qǐ róu zhào shè tí gé zhèng yuè jǐn liù yuè fán liù yuè
这句话大意是:起柔兆摄提格正月,尽六月,凡六月。
huì xù shén zōng dì liù zǐ mǔ yuē qīn shèng huáng hòu zhū shì
这句话大意是:讳煦,神宗第六子,母曰钦圣皇后朱氏。
xī níng jiǔ nián shí èr yuè qī rì yǐ chǒu shēng yú gōng zhōng chì guāng zhào shì
这句话大意是:熙宁九年,十二月,七日已丑,生于宫中,赤光照室。
chū míng yòng shòu jiǎn jiào tài wèi tiān píng jūn jié dù shǐ fēng jūn guó gōng
这句话大意是:初名佣,授检校太尉、天平军节度使,封均国公;。
yuán fēng wǔ nián qiān kāi fǔ yí tóng sān sī jìn fēng yán píng jùn wáng
这句话大意是:元丰五年,迁开府仪同三司,进封延平郡王。
bā nián èr yuè shén zōng qǐn jí zǎi xiàng wáng guī qǐ zǎo jiàn chǔ wèi zōng miào shè jì jì yòu zòu qǐng huáng tài hòu quán tóng tīng zhèng shén zōng shǒu kěn suì fèng zhì lì wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:八年,二月,神宗寝疾,宰相王珪乞早建储,为宗庙社稷计,又奏请皇太后权同听政,神宗首肯,遂奉制立为皇太子。
zhé zōng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí shèng zhāo xiào huáng dì yuán yòu yuán nián liáo dà ān èr nián
这句话大意是:○哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐元年(辽大安二年。
bǐng yín yī líng bā liù nián
这句话大意是:丙寅,一零八六年)。
chūn zhēng yuè gēng yín shuò zhào gǎi yuán
这句话大意是:春,正月,庚寅朔,诏改元。
xīn mǎo liáo zhǔ rú hùn tóng jiāng
这句话大意是:辛卯,辽主如混同江。
chéng yì láng shǒu qǐ jū shè rén xíng shù cháng jiào gāo gōng huì shàng shū qǐ zūn lǐ zhū tài fēi wèi gāo shì yì rì zhī fú
这句话大意是:承议郎、守起居舍人邢恕,尝教高公绘上书,乞尊礼朱太妃,为高氏异日之福。
tài huáng tài hòu hū gōng huì wèn yuē rǔ bù shí zì shuí wèi rǔ zuò cǐ shū
现代白话:太皇太后呼公绘问曰:“你不识字,谁为你作此书?
gōng huì bù gǎn huì
这句话大意是:”公绘不敢讳。
yán zhě yòu lùn shù yóu lì quán guì bù zì jiǎn shèn
这句话大意是:言者又论恕游历权贵,不自检慎。
jiǎ wǔ zhé shù yǐ běn guān quán fā qiǎn suí zhōu
这句话大意是:甲午,谪恕,以本官权发遣随州。
shí shù yǐ chú zhōng shū shè rén yú shì ba qí xīn mìng bìng chù zhī yú wài
这句话大意是:时恕已除中书舍人,于是罢其新命,并黜之于外。
jiǎ chén wáng yán sōu zòu zì dōng bù xuě jīn shè chūn yǐ hàn wèi zāi biàn yì shén dà
现代白话:甲辰,王岩叟奏:“自冬不雪,今涉春了,旱为灾,变异甚大。
bì xià yú tiān xià zhī dà hài cháo zhōng zhī dà jiān yǐ wù ér fù yí jiāng duàn ér yòu zhǐ
这句话大意是:陛下于天下之大害,朝中之大奸,已悟而复疑,将断而又止。
dà hài mò rú qīng miáo miǎn yì zhī fǎ yīn kùn shēng mín chá yán zhī fǎ liú dú shù lù
这句话大意是:大害莫如青苗、免役之法,阴困生民,茶盐之法,流毒数路。
dà jiān mò rú cài què zhī yīn xié xiǎn kè zhāng dūn zhī chán qī láng lì
这句话大意是:大奸莫如蔡确之阴邪险刻,章惇之谗欺狼戾。
bì xià nǎi róng ér liú zhī cǐ tiān xīn zhī suǒ yǐ wèi yòu yě
这句话大意是:陛下乃容而留之,此天心之所以未祐也。
dīng wèi yǐ jí xián xiào lǐ huáng lián wèi hù bù láng zhōng
这句话大意是:丁未,以集贤校理黄廉为户部郎中。
xiān shì lián tí jǔ hé dōng lù bǎo jiá fán liù nián sī mǎ guāng xián jū wǎng lái hé luò jiān wén qí zhì zhuàng lǚ gōng zhe yì yán hé dōng jūn yǔ biān mín dé zhī suì yǒu shì chú
这句话大意是:先是廉提举河东路保甲凡六年,司马光闲居,往来河、洛间,闻其治状,吕公著亦言河东军与边民德之,遂有是除。
zhào huí cì gāo lí wáng ān mǎ fú dài qì bì yǒu jiā
这句话大意是:诏回赐高丽王鞍马、服带、器币有加。
ba shǎn xī hé dōng yuán fēng sì nián hòu fán yuán jūn xīng zēng zhì guān jú
这句话大意是:罢陕西、河东元丰四年后凡缘军兴增置官局。
jǐ yǒu wǔ guó zhū bù zhǎng gòng yú liáo
这句话大意是:己酉,五国诸部长贡于辽。
xīn hài zhū guāng tíng yán chá què zhāng dūn hán zhěn bù gōng bù zhōng bù chǐ
这句话大意是:辛亥,朱光庭言:“察确、章惇、韩缜,不恭、不忠、不耻。
yì lùn zhèng shì zhī jì dūn míng mù zhāng dǎn sì wèi biàn shuō lì xíng chǒu dǐ
这句话大意是:议论政事之际,惇明目张胆,肆为辨说,力行丑诋。
què zé wài shì bù jiào zhōng shí tóng yù yáng wèi zūn xián yīn wèi zhù yá
这句话大意是:确则外示不校,中实同欲,阳为尊贤,阴为助邪。
zhěn zé měi dāng yì lùn yì bù fú zhèng wéi wu gǒng mò wèi zì ān jì
这句话大意是:缜则每当议论,亦不扶正,唯务拱默为自安计。
yuàn bà qù què děng bǐng rèn bié jìn zhōng xián yǐ fǔ shèng zhì
这句话大意是:愿罢去确等柄任,别进忠贤以辅圣治。
bù bào
这句话大意是:”不报。
guǐ chǒu tài huáng tài hòu gōng yì zhōng tài yī gōng jí xǐ guān qí yǔ
这句话大意是:癸丑,太皇太后躬诣中太一宫、集禧观祈雨。
liáo zhǔ zhào quán hàn lín xué shì zhào xiào yán zhī zhì gào wáng shī rú děng jiǎng wǔ jīng dà yì
这句话大意是:辽主召权翰林学士赵孝严、知制诰王师儒等讲《五经》大义。
bǐng chén tài huáng tài hòu zhào yuē yuán miào zhī lì suǒ cóng lái jiǔ yǐ
现代白话:丙辰,太皇太后诏曰:“原庙之立,所从来久了。
qián rì shén zōng huáng dì chū jí cí gōng bìng jiàn qǐn diàn yǐ chóng yán zǔ kǎo qí xiào kě wèi zhì yǐ
现代白话:前日神宗皇帝初即祠宫,并建寝殿以崇严祖考,其孝可谓至了。
jīn shén zōng jì yǐ kāi fù yú gù shì dāng yíng guǎn yù yǐ fèng shén líng
这句话大意是:今神宗既已开祔,于故事当营馆御以奉神灵。
ér gōng yuán zhī dōng mì jiē mín lǐ yù jiā kāi zhǎn zé jù chéng fán rǎo
这句话大意是:而宫垣之东,密接民里,欲加开展,则惧成烦扰;。
yù cǎi jìn shēn zhī yì jiē hé dì hòu wèi yī diàn zé lǜ wú yǐ chēng shén zōng qīn fèng zǔ kǎo zhī yì
这句话大意是:欲采搢绅之议,皆合帝后为一殿,则虑无以称神宗钦奉祖考之意。
wén zhì lóng diàn hòu yǒu yuán chí yǐ hòu diàn tuī zhī běn liú yǐ dài wèi wáng rén yě kě jí qí de lì shén zōng yuán miào
这句话大意是:闻治隆殿后有园池,以后殿推之,本留以待未亡人也,可即其地立神宗原庙。
wú wàn suì zhī hòu dāng cóng yīng zōng huáng dì yú zhì lóng shàng yǐ níng shén míng zhōng yǐ chéng wú zǐ zhī zhì xià yǐ ān chén mín zhī xīn bù yì shàn hu
现代白话:我万岁之后,当从英宗皇帝于治隆,上以宁神明,中以成我子之志,下以安臣民之心,不是也很善吗!
dì xìng xiàng guó sì qí yǔ
这句话大意是:帝幸相国寺祈雨。
shí xīn fǎ duō suǒ lí gé dú miǎn yì qīng miáo jiàng guān zhī fǎ yóu zài ér xī róng zhī yì wèi jué
这句话大意是:时新法多所厘革,独免役、青苗、将官之法犹在,而西戎之议未决。
sī mǎ guāng yǐ jí yè gào fán shí yǒu sān xún bù néng chū tàn yuē sì huàn wèi chú wú sǐ bù míng mù yǐ
现代白话:司马光以疾谒告,凡十有三旬,不能出,叹曰:“四患未除,我死不瞑目了!
nǎi lì jí yí shū sān xǐng yuē jīn fǎ dù yi xiān gēng zhāng zhě mò rú miǎn yì qián
这句话大意是:”乃力疾移书三省曰:“今法度宜先更张者,莫如免役钱。
guāng jiàn yù jù shū zòu wén ruò jiàng zhì sān xǐng wàng zhū gōng xié lì zàn chéng
这句话大意是:光见欲具疏奏闻,若降至三省,望诸公协力赞成。
yòu shǒu shū yǔ lǚ gōng zhe yuē guāng zì bìng yǐ lái yǐ shēn fù yī yǐ jiā shì fù yú zi wéi guó shì wèi yǒu suǒ tuō jīn yǐ shǔ huì shū yǐ
现代白话:”又手书与吕公著曰:“光自病以来,以身付医,以家事付愚子,唯国事未有所托,今以属晦叔了。
zhōng shū shè rén fàn bǎi lù yán yú guāng yuē xī níng miǎn yì fǎ xíng bǎi lù wèi xián píng xiàn kāi fēng bà qiǎn yá qián shù bǎi rén mín jiē xīn xìng
这句话大意是:”中书舍人范百禄言于光曰:“熙宁免役法行,百禄为咸平县,开封罢遣衙前数百人,民皆欣幸。
qí hòu yǒu sī qiú xiàn yú wu kè bāo nǎi yǐ fǎ wèi bìng
这句话大意是:其后有司求羡馀,务刻剥,乃以法为病。
jīn dì jiǎn zhù miǎn qián é yǐ kuān mín lì kě yě
这句话大意是:今第减助免钱额以宽民力可也。
guāng bù tīng
这句话大意是:”光不听。
èr yuè xīn yǒu yǐ hé jué dà míng huài mín tián jiān shí zhě zhòng zhào ān fǔ shǐ hán jiàng xún fǎng zhèn jì
这句话大意是:二月,辛酉,以河决大名,坏民田,艰食者众,诏安抚使韩绛询访赈济。
yǐ chǒu mìng cài què tí jǔ xiū shén zōng shí lù yǐ shān wēn bó lù diàn bìng wèi xiū zhuàn guān lín xī céng zhào bìng wèi jiǎn tǎo guān
这句话大意是:乙丑,命蔡确提举修《神宗实录》,以邓温伯、陆佃并为修撰官,林希、曾肇并为检讨官。
zhào quán ba xiū hé fàng zhū lù bīng fu
这句话大意是:诏权罢修河,放诸路兵夫。
xiān shì sī mǎ guāng zòu miǎn yì zhī fǎ yǒu wǔ hài jiù rì shàng hù chōng yì yǒu suǒ péi bèi rán nián mǎn zhī hòu què de xiū xī jīn zé nián nián chū qián qián shù duō yú wǎng rì péi bèi zhě qí hài yī yě
这句话大意是:先是司马光奏:“免役之法有五害:旧日上户充役有所陪备,然年满之后却得休息,今则年年出钱,钱数多于往日陪备者,其害一也。
jiù rì xià hù yuán bù chōng yì jīn lái yī lì chū qián qí hài èr yě
这句话大意是:旧日下户元不充役,今来一例出钱,其害二也。
jiù rì suǒ chà jiē tǔ zhù liáng mín
这句话大意是:旧日所差皆土著良民;。
jīn zhào mù sì fāng fú làng zhī rén zuò gōng rén zé qǔ fǎ shòu zāng zhǔ guān wù zé qīn qī dào yòng yī dàn shì fā qiè jiā wáng qù qí hài sān yě
这句话大意是:今召募四方浮浪之人,作公人则曲法受赃,主官物则侵欺盗用,一旦事发,挈家亡去,其害三也。
nóng mín suǒ yǒu bù guò gǔ bó yǔ lì jīn yuē wǒ bù yòng rǔ lì shū wǒ qián wǒ zì gù rén ruò yù xiōng nián zé bù miǎn mài zhuāng tián niú jù sāng zhè yǐ qiú qián nà guān qí hài sì yě
现代白话:农民所有,不过谷帛与力,今曰我不用你力,输我钱,我自雇人,若遇凶年,则不免卖庄田、牛具、桑柘以求钱纳官,其害四也。
tí jǔ cháng píng sī wéi wu duō liǎn yì qián guǎng jī kuān shèng xī qiú jìn yòng qí hài wǔ yě
这句话大意是:提举常平司惟务多敛役钱,广积宽剩,希求进用,其害五也。
wèi jīn zhī jì mò ruò jiàng chì yìng tiān xià miǎn yì qián yī qiè bìng ba qí zhū sè yì rén bìng yī xī níng yǐ qián jiù fǎ dìng chà
这句话大意是:为今之计,莫若降敕,应天下免役钱一切并罢,其诸色役人并依熙宁以前旧法定差。
wéi yá qián yī yì zuì hào zhòng nán xiàng yǒu pò jiā chǎn zhě cháo tíng wèi cǐ shǐ yì zuò zhù yì fǎ
这句话大意是:惟衙前一役,最号重难,向有破家产者,朝廷为此始议作助役法。
jīn yá qián péi bèi shǎo dāng bù zhì pò jiā
这句话大意是:今衙前陪备少,当不至破家;。
ruò yóu lǜ lì nán dú rèn jí qǐ yī jiù yú guān hù sēng dào sì guàn dān dīng nǚ hù yǒu wū yè zhě bìng lìng suí pín fù děng dì chū zhù yì qián yù yá qián zhòng nán chāi qiǎn jí xíng zhī gěi
这句话大意是:若犹虑力难独任,即乞依旧于官户、僧道、寺观、单丁、女户有屋业者,并令随贫富等第出助役钱,遇衙前重难差遣,即行支给。
rán yì rén lì hài sì fāng bù néng qí tóng qǐ zhǐ huī jiàng zhū lù zhuǎn yùn shǐ xià zhū zhōu xiàn xiàn wǔ rì nèi xiàn jù lì hài shēn zhōu zhōu xiàn yī yuè shēn zhuǎn yùn sī sī xiàn yī jì zòu wén wěi zhí zhèng guān cān xiáng shī xíng
这句话大意是:然役人利害,四方不能齐同,乞指挥降诸路转运使下诸州县,限五日内县具利害申州,州限一月申转运司,司限一季奏闻,委执政官参详施行。
shì rì sān xǐng shū mì yuàn tóng jìn chéng de zhǐ yī zòu
这句话大意是:”是日,三省、枢密院同进呈,得旨依奏。
dīng mǎo zhào shì cóng gè jǔ kān rèn jiān sī zhě èr rén jǔ fēi qí rén yǒu fá
这句话大意是:丁卯,诏:“侍从各举堪任监司者二人,举非其人有罚。
hán wéi yán guāng lù dài fu zhì shì fàn zhèn zài rén zōng cháo zhe kāi jiàn chǔ zhī yì ér zhèn wèi cháng yǐ yǔ rén rén yì mò wéi yán zhě gù ēn shǎng dú bù jí zhèn
这句话大意是:韩维言:“光禄大夫致仕范镇,在仁宗朝着开建储之议,而镇未尝以语人,人亦莫为言者,故恩赏独不及镇。
fú wàng tè jiàng míng zhào bāo xiǎn jué gōng
这句话大意是:伏望特降明诏,褒显厥功。
yú shì jù yǐ zhèn shí jiǔ shū shàng zhī
这句话大意是:”于是具以镇十九疏上之。
jǐ sì bài zhèn duān míng diàn xué shì zhì shì réng yǐ qí zi bǎi kuí wèi xuān dé láng
这句话大意是:己巳,拜镇端明殿学士,致仕,仍以其子百揆为宣德郎。
gēng wǔ jìn biān mín yǔ xià rén wéi shì
这句话大意是:庚午,禁边民与夏人为市。
xīn wèi yǐ shì yù shǐ liú zhì wèi yù shǐ zhōng chéng
这句话大意是:辛未,以侍御史刘挚为御史中丞。
zhào qǐ jū shè rén yī jiù zhì bù fēn jì yán dòng
这句话大意是:诏:“起居舍人依旧制不分记言动。
wǔ wēi jùn wáng dòng jiǎn zú yǐ qí yǎng zǐ ā lǐ gǔ wèi hé xī jūn jié dù shǐ fēng níng sāi jùn gōng
这句话大意是:武威郡王栋戬卒,以其养子阿里骨为河西军节度使,封宁塞郡公。
ā lǐ gǔ yán jùn xíng shā qí xià bù huáng níng
这句话大意是:阿里骨严峻刑杀,其下不遑宁。
zhào chì yǐ tuī guǎng ēn xìn fù cháo tíng suǒ yǐ fēng lì qián rén suǒ yǐ fù yǔ zhī yì
这句话大意是:诏饬以推广恩信,副朝廷所以封立、前人所以付与之意。
sī mǎ guāng zòu fù chāi yì fǎ jì dé zhǐ zhī kāi fēng fǔ cài jīng jí yòng wǔ rì xiàn lìng liǎng xiàn chà yī qiān yú rén chōng yì jí yì dōng fǔ bái guāng
这句话大意是:司马光奏复差役法,既得旨,知开封府蔡京即用五日限,令两县差一千馀人充役,亟诣东府白光。
guāng xǐ yuē shǐ rén rén rú dài zhì hé huàn fǎ zhī bù xíng hu
这句话大意是:光喜曰:“使人人如待制,何患法之不行乎!
