng dé xiàn wén sù wǔ ruì shén fù xiào huáng dì

这句话大意是:十一月,癸卯,加上仁宗谥曰体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝,英宗谥曰体干应历隆功盛德宪文肃武睿神富孝皇帝。

jiǎ chén cháo xiàn jǐng líng gōng

这句话大意是:甲辰,朝献景灵宫。

yǐ sì cháo tài miào

这句话大意是:乙巳,朝太庙。

bǐng wǔ sì hào tiān shàng dì yú yuán qiū yǐ tài zǔ pèi shǐ ba hé jì tiān dì

这句话大意是:丙午,祀昊天上帝于圆丘,以太祖配,始罢合祭天地。

hái yù xuān gǎn mén dà shè

这句话大意是:还,御宣秆门,大赦。

liáo jìn fēng liáng wáng yán xǐ wèi yān guó wáng dà shè

这句话大意是:辽进封梁王延禧为燕国王,大赦。

yǐ nán yuàn xuān huī shǐ xiāo mó gé wèi nán fǔ zǎi xiàng yǐ sān sī shǐ wáng jīng cān zhī zhèng shì zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:以南院宣徽使萧谟噶为南府宰相,以三司使王经参知政事、知枢密院事。

jiǎ yín pàn hé nán fǔ lù guó gōng wén yàn bó yǐ shǒu tài shī kāi fǔ yí tóng sān sī zhì shì

这句话大意是:甲寅,判河南府潞国公文彦博,以守太师、开府仪同三司致仕。

gēng shēn xìng shàng shū shěng zhào liù cáo cháng èr yǐ xià xún yǐ zhí shì yīn jiè chì yān

现代白话:庚申,幸尚书省,召六曹长贰以下,询以职事,因诫敕呢。

shì yuè liáo dìng zhū lìng shǐ yì shǐ qiān xù děng jí

这句话大意是:是月,辽定诸令史、译史迁叙等级。

shí èr yuè dīng hài liáo yǐ xíng xī nián zhī nán yuàn shū mì shǐ shì

这句话大意是:十二月,丁亥,辽以邢熙年知南院枢密使事。

xīn mǎo yǐ wáng yán fū wèi hàn rén xíng gōng dōu bù shǔ

这句话大意是:辛卯,以王言敷为汉人行宫都部署。

xiān shì gāo lí wáng huī cú liáo mìng qí zi sān hán guó gōng xūn quán zhī guó shì zhì shì xūn fù cú

这句话大意是:先是高丽王徽殂,辽命其子三韩国公勋权知国事,至是勋复殂。

shì nián liáo fàng jìn shì li jūn yù děng wǔ shí yī rén

这句话大意是:是年,辽放进士李君裕等五十一人。

shén zōng tǐ yuán xiǎn dào fǎ gǔ lì xiàn dì dé yuán fēng qī nián liáo tài kāng shí nián

这句话大意是:○神宗体元显道法古立宪帝德元丰七年(辽太康十年)。

chūn zhēng yuè xīn chǒu shuò liáo zhǔ rú chūn shuǐ

这句话大意是:春,正月,辛丑朔,辽主如春水。

bǐng wǔ yǐ míng zhōu fáng yù shǐ shì zhǔn wèi ān dìng jùn wáng

这句话大意是:丙午,以洺州防御使世准为安定郡王。

liáo fù jiàn nán jīng fèng fú sì fú tú

这句话大意是:辽复建南京奉福寺浮图。

guǐ chǒu xià rén kòu lán zhōu li xiàn děng jī zǒu zhī

这句话大意是:癸丑,夏人寇兰州,李宪等击走之。

jiǎ yín jìn xián fēi zhū shì wèi dé fēi

这句话大意是:甲寅,进贤妃朱氏为德妃。

xīn yǒu zhào huáng zhōu tuán liàn fù shǐ sū shì yí rǔ zhōu

现代白话:辛酉,诏黄州团练副使苏轼移你州。

dì měi lián shì cái cháng yǔ fǔ chén yuē guó shǐ dà shì zhèn yì yù bǐ sū shì chéng zhī

这句话大意是:帝每怜轼才,尝语辅臣曰:“国史大事,朕意欲俾苏轼成之。

fǔ chén yǒu nán sè dì yuē fēi shì zé yòng zēng gǒng

这句话大意是:”辅臣有难色,帝曰:“非轼则用曾巩。

qí hòu gǒng yì bù fù shàng yì dì fù yǒu zhǐ qǐ shì yǐ běn guān zhī jiāng zhōu

这句话大意是:”其后巩亦不副上意,帝复有旨起轼,以本官知江州。

cài què zhāng zǎo shòu mìng wáng guī dú yǐ wéi bù kě

这句话大意是:蔡确、张璪受命,王珪独以为不可。

míng rì gǎi jiāng zhōu tài píng guān yòu míng rì mìng gé bù xià

这句话大意是:明日,改江州太平观,又明日,命格不下。

yú shì zú chū shǒu dá dāo xǐ rǔ zhōu yǒu sū shì chù jū sī jiù yuè suì zī shēn rén cái shí nán bù rěn zhōng qì zhī yǔ