yì zhě wèi jīng dàn xī wàng fēng zhǐ gǒu yù mèi guāng fēi qí shí yě
这句话大意是:”议者谓京但希望风旨,苟欲媚光,非其实也。
guǐ yǒu yǐ jiān chá yù shǐ wáng yán sōu wèi zuǒ sī jiàn
这句话大意是:癸酉,以监察御史王岩叟为左司谏。
yòu sī jiàn sū zhé shǐ gòng zhí shàng yán dì wáng zhī zhì bì xiān zhèng fēng sú
这句话大意是:右司谏苏辙始供职,上言:“帝王之治,必先正风俗。
fēng sú jì zhèng zhōng rén yǐ xià jiē zì miǎn yú wéi shàn
这句话大意是:风俗既正,中人以下皆自勉于为善;。
fēng sú yī bài zhōng rén yǐ shàng jiē zì qì ér wèi è
这句话大意是:风俗一败,中人以上皆自弃而为恶。
xié zhèng shèng shuāi zhī yuán wèi bì bù shǐ yú cǐ
这句话大意是:邪正盛衰之源,未必不始于此。
xī zhēn zōng jiǎng yòng zhèng rén sūn shì qi lún tián xī wáng yǔ chēng zhī tú jì yǐ jiàn zhèng xiǎn míng zhōng liáng zhī shì xiāng jì ér qǐ
这句话大意是:昔真宗奖用正人,孙奭、戚纶、田锡、王禹偁之徒,既以谏诤显名,忠良之士,相继而起。
jí mào qī yàn shì dīng wèi chéng jiàn jiāng qiè guó mìng ér fēng sú yǐ chéng wú yǔ tóng wù móu wèi jí fā xuán jí liú fàng
这句话大意是:及耄期厌事,丁谓乘间将窃国命,而风俗已成,无与同恶,谋未及发,旋即流放。
rén zōng rén hòu shì fēi zhī lùn yī fù tái jiàn
这句话大意是:仁宗仁厚,是非之论,一付台谏。
kǒng dào fǔ fàn zhòng yān ōu yáng xiū yú jìng zhī liú yǐ yán shì xiāng gāo
这句话大意是:孔道辅、范仲淹、欧阳修、余靖之流,以言事相高。
shí zhí zhèng dà chén qǐ jiē jǐn xián rán wèi jì rén yán bù gǎn wàng zuò yī yǒu bù shàn yán zhě jí zhì suí jí píng qù
这句话大意是:时执政大臣岂皆尽贤,然畏忌人言,不敢妄作,一有不善,言者即至,随即屏去。
gù suī rén zhǔ kuān hòu ér cháo tíng zhī jiān wú dà guò shī
这句话大意是:故虽人主宽厚,而朝廷之间无大过失。
jí xiān dì sì wèi zhí zhèng dà chén biàn yì zǔ zōng fǎ dù wéi yǒu lǚ huì fàn zhèn děng míng yán qí shī
这句话大意是:及先帝嗣位,执政大臣变易祖宗法度,惟有吕诲、范镇等明言其失。
èr rén jì yǐ dé zuì tái jiàn yǒu yǐ yī yán jí zhě jiē fēn rán zhú qù yóu shì fēng sú dà bài
这句话大意是:二人既已得罪,台谏有以一言及者,皆纷然逐去,由是风俗大败。
chén yuàn bì xià yǒng wéi xié zhèng shèng shuāi zhī jiàn shǐ yú tái jiàn xiū qí guān zé tīng qí yán yán yǒu bù dàng suí shì xíng qiǎn
这句话大意是:臣愿陛下永惟邪正盛衰之渐,始于台谏,修其官则听其言,言有不当,随事行遣。
shǐ fēng sú yí dìng zhōng yán rì zhì zé tài píng zhī zhì kě lì ér dài yě
这句话大意是:使风俗一定,忠言日至,则太平之治,可立而待也。
jiǎ xū yù ěr yīng gé shì dú hán wéi yán bì xià rén xiào fā yú tiān xìng měi xíng jiàn kūn chóng lóu yǐ zhé wéi ér guò zhī qiě chì zuǒ yòu wù jiàn lǚ cǐ yì rén shù yě
这句话大意是:甲戌,御迩英阁,侍读韩维言:“陛下仁孝发于天性,每行见昆虫蝼蚁,辄违而过之,且敕左右勿践履,此亦仁术也。
yuàn bì xià tuī cǐ xīn yǐ jí bǎi xìng zé tiān xià xìng shèn
这句话大意是:愿陛下推此心以及百姓,则天下幸甚。
bǐng zǐ sī mǎ guāng yán fù xíng chāi yì zhī chū zhōu xiàn bù néng bù shǎo yǒu fán rǎo fú wàng cháo tíng zhí zhī jiān rú jīn shí suī xiǎo xiǎo lì hài wèi zhōu bù fáng xú wèi gǎi gēng wù yǐ rén yán qīng huài lì mín liáng fǎ
这句话大意是:丙子,司马光言:“复行差役之初,州县不能不少有烦扰,伏望朝廷执之,坚如金石,虽小小利害未周,不妨徐为改更,勿以人言轻坏利民良法。
zhāng dūn qǔ guāng suǒ zòu fán shū lüè wèi jǐn zhě méi jǔ ér bó zòu zhī yòu cháng yǔ tóng liè zhēng yuē bǎo jiá bǎo mǎ yī rì bù ba zé yǒu yī rì zhī hài
这句话大意是:”章惇取光所奏,凡疏略未尽者,枚举而驳奏之,又尝与同列争曰:“保甲、保马一日不罢,则有一日之害。
rú yì fǎ zhě xī níng chū yǐ gù dài chà xíng zhī tài sù gù yǒu jīn bì
这句话大意是:如役法者,熙宁初以雇代差,行之太速,故有今弊。
jīn fù yǐ chà dài gù dāng xiáng yì shú jiǎng shù jī kě xíng
这句话大意是:今复以差代雇,当详议熟讲,庶几可行。
ér xiàn zhǐ wǔ rì qí bì jiāng yì shén yǐ
现代白话:而限止五日,其弊将益甚了。
lǚ gōng zhe yán guāng suǒ jiàn míng dà yì yǐ shàn qí jiān bù wú shū lüè
这句话大意是:”吕公著言:“光所建明,大意已善,其间不无疏略。
dūn yán chū yú bù píng zhī qì zhuān yù qiú shèng bù gù cháo tíng dà tǐ
这句话大意是:惇言出于不平之气,专欲求胜,不顾朝廷大体。
qǐ xuǎn chà jìn chén sān sì rén zhuān qiē xiáng dìng zòu wén
这句话大意是:乞选差近臣三四人,专切详定奏闻。
gēng chén xià guó qiǎn shǐ lái gòng
这句话大意是:庚辰,夏国遣使来贡。
xīn sì bǎo wén gé dài zhì xíng bù shì láng jiǎn zhōu fǔ zuò biàn hú nán yán fǎ yì lè sāo rǎo luò zhí zhī hé zhōu
这句话大意是:辛巳,宝文阁待制、刑部侍郎蹇周辅,坐变湖南盐法,抑勒骚扰,落职,知和州。
sū shì yán yú sī mǎ guāng yuē chāi yì miǎn yì gè yǒu lì hài miǎn yì zhī hài jù liǎn yú shàng ér xià yǒu qián huāng zhī huàn
这句话大意是:苏轼言于司马光曰:“差役、免役各有利害:免役之害,聚敛于上而下有钱荒之患;。
chāi yì zhī hài mín cháng zài guān bù dé zhuān lì yú nóng ér lì xū yuán yǐ wéi jiān
这句话大意是:差役之害,民常在官,不得专力于农,而吏胥缘以为奸。
cǐ èr hài qīng zhòng gài lüè děng yǐ
现代白话:此二害,轻重盖略等了。
guāng yuē yú jūn hé rú
现代白话:”光曰:“于君怎么样?
shì yuē fǎ xiāng yīn zé shì yì chéng shì yǒu jiàn zé mín bù jīng
这句话大意是:”轼曰:“法相因则事易成,事有渐则民不惊。
sān dài zhī fǎ bīng nóng wèi yī zhì qín shǐ fēn wéi èr jí táng zhōng yè jǐn biàn fǔ bīng wèi cháng zhēng zú
这句话大意是:三代之法,兵农为一,至秦始分为二,及唐中叶,尽变府兵为长征卒。
zì shì yǐ lái mín bù zhī bīng bīng bù zhī nóng
这句话大意是:自是以来,民不知兵,兵不知农;。
nóng chū gǔ bó yǐ yǎng bīng bīng chū xìng mìng yǐ wèi nóng
这句话大意是:农出谷帛以养兵,兵出性命以卫农。
tiān xià biàn zhī suī shèng rén fù qǐ bù néng yì yě
这句话大意是:天下便之,虽圣人复起,不能易也。
jīn miǎn yì zhī fǎ shí lèi cǐ
这句话大意是:今免役之法实类此。
gōng yù zhòu bà miǎn yì ér xíng chāi yì zhèng rú ba cháng zhēng ér fù mín bīng gài wèi yì yě
这句话大意是:公欲骤罢免役而行差役,正如罢长征而复民兵,盖未易也。
guāng bù yǐ wéi rán
这句话大意是:”光不以为然。
chū chāi yì xíng yú zǔ zōng zhī shì fǎ jiǔ duō bì biān hù chōng yì bù xí guān fǔ lì nüè shǐ zhī duō zhì pò chǎn ér xiá xiāng zhī mín huò yǒu bù dé xiū xī zhě
这句话大意是:初,差役行于祖宗之世,法久多弊,编户充役,不习官府,吏虐使之,多致破产,而狭乡之民或有不得休息者。
miǎn yì shǐ mín yǐ hù gāo xià chū qián ér wú zhí yì zhī kǔ dàn xíng fǎ zhě bù xún shàng yì yú gù yì shí fèi zhī wài qǔ qián guò duō mín suì yǐ bìng
这句话大意是:免役使民以户高下出钱,而无执役之苦,但行法者不循上意,于雇役实费之外,取钱过多,民遂以病。
guāng wèi xiāng zhī miǎn yì zhī hài ér bù zhī qí lì yù yī qiè yǐ chāi yì dài zhī shì dú yǐ shí gào ér guāng bú yuè
这句话大意是:光为相,知免役之害而不知其利,欲一切以差役代之,轼独以实告,而光不悦。
shì yòu chén yú zhèng shì táng guāng sè fèn rán
这句话大意是:轼又陈于政事堂,光色忿然。
shì yuē xī hán wèi gōng cì shǎn xī yì yǒng gōng wèi jiàn guān zhēng zhī shén lì hán gōng bù lè gōng yì bù gù shì cháng wén gōng dào qí xiáng
这句话大意是:轼曰:“昔韩魏公刺陕西义勇,公为谏官,争之甚力,韩公不乐,公亦不顾,轼尝闻公道其详。
qǐ jīn rì zuò xiāng bù xǔ shì jìn yán yá
这句话大意是:岂今日作相,不许轼尽言邪!
guāng xiào ér xiè zhī
这句话大意是:”光笑而谢之。
fàn chún rén yǔ guāng sù hòu wèi guāng yuē zhì dào qù qí tài shèn zhě kě yě
这句话大意是:范纯仁与光素厚,谓光曰:“治道去其太甚者可也。
chāi yì yī shì yóu dāng shú jiǎng ér huǎn xíng bù rán zī wèi mín bìng
这句话大意是:差役一事,尤当熟讲而缓行,不然,滋为民病。
qiě zǎi xiàng zhí zài qiú rén biàn fǎ fēi suǒ xiān yě
这句话大意是:且宰相职在求人,变法非所先也。
yuàn gōng xū xīn yǐ yán zhòng lùn bù bì móu zì jǐ chū
这句话大意是:愿公虚心以延众论,不必谋自己出;。
móu zì jǐ chū zé chǎn yú de chéng jiàn yíng hé yǐ
现代白话:谋自己出,则谄谀得乘间迎合了。
shè yì huò nán huí zé kě xiān xíng zhī yī lù yǐ guān qí jiū jìng
这句话大意是:设议或难回,则可先行之一路以观其究竟。
guāng bù cóng chí zhī yì jiān
这句话大意是:”光不从,持之益坚。
chún rén tàn yuē yǐ shì shǐ rén bù dé yán ěr
现代白话:纯仁叹曰:“以是使人不得言你。
ruò yù mèi gōng yǐ wéi róng yuè hé rú shào nián hé ān shí yǐ sù fù guì zāi
现代白话:若欲媚公以为容悦,怎么样少年合安石以速富贵啊!
guāng jū zhèng fǔ fán wáng ān shí lǚ huì qīng suǒ jiàn xīn fǎ chǎn gé lüè jìn
这句话大意是:光居政府,凡王安石、吕惠卿所建新法,刬革略尽。
huò wèi guāng yuē xī fēng jiù chén duō xiān qiǎo xiǎo rén tā rì yǒu yǐ fù zǐ yì jiān shàng zé huò zuò yǐ
现代白话:或谓光曰:“熙、丰旧臣,多𪫺巧品行较差的人,它日有以父子义间上,则祸作了。
guāng zhèng sè yuē tiān ruò zuò sòng bì wú cǐ shì
这句话大意是:”光正色曰:“天若祚宋,必无此事!
wèi wèi chéng bì zhòng yóu yí guāng shū yuē xī wáng ān shí yǐ xīng zuò zhī shuō dòng xiān dì ér huàn cái bù zú yě gù fán zhèng zhī kě de mín cái zhě wú bù jǔ
这句话大意是:”卫尉丞毕仲游遗光书曰:“昔王安石以兴作之说动先帝,而患财不足也,故凡政之可得民财者无不举。
gài sàn qīng miáo zhì shì yì liǎn yì qián biàn yán fǎ zhě shì yě
这句话大意是:盖散青苗,置市易,敛役钱,变盐法者,事也;。
ér yù xīng zuò huàn bù zú zhě qíng yě
这句话大意是:而欲兴作,患不足者,情也。
gài wèi néng dù qí xīng zuò zhī qíng ér tú yù jìn sàn liǎn biàn zhì zhī fǎ shì yǐ bǎi shuō ér bǎi bù xíng
这句话大意是:盖未能杜其兴作之情,而徒欲禁散敛变置之法,是以百说而百不行。
jīn suì fèi qīng miáo bà shì yì juān yì qián qù yán fǎ fán hào wèi lì ér shāng mín zhě yī sǎo ér gèng zhī zé xiàng lái yòng shì yú xīn fǎ zhě bì bù xǐ yǐ
现代白话:今遂废青苗,罢市易,蠲役钱,去盐法,凡号为利而伤民者,一扫而更之,则向来用事于新法者必不喜了。
bù xǐ zhī rén bì bù dàn yuē bù kě fèi bà juān qù bì cāo bù zú zhī qíng yán bù zú zhī shì yǐ dòng shàng yì suī zhì shí ér shǐ tīng zhī yóu jiāng dòng yě rú shì zé fèi bà juān qù zhě jiē kě fù xíng yǐ
现代白话:不喜之人,必不但曰不可废罢蠲去,必操不足之情,言不足之事,以动上意,虽致石而使听之,犹将动也,如是则废罢蠲去者皆可复行了。
wèi jīn zhī cè
这句话大意是:为今之策,。
dāng dà jǔ tiān xià zhī jì
这句话大意是:当大举天下之计,。
shēn míng chū rù zhī shù
这句话大意是:深明出入之数,。
yǐ zhū lù suǒ jī zhī qián sù
这句话大意是:以诸路所积之钱粟,。
yī guī dì guān
这句话大意是:一归地官,。
shǐ jīng fèi kě zhī èr shí nián zhī yòng
这句话大意是:使经费可支二十年之用,。
shù nián zhī jiān
这句话大意是:数年之间,。
yòu jiāng shí bèi yú jīn rì
这句话大意是:又将十倍于今日,。
shǐ tiān zǐ xiǎo rán zhī tiān xià zhī yú yú cái yě
这句话大意是:使天子晓然知天下之馀于财也,。
zé bù zú zhī lùn bù dé chén yú qián
这句话大意是:则不足之论不得陈于前,。
rán hòu xīn fǎ yǒng kě ba ér wú gǎn yì fù zhě yǐ
现代白话:然后新法永可罢而无敢议复者了。
xī ān shí zhī jū wèi yě zhōng wài mò fēi qí rén gù qí fǎ néng xíng
这句话大意是:昔安石之居位也,中外莫非其人,故其法能行。
jīn yù jiù qián rì zhī bì ér zuǒ yòu shì cóng zhí sī shǐ zhě shí yǒu qī bā jiē ān shí zhī tú suī qǐ èr sān jiù chén yòng liù qī jūn zǐ rán lèi bǎi zhī zhōng cún qí shù shí wū zài qí shì zhī kě wèi yě
现代白话:今欲救前日之弊,而左右侍从、职司使者,十有七八皆安石之徒,虽起二三旧臣,用六七有德行的人,然累百之中存其数十,乌在其势之可为也!
shì wèi kě wèi ér yù wèi zhī zé qīng miáo suī fèi jiāng fù sàn kuàng wèi fèi hu
这句话大意是:势未可为而欲为之,则青苗虽废将复散,况未废吗?
shì yì suī ba qiě fù zhì kuàng wèi ba hu
这句话大意是:市易虽罢且复置,况未罢吗?
yì qián yán fǎ yì mò bù rán
这句话大意是:役钱、盐法,亦莫不然。
yǐ cǐ jiù qián rì zhī bì rú rén jiǔ bìng ér shǎo jiàn qí fù zǐ xiōng dì xǐ jiàn yán sè ér wèi gǎn hè zhě yǐ qí bìng zhī yóu zài yě
这句话大意是:以此救前日之弊,如人久病而少间,其父子兄弟喜见颜色而未敢贺者,以其病之犹在也。
guāng de shū sǒng rán hòu jìng rú qí lǜ
这句话大意是:”光得书耸然,后竟如其虑。
shì yuè liáo zhǔ zhù shān yú diàn
这句话大意是:是月,辽主驻山榆淀。
rùn yuè jǐ chǒu shuò wáng yán sōu rù duì yán zǔ zōng yí jiè bù kě yòng nán rén
这句话大意是:闰月,己丑朔,王岩叟入对,言:“祖宗遗戒不可用南人。
rú cài què zhāng dūn zhāng zǎo jiē nán rén kǒng hài yú guó
这句话大意是:如蔡确、章惇、张璪皆南人,恐害于国。
dì yuē wéi shì jiù chén
这句话大意是:”帝曰:“为是旧臣。
yán sōu yuē shú fēi jiù chén
这句话大意是:”岩叟曰:“孰非旧臣?
dì yuē jìn rì pō hàn
这句话大意是:”帝曰:“近日颇旱。
yán sōu yuē yǐ shèng dé rú cǐ wú zhì zāi biàn zhī lǐ
这句话大意是:”岩叟曰:“以圣德如此,无致灾变之理;。
wéi zhèng fǔ yǒu cǐ rén suǒ yǐ zhì hàn yě
这句话大意是:唯政府有此人,所以致旱也。
gēng yín shàng shū zuǒ pú yè cài què ba
这句话大意是:庚寅,尚书左仆射蔡确罢。
shān líng shǐ shì bì què yóu yǎn jiǎn yú wèi yú shì liú zhì wáng yán sōu sūn jué sū zhé zhū guāng tíng dàn zhāng jiāo shàng shí shù
这句话大意是:山陵使事毕,确犹偃蹇于位,于是刘挚、王岩叟、孙觉、苏辙、朱光庭弹章交上十数。
què jìn bù zì ān
这句话大意是:确浸不自安,。
suì lián biǎo qǐ jiě jī wù
这句话大意是:遂连表乞解机务,。
biǎo cí yǒu yuē shōu bá dāng shì zhī qí lǎo yǐ péi fǔ wáng shì
这句话大意是:表词有曰:“收拔当世之耆老以陪辅王室,。
juān shěng yǒu sī zhī fán suì yǐ wèi ān mín xīn
这句话大意是:蠲省有司之烦碎以慰安民心,。
yán biān bèi yǐ dù qiáng lín zhī kuī yú
这句话大意是:严边备以杜强邻之窥觎,。
zǒu yáo chuán yǐ chá yuǎn fāng zhī pí zhài
这句话大意是:走轺传以察远方之疲瘵,。
míng fǎ lìng zhī měi yì yǐ yáng xiān dì zhī huì zé
这句话大意是:明法令之美意以扬先帝之惠泽,。
lì gōng píng zhī dà dào yǐ hé zhòng zhì zhī yì tóng
这句话大意是:厉公平之大道以合众志之异同。
qí gāo zì jīn fá rú cǐ
这句话大意是:”其高自矜伐如此。
sūn jué sū zhé yù bù píng fù shàng shū lùn zhī shū yuē zì fǎ xíng yǐ lái mín lì kùn bì hǎi nèi chóu yuàn
这句话大意是:孙觉、苏辙愈不平,复上疏论之,疏曰:“自法行以来,民力困敝,海内愁怨。
xiān dì wǎn nián qǐn jí mí liú zhuó zhī qián shì zhī shī qīn fā dé yīn jiāng xǐ xīn zì xīn yǐ hé tiān yì
这句话大意是:先帝晚年,寝疾弥留,灼知前事之失,亲发德音,将洗心自新,以合天意;。
cǐ zhì bù suí yǎn qì wàn guó
这句话大意是:此志不遂,奄弃万国。
shì yǐ huáng dì jiàn zuò
这句话大意是:是以皇帝践阼,。
shèng mǔ lín zhèng
这句话大意是:圣母临政,。
fèng cheng yí zhǐ
这句话大意是:奉承遗旨,。
ba dǎo luò
这句话大意是:罢导洛,。
fèi shì yì
这句话大意是:废市易,。
juān qīng miáo
这句话大意是:捐青苗,。
zhǐ zhù yì
这句话大意是:止助役,。
kuān bǎo jiá
这句话大意是:宽保甲,。
miǎn mǎi mǎ
这句话大意是:免买马,。
fàng xiū chéng chí zhī yì
这句话大意是:放修城池之役,。
fù chá yán tiě zhī jiù
这句话大意是:复茶盐铁之旧,。
chù wú jū hòu lǚ xiào lián sòng yòng chén gǔ qīng wǔ zǐ jīng zhāng chéng yī lǚ jiā wèn jiǎn zhōu fǔ děng
这句话大意是:黜吴居厚、吕孝廉、宋用臣、贾青、五子京、张诚一、吕嘉问、蹇周辅等。
mìng lìng suǒ zhì xì mín gǔ wǔ xiāng hè
这句话大意是:命令所至,细民鼓舞相贺。
jīn xiǎo chén jì jīng bà chù zhì yú dà chén zé yīn ér rèn zhī chén qiè huò yǐ
现代白话:今小臣既经罢黜,至于大臣则因而任之,臣窃惑了。
què suǒ shàng biǎo suī wài bī rén yán ruò yù qiú tuì ér lùn gōng rǎng shàn shí tú zì ān
这句话大意是:确所上表,虽外逼人言,若欲求退,而论功攘善,实图自安。
suǒ yún shōu bá dāng shì zhī qí ài yǐ péi fǔ wáng shì chén wèi dāng shì zhī qí ài nǎi què xī rì zhī suǒ yì yuǎn zhě yě
这句话大意是:所云收拔当世之耆艾以陪辅王室,臣谓当世之耆艾,乃确昔日之所抑远者也。
suǒ yún juān shěng yǒu sī zhī fán suì yǐ wèi ān mín xīn chén wèi yǒu sī zhī fán suì nǎi què xī rì chuàng zào zhě yě
这句话大意是:所云蠲省有司之烦碎以慰安民心,臣谓有司之烦碎,乃确昔日创造者也。
cǐ èr shì jiē què wéi zhèng wú zhuàng yǐ lèi xiān dì zhī míng
这句话大意是:此二事,皆确为政无状,以累先帝之明;。
fēi bì xià zhuó rán dú jiàn shuí néng xíng cǐ
这句话大意是:非陛下卓然独见,谁能行此?
què bù zì yǐn jiù fǎn yǐ wéi gōng zé shì què děng suǒ zào zhī è jiē guī xiān dì ér bì xià suǒ xíng zhī shàn jiē guī yú què yě
这句话大意是:确不自引咎,反以为功,则是确等所造之恶皆归先帝,而陛下所行之善皆归于确也。
shí sī mǎ guāng lǚ gōng zhe jìn yòng juān chú fán kē què yán jiē jǐ suǒ jiàn bái gōng lùn yì bù róng tài huáng tài hòu yóu bù rěn jù chì
这句话大意是:”时司马光、吕公著进用,蠲除烦苛,确言皆己所建白,公论益不容,太皇太后犹不忍遽斥。
zhì shì shǐ ba wèi guān wén diàn xué shì zhī chén zhōu xún gǎi háo zhōu
这句话大意是:至是始罢为观文殿学士、知陈州、寻改毫州。
yǐ mén xià shì láng sī mǎ guāng wèi shàng shū zuǒ pú yè jiān mén xià shì láng
这句话大意是:以门下侍郎司马光为尚书左仆射兼门下侍郎。
guāng yǐ jí fāng cì gào bù néng rù xiè dì qiǎn gé mén fù shǐ jī gào yìn zhì qí jiā cì zhī guāng cí
这句话大意是:光以疾方赐告,不能入谢,帝遣阁门副使赍告印至其家赐之,光辞。
jí shāo jiān jiāng qǐ shì shì zhào miǎn cháo jìn yǐ jiān yú sān rì yī rù dōu táng huò mén xià shàng shū shěng guāng bù gǎn dāng yuē bú jiàn jūn bù kě yǐ shì shì
现代白话:疾稍间,将起视事,诏免朝觐,以肩舆三日一入都堂或门下尚书省,光不敢当,曰:“不见君,不能够视事。
zhào guāng jiān yú zhì nèi dōng mén zi kāng fú rù duì xiǎo diàn qiě mìng wú bài guāng huáng kǒng qǐng duì yán hé diàn
这句话大意是:”诏光肩舆至内东门,子康扶入对小殿,且命无拜,光惶恐,请对延和殿。
zhào xǔ chéng jiān yú zhì chóng zhèng diàn chuí lián rì yǐn duì yú yī qián jiàng zhǐ huī
这句话大意是:诏许乘肩舆至崇政殿,垂帘日引对,馀依前降指挥。
guāng rù duì zài bài suì tuì ér shì shì
这句话大意是:光入对,再拜,遂退而视事。
wáng ān shí shí yǐ bìng dì ān lǐ yǐ dǐ lì zhuàng shì ān shí ān shí yuē sī mǎ shí èr zhàng zuò xiāng yǐ
现代白话:王安石时已病,弟安礼以邸吏状示安石,安石曰:“司马十二丈作相了!