现代白话:于是卒出手答刂,徙你州,有“苏轼黜居思咎,阅岁滋深,人才实难,不忍终弃”之语。

shì shàng biǎo xiè qiě yán yǒu tián zài cháng zhōu yuàn de jū zhī

这句话大意是:轼上表谢,且言有田在常州,愿得居之。

dì cóng qí qǐng gǎi cháng zhōu tuán liàn fù shǐ

这句话大意是:帝从其请,改常州团练副使。

wù chén liáo zhǔ rú shān jiǎn diàn

这句话大意是:戊辰,辽主如山检淀。

èr yuè gēng wǔ shuò hé běi zhuǎn yùn shǐ cuò zhì hé běi dí biàn wú yōng yán jiàn guǎn rén liáng mǎ liào zǒng qiān yī bǎi qī shí liù wàn dàn qí yíng xiāng bǔ kě zhī liù nián

这句话大意是:二月,庚午朔,河北转运使、措置河北籴便吴雍言:“见管人粮、马料总千一百七十六万石,奇赢相补,可支六年。

hé běi shí qī zhōu biān fáng dà jì cāng lǐn chōng shí suī yīn jiè fēng nián shí yǐ lì néng gàn zhí

这句话大意是:河北十七州边防大计,仓廪充实,虽因藉丰年,实以吏能干职。

tóng cuò zhì wáng zǐ yuān zài zhí jiǔ nián xī xīn gōng jiā wàng kǎo chá chéng xiào yǐ quàn cái lì

这句话大意是:同措置王子渊,在职九年,悉心公家,望考察成效,以劝才吏。

zhào cì zi yuān zǐ zhāng fú

这句话大意是:”诏赐子渊紫章服。

jiǎ xū tài shī zhì shì wén yàn rù jìn zhì jiǔ chuí gǒng diàn

这句话大意是:甲戌,太师致仕文彦入觐,置酒垂拱殿。

guǐ wèi jìn fēng pú yáng jùn wáng zōng huī wèi sì pú wáng fēng zōng shèng wèi gāo mì jùn wáng zōng chāo jiàn ān jùn wáng ān yǐn ān kāng jùn wáng zōng yuàn hàn dōng jùn wáng zōng yù huá yuán jùn wáng

这句话大意是:癸未,进封濮阳郡王宗晖为嗣濮王,封宗晟为高密郡王,宗绰建安郡王,安隐安康郡王,宗瑗汉东郡王,宗愈华原郡王。

sān yuè xīn chǒu cì wén yàn bó yàn yú qióng lín yuàn dì zhì shī yǐ cì zhī

这句话大意是:三月,辛丑,赐文彦博宴于琼林苑,帝制诗以赐之。

dīng sì dà yàn qún chén yú jí yīng diàn huáng zǐ yán ān jùn wáng shì lì yú yù zuò zhī cè wáng guī lǜ bǎi liáo tíng hè

这句话大意是:丁巳,大宴群臣于集英殿,皇子延安郡王侍立于御座之侧,王珪率百僚廷贺。

jí shēng diàn dì mìng guī děng yǔ wáng xiāng jiàn jiǔ zhī wáng nǎi tuì

这句话大意是:及升殿,帝命珪等与王相见,久之,王乃退。

wáng wèi chū gē dì tè lìng shì yàn yǐ jiàn qún chén

这句话大意是:王未出合,帝特令侍宴以见群臣。

liáo zhǔ mìng zhī zhì gào wáng shī rú pái yìn láng jūn yē lǜ gù fù dǎo yàn wáng yán xǐ

这句话大意是:辽主命知制诰王师儒、牌印郎君耶律固傅导燕王延禧。

liáo zhǔ zhuī niàn xiāo wū nà bǎo hù huáng sūn zhī gōng cháng wèi shī rú děng yuē wū nà zhōng chún suī dí rén jié zhī fǔ táng wū zhēn zhī lì mù zōng wú yǐ guò yě