chàng rán jiǔ zhī
这句话大意是:”怅然久之。
zhào hán wéi lǚ dà fáng sūn yǒng fàn chún rén xiáng dìng yì fǎ yǐ wén cóng lǚ gōng zhe yán yě
这句话大意是:诏韩维、吕大防、孙永、范纯仁详定役法以闻,从吕公著言也。
rén chén yǐ shàng shū zuǒ chéng lǚ gōng zhe wèi mén xià shì láng
这句话大意是:壬辰,以尚书左丞吕公著为门下侍郎。
mìng sī mǎ guāng tí jǔ biān xiū shén zōng shí lù
这句话大意是:命司马光提举编修《神宗实录》。
bǐng shēn zhào tí jǔ guān lěi nián jī xù jǐn zhuāng zuò cháng píng cāng qián wù wěi tí diǎn xíng yù jiāo gē zhǔ guǎn yī jiù cháng píng cāng fǎ
这句话大意是:丙申,诏:“提举官累年积蓄,尽桩作常平仓钱物,委提点刑狱交割主管,依旧常平仓法。
dīng yǒu wáng yán sōu rù duì yán qiú zhì bù kě tài jí tài jí zé jiān rén yǒu yǐ yíng yì jìn shuō
这句话大意是:丁酉,王岩叟入对,言求治不可太急,太急则奸人有以迎意进说。
yòu zòu qǐ chá xián bù xián ér qù liú zhī ruò xián zhě liú bù xián yì liú zé xián zhě chǐ ér bù lè wèi yòng
这句话大意是:又奏乞察贤不贤而去留之,若贤者留,不贤亦留,则贤者耻而不乐为用。
yòu zòu liǎng gōng chuí lián dù jué nèi jiàng tài huáng tài hòu yuē cǐ shì bì wú bù xū yōu yě
这句话大意是:又奏两宫垂帘,杜绝内降,太皇太后曰:“此事必无,不须忧也。
guǐ mǎo liú zhì yán bǎo jiá ba tuán jiào chén qiè yǒu sī yōu guò jì zhě
这句话大意是:癸卯,刘挚言:“保甲罢团教,臣窃有私忧过计者。
fu xiāng yě zhī mín qí xìng yì yú zhuǎn xí
这句话大意是:夫乡野之民,其性易于转习。
jīn zhī bǎo jiá yī bì huá xì shí bì jiǔ ròu gù yǐ biàn qí xiàng zhě bù má cū lì zhī xí yǐ
现代白话:今之保甲,衣必华细,食必酒肉,固已变其向者布麻粗粝之习了;。
qún jù ér xiào xuān fèn bì ér jīn yǒng gù yǐ yí qí chuí lǔ láo kǔ zhī xí yǐ
现代白话:群聚而笑喧,奋臂而矜勇,固已移其椎鲁劳苦之习了。
chén yú yǐ wéi yi yǒu fǎ yǐ liǎn zhì zhī
这句话大意是:臣愚以为宜有法以敛制之。
fán bǎo jiá zhī jì yì qiáng ruò gāo xià zhōu xiàn jiē yǒu děng jí jīn àn qǔ yōu děng yuàn wèi bīng zhě cì yǐ wéi běn zhōu jìn jūn zì yú zhōng xià děng yì yī jìn zhì mù chōng gōng shǒu dāo shǒu qí zhuàng hù cháng zhī yì
这句话大意是:凡保甲之技艺,强弱高下,州县皆有等籍,今案取优等,愿为兵者刺以为本州禁军,自馀中下等,亦依近制募充弓手、刀手、耆壮、户长之役。
sū zhé yán hé běi zhī mín xǐ wèi piāo jié jìn suì chuàng wèi bǎo jiá qū zhī shǐ lí nán mǔ jiào zhī shǐ xí xiōng qì
这句话大意是:”苏辙言:“河北之民,喜为剽劫,近岁创为保甲,驱之使离南亩,教之使习凶器。
jīn suī yǐ ba ér gōng dāo zhī shǒu bù kě yǐ fù zhí chú jiǔ ròu zhī kǒu bù kě yǐ fù gu shū jì wú suǒ guī shì bì wèi dào
现代白话:今虽已罢,而弓、刀之手不能够复执锄,酒肉之口不能够复菇蔬,既无所归,势必为盗。
chén yuàn yú yuán fēng kù huò nèi cáng kù qǐ qián sān shí wàn guàn wèi zhāo jūn lì wù xuǎn wén wǔ chén liáo yǒu cái gàn zhě gè yī èr rén fēn wǎng hé běi yú bǎo jiá zhòng zhāo qí qiáng yǒng jīng hàn zhě wèi jìn jūn suí qí rén cái yǐ dìng jūn fēn
这句话大意是:臣愿于元丰库或内藏库乞钱三十万贯,为招军例物,选文武臣僚有才干者各一二人,分往河北,于保甲中招其强勇精悍者为禁军,随其人才,以定军分。
shàng wèi xiān dì shōu ēn yú jì wǎng xià wèi shè jì xiāo huàn yú wèi méng
这句话大意是:上为先帝收恩于既往,下为社稷消患于未萌。
liú zhì yán zhī shū mì yuàn zhāng dūn sù wú cái xíng
这句话大意是:刘挚言:“知枢密院章惇,素无才行。
jìn zhě chāi yì zhī fù nǎi sān xǐng tóng shū mì jìn chéng dūn guǒ yǒu suǒ jiàn dāng jí fū chén jiǎng huà jīn chì mìng xuān bù shǐ tuì ér hèng yì
这句话大意是:近者差役之复,乃三省同枢密进呈,惇果有所见,当即敷陈讲画,今敕命宣布,始退而横议。
dūn fēi bù zhī cǐ fǎ zhī shì yǔ fēi yě gài níng fù cháo tíng ér bù rěn fù wáng ān shí yù cún miàn mù yǐ jiàn ān shí ér yǐ
这句话大意是:惇非不知此法之是与非也,盖宁负朝廷而不忍负王安石,欲存面目以见安石而已。
jiǎ chén liú zhì yán chén fú jiàn hù bù shàng shū céng bù zài xī níng chū wáng ān shí tuō yǐ fù xīn gù qí zhèng jiē chū yú bù zhī móu qí fǎ jiē zào yú bù zhī shǒu
这句话大意是:甲辰,刘挚言:“臣伏见户部尚书曾布,在熙宁初,王安石托以腹心,故其政皆出于布之谋,其法皆造于布之手。
chén shí wéi yù shǐ céng yǐ cǐ gào zhī xiān dì yuē dà chén wù cháo tíng ér dà chén suǒ yòng zhě wù dà chén
这句话大意是:臣时为御史,曾以此告之先帝曰:‘大臣误朝廷,而大臣所用者误大臣。
gài zhǐ bù bèi yě
这句话大意是:’盖指布辈也。
zhū guāng tíng zòu jīn rì miào táng zhī shàng sī mǎ guāng wèi chū wéi yǒu lǚ gōng zhe yī rén zhōng piáo kě yǐ qí yú jiē jiān xié
这句话大意是:朱光庭奏:“今日庙堂之上,司马光未出,唯有吕公著一人忠朴可倚,其馀皆奸邪。
fú wàng shèng cí zǎo jìn fàn chún rén zhù de xián zhě zài wèi tóng xīn yī dé yǐ fǔ shèng zhèng
这句话大意是:伏望圣慈早进范纯仁,庶得贤者在位,同心一德,以辅圣政。
bǐng wǔ yǐ xī jīng guó zi jiān jiào shòu chéng yí wèi jiào shū láng yòng wáng yán sōu jiàn yě
这句话大意是:丙午,以西京国子监教授程颐为校书郎,用王岩叟荐也。
gēng xū zhào yīng zhōu biān guǎn rén zhèng xiá tè fàng zì biàn réng chú luò zuì míng shàng shū lì bù xiān zī zhù jiù guān yǔ hé rù chāi qiǎn
这句话大意是:庚戌,诏:“英州编管人郑侠特放自便,仍除落罪名,尚书吏部先咨注旧官,与合入差遣。
cóng jiān chá yù shǐ sūn shēng zuǒ sī jiàn sū zhé suǒ zòu yě
这句话大意是:”从监察御史孙升、左司谏苏辙所奏也。
xīn hài zhī shū mì yuàn shì zhāng dūn ba
这句话大意是:辛亥,知枢密院事章惇罢。
sī mǎ guāng lǚ gōng zhe gǎi gēng bì shì dūn yǔ cài què zài wèi kuī sì dé shī dūn yóu yǐ xuè wǔ kùn guāng tái jiàn jiāo zhāng shū qí zuì wèi bào
这句话大意是:司马光、吕公著改更弊事,惇与蔡确在位,窥伺得失,惇尤以谑侮困光,台谏交章疏其罪,未报。
yǐ ér dūn fù yǔ guāng lián qián zhēng lùn xuān bèi zhì yuē tā rì ān néng fèng péi chī jiàn tài huáng tài hòu nù
这句话大意是:已而惇复与光帘前争论喧悖,至曰它日安能奉陪吃剑,太皇太后怒。
yú shì liú zhì zòu yán dūn tiāo bó xiǎn hàn chǎn shì wáng ān shí yǐ biān shì qī wǎng cháo tíng suì de jìn yòng
这句话大意是:于是刘挚奏言:“惇佻薄险悍,谄事王安石,以边事欺罔朝廷,遂得进用。
jí ān shí bǔ wài yòu qīng fù lǚ huì qīng yín yuán zhì yú zhí zhèng
这句话大意是:及安石补外,又倾附吕惠卿,夤缘至于执政。
yǐ qiáng shì liǎng zhè mín tián jí jì yǔ tái guān děng shì wéi yán lù suǒ jī ér xiān dì yì báo qí wéi rén
这句话大意是:以强市两浙民田及寄语台官等事为言路所击,而先帝益薄其为人。
chù rén wèi jǐ fù wèi cài què suǒ yǐn yǐ zhì jīn rì
这句话大意是:黜人未几,复为蔡确所引,以至今日。
fu qù è mò rú jǐn bì xià jì qù què ér jīn shàng liú dūn fēi cháo tíng zhī lì
这句话大意是:夫去恶莫如尽,陛下既去确而今尚留惇,非朝廷之利。
qǐ zhèng qí hèng yì hài zhèng qiáng bì màn shàng zhī zuì
这句话大意是:乞正其横议害政、强愎慢上之罪。
wáng yán sōu zòu yán dūn lián yú bù xiū wú dà chén tǐ měi wèi pái xié lǐ yǔ qīn wǔ tóng liè
这句话大意是:”王岩叟奏言:“惇廉隅不修,无大臣体,每为俳谐俚语,侵侮同列。
jiàn guān sūn jué cháng lùn biān shì bù hé dūn yì ér dūn sì yán yú rén yún yì zhě kě zhǎn zhōng wài wén zhī wú bù hài è zì gǔ wèi cháng yǒu dà chén gǎn chū cǐ yǔ xié jiàn guān zhě
这句话大意是:谏官孙觉尝论边事,不合惇意,而惇肆言于人,云议者可斩,中外闻之,无不骇愕,自古未尝有大臣敢出此语胁谏官者。
bì xià zhào qiú zhí yán ér dūn chì shàng shū rén wèi bù chěng zhī tú qí yì bù yù bì xià guǎng cōng míng yě
这句话大意是:陛下诏求直言,而惇斥上书人为不逞之徒,其意不欲陛下广聪明也。
bì xià dēng yòng lǎo chén jiù dé ér dūn yì zhǐ wèi bù chěng zhī tú qí yì bù xǐ bì xià yòng zhèng rén yě
这句话大意是:陛下登用老臣旧德,而惇亦指为不逞之徒,其意不喜陛下用正人也。
jīn fù yú lián qián zhēng yì fǎ cí qì bù xùn líng shàng wǔ xià bài qún luàn zhòng gài jiàn bì xià yòng sī mǎ guāng zuò xiāng zào fèn jì jí suǒ yǐ rú cǐ
这句话大意是:今复于帘前争役法,辞气不逊,陵上侮下,败群乱众,盖见陛下用司马光作相,躁忿忌嫉,所以如此。
fú qǐ bà miǎn yǐ wèi tiān xià zhī wàng
这句话大意是:伏乞罢免以慰天下之望。
dūn suì ba yǐ zhèng yì dài fū zhī rǔ zhōu
现代白话:”惇遂罢,以正议大夫知你州。
jiǎ yín zhào shì cóng yù shǐ guó zǐ sī yè gè jǔ jīng míng xíng xiū kě wéi xué guān zhě èr rén
这句话大意是:甲寅,诏:“侍从、御史、国子司业各举经明行修可为学官者二人。
yǐ mǎo yǐ tóng zhī shū mì yuàn shì ān dào zhī shū mì yuàn shì shì lì bù shàng shū fàn chún rén tóng zhī shū mì yuàn shì
这句话大意是:乙卯,以同知枢密院事安焘知枢密院事,试吏部尚书范纯仁同知枢密院事。
quán jǐ shì zhōng wáng yán sōu yán ān dào zī cái tà róng qì shí àn mèi jiù wèi qiě fēi suǒ jù kuàng kě guān hóng shū zhuān bīng bǐng
这句话大意是:权给事中王岩叟言:“安焘资材阘茸,器识暗昧,旧位且非所据,况可冠洪枢、颛兵柄!
suǒ yǒu huà huáng jǐn jiǎo jìn
这句话大意是:所有画黄,谨缴进。
qí fàn chún rén chú mìng fú qǐ fēn wéi bié chì xíng xià
这句话大意是:其范纯仁除命,伏乞分为别敕行下。
sū zhé sūn jué liú zhì yì xiāng jì lùn dào bù dàng zhòu qiān
这句话大意是:”苏辙、孙觉、刘挚亦相继论焘不当骤迁。
bǐng chén ba zhū zhōu cháng píng guǎn jù guān
这句话大意是:丙辰,罢诸州常平管句官。
dīng sì ān dào cí miǎn xīn mìng
这句话大意是:丁巳,安焘辞免新命。
chì huáng fù wáng yán sōu shū dú yán sōu yòu fēng hái
这句话大意是:敕黄付王岩叟书读,岩叟又封还。
zhào fàng miǎn nèi wài shì yì qián bìng fāng chǎng jìng lì qián
这句话大意是:诏:“放免内外市易钱并坊场净利钱。
yòu zhào yǐ qián jī qiàn miǎn yì qián yǔ jiǎn fàng yī bàn
这句话大意是:”又诏:“已前积欠免役钱,与减放一半。
sān yuè jǐ wèi wáng yán sōu yán bì xià yòng fàn chún rén suī zhòu hé gù wú yī rén yǒu yán
现代白话:三月,己未,王岩叟言:“陛下用范纯仁虽骤,为什么无一人有言?
gài shǎng xián yě
这句话大意是:盖赏贤也。
yī jìn ān dào zé jiàn guān yù shǐ jiāo zhāng lùn zòu gài fēi gōng wàng suǒ yǔ yě
这句话大意是:一进安焘,则谏官、御史交章论奏,盖非公望所与也。
chén liǎng cì lùn bó qiè wén yǐ yǒu zhǐ huī mén xià shěng gèng bù sòng jǐ shì zhōng shū dú lìng jí sù shī xíng
这句话大意是:臣两次论驳,窃闻已有指挥,门下省更不送给事中书读,令疾速施行。
chén wèi kě duó yě ér shǒu guān zhī zhì bù kě duó
这句话大意是:臣位可夺也,而守官之志不可夺;。
shēn kě wàng yě ér ài jūn zhī xīn bù kě wàng
这句话大意是:身可忘也,而爱君之心不可忘。
bì xià jì zhòng gǎi chéng mìng zé yuàn chà guān quán jǐ shì zhōng yǐ quán gū chén zhī shǒu
这句话大意是:陛下既重改成命,则愿差官权给事中,以全孤臣之守。
gēng shēn liú zhì yán ān dào fàn chún rén gào mìng bù yóu jǐ shì zhōng zhí fù suǒ sī bì xià zì duò diǎn xiàn shǐ rén hé suǒ shǒu hu
这句话大意是:庚申,刘挚言:“安焘、范纯仁告命不由给事中,直付所司,陛下自堕典宪,使人何所守乎!
bù bào
这句话大意是:”不报。
xiáng dìng yì fǎ suǒ yán qǐ xià zhū lù chú yá qián wài zhū sè yì rén zhǐ yī jiàn yòng rén shù dìng chà guān hù sēng dào sì guàn dān dīng nǚ hù chū qián zhù yì zhǐ huī wù xíng
这句话大意是:详定役法所言:“乞下诸路,除衙前外,诸色役人只依见用人数定差,官户、僧道、寺观、单丁、女户出钱助役指挥勿行。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
wáng ān shí wén cháo tíng biàn qí fǎ yí rán bù yǐ wéi yì
这句话大意是:王安石闻朝廷变其法,夷然不以为意;。
jí wén ba zhù yì fù chāi yì è rán shī shēng yuē yì ba jí cǐ hu
这句话大意是:及闻罢助役,复差役,愕然失声曰:“亦罢及此吗?
liáng jiǔ yuē cǐ fǎ zhōng bù kě ba yě
这句话大意是:”良久曰:“此法终不可罢也。
rén xū sī mǎ guāng yán qǔ shì zhī dào dāng yǐ dé xíng wèi xiān wén xué wèi hòu
这句话大意是:壬戌,司马光言:“取士之道,当以德行为先,文学为后;。
jiù wén xué zhī zhōng yòu dāng yǐ jīng shù wèi xiān cí cǎi wèi hòu
这句话大意是:就文学之中,又当以经术为先,辞采为后。
wèi jīn rì jì
这句话大意是:为今日计,。
mò ruò yī xiān cháo chéng fǎ
这句话大意是:莫若依先朝成法,。
hé míng jīng jìn shì wèi yī kē
这句话大意是:合明经、进士为一科,。
lì zhōu yì shàng shū máo shī zhōu lǐ yí lǐ lǐ jì chūn qiū xiào jīng lún yǔ wèi jiǔ jīng
这句话大意是:立《周易》、《尚书》、《毛诗》、《周礼》、《仪礼》、《礼记》、《春秋》、《孝经》、《论语》为九经,。
lìng tiān xià xué guān yī zhù shū jiǎng shuō
这句话大意是:令天下学官依注疏讲说,。
xué zhě bó guān zhū jiā
这句话大意是:学者博观诸家,。
zì zé duǎn cháng
这句话大意是:自择短长,。
gè cóng suǒ hǎo
这句话大意是:各从所好。
chūn qiū zhǐ yòng zuǒ shì chuán qí gōng yáng gǔ liáng lù chún děng shuō bìng wèi zhū jiā
这句话大意是:《春秋》止用《左氏传》,其公羊、谷梁、陆淳等说,并为诸家。
mèng zǐ zhǐ wèi zhū zǐ gèng bù shì dà yì yìng jǔ zhě tīng zì zhàn
这句话大意是:《孟子》止为诸子,更不试大义,应举者听自占。
xí sān jīng yǐ shàng duō shǎo suí yì jiē xū xí xiào jīng lún yǔ
这句话大意是:习三经以上,多少随意,皆须习《孝经》、《论语》。
guāng yǐ zòu gǎo shì fàn chún rén chún rén dá guāng yuē mèng zǐ kǒng bù kě qīng
这句话大意是:”光以奏稿示范纯仁,纯仁答光曰:“《孟子》恐不可轻。
qiě cháo tíng yù qiú zhòng rén zhī zhǎng ér yuán zǎi xiān zhī shì fēi míng yí lì zhòng zhī yì
这句话大意是:且朝廷欲求众人之长,而元宰先之,似非明夷莅众之义。
bù ruò qīng xīn yǐ sì zhòng lùn kě zhě cóng zhī bù kě zhě gèng sì zhū xián yì zhī rú cǐ zé yì ér yì chéng yǒu hài yì kě gǎi yǐ
现代白话:不若清心以俟众论,可者从之,不可者更俟诸贤议之,如此则逸而易成,有害亦可改了。
guāng xīn rán nà zhī
这句话大意是:”光欣然纳之。
wù chén sū zhé yán bì xià yòng sī mǎ guāng wèi xiāng ér shǐ hán zhěn yǐ tú gū zhī xíng yǔ zhī tóng liè yǐ chén dù zhī bù guò yī nián zhěn zhī xié jì bì xíng xié dǎng bì shèng guāng bù huò zuì ér qù zé bì yǐn jí ér bì yǐ
现代白话:戊辰,苏辙言:“陛下用司马光为相,而使韩缜以屠沽之行与之同列,以臣度之,不过一年,缜之邪计必行,邪党必胜,光不获罪而去,则必引疾而避了。
qù suì běi shǐ rù cháo jiàn zhěn zài wèi xiāng gù fǎn bì wēi xiào
这句话大意是:去岁北使入朝,见缜在位,相顾反臂微笑。
zhěn jǔ zǔ zōng qī bǎi lǐ zhī de wú gù yǔ zhī
这句话大意是:缜举祖宗七百里之地,无故与之。
wén qì dān dì jiè zhī móu chū yú yē lǜ yòng zhèng jīn yǐ wéi xiāng
这句话大意是:闻契丹地界之谋,出于耶律用正,今以为相。
bǐ yǐ pì guó qī bǎi lǐ ér xiāng yòng zhèng cháo tíng yǐ cù guó qī bǎi lǐ ér xiāng zhěn chén yú suǒ wèi yù yě
这句话大意是:彼以辟国七百里而相用正,朝廷以蹙国七百里而相缜,臣愚所未谕也。
xīn wèi yǐ lì bù shì láng li cháng wèi hù bù shàng shū
这句话大意是:辛未,以吏部侍郎李常为户部尚书。
cháng wén shì shǎo lì gàn huò yí qí bù shèng rèn yǐ wèn sī mǎ guāng guāng yuē shǐ cǐ rén zhǎng bāng jì zé tiān xià zhī cháo tíng fēi jí yú zhēng lì tān lì póu kè zhī huàn shù jī shǎo xī yǐ
现代白话:常,文士,少吏干,或疑其不胜任,以问司马光,光曰:“使此人掌邦计,则天下知朝廷非急于征利,贪吏掊克之患,庶几少息了”。
yǐ zhōng shū shè rén hú zōng yù wèi jǐ shì zhōng qǐ jū shè rén sū shì wèi zhōng shū shè rén
这句话大意是:以中书舍人胡宗愈为给事中,起居舍人苏轼为中书舍人。
jūn qì jiān chéng wáng de jūn yán chén liáo shàng zhāng yǔ yì gǎi fǎ dàn xǔ jiàn míng shì qíng bù dé wàng yǒu zhǐ chì
这句话大意是:军器监丞王得君言:“臣僚上章与议改法,但许建明事情,不得妄有指斥。
nèi chū shǒu zhào yuē yǔ fāng kāi guǎng yán lù de jūn yì yù dù sè rén yán wú zhuàng ruò cǐ kě bà zhí yǔ wài rèn jiān dāng
这句话大意是:”内出手诏曰:“予方开广言路,得君意欲杜塞人言,无状若此,可罢职与外任监当。
de jūn yú shì zhé jiān yǒng chéng xiàn cāng
这句话大意是:”得君于是谪监永城县仓。
zhào wú yǐ táng chà chōng zài xuǎn yǐ zhù guān
这句话大意是:诏:“毋以堂差冲在选已注官。
zhì sù lǐ suǒ xǔ xī níng yǐ lái dé zuì zhě zì yán
这句话大意是:置诉理所,许熙宁以来得罪者自言。
mìng tài xué guān shì sī yè bó shì zhǔ zhī rú chūn qiū bǔ shì fǎ
这句话大意是:命太学官试,司业、博士主之,如春秋补试法。
rén shēn zhào ān dào jiān cí zhī shū mì yuàn shì tè yī suǒ qǐ réng tóng zhī shū mì yuàn shì réng lìng bān zuǒ chéng li qīng chén shàng
这句话大意是:壬申,诏:“安焘坚辞知枢密院事,特依所乞,仍同知枢密院事,仍令班左丞李清臣上。
guǐ yǒu zhì kāi fēng fǔ jiè tí diǎn xíng yù yī yuán
这句话大意是:癸酉,置开封府界提点刑狱一员。
nǚ zhēn gòng liáng mǎ yú liáo
这句话大意是:女真贡良马于辽。
yǐ hài ba xī hé lán huì lù jīng zhì cái yòng sī
这句话大意是:乙亥,罢熙河、兰会路经制财用司。
jǐ mǎo fù guǎng jì hé niǎn yùn
这句话大意是:己卯,复广济河辇运。
xīn sì zhào mín jiān jí kǔ dāng yì kuān xù zhě jiān sī jù wén
这句话大意是:辛巳,诏:“民间疾苦当议宽恤者,监司具闻。
yǐ jiào shū láng chéng yí wèi chóng zhèng diàn shuō shū cóng sī mǎ guāng yán yě
这句话大意是:以校书郎程颐为崇政殿说书,从司马光言也。
yí jìn sān dá dāo qí yī yuē bì xià chūn qiū fāng fù fǔ yǎng zhī dào bù kě bù zhì
这句话大意是:颐进三答刂,其一曰:“陛下春秋方富,辅养之道,不可不至。
dà shuài yī rì zhī zhōng jiē xián shì dài fū zhī shí duō qīn huàn guān gōng qiè zhī shí shǎo zé zì rán qì zhì biàn huà dé qì chéng jiù
这句话大意是:大率一日之中,接贤士大夫之时多,亲宦官、宫妾之时少,则自然气质变化,德器成就。
qǐ lín xuǎn xián shì rù shì quàn jiǎng jiǎng ba cháng liú èr rén zhí rì yè zé yī rén zhí sù yǐ bèi fǎng wèn
这句话大意是:乞遴选贤士入侍劝讲,讲罢,常留二人直日,夜则一人直宿,以备访问。
huò yǒu xiǎo shī suí shì xiàn guī
这句话大意是:或有小失,随事献规。
suì yuè jī jiǔ bì néng yǎng chéng shèng dé
这句话大意是:岁月积久,必能养成圣德。
qí èr yuē sān dài bì yǒu shī fu bǎo zhī guān
这句话大意是:”其二曰:“三代必有师、傅、保之官。
shī dào zhī jiào xùn
这句话大意是:师,道之教训;。
fu fu qí dé yì
这句话大意是:傅,傅其德义;。
bǎo bǎo qí shēn tǐ
这句话大意是:保,保其身体。
chén yǐ wéi fu dé yì zhě zài hu fáng jiàn wén zhī fēi jié shì hào zhī guò
这句话大意是:臣以为傅德义者,在乎防见闻之非,节嗜好之过;。
bǎo shēn tǐ zhě zài hu shì qǐ jū zhī yi cún wèi jǐn zhī xīn
这句话大意是:保身体者,在乎适起居之宜,存畏谨之心。
yù qǐ huáng dì zuǒ yòu fú shì zhī yìng gōng rén nèi chén bìng xuǎn nián sì shí wǔ yǐ shàng hòu zhòng xiǎo xīn zhī rén fú yòng qì wán jiē xū zhì piáo
这句话大意是:欲乞皇帝左右扶侍祗应宫人、内臣,并选年四十五以上厚重小心之人,服用器玩皆须质朴;。
jí zé nèi chén shí rén chōng jīng yán zhī yìng yǐ cì hou qǐ jū fán dòng xī bì shǐ jīng yán guān zhī zhī
这句话大意是:及择内臣十人,充经筵祗应,以伺候起居,凡动息必使经筵官知之。
qí sān yuē qiè jiàn jīng yán chén liáo shì zhě jiē zuò ér jiǎng zhě dú lì yú lǐ wèi bèi
这句话大意是:”其三曰:“窃见经筵臣僚,侍者皆坐,而讲者独立,于礼为悖。
qǐ jīn hòu tè lìng zuò jiǎng yǐ yǎng zhǔ shàng zūn rú zhòng dào zhī xīn
这句话大意是:乞今后特令坐讲,以养主上尊儒重道之心。
chén yǐ wéi tiān xià zhòng rèn wéi zǎi xiàng yǔ jīng yán tiān xià zhì luàn xì zǎi xiàng jūn dé chéng jiù zé jīng yán yóu cǐ yán zhī ān dé bù yǐ wéi zhòng
这句话大意是:臣以为天下重任,惟宰相与经筵,天下治乱系宰相,君德成就责经筵,由此言之,安得不以为重!
yí měi yǐ shī dào zì jū qí shì jiǎng sè shén zhuāng yán duō fěng jiàn
这句话大意是:颐每以师道自居,其侍讲,色甚庄,言多讽谏。
wén dì zài gōng zhōng guàn ér bì yǐ wèn yǒu shì hu
这句话大意是:闻帝在宫中盥而避蚁,问:“有是吗?
dì yuē yǒu zhī
这句话大意是:”帝曰:“有之。
yí yuē tuī cǐ xīn yǐ jí sì hǎi dì wáng zhī yào dào yě
这句话大意是:”颐曰:“推此心以及四海,帝王之要道也。
dì cháng píng lán ǒu zhé liǔ zhī yí zhèng sè yuē fāng chūn shí hé wàn wù fā shēng bù kě wú gù cuī shé
这句话大意是:”帝尝凭栏偶折柳枝,颐正色曰:“方春时和,万物发生,不可无故摧折。
dì bú yuè
这句话大意是:”帝不悦。
yù shǐ lǚ táo yán sī nóng shǎo qīng fàn zi yuān zài yuán fēng shí tí jǔ hé gōng mí fèi jù wàn hù dī yàn sǎo zhī rén nì sǐ wú suàn ér gōng zú bù chéng qǐ xíng fèi fàng
这句话大意是:御史吕陶言:“司农少卿范子渊,在元丰时提举河工,糜费巨万,护堤厌埽之人,溺死无算,而功卒不成,乞行废放。
yú shì chù zhī xiá zhōu zhì lüè yuē rǔ yǐ yǒu xiàn zhī cái xìng bì bù kě chéng zhī yì
现代白话:”于是黜知峡州,制略曰:“你以有限之财,兴必不可成之役;。
qū wú gū zhī mín zhì zhū bì sǐ zhī de
这句话大意是:驱无辜之民,置诸必死之地。
zhōng shū shè rén sū shì cí yě
这句话大意是:”中书舍人苏轼词也。
xià sì yuè jǐ chǒu yòu pú yè hán zhěn ba
这句话大意是:夏,四月,己丑,右仆射韩缜罢。
xiān shì tái jiàn qián hòu lùn zhěn guò è shén zhòng jiē liú zhōng bù bào
这句话大意是:先是台谏前后论缜过恶甚众,皆留中不报。
tài huáng tài hòu xuān yù sūn jué sū zhé yuē jìn tuì dà chén dāng cún guó tǐ
这句话大意是:太皇太后宣谕孙觉、苏辙曰:“进退大臣,当存国体。
zhěn suī bù xié rén wàng yào xū yīn qí qiú qù ér hòu chū zhī
这句话大意是:缜虽不协人望,要须因其求去而后出之。
liú zhì děng gōng zhī yì jí zhěn suì qǐ chū yǐ guān wén diàn dà xué shì zhī yǐng chāng fǔ
这句话大意是:”刘挚等攻之益急,缜遂乞出,以观文殿大学士知颍昌府。
nèi pī zhěn zì yǐ kǒng fáng xián lù gù qǐ chū wài shì jīn gōng yào míng ér qù zhě zhěn wèi de jìn tuì zhī tǐ yí yú zhì cí zhōng shēng shuō cǐ yì
这句话大意是:内批:“缜自以恐妨贤路,故乞出外,视矜功要名而去者,缜为得进退之体,宜于制词中声说此意。
jīn gōng yào míng gài zhǐ cài què zhāng dūn yě
这句话大意是:”矜功要名,盖指蔡确、章惇也。
zhào tài shī zhì shì wén yàn bó jiān yú fù quē lìng hé nán jīn zhì xíng lǐ
这句话大意是:诏太师致仕文彦博肩舆赴阙,令河南津置行李。
xiān shì sī mǎ guāng chú zuǒ pú yè gù cí yǐ jí qǐ zhào yòng yàn bó
这句话大意是:先是司马光除左仆射,固辞以疾,乞召用彦博。
fàn chún rén yì yǐ yàn bó lǎo chéng quàn dì zhào zhì zhī
这句话大意是:范纯仁亦以彦博老成,劝帝召致之。
jí jiāng ba hán zhěn tài huáng tài hòu yǐ yù zhá fù guāng yù chú yàn bó tài shī jiān shì zhōng xíng yòu pú yè shì
这句话大意是:及将罢韩缜,太皇太后以御札付光,欲除彦博太师兼侍中、行右仆射事。
guāng zòu yàn bó guān wèi tài shī nián bā shí yī chén hòu jìn ér wèi jū qí shàng fēi suǒ yǐ zhèng dà lún yě
这句话大意是:光奏:“彦博官为太师,年八十一,臣后进而位居其上,非所以正大伦也。
bù tīng
这句话大意是:”不听。
gēng yín sū zhé yán lǐ bù yù fù shī fù sī mǎ guāng qǐ yǐ jiǔ jīng qǔ shì èr yì bìng wèi shī xíng
这句话大意是:庚寅,苏辙言:“礼部欲复诗赋,司马光乞以《九经》取士,二议并未施行。
qǐ xiān jiàng zhǐ huī míng yán lái nián kē chǎng yī qiè rú jiù dàn suǒ duì jīng yì jiān qǔ zhù shū jí zhū jiā yì lùn bù zhuān yòng wáng shì zhī xué réng ba lǜ yì rán hòu xú yì gèng wèi wèi wǎn yě
这句话大意是:乞先降指挥,明言来年科场一切如旧,但所对经义兼取注疏及诸家议论,不专用王氏之学,仍罢律义,然后徐议,更未为晚也。
xīn mǎo sī mǎ guāng qǐ lìng tí diǎn xíng yù sī zhǐ huī zhú xiàn lìng zuǒ tǐ liàng xiāng cūn rén hù yǒu quē shí zhě yī miàn shēn zhī shàng sī jí běn zhōu gèng bù hou huí bào jí jiāng běn xiàn yì cāng jí cháng píng cāng mǐ gǔ zhí xíng zhèn jì
这句话大意是:辛卯,司马光乞“令提点刑狱司指挥逐县令佐,体量乡村人户有阙食者,一面申知上司及本州,更不候回报,即将本县义仓及常平仓米谷直行赈济。
xià qiū chéng shú lìng suí shuì sòng nà wú de shōu xī
这句话大意是:夏秋成熟,令随税送纳,毋得收息。
lìng zuǒ yǒu néng yòng xīn cún xù mín bù liú yí zhě yōu yǔ chou jiǎng
这句话大意是:令佐有能用心存恤,民不流移者,优与酬奖;。
fǒu zé qǔ kān wén zòu
这句话大意是:否则取勘闻奏。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
xīn mǎo zhào zhū lù hàn shāng juān qí zū
这句话大意是:辛卯,诏:“诸路旱伤,蠲其租。
rén chén yǐ hàn lǜ qiú
这句话大意是:壬辰,以旱虑囚。
guǐ sì tè jìn jīng guó gōng wáng ān shí zú nián liù shí yǒu liù
这句话大意是:癸巳,特进、荆国公王安石卒,年六十有六。
ān shí xìng qiáng zhì zì xìn suǒ jiàn zhí yì bù huí
这句话大意是:安石性强忮,自信所见,执意不回。
zhì yì biàn fǎ zài tíng jiāo zhí bù kě ān shí fu jīng yì chū jǐ yì biàn lùn zhé shù bǎi yán zhòng bù néng qū
这句话大意是:至议变法,在廷交执不可,安石傅经义,出己意,辨论辄数百言,众不能诎。
shèn zhě wèi tiān biàn bù zú wèi zǔ zōng bù zú fǎ rén yán bù zú xù
这句话大意是:甚者谓天变不足畏,祖宗不足法,人言不足恤。
bà chù zhōng wài lǎo chéng rén jǐ jǐn duō yòng mén xià xuān huì shào nián
这句话大意是:罢黜中外老成人几尽,多用门下儇慧少年。
jiǔ zhī yǐ hàn yǐn qù
这句话大意是:久之,以旱引去。
jì fù xiāng suì yú ba zhōng shén zōng shì bù fù zhào
这句话大意是:洎复相,岁馀罢,终神宗世不复召。
ān shí zhe rì lù qī shí juǎn
这句话大意是:安石著《日录》七十卷,。
rú hán qí fù bì wén yàn bó sī mǎ guāng lǚ gōng zhe fàn zhèn lǚ huì sū shì jí yī shí zhī xián zhě
这句话大意是:如韩琦、富弼、文彦博、司马光、吕公著、范镇、吕诲、苏轼及一时之贤者,。
jiē zhòng wèi dǐ huǐ
这句话大意是:皆重为诋毁,。
wǎn jū jīn líng
这句话大意是:晚居金陵,。
yú zhōng shān shū shì duō xiě fú jiàn zǐ sān zì
这句话大意是:于钟山书室多写“福建子”三字,。
gài hèn wèi lǚ huì qīng suǒ wù yě
这句话大意是:盖恨为吕惠卿所误也。
jí zú sī mǎ guāng yú bìng zhōng wén zhī jí jiǎn lǚ gōng zhe yuē jiè fu wén zhāng jié yì pō duō guò rén dàn xìng bù xiǎo shì ér xǐ suì fēi jīn fāng jiáo qí shī gé qí bì
这句话大意是:及卒,司马光于病中闻之,亟简吕公著曰:“介甫文章节义,颇多过人,但性不晓事,而喜遂非,今方矫其失,革其弊。
bù xìng jiè fu xiè shì fǎn fù zhī tú bì dǐ huǐ bǎi duān
这句话大意是:不幸介甫谢世,反复之徒,必诋毁百端。
guāng yǐ wéi cháo tíng tè yi yōu jiā hòu lǐ yǐ zhèn qǐ fú bó zhī fēng
这句话大意是:光以为朝廷特宜优加厚礼,以振起浮薄之风。
qí bù xiū yuàn rú cǐ
这句话大意是:”其不修怨如此。
wù xū liáo zhǔ běi xìng qiǎn shǐ jiā tǒng jūn shǐ jí jìng huà jūn jié dù shǐ jué zhì réng cì jī zhū jūn shì
这句话大意是:戊戌,辽主北幸,遣使加统军使及静化军节度使爵秩,仍赐赍诸军士。
xīn chǒu zhào zhí zhèng dà chén gè jǔ kě chōng guǎn gé zhě sān rén
这句话大意是:辛丑,诏:“执政大臣各举可充馆阁者三人。
rén yín zhào wén yàn bó tè shòu tài shī píng zhāng jūn guó zhòng shì
这句话大意是:壬寅,诏:“文彦博特授太师、平章军国重事。
yǐ mén xià shì láng lǚ gōng zhe wèi shàng shū yòu pú yè jiān zhōng shū shì láng
这句话大意是:以门下侍郎吕公著为尚书右仆射兼中书侍郎。
tài huáng tài hòu yù yòng yàn bó wèi yòu xiāng liú zhì wáng dí bìng yán yàn bó chūn qiū gāo bù kě wèi sān xǐng zhǎng guān
这句话大意是:”太皇太后欲用彦博为右相,刘挚、王觌并言彦博春秋高,不可为三省长官。
zhū guāng tíng yì sān shàng zhāng yǐ wéi yàn bó shī chén bù yí fán yǐ lì shì
这句话大意是:朱光庭亦三上章,以为:“彦博师臣,不宜烦以吏事。
ruò yòu xiāng zé lǚ gōng zhe hán wéi fàn chún rén jiē kě wèi zhī
这句话大意是:若右相,则吕公著、韩维、范纯仁皆可为之。
dì wèn sī mǎ guāng guāng duì yuē ruò lìng yàn bó yǐ tài shī píng zhāng jūn guó zhòng shì yì zú zūn lǎo chéng yǐ
现代白话:”帝问司马光,光对曰:“若令彦博以太师平章军国重事,亦足尊老成了。
yòu yán yi wèi yòu xiāng zhě mò rú lǚ gōng zhe dì jiē tīng zhī
这句话大意是:”又言宜为右相者莫如吕公著,帝皆听之。
yòu zhào yàn bó yī yuè liǎng fù jīng yán liù rì yī rù cháo yīn zhì dōu táng yǔ fǔ chén yì shì
这句话大意是:又诏:“彦博一月两赴经筵,六日一入朝,因至都堂与辅臣议事;。
rú yù yǒu jūn guó jī yào jí bù xiàn shí rì bìng lìng rù yù cān jué
这句话大意是:如遇有军国机要,即不限时日,并令入预参决。
xiān shì zhí zhèng guān měi sān wǔ rì yī jù dōu táng lì mù bào wén shū lì zhū tīng bái zhī gù wèi zhǎng zhě dé yǐ zhuān jué tóng liè nán jǐn zhēng yě
这句话大意是:先是执政官每三五日一聚都堂,吏目抱文书历诸厅白之,故为长者得以专决,同列难尽争也。
guāng cháng kěn cài què yù shù huì yì zhù gè jǐn suǒ jiàn ér què zhōng bù xǔ
这句话大意是:光尝恳蔡确,欲数会议,庶各尽所见,而确终不许。
gōng zhe jì bǐng zhèng nǎi rì jù dōu táng cháng èr bìng de yì shì suì wèi dìng zhì
这句话大意是:公著既秉政,乃日聚都堂,长贰并得议事,遂为定制。
yǐ sì zhào hù bù cái rǒng fèi zhe wèi lìng
这句话大意是:乙巳,诏户部裁冗费,著为令。
chù nèi shì li xiàn děng yú wài
这句话大意是:黜内侍李宪等于外。
liú zhì yán huàn zhě li xiàn tān gōng shēng shì yú liǎn shēng mín gāo xuè xìng líng xià zhī yì shǒu wéi shī qī nǎi dùn bīng lán zhōu yí huàn jīn rì
这句话大意是:刘挚言:“宦者李宪,贪功生事,渔敛生民膏血,兴灵、夏之役,首违师期,乃顿兵兰州,遗患今日。
wáng zhōng zhèng jiàng bīng èr shí wàn chū hé dōng dòu liú wéi zhào jīng zú jìn qí sǐ wáng dài jìn
这句话大意是:王中正将兵二十万出河东,逗留违诏,精卒劲骑,死亡殆尽。
sòng yòng chén dǒng dà gōng yì qīn líng guān sī zhū qiú xiǎo mín duó qí yī shí zhī lù
这句话大意是:宋用臣董大工役,侵陵官司,诛求小民,夺其衣食之路。
shí dé yī lǐng huáng chéng sī zòng qiǎn cì zhě fēi shū cháo shàng zé mù rù bì àn cháo shì dōu rén xiāng gù yǐ mù zhě dài shí nián
这句话大意是:石得一领皇城司,纵遣伺者,飞书朝上则墓入狴犴,朝士都人相顾以目者殆十年。
cǐ sì rén zhě quán shì fēng yàn zhāng zhuó zhōng wài xìng ér xiān dì shén wǔ zú yǐ zhèn yàn bù rán qí wèi huò qǐ jiǎn hàn táng huàn zhě zāi
现代白话:此四人者,权势烽焰,张灼中外,幸而先帝神武,足以镇厌,不然,其为祸岂减汉、唐宦者啊!
shì yù shǐ lín dàn yì yǐ wéi yán
这句话大意是:”侍御史林旦亦以为言。
zhào bìng jiàng guān xiàn zhōng zhèng dé yī tí jǔ gōng guàn yòng chén jiān tài píng zhōu shuì wù
这句话大意是:诏并降官,宪、中正、得一提举宫观,用臣监太平州税务。
xīn hài wén yàn bó rù duì mìng qí zi yí qìng fú yè shàng diàn cì yí qìng jīn zǐ zhāng fú
这句话大意是:辛亥,文彦博入对,命其子贻庆扶掖上殿,赐贻庆金紫章服。
yáng wáng hào jīng wáng yūn bìng tè shòu tài wèi
这句话大意是:扬王颢、荆王𫖳并特授太尉。
sī mǎ guāng qǐng lì jīng míng xíng xiū kē suì wěi shēng cháo wén wǔ gè jǔ suǒ zhī yǐ miǎn lì tiān xià shǐ dūn shì xíng yǐ shì bù zhuān qǔ wén xué zhī yì
这句话大意是:司马光请立经明行修科,岁委升朝文武各举所知,以勉厉天下,使敦士行,以示不专取文学之意。
ruò suǒ jǔ rén wéi fàn míng shù bì zuò jǔ zhǔ wú shè
这句话大意是:若所举人违犯名数,必坐举主毋赦。
yú shì zhào zì jīn fán yù kē jǔ lìng shēng cháo guān gè jǔ jīng míng xíng xiū zhī shì yī rén sì dēng dì rì yǔ shēng jiǎ
这句话大意是:于是诏:“自今凡遇科举,令升朝官各举经明行修之士一人,俟登第日,与升甲。
ba yè jìn zhī zhì
这句话大意是:罢谒禁之制。
zhī chéng zhōu zhōu shì lóng fǔ nà xī tóng mín yī qiān sān bǎi yú hù cì shì lóng yín bó
这句话大意是:知诚州周士隆抚纳谿峒民一千三百馀户,赐士隆银帛。
guǐ chǒu sān xǐng yán shàng shū liù cáo zhí shì xián jù bù děng jīn yù jiǎn dìng yǐ zhǔ kè jiān shàn bù zhí fāng jiān kù bù dōu guān jiān sī mén tún tián jiān yú bù dìng wèi sān shí wǔ yuán
这句话大意是:癸丑,三省言:“尚书六曹,职事闲剧不等,今欲减定,以主客兼膳部,职方兼库部,都官兼司门,屯田兼虞部,定为三十五员。
yòu yán cháng píng zòu chūn qiū liǎn sàn yǐ chén yì xīn jí suì jī zhèn dài zhǔ sī bìng yī fǎ tuī xíng
这句话大意是:”又言:“常平奏春秋敛散,以陈易新,及岁饥赈贷,主司并依法推行。
jiàng dài cháng píng qián gǔ sī mài fēng shú suí xià shuì xiān nà suǒ shū zhī bàn yuàn bìng nà zhě zhǐ chū xī yī fēn
这句话大意是:降贷常平钱谷,丝麦丰熟,随夏税先纳所输之半,愿并纳者,止出息一分。
bìng cóng zhī
这句话大意是:”并从之。
wǔ yuè dīng sì shuò yǐ zī zhèng diàn dà xué shì jiān shì dú hán wéi wèi mén xià shì láng
这句话大意是:五月,丁巳朔,以资政殿大学士兼侍读韩维为门下侍郎。
ba zhū lù zhòng lù fù xī níng qián jiù zhì
这句话大意是:罢诸路重禄,复熙宁前旧制。
liáo zì mǎ qún tài bǎo xiāo tuō huī kuò qún mù shí shù yǐ dìng jí jué hòu jiǎn cè guó suì gòng qiān pǐ nǚ zhēn zhū guó jí tiě lí zhū bù suì gòng liáng mǎ réng jìn shuò zhōu lù zhōu yáng mǎ yú nán cháo tǔ hún dǎng xiàng zhōu mǎ yú xī xià yǐ gù mù mǎ fán xi duō zhì bǎi yǒu yú wàn
这句话大意是:辽自马群太保萧托辉括群牧实数以定籍,厥后柬册国岁贡千匹,女真诸国及铁骊诸部岁贡良马,仍禁朔州路鬻羊马于南朝,吐浑、党项鬻马于西夏,以故牧马蕃息,多至百有馀万。
liáo zhǔ shǎng qún mù guān yǐ cì jìn jiē
这句话大意是:辽主赏群牧官,以次进阶。
gēng shēn xià guó qiǎn shǐ lái hè jí wèi
这句话大意是:庚申,夏国遣使来贺即位。
rén xū zhào shì cóng tái guān jiān sī gè jǔ xiàn lìng yī rén
这句话大意是:壬戌,诏侍从、台官、监司各举县令一人。
dīng mǎo liú zhì shàng shū yuē xué xiào wèi yù cái shǒu shàn zhī dì jiào huà suǒ cóng chū fēi xíng fǎ zhī suǒ
这句话大意是:丁卯,刘挚上疏曰:“学校为育材首善之地,教化所从出,非行法之所。
suī qún jū zhòng jù shuài ér qí zhī bù kě wú fǎ yì yǒu lǐ yì cún yān
现代白话:虽群居众聚,帅而齐之,不可无法,亦有礼义存呢。
xiān dì yǎng shì zhī shèng bǐ lóng sān dài
这句话大意是:先帝养士之盛,比隆三代。
rán tài xué lǚ qǐ yù sòng yǒu sī yuán cǐ zào wéi fǎ jìn fán kē shén yú zhì yù tiáo mù duō yú fáng dào shàng xià yí èr yǐ qiú gǒu miǎn
这句话大意是:然太学屡起狱讼,有司缘此造为法禁,烦苛甚于治狱,条目多于防盗,上下疑贰,以求苟免。
yóu kě guài zhě bó shì zhū shēng jìn bù xiāng jiàn jiào yù wú suǒ shī zhì wèn wú suǒ cóng yuè xún suǒ lì zhī zhāi ér yǐ
这句话大意是:尤可怪者,博士、诸生禁不相见,教谕无所施,质问无所从,月巡所隶之斋而已。
zhāi shè jì bù yī suí jīng fēn lì zé yòu yì bó shì jiān xún lǐ zhāi shī bó shì jiān xún shū zhāi suǒ zhì bèi lǐ qǐng wèn xiāng yǔ yī nuò yì huò bù jiāo yī yán ér tuì yǐ fáng sī qǐng yǐ dù huì lù
这句话大意是:斋舍既不一,随经分隶,则又《易》博士兼巡《礼》斋,《诗》博士兼巡《书》斋,所至备礼请问,相与揖诺,亦或不交一言而退,以防私请,以杜贿赂。
xué xiào rú cǐ qǐ xiān dì suǒ yǐ zào shì zhī yì zāi
现代白话:学校如此,岂先帝所以造士之意啊!
yuàn ba qí zhì
这句话大意是:愿罢其制。
wù chén zhào sūn jué gù lín chéng yí tóng guó zi jiān cháng èr xiū lì tài xué tiáo zhì
这句话大意是:”戊辰,诏孙觉、顾临、程颐同国子监长贰修立太学条制。
jǐ sì xìng yáng wáng jīng wáng dì guān qí zi jiǔ rén
这句话大意是:己巳,幸扬王、荆王第,官其子九人。
yǐ hài sū zhé yán qián cān zhī zhèng shì lǚ huì qīng guǐ biàn duō duān jiàn lì wàng yì
这句话大意是:乙亥,苏辙言:“前参知政事吕惠卿,诡变多端,见利忘义。
wáng ān shí chū rèn zhí zhèng yǐ wéi xīn fù qīng miáo zhù yì yì chū qí shǒu
这句话大意是:王安石初任执政,以为心腹,青苗、助役,议出其手。
hán qí shǐ yán qīng miáo zhī hài xiān dì fān rán gǎn wù yù tuì ān shí ér xíng qí yán
这句话大意是:韩琦始言青苗之害,先帝翻然感悟,欲退安石而行琦言。
dāng shí zhí zhèng jiē wén dé yīn ān shí yì lèi biǎo qǐ tuì tiān xià xīn rán yǒu xī jiān zhī wàng yǐ
现代白话:当时执政皆闻德音,安石亦累表乞退,天下欣然有息肩之望了。
huì qīng fāng wèi xiǎo guān zì zhī shī shì shàng zhāng qǐ duì lì jìn xié shuō yíng huò shèng tīng qiǎo huí tiān yì
这句话大意是:惠卿方为小官,自知失势,上章乞对,力进邪说,荧惑圣听,巧回天意。
shēn wéi guǎn diàn shè xíng nèi shì zhī zhí qīn wǎng chuán xuān yǐ qǐ ān shí sì qí wěi biàn pò nán qí shuō réng wèi ān shí huà jié chí shàng xià zhī cè
这句话大意是:身为馆殿,摄行内侍之职,亲往传宣,以起安石,肆其伪辨,破难琦说,仍为安石画劫持上下之策。
zì shì zhèng chén tūn shēng yǒu zhí sàng qì ér tiān xià mǐ rán yǐ
现代白话:自是诤臣吞声,有职丧气,而天下靡然了。
zhì yú pái jī zhōng liáng yǐn yòng xié dǎng huì qīng zhī lì shí jū bā jiǔ
这句话大意是:至于排击忠良,引用邪党,惠卿之力,十居八九。
qí hòu yòu jiàn shǒu shí bù fǎ chǐ chuán cùn tǔ jiǎn kuò wú yí jī tún gǒu zhì chāo dá dāo dài biàn xiǎo mín yuàn kǔ shén yú miáo yì
这句话大意是:其后又建手实簿法,尺椽寸土,检括无遗,鸡豚狗彘,抄答刂殆遍,小民怨苦,甚于苗役。
yòu yīn bǎo jiá zhèng cháng gěi sàn qīng miáo jié jiǎ fù guān bù yí yī hù shàng xià sāo dòng bù ān qí shēng suì zhì hé běi rén hù liú yí
这句话大意是:又因保甲正长,给散青苗,结甲赴官,不遗一户,上下骚动,不安其生,遂至河北人户流移。
xuán yòu xīng qǐ dà yù yǐ kǒng xié shì rén rú zhèng xiá wáng ān guó zhī tú jǐn bǎo shǒu lǐng ér qù
这句话大意是:旋又兴起大狱以恐胁士人,如郑侠、王安国之徒,仅保首领而去。
qí xīn běn yù zhū lián màn yǐn tú wū gōng qīng dú lài xiān dì rén shèng měi shì cái yì gù bù dé qióng jí qí è
这句话大意是:其心本欲株连蔓引,涂污公卿,独赖先帝仁圣,每事裁抑,故不得穷极其恶。
jì ér huì qīng zì yǐ zāng zuì bèi chù yú shì lì chén biān shì yǐ zhōng shàng xīn
这句话大意是:既而惠卿自以赃罪被黜,于是力陈边事,以中上心。
qí zài yán ān shǐ biàn jūn zhì zá yòng fán hàn wéi bèi wù qíng huài luàn biān zhèng
这句话大意是:其在延安,始变军制,杂用蕃、汉,违背物情,坏乱边政。
xī róng wú biàn wàng zòu jǐng jí shàn lǐng dà zhòng shè rù róng jìng jìng bú jiàn dí qiān yán ér guī zì xíng qī wǎng lì shí jì gōng
这句话大意是:西戎无变,妄奏警急,擅领大众,涉入戎境,竟不见敌,迁延而归,恣行欺罔,立石纪功。
zì shì róng rén yuàn pàn biān bǐ sāo rǎo hé lǒng kùn jié hǎi nèi pí láo
这句话大意是:自是戎人怨叛,边鄙骚扰,河、陇困竭,海内疲劳。
yǒng lè zhī bài dà jiàng xú xǐ běn huì qīng zì bù yī bǎo jiàn zhuó rèn shǐ zhōng xié yì suì fù biān zhèng
这句话大意是:永乐之败,大将徐禧,本惠卿自布衣保荐擢任,始终协议,遂付边政;。
bài shēng shǐ wén zhèn dòng chén jí xùn zhì bù yù
这句话大意是:败声始闻,震动宸极,驯致不豫。
ān shí zhī yú huì qīng yǒu luǎn yì zhī ēn yǒu fù shī zhī yì fāng qí qiú jìn zé jiāo gù wèi yī gēng xiāng jí yǐn yǐ qī cháo tíng
这句话大意是:安石之于惠卿,有卵翼之恩,有父师之义,方其求进,则胶固为一,更相汲引,以欺朝廷。
jí qí quán wèi jì jūn fǎn yǎn xiāng shì
这句话大意是:及其权位既均,反眼相噬。
shǐ ān shí bà xiāng yǐ zhí zhèng jiàn huì qīng jì yǐ de wèi kǒng ān shí fù yòng suì qǐ wáng ān guó li shì níng zhī yù yǐ nǐ qí guī
这句话大意是:始,安石罢相,以执政荐惠卿,既已得位,恐安石复用,遂起王安国、李士宁之狱以抳其归。
ān shí jué zhī bèi zhào jí qǐ dié xiāng gōng jī qī zhì sǐ de
这句话大意是:安石觉之,被召即起,迭相攻击,期至死地。
ān shí zhī dǎng yán huì qīng shǐ huá tíng zhī xiàn zhāng ruò jì jiè háo mín qián zhì tián chǎn děng shì cháo tíng qiǎn jiǎn zhōu fǔ tuī jū yù jiāng jù ér ān shí bà qù gù shì bù fù jiū àn zài yù shǐ kě lǚ shì yě
这句话大意是:安石之党,言惠卿使华亭知县张若济借豪民钱置田产等事,朝廷遣蹇周辅推鞫,狱将具而安石罢去,故事不复究,案在御史,可履视也。
huì qīng fā ān shí sī shū qí yī yuē wú shǐ qí nián zhī qí nián zhě féng jīng yě xiān dì yóu báo qí zuì
这句话大意是:惠卿发安石私书,其一曰“无使齐年知”,齐年者,冯京也,先帝犹薄其罪;。
huì qīng fù fā qí yī yuē wú shǐ shàng zhī ān shí yóu shì de zuì
这句话大意是:惠卿复发其一曰“无使上知”,安石由是得罪。
fu huì qīng yǔ ān shí chū fèi gān tuō qī zǐ píng jū xiāng jié wéi kǒng bù shēn gù suī qī jūn zhī yán jiàn yú chǐ dú bù fù yí jiàn
这句话大意是:夫惠卿与安石,出肺肝,托妻子,平居相结,唯恐不深,故虽欺君之言见于尺牍,不复疑间。
huì qīng fāng qí wú shì yǐ yī yī shōu lù yǐ bèi huǎn jí zhī yòng yī dàn zhēng lì suí xiāng jué tī bù yí yú lì
这句话大意是:惠卿方其无事,已一一收录以备缓急之用,一旦争利,随相抉擿,不遗馀力。
cǐ quǎn zhì zhī suǒ bù wéi ér huì qīng wèi zhī
这句话大意是:此犬彘之所不为,而惠卿为之!
huì qīng yòng shì yú cháo tíng shǒu wěi shí yú nián cāo zhí wēi bǐng xiōng yàn suǒ jí shén yú ān shí
这句话大意是:惠卿用事于朝廷,首尾十馀年,操执威柄,凶焰所及,甚于安石。
qǐ bì xià duàn zì shèng yì lüè zhèng diǎn xíng zhuī xuē guān zhí tóu bì sì yì
这句话大意是:乞陛下断自圣意,略正典刑,追削官职,投畀四裔。
zhào tè zèng lǚ huì tōng yì dài fū zi yóu gēng yǔ táng chú hé rù chāi qiǎn yǐ liú zhì lǚ dà fáng fàn chún rén yán qí chù wǔ shí zǎi qiǎn sǐ wài fān gù yě
这句话大意是:诏特赠吕诲通议大夫,子由庚与堂除合入差遣,以刘挚、吕大防、范纯仁言其触忤时宰,谴死外籓故也。
liáo zhǔ zhù nà gé luò
这句话大意是:辽主驻纳葛泺。
wù yín liáo zǎi xiàng liáng yǐng chū zhī xīng píng fǔ shì
这句话大意是:戊寅,辽宰相梁颖出知兴平府事。
rén wǔ zhào wén yàn bó yǐ xiáng zhǐ lìng dú bān qǐ jū zì jīn fù jīng yán dōu táng fán tóng sān xǐng shū mì yuàn zòu shì bìng xù guān wèi zài zǎi xiàng shàng
这句话大意是:壬午,诏:“文彦博已降旨令独班起居,自今赴经筵都堂,凡同三省、枢密院奏事,并序官位在宰相上。
yǐ yǒu jiān chá yù shǐ shàng guān jūn yán jīn zhī yì zhě bì yǐ wéi wǎng shí zhī sàn qīng miáo chū yú yì pèi gù yǒu qián rì zhī bì
这句话大意是:乙酉,监察御史上官均言:“今之议者,必以为往时之散青苗,出于抑配,故有前日之弊;。
jīn zé mù mín zhī yuàn qǔ zhě rán hòu yǔ zhī ér yǒu sī yòu bù yǐ duō sàn wèi gōng zài mín bì yǐ wéi biàn
这句话大意是:今则募民之愿取者然后与之,而有司又不以多散为功,在民必以为便。
chén yǐ wéi bù rán
这句话大意是:臣以为不然。
jīn tiān xià mín shí shì zhī zhōng zī yòng kuì fá zhě liù qī yòu yǐ qīng miáo zhī lì wú zhī zhī mín bù xiá yuǎn jì bì lì yī shí zhī de fēn rán qū fù
这句话大意是:今天下民,十室之中,资用匮乏者六七,诱以青苗之利,无知之民,不暇远计,必利一时之得,纷然趋赴。
suī yuē bù qiáng yì pèi rán ér sàn liǎn zhuī hū dū cù zhī fán dào tú wǎng lái zhī fèi qīng yòng wàng fèi jiàn shòu gǔ bó zhī huàn wèi miǎn rú qián rì yě
这句话大意是:虽曰不强抑配,然而散敛追呼督促之烦,道涂往来之费,轻用妄费,贱售谷帛之患,未免如前日也。
gù chén yuàn xíng rùn èr yuè bā rì zhào shū bà qù qīng miáo fǎ fù cháng píng xī nián píng tiào zhī fǎ cí wàn shì zhī tōng lì yě
这句话大意是:故臣愿行闰二月八日诏书,罢去青苗法,复常平昔年平粜之法,兹万世之通利也。
shì yuè liáo fàng jìn shì zhāng gū děng èr shí liù rén
这句话大意是:是月,辽放进士张毂等二十六人。
liù yuè dīng hài shuò liáo yǐ zuǒ yī lēi xī ba yē lǜ tǎn wèi tè lǐ gǔn zhī shū mì yuàn shì yē lǜ é tè lè jiān zhī yī lēi xī ba shì
这句话大意是:六月,丁亥朔,辽以左伊勒希巴耶律坦为特里衮,知枢密院事耶律额特勒兼知伊勒希巴事。
wù xū zhào zì jīn kē chǎng chéng shì wú de yǐn yòng zì shuō
这句话大意是:戊戌,诏:“自今科场程试,毋得引用《字说》。
cóng lín dàn yán yě
这句话大意是:”从林旦言也。
guǐ mǎo liáo qiǎn shǐ àn zhū dào yù
这句话大意是:癸卯,辽遣使案诸道狱。
shí jǐng zhōu cì shǐ yē lǜ yǎn rù wèi yù shǐ zhōng chéng àn shàng jīng zhì yù duō suǒ píng fǎn zhuó tóng zhī xuān huī yuàn shì tí diǎn dà lǐ sì
这句话大意是:时景州刺史耶律俨入为御史中丞,案上京滞狱,多所平反,擢同知宣徽院事、提点大理寺。
jiǎ chén zhì chūn qiū bó shì
这句话大意是:甲辰,置《春秋》博士。
zī zhèng diàn dà xué shì zhèng yì dài fū tí jǔ sōng shān chóng fú gōng lǚ huì qīng luò zhí jiàng wèi zhōng sàn dài fū guāng lù qīng fēn sī nán jīng sū zhōu jū zhù
这句话大意是:资政殿大学士、正议大夫、提举嵩山崇福宫吕惠卿落职,降为中散大夫、光禄卿、分司南京,苏州居住。
sū zhé liú zhì wáng yán sōu xiāng jì lùn huì qīng zuì è gù yǒu shì mìng
这句话大意是:苏辙、刘挚、王岩叟相继论惠卿罪恶,故有是命。
jiān chá yù shǐ hán chuān yán shì yì zhī shè suī yuē píng jūn wù zhí ér qí shí bù miǎn huò jiāo yǐ qǔ lì yòu suǒ shōu bù bǔ suǒ fèi
这句话大意是:监察御史韩川言:“市易之设,虽曰平均物直,而其实不免货交以取利,又所收不补所费。
qǐng jié jué jiàn zài wù huò huà rì gèng bù shōu mǎi
这句话大意是:请结绝见在物货,画日更不收买。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
yòu zhèng yán wáng dí yán xiān dì lìng cháng píng qián hú cún liú yī bàn yù gǔ guì jiǎn shì jià chū tiào chéng shú shí zēng shì jià shōu dí wu zài píng gǔ jià ér yǐ
这句话大意是:右正言王觌言:“先帝令常平钱斛存留一半,遇谷贵减市价出粜,成熟时增市价收籴,务在平谷价而已。
jùn xiàn zhī lì wàng yì cháo tíng zhī fǎ wéi jí yú wèi lì gù yú qīng miáo xīn lìng zé jìng wu lì xíng yú tiào dí jiù tiáo zé jǐn tóng xū shè
这句话大意是:郡县之吏,妄意朝廷之法,惟急于为利,故于青苗新令则竞务力行,于粜籴旧条则仅同虚设。
fú wàng cháo tíng bà sàn qīng miáo qián xíng jiù cháng píng cāng fǎ yǐ chéng xiān dì zhī sù zhì
这句话大意是:伏望朝廷罢散青苗钱,行旧常平仓法,以成先帝之素志。
liáo yǐ tóng zhī nán jīng liú shǒu shì yē lǜ nuò yīn zhī yòu yī lēi xī ba shì
这句话大意是:辽以同知南京留守事耶律诺音知右伊勒希巴事。
yǐ sì zhǔn bù bù zhǎng cháo yú liáo liáo zhǔ mìng yān guó wáng yán xǐ xiāng jié wèi you
这句话大意是:乙巳,准布部长朝于辽,辽主命燕国王延禧相结为友。
bǐng wǔ wáng yán sōu zhū guāng tíng sū zhé wáng dí yán lǚ huì qīng zé shòu fēn sī nán jīng bù zú yǐ bì qí zuì
这句话大意是:丙午,王岩叟、朱光庭、苏辙、王觌言:“吕惠卿责授分司南京,不足以蔽其罪。
chén děng qǐ bù zhī jiàng sì guān luò yī zhí wèi fēn sī zài cháng rén bù wéi qīng diǎn hu
这句话大意是:臣等岂不知降四官、落一职为分司,在常人不为轻典吗?
gài yǐ yáo zhī sì xiōng lǔ zhī shǎo zhèng mǎo jì fēi cháng rén bù dàng fù yòng cháng fǎ zhì yě
这句话大意是:盖以尧之四凶,鲁之少正卯,既非常人,不当复用常法制也。
wù shēn lì bù shàng shū sūn yǒng děng qǐng yǐ fù bì pèi shén zōng miào tíng zhào cóng zhī
这句话大意是:戊申,吏部尚书孙永等请以富弼配神宗庙庭,诏从之。
chū yì huò yù yǐ wáng ān shí huò yù yǐ wú chōng tài cháng shǎo qīng xiān yú shēn yuē xūn dé dì yī wéi fù bì ěr
这句话大意是:初议或欲以王安石,或欲以吴充,太常少卿鲜于侁曰:“勋德第一,唯富弼耳。
liáo yǐ qì dān xíng gōng dōu bù shǔ yē lǜ ā sū jiān zhī běi yuàn dài wáng shì
这句话大意是:辽以契丹行宫都部署耶律阿苏兼知北院大王事。
gēng xū tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:庚戌,太白昼见。
xīn hài lǚ huì qīng zé shòu jiàn níng jūn jié dù fù shǐ běn zhōu ān zhì bù dé qiān shū gōng shì
这句话大意是:辛亥,吕惠卿责授建宁军节度副使,本州安置,不得签书公事;。
cóng wáng yán sōu děng sì rén suǒ zòu yě
这句话大意是:从王岩叟等四人所奏也。
sū shì cǎo zhì cí yǒu yuē xiān dì shǐ yǐ dì yáo zhī rén gū shì bó gǔn zhōng yǐ kǒng zǐ zhī shèng bù xìn zǎi yú
这句话大意是:苏轼草制词,有曰:“先帝始以帝尧之仁,姑试伯鲧,终以孔子之圣,不信宰予。
yòu yuē shàng kuān liǎng guān zhī zhū báo shì sān miáo zhī cuàn
这句话大意是:”又曰:“尚宽两观之诛,薄示三苗之窜。
tiān xià chuán sòng chēng kuài yān
现代白话:”天下传诵称快呢。
jiǎ yín zhào yuē xiān dì jiǎng qiú fǎ dù ài wù rén mín ér jìn shēn zhī jiān bù néng tuī yuán běn yì huò wàng shēng biān shì huò lián qǐ àn yù jiǔ nǎi zhī bì
这句话大意是:甲寅,诏曰:“先帝讲求法度,爱物仁民,而搢绅之间,不能推原本意,或妄生边事,或连起犴狱,久乃知弊。
cǐ qún yán suǒ yǐ wèi xi cháo tíng suǒ yǐ chéng gé zhěng chì fēng sú xiū zhèn jì gāng gài bù dé yǐ
这句话大意是:此群言所以未息,朝廷所以惩革,整饬风俗,修振纪纲,盖不得已。
kuàng zuì xiǎn zhě yǐ zhèng è jù zhě yǐ chì zé yi dàng dí yǐn cī kuò lüè xì gù
这句话大意是:况罪显者已正,恶钜者已斥,则宜荡涤隐疵,阔略细故。
yīng jīn rì yǐ qián yǒu shè cǐ shì zhuàng zhě yī qiè bù wèn yán zhě wù fù tán hé
这句话大意是:应今日以前有涉此事状者,一切不问,言者勿复弹劾。
shǐ shān wǎn zhé chú zhōu yán zhě wèi yǐ
这句话大意是:始,邓绾谪滁州,言者未已。
tài huáng tài hòu yīn yù xià zhào wèi cún fǎn cè lǚ gōng zhe yǐ wéi yí rán suì cóng zhī
这句话大意是:太皇太后因欲下诏慰存反侧,吕公著以为宜然,遂从之。
huò wèi gōng zhe yuē jīn chú è bù jìn jiāng yí huàn tā rì
这句话大意是:或谓公著曰:“今除恶不尽,将遗患它日。
gōng zhe yuē zhì dào qù tài shèn ěr
这句话大意是:”公著曰:“治道去太甚耳。
wén jǐng zhī shì wǎng lòu tūn zhōu
这句话大意是:文、景之世,网漏吞舟。
qiě rén cái shí nán yi shǐ zì xīn qǐ yi shǐ zì qì yá
这句话大意是:且人才实难,宜使自新,岂宜使自弃邪!
fù zhì tōng lì jūn
这句话大意是:复置通利军。
yǐ mǎo chéng yí shàng shū yuē jīn jiǎng dú guān gòng wǔ rén sì rén jiē jiān yào zhí dú chén bù lǐng bié guān jìn chà xiū guó zǐ jiàn tiáo lì shì yì jiān yě nǎi wú yī rén zhuān zhí fǔ dǎo zhě
这句话大意是:乙卯,程颐上疏曰:“今讲读官共五人,四人皆兼要职,独臣不领别官,近差修国子监条例,是亦兼也,乃无一人专职辅导者。
zhí zhèng zhī yì gài xī rén cái bù yù shǐ zhī xián ěr yòu yǐ wéi suī jiān tā zhí bù fáng jiǎng dú cǐ yóu bù sī zhī shén yě
现代白话:执政之意,盖惜人材,不欲使之闲你,又以为虽兼它职,不妨讲读,此尤不思之甚也。
gǔ rén zhāi jiè ér gào jūn chén qián hòu liǎng de jìn jiǎng wèi cháng gǎn bù sù zhāi jiè qián sī cún chéng jì gǎn dòng yú shàng xīn
这句话大意是:古人斋戒而告君,臣前后两得进讲,未尝敢不宿斋戒,潜思存诚,觊感动于上心。
ruò shǐ yíng yú zhí shì fēn qí sī lǜ dài zhì shàng qián rán hòu shàn qí cí shuō tú yǐ jiá shé gǎn rén bù yì qiǎn hu
现代白话:若使营于职事,纷其思虑,待至上前,然后善其辞说,徒以颊舌感人,不是也很浅吗?
jīn zhū chén suǒ jiān jiē yào guān ruò wèi néng jù ba qiě qǐ miǎn chén xiū guó zǐ jiàn tiáo lì bǐ chén sù yè jīng sī jié chéng zhuān zài fǔ dǎo
这句话大意是:今诸臣所兼皆要官,若未能遽罢,且乞免臣修国子监条例,俾臣夙夜精思竭诚,专在辅导。
yí yī rì jiǎng yán zǐ bù gǎi qí lè jì bì wén yì nǎi fù yán yuē lòu xiàng zhī shì rén yì zài gōng
这句话大意是:”颐一日讲“颜子不改其乐”,既毕文义,乃复言曰:“陋巷之士,仁义在躬。
rén zhǔ chóng gāo fèng yǎng bèi jí gǒu bù zhī xué ān néng bù wéi fù guì suǒ yí
这句话大意是:人主崇高,奉养备极,苟不知学,安能不为富贵所移!
qiě yán zǐ wáng zuǒ cái yě ér dān sì piáo yǐn
这句话大意是:且颜子,王佐才也,而箪食瓢饮;。
jì shì lǔ guó dù yě ér fù yú zhōu gōng
这句话大意是:季氏,鲁国蠹也,而富于周公。
lǔ jūn yòng shè rú cǐ fēi hòu shì zhī jiàn hu
这句话大意是:鲁君用舍如此,非后世之鉴吗?
wén yàn bó lǚ gōng zhe děng rù shì wén qí jiǎng shuō zhé xiāng yǔ tàn yuē zhēn shì jiǎng yě
这句话大意是:”文彦博、吕公著等入侍,闻其讲说,辄相与叹曰:“真侍讲也!
yàn bó duì dì gōng shén huò wèi yí yuē jūn zhī jù shì lù gōng rú hé
这句话大意是:彦博对帝恭甚,或谓颐曰:“君之倨,视潞公如何?
yí yuē lù gōng sān cháo dà chén shì yòu zhǔ bù dé bù gōng
这句话大意是:”颐曰:“潞公三朝大臣,事幼主不得不恭。
yí yǐ bù yī wéi shàng shī fū qí gǎn bù zì zhòng
这句话大意是:颐以布衣为上师傅,其敢不自重!
cǐ yí yǔ lù gōng suǒ yǐ bù tóng yě
这句话大意是:此颐与潞公所以不同也。
shì yuè xià zhǔ qiǎn shǐ lái qiú lán zhōu mǐ zhī děng wǔ zhài sī mǎ guāng yán cǐ nǎi biān bǐ ān wēi zhī jī bù kě bù chá
这句话大意是:是月,夏主遣使来求兰州、米脂等五砦,司马光言:“此乃边鄙安危之机,不可不察。
líng xià zhī yì běn yóu wǒ qǐ xīn kāi shù zhài jiē shì bǐ tián
这句话大意是:灵、夏之役,本由我起,新开数砦,皆是彼田。
jīn jì xǔ qí nèi fù ruò jìn ér bù yǔ bǐ bì yuē xīn tiān zi jí wèi wǒ bēi cí hòu lǐ yǐ shì zhōng guó shù jī guī wǒ qīn jiāng jīn yóu bù xǔ zé shì gōng shùn wú yì bù ruò yǐ wǔ lì qǔ zhī
这句话大意是:今既许其内附,若靳而不与,彼必曰:新天子即位,我卑辞厚礼以事中国,庶几归我侵疆,今犹不许,则是恭顺无益,不若以武力取之。
xiǎo zé shàng shū bèi màn dà zé gōng xiàn xīn chéng
这句话大意是:小则上书悖慢,大则攻陷新城。
dāng cǐ zhī shí bù dé yǐ ér yǔ zhī qí wèi guó jiā chǐ wú nǎi shén yú jīn rì hu
这句话大意是:当此之时,不得已而与之,其为国家耻,无乃甚于今日乎!
qún chén yóu yǒu jiàn xiǎo wàng dà shǒu jìn yí yuǎn xī cǐ wú yòng zhī de zhě yuàn jué shèng xīn wèi zhào mín jì
这句话大意是:群臣犹有见小忘大、守近遗远、惜此无用之地者,愿决圣心,为兆民计。
shí yì yì zhě zhòng wéi wén yàn bó yǔ guāng hé tài huáng tài hòu jiāng xǔ zhī
这句话大意是:”时异议者众,唯文彦博与光合,太皇太后将许之。
guāng yù bìng qì xī hé ān dào gù zhēng zhī yuē zì líng wǔ ér dōng jiē zhōng guó gù dì
这句话大意是:光欲并弃熙河,安焘固争之曰:“自灵武而东,皆中国故地。
xiān dì yǒu cǐ wǔ gōng jīn wú gù qì zhī qǐ bù qǔ qīng yú wài yí yá
这句话大意是:先帝有此武功,今无故弃之,岂不取轻于外夷邪?
guāng nǎi zhào lǐ bù yuán wài láng qián tōng pàn hé zhōu sūn lù wèn zhī lù xié yú dì tú shì guāng yuē zì tōng yuǎn zhì xī zhōu cái tōng yī jìng xī zhī běi yǐ jiē xià jìng
这句话大意是:”光乃召礼部员外郎、前通判河州孙路问之,路挟舆地图示光曰:“自通远至熙州才通一径,熙之北已接夏境。
jīn zì běi guān bīn dà hé chéng lán zhōu rán hòu kě yǐ hàn bì
现代白话:今自北关濒大河,城兰州,然后能够捍蔽;。
ruò juān yǐ yǔ dí yī dào wēi yǐ
现代白话:若捐以予敌,一道危了。
guāng nǎi zhǐ
这句话大意是:”光乃止。