这句话大意是:辽主追念萧乌纳保护皇孙之功,尝谓师儒等曰:“乌纳忠纯,虽狄仁杰之辅唐,乌珍之立穆宗,无以过也。

qīng děng yí dá yàn wáng zhī zhī

这句话大意是:卿等宜达燕王知之。

xuán mìng wū nà yǐ diàn qián dōu diǎn jiǎn fǔ dǎo yàn wáng

这句话大意是:”旋命乌纳以殿前都点检辅导燕王。

gēng shēn yù chóng zhèng diàn dà yuè

这句话大意是:庚申,御崇政殿大阅。

rén xū zhào yǐ tài xué wài shè shēng qián táng zhōu bāng yàn wèi shì tài xué zhèng

这句话大意是:壬戌,诏以太学外舍生钱唐周邦彦为试太学正。

bāng yàn xiàn biàn dōu fù wén cǎi kě qǔ gù zhuó zhī

这句话大意是:邦彦献《汴都赋》,文采可取,故擢之。

xià sì yuè dīng chǒu cì ráo zhōu tóng zǐ zhū tiān cì wǔ jīng chū shēn

这句话大意是:夏,四月,丁丑,赐饶州童子朱天赐《五经》出身。

nǚ zhēn gòng liáng mǎ yú liáo

这句话大意是:女真贡良马于辽。

guǐ sì xià rén kòu yán zhōu ān sāi bǎo jiàng guān lǚ zhēn bài zhī

这句话大意是:癸巳,夏人寇延州安塞堡,将官吕真败之。

wǔ yuè rén zǐ lǜ qiú jiàng sǐ zuì yī děng zhàng yǐ xià shì zhī

这句话大意是:五月,壬子,虑囚,降死罪一等,杖以下释之。

gēng shēn zhào zhōng shū shè rén cài biàn wǎng jiāng níng fǔ xǐng shì wáng ān shí jí bìng

这句话大意是:庚申,诏中书舍人蔡卞往江宁府省视王安石疾病。

biàn ān shí zhī xù yě

这句话大意是:卞,安石之婿也。

rén xū zhào zì jīn chūn qiū shì diàn yǐ zōu guó gōng mèng kē pèi shí wén xuān wáng shè wèi yú yǎn guó gōng zhī cì

这句话大意是:壬戌,诏:“自今春秋释奠,以邹国公孟轲配食文宣王,设位于兖国公之次。

yòu zhuī fēng xún kuàng wèi lán líng bó yáng xióng wèi chéng dū bó hán yù wèi chāng lí bó yǐ shì cì cóng sì yú èr shí yī xián zhī jiān

这句话大意是:”又追封荀况为兰陵伯,扬雄为成都伯,韩愈为昌黎伯,以世次从祀于二十一贤之间。

zhào zhū lù shuài chén jiān sī děng jǔ dà shǐ chén wèi jiàng lǐng

这句话大意是:诏诸路帅臣、监司等举大使臣为将领。

liáo zhǔ zhù sàn shuǐ yuán

这句话大意是:辽主驻散水原。

yǐ chǒu zhǔn bù gòng yú liáo

这句话大意是:乙丑,准布贡于辽。

liù yuè lǐ bù yán ōu yáng xiū děng biān tài cháng yīn gé lǐ shǐ zì jiàn lóng qì yú jiā yòu wèi bǎi juǎn

这句话大意是:六月,礼部言:“欧阳修等编《太常因革礼》,始自建隆,讫于嘉祐,为百卷。

jiā yòu zhī hòu quē ér bù lù

这句话大意是:嘉祐之后,阙而不录。

xī níng yǐ lái lǐ wén zhì zuò zú yǐ chuí fǎ wàn shì qǐ xià tài cháng wěi bó shì jiē xù biān zuǎn yǐ bèi tǎo yuè

这句话大意是:熙宁以来,礼文制作,足以垂法万世,乞下太常,委博士接续编纂,以备讨阅。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

bǐng zǐ xià rén kòu dé shùn jūn xún jiǎn wáng yǒu sǐ zhī

这句话大意是:丙子,夏人寇德顺军,巡检王友死之。

wù zǐ jí xǐ guān shǐ wáng ān shí qǐng yǐ suǒ jū yuán wū chuàng chán sì qǐ cì míng é cóng zhī yǐ bǎo níng chán yuàn wèi é

这句话大意是:戊子,集禧观使王安石请以所居园屋创禅寺,乞赐名额,从之,以保宁禅院为额。

ān shí zì zi pāng sǐ wǎn nián tòng dào bù yǐ suì shě bàn shān yuán zhái wèi sì yòu gē tián wèi cháng zhù yǐ jiàn míng fú yún

这句话大意是:安石自子雱死,晚年痛悼不已,遂舍半山园宅为寺,又割田为常住,以荐冥福云。

xīn mǎo jiāng xià jùn wáng zōng huì zú

这句话大意是:辛卯,江夏郡王宗惠卒。

rén chén liáo jìn huǐ tóng qián wèi qì

这句话大意是:壬辰,辽禁毁铜钱为器。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →